recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Mariano Ozores yw ***¡Cómo Está El Servicio!*** a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori ym Madrid ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Alfonso Paso a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan José Torregrosa. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gracita Morales, José Alfayate, Erasmo Pascual, Irene Gutiérrez Caba, Mary Begoña, Xan das Bolas, María Isbert, Marisol Ayuso, Claudia Gravy, Antonio Ozores, Margot Cottens, José Luis López Vázquez, José Sacristán, Antonio Ferrandis a Mario Morales. Mae'r ffilm *¡Cómo Está El Servicio!* yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *2001: A Space Odyssey* sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mariano Ozores ar 5 Hydref 1926 ym Madrid. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1952 ac mae ganddo o leiaf 180 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Mariano Ozores nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Mark Rissi yw ***Brot Und Steine*** a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd gan Claude Beck yn y Swistir. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg y Swistir a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Martin Böttcher. 

 Mae'r ffilm *Brot Und Steine* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Apocalypse Now* sy'n seiliedig ar y nofel fer *Heart of Darkness gan Joseph Conrad.*

Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Edwin Horak oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mark Rissi ar 1 Ionawr 1946 yn Sargans.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Mark Rissi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn mawr** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod mawrion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Patagona gigas***; yr enw Saesneg arno yw *Giant hummingbird*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. gigas*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r sïedn mawr yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn mawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Emrallt bron borffor** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: emralltau bron borffor) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Amazilia rosenbergi***; yr enw Saesneg arno yw *Purple-chested hummingbird*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. rosenbergi*, sef enw'r rhywogaeth.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r emrallt bron borffor yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Emrallt bron borffor** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Osvaldo Civirani yw ***I Due Della Formula Uno Alla Corsa Più Pazza Pazza Del Mondo*** a gyhoeddwyd yn 1971. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Lombardia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Amedeo Sollazzo. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Luciano Pigozzi, Memmo Carotenuto, Franco Franchi, Ciccio Ingrassia, Marisa Traversi, Pia Velsi ac Umberto D'Orsi. Mae'r ffilm *I Due Della Formula Uno Alla Corsa Più Pazza Pazza Del Mondo* yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *A Clockwork Orange* sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm
Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Osvaldo Civirani ar 19 Mai 1917 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 20 Chwefror 2008.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Osvaldo Civirani nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. . .
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Titw llwydgribog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: titwod llwydgribog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Parus dichrous***; yr enw Saesneg arno yw *Brown crested tit*. Mae'n perthyn i deulu'r Titw (Lladin: *Paridae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. dichrous*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r titw llwydgribog yn perthyn i deulu'r Titw (Lladin: *Paridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Titw asur | Cyanistes cyanus |  |
|
| Titw cefnwyrdd | Parus monticolus |  |
|
| Titw cribog | Lophophanes cristatus |  |
|
| Titw mawr | Parus major |  |
|
| Titw tomos las | Cyanistes caeruleus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Titw llwydgribog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr David José Kohon yw ***¿Qué Es El Otoño?*** a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan David José Kohon a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Astor Piazzolla. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alfredo Alcón, Dora Baret, Alberto Argibay, Aldo Barbero, Catalina Speroni, Alicia Zanca, Carlos Calvo, Fernanda Mistral, Marcelo Alfaro, Javier Portales, Juan Alighieri, Patricio Contreras, Luis Corradi, Horacio Dener, Flora Steinberg, Aldo Braga, Bernardo Perrone, Pepe Armil a Roberto Mosca. Mae'r ffilm *¿Qué Es El Otoño?* yn 115 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Star Wars Episode IV: A New Hope* sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Alberto Basail oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm David José Kohon ar 18 Hydref 1919 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 25 Ebrill 1930. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ac mae ganddo o leiaf 15 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd David José Kohon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi sy'n darlunio cyfeillgarwch pobl gan y cyfarwyddwr William A. Seiter yw ***Sons of the Desert*** a gyhoeddwyd yn 1933. Mae'r ffilm yn serennu Stan Laurel ac Oliver Hardy.

Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Frank Craven a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Axt. Dosbarthwyd y ffilm gan Hal Roach Studios a hynny drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Stan Laurel, Oliver Hardy, Mae Busch, Charley Chase, Charles Giblyn, Baldwin Cooke, Jimmy Aubrey, Lucien Littlefield a Dorothy Christy. Mae'r ffilm *Sons of The Desert* yn 63 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *King Kong* ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Kenneth Peach oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Bert Jordan sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Caneuon
-------

* "Tramp, Tramp, Tramp"
* "Honolulu Baby"

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William A Seiter ar 10 Mehefin 1890 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Beverly Hills ar 16 Mawrth 1999. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 100% (Rotten Tomatoes)
* 8.5/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd William A. Seiter nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyffredinol:. dyddiad cyrchiad: 25 Hydref 2022.
2. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 1 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 1 Gorffennaf 2016.
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 1 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 1 Gorffennaf 2016.
4. 1 2  "Sons of the Desert". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 295853548
* LCCN: no2013002069
* BNF: cb146648036 (data)

 |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ibis mawr** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ibisiaid mawrion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Thaumatibis gigantea***; yr enw Saesneg arno yw *Giant ibis*. Mae'n perthyn i deulu'r Ibisiaid (Lladin: *Threskiornithidae*) sydd yn urdd y *Ciconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. gigantea*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r ibis mawr yn perthyn i deulu'r Ibisiaid (Lladin: *Threskiornithidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ibis coch | Eudocimus ruber |  |
|
| Ibis cribog Japan | Nipponia nippon |  |
|
| Ibis cribog Madagasgar | Lophotibis cristata |  |
|
| Ibis cysegredig | Threskiornis aethiopicus |  |
|
| Ibis du | Plegadis falcinellus |  |
|
| Ibis gwyn | Eudocimus albus |  |
|
| Ibis penddu | Threskiornis melanocephalus |  |
|
| Llwybig | Platalea leucorodia |  |
|
| Llwybig Affrica | Platalea alba |  |
|
| Llwybig gwridog | Platalea ajaja |  |
|
| Llwybig pigfelyn | Platalea flavipes |  |
|
| Llwybig wynebddu | Platalea minor |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ibis mawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama am y diwygiwr crefyddol Ulrich Zwingli gan y cyfarwyddwr Stefan Haupt yw ***Zwingli*** a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn y Swistir. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg y Swistir a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Diego Baldenweg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anatole Taubman, Max Simonischek a Sarah Sophia Meyer. Mae'r ffilm yn 123 munud o hyd. 

Michael Hammon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Kaya Inan sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Parasite* sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho ac sy’n serennu Kang-ho Song a Sun-kyun Lee. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stefan Haupt ar 1 Ionawr 1961 yn Zürich.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Stefan Haupt nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Gallai **cenhedloedd** gyfeirio at un o sawl peth:

* Y ffurf luosog ar y gair cenedl (pobl).
* Y Cenhedloedd (term Iddewig a Beiblaidd)
* Y Cenhedloedd Unedig
* Cynghrair y Cenhedloedd


|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
|  |

 |

*Tudalen wahaniaethu yw hon, sef cymorth cyfeirio sy'n rhestru tudalennau sy'n gysylltiedig â'r un teitl ond yn trafod pynciau gwahanol.   
Os cyrhaeddoch yma drwy glicio ar ddolen fewnol, gallwch newid y ddolen fel ei bod yn cysylltu'n uniongyrchol â'r erthygl gywir. I wneud hynny ewch yn ôl at yr erthygl honno a newid y ddolen.*

Chwiliwch am ***Cenhedloedd***  
yn Wiciadur.

Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Stanley Kwan yw ***Cenhedloedd*** a gyhoeddwyd yn 2000. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***異邦人たち*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Shin'ya Kawai a Naoko Tsukeda.. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg. 

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Gladiator* sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stanley Kwan ar 9 Hydref 1957 yn Hong Kong Prydeinig. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Bedyddwyr Hong Cong.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Ffilm Hong Kong am y Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr y Ceffyl Aur i'r Cyfarwyddwr Gorau

