recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Gordo eira ar fynydd Aiguille de Bionnassay yn yr Alpau.
**Gordo eira** neu **bargod eira** yw pan mae ymyl eira ar drum neu grib mynydd ac ar hyd ochrau ceunentydd yn ymestyn allan. Mae'n cael ei ffurfio gan wynt yn chwythu dros doriadau llym yn y tirwedd gan achosi i'r eira yn gasglu ar yr ymyl ac adeiladu allan yn llorweddol. Mae hyn i'w weld gan mwyaf ar ochrau mwyaf serth a chysgodol mynyddoedd. Mae gordoeau yn eithriadol o beryglus a dylid osgoi teithio drostynt ac oddi tanynt. Mae'r perygl ohonynt yn torri yn uwch mewn cyfnodau o gynhesu solar. ac maen nhw'n gallu achosi eirlithriadau mwy.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Wilhelm Welzenbach: *Untersuchungen über die Stratigraphie der Schneeablagerung und die Mechanik der Schneebewegengen nebst Schlussfolgerung auf die Methoden der Verbauung*, Karlsruhe 1930, Wissenschaftl.
2. ↑  The Mountaineers (2010-08-25). Eng, Ronald C. (gol.). *Mountaineering: The Freedom of the Hills* (yn Saesneg). Seattle: Mountaineers Books. t. 546. ISBN 9781594854088.
Mae **Geal Charn - Sron Garbh** yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Treig a Loch Ericht ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN509810. Ceir carnedd ar y copa.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n MunroMurdoMurdo. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr copaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Mae **Geal Charn - Meall na Brachdlach** yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Treig a Loch Ericht ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN518823.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr copaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-07 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Mae **Geal Charn - Sron nan Tarmachan** yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Treig a Loch Ericht ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN509832.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr copaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Gofal: ceir sawl mynydd o'r un enw.
Mae **Geal-charn** (neu **Geal-Chàrn**) yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Ericht a Glen Garry ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN596782. rock 5m E of windshelter

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Munro a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Tachwedd 2010.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr copaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-05 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map Archifwyd 2010-11-21 yn y Peiriant Wayback.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Mae **Gallt yr Wenallt** yn gopa mynydd a geir yn yr Wyddfa yn Eryri; cyfeiriad grid SH642532. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 595 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Is-Hewitt a Nuttall. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Uchder y copa o lefel y môr ydy 619 metr (2031 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr mynyddoedd Cymru
* Rhestr o gopaon Cymru
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Dolennau allanol
----------------

* Clwb Mynydda Cymru
* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Mae **Geal Charn - Meall Buidhe** yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Treig a Loch Ericht ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN511825.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr copaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Porygon
Un o rywogaethau ffuglennol y fasnachfraint Pokémon a greuwyd gan Satoshi Tajiri yw **Porygon** (Japaneg: ポリゴン - *Porigon*). Mae Porygon yn un o'r cymeriadau mwyaf adnabyddadwy o fewn y gyfres, o ganlyniad i'w rôl bwysig yn yr anime, y manga a'r gemau fideo.

Cymeriad
--------

Daw'r enw *Porygon* o'r gair Saesneg *polygon* a'r gair Japaneg *origami*. Efallai daw'r enw o'r ystrydeb fod pobl Japaneg yn ynganu'r llythyren 'R' fel 'L' felly bydd y gair *polygon* yn swnio fel *porygon*. Cafodd Porygon ei ddylunio gan Ken Sugimori (ffrind agos i Satoshi Tajiri, crëwr Pokémon). Nid yw'n cael ei leisio yn yr anime gan fod y cymeriad yn hollol fudan.

Ffisioleg
---------

Mae Porygon (fel pob Pokémon mae'r enw yn lluosog ac unigol) yn Pokémon normal sydd yn edrych fel garan neu alarch origami pinc a glas. Cafodd Porygon ei greu mewn labordy gan gwyddonwyr er mwyn archwilio'r gofod. Mae ganddi nhw llygaid mawr llygadrwth a nid oes rhaid i nhw anadlu. Mae gan Porygon y pŵer i ddidoli eu bennau ac eu aelodau er mwyn ddianc o ysglyfaethwyr. Maen nhw'n rheoli tân, trydan ac iâ wrth hela neu ymladd, a weithiau bydd nhw'n troi anweladwy er mwyn rhagodi ei wrthwynebwyr.

Ymddygiad
---------

Mae Porygon yn hoff iawn o deithio rhwng cyfrifiaduron, y wê ac archwilio llefydd rhy beryglus i bodau dynol.

Cynefin
-------

Oherwydd eu fod yn artiffisial, maen nhw'n cael eu ffeindio mewn labordai, cyfrifiaduron a swyddfeydd. Ond, caiff Porygon weithiau eu ffeindio fel gwobrau mewn casinos neu yn gwyllt oherwydd diengyd.

Diet
----

Mae Porygon yn hollol artiffisial felly nid oes rhaid iddyn nhw fwyta.

Effaith Diwyllianol
-------------------

Porygon a ffrindiau yn nofio trwy'r wê yn yr anime
Serenodd Porygon mewn un episod o'r manga yn unig (でんのうせんしポリゴン - *Computer Soldier Porygon*). Ar yr unfed ar bymtheg o Ragfyr 1997, wrth gwylio'r episod dioddefodd tua 700 plant Japaneg o trawiadau diolch i effaith strôb flachiol wrth i Pikachu ymosod ar Porygon. Ers heddiw, nid yw'r episod 'di cael ei ail-ddangos ar teledu a nid yw'n ar gael ar fideo neu DVD o gwbwl.

