Gwneuthurwr, cyfarwyddwr a chynhyrchydd ffilmiau o Balesteina yw **Mai Masri** (Arabeg: مي المصري‎; g. Ebrill 2, 1959). Fe'i ganed yn Aman, Gwlad Iorddonen. Rhaglenni dogfen yw'r rhan fwyaf o'i ffilmiau, sy'n canolbwyntio ar frwydrau bywyd go-iawn y menywod a'r plant sy'n byw yn y tiriogaethau Palesteinaidd a feddianwyd gan Israel a Libanus. Mae hi wedi derbyn dros 60 o wobrau rhyngwladol am ei ffilmiau a chaiff ei galw'n "arloeswr yn niwydiant ffilm y Dwyrain Canol".

Bywyd cynnar
------------

Ganwyd Masri yn Aman, Gwlad Iorddonen ar 2 Ebrill 1959. Mae hi'n ferch i Munib Masri o Nablus. Treuliodd ei phlentyndod cynnar yn Aman a Nablus cyn symud i Beirut pan oedd yn y radd gyntaf yn ei hysgol. Cyflwynwyd Masri i wleidyddiaeth yn gynnar yn ei bywyd trwy ei thad, Munib al-Masri a oedd yn ffrindiau agos ag arweinwyr Mudiad Rhyddid Palesteina gan gynnwys Yasser Arafat a Khalil al-Wazir a fyddai’n aml yn ymweld â nhw yn eu cartref. Chwaraeodd gwleidyddiaeth ran fawr yn ei theulu wrth i'w thad weithredu fel gweinidog y llywodraeth yng Ngwlad Iorddonen yn y 1970au.

Ym 1976 ymwelodd â Berkeley, California lle mynychodd ddarlith ar theori ffilm, darlith a'i swynodd ac a'i harweiniodd i ddilyn addysg ym myd y ffilmiau. Graddiodd o Brifysgol Talaith San Francisco ym 1981 gyda gradd Baglor yn y Celfyddydau mewn cynhyrchu a thechneg ffilm. Yn fuan wedyn, dychwelodd i Beirut gan ddechrau gwneud ffilmiau.

Bywyd personol a gyrfa
----------------------

Cyfarfu Masri â’i gŵr, y gwneuthurwr ffilmiau o Libanus, Jean Chamoun, ym 1977 wrth ymweld â Beirut ar ei gwyliau haf o’r coleg. Roedd y ddau yn yr un byd: y ffilm a'i allu i ddylanwadu ar bobl. Symudodd Masri yn ôl i San Francisco i orffen ei gradd a dychwelodd i Beirut ym 1981. Ar yr adeg hon roedd goresgyniad Israel o Libanus wedi cychwyn, a bu’n rhaid i Masri a Chamoun roi'r gorau i'r prosiect yr oeddent ill dau'n gweithio arno.

Yr haf hwnnw saethodd y pâr ffilmiau bywiog o dan amodau peryglus y byddent yn eu defnyddio yn ddiweddarach yn eu ffilmiau *Blodau Gwyllt* (1986), *Dramau Gohiriedig* (1992), *O Dan y rwbel* (1983) a *Chenhedlaeth y Rhyfel* (1989). Yn 1986 priododd Masri a Chamoun gan sefydlu cwmni *Nour Productions*. Mae gan y pâr ddwy ferch.

Ar Awst 9, 2017 bu farw gŵr Masri, Jean Chamoun, ar ôl brwydr hir gyda chlefyd Alzheimer. Ffrwyth llafur y pâr, ar wahân i'w plant, oedd 15 ffilm, a rhoddodd pob un o'r ffilmiau lais i straeon am bobl yn byw o dan galedi rhyfel. Mae eu gwaith yn cael ei ganmol am ddod yn offeryn newid a chreadigrwydd.

Ar ôl eu ffilm gyntaf, *O Dan y Rwbel* (1983), prynodd Masri a Chamoun eu hoffer eu hunain gan ganiatáu iddynt gynhyrchu ffilmiau cyllideb isel ar eu telerau eu hunain. Buont yn byw ym Mharis am flwyddyn i rwydweithio y tu allan i'r diwydiant ffilm Arabaidd, er mwyn gallu cynhyrchu a dosbarthu ffilmiau dramor. Derbyniodd y pâr eu seibiant mawr pan gomisiynodd y BBC *War Generation* ar gyfer eu cyfres *Inside Story*.

Gweithiau
---------

### Ffilmograffeg

Mae lluniau Masri yn canolbwyntio ar Balesteina a'r Dwyrain Canol ac maen nhw wedi ennill gwobrau mewn gwyliau ffilm ledled y byd. Ffocws eu ffilmiau yw bywydau pobl gyffredin sy'n byw mewn cyfnod rhyfedd o wrthdaro, a sut maen nhw'n llwyddo i gadw eu dynoliaeth trwy realiti eu sefyllfaoedd dinistriol. Nod ei ffilmiau yw bod yn ddilys, yn wir, a thrwy hynny'n adrodd stori wahanol i'r dad-ddyneiddio ystrydebol a diswyddo hawliau Palesteiniaid fel a geir mewn ffimiau Israelaidd, Americanaidd ayb.

* *O dan y Rwbel* (1983)
* *Blodau Gwyllt: Merched De Libanus* (1986)
* *Cynhyrchu Rhyfel* (1989)
* *Plant Tân* (1990)
* *Breuddwydion Ataliedig* (1992)
* *Hanan Ashrawi: Menyw o'i hamser* (1995)
* *Plant Shatila* (1998)
* *Ffiniau Breuddwydion ac Ofnau* (2001)
* *Dyddiaduron Beirut* (2006)
* *33 Diwrnod* (2007)
* *3000 Nosweithiau* (2015)

### Erthygl

* Masri, Mai. (Ionawr 2008) "Ffiniau Transcending", Yr *Wythnos Hon ym Mhalestina* .

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  Mattar, Philip (2005). *Encyclopedia of the Palestinians* (arg. Rev). New York: Facts on File. ISBN 0816057648. OCLC 56103977.
2. ↑  "Director Mai Masri Explores Occupation, Incarceration in 3,000 Nights". *IMEU* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2019-10-30.
3. 1 2 3 4 5 6 7  Hillauer, Rebecca (2005). "Masri, Mai (1959–)". *Encyclopedia of Arab Women Filmmakers*. Cairo: American Univ. in Cairo Press. tt. 223–235. ISBN 977-424-943-7.
4. 1 2 3 4  King, Laurie (2018-02-01). "Jean Chamoun (1942–2017): Lebanese Filmmaker and Champion of the Palestinian Cause" (yn en). *Journal of Palestine Studies* **47** (2): 77–79. doi:10.1525/jps.2018.47.2.77. ISSN 0377-919X.
5. ↑  Melhem, Ahmad (2018-09-16). "Mai Masri, daughters pledge to keep alive Jean Chamoun's film legacy". *Al-Monitor* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2019-11-01.
6. ↑  "Mai Masri". *Center for Palestine Studies | Columbia University* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2019-11-01.

Dolenni allanol
---------------

* Mai Masri ar yr Internet Movie Database

* Mai Masri yn "Dreams of a Nation", Prifysgol Columbia
* Cyfweliad
* Bywgraffiad Coleg Merched Dubai
* Gwneuthurwr ffilmiau Palestina Mai Masri

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 31906487
* LCCN: nr97045389
* ISNI: 0000 0001 1933 4762
* GND: 1211760901
* SUDOC: 074129031
* BNF: cb14119619b (data)

 |