**Fussball Club Vaduz** (Cymraeg: *Clwb Pêl-droed Vaduz*) ym mhrifddinas Liechtenstein, Vaduz, sy'n chwarae yng Nghyngrair Bêl-droed Swistir. Mae'r clwb yn chwarae yn stadiwm genedlaethol y wlad, sef y Rheinpark Stadion, sydd â chapasiti o 5,873 seddi gyda llefydd sefyll ychwanegol ar ochr ogleddol a deheuol y maes gan roi cyfanswm o dorf posib o 7,838. Mae'r clwb yn chwarae yn system gynghrair y Swistir. Mae sefyllfa Vaduz yn unigryw (er yn debyg i'r hen sefyllfa yng Nghymru parthed timau fel Caerdydd, Abertawe a Wrecsam) lle maent yn cynrychioli eu gwlad, Liechtenstein, yng Nghynghrair Europa UEFA os byddant yn ennill Cwpan Liechtenstein tra eu bod yn chwarae mewn cynghrair gwlad arall (Swistir). Mae'r sefyllfa yma'n bodoli oherwydd nad oes gan Liechtenstein gynghrair ei hun oherwydd diffyg arian a diddordeb domestig.

Yn hanesyddol mae nifer fawr o chwaraewyr Vaduz yn dod o'r wlad, a sawl un wedi cynrychioli Tîm Bêl-droed Genedlaethol Liechtenstein, ond mae nifer o'r chwaraewyr brodorol bellach yn chwarae y tu allan i'r Dysywogaeth a nifer o dramorwyr yn chware i Vaduz.

Hanes
-----

Sefydlwyd Fussball Club Vaduz ar 14 Chwefror 1932 yn Vaduz, prifddinas Tywysogaeth annibynnol Liechtenstein, gwlad fechan iawn tebyg o ran maint i ddyffryn yr afon Tâf ym Morgannwg, rhwng Awstria a'r Swistir. FC Vaduz yw'r unig dîm proffesiynnol yn Liechtenstein. Chwaraewyd eu tymor gyntaf o dan adain Cymdeithas Bêl-droed Vorarlberg yn Awstria yn nhymor 1932–33. Yn 1933, dechreuodd Vaduz chwarae yn y Swistir. Mae'r tîm wedi chwarae mewn amryw o gynghreiriau a safon o fewn strwythur bêl-droed y Swistir. Maent hefyd yn cystadlu yn unig gystadleuaeth ddomestig Liechtenstein, sef y Cwpan Bêl-droed Liechtenstein gan ennill y cwpan gyntaf a gynhaliwyd yn 1949.

Bu'n ofynnol i Vaduz dalu ffî flynyddol o oddeutu £150,000 i Gymdeithas Bêl-droed y Swistir er mwyn cystadlu fel clwb tramor. Bu galwadau i ddod â'r trefniant yma i ben, ond wedi trafodaethau daethpwyd i drefniant y bydd cynrychiolydd o Liechtenstein yn cael cymryd rhan yn y Gynghrair Her a'r Super League yn y dyfodol.

Mae Vaduz wedi chwarae yn is-gynghreiriau'r Stwistir gan lwyddo i chwarae ar y lefel uchaf, yn y Super League yn 2008-09 gan gwympo nôl i'r Gynghrair Her (yr hen Nationalliga B) cyn ail-esgyn wedi pum mlynedd i'r Super League.

Yn 1992 llwyddodd Vaduz i chwarae yn Ewrop am y tro cyntaf gan gystadlu yn Cwpan Enillwyr Cwpanau UEFA fel enillwyr Cwpan Bêl-droed Leichtenstein er iddynt golli i FC Chornomorets Odesa o Iwcrain yn y rownd ragbrofol. Yn 1996, aeth Vaduz drwodd i'r rown gyntaf llawn wedi iddynt gael ei buddudoliaeth gyntaf yn Ewrop gan guro FK Jelgava o Brifysgol Riga yn Latfia, 5-3 ar giciau o'r smotyn wedi dwy gêm a sgôr o 2-2. Collon nhw yn drwm yn yr gêm nesa, 7-0 i Paris Saint-Germain F.C. o Ffrainc.

Wedi diddymiad Cwpan Enillwyd Cwpanau Ewrop mae Vaduz wedi cystadlu yn flynyddol yn Cynghrair Europa UEFA o ganlyniad i ennill Cwpan Bêl-droed Liechtenstein bob blwyddyn ers 1988. Ond dydynt erioed wedi camu'n bellach na'r gêm gyntaf, er iddynt ddod o fewn dim mewn gêm yn erbyn Livingstone FC o'r Alban yn 2002 pan sgoriwyd gôl yn yr eiladau olaf ond i'r reffari ddweud fod y gêm ar ben.

