recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sgiwen frown** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sgiwennod brown) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Catharacta antarctica***; yr enw Saesneg arno yw *Antarctic skua*. Mae'n perthyn i deulu'r Sgiwennod (Lladin: *Stercoraridae*) sydd yn urdd y *Charadriiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. antarctica*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r sgiwen frown yn perthyn i deulu'r Sgiwennod (Lladin: *Stercoraridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Sgiwen Magellan | Stercorarius chilensis |  |
|
| Sgiwen Pegwn y De | Stercorarius maccormicki |  |
|
| Sgiwen fach | Stercorarius pomarinus |  |
|
| Sgiwen fawr | Stercorarius skua |  |
|
| Sgiwen frown | Stercorarius antarcticus |  |
|
| Sgiwen lostfain | Stercorarius longicaudus |  |
|
| Sgiwen y Gogledd | Stercorarius parasiticus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sgiwen frown** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Seren mynydd ystlyswen** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sêr mynydd ystlyswen) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Oreotrochilus leucopleurus***; yr enw Saesneg arno yw *White-sided hillstar*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *O. leucopleurus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r seren mynydd ystlyswen yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Seren mynydd ystlyswen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn cynffonnog efydd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod cynffonnog efydd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Polyonymus caroli***; yr enw Saesneg arno yw *Bronze-tailed comet*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. caroli*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r sïedn cynffonnog efydd yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn cynffonnog efydd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn bacsiog disglair** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod bacsiog disglair) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Eriocnemis vestitus***; yr enw Saesneg arno yw *Glowing puffleg*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. vestitus*, sef enw'r rhywogaeth.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r sïedn bacsiog disglair yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn bacsiog disglair** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Prifysgol Gatholig breifat yn Unol Daleithiau America yw **Prifysgol Notre Dame du Lac** (Saesneg: *University of Notre Dame du Lac*), yn fyr **Prifysgol Notre Dame** neu **Notre Dame** (ynganer /ˌnoʊtərˈdeɪm/), a leolir yn Notre Dame, ger dinas South Bend yn nhalaith Indiana.

Sefydlwyd Prifysgol Notre Dame ym 1842 gan yr offeiriad Ffrengig Édouard Sorin, arweinydd Cynulleidfa'r Groes Sanctaidd. Gwasanaethodd Sorin yn llywydd cyntaf y brifysgol o 1842 i 1865. O'r cychwyn cynhwysai goleg i ddynion, ysgol gynradd, ysgol baratoi ar gyfer y coleg, ysgol alwedigaethol, a thŷ nofyddion. Dwy mlynedd wedi sefydlu'r brifysgol, agorodd chwaer-sefydliad i ferched, Academi'r Santes Fair (bellach Coleg y Santes Fair), dan reolaeth Chwiorydd y Groes Sacntaidd. Yn yr un flwyddyn, 1844, derbyniodd Notre Dame ei siarter. Yn y 1860au a'r 1870au ychwanegwyd adrannau'r gwyddorau, y gyfraith, a pheirianegg, gwasg academaidd, a llyfrgell.

Yn y 1920au daeth yr ysgol baratoi i ben, ac aildrefnwyd y brifysgol yn golegau. Yn y cyfnod hwn daeth tîm pêl-droed Americanaidd Notre Dame i fri yn y cystadlaethau rhyng-golegol, yn enwedig dan arweiniad yr hyfforddwr enwog Knute Rockne. Cynnyddodd niferoedd y staff a'r myfyrwyr dan lywyddiaeth Theodore M. Hesburgh, o 1952 i 1987, ac ehangwyd ar gyfleusterau chwaraeon a rhaglenni academaidd y brifysgol. Ym 1967, trosglwyddodd Cynulleidfa'r Groes Sanctaidd lywodraeth Notre Dame i fwrdd o ymddiriedolwyr lleyg. Trodd yn brifysgol gymysg ym 1972, gan dderbyn myfyrwyr benywaidd am y tro cyntaf.