Ieithoedd Gwahanol
------------------

* Almaeneg: *Porygon*
* Ffrangeg: *Porygon*
* Coreeg: 폴리곤 *Poligon*
Mae **Gallt Beddugre** yn gopa mynydd a geir rhwng y Trallwng a'r Gelli Gandryll; cyfeiriad grid SO089700. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 302 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Uchder y copa o lefel y môr ydy 419 metr (1375 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 8 Mehefin 2009.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr mynyddoedd Cymru
* Rhestr o gopaon Cymru
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Dolennau allanol
----------------

* Clwb Mynydda Cymru
* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Mae **Gallt y Bermo**, ger Y Bermo (Abermaw) ym Meirionnydd, Gwynedd, wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu *SSSI*) ers 1 Ionawr 1953 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 67.64 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.

Math o safle
------------

Dynodwyd y safle’n un o statws arbennig ar sail daeareg yn ogystal â bod ynddo fywyd gwyllt o bwys ac o dan fygythiad. Er enghraifft efallai i’r statws gael ei ddynodi oherwydd fod ynddo strata’n cynnwys ffosiliau hynod o greaduriaid asgwrn cefn neu ffosiliau o bryfaid neu blanhigion yn ogystal â’r stratigraffeg ei hun (h.y. haenau o greigiau o bwys cenedlaethol).

Cyffredinol
-----------

Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru (bellach 'Cyfoeth Naturiol Cymru'); Archifwyd 2014-01-01 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 25 Rhagfyr 2013

Gweler hefyd
------------

* Gwarchodfa Natur Genedlaethol
* Cymdeithas Edward Llwyd
* Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol
Ffilm animeiddiedig Gymraeg ydy ***Gelert*** (2007). Hywel Griffith oedd y cyfarwyddwr.

Crynodeb
--------

Defnyddir y chwedl hanesyddol boblogaidd o Dywysog Llywelyn a'i gi Gelert i ddehongli pwysigrwydd cyfeillgarwch a ffyddlondeb ynghyd â'r perygl o ddicter a diffyg meddwl.

Mae'r ddyfais o stori tu fewn i stori yn cysylltu cymeriadau'r hogyn a'i gi dros amser (Llew/Gel yn y presennol, Llywelyn/Gelert yn hanesyddol). Trwy glywed am hanes trist Llywelyn Tywysog Gwynedd yn lladd Gelert trwy gamddealltwriaeth, mae'r hogyn ifanc Llew yn dysgu'r pwysigrwydd o werthfawrogi ei gi, Gel.

Animeiddiad uchelgieisol sy'n cynnwys golygfeydd cefndirol CGI gyda 600 o olygfeydd. Mae Gelert yn enghraifft dda o'r cryn gynnydd yn safon animeiddio yn y diwydiant Cymreig.

Cast a chriw
------------

**Prif gast**

* John Ogwen (Taid)
* Tudur Owen (Llywelyn Fawr)
* Lowri Steffan (Siwan)

**Cast cefnogol**

* Richard Elfyn (Canghellor, Eraill)
* Hefin Wyn (Brenin Iorwerth, Eraill)
* Elen Gwynne (Gwen)
* Llyr Evans (Owain/Ifan)

**Animeiddwyr**

* Dylan Jones
* Eryl Lewis Jones
* Ryan Perrin
* Owain Roberts
* James White

Manylion technegol
------------------

Tystysgrif Ffilm: U
Fformat Sain: Stereo
Lliw/Du a Gwyn: Lliw

Llyfryddiaeth
-------------

Erthyglau cylchgrawn/papur newydd
* *Daily Post*, 10 Rhagfyr 2008;
* *Sgrin (Cylchgrawn Gwylwyr S4C*) Rhif 5, 2007

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan Griffilms

 *Mae'r erthygl hon yn cynnwys testun o'r cofnod Gelert ar yr Esboniadur, adnodd addysgiadol agored gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Mae gan y cofnod penodol hwnnw'r drwydded agored CC BY 4.0; gweler testun y drwydded am delerau ail-ddefnyddio'r gwaith.*
Mae **gorsaf reilffordd Haydons Road** yng ngogledd-ddwyrain Bwrdeistref Merton, Llundain yn ne Llundain. Gwasanaeithir yr orsaf gan drenau Thameslink gan almaf ynghyd â gwasanaeth cyfyngedig gan gwmni trenau Southern  yn ystod cyfnodau prysuraf y bore ac hwyr-brynhawn. Mae'r orsaf wedi ei leoli ar y Sutton Loop Line ac o fewn Parth Talu 3/ Travelcard Zone 3.

Fe'i agorwyd yn wreiddiol fel Rheilffordd "Haydens Lane", ger Rheilffordd Tooting, Merton & Wimbledon Railway (ac yntau yn eiddo ar y cyd gan y London and South Western Railway â'r London, Brighton and South Coast Railway) ar y 1af o Hydref 1868. Mae'r orsaf dicedi wedi ei leoli i fyny ar ochr yr orsafː fe ail-ddatblygwyd adeiladau'r orsaf wreiddiol yn ystod 1991 ac 1992 pan ail-ddatblygwyd dir cyfagos i'r platfform ar gyfer adeiladu tai. Tan ddyfodiad cwmni Thameslink fe wasanaethwyd yr orsaf gan drenau dolen London Bridge via Wimbledon.

Map 1912 Railway Clearing House yn dangos rheilffyrdd o gwmpas gorsaf reilffordd Haydons Road

Gwasanaethau
------------

Gwasanaeth nodweddiadol allfrig o'r orsaf yw dwy drên yr awr i Luton via Llundain/London (clocwedd o gwmpas y ddolen) a dwy drên yr awr i Sutton via Wimbledon (gwrthglocwedd). Yn ychwanegol, rhêd cwmni, Southern rhwng 3 a 5 gwasanaeth y dydd rhwng Wimbledon a London Bridge.

