Awdur a darlledwr o Gymraes oedd  **Mavis Nicholson** (19 Hydref 1930 – 8 Medi 2022).

Bywyd cynnar
------------

Fe'i ganwyd yn **Mavis Mainwaring** a threuliodd ei phlentyndod yn Llansawel. Aeth i astudio ym Mhrifysgol Abertawe. Yno yn 1949 cyfarfu'r awdur a'r newyddiadurwr, Geoffrey Nicholson, ac fe briododd y ddau yn 1952, a chawsant dri mab.

Yn 1951, ar ddiwedd ei gyrfa israddedig ym Mhrifysgol Abertawe, enillodd Nicholson ysgoloriaeth i hyfforddi fel ysgrifennwr copi hysbysebu a gyda hyn symudodd i Lundain.

Yn Llundain, roedd hi a'i gŵr yng nghanol cylch cymdeithasol bywiog cylch, yn gynnwys y newyddiadurwr a'r darlledwr John Morgan a'r nofelydd Kingsley Amis. Yn ôl ysgrif goffa o'i gŵr gan Peter Corrigan, daeth Mavis a Geoff Nicholson yn *"...much-loved double-act. Amis did not always approve of their views and claimed to have invented the word "lefties" during one little set-to with them. While it was true that the Nicholsons didn't have dinner parties as such - they invited people for an argument and threw some food in - they were by no means belligerent but had in abundance the Welsh love of debate."*

Gyrfa
-----

Gorffennodd Nicholson ei gwaith fel ysgrifennwr copi hysbysebu pan gafodd blant, ond cychwynnodd ail yrfa fel darlledwr pan ofynnwyd iddi gyflwyno rhaglen newydd, oherwydd ei arddull sgwrsio treiddgar a diddorol wrth y bwrdd cinio. Dangoswyd y rhaglen ar deledu yn ystod y dydd, oedd newydd gychwyn (yn flaenorol roedd teledu Prydeinig yn dechrau darlledu yn hwyr yn y prynhawn).

Ei swydd cyntaf fel cyflwynydd oedd ar y sioe 'Good Afternoon' yn 1972, a pharhaodd ei gyrfa teledu am y 25 mlynedd nesaf.

Cyflwynodd rhaglenni teledu Prydeinig fel *Afternoon*, *Afternoon Plus* a *Mavis On Four* o'r 1970au hyd at y 1990au, lle bu'n cyfweld enwogion mawr fel Elizabeth Taylor, David Bowie, Peter Cook a Dudley Moore. Cyflwynodd nifer o sioeau radio hefyd, gan gynnwys hanes y siop adrannol a golwg yn ôl ar ei phlentyndod.

Ei gwaith olaf ar gyfer y teledu oedd *Oldie TV* yn 1997, fersiwn deledu o gylchgrawn *The Oldie*. Roedd yn ysgrifennu ar gyfer *The Oldie*, yn ysgrifennu colofn 'fodryb ofidiau' y cylchgrawn, hyd at 2014.

Yn 1992, ysgrifennodd ei hunangofiant yn y llyfr *Martha Jane and Me - A Girlhood in Wales*.

Yn Hydref 2018, enillodd wobr BAFTA Cymru am Gyfraniad Rhagorol i Ddarlledu.

Bywyd personol
--------------

Erbyn diwedd yr 1980au symudodd Mavis a'i gŵr i fyw yn Llanrhaeadr-ym-Mochnant mewn tŷ ffarm ac ysgubor wedi ei addasu.

Bu farw Geoff yn 1999. Bu farw Mavis yn 91 mlwydd oed, ym mis Medi 2022.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Mavis Nicholson IMDB entry". IMDB. 2007.
2. ↑  Chilton, Martin (1 June 2011). "Hay Festival: day seven as it happened". *The Daily Telegraph*. Cyrchwyd 30 July 2015.
3. ↑  @BRNicholson (2022-09-10). "I am incredibly sad to confirm that my grandmother Mavis Nicholson passed away on Thursday. She was a force of nature, an incredible broadcaster, so open-hearted and interested in everyone. She was also my Nana and I miss her like mad. Hope she's with my granddad Geoff now" (Trydariad) – drwy Twitter.
4. ↑  Peter Corrigan (1999-08-04). "Obituary: Geoffrey Nicholson - Arts & Entertainment". The Independent. Cyrchwyd 2012-06-12.
5. ↑  "Film & TV Database - Nicholson, Mavis". The Independent. 2005-10-31. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-03-24. Cyrchwyd 2016-05-05.
6. ↑  "North Powys Youth Music by Mavis Nicholson". North Powys Youth Music. 2006. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2007-08-08. Cyrchwyd 2016-05-05.
7. ↑  "Bowie Golden Years: ITV February 1979". Bowie Golden Years. 2007.
8. ↑  "Good Afternoon!: Good Afternoon[RX 01/08/74]". BFI. 2007. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2009-09-14. Cyrchwyd 2016-05-05.
9. ↑  "Radio Listings "Mavis Nicholson"". Radio Listings. 2007. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-04-01. Cyrchwyd 2016-05-05.
10. ↑  "Magazines: The Oldie". The Independent. 2005-10-31. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2007-05-07. Cyrchwyd 2016-05-05.
11. ↑  "Miles Kington: Trapped in the Med with the wise and witty Oldies". The Independent. 2006-11-10. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2007-09-30. Cyrchwyd 2016-05-05.
12. ↑  "WorldCat: Martha Jane & Me : A Girlhood In Wales". WorldCat. 2007.
13. ↑   Winners of the British Academy Cymru Awards 2018 announced. BAFTA Cymru (14 Hydref 2018). Adalwyd ar 15 Hydref 2018.
14. ↑  *Mavis Nicholson obituary*   (en) , theguardian.co.uk, 11 Medi 2022.

Dolenni allanol
---------------

* Cylchgrawn The Oldie
* Mavis Nicholson yn cyfweld Kenneth Williams ar YouTube Cyfweliad gyda Kenneth Williams yn 1974

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 31563572
* LCCN: no92016606
* ISNI: 0000 0000 6777 4626
* SUDOC: 086962981

 |