Pentref yng Ngwynedd yw **Garndolbenmaen** ("Cymorth – Sain" ynganiad ). Gorwedd ger yr A487 tua 6 milltir i'r gogledd-orllewin o dref Porthmadog. Y pentrefi agosaf yw Dolbenmaen a Bryncir. Mae'n ran o gymuned Dolbenmaen, sydd â phoblogaeth o 1,300. *Y Ffynnon* yw papur bro Garndolbenmaen.

Garndolbenmaen: canol y pentref
Yno hefyd mae stiwdio recordio Blaen y Cae, ble recordwyd albym Pep Le Pew, *Un tro yn y Gorllewin* a *Wyneb Dros Dro,* albym Gwyneth Glyn. Mae'r cynhyrchydd a'r cerddor Dyl Mei hefyd yn byw yng Ngarndolbenmaen.

Mae 58 o ddisgyblion yn Ysgol Gynradd Garndolbenmaen, mae nifer yn teithio yno o bentrefi cyfagos megis Pant Glas, Bryncir, Cwm Pennant a Golan. Mae nifer y disgyblion wedi aros yn gyson ers o leiaf ugain mlynedd.
Daw tua 60% o'r disgyblion o gartrefi Cymraeg.

Eisoes mae nifer o hen fythynnod yng Ngarndolbenmaen wedi eu troi yn dai haf.

Mae Cynghorwr Sir Gwynedd ar gyfer ward Dolbenmaen, Steve Churchman, o blaid Democratiaid Rhyddfrydol Cymru, yn bostfeisr ac yn rhedeg siop yno.

Enwogion
--------

* Peter Jones (Pedr Fardd) (1775-1845), bardd ac emynwr
* Owen Griffith (Giraldus) (1832-1896) Gweinidog gyda'r Bedyddwyr Cymraeg yng Nghymru a'r Unol Daleithiau, awdur a golygydd Y Wawr, papur Cymraeg y Bedyddwyr yn yr Unol Daleithiau.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Office for National Statistics : *Neighbourhood statistics : Census 2001 : Gwynedd*". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2010-09-22. Cyrchwyd 2009-08-10.
2. ↑   Adroddiad Estyn, Ysgol Gynradd Garndolbenmaen (Tachwedd 2015).
3. ↑  "Councillor manylion - Stephen W. Churchman". *democratiaeth.gwynedd.llyw.cymru*. Cyrchwyd 2021-06-23.

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Gwynedd**

**Dinas**  

Bangor
  
**Trefi**  

Abermaw  **·** Y Bala  **·** Bethesda  **·** Blaenau Ffestiniog  **·** Caernarfon  **·** Cricieth  **·** Dolgellau  **·** Harlech  **·** Nefyn  **·** Penrhyndeudraeth  **·** Porthmadog  **·** Pwllheli  **·** Tywyn
  
**Pentrefi**  

Aberangell  **·** Aberdaron  **·** Aberdesach  **·** Aberdyfi  **·** Aber-erch  **·** Abergwyngregyn  **·** Abergynolwyn  **·** Aberllefenni  **·** Abersoch  **·** Afon Wen  **·** Arthog  **·** Beddgelert  **·** Bethania  **·** Bethel  **·** Betws Garmon  **·** Boduan  **·** Y Bont-ddu  **·** Bontnewydd (Arfon)  **·** Bontnewydd (Meirionnydd)  **·** Botwnnog  **·** Brithdir  **·** Bronaber  **·** Bryncir  **·** Bryncroes  **·** Bryn-crug  **·** Brynrefail  **·** Bwlchtocyn  **·** Caeathro  **·** Carmel  **·** Carneddi  **·** Cefnddwysarn  **·** Clynnog Fawr  **·** Corris  **·** Croesor  **·** Crogen  **·** Cwm-y-glo  **·** Chwilog  **·** Deiniolen  **·** Dinas, Llanwnda  **·** Dinas, Llŷn  **·** Dinas Dinlle  **·** Dinas Mawddwy  **·** Dolbenmaen  **·** Dolydd  **·** Dyffryn Ardudwy  **·** Edern  **·** Efailnewydd  **·** Fairbourne  **·** Y Felinheli  **·** Y Ffôr  **·** Y Fron  **·** Fron-goch  **·** Ffestiniog  **·** Ganllwyd  **·** Garndolbenmaen  **·** Garreg  **·** Gellilydan  **·** Glan-y-wern  **·** Glasinfryn  **·** Golan  **·** Groeslon  **·** Llanaber  **·** Llanaelhaearn  **·** Llanarmon  **·** Llanbedr  **·** Llanbedrog  **·** Llanberis  **·** Llandanwg  **·** Llandecwyn  **·** Llandegwning  **·** Llandwrog  **·** Llandygái  **·** Llanddeiniolen  **·** Llandderfel  **·** Llanddwywe  **·** Llanegryn  **·** Llanenddwyn  **·** Llanengan  **·** Llanelltyd  **·** Llanfachreth  **·** Llanfaelrhys  **·** Llanfaglan  **·** Llanfair  **·** Llanfihangel-y-Pennant (Abergynolwyn)  **·** Llanfihangel-y-Pennant (Cwm Pennant)  **·** Llanfihangel-y-traethau  **·** Llanfor  **·** Llanfrothen  **·** Llangelynnin  **·** Llangïan  **·** Llangwnadl  **·** Llwyngwril  **·** Llangybi  **·** Llangywer  **·** Llaniestyn  **·** Llanllechid  **·** Llanllyfni  **·** Llannor  **·** Llanrug  **·** Llanuwchllyn  **·** Llanwnda  **·** Llanymawddwy  **·** Llanystumdwy  **·** Llanycil  **·** Llithfaen  **·** Maentwrog  **·** Mallwyd  **·** Minffordd  **·** Minllyn  **·** Morfa Bychan  **·** Morfa Nefyn  **·** Mynydd Llandygái  **·** Mynytho  **·** Nantlle  **·** Nantmor  **·** Nant Peris  **·** Nasareth  **·** Nebo  **·** Pant Glas  **·** Penmorfa  **·** Pennal  **·** Penrhos  **·** Penrhosgarnedd  **·** Pen-sarn  **·** Pentir  **·** Pentrefelin  **·** Pentre Gwynfryn  **·** Pentreuchaf  **·** Pen-y-groes  **·** Pistyll  **·** Pontllyfni  **·** Portmeirion  **·** Prenteg  **·** Rachub  **·** Y Rhiw  **·** Rhiwlas  **·** Rhos-fawr  **·** Rhosgadfan  **·** Rhoshirwaun  **·** Rhoslan  **·** Rhoslefain  **·** Rhostryfan  **·** Rhos-y-gwaliau  **·** Rhyd  **·** Rhyd-ddu  **·** Rhyduchaf  **·** Rhydyclafdy  **·** Rhydymain  **·** Sarnau  **·** Sarn Mellteyrn  **·** Saron  **·** Sling  **·** Soar  **·** Talsarnau  **·** Tal-y-bont, Abermaw  **·** Tal-y-bont, Bangor  **·** Tal-y-llyn  **·** Tal-y-sarn  **·** Tanygrisiau  **·** Trawsfynydd  **·** Treborth  **·** Trefor  **·** Tre-garth  **·** Tremadog  **·** Tudweiliog  **·** Waunfawr