recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llwybig wynebddu** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llwybigau wynebddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Platalea minor***; yr enw Saesneg arno yw *Black-faced spoonbill*. Mae'n perthyn i deulu'r Ibisiaid (Lladin: *Threskiornithidae*) sydd yn urdd y *Ciconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. minor*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r llwybig wynebddu yn perthyn i deulu'r Ibisiaid (Lladin: *Threskiornithidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ibis coch | Eudocimus ruber |  |
|
| Ibis cribog Japan | Nipponia nippon |  |
|
| Ibis cribog Madagasgar | Lophotibis cristata |  |
|
| Ibis cysegredig | Threskiornis aethiopicus |  |
|
| Ibis du | Plegadis falcinellus |  |
|
| Ibis gwyn | Eudocimus albus |  |
|
| Ibis penddu | Threskiornis melanocephalus |  |
|
| Llwybig | Platalea leucorodia |  |
|
| Llwybig Affrica | Platalea alba |  |
|
| Llwybig gwridog | Platalea ajaja |  |
|
| Llwybig pigfelyn | Platalea flavipes |  |
|
| Llwybig wynebddu | Platalea minor |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llwybig wynebddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
*Erthygl am bobl y Nafacho yw hon; ceir erthygl arall am y genedl-lwyth yma.*
Y **Nafacho** (enwau eraill: **Navajo**, **Navaho**) yw'r mwyaf o ran poblogaeth o holl bobloedd brodorol Gogledd America. Eu henw arnynt yn (sef y Nafacho yw'r **Diné** ("Y bobl"). 

Aelod o lwyth y Nafacho
Mae tua 175,000 o Nafacho, yn byw yn bennaf yn ne-orllewin yr Unol Daleithiau, yn arbennig yn nhalaith Arizona ond gyda niferoedd sylweddol hefyd yn New Mexico, Utah a Colorado. Mae'r mwyafrif yn byw ar diroedd cadw (neu *reservations*) y Nafacho yn Arizona. Prifddinas y Nafacho yw Window Rock, Arizona.

Helwyr Nafacho yn 1887
Roedd y Nafacho, sy'n siarad iaith atabascaidd, yn wreiddiol o'r hyn sy'n awr yn Canada, ond symudodd y llwyth i'r de yn y cyfnod wedi'r 13g. Bu ymladd rhyngddynt a dynion gwynion a geisiodd ddwyn eu tiroedd, am rai blynyddoedd, cyn iddynt orfod ildio. Yn 1864 gorfodwyd y Nafacho i wneud Hirdaith y Nafacho i wersyll Bosque Redondo, a cheir cân am hyn gan Tecwyn Ifan.

Cyfeiriadau
-----------



|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* LCCN: sh85090345
* ISNI: 0000 0004 7200 0739
* GND: 4041452-8
* BNF: cb11941592s (data)
* NKC: ph117910

 |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Mango Jamaica** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: mangoaid Jamaica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Anthracothorax mango***; yr enw Saesneg arno yw *Jamaican mango*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. mango*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r mango Jamaica yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Mango Jamaica** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm bornograffig gan y cyfarwyddwr Jenna Jameson yw ***I Dream of Jenna*** a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jenna Jameson, Aurora Snow, Lezley Zen, Inari Vachs, Nikita Denise, Brittany Andrews, Jewel De'Nyle, Randy Spears, Flick Shagwell, Steven St. Croix ac Erik Everhard. Mae'r ffilm *I Dream of Jenna* yn 120 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Harry Potter and the Chamber of Secrets* sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jenna Jameson ar 9 Ebrill 1974 yn Las Vegas. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1991 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Bonanza High School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr AVN I'r Actores Orau
 * Gwobr Hall of Fame AVN
 * Gwobr FAME
 * Gwobr FAME

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jenna Jameson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| I Dream of Jenna |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2002-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Dramodwraig, sgriptwraig teledu ac actores Gymreig yw **Catherine Tregenna**.

Fe ysgrifennodd y ddrama *Art and Guff*, chyd-ysgrifennodd y gyfres deledu *Cowbois ac Injans* a phedair pennod o gyfres wyddonias y BBC, *Torchwood*: "Out of Time", "Captain Jack Harkness", "Meat" a "Adam". Yn ogystal â chyd-ysgrifennu Meat, fe wnaeth greu'r propiau 'cig' a ddangoswyd yn y bennod. Yn 2008 fe enwebwyd y bennod "Captain Jack Harkness" ar gyfer gwobr Hugo am Gyflwyniad Dramatig Gorau, Ffurf Fer.

