Pencadlys yr AFFA yn Baku, noder yr hen logo uwchben y drysau
**Cymdeithas Ffederasiynau Pêl-droed Aserbaijan** (Asereg: **Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası, AFFA**) yw corff llywodraethol pêl-droed gweriniaeth Aserbaijan. Ffurfiwyd yr AFFA yn 1992 ac mae'n gyfrifol am oruchwilio pob agwedd o'r gêm amatur a phroseiynol yn y wlad. Mae AFFA yn gyfrifol am dîm cenedlaethol Aserbaijan a'r holl dimau eraill gan gynnwys menywod ac ieuenctid, cynghreiriau, cwpan a tîm menywod. Lleolir y pencadlys yn y brifddinas, Baku.

Er bod Aserbaijan yn wlad ar lan y Môr Caspian, i'r dwyrain o Dwrci (sy'n siarad chwaer-iaith) ac i'r de o Rwsia a'r gogledd o Iran, mae'n rhan o UEFA, ffederasiwn cymdeithasau pêl-droed Ewrop yn ogystal â FIFA (y corff byd-eang).

Hanes
-----

Mae'r Aseriaid yn bobl Twrceg o ran iaith a Mwslim o ran crefydd, ond bu'r wlad o dan reolaeth Ymerodraeth Rwsia ac yna'r Undeb Sofietaidd hyn nes cwymp yr Undeb yn 1991. Tan y flwyddyn honno, roedd Aserbaijan yn weriniaeth o fewn yr Undeb Sofietaidd ond heb statws gwlad annibynnol na thîm pêl-droed annibynnol - fel holl wledydd eraill megis Estonia, Iwcrain ac Armenia, sydd nawr yn wledydd annibynnol.

Yn dilyn cwymp yr Undeb Sofietaidd ffurfiwyd yr AFFA ar 26 Mawrth 1992, wedi i Aserbaijan ennill ei hannibyniaeth. Ar 23 Chwefror 2009, datgelodd yr AFFA, ynghŷd ag Is-lywydd UEFA, Şenes Erzik, Academi Bêl-droed Azerbaijan.

### Logo Newydd

Yn 2010, mabwysidodd yr AFFA arwyddlun newydd. Yn ystod yr 1990au newidiodd y wlad yn raddol ac yn dameidiog oddi ar defnyddio'r wyddor Gyrilig (fel wyddor Rwsieg) i ddefnyddio'r wyddor Ladin tebyg i orgraff yr iaith Twrceg. Sylwir felly y ceir defnydd o'r ddau wyddor yn ystod dyddiau cynnar yr AFFA. Noder bod y lythyren ə unigryw yn dynodi'r sŵn 'schwa' sy'n cyfateb i'r 'y' Gymraeg.

Anghydfod gyda FIFA
-------------------

Derbyniodd yr AFFA ergyd gan FIFA ym mis Ebrill 2002 pan ddododd FIFA waharddiad dwy flynedd ar yr AFFA yn dilyn anghydfod rhwng y Gymdeithas a'r mwyafrif o glybiau Uwch Gynghrair Aserbaijan. Bu'n rhaid dod â'r gystadleuaeth ddomestig i ben oherwydd yr anghydfod a gwrthododd y timau eu chwraewyr rhag chwarae i'r tîm cenedlaethol, gyda'r swyddogion treth yn ymchwilio i gyhuddiadau o dwyll o fewn yr AFFA.

Yn 2012 etholwyd Rovnag Abdullayev fel Llywydd i'r Gymdeithas er mai ef oedd yr unig enwebiad.

Cwpan Pêl-droed Menywod y Byd d-17, 2012
----------------------------------------

Cloc hyrwyddo ar gyfer Cwpan y Byd Merched dan-17 FIFA yn Baku
Yn 2012 cynhaldwyd Cwpan Pêl-droed Menywod o dan 17 oed FIFA yn Aserbaijan. Cynhaliwyd y gemau rhwng 22 Medi - 13 Hydref 2012. Enillwyd y gystadleuaeth gan Ffrainc. Cynhaliwyd yr holl gemau mewn tair stadiwm gwahanol - dau yn ninas Baku ac un yn ninas Lankaran, ger y ffin ag Iran. Ni lwyddodd i dîm Azerbaijan fynd drwy ei rownd gyntaf. Nid oedd tîm gan Gymru yn cystadlu yn y bencampwriaeth.

Cystadlaethau
-------------

Stampiau o Aserbaijan gyda delweddau o'r tîm cenedlaethol, i ddathlu Cwpan y Byd 2004
Mae'r AFFA yn gyfrifol am y twrnamentiau canlynol:

Pêl-droed Dynion
* UWch Gynghrair Aserbaijan (Azeri: *Topaz Premyer Liqası*)
* Adran Gyntaf Aserbaijan (*Birinci Divizion*); yr ail adran
* Cwpan Aserbaijan
* Supercup Aserbaijan
* Cynghrair Futsal Azerbaijan
* Cynghrair Amatur AFFA

Pêl-droed Menywod
* Cynghrair Bêl-droed Menywod Aserbaijan

Timau Cenedlaethol
------------------

Yr AFFA sy'n gyfrifol am dimau cenedlaethol y wlad:

Dynion
* Tîm pêl-droed cenedlaethol Aserbaijan (rheolwr cyfredol, Robert Prosinečki)
* Ceir hefyd timau cenedlaethol dynion dan-21; dan-19; dan-17; dan-16 a dan-15.
* Ceir hefyd tîm Futsal cenedlethol a thîm Pêl-droed traeth.

Menywod
* Tîm pêl-droed cenedlaethol menywod Aserbaijan (rheolwr cyfredol, Shamil Heydarov)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "AFFA-nın 20 İLLİK FƏALİYYƏTİNƏ "2" VERİLDİ". *www.musavat.com* (yn Azerbaijani). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 19 August 2014. Cyrchwyd 26 June 2014. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
2. ↑  Opening of Football Academy
3. ↑  Opening ceremony of Azerbaijan Football Academy to take place early 2009[*dolen marw*]
4. ↑
5. ↑  "İbrahimoviç Qurbanova çatdı". *futbolplusqol.com* (yn Azerbaijani). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 9 October 2011. Cyrchwyd 1 September 2011. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
6. ↑  Walker, Paul. "Relief for Wales as Uefa lifts ban on Azerbaijan". *Independent.co.uk*. The Independent. Cyrchwyd 1 Medi 2011.[*dolen marw*]
7. ↑  "Rovnag Abdullayev re-elected AFFA president". *www.uefa.com*. UEFA. Cyrchwyd 26 Mehefin 2014.
8. ↑  "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 19 Medi 2018. Cyrchwyd 3 Rhagfyr 2018.

Dolenni allanol
---------------

* Association of Football Federations of Azerbaijan Gwefan Swyddogol yr AFFA
* Aserbaijan ar wefan UEFA
* Aserbaijan Archifwyd 2018-06-21 yn y Peiriant Wayback. ar wefan FIFA
* Twitter @affa\_official