Cysylltiadau
------------

Bwsiau Llundain/London Buses llwybrau 156, 200 ac mae gwasanaeth rhif 493 hefyd yn gwasanaethu'r orsaf.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Rachel Lee Goldenberg yw ***Princess and The Pony*** a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alwad.

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The King's Speech* sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Bill Parker sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rachel Lee Goldenberg ar 1 Ionawr 1950 yn Unol Daleithiau America.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Rachel Lee Goldenberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Graff y ffwythiant polynomial o 3 gradd.
Mewn mathemateg, mae **polynomial** yn fynegiant lle mae cysonion a newidynnau yn cael eu cyfuno trwy adio, tynnu, a lluosi yn unig. Felly, mae

{\displaystyle 2x^{2}yz^{3}-3y^{2}+5yz-2\,}
yn bolynomial, ond nid yw

{\displaystyle {1 \over x^{2}+1}\,}
yn bolynomial.

Mae **ffwythiant polynomaidd** yn ffwythiant a ddiffinir trwy werthuso polynomial. Mae ffwythiannau polynomaidd yn ddosbarth pwysig o ffwythiannau esmwyth (hynny yw, ffwythiannau y gallem eu differu unrhyw nifer o weithiau).

Oherwydd eu strwythr syml, mae'n hawdd gwerthuso polynomialau, ac fe'u defnyddir yn aml i ddadansoddi'n rhifyddol wrth astudio ffwythiannau mwy cymhleth.

Polynomialau Algebreaidd haniaethol
-----------------------------------

Mewn algebra haniaethol, rhaid gwahaniaethu'n ofalus rhwng *polynomialau* a *ffwythiannau polynomaidd*. Diffinnir **polynomial** *f* fel mynegiant ffurfiol ar ffurf

{\displaystyle f=a\_{n}X^{n}+a\_{n-1}X^{n-1}+\cdots +a\_{1}X+a\_{0}}
lle mae'r cyfernodau *a*0, ... *a**n* yn elfennau o ryw fodrwy *R*, ac ystyrir *X* yn symbol ffurfiol. Mae dau bolynomial yn hafal os, a dim ond os, yw dilyniannau eu cyfernodau yn hafal. Gellir adio polynomialau, trwy adio'r cyfernodau cyfatebol yn R, a'u lluosi trwy ddefnyddio'r rheol dosraniadol a'r diffiniadau

{\displaystyle X\;a=a\;X}   ar gyfer pob elfen *a* o'r fodrwy *R*
{\displaystyle X^{k}\;X^{l}=X^{k+l}}   ar gyfer rhifau naturiol *k* ac *l*.
Gellir gwirio fod y set o bolynomialau a chanddynt gyfernodau yn y fodrwy *R* yn fodrwy ei hunan, sef y *fodrwy o bolynomialau dros R*, a ysgrifennir *R*[*X*]. Os yw *R* yn gymudol, yna mae *R*[*X*] yn algebra dros *R*.

Gallwn ystyried fod *R*[*X*] yn deillio o *R* trwy ychwanegu elfen *X* i *R* a'r unig amod ar *X* yw ei fod yn cymudo â phob elfen o *R*. Er mwyn i *R*[*X*] ffurfio modrwy, rhaid cynnwys hefyd pob sỳm o bwerau o *X*. Mae ffurfio'r fodrwy bolynomaidd, ynghyd â ffurfio modrwyon cymhareb trwy ffactorio'r idealau allan, yn arfau pwysig at ffurfio modrwyon newydd.

I bob polynomial *f* yn *R*[*X*], gellir diffinio **ffwythiant polynomaidd** sydd â pharth ac amrediad *R*. Canfyddir allbwn y ffwythiant ar gyfer mewnbwn *r* trwy roi *r* yn lle *X* yn y mynegiant *f*. Mae'n rhaid i algebryddion wahaniaethu rhwng polynomialau a ffwythiannau polynomaidd, oherwydd bod dau wahanol bolynomial yn gallu ennyn ar yr un ffwythiant (er enghraifft, os yw'r polynomialau dros gorff meidraidd). Nid yw hyn yn wir am y rhifau real neu gymhlyg, felly yn aml nid yw dadansoddwyr yn gwahaniaethu rhwng y ddau gysyniad.
Mae **Geal-charn - Creagan Mor** yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Ericht a Glen Garry ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN615805. Enw'r fam fynydd ydy Geal-charn.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr copaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Ffilm gomedi a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Rudolf Havlík yw ***Pohádky Pro Emu*** a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn y Weriniaeth Tsiec. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Rudolf Havlík. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marek Taclík, Anna Geislerová, Ondřej Vetchý, Jiří Dvořák, Anna Polívková, Barbora Mudrová, Vilma Cibulková, Věra Křesadlová, Jana Bernášková, Ladislav Hampl, Miloslav Šmídmajer, Oldřich Vlach, Petr Čtvrtníček, Petra Bučková, Nelly Řehořová, Andrea Hoffmannová, Jakub Volák, Marie Jansová, Ema Švábenská, Jitka Randárová, Beata Greneche a Vladimira Krckova. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantastic Beasts and Where to Find Them* sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. 
Václav Tlapák oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Boris Machytka sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rudolf Havlík ar 24 Chwefror 1976 yn Sokolov.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Rudolf Havlík nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Mae **Geallaig Hill** yn gopa mynydd a geir ym mynyddoedd y Cairngorms yn Ucheldiroedd yr Alban; cyfeiriad grid NO297981. Gorwedd i'r gogledd o'r A93 rhwng Braemar a Ballater. Y fam fynydd yw Culardoch.