Mae wedi ysgrifennu penodau ar gyfer *EastEnders*, *Casualty* ac ar gyfer pedair cyfres gyntaf y ddrama drosedd *Law & Order: UK* ar ITV1, a ddechreuodd yn Chwefror 2009.

Am rai blynyddoedd chwaraeodd ran y cymeriad Kirsty McGurk yn *Pobol Y Cwm* ac roedd ganddi ran doctor yn Satellite City.

Yn Nhachwedd 2014, cadarnhawyd y byddai'n ysgrifennu pennod i nawfed gyfres *Doctor Who*, a ddarlledwyd yn 2015 gyda'r teitl "The Woman Who Lived".

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "2008 Hugo Nomination List". *Denvention 3: The 66th World Science Fiction Convention*. World Science Fiction Society. 2008. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2008-12-21. Cyrchwyd 2008-03-21.
2. ↑  "Satellite City Credits & Complete Character Guide". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-05-09. Cyrchwyd 2008-04-06.

Dolenni allanol
---------------

* Catherine Tregenna ar wefan yr Internet Movie Database

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 172948603
* ISNI: 0000 0001 2319 319X
* SUDOC: 220149712
* BNF: cb16523553z (data)

 |
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Bo Widerberg yw ***Lust Och Fägring Stor*** a gyhoeddwyd yn 1995. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***La Beauté des choses*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Bo Widerberg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Björn Kjellman, Marika Lagercrantz, Nina Gunke, Tomas von Brömssen, Johan Widerberg, Kenneth Milldoff a Thomaz Ransmyr. Mae'r ffilm *Lust Och Fägring Stor* yn 130 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Braveheart* sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Bo Widerberg sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bo Widerberg ar 8 Mehefin 1930 ym Malmö a bu farw yn Båstad ar 8 Tachwedd 1965. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Medal Diwylliant ac Addysg

Derbyniad
---------

Ymhlith y gwobrau a enillwyd y mae Silver Bear Grand Jury Prize.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Bo Widerberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre: "Love Lessons". *Internet Movie Database* (yn ieithoedd lluosog). Cyrchwyd 14 Chwefror 2022.CS1 maint: unrecognized language (link) "Love Lessons". *Internet Movie Database* (yn ieithoedd lluosog). Cyrchwyd 14 Chwefror 2022.CS1 maint: unrecognized language (link)
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi: "Lust och fägring stor" (yn Swedeg). Cyrchwyd 14 Chwefror 2022. "Schön ist die Jugendzeit". Cyrchwyd 17 Mawrth 2018.
3. ↑  Cyfarwyddwr: "Love Lessons". *Internet Movie Database* (yn ieithoedd lluosog). Cyrchwyd 14 Chwefror 2022.CS1 maint: unrecognized language (link)
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tinamŵ'r ucheldir** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tinamŵaid yr ucheldir) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Nothocercus bonapartei***; yr enw Saesneg arno yw *Highland tinamou*. Mae'n perthyn i deulu'r Tinamŵaid (Lladin: *Tinamidae*) sydd yn urdd y *Tinamiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *N. bonapartei*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.

Caiff ei fagu er mwyn ei hela.