Ymddangosodd Vaduz yn gêm gyfrifiadurol FIFA 17.

Statws Gyfreithiol
------------------

Mae FC Vaduz yn aelod o Gymdeithas Bêl-droed Liechtenstein Vaduz yn un o sawl clwb trawsffiniol yn Ewrop sy'n cynnwys Clwb Pêl-droed Abertawe, Clwb Pêl-droed Caerdydd sy'n chwarae yng Nghyngrair Lloegr; AS Monaco FC sy'n chwarae yn Ffrainc a San Marino Calcia sy'n chwarae yn yr Eidal. Y gwahaniaeth rhwng Vaduz a'r clybiau uchod yw mai tîm 'gwadd' yw Vaduz - ni all gystadlu yng Nghwpan y Swistir a nid all gynrychioli'r Stwistir yn Ewrop hyn yn oed petai yn ennill y Gynghrair.

Rheinpark Stadion
-----------------

Stadiwm Rheinpark yn Vaduz yw stadiwm genedlaethol Liechtenstein yn ogystal â maes chwarae FC Vaduz. Gorwedd y stwdiwm ar lannau'r afon Rhein, namyn metrau o'r ffin â'r Swistir. Mae'n dal 7,584 (eistedd a sefyll) a costiodd oddeutu 19 miliwn Ffranc Swistir i'r hadeiladu.

Agorwyd y stadiwm yn swyddogol ar 31 Gorffennaf 1998 gyda gêm rhwng FC Vaduz ac 1. FC Kaiserslautern, pencampwyr Bundesliga yr Almaen ar y pryd. Enillodd Keiserslautern y gêm 8-0.

Rheinpark Stadion

Anrhydeddau
-----------

### Cynghraur

* **Liechtenstein Liechtenstein Football Championship**

**Enillwyr (1):** 1936
* **Y Swistir Swiss Challenge League (2il lefel)**

**Enillwyr (3):** 2003, 2008, 2014
*Ail (2):* 2004, 2005
* **Y Swistir Swiss Promotion League (3ydd lefel)**

**Enillwyr (2):** 2000, 2001
*Ail (2):* 1984, 1999
### Cwpannau

* **Liechtenstein Liechtenstein Football Cup**

 **(49) (Record y Byd) :** 1949, 1952, 1953, 1954, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1974, 1980, 1985, 1986, 1988, 1990, 1992, 1995, 1996, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2022, 2023
 **(13):** 1946, 1947, 1948, 1950, 1951, 1955, 1972, 1977, 1984, 1987, 1991, 1997, 2012

| Cystadleuaeth | Gemau | E | C | C | GF | GA | +/- |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| UEFA Cup Winners' Cup | 10 | 0 | 2 | 8 | 4 | 40 | −36 |
| UEFA Cup / Cynghrair Europa UEFA | 52 | 16 | 12 | 24 | 63 | 75 | −12 |
| **Cyfanswm** | 62 | 16 | 14 | 32 | 67 | 115 | −48 |
|

***Buddugoliaeth fwyaf mewn Gêm UEFA:***

| Season |  | Gêm |  | Sgôr |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| UEFA Cup / UEFA Europa League |
| 2006–07 |  | Hwngari Újpest FC – Liechtenstein FC Vaduz |  | **0–4** |
| 2014–15 |  | Liechtenstein FC Vaduz – Gibraltar College Europa |  | **3–0** |
| 2015–16 |  | San Marino S.P. La Fiorita – Liechtenstein FC Vaduz |  | **0–5** |
| 2015–16 |  | Liechtenstein FC Vaduz – San Marino S.P. La Fiorita |  | **5–1** |

### Recordiau

* **Biggest European home win:** FC Vaduz 5–1 San Marino La Fiorita (09.07.2015, UEFA Europa League First qualifying round second leg)
* **Biggest European away win:** San Marino La Fiorita 0–5 FC Vaduz (02.07.2015, UEFA Europa League First qualifying round first leg)
* **Biggest European home defeat:** FC Vaduz 0–5 Wcrain Chornomorets Odesa (19.08.1992, European Cup Winners' Cup), FC Vaduz 0–5 Y Weriniaeth Tsiec Hradec Králové (10.08.1995, European Cup Winners' Cup)
* **Biggest European away defeat:** Y Weriniaeth Tsiec Hradec Králové 9–1 FC Vaduz (24.08.1995, European Cup Winners' Cup)
* **Player with most trophies with FC Vaduz:** Liechtenstein Franz Burgmeier (15)
* **Player with most UEFA appearances:** Liechtenstein Daniel Hasler (22)
* **Player with most Super League appearances:** Y Swistir Philipp Muntwiler (90)
* **Most European goals:** Y Swistir Moreno Costanzo, Y Swistir Moreno Merenda (5)
* **Most Super League goals:** Y Swistir Moreno Costanzo (12)
* **Most goals in Liechtenstein Cup:** yr Eidal Daniele Polverino (53)

