Bardd, awdur, actifydd, ymgyrchwraig gwleidyddol yw **Musa Sayegh** neu **Mai Sayegh** (Arabeg: مي الصايغ‎, ganwyd 1940; m. 5 Chwefror 2023); mae hi hefyd yn ffemenist cryf.

Bywgraffiad
-----------

Ganwyd Sayegh ym 1940 yn ninas Gaza yng ngwlad Palestina pan oedd o dan fandad Lloegr. Enillodd radd Baglor mewn athroniaeth a chymdeithaseg o Brifysgol Cairo. Ym 1954, hi oedd pennaeth adran menywod plaid y Baath yn nhiriogaethau Palestina. Yn dilyn y Rhyfel Chwe Diwrnod ym 1967 a meddiannaeth Llain Gaza, ffodd o Gaza gan ymgartrefu yn Beirut.

Hi oedd ysgrifennydd cyffredinol Undeb Merched Sefydliad Rhyddhad Palestina (y PLO) rhwng 1976 a 1986, ac roedd yn aelod o Gyngor Cenedlaethol Palestina (PNC). Ffurfiwyd Undeb Cyffredinol Menywod Palestina ei hun ym 1965 o ganlyniad i benderfyniad gan y PNC a wnaed ym 1964. Yn adnabyddus am ei safbwyntiau gwrth-Seionaidd cryf, nododd mai nod Palestiniaid yw rhyddhau Palestina a bod "unrhyw Balesteinad a oedd eisiau llai yn fradwr".

O fewn y gymuned Balesteinaidd, mae hi'n eiriolwr di-flewyn-ar-dafod dros hawliau merched yn enwedig drwy eiriol yn wleidyddol, gan alw am gynnwys mwy o fenywod yng Nghyngor Cenedlaethol Palesteina a llunio polisïau. Credai Sayegh fod gwahanu dynion a menywod fel math o wahaniaethu gan ei fod yn y pen draw yn rhoi mwy o sylw i ddynion. Ym 1968, safodd yn erbyn polisi Fatah o ddynion yn arwain menywod yn seiliedig ar ddim ond eu rhyw, ac yn y pen draw arweiniodd at gydraddoldeb ar lawr gwlad.

Mae ei dull beiddgar o rymuso menywod wedi denu beirniadaeth, gydag un sylwebydd ym 1988 yn nodi "mae hi'n gweiddi gormod". Roedd hi'n siaradwr yng Nghynhadledd Merched y Cenhedloedd Unedig yn Copenhagen yn 1980 lle derbyniodd "gymeradwyaeth daranllyd" am ei haraith ar hyrwyddo heddwch, cydraddoldeb a datblygiad. Dywedodd fod canlyniadau'r gynhadledd yn llwyddiant nid yn unig i'r Palesteiniaid ond "i'r holl bobloedd sy'n ymladd yn erbyn hiliaeth, camfanteisio a rheolaeth dramor".

Mae Sayegh hefyd wedi ysgrifennu cerddi am y brwydrau sy'n wynebu menywod yng ngwersylloedd ffoaduriaid Palestina. Cyhoeddwyd ei cherddi mewn cylchgronau Arabaidd amlwg ledled y tiroedd Arabaidd, fel cylchgrawn *Al-Adab* yn Libanus, cylchgrawn *Aqlam* yn Irac. Cymerodd ran hefyd mewn gwyliau barddoniaeth ledled y byd gan gynnwys yn Beirut, Baghdad, Dinas Coweit, Oman a Cairo. Mae Sayegh yn briod ag Abu Hatam, swyddog o'r PLO. Mae ganddyn nhw 4 o blant.

Cydnabyddiaeth
--------------

Derbyniodd Sayegh wobr Ana Betancourt yn yr 1980au gan arlywydd Ciwba, Fidel Castro.

Mae hi hefyd yn destun 2001 ffilm ddogfen o'r enw *Straeon* *o Gaza* (Arabeg: حكيات من غزة‎ ) wedi'i gynhyrchu gan Mer'ah Media a'i gyfarwyddo gan y gwneuthurwr ffilmiau o Libanus Arab Loutfi.

Gweler hefyd
------------

* Merched ym Mhalestina

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Turki, Fawaz (1988). *Soul in Exile* (yn Saesneg). NYU Press. tt. 13–14. ISBN 9780853457473. Cyrchwyd 5 November 2019.
2. ↑  Pappe, Ed (1999). *The Israel/Palestine Question* (yn Saesneg). Psychology Press. t. 220. ISBN 9780415169486. Cyrchwyd 5 November 2019.
3. ↑  "The Jerusalem Post Magazine" (yn English). 1980. Cyrchwyd 5 November 2019.CS1 maint: unrecognized language (link)
4. ↑  "مي الصايغ (in Arabic)". *www.culture.gov.jo*. وزارة الثقافة. Cyrchwyd 5 November 2019.
5. ↑  Pappe, Ed (1999). *The Israel/Palestine Question* (yn Saesneg). Psychology Press. t. 220. ISBN 9780415169486. Cyrchwyd 5 November 2019.Pappe, Ed (1999). *The Israel/Palestine Question*. Psychology Press. p. 220. ISBN 9780415169486. Retrieved 5 November 2019.
6. ↑  Kleinmann, Elliott (19 December 1980). "PLO is terrorist organization, foe of Israel and United States" (PDF). Daily Iowan. Cyrchwyd 5 November 2019.
7. ↑  Matos, Christine De; Ward, Rowena (2012). *Gender, Power, and Military Occupations: Asia Pacific and the Middle East since 1945* (yn Saesneg). Taylor & Francis. t. 202. ISBN 9781136339349. Cyrchwyd 5 November 2019.
8. ↑  "Women in the PLO: rifles, fatigues, but no veils". *Christian Science Monitor*. 31 July 1981. Cyrchwyd 5 November 2019.
9. ↑  "UN Women's Conference a Success for Progress". *University of Arizona Library*. Kabul New Times. 2 August 1980. Cyrchwyd 5 November 2019.
10. ↑  Abdulrezak, Amal (2007). *Contemporary Arab American Women Writers: Hyphenated Identities and Border Crossings* (yn Saesneg). Cambria Press. t. 136. ISBN 9781621969570. Cyrchwyd 5 November 2019.
11. 1 2  "مي الصايغ (in Arabic)". *www.culture.gov.jo*. وزارة الثقافة. Cyrchwyd 5 November 2019."مي الصايغ (in Arabic)". *www.culture.gov.jo*. وزارة الثقافة. Retrieved 5 November 2019.
12. ↑  Turki, Fawaz (1988). *Soul in Exile* (yn Saesneg). NYU Press. tt. 13–14. ISBN 9780853457473. Cyrchwyd 5 November 2019.Turki, Fawaz (1988). *Soul in Exile*. NYU Press. pp. 13–14. ISBN 9780853457473. Retrieved 5 November 2019.
13. ↑  "The Jerusalem Post Magazine" (yn English). 1980. Cyrchwyd 5 November 2019.CS1 maint: unrecognized language (link)"The Jerusalem Post Magazine". 1980. Retrieved 5 November 2019.
14. ↑  "Arab Loutfi". *Arab Women in Films*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2021-08-03. Cyrchwyd 5 November 2019.