recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Pysgotwr torchwyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pysgotwyr torchwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Halcyon chloris***; yr enw Saesneg arno yw *White-collared kingfisher*. Mae'n perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: *Alcedinidae*) sydd yn urdd y *Coraciiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. chloris*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r pysgotwr torchwyn yn perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: *Alcedinidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cwcabyra cennog | Dacelo tyro |  |
|
| Glas y dorlan | Alcedo atthis |  |
|
| Pysgotwr Jafa | Halcyon cyanoventris |  |
|
| Pysgotwr bronlas | Halcyon malimbica |  |
|
| Pysgotwr bronlas Asia | Alcedo euryzona |  |
|
| Pysgotwr bronwyn | Halcyon smyrnensis |  |
|
| Pysgotwr clustlas | Alcedo meninting |  |
|
| Pysgotwr cycyllog | Halcyon albiventris |  |
|
| Pysgotwr glas bach | Alcedo coerulescens |  |
|
| Pysgotwr gloywlas | Alcedo quadribrachys |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Pysgotwr torchwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Álvaro Sáenz de Heredia yw ***El Robobo De La Jojoya*** a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw José Yepes, Tito García, Emilio Aragón Álvarez, Anabel Alonso, Raquel Rodrigo, Valeriano Andrés, Elisenda Ribas i Sallent a Fernando Bilbao. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Silence of the Lambs* sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Antonio Ramírez de Loaysa sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Álvaro Sáenz de Heredia ar 1 Ionawr 1942 ym Madrid.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Álvaro Sáenz de Heredia nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Cludo'r Arch i'r Deml yn Jerusalem (Les Très Riches Heures du duc du Berry, Museé Condé, Chantilly)
Yn ôl y traddodiadau Cristnogol ac Iddewig, cedwid gweddillion dwy lech Deng Air Duw, a roddwyd i Foses, yn **Arch y Cyfamod**.

Ei ffurf a'i symboliaeth
------------------------

Ystyr y gair *arch* yw "cist neu flwch" (Lladin *arca*). Math ar gist o goed Sittim neu acasia ydoedd, yn ôl Llyfr Exodus (Ex. 25.10). Roedd yn oreuriedig ag aur ac yn cael eu cludo ar bolion oedd yn ffitio mewn pedair dolen ar ymyl yr arch.

Yn y litwrgiaid Cristnogol mae'r arch yn symbol o'r Forwyn Fair, am fod ei chorff (fel "arch" o gig a gwaed) wedi dwyn Iesu Grist, a roddodd gyfamod newydd i'r byd.

Ei hanes
--------

Gorchmynodd Duw i Foses ei gwneud er mwyn cymryd lle'r Llo Aur. Yn ogystal â'r llechi rhoddwyd ynddi bot o fanna a ffon Aaron. Roedd yn cael eu cludo gan yr Israeliaid o flaen eu byddin ac wrth deithio i Dir yr Addewid.

Yn yr Hen Destament mae'n cael ei galw'n *Arch Iafe*, *Arch Cyfamod Iafe* (Deut. 10.8, 31.26) ac yn *Arch y Dystiolaeth* (e.e. Ex. 25.16) yn y Pentateuch a'r llyfrau hanes cynnar.

Yn Llyfr Cyntaf y Brenhinoedd dywedir mai ar orchymyn Solomon y dygwyd yr arch i'r deml newydd yng Nghaersalem, lle cafodd ei osod yn y cysegr sancteiddiaf, *dan adenydd y ceriwbiaid* (1 Bren. 8.7-7). Dawnsiodd y brenin Dafydd o'i blaen yn y deml.

Yn ôl traddodiad fe'i cludwyd i ffwrdd i Fabilon gan y brenin Nebuchodnesar pan gipiwyd Caersalem ganddo yn 586 C.C..

Ceir traddodiad bod Jeremiah wedi cuddio'r arch mewn ogof (II Mac. 2.4-8) lle bydd yn aros tan ddiwedd y byd.

Cymru'r Oesoedd Canol
---------------------

Ceir cyfeiriad at yr arch yn y gerdd ddarogan ddylanwadol "Yr Awdl Fraith", a briodolir i Daliesin, lle y'i gelwir *arca ffedra*:

*Ef a gafas Salmon*
*Yn nhŵr Babilon*
*Holl gelfyddydion*
*Arca ffedra*.

Ethiopia
--------

Yn Ethiopia mae hen draddodiad yn honni bod yr arch ar gadw yn Eglwys yr Arch yn Axum, yng ngogledd y wlad, ond nid yw ar ddangos i'r cyhoedd.

Cyfeiriadau
-----------

* Thomas Rees ac eraill (gol.), *Y Geiriadur Beiblaidd*, 2 gyfrol (Wrecsam, 1926)
* J.C.J. Metford, *Dictionary of Christian Lore and Legend* (Llundain, 1983). ISBN 0500273731
Pyramid sgwâr
Rhwyd y pyramid
Mewn geometreg, math o byramid yw '*pyramid sgwâr*, gyda'i sylfaen yn sgwâr. Os yw'r apig yn berpendicwlar uwchlaw canol y sgwâr, mae'n byramid sgwâr, ac mae ganddo gymesuredd C4v. Os yw'r holl ymylon yn gyfartal, mae'n byramid sgwâr hafalochrog a chanddo gymesuredd *C*4v.