### Rancio UEFA

Gweler hefyd: UEFA coefficient
**As of 6 June 2017**

| Ranc | Tîm | Pwyntiau |
| --- | --- | --- |
| 280 | Belarws FC Neman Grodno | 4.475 |
| 281 | Belarws FC Naftan Novopolotsk | 4.475 |
| **282** | Liechtenstein **FC Vaduz** | **4.450** |
| 283 | Gwlad Pwyl Jagiellonia Białystok | 4.450 |
| 284 | Gwlad Pwyl Zawisza Bydgoszcz | 4.450 |
|

### Rancio ers 2009

| Year | Rank | Points |
| --- | --- | --- |
| 2009–10 |  **312** | 1.900 |
| 2010–11 |  **313** | 2.300 |
| 2011–12 |  **286** | 3.300 |
| 2012–13 |  **312** | 3.200 |
| 2013–14 |  **319** | 3.650 |
| 2014–15 |  **321** | 3.450 |
| 2015–16 |  **271** | 4.850 |
| 2016–17 |  **282** | 4.450 |

|

### Ranc ymysg Clybiau'r Byd

Gweler hefyd: IFFHS
**As of 12 June 2017**

| Rank | Team | Points |
| --- | --- | --- |
| 536 | Gwlad Pwyl Piast Gliwice | 1222 |
| 537 | Denmarc OB Odense | 1221 |
| **538** | Liechtenstein **FC Vaduz** | 1219 |
| 539 | Cyprus Nea Salamis Famagusta FC | 1216 |
| 540 | Unol Daleithiau America Philadelphia Union | 1216 |
|

 

|}

Y Swistir Hanes yn Super League y Swistir
-----------------------------------------

| Season | Pos | Pld | W | D | L | GF | GA | Pts | Att. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2008–09 | 10 | 36 | 5 | 7 | 24 | 28 | 85 | **22** | 2,177 |
| 2014–15 | 9 | 36 | 7 | 10 | 19 | 28 | 59 | **31** | 4,152 |
| 2015–16 | 8 | 36 | 7 | 15 | 14 | 44 | 60 | **36** | 4,006 |
| 2016–17 | 10 | 36 | 7 | 9 | 20 | 45 | 78 | **30** | 4,086 |
| **Total** |  | 144 | 26 | 41 | 77 | 145 | 282 | **119** | 3,606 |

Cyn-chwaraewyr
--------------

Nodyn:Main article

* Y Swistir Yann Sommer
* Albania Armando Sadiku
* Yr Almaen Markus Neumayr
* Brasil Gaspar
* Arfordir Ifori Steve Gohouri
* Serbia Goran Obradović
* Senegal Pape Omar Faye
* Bosnia-Hertsegofina Haris Handžić

Clwb Rygbi FC Vaduz Red Pride
-----------------------------

Ar 12 Mawrth 2012 sefydlwyd clwb newydd FC Vaduz Rugby. Mae'r clwb rygbi'r undeb yn dechrau ar lawr gwlad gan mai gêm gymharol fychan yw rygbi yn Leichtenstein a byr yw hanes Rygbi'r Undeb Liechtenstein. Mae gan y Dywysogaeth gorff llywodraethol genedlaethol, Undeb Rygbi Liechtenstein ond daw llawer gemau ei thimau o dan adain Ffederasiwn Rygbi y Swistir.

Cyfernodau
----------

1. ↑  Facts & Figures Archifwyd 2010-06-30 yn y Peiriant Wayback. FC Vaduz
2. ↑  "FCV is still playing in Swiss League (German)". Volksblatt. 23 December 2009. Cyrchwyd 23 December 2009.
3. ↑
4. ↑  "UEFA Team Ranking 2015 (http://kassiesa.home.xs4all.nl/bert)". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-07-12. Cyrchwyd 2017-06-22. External link in `|title=` (help)
5. ↑  Attendance data at World Football

Dolenni allanol
---------------

* FC Vaduz Official website (Almaeneg)
* Erster offizieller Fanclub 04 Archifwyd 2007-02-08 yn y Peiriant Wayback. (Almaeneg)
* FC Vaduz Ostschweizer Fussballverband (Swiss Football League) (Almaeneg)

Nodyn:Swiss Super League
Nodyn:Liechtenstein Football Clubs

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***FC Vaduz***