Cynigir graddau baglor, graddau meistr, a doethuriaethau mewn amryw o ddisgyblaethau academaidd, yn ogystal â rhai cymwysterau proffesiynol. Heddiw mae Notre Dame yn cynnwys coleg y celfyddydau a llenyddiaeth, coleg y gwyddorau, coleg peirianneg, Coleg Busnes Mendoza, ysgol y gyfraith, ysgol pensaernïaeth, ac adran ôl-raddedig. Trwy raglen dramor y brifysgol, rhoddir cyfleoedd i fyfyrwyr Notre Dame astudio yn Awstralia, Affrica, y Dwyrain Canol, Ewrop, Asia, ac America Ladin. Yn 2022 cyfrifwyd bron 13,000 o fyfyrwyr, rhyw naw mil yn israddedigion a thua pedair mil yn ôl-raddedigion. Mae Notre Dame hefyd yn brifysgol ymchwil o nod, ac yn gartref i'r Ganolfan Astudiaethau Crefydd a Chymdeithas (CSRS), y Sefydliad dros Fywyd Eglwysig, Canolfan Jacques Maritain (sy'n ymwneud â gwaith Maritain a Tomistiaid eraill), a Chanolfan Gwyddoniaeth, Technoleg a Gwerthoedd John J. Reilly.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  (Saesneg) University of Notre Dame. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 27 Hydref 2023.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn coronig bronwinau** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod coronigau bronwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Boissonneaua matthewsii***; yr enw Saesneg arno yw *Chestnut-breasted coronet*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. matthewsii*, sef enw'r rhywogaeth.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r sïedn coronig bronwinau yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn coronig bronwinau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn cynffonsmotyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod cynffonsmotyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Urosticte benjamini***; yr enw Saesneg arno yw *Whitetip*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *U. benjamini*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r sïedn cynffonsmotyn yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn cynffonsmotyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Gaston Schoukens yw ***On'd oedden Nhw'n Ddyddiau Da?*** a gyhoeddwyd yn wreiddiol ym 1936 o dan yr enw ***C'était le bon temps***. Y teitl Iseldireg yw ***De goede oude tijd.*** Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Belg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm ym 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gaston Schoukens ar 5 Chwefror 1901 yn Brwsel a bu farw yn yr un ardal ar 23 Mehefin 1999.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gaston Schoukens nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bossemans Et Coppenolle |  | Gwlad Belg |  | 1939-01-01 |
| Chwaer Dr |  | Gwlad Belg |  | 1959-01-01 |
| Doedden Nhw'n Amser Da? |  | Gwlad Belg |  | 1936-01-01 |
| Duwiesau Neon |  | Gwlad Belg |  | 1924-01-01 |
| La Famille Klepkens |  | Gwlad Belg | No/unknown value | 1930-01-01 |
| Mcdull: Fi a Fy Mam |  | Gwlad Belg |  | 1932-01-01 |
| O Dan y Gwely 2 |  | Gwlad Belg |  | 1938-01-01 |
| Sero Pwynt Pum Cariad |  | Gwlad Belg | No/unknown value | 1926-01-01 |
| The Haunted Cinema |  | Gwlad Belg |  | 1934-01-01 |
| Y Rhagfynegydd Paul |  | Gwlad Belg |  | 1934-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Emrallt corun fioled** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: emralltau corun fioled) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Amazilia violiceps***; yr enw Saesneg arno yw *Violet-crowned hummingbird*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. violiceps*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r emrallt corun fioled yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Emrallt corun fioled** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn cynffonsmotyn aelwyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod cynffonsmotyn aelwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Urosticte ruficrissa***; yr enw Saesneg arno yw *Rufous-vented whitetip*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *U. ruficrissa*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r sïedn cynffonsmotyn aelwyn yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn cynffonsmotyn aelwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm clogyn a dagr am forladron gan y cyfarwyddwr Michael Curtiz yw ***Captain Blood*** a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Lloegr, Jamaica a y Caribî. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Casey Robinson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Erich Wolfgang Korngold. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Paul Panzer, Errol Flynn, Olivia de Havilland, Frank Puglia, Basil Rathbone, Chrispin Martin, Jessie Ralph, Guy Kibbee, E. E. Clive, Robert Barrat, Lionel Atwill, J. Carrol Naish, Donald Meek, Mary Forbes, Harry Cording, Holmes Herbert, Ivan Simpson, Henry Stephenson, Hobart Cavanaugh, Colin Kenny, David Torrence, Forrester Harvey, Georges Renavent, Halliwell Hobbes, Ross Alexander, Murray Kinnell, Pedro de Cordoba, Reginald Barlow, Leonard Mudie, Frank McGlynn, Sr. George Hassell, Vernon Steele, Yola d'Avril a Louis Mercier. Mae'r ffilm *Captain Blood* yn 119 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Mutiny on the Bounty* sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Ernest Haller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan George Amy sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, *Captain Blood*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Rafael Sabatini a gyhoeddwyd yn 1922.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz ar 24 Rhagfyr 1886 yn Budapest a bu farw yn Sherman Oaks ar 9 Chwefror 1948. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 100% (Rotten Tomatoes)
* 8.3/10 (Rotten Tomatoes)

.