Ceir piler triongl yr OS ger y copa.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Graham a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Cerddwyr
--------

Mae llwybr, sy'n cychwyn ar y B876 ger Braenaloin (cyfeirnod OS: NJ281000) yn arwain bron yr holl ffordd i'r copa.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr o gopaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map Archifwyd 2005-12-27 yn y Peiriant Wayback.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Un o ffotograffau Edgar Olguín.
Protest gan fyfyrwyr ac ymgyrchwyr dros gyfiawnder yn Mecsico oedd ***Poner el Cuerpo, Sacar la Voz*** ('Defnyddio ein Cyrff; Mynegiant ein Llais') neu sy'n cael ei alw weithiau'n  **Ayotzinapa 43**. Mae Poner el Cuerpo yn ymateb i'r ffaith fod nifer o fyfyrwyr yn ninas Iguala wedi diflannu.

Ymateb Twrnai Cyffredinol Mecsico oedd i'r myfyrwyr hyn gael eu llofruddio gan gang cyffuriau, ond barn llawer yw fod y Llywodraeth wedi cydweithio gyda'r gang. Mewn protest yn erbyn hyn, ac er mwyn dwyn sylw i'r mater, aeth un ffotograffydd ati i dynnu lluniau o ferched a bechgyn noeth gyda "Ya Me Cansé" ('Dw i wedi blino') dros eu cyrff.[1]

Edgar Olguín ydy'r ffotograffydd, a gyda model o'r enw Sara Yatziri Guerrero Juárez, aeth y ddau ati i dynnu sylw'r byd at y 43 myfyrwyr sydd wedi diflannu o goleg hyfforddi athrawon *Raúl Isidro Burgos*. Yn ôl Edgar, "Mae'n fwy o sioc i ddarllenwyr papur newydd weld llun o gorff noeth nag ydy pan mae nhw'n gweld rhan o gorff marw wedi'i dorri'n ddarnau."

Dolen allanol
-------------

* Chwaneg o ffotograffau ar Tumblr

Gweler hefyd
------------

* FEMEN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  dazeddigital.com; adalwyd 29 Awst 2016.
Ffilm am ddirgelwch gan y cyfarwyddwr Kim Dae-seung yw ***Glaw Gwaed*** a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Lleolwyd y stori yn Joseon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Cinema Service.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cha Seung-won a Ji Seong. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *V for Vendetta* sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Kim Sang-bum sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kim Dae-seung ar 18 Mehefin 1968 yn Ne Corea. Derbyniodd ei addysg yn Chung-Ang University.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Kim Dae-seung nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Glaw Gwaed |  | De Corea | 2005-01-01 |
| Neidio Bynji O'u Hunain |  | De Corea | 2001-01-01 |
| Olion Cariad |  | De Corea | 2006-01-01 |
| *The Concubine* |  | De Corea | 2012-06-06 |
| *The Magician* |  | De Corea | 2015-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.
Plentyn yn chwythu swigod sebon
Yn fiolegol, mae'r cyfnod o fod yn **blentyn** yn para rhwng yr enedigaeth a glasoed; lluosog plentyn ydyw "plant". Mae'r gair, hefyd, yn cael ei ddefnyddio i ddisgrifio'r berthynas rhwng mam a'i phlentyn (neu tad a'i blentyn). Caiff hefyd ei ddefnyddio i gynrychioli yr enw torfol "plant" e.e. "plentyn y Chwedegau" neu "blentyn siawns".

Yn gyffredinol, mae'r Cenhedloedd Unedig yn diffinio'r gair "plentyn" fel unrhyw berson sydd o dan 18 oed. Mae ganddynt lai o hawliau na'r oedolyn ac yn gyfreithiol rhaid iddynt fod yng ngofal oedolyn cyfrifol drwy'r amser. Gall y plentyn fod yn ferch neu'n fachgen.

Nid oedolyn mohono
------------------

Datblygodd y syniad nad oedolyn bychan yw plentyn tua'r 16g. Gellir gweld hyn mewn lluniau. Yn yr Oesoedd Canol, gwisgid y plentyn mewn dillad oedolyn, maint llai, heb unrhyw nodweddion plentynnaidd. Erbyn yr 16g gwelir teganau ganddo, a dillad ychydig yn wahanol am y plentyn.

Mewn cywydd coffa i'w fab, fodd bynnag, canodd y bardd Lewis Glyn Cothi yn y 15g gerdd hyfryd iawn sy'n disgrifio rhai o deganau a gemau ei blentyn bach:

Bwa o flaen y ddraenen,  

Cleddau digon brau o bren.  

  

Ofni'r bib, ofni'r bwbach,  

Ymbil â'i fam am bêl fach...

Oriel
-----

* Merch tua 4 oed o tua 1875Merch tua 4 oed o tua 1875

Gweler hefyd
------------

* Baban dethol (Saesneg: *Designer baby*)
* Cyfradd geni (Saesneg: *Birthrate*)
* Genedigaeth
* Oed cydsyniad
* Plant Mewn Angen
* Rhestr llenorion plant Cymraeg
* Mesur Plant a Theuluoedd (Cymru) 2010
* Rhieni Dros Addysg Gymraeg
* Cylch chwarae
* Ysgol (addysg)

Chwiliwch am ***plentyn***  
yn Wiciadur.
Arweinydd gwleidyddol a gwladgarwr Eidalaidd oedd **Giuseppe Mazzini**  (22 Mehefin 1805 – 10 Mawrth 1872). Bu ganddo ran bwysig yn y Risorgimento a arweiniodd at uno'r Eidal.