Teulu
-----

Mae'r tinamŵ'r ucheldir yn perthyn i deulu'r Tinamŵaid (Lladin: *Tinamidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Tinamŵ adeingoch | Rhynchotus rufescens |  |
|
| Tinamŵ bron llwydfelen | Nothocercus julius |  |
|
| Tinamŵ bychan | Taoniscus nanus |  |
|
| Tinamŵ cribog y Gogledd | Eudromia formosa |  |
|
| Tinamŵ cycyllog | Nothocercus nigrocapillus |  |
|
| Tinamŵ'r ucheldir | Nothocercus bonapartei |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tinamŵ'r ucheldir** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cwcabyra brongoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cwcabyraod brongoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Dacelo gaudichaud***; yr enw Saesneg arno yw *Rufous-bellied giant kingfisher*. Mae'n perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: *Alcedinidae*) sydd yn urdd y *Coraciiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *D. gaudichaud*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r cwcabyra brongoch yn perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: *Alcedinidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ceyx fallax | Ceyx fallax |  |
|
| Pysgotwr ariannaidd | Ceyx argentatus |  |
|
| Pysgotwr bach y Dwyrain | Ceyx erithaca |  |
|
| Pysgotwr cain | Ceyx lepidus |  |
|
| Pysgotwr coed y Philipinau | Ceyx melanurus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cwcabyra brongoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm arswyd sy'n llawn gwaed a thrywanu gan y cyfarwyddwr Ruggero Deodato yw ***Camping Del Terrore*** a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a'r Eidal. Lleolwyd y stori yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Alessandro Capone a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Claudio Simonetti. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ivan Rassimov, Charles Napier, Mimsy Farmer, Steven Ford, Bernard White, David Hess, Nancy Brilli, John Steiner, Luisa Maneri, Nicola Farron, Stefano Madia, Bruce Penhall ac Andrew J. Lederer. Mae'r ffilm *Camping Del Terrore* yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Last Emperor* sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Mario Morra sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ruggero Deodato ar 7 Mai 1939 yn Potenza. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1959 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ruggero Deodato nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *All'ultimo minuto* |  | yr Eidal |  |
| *Camping del Terrore* |  | Unol Daleithiau Americayr Eidal | 1987-01-01 |
| *Cannibal Holocaust* |  | yr Eidal | 1980-01-01 |
| *Father Hope* |  | yr Eidal | 2001-01-01 |
| *Hercules, Prisoner of Evil* |  | yr Eidal | 1964-07-31 |
| *Noi siamo angeli* |  | yr Eidal |  |
| The Barbarians |  | Unol Daleithiau Americayr Eidal | 1987-01-01 |
| *The House on the Edge of the Park* |  | yr Eidal | 1980-11-06 |
| *The Washing Machine* |  | Ffraincyr EidalHwngari | 1993-01-01 |
| *Ultimo mondo cannibale* |  | yr Eidal | 1977-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Diplomydd, golygydd cylchgronau, awdur, athro, swyddog y Corfflu Heddwch, a bancwr buddsoddi o Americanwr oedd **Richard Charles Albert Holbrooke** (24 Ebrill 1941 – 13 Rhagfyr 2010). Ef oedd yr unig berson i ddal swydd Ysgrifennydd Tramor Cynorthwyol yr Unol Daleithiau dros ddau ranbarth gwahanol o'r byd (Asia o 1977 hyd 1981 ac Ewrop o 1994 hyd 1996). O 1993 hyd 1994, Holbrooke oedd Llysgennad yr Unol Daleithiau i'r Almaen. Yn ystod Rhyfel Bosnia, a gyda cyn-Brif Weinidog Sweden Carl Bildt, cyflafareddodd cytundeb heddwch rhwng y ffacsiynau yn Bosnia-Hertsegofina a arweiniodd at Gytundeb Dayton ym 1995. Rhwng 1999 a 2001, gwasanaethodd Holbrooke fel Llysgennad yr Unol Daleithiau i'r Cenhedloedd Unedig.

Yn ystod ymgyrch etholiad arlywyddol yr Unol Daleithiau yn 2004 yr oedd Holbrooke yn ymgynghorydd i ymgyrch y Seneddwr John Kerry. Yn ymgyrch arlywyddol 2008 yr oedd Holbrooke yn ymgynghorydd polisi tramor i'r Seneddwr Hillary Rodham Clinton. Yn Ionawr 2009 penodwyd yn ymgynghorydd arbennig ar Pacistan ac Affganistan, dan yr Arlywydd Barack Obama a'r Ysgrifennydd Tramor Hillary Clinton. Bu farw ar 13 Rhagfyr 2010 o gymhlethdodau o ganlyniad i ddyraniad aortig.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 111459540
* LCCN: n82136364
* ISNI: 0000 0001 1779 9216
* GND: 120496828
* SUDOC: 031989535
* BNF: cb12310359n (data)
* BIBSYS: 90938537
* NKC: xx0133855

 |
Nofelydd Archentaidd yn yr iaith Sbaeneg a diplomydd oedd **Enrique Rodríguez Larreta** (4 Mawrth 1875 – 7 Gorffennaf 1961). Ei gampwaith ydy *La gloria de Don Ramiro: Una vida en tiempos de Felipe II* (1908), un o'r nofelau hanesyddol gwychaf yn holl lên America Ladin.

Ganwyd yn Buenos Aires, prifddinas yr Ariannin, yn fab i rieni cefnog o Wrwgwái. Astudiodd y gyfraith ym Mhrifysgol Buenos Aires. Teithiodd i Fadrid ac yno cafodd ei ddylanwadu gan y nofelydd Ffrengig Maurice Barrès. Treuliodd bum mlynedd yn Sbaen yn gwneud gwaith ymchwil am gyfnod Felipe II ar gyfer ei nofel, *La gloria de Don Ramiro*.

Penodwyd yn llysgennad yr Ariannin i Ffrainc yn 1910, a daliodd y swydd honno hyd 1919.

