Actor o Gymru yw **Ioan Gruffudd** (ganwyd 6 Hydref, 1973).

Cafodd ei addysgu yn Academi Brenhinol y Celfyddydau Dramatig, a daeth i'r amlwg ar lefel ryngwladol trwy chwarae rhan y Pumed Swyddog Harold Lowe yn y ffilm *Titanic* ym 1997. Serch hynny, tu hwnt i Gymru fe'i adnabyddir yn well am ei bortread o Horatio Hornblower yn y gyfres o ffilmiau teledu *Hornblower* (1998-2003, cyfres wedi ei seilio ar nofelau C. S. Forester).

Yn lled-ddiweddar mae Gruffudd wedi sefydlu ei hun fel "seren" Hollywood, yn chwarae rhannau Lancelot yn y ffilm *King Arthur* (2004), Reed Richards neu *Mister Fantastic* yn y ffilm *Fantastic Four* (2005) a'i dilyniant *Rise of the Silver Surfer* (2007), ac fel William Wilberforce yn y ffilm *Amazing Grace* (2006).

Bywgraffiad
-----------

### Bywyd Cynnar a Theulu

Ganwyd Gruffudd ar Hydref 6 1973 ym mhentref Llwydcoed ger Aberdâr, Rhondda Cynon Taf, yn Ne Cymru. Symudodd ei deulu wedyn i Gaerdydd. Roedd ei rieni, Peter a Gillian Gruffudd, yn athrawon. Mae ganddo frawd dwy flynedd yn iau nag ef, sef Alun, a chwaer, Siwan, sydd yn saith mlynedd yn iau.

### Addysg

Aeth Gruffudd i Ysgol Gynradd Gymraeg Aberdâr (Ynyslwyd) (bellach wedi ei lleoli yng Nghwmdâr), Ysgol Gymraeg Melin Gruffydd, a Ysgol Gyfun Gymraeg Glantaf, lle cymerodd ei TGAU a'i Lefelau-A. Yn gerddorwr naturiol, chwaraeodd yr oboe yn ei arddegau, gan ennill lefel Gradd 8 ynddi.

### Gyrfa

Dechreuodd Gruffudd ei yrfa fel actor yn 12 oed yn y ffilm Gymraeg *Austin* (1986) a symudodd wedyn i'r opera sebon Gymraeg *Pobol y Cwm* o 1987 tan 1994. Yn 18 oed, aeth i Academi Brenhinol y Celfyddydau Dramatig yn Llundain. Ym 1996 ymddangosodd mewn fersiwn newydd o'r gyfres deledu *Poldark*.

Ar ôl chwarae rhan cariad Oscar Wilde,John Gray, yn y ffilm *Wilde* (1997), chwaraeodd ei rol rhyngwladol cyntaf fel Pumed Swyddog Harold Lowe yn y ffilm *Titanic*. Wedyn chwaraeodd ran Horatio Hornblower yn Hornblower.

Mae ei waith fel actor ar deledu yn cynnwys charae rhan Pip yn y cynhyrchiad BBC o *Great Expectations* (1999), y stori gan Charles Dickens, chwaraeodd ran Solomon Levinsky yn y ffilm *Solomon a Gaenor* (1999), a rhan y pensaer Philip Bosinney yn addasiad ITV o *The Forsyte Saga* (2002). O ran ffilmiau, mae Gruffudd wedi ymddangos yn *102 Dalmatians* (2000), *Black Hawk Down* (2001), *King Arthur* (2004), *Fantastic Four* a'i dilyniant Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer *(2007), ac fel William Wilberforce yn y ddrama hanesyddol* Amazing Grace *(2006).*

Cafodd ei dderbyn gan yr Orsedd yn 2003.

### Bywyd Personol

Priododd Ioan yr actores Alice Evans ar 14 Medi 2007. Roedd y ddau yn byw yn Los Angeles, Califfornia ac mae ganddynt ddwy ferch. Ym mis Chwefror 2021, gwahanodd y cwpl. Ym Mawrth 2021, cychwynodd Ioan gais am ysgariad.

Ffilm a theledu
---------------

* *Wilde* (1997)
* *102 Dalmatians*
* *Black Hawk Down*
* *King Arthur* (2004)
* *Fantastic Four* (2005)
* *Amazing Grace* (2006)
* *Fantastic 4: Rise of the Silver Surfer* (2007)
* *Sanctum* (2011)
* *San Andreas* (2015)

Rhaglenni Teledu
----------------

* *Pobol y Cwm*
* *Great Expectations*
* *The Forsyte Saga*
* *Hornblower*
* *Ringer*
* *Forever*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Welsh actor Ioan Gruffudd has filed for divorce from actress wife*   (en) , WalesOnline, 3 Mawrth 2021.  Cyrchwyd ar 13 Mai 2021.

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Ioan Gruffudd***

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 85457557
* LCCN: nr2001016286
* ISNI: 0000 0001 0921 6105
* GND: 1063917778
* SUDOC: 061414638
* BNF: cb14183746h (data)
* BIBSYS: 5000271
* NKC: xx0025149
* BNE: XX1476313

 |