Pentrefan yng Ngwynedd yw'r **Friog** ("Cymorth – Sain" ynganiad ), sydd oddi fewn igymuned Arthog yn sir hanesyddol Meirionnydd. Saif ger priffordd yr A493 rhwng Dolgellau a Thywyn. Mae ar ochr ddeheuol aber y Mawddach, gyferbyn a thref Abermaw.

Mae'r Friog oddeutu 91 milltir o Gaerdydd, a'r dref agosaf yw Abermaw (2 filltir) fel ehed y frân neu drwy dramwyo Pont Abermaw; y dref agosaf ar y ffordd fawr yw Dolgellau (9 milltir) a'r ddinas agosaf yw Bangor. Mae'r Friog hefyd yn rhan o Barc Cenedlaethol Eryri.

Yr enw
------

Defnyddir Friog weithiau fel enw Cymraeg Fairbourne, ond mewn gwirionedd mae'r Friog yn bentref ar wahân. Gelwid yr ardal yn "Morfa Henddol" cyn adeiladu Fairbourne, a chredir fod yr enw "**Rowen**" wedi ei ddefnyddio am y pentref ar un adeg. **Ynys Faig** oedd yr enw gwreiddiol ar yr ardal lle saif y *Fairbourne Hotel* bellach. Sefydlwyd Fairbourne gan Arthur McDougall, o'r teulu oedd yn cynhyrchu blawd McDougall's, fel pentref gwyliau glan-y-môr.

Gwasanaethau
------------

* Yr ysbyty efo adran Damweiniau ac Achosion Brys agosaf yw Ysbyty Cyffredinol Bronglais (oddeutu 19 milltir).
* Yr ysgol gynradd agosaf yw Ysgol Bro Idris.
* Yr ysgol uwchradd agosaf yw Ysgol Bro Idris
* Yr orsaf drenau agosaf yw Gorsaf reilffordd Fairbourne.

Gwleidyddiaeth
--------------

Cynrychiolir y Friog yn Senedd Cymru gan Mabon ap Gwynfor (Plaid Cymru) a'r Aelod Seneddol yw Liz Saville Roberts (Plaid Cymru).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Enwau Lleoedd Safonol Cymru".
2. ↑  "Gwybodaeth am y lleoliad gan yr Arolwg Ordnans". *Ordnance Survey*. Cyrchwyd 23 Awst 2022.
3. ↑  "History of Fairbourne Village | Return to the Ferry". *www.return2ferry.co.uk*. Cyrchwyd 2022-09-20.
4. ↑  "Cymraeg". *Coflein* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2022-09-20.
5. ↑  Cymru, G. I. G. (2006-10-23). "GIG Cymru | Chwiliad Côd Post". *www.wales.nhs.uk*. Cyrchwyd 2022-08-23.[*dolen marw*]
6. ↑  "Dod o hyd i Aelod o'r Senedd". *senedd.cymru*. Cyrchwyd 2022-08-23.

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Gwynedd**

**Dinas**  

Bangor
  
**Trefi**  

Abermaw  **·** Y Bala  **·** Bethesda  **·** Blaenau Ffestiniog  **·** Caernarfon  **·** Cricieth  **·** Dolgellau  **·** Harlech  **·** Nefyn  **·** Penrhyndeudraeth  **·** Porthmadog  **·** Pwllheli  **·** Tywyn
  