Ymhlith ei nofelau eraill mae *Zogoibi* (1926), enghraifft o lenyddiaeth y *gaucho*, a *Gerardo o la torre de las damas* (1953) a'i ddilyniant *En la pampa* (1955), a gyhoeddant ar ffurf un gyfrol, *El gerardo* (1956). Ysgrifennodd hefyd gyfrol o atgofion ac ysgrifau, *La naranja* (1948).

Bu farw yn Buenos Aires yn 86 oed. Mae ei gartref yno bellach yn amgueddfa gelf Sbaenaidd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Enrique Larreta. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 22 Ebrill 2019.
2. ↑  (Saesneg) David William Foster, "Larreta, Enrique Rodríguez (1873–1961)" yn *Encyclopedia of Latin American History and Culture* (Gale, 2008). Adalwyd ar Encyclopedia.com ar 22 Ebrill 2019.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ciccio Ingrassia yw ***Paolo Il Freddo*** a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Sisili. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Ciccio Ingrassia a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Franco Godi. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Euro International Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Moira Orfei, Linda Sini, Franco Franchi, Ciccio Ingrassia, Isabella Biagini, Elio Crovetto, Luca Sportelli, Renato Terra, Giovanna Di Vita, Guido Leontini, Tino Scotti, Lorenzo Piani ac Alessandro Perrella. Mae'r ffilm *Paolo Il Freddo* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Godfather Part II* sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ciccio Ingrassia ar 5 Hydref 1922 yn Palermo a bu farw yn Rhufain ar 15 Rhagfyr 2010. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Cadlywydd Urdd Teilyngdod Weriniaeth yr Eidal

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ciccio Ingrassia nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 2 Gorffennaf 2016.
Mae **Dramma per musica** (Eidaleg, yn llythrennol: *drama ar gyfer cerddoriaeth* , lluosog: *drammi per musica* ) yn libreto. Defnyddiwyd y term gan ddramodwyr yn yr Eidal ac mewn mannau eraill rhwng canol yr 17eg a chanol y 19eg ganrif. Yn y cyfnod modern, cafodd yr un ystyr *drama ar gyfer cerddoriaeth*  ei gyfleu trwy'r gair Eidaleg o dras Roeg  *melodrama*  (o μέλος = cân neu gerddoriaeth + δρᾶμα = gweithred olygfaol). Nid oedd *Dramma per musica* byth yn golygu "drama *trwy* gerddoriaeth", heb sôn am drama gerddorol.

Felly yn wreiddiol (yn yr Eidal yn yr 17g) roedd  *drama per musica*  yn ddrama ar ffurf benillion a ysgrifennwyd yn benodol at y diben o gael ei gosod i gerddoriaeth, mewn geiriau eraill libreto ar gyfer opera. Fel arfer byddai drama per musica ar gyfer opera ddifrifol, byddai libreto a olygir ar gyfer opera buffa, hy opera ddigrif, yn cael ei galw'n *dramma giocoso*). Trwy estyniad, daeth y term i gael ei ddefnyddio hefyd ar gyfer yr opera neu'r operâu a gyfansoddwyd i'r libreto, ac roedd cyfansoddwyr yn ffafrio'r amrywiad, *dramma in musica*, a oedd yn pwysleisio'r elfen gerddorol.

Yn y 18g, daeth y termau hyn, ynghyd â *dramma musicale*, i fod y disgrifiadau a ddefnyddir amlaf ar gyfer operâu Eidalaidd difrifol. Heddiw, gelwir y rhain yn *opera seria*, term na chafodd ei ddefnyddio fawr ddim pan gawsant eu creu.