Os yw pob ochr yn hafal yna mae'n byramid sgwâr hafalochrog,[1] sef yr hyn a elwir hefyd yn "solid Johnson J1".

Mae gan y pyramid sgwâr arosgo (*oblique*), gyda hyd y gwaelod yn *l* a hyd ei berpendiciwlar yn *h* gyfaint o:

{\displaystyle V={\frac {1}{3}}l^{2}h}.

Y pyramid sgwâr union
---------------------

Mewn pyramid sgwâr union, mae pob ymyl ochrol (*lateral edges*) yr un hyd, ac mae pob ochr (ar wahân i'r gwaeld) yn driongl hafalochrog cyfath.

Mae gan byramid sgwâr union gyda hyd ei waelod yn *1* a'i uchder yn *h* arwynebedd a chyfaint fel a ganlyn:

{\displaystyle A=l^{2}+l{\sqrt {l^{2}+(2h)^{2}}}}
{\displaystyle V={\frac {1}{3}}l^{2}h}.
Mae hyd pob ymyl ochrol yn:

{\displaystyle {\sqrt {h^{2}+{{l^{2}} \over {2}}}}},
ac uchder y goledd yn:

{\displaystyle {\sqrt {h^{2}+{{l^{2}} \over {4}}}}}.
Mae'r onglau deuhedrol:

rhwng y gwaelod ac un o'r ochrau: {\displaystyle \arctan \left({{2\,h} \over {l}}\right)};
rhwng dwy ochr: {\displaystyle \arccos \left({{-l^{2}} \over {l^{2}+4\,h^{2}}}\right)}.

Polyhedra perthynol
-------------------

| Pyramidiau rheolaidd |
| --- |
| Digonal | Trionglog | Sgwâr | Pentagonal | Hecsagonal | Heptagonal | Wythonglog | Enneagonal... |
| Afreolaidd | Rheolaidd | Hafalochrog | Isosceles |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Gellir ystyried yr Octahedron rheolaidd yn sgwâr deubyramid, h.y. dau sgwâr Johnson, gyda'u gwaelodion wedi'u cysylltu wyneb-ar-wyneb. | Gellir creu tetracis hecsahedron allan o giwb, gan roi pyramidiau sgwar, bychan ar bob ochr. | Ffrwstwm sgwâr: pyramid sgwâr gyda'r apig wedi'i flaendorri. |

[2]

Ceir hefyd
----------

* pyramid union - *right pyramid*
* pyramid sgwâr union - *right square pyramid*
* pyramid gwrthdro - *inverted pyramid*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Franz Hocevar, *Solid Geometry*, 1903, t. 44
2. ↑
Merch o Balesteina yw **Ahed Tamimi** (Arabeg: عهد التميمي‎ *‘Ahad at-Tamīmī*; hefyd **Ahd**) a aned  (2001-01-31) 31 Ionawr 2001 (22 oed) ym mhentref bychan Nabi Salih yn y Lan Orllewinol. Ymgyrcha dros ryddid ei phobl ac yn erbyn bygythiadau gan filwyr arfog Israel yn erbyn ei phobl.

Daeth yn enwog pan gwelwyd hi ar y cyfryngau torfol yn herio milwyr arfog Israel pan oedd yn blentyn; dros amser daeth yn symbol o obaith i'w phobol yn erbyn Israel a feddiannodd ei thir yn 1948. Cred Ahed Tamimi y dylai Palesteina fod yn wlad annibynnol. Yn Rhagfyr 2017 fe'i charcharwyd gan awdurdodau Israel, heb iddi ymddangos mewn llys barn.

Magwraeth
---------

Ei rhieni yw Bassem a Nariman Tamimi ac fe'i ganed yn Nabi Salih, oddeutu 20 cilometr (12.4 millt.) i'r gogledd-orllewin o Ramallah yn y Lan Orllewinol Daeth ei theulu'n wreiddiol o Hebron yn y 1600au.

Defyll yn erbyn yr awdurdodau
-----------------------------

Oherwydd fod awdurdodau Israel yn mynnu cymryd tiroedd y Palesteiniaid i'w pobl eu hunain (gan gynnwys yr tiroedd *Ein al-Qawsby* ble mae teulu Ahed Tamimi wedi byw ers cenedlaethau, cafwyd protestiadau yn erbyn hyn. Ymatebodd milwyr Israel droeon yn Nabi Saleh gyda nwy dagrau, arfau *skunk*, pwer canonau dŵr, bwledi rwber a bwledi arferol.. Dywedir bod 3 o'r pentref wedi'u lladd ganddynt ac eraill gydag anabledd parhaol. Lladdwyd ei ewyrth, Rushdie, ac anafwyd cannoedd.

