Cadeirydd Opera Cenedlaethol Cymru yw **Geraint Talfan Davies** OBE DL (ganwyd 30 Rhagfyr 1943). Mae'n un o gyd-sefydlwyr y Sefydliad Materion Cymreig ac roedd yn gadeirydd ar y corff rhwng 1992 a 2014. Fe'i hyfforddwyd fel newyddiadurwr, cyn symud i fyd darlledu lle bu'n rheolwr BBC Cymru rhwng 1990 a 2000.

Bywyd personol ac addysg
------------------------

Fe'i ganwyd yng Nghaerfyrddin, yn fab i Mary Anne Davies (m.1971) ac Aneirin Talfan Davies (m. 1980) a oedd yn ddarlledwr, bardd a adolygydd llenyddiaeth.

Cafodd ei addysg yn Ysgol Esgob Gore, Abertawe a Ysgol Uwchradd Fechgyn Caerdydd, fe aeth ymlaen i astudio Hanes Fodern yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen, gan raddio yn 1966. Yn 1967 fe briododd Elizabeth Siân Vaughan Yorath, ac mae ganddo dri o feibion.

Gyrfa
-----

Dechreuodd ei yrfa fel newyddiadurwr dan hyfforddiant gyda phapur newydd y *Western Mail* yng Nghaerdydd, lle ddaeth yn Ohebydd Materion Cymreig cyntaf y papur. Yn 1971 symudodd i bapur newydd *The Journal* yn Newcastle upon Tyne, gan symud i'r *Times* yn Llundain yn 1973 lle weithiodd am flwyddyn, cyn dychwelyd i'r *Western Mail* yn 1974 fel Golygydd Cynorthwyol.

Yn 1978, symudodd i fyd darlledu fel pennaeth Newyddion a Materion Cyfoes gyda HTV Wales, gan ddod yn reolwr cynorthwyol rhaglenni yn 1982.

Fe ddychwelodd i Newcastle upon Tyne yn 1987, fel cyfarwyddwr rhaglenni ar gyfer Tyne Tees Television. Yn 1990, dychwelodd i Gaerdydd, i ddechrau swydd fel rheolwr BBC Cymru, oedd yn cynnwys cyfrifoldeb dros holl weithgareddau radio a theledu'r BBC yng Nghymru ynghyd â Cherddorfa Genedlaethol y BBC. Fe ymddeolodd o'r BBC yn 2000, yn 57 oed. Fe'i olynwyd gan Menna Richards. Fe apwyntiwyd ei fab, Rhodri Talfan Davies, yn gyfarwyddwr BBC Cymru yn 2011.

Swyddi nodedig
--------------

Mae Geraint Talfan Davies wedi ymwneud a nifer o sefydliadau celfyddydol, cyfryngol ac addysgiadol, yn cynnwys y Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru, Ymddiriedolaeth Celf Bae Caerdydd, Gŵyl Ffilm Rhyngwladol Cymru, Gwobr Celf Weledol Artes Mundi, Prifysgol Fetropolitan Caerdydd, Canolfan Mileniwm Cymru a Opera Cenedlaethol Cymru.

Fe gadeiriodd Opera Cenedlaethol Cymru (OCC) am dair blynedd, cyn ei apwyntiad yn 2003 i gadeirio Cyngor Celfyddydau Cymru. Fe ddaeth ei benodiad yn CCC ei dorri'n fyr yn 2006 pan, yn dilyn gwrthwynebiad llwyddiannus y Cyngor i gynlluniau Llywodraeth Cymru i gymeryd cyfrifoldeb am y prif sefydliadau celf cenedlaethol, ni wnaeth y Gweinidog Diwylliant, Alun Pugh, adnewyddu ei apwyntiad am ail derm. Yn dilyn hyn fe'i ail-etholwyd yn gadeirydd yr OCC.. Mae hefyd yn ymddiriedolwr o Ymddiriedolaeth Safonau y Cyfryngau a Gŵyl Shakespeare i Ysgolion.

Yn 2009 roedd yn un o'r grŵp a ffurfiodd Glas Cymru Cyf, gyda'r bwriad o brynu Dŵr Cymru a'i droi yn gwmni nid-er-elw. Roedd yn gyfarwyddwyr anweithredol o Glas Cymru Cyf o 2000 i 2011. Mae hefyd wedi bod yn aelod o Fforwm BT dros Gymru.

Mae ganddo Ddoethuriaeth er Anrhydedd o Prifysgol Morgannwg, ac yn Gymrawd er Anrhydedd gan Coleg yr Iesu, Rhydychen, Prifysgol Fetropolitan Caerdydd, Prifysgol Abertawe, Prifysgol Bangor a Sefydliad Brenhinol Penseiri Prydain.

Mae Davies wedi dal nifer o swyddi eraill:

* Cadeirydd, Cyngor Celfyddydau Cymru, 2003–2006
* Aelod o Fwrdd, Canolfan Mileniwm Cymru (2000–2003, 2006–2009)
* Aelod o Fwrdd, Gwobr Celf Weledol Rhyngwladol Artes Mundi
* Cadeirydd, Cymdeithas Tai Newydd (nawr yn rhan o Grŵp Tai Cadarn Archifwyd 2020-08-03 yn y Peiriant Wayback.) (1975–1978)
* Cadeirydd, Cardiff Bay Arts Trust Archifwyd 2017-09-20 yn y Peiriant Wayback. (1997–2003)
* Cadeirydd, Wales International Film Festival (1998–2001)
* Cadeirydd, Opera Cenedlaethol Cymru (2000–2003, 2006–presennol)
* Llywodraethwr, Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru (1993–1997)
* Aelod o Bwyllgor Rheoli, Northern Sinfonia (1989–1990)
* Aelod, Prince of Wales Committee on the Environment (1993–1996)
* Aelod, Radio Authority (2001–2004)
* Ymddiriedolwr, Tenovus Cancer Appeal (1984–1987)
* Ymddiriedolwr, British Bone Marrow Donor Appeal Archifwyd 2007-11-29 yn y Peiriant Wayback. (1987–1995)

Fe'i apwyntiwyd yn Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig (OBE) yn rhestrau Anhrhydeddau y Flwyddyn Newydd, 2014 am wasanaethau i ddiwydiant, ddarlledu ac elusennau.

Cyhoeddiadau
------------

* Davies, Geraint Talfan (2008). *At arm's length : recollections and reflections on the arts, media and a young democracy*. Bridgend: Seren Books. ISBN 9781854114365.

Gweler hefyd
------------

* Sefydliad Materion Cymreig

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Controller of BBC Wales to retire, September 1999
2. ↑  ACW chair "sacked" – British Theatre Guide, January 2006
3. ↑  ACW welcomes new Chairman for Welsh National Opera Archifwyd 2006-09-26 yn y Peiriant Wayback. September 2006
4. ↑  "Geraint Talfan DAVIES". *People of Today*. Debrett's. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-03-15. Cyrchwyd 22 July 2015.
5. ↑  *London Gazette*: (Supplement) no. 60728. p. 11. 31 December 2013.

* *Who's Who 2006*. A & C Black Publishers Ltd. 2006. ISBN 0-7136-7164-5.
* *VIP Wales 1992*. Firstspace Limited. 1992. ISBN 1-871600-00-6.
* Biography at Ofcom.org.uk, October 2007
* The IWA's Board of Directors Archifwyd 2016-01-22 yn y Peiriant Wayback. October 2007
* BT Wales Advisory Forum Archifwyd 2007-08-07 yn y Peiriant Wayback. October 2007

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan y SMC