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Stanley Kwan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  .
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Haulangel gyddfbiws** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: haulangylion gyddfbiws) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Heliangelus viola***; yr enw Saesneg arno yw *Purple-throated sunangel*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. viola*, sef enw'r rhywogaeth.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r haulangel gyddfbiws yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Haulangel gyddfbiws** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr John Brahm yw ***Il Ladro Di Venezia*** a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd gan Robert Haggiag yn Unol Daleithiau America a'r Eidal. Lleolwyd y stori yn Fenis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Jesse Louis Lasky Jr. a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alessandro Cicognini. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan 20th Century Fox.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Paul Hubschmid, Maria Montez, Guido Celano, Massimo Serato, Vinicio Sofia, Paolo Stoppa, Camillo Pilotto, Aldo Silvani, Luigi Tosi, Gaetano Verna, Gino Saltamerenda, Liana Del Balzo, Mario Besesti, Umberto Sacripante, Mario Tosi, Faye Marlowe a Leonardo Scavino. Mae'r ffilm *Il Ladro Di Venezia* yn 109 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *All About Eve* sy’n ffilm gomedi
Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Anchise Brizzi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Renzo Lucidi sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John Brahm ar 17 Awst 1893 yn Hamburg a bu farw ym Malibu, Califfornia ar 13 Hydref 1982.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd John Brahm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 23 Mehefin 2016.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Marina Zenovich yw ***Robin Williams: Come Inside My Mind*** a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mocean Worker. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Robin Williams. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Guilty* sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 94% (Rotten Tomatoes)
* 7.4/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Marina Zenovich nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Fantastic Lies |  | Unol Daleithiau America | 2016-01-01 |
| Richard Pryor: Omit the Logic |  | Unol Daleithiau America | 2013-01-01 |
| Robin Williams: Come Inside My Mind |  | Unol Daleithiau America | 2018-01-01 |
| Roman Polanski: Wanted and Desired |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | 2008-01-01 |
| *The Way Down* |  | Unol Daleithiau America |  |
| *Water & Power: A California Heist* |  |  | 2017-01-23 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Robin Williams: Come Inside My Mind". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Safle natur sy'n dod dan lefel isaf cadwraeth yng ngwledydd Prydain yw **Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig** (SDGA neu SoDdGA). Mae'n dynodi safle sydd â bywyd gwyllt, planhigion, daeareg neu forffoleg arbennig. Yn 2006 roedd 1,019 SoDdGA yng Nghymru: cyfanswm o 257,251 hectar (12.1% o holl arwynebedd Cymru).

Cymru
-----

Yng Nghymru Cyfoeth Naturiol Cymru sy'n gyfrifol am sefydlu a chadw Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig. Y corff cyfatebol yn Lloegr yw Natural England, yn yr Alban: NatureScot (*Scottish Natural Heritage* gynt), ac yng Ngogledd Iwerddon: yr Environment and Heritage Service. Mae'r safle lleiaf (0.004ha) ym Mhenfro mewn hen fwthyn 150 mlwydd oed a ddynodwyd er mwyn gwarchod yr ystlum pedol lleiaf *Rhinolophus hipposideros.* Mae'r safle mwyaf (24,321 ha) ar Fynydd y Berwyn: rhostir enfawr lle ceir adar ucheldir prin.

Sylfaen cyfreithiol penodi'r safleoedd hyn yw Deddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 a 1985 yn ogystal â Deddf Cefn Gwlad a Hawliau Tramwy 2000.

Rhestr o safleoedd
------------------

* Gweler Ardal ymchwil

Dolen allanol
-------------

* Tudalen SDGA 'Cefn Gwlad' Cymru Archifwyd 2007-03-10 yn y Peiriant Wayback.
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr A. W. Sandberg yw ***Die Lumpenprinzessin*** a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan A. W. Sandberg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gunnar Tolnæs, Clara Pontoppidan, Kate Fabian, Karen Winther, Bertel Krause, Betzy Kofoed, Johannes Ring a Tage Hertel. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Cabinet of Dr. Caligari* sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene. Hellwig F. Rimmen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm A W Sandberg ar 22 Mai 1887 yn Viborg a bu farw yn Bad Nauheim ar 1 Gorffennaf 2001.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd A. W. Sandberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 7 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Gorffennaf 2016.
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Paul Landres yw ***Go, Johnny Go!*** a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leon Klatzkin.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Chuck Berry, Eddie Cochran, Jackie Wilson, Adriano Celentano, Ritchie Valens, Alan Freed, Joe Flynn, Frank Wilcox, Martha Wentworth, Robert Foulk, Dick Elliott, Phil Arnold a William Fawcett. Mae'r ffilm *Go, Johnny Go!* yn 75 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Ben-Hur* sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Landres ar 21 Awst 1912 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Encino ar 4 Mai 1970.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Paul Landres nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 18 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Mai 2016.
Gall **Douglas** gyfeirio at:

