recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Mae **reserpin** (sydd hefyd yn cael ei adnabod dan yr enwau masnachol Raudixin, Serpalan a Serpasil) yn gyffur alcaloid indol, gwrthseicotig, a gwrthorbwysol sydd wedi’i ddefnyddio i reoli pwysedd gwaed uchel a lliniaru symptomau seicotig ond gan fod cyffuriau gwell wedi’u datblygu at y dibenion hyn ac oherwydd ei sgil-effeithiau niferus, anaml y mae’n cael ei ddefnyddio heddiw. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₃₃H₄₀N₂O₉.

Defnydd meddygol
----------------

Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:

- gordensiwn
 - sgitsoffrenia
 - gordensiwn

Enwau
-----

Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Reserpin, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;

- Serpalan®
 - Serpalan
 - Reserpin
 - Apoplon
 - 5-trimethoxybenzoyl methyl reserpate
 - (3beta
 - 16beta
 - 17alpha
 - 18beta
 - 20alpha)-11
 - 17-dimethoxy-18-[(3
 - 5-trimethoxybenzoyl)oxy]yohimban-16-carboxylic acid methyl ester
 - (-)-reserpine
 - 3,4,5-trimethoxybenzoyl methyl reserpate
 - (3beta,16beta,17alpha,18beta,20alpha)-11,17-dimethoxy-18-[(3,4,5-trimethoxybenzoyl)oxy]yohimban-16-carboxylic acid methyl ester

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Pubchem. "Reserpin". *pubchem.ncbi.nlm.nih.gov* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2018-02-28.

  


|  |
| --- |
| **Cyngor meddygol** |
| *Sgrifennir tudalennau Wicipedia ar bwnc **iechyd** er mwyn rhoi gwybodaeth sylfaenol, ond allen nhw ddim rhoi'r manylion sydd gan arbenigwyr i chi. Mae llawer o bobl yn cyfrannu gwybodaeth i Wicipedia. Er bod y mwyafrif ohonynt yn ceisio osgoi gwallau, nid ydynt i gyd yn arbenigwyr ac felly mae'n bosib bod peth o'r wybodaeth a gynhwysir ar y ddalen hon yn anghyflawn neu'n anghywir.*
***Am wybodaeth lawn neu driniaeth ar gyfer afiechyd, cysylltwch â'ch meddyg neu ag arbenigwr cymwys arall!*** |
Ffeminist o'r Almaen oedd **Marie Dähnhardt** (ganwyd 1818) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel swffragét.

Fe'i ganed yn Gadebusch, yr Almaen (Mecklenburg-Western Pomerania erbyn heddiw) yn 1818, yn ferch i apothecari. Bu farw yn Llundain. Am gyfnod, cysylltwyd hi gyda Chlwb Dadlau Berlin (*Die Freien*) ac yno y cyfarfu a'r athronydd Max Stirner; bu'r ddau yn briod rhwng 1843 a 1846, ail-briodas Stirner. Yn niwedd 1844, blwyddyn wedi priodi, cyhoeddodd Stirner ei fagnum opus, sef *Der Einzige und Sein Eigentum* (Yr Unigolyn ac ef ei Hun) a gyhoeddwyd gan Otto Wigand; rhannwyd y llyfr yn sydyn i'r siopau, cyn ei fod yn cael ei sensro. Nodwyd y dyddiad 1845 ar y llyfrau.

Buddsoddodd Stirner gwaddol ei wraig mewn cwmniau, ac aeth yr hwch drwy'r siop. Ar ôl ysgaru Max Stirner, symudodd Dähnhardt i Lundain, ac yn 1852 i Awstralia.

Ar ôl dychwelyd i Loegr, ymunodd â chymuned Gatholig, lle cyfarfu a John Henry, bywgraffydd Stirner, ond gwrthododd siarad am ei chyn-ŵr a dywedodd Henry, "roedd Stirner yn ddyn annwyl iawn; nid oedd Dähnhardt wedi'i garu o gwbwl. Roedd perthynas y ddau yn fwy o gyd-fyw na phriodas".

Darllen pellach
---------------

* Rhifyn arbennig: *"Meinem Liebchen Marie Dähnhardt"* o *Der Einzige. Vierteljahresschrift des Max-Stirner-Archivs Leipzig*, nr. 33/34 (Chwefror/Mai 2006).

Anrhydeddau
-----------

*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  unionofegoists.com; adalwyd 23 Ebrill 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 121708417
* ISNI: 0000 0000 8031 9361
* GND: 141588233

 |
Darlithydd ac awdur yw Dr **Elain Price.**

Gyrfa
-----

Ar ôl derbyn BA mewn astudiaethau ffilm a theledu ym Mhrifysgol Aberystwyth aeth ymlaen i astudio ar gyfer MPhil mewn hanes darlledu. Yn 2002 ymunodd â Screen Cymru Wales fel Rheolwr Addysg, lle bu’n gyfrifol am drefnu *Ffresh*, Gŵyl Cyfryngau Myfyrwyr Cymru rhwng 2003 a 2005. Gweithiodd hefyd i gwmni meddalwedd B-DAG (a ailenwyd yn Awen yn 2006), fel rheolwr marchnata a gwerthu rhwng 2005 a 2006. Yn 2006 dychwelodd i'r byd astudio er mwyn cwblhau PhD ar hanes blynyddoedd ffurfiannol S4C, astudiaeth a gwblhawyd yn 2010 gyda chyllid gan y Ganolfan Addysg Uwch Cymraeg. Yn 2011 ymunodd ag Academi Hywel Teifi fel darlithydd cyfryngau. Ei phrif feysydd ymchwil yw darlledu yng Nghymru - yn benodol cynnydd a hanes S4C a'r sector teledu annibynnol, datblygu rhaglenni teledu plant.

Yn 2016 cyhoddodd *Nid Sianel Gyffredin Mohoni!* sef cyfrol am hanes sefydlu S4C.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "www.gwales.com - 9781783168880, Nid Sianel Gyffredin Mohoni! - Hanes Sefydlu S4C". *www.gwales.com*. Cyrchwyd 2019-11-07.
2. ↑  "Dr Elain Price". *www.swansea.ac.uk*. Cyrchwyd 2019-11-07.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 270147905000679090445
* LCCN: no2016138967

 |
Awdures a dramodydd Cymreig oedd **Elaine Morgan**, OBE (7 Tachwedd 1920 – 12 Gorffennaf 2013).

Ganwyd a magwyd **Elaine Floyd** yn Nhrehopcyn, ger Pontypridd. Bu'n byw am flynyddoedd lawer, hyd ei marwolaeth yn Aberpennar ger v. Graddiodd o Neuadd Lady Margaret, Prifysgol Rhydychen, gyda gradd mewn Saesneg. Priododd Morien Morgan (m. 1997) a cawsant dri mab. Ei mab hynaf oedd y mathemategydd Dylan Morgan.