Bywgraffiad
-----------

Ganed Mazzini yn Genova, a oedd yr adeg honno yn rhan o Weriniaeth Ligwria a than reolaeth ymerodraeth Ffrainc. Roedd yn dad, Giacomo, yn Brifathro yn y Brifysgol. Aeth Giuseppe ei hun i'r brifysgol pan nad oedd ond 15 oed, a graddiodd yn y gyfraith yn 1826.

Yn 1830, teithiodd i Twscani, lle daeth yn aelod o fudiad y Carbonari. Carcharwyd ef yn Savona yr un flwyddyn. Wedi ei ryddhau, symudodd i ddinas Genefa yn y Swistir, yna yn 1831 i Marseille. Yno, ffurfiodd gymdeithas newydd, *La giovine Italia* ("Yr Eidal Ieuanc"), oedd yn anelu at uno gwladwriaethau'r Eidal yn un wlad.

Yn 1833 cynlluniwyd gwrthryfel, ond darganfuwyd y cynllun gan lywodraeth Savoia. Dienyddiwyd 12 o bobl, a chondemniwyd Mazzini i farwolaeth yn ei absenoldeb. Symudodd i Baris, yna i Lundain yn 1837. Gwnaed nifer o ymdrechion eraill i drefnu gwrthryfel. Ym 1848 aeth i Milan, lle roedd y boblogaeth wedi gwrthryfela yn erbyn y garsiwn Awstriaidd. Dechreuodd Rhyfel Annibyniaeth Cyntaf yr Eidal, ond bu'n fethiant. Ymunodd Mazzini â byddin Giuseppe Garibaldi, ac aeth i'r Swistir gyda Garibaldi. Ar 9 Chwefror 1849, cyhoeddwyd Gweriniaeth Rhufain, a gorfodwyd Pab Pius IX i ffoi iGaeta. Daeth Mazzini i Rufain, lle daeth yn arweinydd y llywodraeth newydd, ond ychydig fisoedd yn ddiweddarach, wedi i fyddin Ffrainc gefnogi'r Pab, bu raid iddo ddychwelyd i'r Swistir.

Ceisiodd drefnu nifer o wrthryfeloedd yn y blynyddoedd nesaf, ond heb lawer o lwyddiant. Bu farw yn Pisa yn 1872, a chladdwyd ef yn Genova, gyda 100,000 o bobl yn yr angladd.

Llyfryddiaeth
-------------

* D. J. Williams, *Mazzini* (1954). Astudiaeth o safbwynt cenedlaetholdeb Cymreig.

Cyfeiriadau
-----------



|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 2498020
* LCCN: n79003282
* ISNI: 0000 0001 2098 4420
* GND: 118579754
* SELIBR: 206582
* SUDOC: 029231779
* BNF: cb120900996 (data)
* BIBSYS: 90818067
* ULAN: 500342226
* HDS: 024168
* NLA: 35337414
* NDL: 00524299
* NKC: skuk0000848
* The SBN id CFIV024847 is not valid.
* BNE: XX1283193
* CiNii: DA00999643
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
System bleidleisio wedi'i chynllunio i gyflawni cynrychiolaeth gyfrannol yw  **pleidlais sengl drosglwyddadwy** ('single transferable vote' neu **STV**).[1] O dan y bleidlais sengl drosglwyddadwy, bydd gan etholwr (pleidleisiwr) un bleidlais a ddyrennir i ddechrau i'w hoff ymgeisydd ac, wrth i'r cyfrif fynd rhagddo, mae'r ymgeiswyr naill ai'n cael eu hethol neu eu dileu yna mae'r bleidlais yn cael ei throsglwyddo i ymgeiswyr eraill yn unol â'r dewisiadau a nodwyd, yn gymesur ag unrhyw warged neu bleidleisiau diwerth a waredwyd. Mae'r union ddull o ailgyfeirio'r pleidleisiau yn amrywio.

Mae'n system etholiadol sy'n darparu'r gynrychiolaeth mwyaf gyfrannol ar gyfartaledd, ond mae hynny yn dibynnu ar maint yr etholaethau. Os oes 5 neu 6 sedd mae'n system etholiadol gyfrannol iawn, ar gyfartaledd mae'n llai felly os oes tair sedd.

Mae'r system hefyd yn galluogi pleidleisiau gael eu bwrw i ymgeiswyr unigol yn hytrach nag ar gyfer pleidiau, ac yn lleihau yn sylweddol y pleidleisiau a waredwyd trwy eu trosglwyddo i ymgeiswyr eraill.

Defnyddir y system ar gyfer etholiadau at Dáil Éireann sef, senedd-dy Gweriniaeth Iwerddon.

Gweler hefyd
------------

* Pleidlais amgen
* Pleidleisio ffafriol

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Single Transferable Vote". Electoral Reform Society.
Cyfrol gan Alun Gibbard yw ***Gareth Jones: Y Dyn oedd yn Gwybod Gormod*** a gyhoeddwyd yn 2014 gan Y Lolfa. Man cyhoeddi: Tal-y-bont, Cymru.

Mae'r gyfrol yn un o gyfres Stori Sydyn. Stori'r newyddiadurwr rhyfeddol o'r Bari, Gareth Jones yw hon. Daeth yn enwog fel newyddiadurwr a ddatgelodd y newyn yn yr Wcrain yn y 1930au. Bu farw yn 30 mlwydd oed dan amgylchiadau amheus yn y Dwyrain Pell.