Yn ferch ifanc, dywedodd ei bod yn bwriadu bod yn gyfreithwraig ac o'r herwydd dywedd ei theulu fod awdurdodau Israel yn ei thargedu. nodwyd y byddai'r ardal ble saif cartre'r teulu'n cael ei ddymchwel ac ers hynny mae'r milwyr wedi ymweld a'i theulu oddeutu 150 o weithiau gan eu bygwth.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  McNeill, Sophie (17 Ionawr 2018). "*Israeli court orders detention of Palestinian teen Ahed Tamimi until end of her assault trial*". *ABC News*. Cyrchwyd 27 Ionawr 2018.
2. ↑  Eglash, Ruth (19 Rhagfyr 2017). "Israelis call her 'Shirley Temper.' Palestinians call her a hero". *The Washington Post*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 28 Rhagfyr 2017. Cyrchwyd December 30, 2017. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
3. ↑  Ahed Tamimi's Family Mocks Israel for Launching Secret Probe to Check if They Aren't Actors, Ha'aretz, 25 Ionawr 2018
4. 1 2 3 4 5  Jaclynn Ashly, 'Nabi Saleh: 'It's a silent ethnic cleansing',' Al-Jazeera 4 Medi 2017.
5. ↑  Matthew Gindin 'Who Is Ahed Tamimi?,' The Forward 4 Ionawr 2018:’ The next generation of Palestinians, born to parents born to Occupation, reared on checkpoints and violent protest, anger, and humiliation, relatives maimed or imprisoned or killed and waking from PTSD dreams — how should Israel deal with these children?’
6. 1 2  Sherwood, Harriet (January 2, 2018). "Palestinian 16-year-old Ahed Tamimi is the latest child victim of Israel's occupation". *The Guardian*. Cyrchwyd 4 Ionawr 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 8086152684033723430005
* GND: 1194262813

 |
Ffilm ffantasi Saesneg o Unol Daleithiau America yw ***Escape from Tomorrow***. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Abel Korzeniowski. Lleolwyd y stori mewn un lle, sef Florida a chafodd ei saethu yn Califfornia a Florida.

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Wolf of Wall Street* gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 58% (Rotten Tomatoes)
* 6/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
2. 1 2  "Escape From Tomorrow". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 9 Hydref 2021.
Ffilm a seiliwyd ar lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr John G. Adolfi yw ***The Working Man*** a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leo F. Forbstein.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bette Davis, George Arliss, Claire McDowell, Edward Van Sloan, J. Farrell MacDonald, Hardie Albright, Frederick Burton, Gordon Westcott a Theodore Newton. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *King Kong* ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Sol Polito oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan George Amy sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John G Adolfi ar 1 Ionawr 1881 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn British Columbia ar 11 Mai 1933. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1907 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd John G. Adolfi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 19 Ebrill 2016.
Cadfridog ym myddin yr Unol Daleithiau oedd **George Armstrong Custer** (5 Rhagfyr 1839 – 25 Mehefin 1876).

Ganed ef yn New Rumley, Ohio, yn fab i Emanuel Henry Custer (1806–1892) a Marie Ward Kirkpatrick (1807–1882). Aeth i Academi Filwrol West Point, lle graddiodd yn olaf o ddosbarth o 34 cadet yn 1861, yn fuan ar ôl i Ryfel Cartref America ddechrau. Ymladdodd mewn nifer o frwydrau gan wneud enw iddo'i hun fel arweinydd a hoffai ymosod. Dri diwrnod cyn Brwydr Gettysburg yn 1863, apwyntiodd y Cadfridog Pleasonton ef yn frigadydd dros dro. Nid oedd ond 23 oed; un o'r cadfridogon ieuengaf yn y fyddin.
Bu ganddo ef a'i ŵyr ran bwysig ym muddugoliaeth Gettysburg.

Wedi diwedd y Rhyfel Cartref bu'n ymladd yn erbyn pobloedd brodorol y Gwastadeddau Mawr. Cafodd ei orchfygu a'i ladd ym Mrwydr Little Big Horn gan fyddin o ryfelwyr Sioux, Cheyenne ac Arapaho, dan arweiniad Thasuka Witco ("Crazy Horse"), Gall a Tatanka Lyotake ("Sitting Bull"), er nad oedd yr olaf yn bresennol ar faes y frwydyr.

Llyfryddiaeth
-------------

* Stephen E. Ambrose, *Crazy Horse and Custer: The Parallel Lives of Two American Warriors* (Efrog Newydd: Anchor Books, 1996 [1975])

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 2478930
* LCCN: n79041742
* ISNI: 0000 0001 2117 8703
* GND: 118523082
* SELIBR: 342598
* SUDOC: 027520552
* BNF: cb119543209 (data)
* BIBSYS: 90118703
* NKC: xx0037664
* BNE: XX900213

 |
Ffilm gomedi llawn arswyd gan y cyfarwyddwr Anders Banke yw ***Frostbite*** a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Wcráin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a Ffinneg a hynny gan Daniel Ojanlatva a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Anthony Lledo. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Grete Havnesköld, Måns Nathanaelson, Nour El-Refai, Petra Nielsen, Emma Åberg, Carl-Åke Eriksson, Niklas Grönberg, Thomas Hedengran a Jonas Karlström. Mae'r ffilm *Frostbite (ffilm o 2006)* yn 98 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Departed* sef ffilm ddrama
Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anders Banke ar 2 Awst 1969 yn Ystad. Derbyniodd ei addysg yn Sefydliad Cinematograffeg Gerasimov.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Anders Banke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
Ffilm ddrama am y cyfnod glasoed gan y cyfarwyddwr Céline Sciamma yw ***Naissance Des Pieuvres*** a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd gan Bénédicte Couvreur yn Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Céline Sciamma a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Para One. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Adèle Haenel, Céline Sciamma, Louise Blachère a Pauline Acquart. Mae'r ffilm *Naissance Des Pieuvres* yn 81 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *300* sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Céline Sciamma ar 12 Tachwedd 1978 yn Pontoise. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2004 ac mae ganddo o leiaf 3 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* ‎chevalier des Arts et des Lettres
 * Officier des Arts et des Lettres‎

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 81% (Rotten Tomatoes)
* 6.7/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Céline Sciamma nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 26 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 26 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 26 Mai 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 24 Tachwedd 2017.
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 26 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 26 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 26 Mai 2016.
4. 1 2  "Water Lilies". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 5 Hydref 2021.
*Gweler hefyd Brutus.*
Llenor dadleuol, golygydd a phregethwr Cymreig oedd **David Owen**, sy'n adnabyddus dan ei ffug enw **Brutus** (?Rhagfyr 1795 – 16 Ionawr 1866), ganed yn Llanpumsaint, Sir Gaerfyrddin.

Gyrfa
-----

Cafodd ei fagu yn Annibynnwr yn Sir Gaerfyrddin a threuliodd gyfnod mewn rhannau eraill o'r wlad fel ysgolfeistr. Cychwynodd fel brentis o feddyg cyn troi'n weinidog gyda'r Bedyddwyr. Yr oedd hefyd yn bregethwr gyda'r Annibynwyr ac yn ysgolfeistr. Troes ei gefn ar Ymneilltuaeth ac ymunodd ag Eglwys Loegr yn 1835 lle daeth yn olygydd *Yr Haul*, cylchgrawn yr Anglicaniaid yng Nghymru. Yr oedd hefyd yn olygydd ar bapurau *Lleuad yr Oes* ac *Yr Efengylydd*. Cyhoedoddodd nifer o lyfrau ar bynciau crefyddol at ddefnydd y dyn cyffredin. Yn ogystal ysgrifennodd dau hunangofiant byr ar John Elias a Christmas Evans. Mae wedi ei gladdu ym mynwent Llywel ym Mhowys.

Y dychanwr
----------

Fel golygydd a llenor daeth yn adnabyddus am ei ymosodiadau llym a deifiol, mewn erthyglau a llyfrau, ar bregethwyr lleyg swnllyd yr enwadau Ymneilltuol, yn enwedig y rhai a bregethai yng ngefn gwlad Cymru, am eu diffyg moesoldeb a'u hanwybodaeth. Yr enwocaf o'r rhain oedd y stori ddychanol *Wil Brydydd y Coed*, a ymddangosodd yn gyntaf yn *Yr Haul* rhwng 1863 a 1865. Yn y llyfrau hyn a nifer fawr o erthyglau, mae Brutus yn ymosod yn llym ar y 'jacs' (pregethwyr ymneilltuol) a 'Jacyddiaeth.' Gwawdiai'r beirdd eisteddfodol, meddygon "cwac" ac ofergoelion hefyd. Ceidwadwr o ran ei wleidyddiaeth oedd Brutus, a aeth mor bell ag i ddychanu'r Gymraeg ei hun, neu o leiaf y beirdd israddol a oedd mor barod i'w dyrchafu i'r cymylau, ond er bod ei faes yn gyfyng roedd yn un o awduron rhyddiaith gorau ei oes.

Llyfryddiaeth
-------------

### Gwaith Brutus

* *Cofiant John Elias*
* *Cofiant Christmas Evans*
* *Cofiant Wil Bach o'r Pwll-dŵr* (dychan)
* *Cofiant Siencyn Bach y Llwywr* (dychan)
* *Cofiant Dai Hunan-dyb* (dychan)
* *Wil Brydydd y Coed* (dychan)
* *Brutusiana* (1855), cyfrol o'i erthyglau a'i ysgrifau

### Astudiaethau

* Thomas Jones, 'Brutus,' yn *Mân Us* (Caerdydd, 1949)

