Roedd **Gogledd Orllewin Clwyd** yn cyn etholaeth seneddol Gymreig a oedd yn arfer dychwelyd un Aelod Seneddol (AS) i Dŷ'r Cyffredin Senedd y Deyrnas Unedig.

Hanes
-----

Cafodd yr etholaeth ei greu ar gyfer etholiad cyffredinol 1983 a chafodd ei diddymu ar gyfer etholiad cyffredinol 1997.

Crëwyd y sedd trwy uno rhannau helaeth o gyn etholaeth Ddinbych a chyn etholaeth Sir y Fflint roedd y ddwy gyn etholaeth yn cael eu dal gan Geidwadwyr. Fe ymgeisiodd Geraint Morgan AS a Syr Anthony Meyer AS, y ddau aelod a oedd yn cynrychioli'r seddi oedd i'w colli yn yr ad-drefnu, i gael eu henwebu ar gyfer y sedd newydd. Cynigiodd Beata Brookes ASE Gogledd Cymru ei henw ar gyfer yr ymgeisyddiaeth hefyd gan greu peth controfersi a sylw yn y wasg.

Mewn cyfarfod tynnu rhestr fer o ymgeiswyr gan fwrdd reoli Cymdeithas Ceidwadol yr etholaeth a gynhaliwyd ar 6 Mawrth 1983 fe lwyddodd Brookes i ennill yr ymgeisyddiaeth gan i'r bwrdd rheoli penderfynu mae dim ond ei henw hi oedd i'w cyflwyno i gyfarfod dewis gan holl aelodau'r Blaid Geidwadol yn yr etholaeth. Honnodd Syr Anthony bod y cyfarfod yn *ffics* tra fo Geraint Morgan yn cwyno bod siarad yn y cyfarfod *megis pledio achos o flaen rheithgor oedd wedi ei lygru*. Plediodd Syr Anthony achos llwyddiannus o flaen Yr Uchel Lys i sicrhau bod ei enw ef yn cael ei gyflwyno i gyfarfod dewis yr aelodaeth cyffredinol yn ogystal ag enw Brookes. Yn y cyfarfod dewis fe lwyddodd Syr Anthony i ennill yr ymgeisyddiaeth o drwch y blewyn.

Cafodd Syr Anthony ei ddad-ddewis fel ymgeisydd Ceidwadol ar gyfer etholiad cyffredinol 1992 ar ôl iddo ymgeisio yn aflwyddiannus i herio'r prif weinidog Margaret Thatcher am arweinyddiaeth y Blaid Geidwadol. Cafodd Syr Anthony ei olynu gan Rod Richards ar ran y Ceidwadwyr, fe gadwodd Richards y sedd hyd ei ddiddymu ym 1997.

Aelodau Seneddol
----------------

| Blwyddyn | Aelod | Plaid |
| --- | --- | --- |
|  | 1983 | Syr Anthony Meyer | Ceidwadol |
|  | 1992 | Rod Richards | Ceidwadol |
|  | 1997 | *diddymu'r etholaeth*
 |

Etholiadau
----------

### Etholiadau yn y 1990au


| Etholiad cyffredinol 1992: Gogledd Orllewin Clwyd |
| --- |
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% |
|
|  | Ceidwadwyr | Rod Richards | 24,488 | 46.2 | −2.3 |
|  | Llafur | Chris Ruane | 18,438 | 34.8 | +10.0 |
|  | Democratiaid Rhyddfrydol | Robert V. Ingham | 7,999 | 15.1 | −7.6 |
|  | Plaid Cymru | Neil H. Taylor | 1,888 | 3.6 | −0.4 |
|  | Deddf Naturiol  | Ms. Mary S. Swift | 158 | 0.3 |  |
| **Mwyafrif** | 6,050 | 11.4 | −12.3 |
| **Y nifer a bleidleisiodd** | 52,971 | 78.6 | +3.5 |
|  | Ceidwadwyr yn **cadw** | **Gogwydd** | −6.1 |  |

### Etholiadau yn y 1980au


| Etholiad cyffredinol 1987: Gogledd Orllewin Clwyd |
| --- |
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% |
|
|  | Ceidwadwyr | Syr Anthony Meyer | 24,116 | 48.5 | −2.5 |
|  | Llafur | K.L. Thomas | 12,335 | 24.8 | +8.5 |
|  | Rhyddfrydol | Owen Griffiths | 11,279 | 22.7 | −6.4 |
|  | Plaid Cymru | Robert Karl Davies | 1,966 | 4.0 | +0.4 |
| **Mwyafrif** | 11,781 | 23.7 |  |
| **Y nifer a bleidleisiodd** | 49,696 | 75.2 | +2.1 |
|  | Ceidwadwyr yn **cadw** | **Gogwydd** | −5.5 |  |


| Etholiad cyffredinol 1983: Gogledd Orllewin Clwyd |
| --- |
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% |
|
|  | Ceidwadwyr | Syr Anthony Meyer | 23,283 | 51.0 |  |
|  | Rhyddfrydol | J.J. Lewis | 13,294 | 29.1 |  |
|  | Llafur | C.I. Campbell | 7,433 | 16.3 |  |
|  | Plaid Cymru | Mrs. M. Rhys | 1,669 | 3.6 |  |
| **Mwyafrif** | 9,989 | 21.9 |  |
| **Y nifer a bleidleisiodd** | 45,679 | 73.1 |  |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  The Telegraph 10 Ion 2005 *Obituaries-Sir Anthony Meyer*  adalwyd 17 Chwefror 2015
2. ↑  The Independent 10 Ionawr 2005 *Sir Anthony Meyer Bt*  Archifwyd 2016-03-07 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 17 Chwefror 2015
3. ↑  UK General Election results April 1992  adalwyd17 Chwefror2015