Mae **Julie Fowlis** (ganwyd 20 Mehefin 1979) yn gantores werin Albanaidd ac amlofferynnwr sy'n canu yng Ngaeleg yr Alban yn bennaf.

Bywgraffiad
-----------

### Gyrfa gerddorol

Cafodd Fowlis ei magu yn Uibhist a Tuath, ynys fach ar Ynysoedd Allanol Heledd, mewn cymuned Gaeleg, ac mae wedi bod yn canu, canu'r pibau a dawnsio ers iddi fod yn blentyn.

Mae hi'n perthyn i chwechawd Yr Alban, Dòchas, a enillodd y wobr o *Best Newcomer* yn y Scots Trad Music Awards yn 2004, lle cafodd Julie ei henwebu ei hun ar gyfer *Best Gaelic Singer*. Yn 2005, rhyddhaodd Fowlis ei halbwm cyntaf ar ei hun *Mar a Tha Mo Chridhe* (*Fel ydyw fy nghalon*). Cafodd yr albwm ei gyhoeddi gan Iain MacDonald a Fowlis, ac enillodd Julie ei adnabyddiad rhyngwladol yn syth ar ei ôl. Y flwyddyn mwyaf brysur iddi yn ei gyrfa, gan wnaeth hi hefyd gyhoeddi albwm newydd gyda 'Dòchas'. Mae Fowlis wedi teithio dros y byd gyda hwy a hefyd ar ei hun gyda'i grŵp ei hun.

Cyhoeddwyd ei ail albwm *Cuilidh* ym Mawrth 2007. Gwerthodd hyn yn dda iawn yn y siartiau o gerddoriaeth draddodiadol. Casgliad o ganeuon o Uibhist a Tuath ydyw ei halbwm. Mae'i gŵr, Éamon Doorley yn canu'r ffidil ar yr albwm. Mae ef hefyd yn aelod o'r grŵp traddodiadol Gwyddelig, Danú.

Enillodd Fowlis y wobr *Horizon* yn y BBC Radio 2 Folk Awards yn 2006, y *Folk Singer of The Year* yn yr un gwobrau yn 2008 a chafodd ei henwebiad i'r wobr o *Folk Singer of the Year* yn 2007. Roedd hi ar raglen o *Later With Jools Holland* ar BBC Two ar 25 Mai 2007, a chanodd *Hùg air Bhonaid Mhòir* ar y sioe. Cefnogwyr enwog Fowlis yn cynnwys Björk, Ricky Gervais a Phil Selway o Radiohead.

Yn 2008, recordiodd Julie albwm gyda'i ffrindiau Muireann Nic Amhlaoibh, Ross Martin a'i gŵr Éamonn Doorley. Cyhoeddwyd yr albwm, o'r enw 'Dual' ar fis Hydref 2008, o dan 'Machair Records' ac mae hi ar gael o siopau gwefannau swyddogol yr artistiaid. Mae Fowlis hefyd wedi bod yn teithio dros yr Alban, Iwerddon, canoldiroedd Ewrop ac America, a dawnsiodd ei halbymau tra oedd hi ar daith. Recordiodd Fowlis fersiwn o gân the Beatles, 'Blackbird' ar gyfer Mojo Magazine i ddathlu pen-blwydd 'The White Album'. Cafodd y gân, sy'n cael ei berfformio yng Ngaeleg yr Alban ei chyhoeddi fel sengl i'w lawrlwytho o'i gwefan ei hun yn Hydref o 2008.

Ar 24 Ebrill 2009 trwy ei rhestr postio ar-lein, cyhoeddwyd Fowlis y byddai'n dechrau recordio ei thrydydd albwm ym Mai o'r un flwyddyn. Buasai'n canu rhai o'i chaneuon o'r prosiect ar ei thaith o Loegr ym Mai o 2009.

### Gyrfa ddarlledu

Yn 2008, wrthi'n dilyn rhannau fel gwestai ar raglen draddodiadol gerddorol BBC Radio Scotland, sef Travelling Folk, a rhaglen ryngwladol cerddoriaeth Global Gathering, dechreuodd Julie gyflwyno rhaglen cerddoriaeth gwerin pob nos Iau, *Fowlis and Folk*.

