Bardd o Ynys Môn oedd **Dafydd Alaw** (bl. 1546–1567).

Bywgraffiad
-----------

Graddiodd Dafydd Alaw yn ail Eisteddfod Caerwys yn 1567 lle dyfarnwyd iddo'r radd Disgybl Ysbâs. Dyma'r unig ddyddiad pendant yn ei yrfa a chredir ei fod yn tynnu ymlaen at fod yn henwr erbyn hynny, sy'n awgrymu iddo gael ei eni tua throad yr 16g.

Cerddi
------

Ychydig iawn o'i gerddi sydd ar glawr heddiw, ond roedd yn fardd adnabyddus yng ngogledd-orllewin Cymru yn ei gyfnod a cheir cyfeiriadau ato yng ngwaith eraill o'i gyd-feirdd. Cerddi i noddwyr uchelwrol ym Môn yw'r testunau sydd wedi goroesi a gellir tybio mae ar yr ynys honno y byddai'n clera - sef mynd o gwmpas tai noddwyr i ganu cerddi - fel rheol. Roedd y noddwyr hyn yn cynnwys teulu plasdy Myfyrian (ger Llanfairpwll) a Syr Rowland Felfil, Cwnstabl Biwmares, mab anghyfreithlon Harri Tudur a thaid i Gatrin o ferain. Canodd hefyd i deulu plasdy Mysoglen yng nghyfnod Huw ap Rhys ap Hywel, a dyma englyn ganddo i simnai newydd fawr y plas:

Simnai wen Fysgolen fawr sôn—amdani,
Lle denir cerddorion;
Eglurferch, fe'i gŵyl Arfon,
Pen-rhaith simneiau maith Môn.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  John Ballinger, "Katheryn of Berain", *Y Cymmrodon* 40 (1929), gweler , adalwyd 22 Mehefin 2014.
2. ↑  Peter Beauclerk-Dewar & Roger Powell, "King Henry VII (1457-1509): Roland de Velville (1474-1535)", yn *Royal Bastards: Illegitimate Children of the British Royal Family* (Stroud, 2008), e-lyfr, tud. 177-186.
3. ↑  Alison Weir, *Britain's Royal Families: The Complete Genealogy* (Llundain, 1999), tud. 152.
4. ↑  Enid Roberts, *Tai Uchelwyr y Beirdd 1350-1600* (Cyhoeddiadau Barddas, 1986), tud. 44.

 gw • sg • go**Beirdd yr Uchelwyr**

Bedo Hafesb  **·** Bleddyn Ddu **·** Cadwaladr Cesail **·** Casnodyn **·** Rhisiart Cynwal **·** Wiliam Cynwal **·** Dafydd ab Edmwnd **·** Dafydd Alaw **·** Dafydd ap Gwilym **·** Dafydd ap Siencyn **·** Dafydd Benwyn **·** Dafydd Ddu o Hiraddug **·** Dafydd Gorlech **·** Dafydd Llwyd o Fathafarn **·** Dafydd Nanmor **·** Dafydd y Coed **·** Edward Dafydd **·** Deio ab Ieuan Du **·** Lewys Dwnn **·** Edward Maelor **·** Edward Sirc **·** Edward Urien **·** Einion Offeiriad **·** Gronw Ddu **·** Gronw Gyriog **·** Gruffudd ab Adda ap Dafydd **·** Gruffudd ab Ieuan ap Llywelyn Fychan **·** Gruffudd ap Dafydd ap Tudur **·** Gruffudd ap Llywelyn Lwyd **·** Gruffudd ap Maredudd ap Dafydd **·** Gruffudd ap Tudur Goch **·** Gruffudd Fychan ap Gruffudd ab Ednyfed **·** Gruffudd Gryg **·** Gruffudd Hiraethog **·** Gruffudd Llwyd **·** Gruffudd Llwyd ap Llywelyn Gaplan **·** Guto'r Glyn **·** Gutun Owain **·** Gwerful Fychan **·** Gwerful Mechain **·** Gwilym Ddu o Arfon **·** Gwilym Tew **·** Hillyn **·** Huw Cae Llwyd **·** Huw Ceiriog **·** Huw Cornwy **·** Huw Llŷn **·** Huw Pennant (I) **·** Huw Pennant (II) **·** Hywel ab Einion Lygliw **·** Hywel ap Mathew **·** Hywel Cilan **·** Hywel Ystorm **·** Ieuan ap Huw Cae Llwyd **·** Ieuan ap Hywel Swrdwal **·** Ieuan Brydydd Hir **·** Ieuan Du'r Bilwg **·** Ieuan Dyfi **·** Ieuan Gethin **·** Ieuan Llwyd ab y Gargam **·** Ieuan Tew Ieuanc **·** Iocyn Ddu ab Ithel Grach **·** Iolo Goch **·** Iorwerth ab y Cyriog **·** Iorwerth Beli **·** Iorwerth Fynglwyd **·** Ithel Ddu **·** Lewis ab Edward **·** Lewys Daron **·** Lewys Glyn Cothi **·** Lewys Môn **·** Lewys Morgannwg **·** Llywarch Bentwrch **·** Llywelyn ab y Moel **·** Llywelyn ap Gwilym Lygliw **·** Llywelyn Brydydd Hoddnant **·** Llywelyn Ddu ab y Pastard **·** Llywelyn Fychan ap Llywelyn Foelrhon **·** Llywelyn Fychan ap Llywelyn Goch **·** Llywelyn Goch ap Meurig Hen **·** Llywelyn Goch y Dant **·** Llywelyn Siôn **·** Mab Clochyddyn **·** Madog Benfras **·** Maredudd ap Rhys **·** Meurig ab Iorwerth **·** Morus Dwyfech **·** Owain Gwynedd **·** Owain Waed Da **·** Prydydd Breuan **·** Tomos Prys **·** Gruffudd Phylip **·** Phylip Siôn Phylip **·** Rhisiart Phylip **·** Rhys Cain **·** Rhys Nanmor **·** Siôn Phylip **·** Siôn Tudur **·** Raff ap Robert **·** Robert ab Ifan **·** Robin Ddu ap Siencyn **·** Rhisierdyn **·** Rhisiart ap Rhys **·** Rhys ap Dafydd ab Einion **·** Rhys ap Dafydd Llwyd **·** Rhys ap Tudur **·** Rhys Brydydd **·** Rhys Goch Eryri **·** Sefnyn **·** Simwnt Fychan **·** Siôn ap Hywel ap Llywelyn Fychan **·** Siôn ap Hywel Gwyn **·** Siôn Brwynog **·** Siôn Cent **·** Siôn Ceri **·** Sypyn Cyfeiliog **·** Trahaearn Brydydd Mawr **·** Tudur Aled **·** Tudur ap Gwyn Hagr **·** Tudur Ddall **·** Wiliam Llŷn **·** Y Mab Cryg **·** Y Proll **·** Yr Ustus Llwyd



|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig

 |