* Douglas (Ynys Manaw), prifddinas Ynys Manaw
* Douglas (Cork), Iwerddon
* Castle Douglas, Dumfries a Galloway, Yr Alban
* Castell Douglas, De Lanarkshire, Yr Alban
* Douglas (De Lanarkshire), Yr Alban
* Douglas Water, Lanarkshire, Yr Alban
* Afon Douglas, Sir Gaerhirfryn, Lloegr
* Douglas (Ynysoedd y Falklands)
* Douglas (Seland Newydd)
* Mynydd Douglas
* Douglas (Alabama), Unol Daleithiau
* Douglas (Arizona), Unol Daleithiau
* Douglas (Chicago), Unol Daleithiau
* Douglas (Georgia), Unol Daleithiau
* Douglas (Massachusetts), Unol Daleithiau
* Douglas (Michigan), Unol Daleithiau
* Douglas Township (Minnesota, Unol Daleithiau
* Douglas (Nebraska), Unol Daleithiau
* Douglas (New Brunswick), Canada
* Douglas (Gogledd Dakota), Unol Daleithiau
* Douglas (Northern Cape), De Affrica
* Douglas (Oklahoma), Unol Daleithiau
* Douglas (Ontario), Canada
* Douglas (Queensland), Awstralia
* Douglas (Wisconsin), Unol Daleithiau
* Douglas (Wyoming), Unol Daleithiau


|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
|  |

 |

*Tudalen wahaniaethu yw hon, sef cymorth cyfeirio sy'n rhestru tudalennau sy'n gysylltiedig â'r un teitl ond yn trafod pynciau gwahanol.   
Os cyrhaeddoch yma drwy glicio ar ddolen fewnol, gallwch newid y ddolen fel ei bod yn cysylltu'n uniongyrchol â'r erthygl gywir. I wneud hynny ewch yn ôl at yr erthygl honno a newid y ddolen.*

Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Pål Bang-Hansen yw ***Douglas*** a gyhoeddwyd yn 1970. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Douglas*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Norwy. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Norwyeg a hynny gan Haavard Haavardsholm. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tom Tellefsen, Rolv Wesenlund, Per Christensen a Kjersti Døvigen. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Patton* sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,050 o ffilmiau Norwyeg wedi gweld golau dydd. 
Knut Gløersen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pål Bang-Hansen ar 29 Gorffenaf 1937 yn Oslo. Derbyniodd ei addysg yn Canolfan Arbrofol ym Myd y Sinema.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Anrhydeddus Pwyllgor Amanda

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Pål Bang-Hansen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gyffro wleidyddol gan y cyfarwyddwr Pranav Singh yw ***Shorgul*** a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***शोरगुल*** ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Lleolwyd y stori yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi. 
 Am gyfnod, cafodd y ffim hon ei sensro.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Jimmy Shergill. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantastic Beasts and Where to Find Them* sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 0% (Rotten Tomatoes)
* 3/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Pranav Singh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Shorgul". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr A. W. Sandberg yw ***7-9-13*** a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan A. W. Sandberg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Leo Mathisen, Ejner Federspiel, Holger-Madsen, Mathilde Nielsen, John Price, Asbjørn Andersen, Elga Olga Svendsen, Christian Schrøder, Eigil Reimers, Eyvind Johan-Svendsen, Frederik Jensen, Svend Bille, Henry Nielsen, Carl Fischer, Holger Strøm a Solveig Oderwald-Lander. Mae'r ffilm *7-9-13 (ffilm o 1934)* yn 108 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Thin Man* ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Carlo Bentsen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm A W Sandberg ar 22 Mai 1887 yn Viborg a bu farw yn Bad Nauheim ar 1 Gorffennaf 2001.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd A. W. Sandberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Gorffennaf 2016.
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **bachadain brin**, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy **bachadenydd prin**; yr enw Saesneg yw *Scarce Hook-tip*, a'r enw gwyddonol yw *Sabra harpagula*. Mae i'w ganfod ledled Ewrop.

25–35 mm ydy lled yr adenydd agored ac mae'n hedfan o Fehefin i Awst, yn ddibynol ar ei leoliad.

* ♂♂
* ♂   △♂ △

Prif fwyd y lindys ydy *Tilia cordata*.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r fachadain brin yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Sabra harpagula***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.