Parhawyd i ddefnyddio'r termau yn gynnar yn y 19eg ganrif ar ôl i ddiwygiadau Gluck ddod â goruchafiaeth opera seria i ben i bob pwrpas: er enghraifft, roedd rhai o operâu difrifol Rossini yn cael eu nodi fel "dramma in musica".
Enghreifftiau o drammi per musica yw *Xerse* (1654), ac *Erismena* (1656) gan Cavalli; *Tito Manlio* (1719), gan Vivaldi; *Il Bellerofonte* (1767) gan Mysliveček; *Paride ed Elena* (1770) gan Gluck; *Armida* (1779) gan Salieri; *Idomeneo* (1781) gan Mozart ac *Otello* (1816) Rossini, yn ogystal â libretti niferus a ysgrifennwyd gan Pietro Metastasio.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Sadie, Stanley (gol) (1992). *The New Grove Dictionary of Opera*. **1**. Rhydychen: Gwasg Prifysgol Rhydychen. t. 1242. ISBN 978-0-19-522186-2.
2. ↑  Warrack, John, and Ewan West (1992). *The Oxford Dictionary of Opera*. Rhydychen: Gwasg Prifysgol Rhydychen. ISBN 0-19-869164-5.
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Dennis Hopper yw ***Colors*** a gyhoeddwyd yn 1988. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Colors*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Paul Lewis yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Orion Pictures. Lleolwyd y stori yn Los Angeles ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Michael Schiffer a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Herbie Hancock. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sean Penn, Robert Duvall, María Conchita Alonso, Don Cheadle, Tony Todd, Mario Lopez, Damon Wayans, Jack Nance, Grand L. Bush, Glenn E. Plummer, Seymour Cassel, Clark Johnson, Courtney Gains, Leon Robinson, Ted Markland, Trinidad Silva, Tina Lifford, David Raynr, Randy Brooks, Micole Mercurio, Richard Rust, Sy Richardson a R. D. Call. Mae'r ffilm *Colors (ffilm o 1988)* yn 117 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Hard* sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Haskell Wexler oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Robert Estrin sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Dennis Hopper ar 17 Mai 1936 yn Dodge City a bu farw yn Venice ar 15 Gorffennaf 1998. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1955 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Stiwdio'r Actorion.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Commandeur des Arts et des Lettres‎
 * Gwobr Donostia
 * Gwobr Deledu MTV i'r Dyn Cas Gorau
 * Gwobr Golden Raspberry i'r Actor Wrth Gefn Gwaethaf
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 78% (Rotten Tomatoes)
* 6.6/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Dennis Hopper nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 14 Ebrill 2017. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.
4. ↑  .
5. ↑  .
6. 1 2  "Colors". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Cyfansoddwr oedd **John Hartmann** (24 Hydref 1830 – 1897). Roedd e'n fab i ffarmwr yng ngwlad Prwsia. Serch ei wreiddiau diarth, cafodd ran mewn codi safonau cerddoriaeth yn Nyffryn Nantlle.

Gan fod John Hartmann yn dod o deulu cerddorol, dewisodd lle fel cerddor yn ystod ei gyfnod o wasanaeth filwrol. Ni chafodd brofiadau da yn y fyddin Brwsaidd, fodd bynnag, a symudodd i Loegr, lle bu'n arweinydd band sawl catrawd yn y Fyddin Brydeinig. Oherwydd newid yn y rheolau parthed bandfeistri 'r fyddin, rhaid oedd iddo ymddeol o'i waith gyda'r milwyr. Ar ôl dychwelyd i'r Almaen a methu setlo, dychwelodd i Loegr lle bu'n arwain a hyfforddi nifer o fandiau, ac yn eu mysg, Seindorf Arian Dyffryn Nantlle, a hynny o ganol y 1870au hyd y 1890au. Ym 1888, er enghraifft, arweiniodd Hartmann Fand Nantlle mewn perfformiad ar bîr Llandudno yn ystod y ffair Fenisaidd a gynhaliwyd ym mis Medi'r flwyddyn honno. Ar y pryd, roedd yn hyfforddi'r band ar gyfer cystadlu yn Eisteddfod Genedlaethol Wrecsam.

Ar un achlysur o leiaf, bu'n rhoi cymorth i fandiau eraill y dyffryn. Ceir sôn fod Seindorf Dulyn wedi cystadlu ym 1877 yn Abergynolwyn dan ei arweiniad ef. Hyfforddwr proffesiynol Seindorf Dyffryn Nantlle gerllaw oedd Hartmann wrth gwrs, ond gofynnodd Seindorf Nebo iddo eu hyfforddi a'u harwain hwythau hefyd. Yr unig ffordd bosib i hynny ddigwydd oedd ei fod gyda Seindorf Nantlle o 6.30 tan 9.00 bob nos, ac yna gyda Seindorf Nebo o 10.00 tan un o'r gloch y bore. Ac felly y bu. 

Ar ôl iddo ddychwelyd i Loegr, yn ogystal â hyfforddi chwareuwyr offerynnau pres, bu'n trefnu a chyfansoddi darnau ar gyfer nifer o gyhoeddwyr cerddoriaeth. Ceir sôn yn y wasg am i nifer o'r gweithiau hyn gael eu perfformio mewn eisteddfodau a chyngherddau ar draws Cymru.