Cafodd ei henwebu am y gwobrau canlynol: Gwobr yr Academi am Ffilm Orau.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michael Curtiz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 7 Tachwedd 2022.
2. 1 2  "Captain Blood". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* LCCN: no2005039449

 |
Cysylltir **Nennius**, neu **Nemnivus** (*floruit* efallai tua 800), a’r traethawd Lladin *Historia Brittonum*, sy’n ffynhonnell bwysig ar gyfer hanes cynnar Cymru.

Tystiolaeth amdano
------------------

Mae cryn dipyn o amheuaeth ai Nennius oedd awdur yr *Historia Brittonum*. Mae un teulu o lawysgrifau o’r testun yma yn ei briodoli i ‘Nennius, gostyngedig was a gweinidog Crist, trwy ras Duw, disgybl Elvodugus’. Credir mai Elfodd (weithiau Elfoddw) oedd Elvodugus; mae cyfeiriadau ato yn yr *Annales Cambriae* yn perswadio eglwys Cymru i newid eu dull o benderfynu dyddiad y Pasg i gydymffurfio a gweddill yr eglwys Gatholig. Roedd hyn yn 768, ac yn nes ymlaen cyfeirir at farw Elfodd yn 809. Gellir casglu felly fod y Nennius yma yn ei flodau tua’r flwyddyn 800.

Yn ôl David N. Dumville dim ond un teulu o lawysgrifau sy’n priodoli yr *Historia Brittonum* i Nennius, ac mae’r rhain i gyd yn deillio o lawysgrif o’r 11g, tra nad yw llawysgrifau sy’n deillio o ffynhonnell gynharach yn priodoli’r gwaith i Nennius.

Mae hefyd gofnod mewn llawysgrif Gymraeg o’r 9g am ysgolhaig o’r enw Nennius a atebodd gyhuddiad ysgolhaig Sacsonaidd nad oedd gan y Brythoniaid ei gwyddor eu hunain trwy ddyfeisio gwyddor yn y fan a’r lle. Nid oes sicrwydd a yw hwn yr un person â Nennius, disgybl Elfodd.

Llyfryddiaeth
-------------

* David N. Dumville, ‘Nennius and the *Historia Brittonum*’, *Studia Celtica*, 10/11 (1975/6), 78-95
* Nora K. Chadwick, ‘Early Culture and Learning in North Wales’, *Studies in the Early British Church* (1958).
* John Owen Jones (gol.), *O Lygad y Ffynnon: cyfieithiadau o weithiau haneswyr boreuaf Cymru* (Davies ac Evans, Y Bala, 1890)
* John Morris (gol.), *Nennius: British History, and The Welsh Annals* (Phillimore, Llundain, 1980). Cyfres 'History from the Sources' (Lladin gwreiddiol a chyfieithiad Saesneg)

Cyfeiriadau
-----------

Dolen allanol
-------------

* *Historia Brittonum* - y testun ar wefan yr Avalon Project.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* VIAF: 24618588
* LCCN: n81102579
* ISNI: 0000 0001 1562 4340
* GND: 100954278
* SUDOC: 028580915
* BNF: cb120388037 (data)
* BIBSYS: 95003542
* The SBN id UFIV004856 is not valid.
* BNE: XX1700556
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
Undeb llafur ar gyfer llenorion yn yr Undeb Sofietaidd oedd **Undeb Llenorion Undeb y Gweriniaethau Sosialaidd Sofietaidd**, neu yn fyr **Undeb Llenorion yr Undeb Sofietaidd**, **Undeb Llenorion UGSS** neu **Undeb y Llenorion Sofietaidd**, a fodolai o 1932 hyd at gwymp yr Undeb Sofietaidd ym 1991.

Sefydlwyd ar 23 Ebrill 1932 gan orchymyn o Bwyllgor Canolog y Blaid Gomiwnyddol i ddiddymu'r cymdeithasau llenyddol a oedd eisoes yn bodoli, ac i uno holl ysgrifenwyr proffesiynol y wlad mewn un undeb llafur mawr, y cyntaf o'r "undebau creadigol" a ffurfiwyd ar gyfer galwedigaethau'r celfyddydau. Cefnogai'r undeb bolisïau'r Blaid Gomiwnyddol, a'i swyddogaeth oedd dehongli ac hyrwyddo Realaeth Sosialaidd, arddull ideolegol swyddogol yr Undeb Sofietaidd, ym myd llên. Yn ogystal â diogelu ffïoedd, breintiau, a buddion eraill ar gyfer llenorion, bu'r undeb yn rheoli ysgolion i hyfforddi awduron ifanc ac yn darparu tai gwyliau ar gyfer ei aelodau.