Dolennau allanol
----------------

* www.lepiforum.de
* Scarce Hook-tip ar UKmoths
* *Moths and Butterflies of Europe and North Africa*
* *Fauna Europaea* Archifwyd 2012-02-14 yn y Peiriant Wayback.
Bryn a chopa ym Mwrdeisdref Sirol Merthyr Tudful yw **Mynydd Aberdar**. Uchder y copa o lefel y môr ydy 457 metr (1499 tr) a'r amlygrwydd topograffig yw 79 metr (259.2 tr). Mae'n un o dros 2,600 o fryniau a mynyddoedd sy'n cael eu cydnabod yn swyddogol yng Nghymru.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n 'Tump'. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghyd ar wefan "Database of British and Irish hills".

Gweler Hefyd
------------

Dyma restr o fryniau a mynyddoedd eraill o fewn 5 cilometr i Fynydd Aberdar

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Enw | Math | Uchder uwch na lefel y môr (Metr) | Delwedd |
| --- | --- | --- | --- |
| Cefn Cil-Sanws | bryncopa | 461 |  |
| Mynydd Gethin | bryncopa | 491 |  |
| Mynydd Aberdar | bryncopa | 457 |  |
| Penmoelallt | bryncopa | 424.5 |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Mynydd Aberdar". *www.hill-bagging.co.uk*. Cyrchwyd 2022-10-28.
2. ↑  "Database of British and Irish hills"
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr A. W. Sandberg yw ***Expeditricen Fra Østergade*** a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan A. W. Sandberg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gudrun Houlberg, Ellen Rassow, Christian Schrøder, Henny Lauritzen, Philip Bech, Svend Melsing ac Ulla Nielsen. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Immigrant* sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Karl Storm Petersen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm A W Sandberg ar 22 Mai 1887 yn Viborg a bu farw yn Bad Nauheim ar 1 Gorffennaf 2001. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 20 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd A. W. Sandberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
Cân waith a genid yn wreiddiol gan forwyr yn Oes yr Hwylio yw **sianti**, **cân fôr**, neu **gân morwr**. Nodweddir ffurf y sianti gan unawd a chytgan am yn ail, yr unawd a genir gan y siantïwr (a ddewisid am ei allu morwrol yn hytrach na'i ddawn gerddorol) a'r gytgan gan aelodau eraill y criw. Byddai rhythm y gân yn cynorthwyo wrth wneud y gwaith ar y llong, fel rheol tynnu rhaff, gyda'i gilydd. Dan arweiniad llafarganu'r siantïwr, a safai ar flaen y rhaff, byddai'r morwyr yn ateb ac yn halio ar y cyd ar le penodol yn y gân. Tynnodd y tonau'n aml ar faledi, caneuon gwerin, ac alawon poblogaidd eraill. Cenid ar gyflymder a oedd yn addas i'r gwaith wrth law, a gallai'r siantïwr cyfansoddi'r dôn a'r geiriau ar y pryd er mwyn estyn hyd y sianti i gyflawni'r dasg. Mae geiriau siantïau yn ymwneud â bywydau morwyr, mordeithiau, llongau, y capten, a merched.

Rhennir siantïau yn dri prif fath, yn cyfateb i'r gwaith ar fwrdd y llong:

* Sianti fer, caneuon syml ar gyfer ychydig o haliadau;
* Sianti'r hwylraff, gyda rhythm o dynnu ac ymlacio ar gyfer tasgau megis codi'r hwyliau;
* Sianti'r capstan neu sianti'r ddirwynlath, i gydamseru camau'r morwyr, er enghraifft wrth godi'r angor.

Tardda'r enw sianti, trwy'r ffurfiau Saesneg *shanty*, *chantey* a *chanty*, o'r Ffrangeg *chanter*, sef "canu".