Wedi dros chwarter canrif o ddarlledu ar deledu a radio yn y Gymraeg a'r Saesneg, mae Alun Gibbard bellach yn awdur amser llawn. Erbyn hyn mae wedi cyhoeddi dros ugain o lyfrau ffeithiol greadigol yn y ddwy iaith. Roedd ei gyfrol *Who Beat the All Blacks?* ar restr fer y *British Sports Book Awards* 2013 ac yn yr un flwyddyn, bu'n gadeirydd panel beirniaid Llyfr y Flwyddyn. Mae hefyd yn cyfrannu'n wythnosol i gylchgrawn Golwg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr llyfrau Cymraeg
* Wicibrosiect Llyfrau Gwales

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  ; Gwefan Gwales; Cyngor Llyfrau Cymru; adalwyd 1 Awst 2017
| Israniadau y System Cwaternaidd |
| --- |
| Cyfnod | Epoc | Oes | Oed(Miliwn o flynyddoedd CP) |
| Cwaternaidd | Holosen | 0.0117–0 |
| Pleistosen |  Tarantian | 0.126–0.0117 |
| Ionian | 0.781–0.126 |
| Calabrian | 1.80–0.781 |
| Gelasian | 2.58–1.80 |
| Neogen | Plïosen | Piacenzian | **hynach** |
| Yn Ewrop a Gogledd America, rhennir yr Holosen i oesoedd ar raddfa Blytt-Sernander, fel a ganlyn: cyn-Foreaidd, Boreaidd, Atlantaidd, Isforeaidd ac Isatlantaidd. Ceir hefyd is-epocau Pleistosenaidd lleol, sydd fel arfer wedi'u mesur o ran tymheredd: is-gyfnodau rhewlifol a rhyng-gyfnodau cynhesol. Mae'r is-gyfnod rhewlifol diwethaf yn gorffen gyda'r Dryas Ieuaf / Diweddar. |

Epoc daearegol ydy **Pleistosen** (Saesneg: *Pleistocene*) (symbol PS) a barodd o tua 2,588,000 hyd at 11,700 o flynyddoedd yn ôl ac sy'n rhychwantu'r holl gyfnodau diweddar o ailadrodd rhewlifiannau.

Pleistosen gogledd Sbaen: Mamothiaid gwlanog, llewod ogof yn bwyta celain carw Llychlyn, ceffylau gwylltion a rhinoseros gwlanog.
Syr Charles Lyell a fathodd y term ym 1839 i ddisgrifio strata o greigiau yn Sisili; sylweddolodd fod yn y creigiau hyn ffawna molysgaidd a bod 70% ohonyn yn dal i fodoli. Roedd y ffaith hwn yn ei wneud yn gwbwl wahanol i'r epoc Plïosenaidd ac yn ei wneud yn gyfnod gwahanol ac iau. Bathodd y term *Pleistocene* (mewn ystyr lythrennol ‘mwayf newydd, diweddaraf’) o'r Hen Roeg *pleîstos* (πλεῖστος) ‘mwyaf’ a *kainós* (καινός) ‘newydd, diweddar’; roedd hyn, felly, yn cyferbynnu gyda'r cyfnod a'i rhagflaenodd, sef y cyfnod Plïosenaidd (mewn ystyr lythrennol ‘mwy newydd, diweddarach’, o'r geiriau *pleíōn* (πλείων) ‘mwy’ a *kainós*), a'r cyfnod a'i dilynodd sef Holosen (‘yn gyfangwbwl newydd’, a darddodd o'r Hen Roeg *hólos* (ὅλος) ‘yn gyfangwbwl’ a *kainós*) sy'n ymestyn hyd at y presennol.

Rhewlifau Hemisffer y Gogledd yn ystod yr Uchafbwynt Rhewlifol Diwethaf. Pan grewyd llenni iâ 3 - 4 km (1.9 - 2.5 mill) o drwch, sy'n gyfysr â lefel y môr yn gostwng tua 120 m (390 tr).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Geologic Age Symbol Font (StratagemAge)" (PDF). USGS. 99-430. Cyrchwyd 2011-06-22.
Gitâr glasurol
Henriette Ronner-Knip
Offeryn cerdd gyda thannau yw **gitâr**.

Mathau
------

### Gitâr acwstig

Mae'r gitâr acwstig wedi ei gwneud o bren, gydag un twll crwn yng nghanol ei chorff. Pwrpas y twll yw cynhyrchu sŵn uchel drwy chwyddo'r sŵn. Mae pob un o'r chwe tant yn ffurfio nodyn gwahanol a ddynodir gyda'r symbolau: E A D G B E.

Pan dynnir y tannau maen nhw'n dirgrynu a dyna sy'n creu'r sŵn. Defnyddir gitâr acwstig mewn cerddoriaeth werin a chanu gwlad, cerddoriaeth glasurol ac mewn rhai mathau o ganu pop.

Mae yna wahanol fathau o gitarau acwstig e.e gitâr acwstig tannau neilon a gitâr acwstig tannau dur.

Mae gan y gitâr glasurol wddf eithaf llydan fel bo'r tannau â mwy o le rhyngddynt, i alluogi'r cerddor i blycio'r tannau gyda'i fysedd. Gwneir y tannau o neilon neu gwt (cordyn a wneir o goluddyn dafad), sydd yn gysurus i flaenau'r bysedd o gymharu â thannau metal.

### Gitâr drydan

Mae'r gitâr drydan fel arfer wedi ei greu o bren neu blastig. Yn lle twll yn y canol, mae gan gitâr drydan "pickups" sef synhwyrydd electronig tebyg i feicroffôn i godi'r sŵn. Mae'r synhwyryddion hyn yn casglu'r cryndodau yn y maes magnetig a'u chwyddo. Rhai o nodweddau ychwanegol gitâr drydan yw "distortion" ac "overdrive".

Defnyddir gitâr drydan mewn cerddoriaeth canu gwlad, roc (a roc trwm) a pop.

Cafodd y gitâr drydan gyntaf ei greu yn yr 1930au cynnar, fel "lap steel".

