Actor a digrifwr o Gymro yw **John Sparkes** (ganwyd 9 Ionawr 1954). Ganwyd yn Abertawe ac mae'n fwy adnabyddus ar deledu Cymreig fel y cymeriad Barry Welsh, yn y cyfresi arobryn *Barry Welsh is Coming* (Adloniant Ysgafn Gorau, BAFTA Cymru, 1999, 2000, 2001, 2004). Roedd ganddo rannau mawr yn *Naked Video*, *Absolutely*, *Pub Quiz*, a *Jeff Global's Global Probe*, ac fe yw adroddwr y cartŵn deledu i blant *Peppa Pig*.

*Naked Video* a *Absolutely*
----------------------------

Serennodd Sparkes yn y sioe sgets *Naked Video*, lle'r oedd yn chwarae'r cymeriad Siadwel, bardd 'geeky' yn byw mewn bedsit ac yn gwisgo anorac a sbectols. Ymddangosodd y cymeriad hefyd pan oedd Sparkes yn rhan o raglen gomedi *Bodgers, Banks & Sparkes* ar BBC Radio 4. Ar ôl lladd y cymeriad  yn *Naked Video*, adfywiodd Sparkes y cymeriad yn 2014 mewn cyfres o sioeau radio ar gyfer BBC Radio Wales, a ail-gomisiynwyd flwyddyn yn ddiweddarach.

Roedd yn un o'r tîm y tu ôl i'r sioe sgets *Absolutely*  ar Channel 4, a gynhyrchwyd am bedwar blynedd rhwng 1989 a 1993. Yn dilyn rhaglen radio arbennig a enillodd wobrau, comisiynwyd cyfres newydd ar gyfer BBC Radio 4 a ddarlledwyd yn Medi 2015.

Barry Welsh
-----------

Roedd *Barry Welsh is Coming* yn gyfres gomedi ar ITV Cymru. Yn ogystal â chwarae Barry Welsh, cyflwynydd truenus sioe sgwrsio, roedd Sparkes yn chwarae nifer o gymeriadau eraill yn y rhaglen, fel y canwr tafarn Gwyn, Old Mr Ffff a gohebydd newyddion Dinbych-y-pysgod Hugh Pugh. Er i'r gyfres ddod i ben yn 2004, fe ddychwelodd yn 2007 ar gyfer cyfres o raglenni arbennig.

Yn ystod ei rediad gwreiddiol, enillodd y gyfres bedair gwobr BAFTA Cymru ar gyfer Adloniant Ysgafn Gorau.

Teledu plant
------------

Sparkes yw llais yr adroddwr a rhai cymeriadau eraill yn fersiwn Saesneg y gyfres animeiddiedig i blant *Peppa Pig* (lle mae llais Morwenna Banks, ei gyd-seren o *Absolutely*, i'w glywed hefyd), yn *Shaun the Sheep* mae'n lleisio Bitzer the Dog a the Farmer. Mae e hefyd yn lleisio Mr. Elf a King Marigold in *Ben and Holly's Little Kingdom*, Professor von Proton yn *The Big Knights*, Steven yn *A Town Called Panic*, a Fireman Sam yng nghyfresi 2003-05.

Gwaith arall
------------

Yn 2005 perfformiodd yng Ngŵyl Ymylol Caeredin yn *Absolutely Presents John Sparkes and Pete Baikie* gyda'i gydweithiwr o Absolutely.

Ar deledu Cymreig, serennodd yn *Jeff Global's Global Probe* (ITV Cymru), ac fe atgyfodwyd y cymeriad Frank Hovis, a ddyfeisiwyd yn wreiddiol ar gyfer cyfres *Absolutely*, yn *Pub Quiz* (BBC Cymru).

Mae Sparkes wedi ysgrifennu a chyflwyno tair cyfres deledu o *Great Pubs of Wales* ar gyfer ITV Cymru. Fe yw llais yr archifydd Goronwy mewn darn o *Wallace and Gromit's World of Invention* ar gyfer BBC One ac ysgrifennodd a chyflwynodd *Ghost Story*, lle'r oedd yn treulio'r noson ar ben ei hun gyda chamera mewn tai ag ysbrydion, o gwmpas Cymru. Fe gyd-ysgrifennodd a chyflwynodd y gyfres gomedi ffeithiol *Doug Strong's Special Places*, ar gyfer ITV Cymru a ITV Central.

Ffilmyddiaeth
-------------

### Ffilm

| Blwyddyn | Teitl | Rhan | Nodiadau |
| --- | --- | --- | --- |
| 1989 | *Melancholia* | Roger Dere |
| 2003 | *Calendar Girls* | Ffotograffydd Cymreig |
| 2015 | *Shaun the Sheep Movie* | The Farmer, Bitzer | Llais |
| 2015 | *Peppa Pig: The Golden Boots* | Adroddwr | Llais |

### Teledu

| Blwyddyn | Teitl | Rhan | Nodiadau |
| --- | --- | --- | --- |
| 1986 | *Naked Video* | Siadwel | 6 pennod |
| 1988 | *Cabaret at Jongleurs* | 1 pennod |
| 1989-1993 | *Absolutely* | Amryw gymeriadau | 28 pennod |
| 1992 | *Angry George Irons* | Llais |
| 1992 | *Saturday Zoo* | Glaswegian Matron | 1 pennod |
| 1994-1995 | *The All New Alexei Sayle Show* | Amryw gymeriadau | 8 pennod |
| 1996-2004 | *Barry Welsh is Coming* | Barry Welsh, Hugh Pugh, amryw gymeriadau |
| 1998 | *Comedy Nation* | Amryw gymeriadau |
| 2000 | *The Strangerers* | Bilbo | 2 pennod |
| 2001-2005 | *Pub Quiz* | Frank Hovis |
| 2002 | *A Town Called Picnic* | Llais |
| 2003-2005 | *Fireman Sam* | Samuel 'Sam' Peyton Jones | Llais |
| 2004 | *Jeff Global's Global Probe* | Amryw rannau |
| 2004-present | *Peppa Pig* | Adroddwr, Mr. Rabbit, Mr. Potato, Uncle Pig | Llais |
| 2005 | *Not Tonight with John Sergeant* | Barry Welsh | Ffilm deledu |
| 2007-present | *Shaun the Sheep* | The Farmer, Bitzer | Llais |
| 2009 | *Ben and Holly's Little Kingdom* | Mister Elf, King Marigold, Zoe Baker | Llais |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Mainwaring, Rachel (Jun 25, 2011). "John Sparkes: Bringing home the bacon". *Wales Online*.
2. 1 2  Mainwaring, Rachel (Jun 12, 2011). "Siodwell creator John Sparkes is Welsh voice of Peppa Pig". *Wales Online*.
3. ↑  White, Jim (20 January 1993). "Absolutely fabulous. Not: Baikie, Banks, Docherty, Hunter, Kennedy & Sparkes. Who? The comics from Absolutely tell Jim White why they're basking in obscurity". *The Independent (UK)*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-09-25. Cyrchwyd 2016-02-11.
4. ↑  Absolutely back for a full series - sketch team's comeback gathers pace, chortle.co.uk, 15 July 2015
5. ↑  "Absolutely Presents John Sparkes and Pete Baikie". *Chortle*. 2005. Cyrchwyd 23 Ionawr 2013.

Dolenni allanol
---------------

* John Sparkes ar wefan Internet Movie Database

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 94505578
* LCCN: n92097557
* ISNI: 0000 0001 1689 1432
* SUDOC: 129782939
* BNF: cb12506158b (data)

 |