Ysgrifennodd nifer o ddramau teledu i'r BBC, gan gynnwys *The Life and Times of David Lloyd George* (1981), a chyfrannodd sgriptiau i sawl pennod o gyfresi drama. Roedd hefyd yn awdur sawl llyfr ar anthropoleg esblygol, yn arbennig damcaniaeth yr epa ddyfrol: *The Descent of Woman*, *The Aquatic Ape*, *The Scars of Evolution*, *The Descent of the Child*, *The Aquatic Ape Hypothesis*, a *The Naked Darwinist* (2008). Roedd hefyd yn gyd-awdur *Falling Apart* a *Pinker's List*. Yn 2016, fe'i henwyd yn un o'r "50 Cymry mawr erioed".

Cysylltiadau
------------

1. ↑  BBC News, *Leading writer and feminist Elaine Morgan dies aged 92*, 12 July 2013. Retrieved 12 Gorffennaf 2013
2. ↑  "The 50 Greatest Welsh Men and Women of All Time". Wales Online.

Dolenni allanol
---------------

* Elaine Morgan ar wefan Internet Movie Database

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* VIAF: 111027268
* LCCN: n50005825
* ISNI: 0000 0001 0935 2705
* GND: 108074552
* SUDOC: 029388104
* BNF: cb121025981 (data)
* BIBSYS: 1533887381356
* NLA: 36080425
* NDL: 00450503
* NKC: pna2006338104
* The SBN id RAVV079081 is not valid.
* CiNii: DA04368010

 |
*Erthygl am y cwmwd hanesyddol yw hon. Am y gymuned fodern, gweler Mawddwy.*
Cwmwd hanesyddol ym Meirionnydd oedd **Mawddwy**.

Yn wreiddiol oedd Mawddwy yn deyrnas annibynnol ond yn ddiweddarach daeth yn rhan o Bowys. Wedi hynny, pan basiwyd Y Deddfau Uno 1536 a 1543, daeth yr ardal yn rhan o Sir Feirionnydd ac mae'n awr yng Ngwynedd. Mae'r enw yn parhau i gael ei ddefnyddio am yr ardal, sef y tiriogaethau o gwmpas rhan uchaf Afon Dyfi, sy'n tarddu ar lethrau Aran Fawddwy ac yn llifo tua'r de-orllewin. Heblaw Aran Fawddwy, ceir yn enw ym mhentrefi Dinas Mawddwy a Llanymawddwy.

Daeth yr ardal yn enwog oherwydd campau Gwylliaid Cochion Mawddwy. Mae hefyd hen rigwm braidd yn enllibus am yr ardal:

O Fawddwy tri peth a ddaw:
Dyn cas, nôd glas a glaw.
Rhennir yr hen gwmwd yn ddau blwyf, sef plwyf Mallwyd i'r de a phlwyf Llanymawddwy i'r gogledd. Fel Penllyn ac Edeirnion mae'n rhan o esgobaeth Llanelwy tra bod gweddill yr hen sir yn rhan o esgobaeth Bangor. Mallwyd oedd prif ganolfan eglwysig y blwyf.

Mae'n bosibl fod Yr Ustus Llwyd, bardd dychanol a fu byw yn y 14g, yn frodor o Fawddwy.

Aran Fawddwy: enwir y mynydd ar ôl yr hen gwmwd

Gweler hefyd
------------

* Cantrefi a chymydau Cymru
* Ffridd Braich Lwyd (carnedd)
Arweinydd milwrol Brythonig o ganol y 5g oedd **Riothamus** (fl tua 470), weithiau **Riotimus**, **Rigothamus** neu **Rigotamos**. Ceir cyfeiriad ato gan yr hanesydd Jordanes yn ei waith *Dechreuad a Gweithredoedd y Gothiaid* (*Getica* XLV.237). Dywed ef fod Euric, brenin y Fisigothiaid wedi ceisio cipio Gâl, ac i'r ymerawdwr Rhufeinig Anthemius ofyn am gymorth gan y "Brittones". Dywed i Riothamus, brenin y Brittones, ddod gyda byddin o 12,000 o wŷr mewn llongau i wlad y Bituriges. Ymladdodd frwydr fawr yn erbyn Euric, ond gorchfygwyd ef a'i orfodi i encilio i Fwrgwyn.

Nid yw'n eglur yma a yw "Brittones" yn golygu Brythoniaid Llydaw ynteu trigolion Ynys Prydain. Cred rhai ysgolheigion mai teitl, gydag ystyr tebyg i "uchel frenin", yn hytrach nag enw personol yw "Riothamus".

Ceir llythyr a ysgrifennwyd at Riothamus gan Sidonius Apollinaris, esgob Clermont, lle mae'n gofyn am ei gymorth i berson y mae ei gaethweision wedi eu cymryd ymaith gan "Brettones" arfog.

Awgrymodd rhai awduron, yn enwedig Geoffrey Ashe a Léon Fleuriot, y gallai Riothamus fod yn sail i'r hanesion am y brenin Arthur. Gallai yngyrchoedd Riothamus yng Ngâl fod yn gynsail i ymgyrchoedd mwy llwyddiannus Arthur yno yn yr *Historia Regum Britanniae* o waith Sieffre o Fynwy.
Mathemategydd o'r Loegr oedd **Mavis Batey** (5 Mai 1921 – 12 Tachwedd 2013), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel cêl-ddadansoddydd a mathemategydd. Ei gwaith. am gyfnod, oedd torri cod cudd yn Lloegr yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Roedd ei gwaith ym Mharc Bletchley yn allweddol i lwyddiant D-Day.

Manylion personol
-----------------

Ganed Mavis Batey ar 5 Mai 1921 yn Dulwich ac wedi gadael yr ysgol leol bu'n astudio elfennau o fathemateg. Priododd Keith Batey. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae’r canlynol: Aelod Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig a Medal Goffa Veitch.

Gyrfa
-----

### Aelodaeth o sefydliadau addysgol

### Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau

* Cymdeithas Hanes Gardd

Gweler hefyd
------------

* Bioleg
* Cemeg
* Ffiseg
* Mathemateg bur
* Ystadegaeth
* Geometreg
* Rhestr o wyddonwyr o Gymru

Cyfeiriadau
-----------



|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 10026616
* LCCN: n84089872
* ISNI: 0000 0000 6308 6658
* SUDOC: 055054854
* BNF: cb137434322 (data)
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
Wynebddalen *Yn y lhyvyr hwnn*.
Uchelwr ac ysgolhaig o Gymro sy'n enwog am iddo gyhoeddi'r llyfr argraffiedig cyntaf erioed yn yr iaith Gymraeg, sef *Yn y lhyvyr hwnn* (1546), oedd Syr **John Price** (1501/2 – 15 Hydref 1555). Roedd yn frodor o Aberhonddu yn Sir Frycheiniog. Ei orwyr oedd y noddwr llenyddiaeth Syr Herbert Price.