Gweler hefyd
------------

* Gitâr fas

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Guitar***
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Doris Dörrie yw ***Geld*** a gyhoeddwyd yn 1989. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Geld*** ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Doris Dörrie. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Billie Zöckler. Mae'r ffilm *Geld (ffilm o 1989)* yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Batman (ffilm o 1989)* sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Helge Weindler oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Hana Müllner sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Doris Dörrie ar 26 Mai 1955 yn Hannover. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1976 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Teledu a Ffilm Munich.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Urdd Teilyngdod Bavaria
 * Y Bluen Aur
 * Croes Swyddog Urdd Teilyngdod Gweriniaeth Ffederal yr Almaen
 * Gwobr Ernst-Hoferichter
 * Gwobr Llyfr Plant Gogledd Rhine-Westfalen
 * Y Wobr dros Wyddoniaeth a Llenyddiaeth
 * Medal Carl Zuckmayer
 * Urdd Maximilian Bafaria am Wyddoniaeth a Chelf

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Doris Dörrie nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bin Ich Schön? |  | yr Almaen | Almaeneg | 1998-01-01 |
| Der Fischer Und Seine Frau |  | yr Almaen | Almaeneg | 2005-01-01 |
| Die Friseuse |  | yr Almaen | Almaeneg | 2009-01-01 |
| Erleuchtung Garantiert |  | yr Almaen | Almaeneg | 1999-10-30 |
| Geld |  | yr Almaen | Almaeneg | 1989-01-01 |
| Glück |  | yr Almaen | Almaeneg | 2012-01-01 |
| Hanami |  | yr Almaen | SaesnegAlmaenegJapaneg | 2008-01-01 |
| Männer |  | yr Almaen | Almaeneg | 1985-10-01 |
| Noeth |  | yr Almaen | Almaeneg | 2002-09-02 |
| Pen-Blwydd Hapus, Türke! |  | yr Almaen | Almaeneg | 1992-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.
Cyfansoddwr a darlledwr Cymreig yw **Gareth Glyn** (ganwyd **Gareth Glynne Davies**; 2 Gorffennaf 1951). Ef yw mab hynaf y diweddar ddarlledwr a'r llenor T. Glynne Davies.

Bywyd cynnar ac addysg
----------------------

Ganwyd Glyn yn Machynlleth a mynychodd Ysgol Maes Garmon yn yr Wyddgrug. Graddiodd mewn Cerddoriaeth o Goleg Merton, Rhydychen, 1969 - 72, gan arbenigo mewn cyfansoddi, ac mae'n dal LRAM fel Cyfansoddwr o'r Academi Gerdd Frenhinol.

Gyrfa
-----

Dros ddeng mlynedd ar hugain, mae wedi cyfansoddi'n helaeth ar gyfer sawl gyfrwng, o'r symffoni fwyaf i ganeuon pop, o'r neuadd gyngerdd i'r sgrîn deledu.

Ymhlith yr enwogion roddodd berfformiadau cyntaf ei weithiau mae'r bariton byd-enwog Bryn Terfel, y gantores ifanc Charlotte Church, Cerddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC, Cerddorfa Ulster, Cerddorfa Gyngerdd y BBC, yr organydd Jane Watts a nifer o rai eraill - gan gynnwys Jonathan Pryce mewn darn i lefarydd a cherddorfa gerbron cynulleidfa fyw o filoedd o bobol a gwylwyr teledu drwy'r byd. Mae Rhys Ifans wedi actio'r brif ran ym mherfformiadau cynta dwy ddrama gerdd gan Gareth Glyn.

Cafodd Gareth Glyn ei ddewis i gyfansoddi'r gerddoriaeth ar gyfer cynyrchiadau i deledu a ffilm, gan gynnwys y gyfres am hanes y genedl, *Cymru 2000*, y ffilm *Madam Wen*, a dramáu megis *Tywyll Heno*, seiledig ar y nofel gan Kate Roberts.

Mae llawer o'i waith diweddar wedi cael ei berfformio, ei recordio a'i gynhyrchu gan y cyfansoddwr ei hun yn ei stiwdio ar Ynys Môn; mae'n arbenigo ar ail-greu seiniau'r gerddorfa a'i hofferynnau gan ddefnyddio'r dulliau technolegol diweddaraf.

Ym mis Hydref 2012, cyhoeddwyd y byddai yn gadael y rhaglen newyddion *Post Prynhawn* ar BBC Radio Cymru wedi 34 blynedd.

Bywyd personol
--------------

Mae Gareth Glyn yn byw ym Modffordd, ger Llangefni, gyda'i wraig Eleri Cwyfan. Mae ganddynt ddau fab, sef y darlithydd Peredur Glyn Webb-Davies a'r perfformiwr Seiriol Davies.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Castle yn cyd-ddathlu gydag ysgol hanesyddol. BBC Cymru.
2. ↑   Gareth Glyn i roi'r gorau i gyflwyno'r Post Prynhawn. BBC (5 Hydref 2012). Adalwyd ar 8 Hydref 2012.

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Gareth Glyn***

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 58246252
* LCCN: n90704622
* ISNI: 0000 0000 2940 1394

 |
**Marcus Antonius Gordianus** (20 Ionawr 225 – 11 Chwefror 244), a adnabyddir fel **Gordian III**, oedd ymerawdwr Rhufain o 238 hyd 244.