Rhennid Undeb y Llenorion yn nifer o undebau lleol, gan gynnwys un ar gyfer pob un o weriniaethau'r Undeb Sofietaidd. Cynhaliwyd ei Chyngres Holl-Undeb Gyntaf yn Awst 1934, ac wedi hynny byddai dirprwyon o'r amryw is-undebau yn cyfarfod ar achlysuron afreolaidd. Ers 1934 bu Undeb y Llenorion yn rheoli gwasg argraffu o'r enw Sovetsky Pisatel (Советский писатель, "Llenor Sofietaidd") i gyhoeddi nofelau, casgliadau o farddoniaeth, dramâu, ac ysgrifau gan aelodau'r undeb. Cyhoeddwyd sawl cyfnodolyn gan yr undeb, gan gynnwys *Novy mir* ("Byd Newydd"), prif gylchgrawn llenyddol yr Undeb Sofietaidd.

Roedd ganddo'r grym i geryddu a chosbi llenorion a wyrai oddi ar reolau'r drefn Sofietaidd, a chafodd nifer o lenorion nodedig eu bwrw allan o'r undeb yn ystod ei hanes, gan gynnwys Anna Akhmatova, Mikhail Zoshchenko, Boris Pasternak, Andrei Siniavskii, Aleksandr Solzhenitsyn, a Vladimir Voinovich. Rhoddwyd Joseph Brodsky ar brawf ac ym 1964 fe'i cafwyd yn euog o "barasitiaeth" am hawlio ei fod yn fardd heb fod yn aelod o Undeb y Llenorion, a chafodd ei yrru'n alltud o'r wlad.

Wrth i'r gweriniaethau ddatgan eu hannibyniaeth fesul un ym 1991, ymrannodd Undeb y Llenorion Sofietaidd a sefydliadau tebyg wrth i ffiniau'r wlad grebachu, ac erbyn diddymu swyddogol yr Undeb Sofietaidd yn Rhagfyr 1991 daeth ei Undeb Llenorion hefyd i ben.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  Catharine Nepomnyashchy, "unions, creative, Soviet" yn *Encyclopedia of Contemporary Russian Culture*, golygwyd gan Tatiana Smorodinskaya, Karen Evans-Romaine ac Helena Goscilo (Llundain: Routledge, 2007), tt. 648–9.
2. 1 2  (Saesneg) Writers' Union of the U.S.S.R.. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 4 Gorffennaf 2023.
Ffilm ddrama am y cyfnod glasoed gan y cyfarwyddwr Harold Becker yw ***Vision Quest*** a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Washington a chafodd ei ffilmio yn Washington. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Darryl Ponicsan a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Tangerine Dream. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Madonna, Ronny Cox, Forest Whitaker, Linda Fiorentino, Daphne Zuniga, Raphael Sbarge, Matthew Modine, Roberts Blossom, Andrew Shue, Charles Hallahan, Harold Sylvester, James Gammon, Michael Schoeffling, J. C. Quinn a R. H. Thomson. Mae'r ffilm *Vision Quest* yn 107 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Back to the Future* sef ffilm wyddonias
Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Owen Roizman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Maury Winetrobe sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Vision Quest*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Terry Davis a gyhoeddwyd yn 1979.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harold Becker ar 25 Medi 1928 yn Ninas Efrog Newydd.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 57% (Rotten Tomatoes)
* 5.5/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Harold Becker nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. . dyddiad cyrchiad: 17 Mai 2022.. .. .. .. .
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
4. 1 2  "Vision Quest". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Nótt, duwies y Nos ym mytholeg Llychlyn
**Nos** yw'r gwrthwyneb i ddydd. Y nos yw'r ysbaid o dywyllwch rhwng diwedd un dydd a dechrau'r un nesaf, yn arbennig ar ôl i'r haul fachlud yn gyfangwbl a chyn iddo ddechrau codi eto yn y bore.

Mae hyd y nos yn amrywio o le i le. Ar y cyhydedd mae hyd nos a dydd yn gyfartal. Yn hemisffer y gogledd mae'r nos yn fyrrach yn yr haf nac yn y gaeaf. Mewn rhai ardaloedd agos i Begwn y Gogledd ni cheir nos o gwbl am gyfnod yn yr haf ond ceir tywyllwch llwyr am gyfnod yn y gaeaf.