Gyrfa
-----

Cafodd yrfa hir fel gweinyddwr dan y Goron. O 1530 ymlaen, dan nawdd Thomas Cromwell, fe'i penodwyd i sawl swydd yn cynnwys y Notari Cyhoeddus ac Ysgrifennydd Cyngor Cymru a'r Gororau. Cymerodd ran flaenllaw yn y broses o ddiddymu'r mynachlogydd. Fel dal am ei waith cafodd sawl braint tir, yn cynnwys rhai o diroedd Priordy Aberhonddu. Ymsefydlodd o'r diwedd yn Swydd Henffordd.

Gwnaed ef yn farchog ar yr 22ain o Chwefror, 1546-7. Bu yn Uchel Sirydd dros Sir Frycheiniog yn 1541, a thros Sir Henffordd yn 1554, yn Aelod Seneddol dros Henffordd yn 1553, a thros Llwydlo yn 1554.

Llenor ac ysgolhaig
-------------------

Fel llenor ac ysgolhaig roedd John Price yn perthyn i fudiad y Dyneiddwyr ac ysgol y Dadeni Dysg yng Nghymru. Roedd ganddo ddiddordeb mawr yn hanes Cymru a llenyddiaeth Gymraeg yr Oesoedd Canol. Casglai nifer o lawysgrifau hynafol. Roedd yn frwd o blaid gwaith Sieffre o Fynwy a ddaethai dan ymosodiad fel ffug-hanes gan ysgolheigion fel Polydore Vergil. Ysgrifennodd lyfr yn yr iaith Ladin ar y pwnc – yr *Historiae Britannicae Defensio* ('Amddiffyn hanes Prydain') – a gyhoeddwyd yn 1573 ar ôl ei farw. Ond fe'i cofir yn bennaf fel awdur *Yn y lhyvyr hwnn*, y llyfr Cymraeg argraffedig cyntaf.

Cyfeiriadau
-----------



|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* VIAF: 65071134
* LCCN: nr93008491
* ISNI: 0000 0000 4981 8453
* GND: 128890916
* SUDOC: 187848998
* BNF: cb10633836r (data)
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Brett Gaylor yw ***Rip!: a Remix Manifesto*** a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Olivier Alary.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cory Doctorow, Lawrence Lessig, Gilberto Gil a Gregg Gillis. Mae'r ffilm *Rip!: a Remix Manifesto* yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Dark Knight* sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brett Gaylor ar 1 Ionawr 1977 yn Ynys Galiano.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 42% (Rotten Tomatoes)
* 5.1/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Brett Gaylor nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Do Not Track* |  | Canada |  | 2015-01-01 |
| Inuuvunga: i am Inuk, i am Alive |  | Canada | Inuktitut | 2004-01-01 |
| Rip!: a Remix Manifesto |  | Canada | Saesneg | 2008-11-20 |
| *The Internet of Everything* |  | Canada |  | 2020-03-22 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi: .
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 3 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 3 Mai 2016.
3. 1 2  "RiP! A Remix Manifesto". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.

o Ganada]]



[[Categori:Ffilmiau am LGBT
Mae ***La fille du régiment*** (*Merch y Gatrawd)* yn *opéra comique* mewn dwy act gan Gaetano Donizetti, wedi'i gosod i libreto Ffrengig gan Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges a Jean-François Bayard. Cafodd ei pherfformio gyntaf ar 11 Chwefror 1840 gan y Paris Opéra-Comique yn y Salle de la Bourse. 
Ysgrifennodd Donizetti'r opera tra roedd yn byw yn Paris rhwng 1838 a 1840 wrth baratoi fersiwn adolygiadol o'r opera Eidaleg oedd heb ei pherfformio, *Poliuto*, fel *Les martyrs* ar gyfer Paris Opéra. Roedd *Martyrs* wedi'i gohirio, ac roedd gan y cyfansoddwr amser i gyfansoddi'r gerddoiaeth ar gyfer *La fille du régiment*, ei opera gyntaf wedi'i gosod i destun Ffrengig, yn ogystal â llwyfannu fersiwn Ffrengig *Lucia di Lammermoor* fel *Lucie de Lammermoor*. 
Roedd *La fille du régiment* yn llwyddiannus iawn, yn ddiolch rhannol i'r aria enwog "*Ah! mes amis, quel jour de fête!"*, sy'n gofyn i'r tenor i ganu wyth C uchel. Cafodd fersiwn Eidaleg o'r opera, *La figlia del reggimento*, (wedi'i chyfiethu gan Calisto Bassi) wedi'i addasu ar gyfer hoffter y cyhoedd Eidaleg.

Hanes perfformio
----------------

### Perfformiad cyntaf Opéra-Comique

Fe wnaeth y noson agoriadol 'dim ond bron ag osgoi trychineb'. Yn ôl sôn, roedd y prif denor yn aml allan o diwn. Dywedpdd tenor Ffrengig Gilbert Duprez yn hwyrach yn ei *Souvernirs d'un chanteur*: "Fe wnaeth Donizetti'n aml cyfaddef sut wnaeth ei hunan-hyder fel cyfansoddwr wedi'i niwedio ym Mharis. Ni chafodd ei drin yno fel y dylai yn ôl ei rinweddau. Gwelais i'r camlwyddiant, bron i ddymchwel, *La fille du régiment*".
Derbyniodd beirniad negatif iawn gan y beirniad a chyfansoddwr Ffrengig Hector Berlioz (*Journal des débats,* 16 Chwefror 1840), a wnaeth halwio ni ellir ei gymryd o ddifrif gan y cyhoedd neu'r cyfansoddwr, er wnaeth Berlioz gyfaddef roedd y gerddoriaeth ' y wals sy'n ymddwyn fel yr entr'acte a'r triawd *dialogué*... yn bod ag eisiau naill ai bywiogrwydd neu ffresni."

Cymeriadau
----------

| Cymeriad | Llais |
| --- | --- |
| Marie, *vivandière* | soprano coloratura |
| Tonio, Tyrol ifanc | tenor |
| Y Sarsiant Sulpice | bas |
| Yr Ardalyddes Berkenfield | contralto |
| Hortensius, gwas | bas |
| Corporal | bas |
| Gwerinwr | tenor |
| Y Dduges Crakentorp | rhan llafar |
| Notari | rhan llafar |
| Milwyr Ffrengig, popbl Tyrol, gweision y Duges |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  William Ashbrook (1982). *Donizetti and His Operas*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-23526-X, p. 146. Saesneg gwreiddiol: "a barely averted disaster."
2. ↑  Ashbrook 1982, p. 651, note 45.
3. ↑  Gilbert Duprez, *Souvenirs d'un chanteur*, 1880, p. 95 (at the Internet Archive).
4. ↑  Quoted and translated by Ashbrook 1982, p. 146 "Donizetti often swore to me how his self-esteem as a composer had suffered in Paris. He was never treated there according to his merits. I myself saw the unsuccess, almost the collapse, of *La fille du régiment*."
5. ↑  Ashbrook 1982, p. 146. "the little waltz that serves as the entr'acte and the trio *dialogué* ... lack neither vivacity nor freshness."
Ffilm ddrama, bornograffig gan y cyfarwyddwr Francis Leroi yw ***Emmanuelle Au 7e Ciel*** a gyhoeddwyd yn 1993. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Emmanuelle au 7ème ciel*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Alain Siritzky yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Alain Siritzky a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Pierre Bachelet. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sylvia Kristel, Roberto Malone, Jean-Marc Vasseur, Laura Dean, Joel Bui ac Annie Bellac. Mae'r ffilm *Emmanuelle Au 7e Ciel* yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Jurassic Park* a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Bruno Zincone sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Francis Leroi ar 5 Medi 1942 ym Mharis a bu farw yn Curepipe ar 9 Mawrth 1942.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Francis Leroi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.
3. ↑  Golygydd/ion ffilm: *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 3 Mawrth 2021.
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Ugo Falena yw ***La Colpa Di Giovanna*** a gyhoeddwyd yn wreiddiol yn 1914. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Pathé.

 Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Achille Vitti. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1914. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Cabiria* sef ffilm epig am ryfel o’r Eidal gan Giovanni Pastrone.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ugo Falena ar 25 Ebrill 1875 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 22 Mai 1987.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ugo Falena nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Beatrice Cenci* |  | yr Eidal | No/unknown value | 1910-01-01 |
| *Cavalleria rusticana* |  | yr Eidal | No/unknown value | 1916-01-01 |
| *Giuliano l'apostata* |  | yr Eidal | No/unknown value | 1919-01-01 |
| I Nostri Figli |  | yr Eidal | No/unknown value | 1914-01-01 |
| *Il natalizio della nonna* |  | yr Eidal | No/unknown value | 1924-01-01 |
| *Il re fantasma* |  | yr Eidal | No/unknown value | 1914-01-01 |
| La Colpa Di Giovanna |  | yr Eidal | No/unknown value | 1914-01-01 |
| *La congiura dei Fieschi* |  | yr Eidal | No/unknown value | 1921-01-01 |
| *Rape of the Sabine Women* |  | yr Eidal | No/unknown value | 1910-01-01 |
| *Wilhelm Tell* |  | yr Eidal | No/unknown value | 1911-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
**Gaius Julius Verus Maximinus** (c.173 – 238), mwy adnabyddus fel **Maximinius Thrax** (Maximinius y Thraciad), oedd ymerawdwr Rhufain rhwng 235 a 238.

Ganed ef tua 173 i deulu gwledig yn Moesia neu Thrace. Goth oedd ei dad, tra roedd ei fam o dras Alanaidd. Mae rhai yn credu ei fod wedi ei eni'n ddiweddarach, tua 183. Ymddengys ei fod wedi cymryd ei enw oddi wrth Gaius Julius Maximinus, rhaglaw talaith Dacia yn 208, ef efallai mai yr adeg honno y gafodd Maximinius ddinasyddiaeth Rhufeinig. Dywedir ei fod o daldra eithriadol, wyth troedfedd a chwe modfedd yn ôl un ffynhonnell.

Dechreuodd ar ei yrfa yn y fyddin dan yr ymerawdwr Septimius Severus, ac oherwydd ei faint a'i gyfder anarferol dringodd trwy'r rhengoedd yn gyflym. Erbyn 232 roedd yn arwain lleng, yn Yr Aifft yn ôl pob tebyg. Dan yr ymerawdwr Alexander Severus bu'n ymladd yn erbyn y Parthiaid. Yn 235 ef oedd yn gyfrifol am y llengoedd ar y ffin gyda'r Almaen pan ddaeth yr ymerawdwr i arwain ymgyrch yn eu herbyn, gwrthryfelodd y milwyr, lladdwyd Alexander Severus gerllaw Maguncia) a chyhoeddodd y llengoedd Maximinius yn ymerawdwr. Llwyddodd Maximinius i orchfygu'r Almaenwyr.

Efallai oherwydd ei fod ef ei hun o deulu tlawd, roedd Maximinius yn ddrwgdybus iawn o'r Senedd a'r uchelwyr. Newidiodd bolisi Alexander Severus, oedd wedi cefnogi'r Cristionogion, a bu llawer o erlid arnynt.

Yn 236 aeth i Pannonia i ryfela yn erbyn y Daciaid. Er mwyn ariannu'r byddinoedd, ychwanegodd at y trethi ar y cyfoethogion. Tra'r oedd yng nghyffiniau Afon Donaw, bu gwrthryfel gan y boneddigion, a cyhoeddasant broconswl Affrica, Sempronianus Gordianus (Gordian I) yn ymerawdwr. Cyhoeddodd y Senedd fod Maximinius yn elyn Rhufain. Cyhwynnodd Maximinius a'i fyddin am Rufain, ond roedd y boblogaeth yn elyniaethus ac yn gwrthod bwydo ei filwyr.

Gorchfygwyd Gordianus a'i fab gan raglaw Mauritania, oedd yn parhau'n deyrngar i Maximinius, ond yna enwodd y Senedd Pupienus y Balbinus yn gyd-ymerodron. Gerllaw dinas Aquileia gwrthryfelodd milwyr Maximinius a'i ladd ef a'i fab. Aed a'u pennau i Rufain.

Maximinius oedd y cyntaf o'r "ymerodron milwrol", oedd yn dibynnu ar y fyddin i'w cadw mewn grym. Ef oedd yr ymerawdwr cyntaf o dras "barbaraidd" a'r ymerawdwr cyntaf na fu erioed yn Rhufain.

|
|  |
| Rhagflaenydd:**Alexander Severus** | **Ymerawdwr Rhufain**235 – 238 | Olynydd:**Gordian I a Gordian II** |

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 72703271
* LCCN: n80150062
* ISNI: 0000 0000 8152 9563
* GND: 118579452
* SUDOC: 033159572
* BNF: cb12405455q (data)
* BIBSYS: 90311729
* NKC: xx0235968
* BNE: XX827023

 |
Roedd **Lambert Simnel** (tua 1477 - c. 1525) yn ymhonnwr i orsedd Lloegr. Honnwyd mai Edward Plantagenet, 17eg Iarll Warwick ydoedd. Roedd hyn yn bygwth teyrnasiad newydd Harri VII. Daeth Simnel yn flaenllaw yn gwrthryfel y Iorciaid a drefnwyd gan John de la Pole, Iarll Lincoln. Cafodd y gwrthryfel ei falu ym 1487. Cafodd Simnel bardwn ac wedi hynny cafodd ei gyflogi gan ystâd y brenin fel gwas cegin, ac, yn ddiweddarach, fel hebogwr.