Disgograffi
-----------

### Recordiau unigol

#### Albymau

* *Mar a Tha Mo Chridhe* (2005)
* *Cuilidh* (2007)
* *Uam* (2009)

#### Senglau

* *Turas san Lochmor* (2007 - o *Cuilidh*)
* *Hùg Air A' Bhonaid Mhòir* (2008 - o *Cuilidh*)
* *Lon Dubh / Blackbird* (2008 - *Gorchydd y Beatles' "Blackbird" yn yr Aeleg*)

### Recordiau eraill

#### 'Dual'

* *Dual* (2008 - gyda Muireann Nic Amhlaoibh)

#### Gyda 'Dòchas'

* *Dòchas* (2002)
* *An Darna Umhail* (2005)
* *TBC* (2009)

#### Fel gwestai ar recordiau eraill

* *Evolving Tradition 3* - Cantorion Amrywiol (2003)
* *Best in Show* - Cantorion Amrywiol (2003)
* *Ceòlmhor Ostaig* - Cantorion Amrywiol (2004)
* *Braighe Loch Iall* - Rachel Walker (2004)
* *When All is Said and Done* - Danú (2005)
* *Orain nan Rosach* - Fiona Mackenzie (2006)
* *Fáinne An Lae : Daybreak* - Muireann Nic Amhlaoibh (2006)
* *Òg-Mhadainn Shamhraidh* - Kathleen MacInnes (2006)
* *Everything You See* - Runrig (2007)
* *An Cailín Rua* - Kathleen Boyle (2008)
* *Transatlantic Sessions 3 Vol. 1 (CD)* - Cantorion Amrywiol (2008)
* *Transatlantic Sessions 3 Vol. 2 (CD)* - Cantorion Amrywiol (2008)
* *Transatlantic Sessions 3 (DVD)* - Cantorion Amrywiol (2008)

Gwobrau ac enwebiadau
---------------------

### Gwobrau a enillodd

* BBC Radio 2 Folk Music Awards 2008 - Folk Singer Of The Year
* Scots Trad Music Awards 2008 - Album Of The Year (Cuilidh)
* Scots Trad Music Awards 2008 - Gaelic Singer Of The Year
* Best Folk Band (Dòchas) Scots Trad Music Awards 2006
* BBC Radio 2 Horizon Award 2006
* Gaelic Singer of the Year Scots Trad Music Awards 2005
* Best Up and Coming Artist (Dòchas) Scots Trad Music Awards 2004
* Traditional Singer of the Year Pan Celtic Nations Festival 2003
* La Trophe La Bolee de Corrigans – Festival Interceltique de Lorient, 2000

### Enwebiadau

* BBC Radio 2 Folk Singer of the Year 2007
* Gaelic Singer of the Year Scots Trad Music Awards 2004

Ffynonellau
-----------

1. 1 2  (Saesneg) Julie Fowlis, Cuilidh. *Folk and Country Review*. BBC (2007-04-05).
2. 1 2   Robin Denselow (2008-08-01). Going back to her roots. The Guardian.
3. 1 2 3   Colin Irwin. Julie Fowlis > Biography. AllMusic.
4. ↑
5. ↑  "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2009-02-07. Cyrchwyd 2009-08-04.
6. ↑
7. ↑   Julie Fowlis: Presenter Page. BBC Radio Scotland.

Dolenni allanol
---------------

### Tudalennau swyddogol

* Official site
* Official MySpace site
* Official Facebook site
* Official Bebo site

### Tudalennau answyddogol

* Transatlantic Sessions 2009 Archifwyd 2009-08-07 yn y Peiriant Wayback. Folk Radio UK
* Interview with Minnesota Public Radio's Euan Kerr

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 295688994
* LCCN: no2009021772
* ISNI: 0000 0004 0002 0036
* BNF: cb166537163 (data)
* BIBSYS: 8082840
* NKC: osa2015863184
* CiNii: DA18121774

 |