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* VIAF: 49014318
* LCCN: no2007104767
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr George Archainbaud yw ***The Midnight Guest*** a gyhoeddwyd yn 1923. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Grace Darmond. Mae'r ffilm *The Midnight Guest* yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1923. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Safety Last!* sef ffilm gomedi o Costa Rica ac UDA gan Fred C. Newmeyer a
Sam Taylor.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm George Archainbaud ar 7 Mai 1890 ym Mharis a bu farw yn Beverly Hills ar 13 Medi 1984. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 31 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd George Archainbaud nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Circus Boy* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| Her Jungle Love |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| Penguin Pool Murder |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| Single Wives |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1924-01-01 |
| *Some Like It Hot* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1939-01-01 |
| The Kansan |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| The Lost Squadron |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| *The Range Rider* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| *Thirteen Women* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| Thrill of a Lifetime |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Rogelio A. González yw ***¿Porque Nací Mujer?*** a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Sara García. Mae'r ffilm *¿Porque Nací Mujer?* yn 120 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Patton* sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Gloria Schoemann sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rogelio A González ar 27 Ionawr 1920 ym Monterrey a bu farw yn Saltillo ar 16 Mai 1959. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1945 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Rogelio A. González nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm arswyd a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwyr Charles Vidor a Charles Brabin yw ***The Mask of Fu Manchu*** a gyhoeddwyd yn 1932. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Sax Rohmer a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Axt.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Myrna Loy, Boris Karloff, Jean Hersholt, Chrispin Martin, Karen Morley, Lewis Stone, Charles Starrett, Ferdinand Gottschalk, Lawrence Grant, David Torrence, Steve Clemente, E. Alyn Warren, Everett Brown a Tetsu Komai. Mae'r ffilm *The Mask of Fu Manchu* yn 68 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1932. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Tarzan The Ape Man* ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Tony Gaudio oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ben Lewis sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Charles Vidor ar 27 Gorffenaf 1900 yn Budapest a bu farw yn Fienna ar 16 Ebrill 1968. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 88% (Rotten Tomatoes)
* 6.8/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Charles Vidor nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "The Mask of Fu Manchu". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
*Film noir* Americanaidd o 1944 yw ***Double Indemnity*** a gyfarwyddwyd gan Billy Wilder a chynhyrchwyd gan Buddy DeSylva a Joseph Sistrom. Ysgrifennodd Wilder a Raymond Chandler y sgript yn seiliedig ar y nofel fer *Double Indemnity* gan James M. Cain.

Mae'r ffilm yn serennu Fred MacMurray fel dyn yswiriant, Barbara Stanwyck fel gwraig sydd am i'w gŵr farw, ac Edward G. Robinson fel aseswr ceisiadau. Mae'r term *double indemnity*, indemniad ddwbl yn Gymraeg, yn cyfeirio at gymal mewn polisi yswiriant bywyd sy'n dyblu gwerth y taliad os yw'r farwolaeth yn ddamweiniol.

Derbynodd glod gan feirniaid ffilm, a chafodd ei henwebu am saith o Wobrau'r Academi, er ni enillodd yr un. Ystyrir *Double Indemnity* yn glasur o sinema'r Unol Daleithiau, ac yn batrwm o *film noir* a osododd safonau i ffilmiau'r genre honno.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Sikov, Ed (1998). *On Sunset Boulevard: The Life and Times of Billy Wilder*. Efrog Newydd: Hyperion. ISBN 0-7868-6194-0. t. 211

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Double Indemnity***
Ffilm drama-gomedi a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Miguel Arteta yw ***Youth in Revolt*** a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd gan Harvey Weinstein, Bob Weinstein a David Permut yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd David Permut. Lleolwyd y stori yn Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Gustin Nash a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Swihart. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Steve Buscemi, Zach Galifianakis, Ray Liotta, Rooney Mara, Mary Kay Place, Jean Smart, Christa B. Allen, Portia Doubleday, Justin Long, Michael Cera, Adhir Kalyan, Fred Willard, Ari Graynor, Erik Knudsen a M. Emmet Walsh. Mae'r ffilm *Youth in Revolt* yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inglourious Basterds* sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Pamela Martin sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Youth in Revolt*, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur C. D. Payne a gyhoeddwyd yn 1993.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miguel Arteta ar 29 Awst 1965 yn San Juan. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1990 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn AFI Conservatory.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 66% (Rotten Tomatoes)
* 6.3/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Miguel Arteta nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Youth in Revolt". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Carl Froelich yw ***Die Umwege Des Schönen Karl*** a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd gan Carl Froelich yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Harald Braun a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hanson Milde-Meissner. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Tobis Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Heinz Rühmann, Sybille Schmitz, Werner Finck, Karl Günther, Paul Bildt, Paul Westermeier, Margarete Kupfer, Albert Florath, Ernst Legal, Karin Hardt, Claire Reigbert, Kurt Seifert, Hansi Arnstädt a Leo Peukert. Mae'r ffilm *Die Umwege Des Schönen Karl* yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Bringing Up Baby* sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Reimar Kuntze oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Gustav Lohse sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Froelich ar 5 Medi 1875 yn Berlin a bu farw yng Ngorllewin Berlin ar 23 Ebrill 1973. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Medal Goethe ar gyfer Celf a Gwyddoniaeth

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Carl Froelich nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Lewis Teague yw ***The Lady in Red*** a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Sayles a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan James Horner. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan New World Pictures.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Christopher Lloyd, Louise Fletcher, Pamela Sue Martin, Robert Forster, Robert Conrad a Dick Miller. Mae'r ffilm *The Lady in Red* yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Apocalypse Now* sy'n seiliedig ar y nofel fer *Heart of Darkness gan Joseph Conrad.*

Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lewis Teague ar 8 Mawrth 1938 yn Brooklyn. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1964 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 83% (Rotten Tomatoes)
* 6.4/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Lewis Teague nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Alligator |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1980-11-14 |
| Cat's Eye |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1985-01-01 |
| Collision Course |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1989-01-01 |
| Cujo |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1983-01-01 |
| Navy Seals |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1990-07-20 |
| *The Dukes of Hazzard: Reunion!* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1997-01-01 |
| The Jewel of The Nile |  | Unol Daleithiau AmericaFfrainc | Saesneg | 1985-01-01 |
| *The Triangle* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2001-01-01 |
| *Tom Clancy's Op Center* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1995-01-01 |
| Wedlock |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1991-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "The Lady in Red". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 8 Hydref 2021.
|  |  |
| --- | --- |
|  Rhybudd!  | **Mae angen cywiro iaith yr erthygl hon.**   Beth am fynd ati i'w chywiro?
Dyma restr o erthyglau i'w cywiro: Tudalennau â phroblemau ieithyddol. |



Roedd **Omer Šipraga** (Šiprage, 7. 01. 1926 - 7. 4. 2012) yn bleidiol, ochr yn ochr â'i frawd Mustafa, un o'r gwrthryfeloedd lleol cyntaf yn yr Ail Ryfel Byd. Lladdwyd Mustafa yn yr ymladd dros Kotor-Varoš ym 1943 (enillydd y Gofeb ym 1941), a chynorthwywyd Omer gan ei cowbois - pleidiau i brofi boddhad cymdeithasol llawn am gymryd rhan yn y Byd.

Bywgraffiad
-----------

Ganwyd Omer Šipraga ym 1926 i deulu aristocratiaeth Mujo Šipraga, un o ddisgynyddion uniongyrchol un o sylfaenwyr yr anheddiad lleol, heddiw cymuned leol Šiprage. Wedi'i fagu mewn teulu cariadus, yn ifanc roedd wedi ymrwymo i wrthsefyll trais o Heddlu yn Teyrnas Iwgoslafia, ac yna ymuno â Bosnia a Herzegovina yn Talaith Annibynnol Croatia

Yn syth ar ôl ffurfio'r uned bleidiol leol gyntaf o'r enw **Milwyr o'r Djevojačka ravan**, a elwir **Milwyr o'r Imljani** neu fel **Milwyr o'r Šiprage** er ei fod yn blentyn dan oed, yn ymuno â'i rhengoedd ac yn dangos dewrder rhyfeddol. Mae hyn yn argymell ei fod am arweiniad a chynhwysiant ideolegol yn Comiwnyddiaeth Ieuenctid. Iddo ef yn gyntaf ar gwrs ar gyfer ymgeiswyr ifanc, ac yn 1942 etholwyd ef yn ysgrifennydd Comiwnyddiaeth Ieuenctid Organization gyfer y Šiprage Dinesig.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| "Effeithiodd gwaith o’r fath hefyd ar ymateb torfol ieuenctid i ymuno â rhengoedd y brigadau proletariaidd a milwyr pleidiol newydd eu ffurfio. Yna adferwyd asedau pwyllgorau. Mae asedau enfawr Comiwnyddi wedi'u hehangu a'u hehangu. Yn Šiprage, yr ysgrifennydd oedd **Omer Šipraga**, yn Skender-Vakuf, Jovanka Crnomarković, ac yn Maslovare, Nevenka Petrić. Yn y rhyddhad Kotor-Varoš, sefydlwyd ased Comiwnyddiaeth Ieuenctid lle’r ysgrifennydd oedd Advan Hozić, a’r aelodau Arfan Hozić, Mustafa Karaselimović, Teufik Korić-Tufko , Drago Luburić a Vlasta Tvrz ". | "|

Gweld mwy
---------

* Šiprage

Cyfeirnod
---------

1. 1 2 3  Nevenka Petrić, gol. (1985). *Opštine Kotor-Varoš i Skender-Vakuf u NOB-u 1941-1945*. Kotor Varoš: Radnički univerzitet "Đuro Pucar Stari".

Dolenni allanol
---------------

* 
*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Mark Griffiths yw ***Beethoven's 5th*** a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Hughes.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Katherine Helmond, Daveigh Chase, Faith Ford, Kathy Griffin, John Larroquette, Mary Jo Catlett, Tom Poston, Clint Howard, Richard Riehle, Dave Thomas a Rodman Flender. Mae'r ffilm *Beethoven's 5th* yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl* sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Christopher Baffa oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan John Gilbert sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Mark Griffiths nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Garan saras** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: garanod saras) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Grus antigone***; yr enw Saesneg arno yw *Sarus crane*. Mae'n perthyn i deulu'r garanod (Lladin: *Gruidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. antigone*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Awstralia.