Fel rhan o’u cynllwyn i ddiorseddu Harri VII, roedd Simnel, mab i saer coed o Rydychen, yn dynwared Edward, Iarll Warwick, a oedd wedi cael ei garcharu gan Harri VII yn 1485. Cefnogwyd ei gais hefyd gan offeiriad o Rydychen o’r enw Richard Symonds a welai hefyd debygrwydd rhwng Simnel a meibion y Brenin Edward IV, a lofruddiwyd yn Nhŵr Llundain. Bu croeso brwd i’r ymgyrch yn Iwerddon gyda’r Arglwydd Kildare yn trefnu ei fod yn cael ei goroni fel y Brenin Edward VI yn Nulyn, gan yr Archesgob yn 1487.

Gyda chefnogaeth John de la Pole, Iarll Lincoln, sef nai Rhisiart III, a thua 2,000 o filwyr cyflog o’r Almaen, oedd wedi eu darparu gan Margaret, Duges Burgundy, glaniodd Lambert Simnel yn Swydd Gaerhifryn, Lloegr yn 1487 er mwyn lansio ei hawl ar y goron. Trechwyd ef a’i gefnogwyr gan Harri VII ym Mrwydr Stoke, Swydd Nottingham ym Mehefin 1487 gyda Symonds yn cael ei garcharu cyn dod yn was yng ngheginau brenhinol Harri VII lle treuliodd weddill ei fywyd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Elton, G. R. *England under the Tudors*. Llundain: Methuen, 1974.
2. ↑  "Lambert Simnel | English pretender". *Encyclopedia Britannica* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2020-05-15.
Seiclwr proffesiynol Ffrengig ydy **Roman Feillu** (ganed 16 Ebrill 1984). Ganwyd yn Châteaudun, ac mae'n frawd hŷn i Brice Feillu sydd hefyd yn seiclwr proffesiynol. Mae'n reidio dros dîm Agritubel ers 2005.

Dechreuodd ei yrfa proffesiynol fel reidiwr hyfforddedig (stagiaire) gydag Agritubel yn 2005. Fe roddodd argraff dda ar reolwyr y tîm, gan ennill cyntundeb gyda'r tîm yn y flwyddyn ganlynol. Enillodd y Grand Prix Tours a'r Tour de la Somme yn 2006. Yn 2007, enillodd gymal o'r Tour de Luxembourg a'r Circuit de l'Aulne. Cystadlodd hefyd yn y Tour de France am y tro cyntaf, gan orffen yn y deg uchaf mewn sbritiau grŵp dair gwaith. Tynnodd allan o'r ras wedi cymal 8, sef yr ail gymal mynyddig. Yn ddiweddarach yr un flwyddyn, enillodd y Tour of Britain a'r Paris-Bourges.

Yn 2008, enillodd y Circuit de l'Aulne. Gwisgodd Feillu y Crys Melyn am y tro cyntaf ar ôl cymal 4 Tour de France 2008, gan ennill y Crys Gwyn yr un adeg.

Canlyniadau
-----------

2006
1af Grand Prix Tours
1af Tour de la Somme
2007
1af Circuit de l'Aulne
1af Cymal 3, Tour de Luxembourg
1af Tour of Britain
1af Paris-Bourges
10fed Paris-Tours (UCI ProTour)
2008
1af Circuit de l'Aulne
 1af Dosbarthiad cyffredinol ar ôl Cymal 4, Tour de France
 1af Dosbarthiad reidiwr ifanc ar ôl Cymal 4, Tour de France
2009
Tour de Picardie
1af Cymal 2
1af Dosbarthiad pwyntiau
1af Dosbarthiad reidiwr ifanc
3ydd Route Adélie
3ydd Cymal 2, Tour de France

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Team biography". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2009-07-14. Cyrchwyd 2009-07-11.

Dolennau allanol
----------------

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Romain Feillu***

* Proffil ar wefan cyclingwebsite.net Archifwyd 2008-10-11 yn y Peiriant Wayback.
Mynach Benedictaidd a merthyr Catholig Cymreig oedd **John Roberts** (1576 - 10 Rhagfyr 1610). Dethlir ei ddydd gŵyl ar 25 Hydref. Roedd yn un o brif sefydlwyr Coleg Sant Gregory, Douai, Ffrainc.

Bywgraffiad
-----------

Ganed ef yn Nhrawsfynydd yn fab i Robert, mab Ellis ap William ap Gruffydd, Rhiwgoch. Cafodd ei fagu fel Protestant, a'i addysgu yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen. Wedi gadael Rhydychen heb gymeryd gradd yn 1598, bu'n astudio'r gyfraith am gyfnod cyn mynd i deithio ar y Cyfandir.

Sant madryn, trawsfynydd, lle bedyddiwyd Roberts.
Pan oedd ym Mharis, trodd yn Babydd, ac aeth i astudio i Goleg Jeswitaidd Sant Alban, Valladolid. Wedi bod yno am flwyddyn, ymunodd ag Urdd Sant Bened, a chymerodd yr enw Fra Juan de Mervinia. Oddi yno aeth i Abaty Sant Martin, Santiago de Compostela, lle gwnaeth ei broffes fel mynach tua diwedd 1600. Bu'n astudio yn Salamanca, a chafodd ei ordeinio yn offeiriad yn 1602. Yn Ebrill 1603 aeth i Loegr fel cenhadwr. Daliwyd ef gan yr awdurdodau bedair gwaith, a'i ddedfrdu i alltudiaeth. Roedd yn un o brif sefydlwyr Coleg Sant Gregory, Douai yn 1606-7, ac yn brior cyntaf y coleg. Dychwelodd i Loegr eto, a phan ddaliwyd ef am y pumed tro yn 1610, rhoddwyd ef ar brawf am deyrnfradwriaeth, a dienyddiwyd ef trwy ei grogi, diberfeddu a'i chwarteru yn Tyburn, Llundain ar 10 Rhagfyr.

Canoneiddio
-----------

Ar 25 Hydref 1970, canoneiddiwyd ef gan Pab Pawl VI fel un o Ddeugain Merthyr Lloegr a Chymru i gynrychioli'r holl Gatholigion a ferthyrwyd yn Lloegr a Chymru rhwng 1535 a 1679.

