Awdures o Rwsia yw **Lena Hades** (Rwsieg: **Лена Алексеевна Хейдиз**; ganwyd 2 Hydref 1959) sydd hefyd yn cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel arlunydd. Mae ei theulu o darddiad Iddewig. Fe'i cysylltir yn gryf gyda'r llyfr: *Hefyd Siaradodd Zarathustra* gan Friedrich Nietzsche (1844 – 1900).

Fe'i ganed yn Kemerovo ac wedi gadael yr ysgol mynychodd Brifysgol y Wladwriaeth, Moscaw.

Magwraeth a marwolaeth ei thad
------------------------------

Ganwyd Lena Hades yn Siberia, tra roedd ei thad ar daith gyda'i waith, ar ddiwrnod diffyg ar yr haul llawn, 2 Hydref 1959. Roedd ei thad yn gweithio fel peiriannydd cyfathrebu ac roedd ei mam yn feddyg. Yn 35 oed aeth ei thad yn sâl â sglerosis ymledol a bu farw yn 51 oed. Yn y cyfnod o salwch cymerodd Lena, ei ferch, ofal ohono tan ddiwrnod ei farwolaeth, 17 Ionawr 1985. Cafodd yr atgofion am ei thad a'i fywyd trasig effaith fawr ar Lena. Clefyd y tad a ysgogodd ei diddordeb yn y cysyniad o farwolaeth, a hefyd ym mhroblemau athronyddol bodolaeth - prif bynciau ei gweithiau creadigol.

Coleg
-----

Graddiodd Lena Hades o Brifysgol Addysgeg y Wlad, Moscfa ym 1982 (Cyfadran Ffiseg a Mathemateg), a chwblhaodd gyrsiau iaith dramor uwch hefyd (Sbaeneg, Eidaleg, Pwyleg, Ffrangeg, Almaeneg, Saesneg), gan weithio fel cyfieithydd am nifer o flynyddoedd.

Un o baentiadau olew Lena Hades (Лена Хейдиз), sef "Химера загадочной русской души" (Chimera enaid dirgel Rwsia).

Yr arlunydd
-----------

Yn 35 oed, penderfynodd ddod yn arlunydd, ac ym 1995 gadawodd am yr Almaen. Yno, yn Gwlen creodd ei gweithiau celf cyntaf gan werthu ei llun cyntaf. Ym 1995–1997 creodd fwy na 30 o baentiadau, wedi'u neilltuo i *Also sprach Zarathustra: Ein Buch für Alle und Keinen,* (cyfieithiad Saesneg: "Thus Spoke Zarathustra") gan Nietzsche. Iddi hi, trosiadau gweledol yw ei gwaith, nid darluniau'n unig.

Mae'r gyfres o baentiadau "Felly y Siaradodd Zarathustra" yn unigryw, "gan nad oes cynrychiolaeth fwy pwerus, darluniol, clir a chywir o ymadroddion aphoristig yn y byd na'r un hon", yn ôl y beirniaid celf. Yn 1997 arddangoswyd y paentiad olew a'r casgliad hyn yn Sefydliad Athroniaeth Academi Gwyddorau Rwsia. Yn 2004 cyhoeddodd Academi Gwyddorau Rwsia rifyn dwyieithog o "Felly y Siaradodd Zarathustra" gan Nietzsche - yn Rwsieg ac Almaeneg. Mae clawr a siaced y llyfr wedi'u haddurno â dau lun gan Lena Hades. Mae'r llyfr hefyd yn cynnwys ugain o weithiau eraill o'r cylch hwn. Mae ei phaentiadau heddiw i'w gweld mewn casgliadau yn Amgueddfa Celf Fodern Moscaw, Amgueddfa celf gyfoes Igor Markin, Amgueddfa Pushkin, Oriel y Wladwriaeth Tretyakov a mannau eraill.

Anrhydeddau
-----------

*

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  Встреча с Леной Хейдиз [Artists: Lena Hades] (yn Rwseg). Site Nietzsche.ru. Archifwyd o'r gwreiddiol ar Tachwedd 3, 2011. Cyrchwyd Hydref 15, 2003. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
2. ↑  Так (не) говорил Заратустра – параллельная программа 1 Московской биеннале [Artists: Lena Hades] (yn Rwseg). Museums News. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 13 Chwefror 2005. Cyrchwyd 2005-02-03. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
3. ↑  Так (не) говорил Заратустра – параллельная программа 1 Московской биеннале [Artists: Lena Hades] (yn Rwseg). Museums News. Cyrchwyd 2005-02-03.