Y pentref **Vík** (IPA:ˈviːk); neu, o roi ei enw llawn, **Vík í Mýrdal** yw'r pentref mwyaf deheuol yng Ngwlad yr Iâ. Fe'i lleoliad ar hyd Ffordd 1, gylchffordd genedlaethol, (*Þjóðvegur 1* neu *Hringvegur* yn Islandeg) tua 180 km (110 mi)
 o bellter o'r brifddinas, Reykjavík. Vík yw prif aneddiad bwrdeisdref Mýrdalshreppur.

Er gwaethaf ei maint bychan (poblogaeth o 291 yn Ionawr 2011) dyma'r ganolfan boblogaeth fwyaf o fewn dalgylch o rhyw 70 km (43 mi)
 ac mae'n fan aros bwysig, felly, fe'i cyfeirir ati ar arwyddion ffyrdd gryn bellter i ffwrdd. Mae'n ganolfan wasanaethau bwysig i'r stribed o dir arfordirol rhwng Skógar a rhan orllewinnol gwaelodion y rhewlif Mýrdalssandur.

Atyniadau
---------

Mae'r pentref yn boblogaidd gyda thwristiaid a thripiau daearegol.

Yn 1991, nododd y cylchgrawn *Islands Magazine* mai traeth Vik oedd un o'r traethau mwyaf prydferth yn y byd oherwydd ei tywyd basalt du. Mae'r clogwyni i'r gorllewin o'r traeth yn gartref i lawer o adar môr, yn fwyaf amlwg yw'r pâl sy'n nythu yn gloddio cafn bychan yn y pridd bas yn ystod y tymor nythu. Oddi ar yr arforfir gwelir stactiau basalt sy'n weddillion o glogwyni Reynisfjall, bu unwaith llawer helaethach ond sydd bellach yn cael ei erydu gan y môr. Nid oes tir rhwng Vik ac Antarctica a gall tonnau enfawr yr Iwerydd ymosod ar yr arfordir agored â'u holl grym.

Yn ôl llên gwerin, mae troliau (tylwyth teg, *trolls*) yn byw - ysbryd ydynt o bystogwyr a geisiodd lusgo eu cychod allan i'r môr ond iddynt foddi yn y môr. O gofio natur wyllt a pheryglus y môr, gwelir cofeb ar y traeth er cof am y morwyr a foddwyd dros y blynyddoedd.

Colgwyni Vik, Gwlad yr Iâ
Clogwyni Vik, Gwlad yr Iâ
Effeithiwyd y pentref gan ludo llosgfynydd enwog Eyjafjallajökull yn 2010.

Vík í Mýrdal o'r môr

Perygl Katla
------------

Gorwedd Vík yn syth i'r de o rewlig Mýrdalsjökull, sydd ei hun ar ben llosgfynydd Katla. Dydy Katla heb ffrwydro ers 1918, gan fod hyn yn gyfnod hirach na'r arfer i fod yn segur, mae disgwyl iddi ffwydro'n fuan. Gallai ffrwydrad gan Katla doddi digon o iâ a fyddai'n sbarduno llifogydd enfawr gan foddi a difetha'r pentref gyfan. Credir mai eglwys Vik yw'r unig adeilad sydd digon uchel i fyny'r tir i osgoi effaith y fath lifogydd. O ganlyniad i hyn, mae trigolion Vík yn cynnal ymarferion dril i ddianc i'r eglwys pan ceir arwydd o ffrwydriad.

Mae gan y dref 1,400 ystafell westy ar gyfer gwyddonwyr a thwristiaid sydd hefyd yn cael ei briffio am beryglon Katla.

Hanes
-----

Cyflwynwyd statws man masnachu swyddogol i'r pentref gan lywodraeth Denmarc yn 1874 (rheolwyr Gwlad yr Iâ gan Ddenmarc nes hunanlywodraeth yn 1918).

Ym mis Awst 1964 a haf 1965 fe lansiodd asiantaeth gofod Ffrainc, y CNES ddau roced sain, teip *Dragon 1* o esgynfa symudol. Cyrhaeddodd y rocedau uchder rhwng 420 km a 451 km yn y gofod.

Poblogaeth
----------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

Datblygiad y boblogaeth ers 1997| Blwyddyn
  | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 |
| Poblogaeth
  | 303 | 296 | 299 | 297 | 291 | 298 | 291 | 294 | 288 | 284 | 288 | 275 | 299 | 300
  |

 |

Oriel
-----

* Vík í Mýrdal o'r awyrVík í Mýrdal o'r awyr
* Ffatri wlânFfatri wlân
* Clwb Pêl-droed VíkClwb Pêl-droed Vík
* Eglwys VíkEglwys Vík
* Pentref VíkPentref Vík
* Traeth tywod duTraeth tywod du

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Volcanic ash covers Icelandic town". *BBC News*. 2010-05-08.
2. ↑  "Iceland volcano threatens ash cloud sequel". *CBS News*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2011-11-18. Cyrchwyd 2018-04-07.
3. ↑  Iceland volcano erupts; hundreds evacuated. *The Washington Times*
4. ↑  "Threat of new, larger Icelandic eruption looms". *yahoo.com*. Yahoo Inc. Archifwyd o'r gwreiddiol ar April 25, 2010. Cyrchwyd 2010-04-26. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
5. ↑  "Tourists are flocking to volcano that's due for a massive eruption". 2 September 2017. Cyrchwyd 3 September 2017.
6. ↑  (Saesneg) D'après l'institut islandais de statistiques Hagstofa Íslands

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan Bwrdeisdref Mýrdalshreppur sy'n cynnwys pentref Vík
* Rhithdaith o draeth Reynisdrangar Archifwyd 2018-07-06 yn y Peiriant Wayback.