Cyfeiriadau
-----------



|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* VIAF: 106837628
* LCCN: no2010000637
* ISNI: 0000 0000 8287 2320
* GND: 141910178
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
Mae **Meall Dearg - A'Chailleach** neu **A' Chailleach** yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Leven i Rannoch Station yn Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN189579. Ceir carnedd ar y copa. Enw'r fam-fynydd ydy Meall Dearg.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n 1Corbett Top of Munro ac HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr copaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-07 yn y Peiriant Wayback.
* ar wefan Get-a-map Archifwyd 2011-09-14 yn y Peiriant Wayback.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Ffilm ddrama a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Diane Kurys yw ***Les Enfants Du Siècle*** a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd gan Alain Sarde yn Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Fenis ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Diane Kurys a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Luis Bacalov. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Juliette Binoche, Ludivine Sagnier, Victoire Thivisol, Karin Viard, Isabelle Carré, Benoît Magimel, Denis Podalydès, Stefano Dionisi, Philippe Morier-Genoud, Robin Renucci, Alika Del Sol, Arnaud Giovaninetti, Jean-Claude de Goros, Marie-France Mignal, Mathias Mégard, Michel Robin, Olivier Claverie, Robert Plagnol, Thierry de Peretti a Patrick Chesnais. Mae'r ffilm *Les Enfants Du Siècle* yn 135 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Matrix* sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Vilko Filac oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Diane Kurys ar 3 Rhagfyr 1948 yn Lyon. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1965 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Louis Delluc
 * Commandeur des Arts et des Lettres‎

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 43% (Rotten Tomatoes)
* 5.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Diane Kurys nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 4 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 4 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 4 Mai 2016.
3. ↑  .
4. 1 2  "The Children of the Century". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **ermin y gors**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **erminau'r gors**; yr enw Saesneg yw *Water Ermine*, a'r enw gwyddonol yw *Spilosoma urticae*.

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r ermin y gors yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Lleng Rufeinig oedd **Legio IX *Hispana*** ("o Hispania"). Credir i'r lleng gael ei ffurfio gan Iŵl Cesar cyn 58 CC, ar gyfer ei ryfeloedd yng Ngâl.

Ymladdodd y lleng yn holl ymgyrchoedd Cesar yng Ngâl, yna ymladdasant drosto yn y rhyfeloedd cartref yn erbyn Pompeius. Roeddynt yn bresennol mewn nifer o'r brwydrau, yn cynnwys Brwydr Dyrrhachium a Brwydr Pharsalus (48 CC). Wedi i Cesar ennill y fuddugoliaeth, dadsefydlwyd y lleng a roddwyd tir i'r cyn-filwyr yn ardal Picenum.

Wedi i Cesar gael ei lofruddio, ail-ffurfiwyd y lleng gan Augustus i ymladd yn erbyn Sextus Pompeius. Yn ddiweddarach gyrrwyd hwy i Facedonia a buont yn ymladd dros Augustus yn erbyn Marcus Antonius ym Mrwydr Actium. Wedi i Augustus ennill grym, gyrrwyd y lleng i Hispania i ymladd yn erbyn y Cantabriaid; mae'n debyg mai yn yr ymgyrch yma y cawsant yr enw "Hispana".

Wedi hyn bu'r lleng yn gwarchod ffin Afon Rhein, yna yn Pannonia. Yn 43 roeddynt yn rhan o ymgyrch Rhufain yn erbyn Prydain, dan Aulus Plautius. Dan Quintus Petillius Cerialis dioddefasant golledion sylweddol yn ystod gwrthryfel Buddug yn 61. Credid am gyfnod fod y lleng wedi diflannu yng ngwledydd Prydain, efallai yn ystod brwydro yn yr Alban. Hyn yw cefndir y nofel *The Eagle of the Ninth* gan Rosemary Sutcliff, a nifer o nofelau eraill.
Pobl Dyrcig hanner-grwydrol o Ganol Asia oedd y **Khazariaid**. Trodd llawer ohonynt i Iddewiaeth. Yn y seithfed ganrif OC sylfaenodd y Khazariaid wladwriaeth (khaganaeth) annibynnol yng ngogledd y Caucasus ar hyd y Môr Caspiadd. Yn yr wythfed neu yn gynnar yn y 9g, derbyniwyd Iddewiaeth fel y grefydd swyddogol. Mae'n bwnc llosg ai dim ond y bendefigaeth drodd at y grefydd newydd, neu drwch y boblogaeth hefyd. Ar eu hanterth, roedd y Khazariaid a'r pobloedd oedd yn ddarostyngedig iddynt yn rheoli ardal eang sydd heddiw yn cwmpasu de Rwsia, gorllewin Casachstan, dwyrain Wcrain, Aserbaijan, rhannau helaeth o'r Caucasus (gan gynnwys Dagestan a Georgia) a'r Crimea. Mae'n debyg bod yr enw yn gysylltiedig â gwreiddyn berfol Tyrcig yn golygo 'crwydro'.

Roedd y Khazariaid yn gynghreiriaid pwysig i'r Ymerodraeth Fysantaidd yn erbyn yr Ymerodraeth Sassanaidd ac wedyn y Galiphaeth, y Pechenegiaid a Rws. Arweiniasant gyfres o ryfeloedd llwyddiannus yn erbyn y Caliphaethau Arabaidd. Mewn cyfnod diweddarach, fodd bynnag, cefnodd y Bysantiaid arnynt, gan droi yn eu lle at Rws ac at y Pechenegiaid yn erbyn y Khazariaid. Rhwng 965 a 969, fe'u trechwyd gan Svyatosloav I o Kiev, gan gael eu darostwng i reolaeth Rws Kiefaidd. Erbyn heddiw, mae'r Khazariaid wedi diflannu fel pobl wahanol.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Curtis Bernhardt yw ***Kinderseelen Klagen Euch An*** a gyhoeddwyd yn wreiddiol yn 1927. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. 
 Sgwennwyd hi yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Henry Koster a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hans May.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Albert Steinrück. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1927. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Metropolis* ffilm ffuglen wyddonol o’r Almaen gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Willy Goldberger oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Curtis Bernhardt ar 15 Ebrill 1899 yn Worms a bu farw yn Pacific Palisades ar 10 Mehefin 1982.   
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Deutscher Filmpreis

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Curtis Bernhardt nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Stolen Life |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| Conflict |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| Das Mädchen Mit Den Fünf Nullen |  | Gweriniaeth Weimar | AlmaenegNo/unknown value | 1927-01-01 |
| Der Rebell (ffilm, 1932 ) |  | yr Almaen | Almaeneg | 1932-01-01 |
| Der Tunnel |  | Ffraincyr Almaen | Almaeneg | 1933-01-01 |
| Devotion |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| *Die Frau, nach der man sich sehnt* |  | yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1929-01-01 |
| Die Letzte Kompagnie |  | yr Almaen | Almaeneg | 1930-01-01 |
| Gaby |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1956-01-01 |
| Miss Sadie Thompson |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1953-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Lleng Rufeinig oedd **Legio XXI *Rapax***. Ffurfiwyd y lleng gan Gaius Julius Caesar Octavianus, yn ddiweddarach yr ymerawdwr Augustus, yn 31 CC.

Bu'n ymladd yn erbyn y Cantabriaid yn nhalaith Hispania Tarraconensis yn Sbaen. Wedi i dair lleng gael eu dinistrio gan yr Almaenwyr ym Brwydr Fforest Teutoburg, symudwyd Legio XXI Rapax i Castra Vetera (Xanten heddiw) gyda Legio V Alaudae. Cymerodd ran yn ymgyrch Germanicus yn erbyn yr Almaenwyr yn 14 O.C.. O 15 ymlaen, roedd y lleng yn nhalaith Raetia, efallai yn Castra Regina (Regensburg heddiw). Wedi i'r Rhufeiniaid feddiannu Prydain yn 43, symudwyd y lleng i Germania Superior, yn gyntaf i Argentoratum (Strasbourg) ac wedyn i Vindonissa (Windisch). Yn 70, ymladdodd y lleng dan Quintus Petillius Cerialis yn erbyn gwrthryfel y Batafiaid. Wedi hynny, roedd eu canolfan yn Bonna (Bonn), ac o 83 ymlaen, yn Mogontiacum (Mainz).