Mytholeg
--------

Ym mytholeg mae'r nos yn cael ei chynrychioli gan dduw neu dduwies yn aml. Nox oedd duwies y nos i'r hen Roegiaid er enghraifft. Credir fod bodau goruwchnaturiol yn dod allan yn y nos mewn rhai traddodiadau. Lilith yw diafoles y nos yn y traddodiadau Iddewig a Mesopotamiaidd, er enghraifft.

Gwyliau ac ystyron eraill
-------------------------

* Nos Galan Ionawr, ar ddiwedd yr hen flwyddyn
* Nos Galan Gaeaf, *Hallowe'en*
* Nos Galan Mai, neu Nos Gla'mai
* Nos Nadolig
* Nos Basg, cyn y Pasg
* 'Nos Sadwrn Bach', ar lafar yn Arfon am 'Nos Fercher'
* Nos Ystwyll, *Twelfth Night*

Gweler hefyd
------------

* Cwsg
* Breuddwyd
* Hunllef

Chwiliwch am ***nos***  
yn Wiciadur.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Preblyn saethog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod saethog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Turdoides jardineii***; yr enw Saesneg arno yw *Arrow-marked babbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. jardineii*, sef enw'r rhywogaeth.

Genws
-----

Mae'r preblyn saethog yn perthyn i'r genws *Turdoides* yn nheulu'r Preblynnod (Lladin: *Leiothrichidae*).Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Preblyn bochfoel | Turdoides gymnogenys |  |
|
| Preblyn brith Hinde | Turdoides hindei |  |
|
| Preblyn brith y De | Turdoides bicolor |  |
|
| Preblyn brith y Gogledd | Turdoides hypoleuca |  |
|
| Preblyn brown Affrica | Turdoides plebejus |  |
|
| Preblyn saethog | Turdoides jardineii |  |
|
| Preblyn tinwyn | Turdoides leucopygia |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Preblyn saethog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Alain Cavalier yw ***Thérèse*** a gyhoeddwyd yn 1986. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Thérèse*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Alain Cavalier. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Catherine Mouchet, Pierre Baillot, Jean Pélégri, Mona Heftre a Hélène Alexandridis. Mae'r ffilm *Thérèse (ffilm o 1986)* yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Aliens* sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Philippe Rousselot oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alain Cavalier ar 14 Medi 1931 yn Vendôme.   
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr César y Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr César y Ffilm Gorau
 * Gwobr César am yr Ysgrifennu Gorau
 * Gwobr César y Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr César y Ffilm Gorau
 * Gwobr Louis Delluc

 Derbyniodd ei addysg yn Institut des hautes études cinématographiques.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 86% (Rotten Tomatoes)
* 7.6/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Alain Cavalier nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyffredinol:. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. .. .. .. .. .. .
3. 1 2  "Thérèse". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.
Ffilm ddrama am LGBT gan y cyfarwyddwr Jesús Garay yw ***Manderley*** a gyhoeddwyd yn 1981. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Manderley*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Jesús Garay. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw José Pérez Ocaña a Pío Muriedas. Mae'r ffilm *Manderley (ffilm o 1981)* yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o cymhareb yr Academi. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Raiders of the Lost Ark* sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Carles Gusi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Josep Maria Aragonès i Gaya sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jesús Garay ar 1 Ionawr 1949 yn Santander. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1976 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jesús Garay nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Eloïse |  | Sbaen | Catalaneg | 2009-10-29 |
| La Banyera |  | Sbaen | Catalaneg | 1991-06-14 |
| *Manderley* |  | Sbaen |  | 1980-01-01 |
| Manderley |  | Sbaen | Sbaeneg | 1981-11-27 |
| Més Enllà De La Passió |  | Sbaen | Sbaeneg | 1986-10-09 |
| The Window Over The Way |  | Sbaen | Sbaeneg | 1993-10-09 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Pentref a chymuned ym mwrdeisdref sirol Castell-nedd Port Talbot, Cymru, yw **Coed-ffranc**, weithiau **Coedffranc**. Prif bentref y gymuned yw Sgiwen, ac mae pentref Coed-ffranc wedi dod yn rhan o Sgiwen erbyn hyn.

Yn y gymuned yma, ceir gwarchodfa natur genedlaethol Cors Crymlyn a thraeth Jersey Marine. Yma hefyd yr oedd purfa olew Llandarcy, sydd yn awr wedi cau. Lleolir warws ddosbarthu mwyaf cwmni Amazon yn y Deyrnas Unedig yn y gymuned yma hefyd.

Roedd poblogaeth y gymuned yng nghyfrifiad 2001 yn 8,308.