Yn ôl y Cyfrifiad, bu'n byw gyda'i deulu yn Llundain rhwng 1881 ac 1891 ond bu farw yn Lerpwl ym 1897. Nid oes sôn iddo erioed fyw yng Nghymru.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *Bandsman*, cyrchwyd 27.11.2022
2. ↑  *Caernarvon and Denbigh Herald*, 31.8.1888, t.6
3. ↑  Cyfrifiad Battersea, 1881 a Lewisham 1891
4. ↑  Wikipedia, *loc. cit.*
Morfydd Llwyn Owen, mezzo-soprano Cymreig
Mae **mezzo-soprano** (sy'n golygu "hanner soprano") yn fath o lais canu benywaidd clasurol y mae ei ystod leisiol yn gorwedd rhwng y soprano a'r ystodau contralto. Mae ystod leisiol y fezzo-soprano fel arfer yn ymestyn o'r A islaw C canol i'r A dwy wythfed yn uwch (h.y. Nodiant 3 –A 5 mewn nodiant traw gwyddonol, lle mae C canol = C 4 ; 220–880 Hz). Yn yr eithafion isaf ac uchaf, gall rhai mezzo-soprano ymestyn i lawr i'r F islaw C canol (F 3, 175 Hz) ac mor uchel â "C uchel" (C 6, 1047 Hz). Yn gyffredinol, rhennir y llais mezzo-soprano yn fezzo-soprano coloratwra, delynegol a dramatig.

Hanes
-----

Er bod mezzo-soprano fel arfer yn canu rholiau eilaidd mewn operâu, mae eithriadau amlwg yn cynnwys y rôl deitl yn *Carmen* Bizet, Angelina (Cinderella) yn *La Cenerentola* Rossini, a Rosina yn *Barbwr Sevilla* Rossini (pob un ohonynt yn cael eu canu gan sopranos hefyd). Mae llawer o operâu Ffrengig y 19eg ganrif yn rhoi’r brif rôl fenywaidd i mezzos, gan gynnwys *Béatrice et Bénédict, La damnation de Faust, Don Quichotte, La ffefryn, Dom Sébastien, Charles VI, Mignon, Samson et Dalila, Les Troyens, a Werther*, yn ogystal â *Carmen* .

Amrediad lleisiol
-----------------

 Amrediad lleisiol Mezzo-soprano (A 3 –A 5 ) wedi'i nodi ar staff y trebl (chwith) ac ar fysellfwrdd piano mewn gwyrdd gyda dot yn marcio C canol (C 4 ). 

|  |
| --- |
| { \new Staff \with { \remove "Time_signature_engraver" } a4 a''4 } |

Mae ystod leisiol y mezzo-sopranos yn gorwedd rhwng y soprano a'r gontralto. Yn gyffredinol mae gan fezzo-soprano naws drymach, dywyllach na soprano. Mae'r llais mezzo-soprano yn atseinio mewn ystod uwch na llais contralto. Weithiau defnyddir y termau *Dugazon* a *Galli-Marié* i gyfeirio at fezzo-sopranos ysgafn, ar ôl enwau cantorion enwog. Fel arfer, gelwir dynion sy'n canu o fewn yr ystod fenywaidd yn wrth denoriaid gan fod gwahaniaeth ansawdd (falsetto) ysgafnach i'w lleisiau.

Mezzo-sopranos amlwg
--------------------

* Fedora Barbieri
* Fiorenza Cossotto
* Margaret Gordon
* Buddug Verona James
* Della Jones
* Gwyneth Jones
* Leila Megàne
* Diana Montague
* Morfydd Llwyn Owen
* Margaret Price
* Ebe Stignani

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Appelman, D. Ralph (1986). *The Science of Vocal Pedagogy: Theory and Application*. Indiana University Press. ISBN 978-0-253-20378-6.
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Jean Negulesco yw ***Three Coins in The Fountain*** a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd gan Dorothy McGuire, Jean Peters, Louis Jourdan, Maggie McNamara, Sol C. Siegel, Clifton Webb, Rossano Brazzi a John Patrick yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Patrick a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Victor Young. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Celia Lovsky, Mario Siletti, Dorothy McGuire, Jean Peters, Cathleen Nesbitt, Louis Jourdan, Maggie McNamara, Clifton Webb, Rossano Brazzi, Carlo Giustini, Gino Corrado, Renata Vanni a Kathryn Givney. Mae'r ffilm *Three Coins in The Fountain* yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Rear Window* sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Milton Krasner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan William H. Reynolds sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Coins in the Fountain*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur John H. Secondari a gyhoeddwyd yn 1952.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jean Negulesco ar 26 Chwefror 1900 yn Craiova a bu farw ym Marbella ar 28 Mai 2016. Derbyniodd ei addysg yn Carol I National College.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 60% (Rotten Tomatoes)
* 5.9/10 (Rotten Tomatoes)

.

Cafodd ei henwebu am y gwobrau canlynol: Gwobr yr Academi am Ffilm Orau.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jean Negulesco nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Boy On a Dolphin |  | Unol Daleithiau America | 1957-01-01 |
| *Cavalcade of Dance* |  | Unol Daleithiau America | 1943-01-01 |
| *Daddy Long Legs* |  | Unol Daleithiau America | 1955-01-01 |
| How to Marry a Millionaire |  | Unol Daleithiau America | 1953-01-01 |
| Jessica |  | yr EidalFfrainc | 1962-01-01 |
| *Road House* |  | Unol Daleithiau America | 1948-01-01 |
| The Mudlark |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | 1950-01-01 |
| The Pleasure Seekers |  | Unol Daleithiau America | 1964-01-01 |
| Three Came Home |  | Unol Daleithiau America | 1950-01-01 |
| *Titanic* |  | Unol Daleithiau America | 1953-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 28 Mehefin 2016.. dyddiad cyrchiad: 28 Mehefin 2016.. dyddiad cyrchiad: 28 Mehefin 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 28 Mehefin 2016.. dyddiad cyrchiad: 28 Mehefin 2016.. dyddiad cyrchiad: 28 Mehefin 2016.
3. 1 2  "Three Coins in the Fountain". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Albert Valentin yw ***Le Secret De Monte-Cristo*** a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Denis Marion. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Edmond Ardisson, Madeleine LeBeau, Robert Dalban, Pierre Brasseur, Charles Lemontier, Georges Paulais, Georges Vitray, Jacqueline Marbaux, Jean Marsan, Marcel Delaître, Marcelle Derrien, Pierre Larquey, Victor Vina a Émile Ronet. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Treasure of the Sierra Madre* sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Albert Valentin ar 5 Awst 1902 yn La Louvière a bu farw yn Suresnes ar 6 Ebrill 2017.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Albert Valentin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| L'entraîneuse |  | Ffraincyr Almaen | Ffrangeg | 1940-01-01 |
| L'héritier Des Mondésir |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1940-01-01 |
| L'échafaud Peut Attendre |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1949-01-01 |
| La Maison Des Sept Jeunes Filles |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1942-02-06 |
| La Vie De Plaisir |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1944-01-01 |
| Le Secret De Monte-Cristo |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1948-01-01 |
| Marie-Martine |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1943-01-01 |
| Song of Farewell |  |  | Ffrangeg | 1934-01-01 |
| Taxi De Minuit |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1934-01-01 |
| À La Belle Frégate |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1943-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr G. M. Kumar yw ***Aruvadai Naal*** a gyhoeddwyd yn 1986. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***அறுவடை நாள்*** ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ilaiyaraaja. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Prabhu Ganesan. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Aliens* sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. 
B. R. Vijayalakshmi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm G M Kumar ar 26 Gorffenaf 1956 yn Chennai. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1986 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd G. M. Kumar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Steven Brill yw ***Walk of Shame*** a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd gan Gary Lucchesi, Tom Rosenberg a Sidney Kimmel yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Steven Brill a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Debney. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Elizabeth Banks, Sarah Wright, Ethan Suplee, Gillian Jacobs, Kevin Nealon, Willie Garson, James Marsden, Ken Davitian, Oliver Hudson, Ian Roberts, Bryan Callen, Eric Etebari, Lawrence Gilliard Jr. Niecy Nash, Tig Notaro, Bill Burr a Vic Chao. Mae'r ffilm *Walk of Shame* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Interstellar* sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Jonathan Brown oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Steven Brill ar 27 Mai 1962 yn Utica, Efrog Newydd. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1989 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Prifysgol y Celfyddydau Cain Boston.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 15% (Rotten Tomatoes)
* 3.9/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Steven Brill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 17 Awst 2016. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.. .
2. 1 2  "Walk of Shame". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 9 Hydref 2021.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Osvaldo Civirani yw ***Ric E Gian Alla Conquista Del West*** a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd gan Osvaldo Civirani yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Osvaldo Civirani a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Piero Umiliani. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tiberio Murgia, Craig Hill, Francesco Mulé, Rossella Bergamonti, Ugo Adinolfi, Aldo Ralli, Anna Campori a Ric and Gian. Mae'r ffilm *Ric E Gian Alla Conquista Del West* yn 112 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *You Only Live Twice* sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Osvaldo Civirani hefyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Osvaldo Civirani ar 19 Mai 1917 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 20 Chwefror 2008.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Osvaldo Civirani nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.
Ffilm wleidyddol gan y cyfarwyddwr Amrit Nahata yw ***Kissa Kursi Ka*** a gyhoeddwyd yn 1977. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***किस्सा कुर्सी का (1977 फ़िल्म)*** ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jaidev. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Shabana Azmi. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Star Wars Episode IV: A New Hope* sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amrit Nahata ar 1 Ionawr 1928 yn Jodhpur a bu farw yn Delhi ar 2 Hydref 1988.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Amrit Nahata nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn llwygynffon gwych** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod llwygynffon gwych) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Loddigesia mirabilis***; yr enw Saesneg arno yw *Marvellous spatuletail*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. mirabilis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r sïedn llwygynffon gwych yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn llwygynffon gwych** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Dryw prysgoed mannog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywod prysgoed mannog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sericornis maculates***; yr enw Saesneg arno yw *Spotted scrub wren*. Mae'n perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: *Acanthizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. maculates*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r dryw prysgoed mannog yn perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: *Acanthizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Dreinbig De Vis | Acanthiza murina |  |
|
| Dreinbig Tasmania | Acanthiza ewingii |  |
|
| Dreinbig gwinau | Acanthiza pusilla |  |
|
| Dreinbig melyn | Acanthiza nana |  |
|
| Dreinbig mynydd | Acanthiza katherina |  |
|
| Dreinbig rhisgl | Acanthiza reguloides |  |
|
| Dreinbig tinfelyn | Acanthiza chrysorrhoa |  |
|
| Dreinbig tinwinau | Acanthiza uropygialis |  |
|
| Dreinbig y canoldir | Acanthiza apicalis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Dryw prysgoed mannog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **modrwyog Iwerddon**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **modrwyogion Iwerddon**; yr enw Saesneg yw *Irish Annulet*, a'r enw gwyddonol yw *Odontognophos dumetata*. Ei diriogaeth yw rhan helaeth o Ewrop ar wahân i Bortiwgal, Benelux, Swistir, Bwlgaria, Fennoscandia a gwledydd y Baltig. Fe'i ceir hefyd rhwng gogledd-orllewin Affrica ag Armenia, Dagestan,a rhannau de-ddwyreiniol yr hen Undeb Sofietaidd.

