Ysgolhaig Islamaidd o Sais oedd **Martin Lings** (Abu Bakr Siraj Ad-Din; 24 Ionawr 1909 – 12 Mai 2005) sydd yn nodedig am ei fywgraffiad o Muhammad.

Ganed yn Burnage, Swydd Gaerhirfryn, a chafodd ei fagu yn Unol Daleithiau America lle'r oedd ei dad yn gweithio. Dychwelodd i Loegr i fynychu Coleg Clifton, Bryste, lle'r oedd yn brif swyddog y bechgyn. Cafodd ei fagu yn y ffydd Brotestannaidd, ac yn ddiweddarach fe drodd yn anffyddiwr. Astudiodd Saesneg yng Ngholeg Magdalen, Rhydychen, ac yno bu'n gyfaill i C. S. Lewis. Aeth i Lithwania ym 1935 i ddarlithio ar yr ieithoedd Eingl-Sacsoneg a Saesneg Canol ym Mhrifysgol Kaunas.

Teithiodd i'r Aifft ym 1940 i ymweld â chyfaill a oedd yn darlithio ym Mhrifysgol Cairo, ac yn sgil marwolaeth ei gyfaill cafodd Lings ei gyflogi yn ddarlithydd yn y brifysgol. Trodd Lings yn Fwslim, a chafodd ei atynnu gan y traddodiad Swffïaidd a chan syniadau René Guénon am "y Traddodiad tragwyddol". Priododd â Lesly Smalley ym 1944, a buont yn byw mewn pentref ger Pyramidau Giza. Yn sgil chwyldro Gamal Abdel Nasser ym 1952, cafodd gweithwyr Prydeinig y brifysgol eu diswyddo a dychwelodd Lings i Loegr. Astudiodd am radd mewn astudiaethau Arabeg, a derbyniodd ddoethuriaeth o SOAS am astudio'r shîc Swffïaidd Ahmad al-Alawi. Ysgrifennodd y llyfr *A Sufi Saint of the Twentieth Century* ar sail ei draethawd doethurol.

Ym 1955 penodwyd Lings yn geidwad cynorthwyol dros lyfrau a llawysgrifau Dwyreiniol yn yr Amgueddfa Brydeinig. Dyrchafwyd yn geidwad dros yr eitemau hynny ym 1970, ac ym 1973 cafodd ei drosglwyddo i'r Llyfrgell Brydeinig. Cyhoeddodd y gyfrol *The Qur'anic Art of Calligraphy and Illumination* (1976) adeg Gŵyl Fyd Islam yn Llundain. Ym 1983 cyhoeddodd ei lyfr enwocaf, *Muhammad: His Life Based on the Earliest Sources*, bywgraffiad o'r Proffwyd Muhammad ar sail ffynonellau Arabeg o'r 8g a'r 9g. Bu farw yn ei gartref yn Westerham, Caint, yn 96 oed.

Llyfryddiaeth
-------------

* *The Book of Certainty: An Account of Sufic Teaching* (Llundain: Rider & Co. 1952).
* *A Moslem Saint of the Twentieth Century: Shaikh Ahmad al-ʻAlawī, His Spiritual Heritage and Legacy* (Llundain: Allen & Unwin 1961). Ailargraffwyd dan y teitl *A Sufi Saint of the Twentieth Century*.
* *Ancient Beliefs and Modern Superstitions* (Llundain: Perennial Books, 1964).
* *Shakespeare in the Light of Sacred Art* (Llundain: Allen & Unwin, 1966). Ailargraffwyd dan sawl teitl arall.
* *The Elements and Other Poems* (Llundain: Perennial Books, 1967).
* *The Heralds and Other Poems* (Llundain: Perennial Books, 1970).
* *What is Sufism?* (Llundain: Allen & Unwin, 1975).
* *The Qur'anic Art of Calligraphy and Illumination* (Llundain: Word of Islam Festival Trust, 1976).
* *Muhammad: His Life Based on the Earliest Sources* (Llundain: Allen & Unwin, 1983).
* *The Eleventh Hour: The Spiritual Crisis of the Modern World in the Light of Tradition and Prophecy* (Caergrawnt: Quinta Essentia, 1987).
* *Symbol and Archetype: A Study of the Meaning of Existence* (Caergrawnt: Quinta Essentia, 1991).
* *Mecca: From Before Genesis Until Now* (Caergrawnt: Archetype, 2004).

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3 4  (Saesneg) Gai Eaton, "Obituary: Martin Lings", *The Guardian* (27 Mai 2005). Adalwyd ar 4 Mawrth 2021.
2. 1 2 3  (Saesneg) Douglas Martin, "Martin Lings, a Sufi Writer on Islamic Ideas, Dies at 96", *The New York Times* (29 Mai 2005). Adalwyd ar 4 Mawrth 2021.