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   sianti. *Geiriadur Prifysgol Cymru*. Adalwyd ar 26 Medi 2023.
2. ↑  *Geiriadur yr Academi*, "shanty".
3. ↑   siantïwr. *Geiriadur Prifysgol Cymru*. Adalwyd ar 26 Medi 2023.
4. 1 2  (Saesneg) shanty. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 27 Medi 2023.
|  |
| --- |
| **Cyfnodau cynhanes** |
| **H** |   La Tène |   | Rhaghanes |
|   Hallstatt |
| **Oes yr Haearn** |
|   Oes ddiweddar yr Efydd |   |
|   Oes ganol yr Efydd |
|   Oes gynnar yr Efydd |
| **Oes yr Efydd** |
|     Chalcolithig |   |   |
|   Neolithig | Cynhanes |
| Mesolithig |
| **P** |     Paleolithig Uchaf |   |
|     Paleolithig Canol |
|     Paleolithig Isaf |
|   Hen Oes y Cerrig |
| **Oes y Cerrig** |

Cyfnod sydd yn dilyn Oes y Cerrig mewn llawer o wledydd pan ddefnyddid y metel efydd oedd **Oes yr Efydd** a cham-enwir yn "Yr Oes Efydd" weithiau yn Gymraeg. Ar ôl Oes yr Efydd daeth Oes yr Haearn.

Mae efydd yn aloi o gopr. Arfau milwrol ac offer ydyw'r rhan fwayf o olion y cyfnod hwn, ond mae nifer o arteffactau defodol wedi goroesi hefyd.

Oes yr Efydd ym Mhrydain
------------------------

Cleddyf efydd
Mae'n debyg y dechreuodd Oes yr Efydd tua 2200 CC a daeth i ben tua 700 CC. Yn ystod y cyfnod hwn daeth pobl newydd o gyfandir Ewrop i Brydain ac mewn canlyniad newidiodd diwylliant Prydain yn gymharol gyflym. Roedd yr hinsawdd yn gwaethygu ar yr un pryd â'r bobl yn y dyffrynnoedd yn magu anifeiliaid a gwelwyd twf yn yr economi. Ar yr un pryd cafodd llawer o goed eu cymynu.

Daeth llawer o dun Ewrop o Gernyw a llawer o gopr o Gymru, yn bennaf o Ben y Gogarth. Yn ne Lloegr datblygodd diwylliant cyfoethog iawn, y diwylliant Wessex a daeth strwythr cymdeithas yn fwy cymhleth. 

Chwarel gopr Pen y Gogarth, ger Llandudno
Yn groes i'r arfer y Neolithig, gyffredin, cafodd pobl eu claddu'n unigol; cyn Oes yr Efydd roedd tuedd i'w claddu gyda'i gilydd. Gellir gweld olion o'r cyfnod hwn ym Moel Eithinen, un o Fryniau Clwyd.

Gweler hefyd
------------

* Oes yr Efydd yng Nghymru
* Diwylliant y Meysydd Wrnau
* Dyn Brymbo
Ffilm ffuglen dditectif gan y cyfarwyddwr Giorgio Stegani yw ***Colpo Doppio Del Camaleonte D'oro*** a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Giorgio Stegani a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carlo Rustichelli. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Magda Konopka, Luciano Pigozzi, Mark Damon, Giovanni Cianfriglia, Daniele Vargas, Poldo Bendandi, Valentino Macchi, Mino Doro, Ugo Fangareggi, Giampiero Littera ac Umberto D'Orsi. Mae'r ffilm *Colpo Doppio Del Camaleonte D'oro* yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *You Only Live Twice* sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giorgio Stegani ar 13 Hydref 1928 ym Milan a bu farw yn Rhufain ar 25 Tachwedd 2005. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1954 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Giorgio Stegani nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr A. W. Sandberg yw ***Kan Disse Øjne Lyve?*** a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Christian Nobel. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gunnar Tolnæs, Egill Rostrup, Peter Jørgensen, Philip Bech a Kate Riise. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Kid* sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Einar Olsen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm A W Sandberg ar 22 Mai 1887 yn Viborg a bu farw yn Bad Nauheim ar 1 Gorffennaf 2001.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd A. W. Sandberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.
Ffilm am arddegwyr gan y cyfarwyddwr Aage Rais-Nordentoft yw ***Tøser + Drengerøve*** a gyhoeddwyd yn 1998. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Aage Rais-Nordentoft. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Maria Lucia Heiberg Rosenberg. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Saving Private Ryan* sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Jacob Banke Olesen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Miriam Nørgaard sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Aage Rais-Nordentoft ar 31 Mawrth 1969 yn Aarhus.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Aage Rais-Nordentoft nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2 Ryk Og En Aflevering |  | Denmarc | Daneg | 2003-10-03 |
| Afvist |  | Denmarc |  | 2009-01-01 |
| Anton |  | Denmarc | Daneg | 1996-02-09 |
| *Foreign Fields* |  | Denmarc |  | 2000-03-24 |
| *Frøken Julie genbesøgt* |  | Denmarc |  | 2008-01-01 |
| Mollycam |  | Denmarc |  | 2008-07-18 |
| Showdanser |  | Denmarc |  | 2002-02-21 |
| *Sprækker* |  | Denmarc |  | 2005-01-01 |
| Sådan Er Søskende - Mig Uden Dig |  | Denmarc |  | 2011-01-01 |
| Tøser + Drengerøve |  | Denmarc |  | 1998-09-11 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Prif adeilad yr orsaf ym 1992
Roedd **gorsaf reilffordd Corwen** yn orsaf reilffordd ar Linell Rhiwabon i'r Abermaw, a oedd wedi'i leoli yn nhref Corwen Sir Feirionnydd (Sir Ddinbych, bellach).

