Siroedd Georgia
Dyma **restr o'r 159 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Georgia** yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:

Rhestr
------

1. Appling County
2. Atkinson County
3. Bacon County
4. Baker County
5. Baldwin County
6. Banks County
7. Barrow County
8. Bartow County
9. Ben Hill County
10. Berrien County
11. Bibb County
12. Bleckley County
13. Brantley County
14. Brooks County
15. Bryan County
16. Bulloch County
17. Burke County
18. Butts County
19. Calhoun County
20. Camden County
21. Candler County
22. Carroll County
23. Catoosa County
24. Charlton County
25. Chatham County
26. Chattahoochee County
27. Chattooga County
28. Cherokee County
29. Clarke County
30. Clay County
31. Clayton County
32. Clinch County
33. Cobb County
34. Coffee County
35. Colquitt County
36. Columbia County
37. Cook County
38. Coweta County
39. Crawford County
40. Crisp County
41. Dade County
42. Dawson County
43. Decatur County
44. DeKalb County
45. Dodge County
46. Dooly County
47. Dougherty County
48. Douglas County
49. Early County
50. Echols County
51. Effingham County
52. Elbert County
53. Emanuel County
54. Evans County
55. Fannin County
56. Fayette County
57. Floyd County
58. Forsyth County
59. Franklin County
60. Fulton County
61. Gilmer County
62. Glascock County
63. Glynn County
64. Gordon County
65. Grady County
66. Greene County
67. Gwinnett County
68. Habersham County
69. Hall County
70. Hancock County
71. Haralson County
72. Harris County
73. Hart County
74. Heard County
75. Henry County
76. Houston County
77. Irwin County
78. Jackson County
79. Jasper County
80. Jeff Davis County
81. Jefferson County
82. Jenkins County
83. Johnson County
84. Jones County
85. Lamar County
86. Lanier County
87. Laurens County
88. Lee County
89. Liberty County
90. Lincoln County
91. Long County
92. Lowndes County
93. Lumpkin County
94. McDuffie County
95. McIntosh County
96. Macon County
97. Madison County
98. Marion County
99. Meriwether County
100. Miller County
101. Mitchell County
102. Monroe County
103. Montgomery County
104. Morgan County
105. Murray County
106. Muscogee County
107. Newton County
108. Oconee County
109. Oglethorpe County
110. Paulding County
111. Peach County
112. Pickens County
113. Pierce County
114. Pike County
115. Polk County
116. Pulaski County
117. Putnam County
118. Quitman County
119. Rabun County
120. Randolph County
121. Richmond County
122. Rockdale County
123. Schley County
124. Screven County
125. Seminole County
126. Spalding County
127. Stephens County
128. Stewart County
129. Sumter County
130. Talbot County
131. Taliaferro County
132. Tattnall County
133. Taylor County
134. Telfair County
135. Terrell County
136. Thomas County
137. Tift County
138. Toombs County
139. Towns County
140. Treutlen County
141. Troup County
142. Turner County
143. Twiggs County
144. Union County
145. Upson County
146. Walker County
147. Walton County
148. Ware County
149. Warren County
150. Washington County
151. Wayne County
152. Webster County
153. Wheeler County
154. White County
155. Whitfield County
156. Wilcox County
157. Wilkes County
158. Wilkinson County
159. Worth County

Cefndir
-------

Rhennir talaith Georgia yn 159 sir, sef mwy nag unrhyw dalaith arall heblaw am Texas, sydd â 254 o siroedd. O dan Gyfansoddiad Talaith Georgia, rhoddir hunain lywodraeth i'w holl siroedd i ddelio â phroblemau sy'n lleol iddynt hwy yn unig. Hefyd, mae wyth sir gyfunol sydd yn siroedd a hefyd yn awdurdodau dinas: Athens-Clarke County, Augusta-Richmond County, Columbus-Muscogee County, Georgetown-Quitman County, Statenville-Echols County, Macon-Bibb County, Cusseta-Chattahoochee County, a Preston-Webster County.

Hanes
-----

Rhwng 1732 a 1758, ardaloedd a threfi oedd y mân adrannau sifil yn Georgia. Ym 1758, rhannwyd Talaith Georgia yn wyth plwyf, a rhannwyd pedwar plwyf arall ym 1765; ym 1777, crëwyd wyth sir wreiddiol y dalaith. Y rhain oedd Burke, Camden, Chatham, Effingham, Glynn, Liberty, Richmond, a Wilkes, pob un wedi'i greu ar 5 Chwefror, 1777.

Mae gan Georgia'r ail nifer fwyaf o siroedd o unrhyw dalaith yn yr Unol Daleithiau.  Yn ôl traddodiad y rheswm dros greu a lleoli cymaint o siroedd yn Georgia oedd y dylai pobl cefn gwlad gallu teithio i'r dref neu ddinas y sedd sirol gyfreithiol, ac yn ôl adref, mewn un diwrnod ar gefn ceffyl neu mewn wagen. Fodd bynnag, crëwyd tua 25 sir yn Georgia yn chwarter cyntaf yr 20fed ganrif, ar ôl i'r defnydd o'r rheilffordd, ceir, tryc a bws ddod yn bosibl. Oherwydd y System Uned Sirol, a ddatganwyd yn ddiweddarach i fod yn anghyfansoddiadol, roedd gan y siroedd newydd, peth bynnag fo'i phoblogaeth o leiaf un cynrychiolydd yn senedd y dalaith, gan gadw grym gwleidyddol mewn ardaloedd gwledig.  Y sir newydd olaf i gael ei sefydlu yn Georgia oedd Peach County, a sefydlwyd ym 1924. 