Cyfrifiad 2011
--------------

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:



| Cyfrifiad 2011 |
| --- |
|  |  |  |
| **Poblogaeth cymuned Coed-ffranc (pob oed) (9,053)** |    | 100% |
| **Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Coed-ffranc) (1,006)** |    | 11.5% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 19% |
| **Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Coed-ffranc) (7949)** |    | 87.8% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 73% |
| **Y nifer mewn gwaith rhwng 16 a 74 oed (Coed-ffranc) (1,319)** |    | 35% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 67.1% |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. Cyrchwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
2. ↑  Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
3. ↑  Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
4. ↑  Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; *Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.*; adalwyd 31 Mai 2013[*dolen marw*]

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Castell-nedd Port Talbot**

**Trefi**  

Aberafan  **·** Castell-nedd  **·** Glyn-nedd  **·** Llansawel  **·** Pontardawe  **·** Port Talbot
  
**Pentrefi**  

Aberdulais  **·** Abergwynfi  **·** Alltwen  **·** Baglan  **·** Banwen  **·** Bedd y Cawr  **·** Blaendulais  **·** Blaen-gwrach  **·** Blaengwynfi  **·** Bryn  **·** Cil-ffriw  **·** Cilmaengwyn  **·** Cilybebyll  **·** Y Clun  **·** Y Creunant  **·** Cwmafan  **·** Cymer  **·** Cwm-gors  **·** Cwmllynfell  **·** Dyffryn Cellwen  **·** Efail-fach  **·** Glyncorrwg  **·** Godre'r-graig  **·** Gwauncaegurwen  **·** Llandarcy  **·** Llangatwg  **·** Llan-giwg  **·** Margam  **·** Melin-cwrt  **·** Morfa Glas  **·** Onllwyn  **·** Pentreclwydau  **·** Pontrhydyfen  **·** Pwll-y-glaw  **·** Resolfen  **·** Rheola  **·** Rhos  **·** Rhyd-y-fro  **·** Sgiwen  **·** Tai-bach  **·** Ton-mawr  **·** Tonna  **·** Trebannws  **·** Ynysmeudwy  **·** Ystalyfera
Ffilm ffantasi a seiliwyd ar nofel gan y cyfarwyddwr Iain Softley yw ***Inkheart*** a gyhoeddwyd yn 2008. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Inkheart*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Cornelia Funke, Mark Ordesky, Toby Emmerich a Ileen Maisel yn Unol Daleithiau America, yr Eidal, y Deyrnas Gyfunol a'r Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd New Line Cinema. Lleolwyd y stori yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan David Lindsay-Abaire a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Javier Navarrete. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jennifer Connelly, Jamie Foreman, Jim Broadbent, Brendan Fraser, Andy Serkis, Jessie Cave, Sienna Guillory, Eliza Bennett, Paul Bettany, Helen Mirren, Stephen Graham, Lesley Sharp, Rafi Gavron, Steve Speirs, John Thomson, Matt King, Roger Allam, Paul Kasey, Adam Bond a Tereza Srbová. Mae'r ffilm *Inkheart (ffilm o 2008)* yn 106 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Dark Knight* sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Roger Pratt oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Martin Walsh sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Inkheart series*, sef cyfres nofelau gan yr awdur Cornelia Funke a gyhoeddwyd yn 2003.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Iain Softley ar 30 Hydref 1956 yn Chiswick. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1994 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg y Breninesau, Caergrawnt.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 39% (Rotten Tomatoes)
* 5.1/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Iain Softley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. . dyddiad cyrchiad: 20 Tachwedd 2017.
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.
4. 1 2  "Inkheart". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 5 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* GND: 1249535492