Yn 89, cefnogodd y lleng Lucius Antonius Saturninus, llywodraethwt Germania Superior, yn ei ymgais i ddod yn ymerawdwr. Wedi methiant yr ymgaid, gyrrwyd y lleng i Pannonia. Yno, yn 92, dinistriwyd y lleng gan y Sarmatiaid.
Awdures straeon i blant yn yr iaith Almaeneg sy'n adnabyddus fel awdures y clasur poblogaidd *Heidi* oedd **Johanna Spyri** (enw bedydd, **Johanna Louise Heusser**: 12 Mehefin, 1827, Hirzel, Y Swistir - 7 Gorffennaf, 1901, Zürich).

Yn ystod ei phlentyndod ymwelodd sawl gwaith yn yr haf â'r ardal o gwmpas Chur yn Graubünden, Y Swistir, a byddai'r ardal hon yn yr Alpau yn gefndir i'w gwaith llenyddol. Yn 1852, priododd Johanna Heusser y cyfreithiwr Bernhard Spyri ac aethant i fyw yn Zürich. Dechreuodd lunio straeon am fywyd yng nghefn gwlad y Swistir. Yn 1872 cyhoeddodd *Heidi*, hanes geneth amddifad sy'n byw efo'i thaid yn yr Alpau; mae'n llyfr sy'n enwog nid yn unig am ei ddisgrifiadau cofiadwy o fywyd gwerin y mynyddoedd ond am allu'r awdures i fynegi teimladau a safbwynt plant.

Bu farw ei gŵr a'i hunig fab yn 1884. Ymrododd Spyri i waith elusennol a pharhaodd i sgwennu gan gyhoeddi dros hanner cant o straeon arall cyn ei marw yn 1901. Daeth Spyri yn eicon cenedlaethol yn y Swistir. Cyhoeddwyd stamp gyda'i phortread arno yn 1951 a darn arian 20 Franc er ei anrhydedd yn 2001.

Dolenni allanol
---------------

* (Saesneg) Bywyd a gwaith Johanna Spyri Archifwyd 2008-04-23 yn y Peiriant Wayback.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 76323123
* LCCN: n50028543
* ISNI: 0000 0001 2140 052X
* GND: 118616455
* SELIBR: 281555
* SUDOC: 02714674X
* BNF: cb11925383t (data)
* BIBSYS: 90053786
* HDS: 012304
* NLA: 36116227
* NDL: 00457393
* NKC: jn20000605117
* BNE: XX893302
* CiNii: DA01155272

 |
*Denarius* a fathwyd yn 193 gan Septimius Severus er anrhydedd i Legio XXX Ulpia Victrix
Lleng Rufeinig oedd **Legio XXX Ulpia Victrix** ("Lleng fuddugol yr Ulpiaid"). Fe'i ffurfiwyd gan yr ymerawdwr Trajan yn 105 O.C.. *Ulpia* oedd enw teuluol *(gens)* yr ymerawdwr.

Ffurfiodd Trajan y lleng yma a Legio II Traiana Fortis yn 105 ar gyfer ei ryfeloedd yn erbyn y Daciaid. Bu'n ymladd eto yn erbyn y Daciaid wedi 117, ac apwyntiodd yr ymerawdwr Hadrian ei gyfaill Quintus Marcius Turbo yn legad y lleng. Tua 120, cofnodir fod rhan o'r lleng yn *Ulpia Noviomagus Batavorum* (Nijmegen heddiw). Yn 122, wedi i'r lleng VI Victrix gael ei symud o Germania o Brydain, symudwyd XXX Ulpia Victrix i *Colonia Ulpia Traiana* (Xanten heddiw) yn nhalaith Germania Inferior.

Yn ystod rhyfeloedd cartref 193 - 197, cefnogodd y lleng Septimius Severus, a roddodd y teitl *Pia Fidelis* oddi. Yn 235 ymladdodd yn erbyn y Persiaid dan Severus Alexander. Yn 310, fe'i symudwyd i Tricensimae. Mae'n debyg i'r lleng ddod i ben yn 407, pan dorrodd y llwythau Almaenig trwy'r ffîn.
Mae **Meall Glas - Beinn Cheathaich** yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Lyon i Glen Dochart a Loch Tay yn ne Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN444326. Enw'r fam fynydd ydy Meall Glas.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro Top a Murdo. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr o gopaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-07 yn y Peiriant Wayback.
* ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Lleng Rufeinig oedd **Legio V Macedonica**. Ffurfiwyd y lleng gan y conswl Gaius Vibius Pansa Caetronianus ac Octavianus (yn ddiweddarach yr ymerawdwr Augustus) yn 43 CC. Eu symbol oedd y tarw.

Mae'n debyg i'r lleng ymladd dros Augustus yn erbyn Marcus Antonius ym Mrwydr Actium yn 31 CC. Wedi hynny, bu yn nhalaith Macedonia, lle cafodd ei henw, hyd 6 O.C.. Yn y flwyddyn honno, sumudwyd hi i Oescus yn nhalaith Moesia. Bu'n ymladd yn erbyn y Parthiaid dan y cadfridog Gnaeus Domitius Corbulo, yna yn erbyn y gwrthryfelwyr Iddewig o 67 ymlaen dan Vespasian. Roedd yn un o'r llengoedd a gipiodd a dinistrio Jeriwsalem yn 70 dan fab Vespasian, Titus. Wedi diwedd y rhyfel yma, dychwelodd i Oescus. Yn 96 roedd Hadrian, a ddaeth yn ymerawdwr yn ddiweddarachh, yn dal swydd tribwn milwrol (*tribunus militum*) yn y lleng.

Yn 101, symudwyd y lleng i Dacia i ymladd yn erbyn y Daciaid dan Trajan. Wedi diwedd y rhyfel yma, symudwyd hi i Troesmis yn Sgythia Leiaf yn nhalaith Moesia. Bu'n ymladd yn erbyn y Parthiaid eto dan Lucius Verus (161–166. Yn ystod teyrnasiad yr ymerawdwr Commodus, gorchfygodd y Sarmatiaid dan arweiniad Pescennius Niger a Clodius Albinus, a thua 185 cafodd y teitl *Pia Constans* neu *Pia Fidelis*. Yn 193, cefnogodd Septimius Severus yn rhyfel cartref 193-197. Dychwelodd i Oescus yn 274, a bu yno nes dod yn rhan o fyddin yr Ymerodraeth Fysantaidd.
Llenor ac academydd Cymraeg oedd **Yr Athro John Rowlands** (14 Awst 1938 – 23 Chwefror 2015).

