Roedd **Ann Mercy Hunt (née Carroll)** (25 Hydref 1938 – 25 Mehefin 2014) yn ymchwilydd ac ymgyrchydd meddygol Cymreig.

Cefndir
-------

Ganwyd Hunt yn ysbyty'r Trallwng, yn blentyn i Lawrence William Carroll ac Elizabeth Ann, née Randall ei wraig, y ddau yn athrawon yn Essex. Roedd ei mam wedi dychwelyd adref i Gymru i esgor ar ei phlentyn oherwydd ofnau bod Prydain ar fin mynd i ryfel. Arhosodd Elizabeth Ann yn y Trallwng hyd ddiwedd yr Ail Ryfel Byd. Yn y Trallwng gwariodd Ann Mercy y 7 mlynedd gyntaf o'i phlentyndod.

Ar ddiwedd yr Ail Ryfel Byd dychwelodd Ann Mercy a'i mam i Essex. Derbyniodd ei haddysg yn Ysgol Merched Dinas Llundain. Astudiodd cemeg ym mhrifysgol Caergrawnt o 1956.

Teulu
-----

Ym Mhrifysgol Caergrawnt cyfarfu Ann Mercy a John David Hunt, cyd efrydydd cemeg. Ar ôl i'r ddau graddio priodasant ym 1961. Bu iddynt tri phlentyn David, Helena , a James .

Gyrfa gynnar
------------

Ym 1963 symudodd John ac Ann nhw i New Jersey, UDA, i weithio i gwmni ffonau Bell yn labordai'r cwmni. Roedd Ann yn gweithio ar ddadansoddi deunyddiau gyda microsgopeg electron a gyda diffreithiant pelydr-x. Ym 1965 dychwelsant i Loegr er mwyn dechrau teulu. Rhoddodd Ann y gorau i'w gwaith i fagu ei phlant.

Ymgyrchydd meddygol
-------------------

Ychydig wedi ei enedigaeth cafodd James, plentyn ieuengaf John ac Ann ddiagnosis o Gymhlethdod Sglerosis Twbercylaidd, clefyd nad oedd llawer yn hysbys amdano ac nad oedd triniaeth na chefnogaeth ar gael ar ei gyfer. Mae Cymhlethdod Sglerosis Twbercylaidd yn gyflwr genetig sy'n ymyrryd â datblygiad organau, gan achosi epilepsi, anabledd deallusol, anhwylder sbectrwm awtistiaeth, problemau seiciatryddol eraill, a thiwmorau lluosog. Mae mor amrywiol fel nad yw'r rhan fwyaf o weithwyr gofal iechyd proffesiynol yn gwybod fawr ddim amdano, gan ychwanegu ymdeimlad o unigedd a diymadferthedd i'r galar y mae teuluoedd yn ei ddioddef.

Mewn ymateb i ddiagnosis ei mab sefydlodd Hunt grŵp cefnogaeth i deuluoedd eraill oedd ag aelodau o'u teulu yn ddioddef a'r cyflwr, y Gymdeithas Sglerosis Twbercylaidd (TSA), ym 1977. Bu farw James ym 1984, yn dair ar ddeg oed, o effeithiau Cymhlethdod Sglerosis Twbercylaidd. Serch hynny, parhaodd Ann Hunt i feithrin ac arwain y TSA, gan recriwtio aelodau hynod effeithiol eraill, a goruchwylio ei dwf i'r elusen genedlaethol ar gyfer TSC yn y DU, gan ddarparu cefnogaeth hanfodol i gannoedd o deuluoedd, a chyllido a hwyluso datblygiadau ymchwil mawr. Gwasanaethodd Ann Hunt y TSA fel ysgrifennydd, wedyn fel cadeirydd ac yn olaf fel llywydd.

Gweithgaredd amgen
------------------

Gwasanaethodd Ann Hunt fel cadeirydd Cyngor Plwyf North Leigh a chadeirydd Cyngor Iechyd Cymunedol Swydd Rydychen. Cafodd ei phenodi'n ynad heddwch ym 1981. Gweithiodd gyda'r Adran Iechyd ar eu pwyllgor cynghori ar therapi genynnau rhwng 1996 a 2002.

Marwolaeth
----------

Bu farw Hunt yng nghartref ei ferch yn Lyndhurst, Hampshire, o thromboemboledd ysgyfeiniol yn 75 mlwydd oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Hunt [née Carroll], Ann Mercy (1938–2014), medical researcher and campaigner". *Oxford Dictionary of National Biography*. doi:10.1093/odnb/9780198614128.013.109008. Cyrchwyd 2021-03-15.
2. 1 2  "Ann Hunt obituary". *the Guardian*. 2014-07-30. Cyrchwyd 2021-03-15.
3. ↑  "Tuberous sclerosis complex: MedlinePlus Genetics". *medlineplus.gov*. Cyrchwyd 2021-03-15.
4. ↑  TSA, The. "History of the TSA". *The Tuberous Sclerosis Association*. Cyrchwyd 2021-03-15.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |