Newyddiadurwraig a darlledwraig o Gymraes yw **Beti George** (ganwyd 19 Ionawr 1939). Mae'n cyflwyno'r rhaglen *Beti a'i Phobol* ar Radio Cymru ers 1987.

Bywyd cynnar
------------

Ganwyd Jane Elizabeth Jones yng Nghoed-y-bryn ger Llandysul mewn cymuned bron yn uniaith Gymraeg. Roedd ei mam wedi bod yn forwyn ac roedd ei thad yn wehydd. Yn y tridegau nid oedd ei thad yn gallu dod o hyd i waith ac roedd rhaid iddo symud i Bendyrus a gweithio o dan ddaear. Yn ei hysgol gynradd, Beti oedd yr unig blentyn a basiodd yr arholiad yr *Eleven-plus* er mwyn mynd i Ysgol Ramadeg Llandysul. Hi oedd y gyntaf yn ei theulu i allu mynd i'r brifysgol ac fe aeth i astudio Cymraeg yng Ngholeg y Brifysgol Caerdydd. Aeth i ddysgu mewn ysgol gynradd yn Aberystwyth ac yna mewn ysgol ramadeg yn Aberhonddu am gyfnod.

Gyrfa
-----

Yn y saithdegau cynnar, cychwynodd ei gyrfa yn y cyfryngau pan gafodd swydd gyda'r BBC yn Abertawe fel gohebydd ar ei liwt ei hun i'r rhaglen *Bore Da*. Yn yr wythdegau bu'n cyflwyno rhaglen Newyddion gyda Gwyn Llewelyn.. Roedd hefyd yn un o brif gyflwynwyr y rhaglenni etholiadol yn yr wythdegau.

Bu'n cyflwyno nifer o raglenni eraill ar S4C gan gynnwys *Ar y Bocs* a *Sbectrwm* (rhaglenni yn trafod y cyfryngau), a nifer fawr o raglenni cerddorol yn cynnwys *Lleisiau Cymru*, *Byd Cerdd*, *Cadwyn Carolau* a *Meistri Fienna*.

Roedd yn un o gyflwynwyr cyfres *DNA Cymru*; darlledwyd rhaglen arbennig ar Ddydd Gŵyl Dewi 2015 a dangoswyd cyfres o bedair rhaglen ym mis Tachwedd a mis Rhagfyr 2015.

Mae hi'n cyflwyno rhaglen *Beti a'i Phobol* ar Radio Cymru ers 1987, lle mae Beti yn sgwrsio gyda gwestai gwahanol bob wythnos yn trafod hanes eu bywyd.

Anrhydeddau
-----------

Daeth Beti'n aelod o Orsedd y Beirdd yn Eisteddfod Genedlaethol Abergwaun 1986.

Yn 2016, derbyniodd y Wobr am Gyfraniad Eithriadol yng Ngwobrau Cyfryngau Cymru. Ym mis Awst 2017, enillodd Wobr Geraint Stanley Jones am "ei chyfraniad i gyfathrebu cerddoriaeth trwy ddarlledu".

Mae’n Gymrawd ym Mhrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant, Prifysgol Bangor a Phrifysgol De Cymru.

Ar ddiwedd 2020, fe'i henwebwyd ar gyfer MBE ond fe'i gwrthododd. Ar 20 Gorffennaf 2022, derbyniodd radd er anrhydedd gan Brifysgol Abertawe.

Bywyd Personol
--------------

Ei phartner hyd ei farwolaeth ym mis Ebrill 2017 oedd yr awdur a'r darlledwr David Parry-Jones; roeddent yn byw yng Nghaerdydd. Ers 2009, roedd Clefyd Alzheimer wedi bod ar David, a bu Beti yn codi ymwybyddiaeth o'r cyflwr yn y cyfryngau. Darlledwyd rhaglen am y clefyd o'r enw *Un o Bob Tri* ar S4C  ac fe gyflwynodd Beti raglen *The Dreaded Disease – David's Story* ar Radio Wales. Cyflwynodd hefyd y rhaglen ddogfen *Beti and David: Lost for Words* a ddarlledwyd ar y BBC ledled gwledydd Prydain.

Mae ganddi fab, Iestyn George, sy'n byw yn Brighton, a fu'n newyddiadurwr ac yn olygydd cerddoriaeth ar gylchgronau yr NME a GQ. Mae bellach yn ddarlithydd ym Mhrifysgol Brighton.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   (yn cy) *Cysgu o Gwmpas: Pale Hall*, 2024-04-08, adalwyd 2024-04-11
2. ↑  *Beti George at 80: 'She's still at the peak of her journalistic powers'*  , WalesOnline, 20 Ionawr 2019.
3. ↑   BBC (11 Rhagfyr 2013). Beti George. BBC. Adalwyd ar 11 Rhagfyr 2013.
4. ↑  Datgelu canlyniadau DNA hynafiadol Angharad Mair yn fyw ar Heno
5. ↑  Cymru DNA Wales – Y Prosiect; Adalwyd 2015-11-29
6. ↑   Sarah Hill (11 Rhagfyr 2013). Desert Island Discs, Beti a'i Phobol, and Britishness. BBC. Adalwyd ar 11 Rhagfyr 2013.
7. ↑  *CLIP SAIN: Beti George yn derbyn Gwobr Geraint Stanley Jones*  , Golwg360, 5 Awst 2017.
8. ↑  *Beti George: 'Dyw byw eich hun yn ystod pandemig ddim yn sbort'*  , BBC Cymru Fyw, 21 Ionawr 2021.
9. ↑   Dyfarniadau Anrhydeddus - Beti George. Prifysgol Abertawe (20 Gorffennaf 2022).
10. ↑   S4C (11 Rhagfyr 2013). Un o Bob Tri - Beti George. S4C. Adalwyd ar 11 Rhagfyr 2013.
11. ↑   BBC (11 Rhagfyr 2013). The Dreaded Disease - David's Story. BBC. Adalwyd ar 11 Rhagfyr 2013.
12. ↑  Many things define former GQ music editor Iestyn George, as Sarah Welsh discovered

Dolenni allanol
---------------

* Beti George ar Twitter

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 21652591
* LCCN: nb2003012057
* ISNI: 0000 0000 4303 9918
* SUDOC: 122437675

 |