Bywgraffiad
-----------

Ganwyd John Rowlands ar fferm Tyddyn Bach ym mhlwyf Trawsfynydd ar 14 Awst 1938.
Cafodd ei addysg yn Ysgol Bronaber ac Ysgol Sir Ffestiniog. Astudiodd am radd mewn Cymraeg ym Mhrifysgol Cymru, Bangor gan ennill gradd Meistr yno hefyd cyn mynd ymlaen i gwblhau doethuriaeth dan oruchwyliaeth yr Athro Idris Foster ym Mhrifysgol Rhydychen.

Cyhoeddwyd ei nofel gyntaf, *Lle Bo'r Gwenyn*, ym 1960. Dilynwyd hon gan sawl nofel ddadleuol, gan gynnwys *Ienctid Yw 'Mhechod*, a gyhoeddwyd ym 1965.

Yn ogystal â chyflawni ei waith fel awdur, bu John Rowlands hefyd yn gweithio fel darlithydd yn adrannau Cymraeg Coleg Y Drindod, Caerfyrddin, Prifysgol Cymru, Llanbedr Pont Steffan a Phrifysgol Cymru, Aberystwyth. Wedi ymddeol, parhaodd i weithio fel cynorthwyydd ar gyrsiau ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Bangor.

Mae ei waith academaidd yn cynnwys golygu'r gyfres lenyddol *Y Meddwl a'r Dychymyg Cymraeg*, a sawl papur ymchwil. Roedd yn ffigwr amlwg fel beirniad llenyddol yn yr Eisteddfod Genedlaethol. Bu hefyd yn ysgrifennu erthyglau i'r cylchgrawn materion cyfoes Barn.

Caiff ei gydnabod fel "un o’r gwŷr llên mwyaf dylanwadol ei bresenoldeb a helaeth ei gyfraniad" yng Nghymru.

Nofelau
-------

* *Lle Bo'r Gwenyn* (1960)
* *Yn ôl i'w Teyrnasoedd* (1963)
* *Ieuenctid yw 'Mhechod* (1965)
* *Llawer Is na'r Angylion* (1968)
* *Bydded Tywyllwch* (1969)
* *Arch ym Mhrâg* (1972)
* *Tician, Tician* (1978)

Llyfrau academaidd
------------------

* *Priodas Waed* (cyfieithiad o *Bodas de Sangre* gan Lorca (gyda R. Bryn Williams) (1977)
* *Writers of Wales, T. Rowland Hughes* (1975)
* *Profiles* (gyda G. Jones) (1981)
* *Cnoi Cîl ar Lenyddiaeth* (1989)
* *Ysgrifau ar y Nofel* (1992)
* *Y Meddwl a'r Dychymyg Cymraeg* - (golygydd y gyfres)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru. Meic Stephens gol.. Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd. 1986.
2. ↑  Gwefan y BBC
3. 1 2  Gwefan Prifysgol Bangor

Dolenni allanol
---------------

* Rhestr o Nofelau John Rowlands Archifwyd 2010-12-05 yn y Peiriant Wayback.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 286667
* LCCN: n82059016
* ISNI: 0000 0001 1034 784X
* GND: 1218545550
* SUDOC: 090233379
* BNF: cb15006415f (data)
* NKC: jn20040519007

 |
Mae **Lauren Louise Price** (ganwyd 25 Mehefin 1994) yn focsiwr amatur o Gymru, ac yn gyn-gic-focsiwr a phêl-droediwr.  Cystadlodd dros Gymru yn y dosbarth pwysau canol y menywod yng Ngemau'r Gymanwlad 2014, lle enillodd fedal efydd. Hi oedd y fenyw gyntaf o Gymru i ennill medal focsio Gemau'r Gymanwlad. Ragorodd hi ar y cyflawniad hwn trwy ennill aur yng Ngemau'r Gymanwlad 2018 yn yr Arfordir Aur, Awstralia. Mae hi'n pencampwraig Olympaidd ers Tokyo yn 2021. Ar ôl curo’r bocsiwr o’r Iseldiroedd Nouchka Fontijn yn y rownd gynderfynol pwysau canol aeth ymlaen i ennill y fedal aur yn erbyn Li Qian o China.

Roedd hi'n chwarae pêl-droed gyda Dinas Caerdydd, gan ennill tymor agoriadol Cynghrair Pêl-droed Merched Premier Cymru yn 2013. Ar ôl bod yn gapten ar Gymru ar lefel dan-19, gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf dros Tîm pêl-droed cenedlaethol merched Cymru yn 2012. 

Cafodd Price ei geni yng Nghasnewydd, ond cafodd ei magu yng Nghaerffili, gan ei thaid a’i nain. Cafodd ei addysg yn Ysgol Gyfun Heolddu, Bargod. Dangosodd ddiddordeb mawr mewn sawl camp, gan gymryd pêl-droed, pêl-rwyd a bocsio cic yn ddeg oed, yr olaf ar ôl anogaeth gan ei thad-cu.  Fel cic-focsiwr, enillodd Price fedal arian mewn digwyddiad ym Mhencampwriaethau'r Byd yn Athen yn 2007 yn 13 oed, gan gystadlu yn erbyn gwrthwynebwyr ddwywaith ei hoedran, a daeth y cystadleuydd ieuengaf erioed ym Mhencampwriaethau Prydain.  Aeth ymlaen i fod yn bencampwr pedair gwaith y byd ac yn bencampwr Ewropeaidd chwe-amser yn y gamp ac yn ddiweddarach cystadlodd yn Taekwondo .

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Penman, Andrew (23 November 2018). "Gwent's Lauren Price wins world boxing bronze in India". *South Wales Argus* (yn Saesneg). Cyrchwyd 12 Gorffennaf 2019.
2. ↑  "Live Tokyo 2020, boxing live: GB's Lauren Price wins gold medal fight against Li Qian". *Telegraph*. 8 Awst 2021.
3. 1 2  Webb, Alex (28 Gorffennaf 2014). "Glasgow 2014: Footballer Lauren Price swaps boots for boxing". *BBC Sport* (yn Saesneg). Cyrchwyd 22 Hydref 2014.
4. 1 2  "Kickboxing: Lauren is a hit with teachers". *WalesOnline* (yn Saesneg). Media Wales. 28 Mehefin 2007. Cyrchwyd 11 Gorffennaf 2019.
5. ↑  White, Jim (15 Tachwedd 2018). "How Olympic hero Nicola Adams inspired next generation of British women boxers – 'She is the person who showed us all it's possible'". *The Telegraph* (yn Saesneg). Cyrchwyd 11 Gorffennaf 2019.
6. ↑  "Lauren's a Sporting Role Model". *WalesOnline* (yn Saesneg). Media Wales. 22 Tachwedd 2007. Cyrchwyd 12 Gorffennaf 2019.