Yr orsaf wreiddiol
------------------

Yr orsaf gyntaf i agor oedd orsaf dros dro i'r dwyrain o'r dref, pan agorodd y llinell o Ddinbych ym mis Hydref 1864. Agorwyd gorsaf barhaol gan Reilffordd Great Western ym mis Mai 1865.

Roedd gan yr orsaf ddau blatfform a blwch signal, ac roedd yn lle pasio ar y llinell trac sengl. Roedd Corwen hefyd yn derfynfa ddeheuol Rheilffordd Dinbych, Rhuthun a Chorwen , a oedd yn rhedeg o'r Rhyl trwy Ddinbych a Rhuthun i Gorwen, cafodd ei agor ym 1864. Yn ôl y Llawlyfr Swyddogol i Orsafoedd, roedd y dosbarthiadau canlynol o draffig yn cael eu trin yn yr orsaf hon ym 1956: G, P, F, L, H ac C ac roedd yno hefyd craen canpwys yn pwyso 1 tunnell.

Caewyd cyn llinell Dinbych Ruthun & Chorwen yn swyddogol ym 1963, er bod y llinell i'r de o Ruthun wedi cael ei adael sawl blwyddyn yn gynharach ar ôl tirlithriad. Bwriadwyd cau gorsaf Corwen ei hun i deithwyr o dan fwyell Dr Beeching ar ddydd Llun 18 Ionawr 1965, ond fe'i cafodd ei gau'n gynnar ar ddydd Llun 14 Rhagfyr 1964 oherwydd difrod llifogydd i'r gorllewin o'r orsaf. 

Mae prif adeilad yr orsaf a'r safle wedi goroesi'n weddol gyfan gwbl hyd heddiw. Mae wedi cael ei ddefnyddio fel ystafell arddangos i Gwmni Trelars Ifor Williams ers 1990. Cafodd llwybr y lein ei lenwi, cafodd y ddau brif adain a'r bloc toiledau eu dymchwel a chafodd adran ganolog yr adeilad ei hailadeiladu i ddarparu ystafell arddangos.

Gorsaf newydd (Rheilffordd Llangollen)
--------------------------------------

Arwydd Gorsaf Dwyrain Corwen
Yn 2011, dechreuodd Rheilffordd Llangollen, rheilffordd treftadaeth, y gwaith o ail-adeiladu 2.5 milltir (4.0 km) o'r rheilffordd heibio safle Ataliad Bonwm i Gorwen. Gan fod gorsaf wreiddiol Corwen bellach yn cael ei ddefnyddio'n breifat, a gwely'r trac wedi ei isrannu, mae gorsaf newydd yn cael ei hadeiladu ar ochr ddwyreiniol y dref.

Mae camau cyntaf y prosiect wedi cynnwys estyn y llinell i orsaf dros dro yn nwyrain Corwen, a agorodd ym mis Hydref 2014. Cafwyd seremoni agoriadol ffurfiol ar Ddydd Gŵyl Dewi, 1 Mawrth 2015, gyda'r tymor llawn cyntaf o deithiau ar y rheilffordd yn cychwyn ychydig wedyn. Yn y pendraw, bydd y llinell yn cael ei ymestyn 200 metr arall i'r orsaf barhaol newydd, Corwen Canolog, bydd yn cael ei hadeiladu wrth ymyl prif faes parcio'r dref

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Disused Stations - Corwen adalwyd 20/05/2018
2. ↑  1956, *Official Handbook of Stations*, British Transport Commission
3. ↑  Daily Post 2 Mawrth 1915 *Corwen's new railway station officially opened* adalwyd 20/05/2018

Darllen pellach
---------------

* Mitchell, Vic; Smith, Keith (2010). *Ruabon to Barmouth*. West Sussex: Middleton Press. figs. 44-52. ISBN 9781906008840. OCLC 651922152.
* Mitchell, Vic; Smith, Keith (2012). *Branch Lines around Denbigh*. West Sussex: Middleton Press. figs. 69-73. ISBN 9781908174321. OCLC 814270878.