**Pentrefi**  

Aberangell  **·** Aberdaron  **·** Aberdesach  **·** Aberdyfi  **·** Aber-erch  **·** Abergwyngregyn  **·** Abergynolwyn  **·** Aberllefenni  **·** Abersoch  **·** Afon Wen  **·** Arthog  **·** Beddgelert  **·** Bethania  **·** Bethel  **·** Betws Garmon  **·** Boduan  **·** Y Bont-ddu  **·** Bontnewydd (Arfon)  **·** Bontnewydd (Meirionnydd)  **·** Botwnnog  **·** Brithdir  **·** Bronaber  **·** Bryncir  **·** Bryncroes  **·** Bryn-crug  **·** Brynrefail  **·** Bwlchtocyn  **·** Caeathro  **·** Carmel  **·** Carneddi  **·** Cefnddwysarn  **·** Clynnog Fawr  **·** Corris  **·** Croesor  **·** Crogen  **·** Cwm-y-glo  **·** Chwilog  **·** Deiniolen  **·** Dinas, Llanwnda  **·** Dinas, Llŷn  **·** Dinas Dinlle  **·** Dinas Mawddwy  **·** Dolbenmaen  **·** Dolydd  **·** Dyffryn Ardudwy  **·** Edern  **·** Efailnewydd  **·** Fairbourne  **·** Y Felinheli  **·** Y Ffôr  **·** Y Fron  **·** Fron-goch  **·** Ffestiniog  **·** Ganllwyd  **·** Garndolbenmaen  **·** Garreg  **·** Gellilydan  **·** Glan-y-wern  **·** Glasinfryn  **·** Golan  **·** Groeslon  **·** Llanaber  **·** Llanaelhaearn  **·** Llanarmon  **·** Llanbedr  **·** Llanbedrog  **·** Llanberis  **·** Llandanwg  **·** Llandecwyn  **·** Llandegwning  **·** Llandwrog  **·** Llandygái  **·** Llanddeiniolen  **·** Llandderfel  **·** Llanddwywe  **·** Llanegryn  **·** Llanenddwyn  **·** Llanengan  **·** Llanelltyd  **·** Llanfachreth  **·** Llanfaelrhys  **·** Llanfaglan  **·** Llanfair  **·** Llanfihangel-y-Pennant (Abergynolwyn)  **·** Llanfihangel-y-Pennant (Cwm Pennant)  **·** Llanfihangel-y-traethau  **·** Llanfor  **·** Llanfrothen  **·** Llangelynnin  **·** Llangïan  **·** Llangwnadl  **·** Llwyngwril  **·** Llangybi  **·** Llangywer  **·** Llaniestyn  **·** Llanllechid  **·** Llanllyfni  **·** Llannor  **·** Llanrug  **·** Llanuwchllyn  **·** Llanwnda  **·** Llanymawddwy  **·** Llanystumdwy  **·** Llanycil  **·** Llithfaen  **·** Maentwrog  **·** Mallwyd  **·** Minffordd  **·** Minllyn  **·** Morfa Bychan  **·** Morfa Nefyn  **·** Mynydd Llandygái  **·** Mynytho  **·** Nantlle  **·** Nantmor  **·** Nant Peris  **·** Nasareth  **·** Nebo  **·** Pant Glas  **·** Penmorfa  **·** Pennal  **·** Penrhos  **·** Penrhosgarnedd  **·** Pen-sarn  **·** Pentir  **·** Pentrefelin  **·** Pentre Gwynfryn  **·** Pentreuchaf  **·** Pen-y-groes  **·** Pistyll  **·** Pontllyfni  **·** Portmeirion  **·** Prenteg  **·** Rachub  **·** Y Rhiw  **·** Rhiwlas  **·** Rhos-fawr  **·** Rhosgadfan  **·** Rhoshirwaun  **·** Rhoslan  **·** Rhoslefain  **·** Rhostryfan  **·** Rhos-y-gwaliau  **·** Rhyd  **·** Rhyd-ddu  **·** Rhyduchaf  **·** Rhydyclafdy  **·** Rhydymain  **·** Sarnau  **·** Sarn Mellteyrn  **·** Saron  **·** Sling  **·** Soar  **·** Talsarnau  **·** Tal-y-bont, Abermaw  **·** Tal-y-bont, Bangor  **·** Tal-y-llyn  **·** Tal-y-sarn  **·** Tanygrisiau  **·** Trawsfynydd  **·** Treborth  **·** Trefor  **·** Tre-garth  **·** Tremadog  **·** Tudweiliog  **·** Waunfawr