24–28 mm ydy lled ei adenydd ar eu heithaf a cheir yr oedolyn ar ei adain yn Awst.

Prif fwyd y siani flewog ydy *Rhamnus catharticus*.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu’r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r modrwyog Iwerddon yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
3. ↑  "Fauna Europaea". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-04-02. Cyrchwyd 2012-10-24.
4. ↑  BOLD Systems
5. ↑  Moths and Butterflies of Europe and North Africa
Ffilm ddrama am ladrata gan y cyfarwyddwr Walter Hill yw ***Johnny Handsome*** a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd gan Charles Roven yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Carolco Pictures. Cafodd ei ffilmio yn New Orleans. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ken Friedman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ry Cooder. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Morgan Freeman, Mickey Rourke, Forest Whitaker, Ellen Barkin, Elizabeth McGovern, Blake Clark, Lance Henriksen, Jeffrey Meek, Scott Wilson, David Schramm ac Yvonne Bryceland. Mae'r ffilm *Johnny Handsome* yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Batman (ffilm o 1989)* sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Matthew F. Leonetti oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Walter Hill ar 10 Ionawr 1942 yn Long Beach, Califfornia. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1968 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Michigan State University.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Primetime Emmy am Gyfarwyddo Cyfres Ddrama
 * Gwobr Emmy Primetime am Gyfres Fer Eithriadol
 * Gwobr Primetime Emmy am Gyfarwyddo Cyfres Ddrama
 * Gwobr Hugo am y Cyflwyniad Dramatig Gorau

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 62% (Rotten Tomatoes)
* 6.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Walter Hill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.
2. 1 2  "Johnny Handsome". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Saffir gyddfgoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: saffirau gyddfgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Hylocharis sapphirina***; yr enw Saesneg arno yw *Rufous-throated sapphire*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. sapphirina*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r saffir gyddfgoch yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Saffir gyddfgoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm barodi a ffuglen wyddonias gomic yw ***Zapped!*** a gyhoeddwyd yn 1982. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Zapped!*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Heather Thomas, Scatman Crothers, Merritt Butrick, Eddie Deezen, Scott Baio, Willie Aames, Jewel Shepard, LaWanda Page, Roger Bowen, Robert Mandan, Sue Ane Langdon a Felice Schachter. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner* sef *film noir*, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Daniel Pearl oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 6% (Rotten Tomatoes)
* 2.9/10 (Rotten Tomatoes)

.

Cafodd ei henwebu am y gwobrau canlynol: Golden Raspberry Award for Worst Actor.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi: .
2. ↑  Cyfarwyddwr: *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 23 Awst 2022.
3. 1 2  "Zapped!". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.