Húsavík panorama awyr, 2017
Mae **Húsavík** yn dref ym mwrdeisdref Norðurþing ar arfordir gogleddol Gwlad yr Iâ ar lannau bae Skjálfandi. Ei phoblogaeth yw 2,182. Ei phrif nodwedd pensaernïol yw eglwys bren Húsavíkurkirkja, a adeiladwyd yn 1907. Gweinir Húsavík gan Faes Awyr Húsavík.

Cyfunwyd yr hen fwrdeistref Húsavík (Isl Húsavíkurbær) ym mis Mehefin 2006 gyda chymunedau gwledig Keldunes (Kelduneshreppur), Öxarfjörður (Öxarfjarðarhreppur) a Raufarhöfn (Raufarhafnarhreppur) i greu fwrdeistref newydd, Norðurþing.

Daw incwm u dref o dwristiaeth a physgota yn ogystal ag elfen o fanwerthu a diwydiant bychan. Hyd yn ddiweddar, roedd Húsavík yn allforio silica a dynnwyd o lyn Mývatn ger llaw.

Poblogaeth hyd at 2005
----------------------

Húsavíks Hafen, im Hintergrund der Húsavíkurfjall

|
|  |
| Poblogaeth ar 1 Rhagfyr 1997: | 2.599 (tiriogaeth 2002) |
| Poblogaeth ar 1 Rhagfyr 2003: | 2.453 |
| Poblogaeth ar 1 Rhagfyr 2004: | 2.426 |
| Poblogaeth ar 1 Rhagfyr 2005: | 2.373 |
| Newid Poblogaeth 1997–2005: | –9 % |

Hanes
-----

Bythynod Húsavík tua'r flwyddyn 1900
Yn ôl y *Landnámabók* ("Llyfr y Gwladychu"), Húsavík oedd y lle cyntaf yng Ngwlad yr Iâ i'w wladychu gan y Northmyn. Arhosodd y Swediad, Garðar Svavarsson yno am un gaeaf oddeutu'r flwyddyn 870. Pan adawodd yng ngwanwyn 870, wedi'r arhosiad dros y gaeaf, fe adawodd ddyn ar ei ôl, o'r enw Nattfari a dau gaethwas, dyn a dynes, ac fe sefydlon nhw fferm yno. Ystyr Húsavík yw "bae y tai", gan gyfeirio, mae'n siwr, at gartrefi Garðar, a fyddai, o bosib, wedi bod yr unig dai yn yr holl ynys.

Enwodd Garðar Svavarsson y tir newydd yma (Gwlad yr Iâ) yn *Garðarsholmur*. Mae cofeb yn Ysgol Húsavík yn ei goffáu.

Twristiaeth
-----------

Mae Húsavík wedi dod yn ganolfan i wylio morfilod gan fod gwahanol fathau o forfilod yn ymweld â'r bae. Lleolir Amgueddfa Morfilod Húsavíkis yng nghannol y dref ger yr harbwr.

Cer hefyd amgueddfa ddiwylliant a bioleg yn y dref. Gwelir yno arth wen wedi ei stwffio (a ymwelodd â Grimsey yn 1969) a hen gychod.

Mae Húsavík hefyd yn gartref i'r Amgueddfa Fforiadu (exploration museum). Ceir cofeb i'r gofodwyr yno sy'n talu teyrnged o gofodwyr yr Apollo bu'n hyfforddi yn ardal Húsavík yn ystod yr 1960au.

Mae aral Mývatn, gyda'i daeareg a bywyd gwyllt ddiddorol, ger llaw. Ac mae Parc Cenedlaethol Jökulsárgljúfur gydag Ásbyrgi, y canion pendol a rhaeadrau Dettifoss, Hafragilsfoss a Selfoss heb fod yn bell o'r dref.

Chwaraeon
---------

Íþróttafélagið Völsungur (ÍF Völsungur) yw'r tîm pêl-droed lleol. Buont yn cystadlu yn y gynghrair uchaf yn ystod tymor 1988.

Gefeilldrefi
------------

* Karlskoga, Sweden
* Fredrikstad, Norwy
* Riihimäki, Y Ffindir
* Aalborg, Denmarc
* Qeqertarsuaq, Yr Ynys Las
* Fuglafjørður, Ynysoedd Ffaroe
* Eastport, Maine, Unol Daleithiau America

Oriel
-----

* Golygfa o'r mynyddGolygfa o'r mynydd
* Harbwr HúsavíkHarbwr Húsavík
* Harbwr HúsavíkHarbwr Húsavík
* Eglwys HúsavíkEglwys Húsavík
* Morfilod yn Skjalfandi ger HúsavíkMorfilod yn Skjalfandi ger Húsavík
* Stryd HúsavíkStryd Húsavík
* Húsavík - tref, harbwr ac eglwysHúsavík - tref, harbwr ac eglwys

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Guðni Th. Jóhannesson (9 January 2013). *The History of Iceland*. ABC-CLIO. tt. 6–7, 19–20. ISBN 978-0-313-37621-4.
2. ↑  "Whale museum homepage". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 6 Gorffennaf 2010. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
3. ↑  Hnefill, Örlygur (12 August 2015). "Apollo astronauts revisit training area in Iceland and explore a new lava flow". *The Exploration Museum*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2019-04-02. Cyrchwyd 2018-04-07.
4. ↑  Iceland 1988 – RSSSF
5. ↑  "Aalborg Twin Towns". Europeprize.net. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 7 Medi 2013. Cyrchwyd 19 Awst 2013. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
6. ↑  "Nordurthing homepage" (yn icelandic). nordurthing.is.CS1 maint: unrecognized language (link)

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan Twristiaeth Swyddogol
* Gwefan Swyddogol y Dref
* Gwylio Morfilod a Gwybodaeth
* 'Húsavík whale watching' Archifwyd 2013-11-13 yn y Peiriant Wayback.