 |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn brith** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod brithion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Adelomyia melanogenys***; yr enw Saesneg arno yw *Speckled hummingbird*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. melanogenys*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r sïedn brith yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn brith** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Mel Ferrer yw ***The Girl of The Limberlost*** a gyhoeddwyd yn 1945. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Erna Lazarus a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mischa Bakaleinikoff.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Vanessa Brown, Gloria Holden, Carol Morris, Charles Arnt, Ernest Cossart, Ruth Nelson, James Bell, Lillian Bronson a Peggy Converse. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1945. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Anchors Aweigh* ffilm ysgafn, fflyffi ar ffurf miwsigal gyda Fran Sinatra, gan y cyfarwyddwr ffilm George Sidney. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Burnett Guffey oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Al Clark sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *A Girl of the Limberlost*, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Gene Stratton-Porter.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mel Ferrer ar 25 Awst 1917 yn Elberon a bu farw yn Santa Barbara ar 15 Mai 1971. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Canterbury School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Mel Ferrer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Israniadau Gilgit–Baltistan
Lleoliad Gilgit–Baltistan
Un o diriogaethau gweinyddol Pacistan yw **Gilgit–Baltistan** (Wrdw: گلگت بلتستان, Balti: གིལྒིཏ་བལྟིསྟན). **Ardaloedd y Gogledd** (Wrdw: شمالی علاقہ جات, *Shumālī Ilāqe Jāt*) neu, yn swyddogol, **Ardaloedd y Gogledd dan Weinyddiaeth Ffederal** (*Federally Administered Northern Areas*: FANA) oedd ei henw tan 2009. Mae Gilgit–Baltistan yn ffurfio'r endid mwyaf gogleddol o fewn y rhan o gyn-deyrnas Jammu a Kashmir sydd dan reolaeth Pacistan yn hytrach nag India. Mae'n ffinio ar ddarn bychan o Affganistan i'r gogledd-orllewin, Gweriniaeth Pobl Tsieina i'r gogledd a'r gogledd-ddwyrain, talaith Bacistanaidd Jammu a Kashmir Azad (AJK) i'r de, a thalaith Indiaidd Jammu a Kashmir i'r de-ddwyrain. Ffurfiwyd yr Ardaloedd yn 1970 pan unwyd Asiantaeth Gilgit, Dosbarth Baltistan (Ladakh Wazarat), a Hunza a Nagar. Gyda chanolfan weinyddol yn nhref Gilgit, mae gan Gilgit–Baltistan arwynebedd o 72,971 km² (28,174 mi²) a phoblogaeth o tua 1,800,000.

Mae Gilgit–Baltistan yn rhan o ranbarth Kashmir sy'n diriogaeth ddadleuol yr hawlir rhannau ohoni gan India, Pacistan a Gweriniaeth Pobl Tsieina. Mewn canlyniad mae'r tensiynau ar hyd y ffin yn fawr ac mae milwyr Pacistan ac India yn saethu at ei gilydd dros y 'LOC' (*Line of Control*, chwedl cyfryngau India) o bryd i'w gilydd.

Yng ngogledd a dwyrain Gilgit–Baltistan ceir y Karakoram a'r Himalaya Gorllewinol, sy'n cynnwys pump o'r mynyddoedd uchaf yn y byd, dros 8,000 medr, yn cynnwys K2 a Nanga Parbat, a thros hanner cant sydd dros 7000 medr. O drefi uchel Gilgit a Skardu mae sawl taith fynydda wedi cychwyn i'w dringo.

Rhed Traffordd y Karakoram, un o'r ffyrdd uchaf yn y byd, trwy Gilgit–Baltistan i gysylltu Pacistan a Tsieina.

K2 o Concordia
Ffilm ar y grefft o ymladd a ffilm gomedi acsiwn gan y cyfarwyddwr Cheung Sing Yim yw ***Plant o Shaolin*** a gyhoeddwyd yn 1984. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Kids From Shaolin*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Tsieina a Hong Cong. Lleolwyd y stori yn Brenhinllin Ming. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gordon Liu, Yu Chenghui a Jet Li. Mae'r ffilm *Plant o Shaolin* yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Terminator* sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Cheung Sing Yim ar 17 Mehefin 1935. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Cheung Sing Yim nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Cantores soprano ac actores Gymreig ydy **Margaret Williams**. Yn wreiddiol daw o Frynsiencyn, Ynys Môn. Mae ei gwaith wedi amrywio o berfformio mewn sioeau cerdd i gyflwyno ei rhaglen deledu ei hun ar S4C. Caiff ei hystyried yn *diva* ac yn eicon hoyw Cymreig. Oherwydd hir-hoedledd ei gyrfa, fe'i hystyrir hefyd yn "drysor cenedlaethol"  a chyfeiriodd Shan Cothi ati fel y "Joan Collins Cymreig".

Bywyd cynnar ac addysg
----------------------

Fe'i magwyd ym Brynsiencyn ac aeth i'r ysgol gynradd leol ac yna Ysgol Uwchradd Biwmares. Cafodd wersi canu a piano drwy gydol ei arddegau, gan gystadlu mewn eisteddfodau er mwyn ennill arian. Cafodd ei derbyn yn 16 oed i Goleg Cerdd ym Manceinion ond nid oedd y teulu yn gallu fforddio ei danfon yno a gwrthodwyd grant iddi gan y cyngor nes ei bod yn 18 oed. Fe'i derbyniwyd i'r Coleg Normal, Bangor ar gwrs hyfforddi athrawon. Wedi gadael y coleg aeth i ddysgu i'r ysgol gynradd yn Biwmares.