Teulu
-----

Mae'r garan saras yn perthyn i deulu'r garanod (Lladin: *Gruidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brolga | Grus rubicunda |  |
|
| Bugeranus carunculatus | Bugeranus carunculatus |  |
|
| Garan Manshwria | Grus japonensis |  |
|
| Garan coronog | Balearica pavonina |  |
|
| Garan coronog y De | Balearica regulorum |  |
|
| Garan cycyllog | Grus monacha |  |
|
| Garan glas | Anthropoides paradiseus |  |
|
| Garan gyddfddu | Grus nigricollis |  |
|
| Garan mursenaidd | Anthropoides virgo |  |
|
| Garan twyni | Grus canadensis |  |
|
| Garan ubanol | Grus americana |  |
|
| Grus grus | Grus grus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Garan saras** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm am gyfeillgarwch am drosedd gan y cyfarwyddwr Hugo Fregonese yw ***Black Tuesday*** a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Sydney Boehm a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Dunlap. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan United Artists.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Edward G. Robinson, Peter Graves, Jean Parker, Lee Aaker, Arthur Batanides, Jack Kelly, Franklyn Farnum, Milburn Stone, William Schallert, Russell David Johnson, Warren Stevens, Frank Ferguson, Carleton Young, Edmund Cobb, Harold Goodwin, Harry Bartell, Simon Scott, Stafford Repp, Vic Perrin a James Bell. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Rear Window* sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Stanley Cortez oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hugo Fregonese ar 8 Ebrill 1908 ym Mendoza a bu farw yn Buenos Aires ar 17 Ionawr 1987. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1943 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Hugo Fregonese nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Blowing Wild |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1953-01-01 |
| Decameron Nights |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg | 1953-01-01 |
| Die Todesstrahlen Des Dr. Mabuse |  | yr EidalFfraincyr Almaen | Almaeneg | 1964-03-05 |
| Joe... Cercati Un Posto Per Morire! |  | yr Eidal | Eidaleg | 1968-01-01 |
| Los Monstruos Del Terror |  | Sbaenyr Eidalyr Almaen | Sbaeneg | 1970-02-24 |
| My Six Convicts |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1952-01-01 |
| Más Allá Del Sol |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1975-01-01 |
| Old Shatterhand |  | yr EidalFfraincyr Almaen | Almaeneg | 1964-01-01 |
| One Way Street |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| Seven Thunders |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1957-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. .. .. . .
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Hans Kratzert yw ***Hans Röckle Und Der Teufel*** a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen a Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Gudrun Deubener a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Günther Fischer. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rolf Hoppe, Christa Lehmann, Helmut Schreiber, Herbert Köfer, Josef Schorn, Matthias Günther, Pedro Hebenstreit, Peter Aust, Regina Beyer, Simone von Zglinicki a Theresia Wider. Mae'r ffilm *Hans Röckle Und Der Teufel* yn 78 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Godfather Part II* sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Wolfgang Braumann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Bärbel Weigel sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans Kratzert ar 3 Chwefror 1940 yn Polkowice.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Hans Kratzert nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 28 Ebrill 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Neri Parenti yw ***Fantozzi va in pensione*** a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd gan Mario Cecchi Gori a Vittorio Cecchi Gori yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Rhufain a chafodd ei ffilmio yn Fenis ac Europa. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Alessandro Bencivenni a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bruno Zambrini. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Paul Müller, Milena Vukotic, Paolo Villaggio, Gigi Reder, Ennio Antonelli, Pino Ferrara, Anna Mazzamauro, Antonio Allocca, Giulio Massimini, Luigi Uzzo, Plinio Fernando, Stefano Antonucci a Teresa Piergentili. Mae'r ffilm yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Sergio D'Offizi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Sergio Montanari sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Hard* sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Neri Parenti ar 26 Ebrill 1950 yn Fflorens.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Neri Parenti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Amici Miei - Come Tutto Ebbe Inizio |  | yr Eidal | 2011-01-01 |
| Body Guards - Guardie Del Corpo |  | yr Eidal | 2000-01-01 |
| Casa Mia, Casa Mia... |  | yr Eidal | 1988-01-01 |
| *Christmas in Love* |  | yr Eidal | 2004-01-01 |
| Fantozzi Contro Tutti |  | yr Eidal | 1980-01-01 |
| Fantozzi Subisce Ancora |  | yr Eidal | 1983-01-01 |
| Fantozzi in Paradiso |  | yr Eidal | 1993-12-22 |
| Natale Sul Nilo |  | yr Eidal | 2002-01-01 |
| Natale a Rio |  | yr Eidal | 2008-01-01 |
| Superfantozzi |  | yr Eidal | 1986-12-23 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llwyd gwrych yr Alban** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llwydiaid gwrych yr Alban) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Prunella modularis hebridium***; yr enw Saesneg arno yw *Dunnock* neu *Hedge sparrow*. Mae'n perthyn i deulu'r Llwydiaid (Lladin: *Prunellidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. modularis hebridium*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llwyd gwrych yr Alban yn perthyn i deulu'r Llwydiaid (Lladin: *Prunellidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Llwyd Arabia | Prunella fagani |  |
|
| Llwyd Gwrych yr Alban | Prunella modularis |  |
|
| Llwyd Himalaia | Prunella himalayana |  |
|
| Llwyd Japan | Prunella rubida |  |
|
| Llwyd Kozlov | Prunella koslowi |  |
|
| Llwyd Radde | Prunella ocularis |  |
|
| Llwyd Siberia | Prunella montanella |  |
|
| Llwyd brongoch | Prunella rubeculoides |  |
|
| Llwyd bronwinau | Prunella strophiata |  |
|
| Llwyd brown | Prunella fulvescens |  |
|
| Llwyd cefngoch | Prunella immaculata |  |
|
| Llwyd gyddfddu | Prunella atrogularis |  |
|
| Llwyd mynydd | Prunella collaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Cuculus canorus canorus* + *Prunella modularis*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llwyd gwrych yr Alban** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Mae **Ynys May** tua 5 milltir o arfordir dwyreiniol Yr Alban. Mae’r ynys tua milltir o hyd ac mae lled yr ynys llai na hanner milltir. It is about 1.5 kilometre (0.9 mile)
 long and 0.5 kilometre (0.3 mile)
 wide. Mae’r ynys yn warchodfa natur genedlaethol, yn eiddo i Nature Scot, sy’n rheoli’r warchodfa. Mae adfeilion Priordy Sant Adrian ar yr ynys. "Adrian o May" (m. 975) oedd esgob St Andrews. Mae adeiladau eraill, megis goleudy, tai ac adeiladau eraill yn ymwneud â’r goleudy, i gyd o ddiddordeb bensaernïol neu hanesyddol.