Arweiniodd nifer fawr y siroedd yn Georgia at sawl gwelliant i gyfansoddiadol y dalaith i geisio sefydlu terfyn ar nifer y siroedd yn y dalaeth. Cyfyngodd y diwygiad diweddaraf o'r fath, a gadarnhawyd ym 1945, y nifer i 159 o siroedd, er y bu 161 o siroedd rhwng 1924 a 1931. Mewn cydgrynhoad siroedd, atodwyd Campbell County a Milton County i Fulton County ym 1932 am resymau ariannol. Daeth yr uno yn ystod y Dirwasgiad Mawr, gan fod y ddwy lywodraeth sir a unwyd i Fulton County ar fin meth dalu. Mae Fulton County yn cynnwys dinas Atlanta, a chredid y byddai refeniw treth Atlanta a'i maestrefi yn helpu i gefnogi ardaloedd gwledig y siroedd a daeth i ben, a oedd ag ychydig iawn o incwm treth eu hunain - yn bennaf o drethi eiddo ar ffermydd a choedwigoedd, a doedd hynny ddim yn codi llawer o arian.

Georgia yw'r unig dalaith sy'n dal i ganiatáu llywodraeth sir gan un comisiynydd. Ar hyn o bryd, mae naw o 159 sir y dalaith yn gweithredu o dan y system honno.

Newid enwau siroedd
-------------------

Mae enwau ychydig o siroedd Georgia wedi newid. Yn wreiddiol, enwyd Jasper County yn "Randolph County". Yn ddiweddarach, sefydlwyd y Randolph County cyfredol. Ar un adeg, enwyd Webster County yn "Kinchafoonee County", ac enw gwreiddiol Bartow County oedd "Cass County".

Cyn siroedd
-----------

* Roedd St. George, St. Mary's, St. Thomas, St. Phillip, Christ Church, St. David, St. Matthews, St. Andrew, St. James, St. Johns, a St. Paul oll yn blwyfi a diddymwyd ym 1777 wrth sefydlu'r system sirol
* Bourbon County (1785-1788): Wedi'i ffurfio o diroedd llwyth yr Yazoo a oedd yn destun anghydfod ar y pryd. Mae'r tir yn Nhalaith Mississippi heddiw.
* Campbell County (1828-1932): Wedi'i ffurfio o siroedd Carroll a Coweta ym 1828, daeth hanner i'r gogledd-orllewin afon Chattahoochee yn Douglas County ym 1870, unwyd y gweddill Fulton County ym 1932.
* Milton County (1857-1932): Ffurfiwyd allan o ogledd-ddwyrain Cobb County, de-ddwyrain Cherokee County a de-orllewin Forsyth County ym 1857, cafodd ei grynhoi yn rhan o Fulton County ym 1932.
* Bu unwaith Walton County yn Georgia, a oedd wedi'i lleoli yn yr hyn sydd bellach yn dalaith Gogledd Carolina. Ymladdwyd ysgarmes fer, Rhyfel Walton, rhwng Gogledd Carolina a Georgia ym 1810, cyn i Georgia ildio’i honiad i berchenogaeth o'r ardal ar ôl arolwg Ellicott Rock ym 1811

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  Hellmann, Paul T. (2006-02-14). *Historical Gazetteer of the United States*. Routledge. tt. 215–253. ISBN 978-1-135-94859-7.
2. ↑  "Why Ga. Has The Second Highest Number Of Counties In The US". *90.1 FM WABE*. 2016-04-04. Cyrchwyd 2020-04-21.
3. ↑  "History - A Brief History of Georgia Counties - GeorgiaInfo". *georgiainfo.galileo.usg.edu*. Cyrchwyd 2020-04-21.

 gw • sg • go**Rhestrau o Siroedd Baner Unol Daleithiau America Unol Daleithiau America yn ôl talaith**

 Alabama  **·**  Alaska  **·**  Arizona  **·**  Arkansas  **·**  Califfornia  **·**  Colorado  **·**  Connecticut  **·**  De Carolina  **·**  De Dakota  **·**  Delaware  **·**  Efrog Newydd  **·**  Florida  **·**  Georgia  **·**  Gogledd Carolina  **·**  Gogledd Dakota  **·**  Gorllewin Virginia  **·**  Hawaii  **·**  Idaho  **·**  Illinois  **·**  Indiana  **·**  Iowa  **·**  Kansas  **·**  Kentucky  **·**  Louisiana  **·**  Maine  **·**  Maryland  **·**  Massachusetts  **·**  Mecsico Newydd  **·**  Michigan  **·**  Minnesota  **·**  Mississippi  **·**  Missouri  **·**  Montana  **·**  Nebraska  **·**  Nevada  **·**  New Hampshire  **·**  New Jersey  **·**  Ohio  **·**  Oklahoma  **·**  Oregon  **·**  Pennsylvania  **·**  Rhode Island  **·**  Tennessee  **·**  Texas  **·**  Utah  **·**  Vermont  **·**  Virginia  **·**  Washington  **·**  Wisconsin  **·**  Wyoming  **·** Rhestr cyfansawdd o bob sir yn yr UD