Gyrfa
-----

Pan oedd yn 15 oed, perfformiodd fel unawdydd yn cynrychioli Sir Fôn yng nghystadleuaeth y BBC *Ser y Siroedd*.

Dechreuodd Williams ei gyrfa ym 1964 pan enillodd y Rhuban Glas yn Eisteddfod Genedlaethol Abertawe. Wedi symud i Gaerdydd a dechrau canu yn broffesiynol ar deledu, un o'r rhaglenni cyntaf a ganodd arni oedd *Os Gwelwch Yn Dda*. Ymddangosodd hefyd ar y gyfres ddychan *Stiwdio B* a'r gyfres adloniant *Be Nesa?*, cyfres gynta Ryan Davies. Roedd ei bryd ar hyfforddi i ganu opera ond am ei bod wedi priodi yn ifanc ac yn magu blant, roedd yn haws iddi ddilyn gyrfa canu ysgafn.

Yn ystod ei gyrfa, gweithiodd gyda rhai o brif sêr y llwyfan yng Nghymru, yn cynnwys y diweddar Ryan Davies a Ronnie Hazlewood.

Margaret oedd enillydd cyntaf Cân i Gymru pan ddechreuodd y gystadleuaeth ym 1969.

Bu yn gyhoeddwr rhaglenni ar HTV Cymru yn yr 1970au ac ar S4C yn yr 1980au. Roedd ganddi ei chyfres ei hun, *Margaret* ar S4C rhwng 1982 a 1999.

Mae Williams wedi dylanwadu ar ddiwylliant fodern hefyd. Yn y ddrama *Llwyth* gan Dafydd James, cyfeirir ati fel arwres camp i un o'r cymeriadau hoyw.

Bywyd personol
--------------

Mae'n briod a'r darlledwr Geraint Jones.

### Gwaith teledu

* *Margaret* - 1982-1999
* *Cwin Y Sgrin* - Cyngerdd byw o Theatr Gogledd Cymru, Llandudno, 2004.
* *Cân i Gymru 2009* - beirniad.
* *Cwpwrdd Dillad*
* *Cofio*

### Sioeau Cerdd

* Amazing Grace

Disgyddiaeth
------------

*Prif: Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Margaret Williams*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyngerdd i ddathlu gyrfa cantores o fri Gwefan BBC Cymru. Adalwyd ar 20-09-2010
2. ↑  Cân i Gymru 2009 Judges[*dolen marw*] Gwefan S4C. Adalwyd ar 19-09-2010
3. ↑  Shan Cothi[*dolen marw*] Gwefan S4C. Adalwyd ar 19-09-2010
4. ↑  *She's 'always been singing' to use her own words, but in her new series on S4C, the celebrated Welsh songbird shares musical memories with other artists and provides a platform for eight talented young Welsh musicians to find their voice.*  , Western Mail, 6 Ebrill 2013.  Cyrchwyd ar 26 Ebrill 2018.
5. ↑   The Continuity Booth. thetvroom.co.uk. Adalwyd ar 26 Ebrill 2018.
6. ↑  The TV Room. Adalwyd ar 19-09-2010
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Carfil adeinlwyd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: carfilod adeinlwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Brachyramphus craveri***; yr enw Saesneg arno yw *Craveri's murrelet*. Mae'n perthyn i deulu'r Carfilod (Lladin: *Alcidae*) sydd yn urdd y *Charadriiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. craveri*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Fe'i ceir yn aml ar lan y môr.

Teulu
-----

Mae'r carfil adeinlwyd yn perthyn i deulu'r Carfilod (Lladin: *Alcidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Carfil Japan | Synthliboramphus wumizusume |  |
|
| Carfil adeinlwyd | Synthliboramphus craveri |  |
|
| Carfil bychan | Aethia pusilla |  |
|
| Carfil copog | Aethia cristatella |  |
|
| Carfil hynafol | Synthliboramphus antiquus |  |
|
| Carfil mwstasiog | Aethia pygmaea |  |
|
| Carfil paracît | Aethia psittacula |  |
|
| Gwylog | Uria aalge |  |
|
| Gwylog Brünnich | Uria lomvia |  |
|
| Gwylog adeinddu | Cepphus columba |  |
|
| Gwylog ddu | Cepphus grylle |  |
|
| Gwylog sbectolog | Cepphus carbo |  |
|
| Pâl | Fratercula arctica |  |
|
| Pâl corniog | Fratercula corniculata |  |
|
| Pâl pentusw | Fratercula cirrhata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Carfil adeinlwyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*