Mae fferiau o Anstruther a Crail, Fife, a hefyd o Ogledd Berwick yn mynd â theithwyr i’r ynys, fel arfer am ddiwrnod yn unig. Mae'r siwrnai'n cymryd 45 munud. Gall hyd at 6 o bobl aros yno am wythnos. Caeir yr ynys i ymwelwyr rhwng dechrau mis Hydref a’r Pasg er mwyn osgoi aflodynnu’r morloi ifanc. Mae 2 gamera ar yr ynys, sy’n ddangos adar y clogwyni i’r ymwelwyr.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Nature Scot
2. ↑  "Gwefan Adrian Winter". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2009-10-25. Cyrchwyd 2020-12-13.
**Roedd Juana de la Caridad** "**Juanita** "**Castro Ruz** ( 6 Mai 1933 - 4 Rhagfyr 2023) yn actifydd ac awdur Ciwbaidd-Americanaidd Chwaer Fidel a Raúl Castro, y ddau yn gyn-lywyddion Ciwba, a'u brawd Ramón, ffigwr allweddol y Chwyldro Ciwba. 

Cafodd Juana de la Caridad Castro ei geni yn Birán,   fel pedwerydd plentyn Ángel Castro yr Argiz a'i cogydd Lina Ruz González ac roedd ganddi dri brawd - Ramón, Fidel, a Raúl - a thair chwaer - Angelita, Emma, ac Agustina. Roedd Angel yn briod â dynes arall pan anwyd Juanita a'i brodyr hŷn. 

  

Bu Juanita Castro yn weithgar yn y chwyldro Ciwba, gan brynu arfau ar gyfer y mudiad 26ain o Orffennaf yn ystod eu hymgyrch yn erbyn Fulgencio Batista.  Ym 1958, teithiodd i'r Unol Daleithiau i godi arian i gefnogi mudiad y gwrthryfelwyr.  Ar ôl cydweithio â'r Asiantaeth Cudd-wybodaeth Ganolog yng Nghiwba yn 1964, bu'n byw yn yr Unol Daleithiau hyd at ei marwolaeth.

  

After settling in Miami in 1964, she opened a pharmacy called Mini Price in 1973. She became a naturalized U.S. citizen in 1984. In December 2006, she sold her pharmacy business to CVS Pharmacy.

Daeth yn ddinesydd naturiol yr Unol Daleithiau ym 1984. Bu farw Castro mewn ysbyty yn Miami, Florida, yn 90 oed.

Cyfeiriadau
-----------

Darllen pellach
---------------

* Castro, Juanita (2009). *Fidel y Raul – Mis Hermanos, La Historia Secreta*. Santillana USA Publishing Company, Inc. ISBN 978-1-60396-701-3.


1. 1 2 3  Bardach, Ann Louise (2002). *Cuba Confidential*. University of Michigan. tt. 57–59. ISBN 9780375504891. OCLC 1117447686.
2. 1 2  "Juanita Castro, hermana de Fidel Castro y exiliada cubana, muere a los 90 años en Miami" (yn Spanish). El Diario NY. 5 December 2023. Cyrchwyd 5 December 2023.CS1 maint: unrecognized language (link)
3. 1 2  "The Bitter Family". *Time*. 10 July 1964. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 30 September 2007. Cyrchwyd 19 February 2008.
4. 1 2  "Castro's sister shuts Miami pharmacy". The Miami Herald. 28 February 2007. Cyrchwyd 4 August 2011.