Dolenni allanol
---------------

* Gorsaf Corwen ar fap OS 1952
* Apêl gorsaf newydd Corwen
Gweinyddwr ym myd addysg yw'r **Dr Haydn E. Edwards**, a fu'n bennaeth Coleg Menai rhwng 1994 a 2009.

Cafodd ddoethuriaeth ym maes biocemeg ac ymbelydredd o Brifysgol Salford, a threuliodd dair blynedd fel cymrawd ymchwil ym Mhrifysgol Notre Dame, Indiana yn y saithdegau, cyn cael ei benodi'n Uwch Wyddonydd Ymchwil yn Athrofa Gogledd-ddwyrain Cymru. Bu'n Bennaeth ar Goleg Pencraig ac yna Coleg Technegol Gwynedd cyn cael swydd Pennaeth Coleg Menai ym 1994.

Bu'n weithgar ym mywyd cyhoeddus Cymru ers ymddeol, yn enwedig ym maes addysg. Fe'i penodwyd yn is-lywydd Amgueddfa Cymru yn 2011. Ef oedd awdur *Codi Golygon*, yr arolwg ar ran Llywodraeth Cymru a arweiniodd at sefydlu’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol yn 2016. Bu'n gadeirydd Bwrdd Cyfarwyddwyr y Coleg Cymraeg Cenedlaethol rhwng 2017 a 2020. Yn y cyfnod hwnnw, ehangwyd cyfrifoldebau’r Coleg i gynnwys addysg bellach a phrentisiaethau, a chwblhawyd adolygiad llawn o gyfansoddiad a llywodraethiant y Coleg.

Yn 2023, cyhoeddodd Gwasg Prifysgol Cymru lyfr ganddo ar hanes y mathemategydd Griffith Davies.

Mae'n dad i'r cerddor Rhys Edwards, Jakokoyak.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Penodi Is-Lywydd Newydd Amgueddfa Cymru". *Amgueddfa Cymru*. Cyrchwyd 6 Rhagfyr 2023.
2. ↑  "Cymrodyr er Anrhydedd". *Y Coleg Cymraeg Cenedlaethol*. Cyrchwyd 6 Rhagfyr 2023.
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwyr Reginald Le Borg a Ernst Matray yw ***Adventure in Music*** a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Double Indemnity* ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Reginald Le Borg ar 11 Rhagfyr 1902 yn Fienna a bu farw yn Los Angeles ar 19 Gorffennaf 1989.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Reginald Le Borg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llydanbig ystlyswinau** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llydanbigau ystlyswinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Smithornis rufolateralis***; yr enw Saesneg arno yw *Rufous-sided broadbill*. Mae'n perthyn i deulu'r Llydanbigau (Lladin: *Eurylaimidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. rufolateralis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r llydanbig ystlyswinau yn perthyn i deulu'r Llydanbigau (Lladin: *Eurylaimidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Llydanbig Whitehead | Calyptomena whiteheadi |  |
|
| Llydanbig arianfron | Serilophus lunatus |  |
|
| Llydanbig coch a du | Cymbirhynchus macrorhynchos |  |
|
| Llydanbig cynffonhir | Psarisomus dalhousiae |  |
|
| Llydanbig gwyrdd | Calyptomena viridis |  |
|
| Llydanbig hardd | Calyptomena hosii |  |
|
| Llydanbig melyn a du | Eurylaimus ochromalus |  |
|
| Llydanbig rhesog | Eurylaimus javanicus |  |
|
| Llydanbig tagellog | Sarcophanops steerii |  |
|
| Llydanbig tywyll | Corydon sumatranus |  |
|
| Llydanbig y mynydd | Pseudocalyptomena graueri |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llydanbig ystlyswinau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*