Ganed Gordian III yn fab i Antonia Gordiana, hithau'n ferch i Gordian I a chwaer i Gordian II. Roedd Gordian I, oedd yn broconswl Affrica, wedi codi mewn gwrthryfel yn erbyn yr ymerawdwr Maximinus Thrax, wedi ei gyhoeddi ei hun yn ymerawdwr ac wedi ei gadarnhau gan y Senedd fel ymerawdwr. Cymerodd ei fab, Gordian II, fel cyd-ymerawdwr. Fodd bynnag gorchfygwyd hwy gan lengoedd oedd yn parhau'n deyrngar i Maximinus. Lladdwyd Gordian II ar faes y gad, a lladdodd ei dad ei hun.

Enwodd y Senedd ddau ymerawdwr arall, Balbinus a Pupienus. Roedd y ddau yma'n amhoblogaidd yn Rhufain, a gorfodwyd hwy i enwi Gordian III fel olynydd, gan fod ei dad a'i ewythr ef wedi bod yn llawer mwy poblogaidd. Pan laddwyd Balbinus a Pupienus gan filwyr Gard y Praetoriwm daeth Gordian III yn ymerawdwr, yn ddim ond 13 oed, ar 29 Gorffennaf 238.

Penododd Gordian ei diwtor Timesteus yn bennaeth Gard y Praetoriwm, ac yn 241 priododd Furia Sabina Tranquilina, merch Timesteus. Tua'r adeg honno ymosododd yr Almaenwyr ar y ffiniau ar Afon Rhein ac Afon Donaw ac ymosododd y Persiaid dan Sapor I ar dalaith Mesopotamia, gan groesi Afon Ewffrates. Am y tro olaf mewn hanes, agorodd Gordian ddrysau teml Ianws a chychwynnodd tua'r dwyrain gyda'i fyddin. Llwyddodd i orchfygu'r Persiaid a'u gwthio i'r dwyrain o'r Ewffrates. Pan oedd wrthi'n paratoi cynlluniau pellach gyda Timesteus, bu hwnnw farw mewn amgylchiadau anhysbys.

Trosgwyddodd Gordian y swydd o bennaeth y Praetoriaid i Marcus Julius Phillipus (Philip yr Arab) ac aeth ymlaen a'r ymgyrch. Gwrthymosododd y Persiaid, ac yn ôl eu croniclau hwy gorchfygasant Gordian a'i ladd mewn brwydr ger Faluja (Irac). Yn ôl y ffynonellau Rhufeinig, fodd bynnag, nid oedd Gordian yn y cyffiniau hyn. Yn hytrach Philip yr Arab a'i llofruddiodd, a'i gyhoeddi ei hun yn ymerawdwr.

|
|  |
| Rhagflaenydd:**Balbinusa Pupienus** | **Ymerawdwr Rhufain**238 – 244 | Olynydd:**Philip yr Arab** |

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 89202520
* LCCN: n82094433
* ISNI: 0000 0001 1773 9950
* GND: 118540793
* SUDOC: 15008658X
* BNF: cb12348451q (data)
* BIBSYS: 1581514961092
* ULAN: 500355714
* NKC: uk20181010268

 |
*Gweler hefyd y tudalen gwahaniaethu Gareth Jones*.

Gwleidydd Cymreig, aelod o Blaid Cymru a chyn Aelod Cynulliad yw **Gareth Jones** OBE (ganed 14 Mai 1939).

Mae'n un o dri aelod Panel Cynghori cyntaf Comisiynydd y Gymraeg, gyda'i benodiad yn rhedeg o 1 Ebrill 2012 hyd 31 Mawrth 2015.

Ganed Gareth Jones ym Mlaenau Ffestiniog ac mae'n byw yng Nghonwy. Mae'n gyn brifathro Ysgol John Bright, Llandudno. Mae'n gynghorydd lleol ac yn arweinydd Grŵp Plaid Cymru ar Gyngor Bwrdeistref Sirol Conwy. Mae'n aelod o Bwyllgor Gweithredol Cenedlaethol y Blaid. Roedd yn AC Conwy o 1999 hyd 2003 a Gweinidog yr Wrthblaid dros Addysg yn y Cynulliad. Yn dilyn hynny, etholwyd yn Aelod Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn etholaeth newydd Aberconwy ar ôl cipio'r sedd gyda mwyafrif o 1,693 yn etholiad Mai, 2007. Ni safodd i gael ei ail-ethol yn 2011.

Mae ei ddiddordebau gwleidyddol yn cynnwys cyfiawnder cymdeithasol, yr iaith Gymraeg ac addysg.

Dolenni allanol
---------------

* Proffeil ar wefan Plaid Cymru Archifwyd 2009-05-04 yn y Peiriant Wayback.

| Cynulliad Cenedlaethol Cymru |
| --- |
|
| Rhagflaenydd:***sedd newydd*** | **Aelod Cynulliad dros Gonwy**1999 – 2003 | Olynydd:**Denise Idris Jones** |
|
| Rhagflaenydd:***etholaeth newydd*** | **Aelod Cynulliad dros Aberconwy**2007 – 2011 | Olynydd:**Janet Finch-Saunders** |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Panel Cynghori". Comisiynydd y Gymraeg. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-05-21. Cyrchwyd 24 Gorffennaf 2014.
Cwmwd yn Nheyrnas Powys oedd Cwmwd **Gorddwr**. Gorweddai yn ne-ddwyrain y deyrnas (gogledd Powys heddiw) yn union ar y ffin â Lloegr. Pan ymrannwyd teyrnas Powys ddiwedd y 12g, daeth yn rhan o dywysogaeth Powys Wenwynwyn.

Gorweddai'r cwmwd ar y ffin rhwng teyrnas Powys a Swydd Amwythig yn Lloegr i'r dwyrain. Yng Nghymru, ffiniai â chymydau Deuddwr, Ystrad Marchell a'r Llannerch Hudol i'r gorllewin a rhan o gantref Cedewain i'r de. Cawsai ei enwi yn gwmwd Gorddwr am ei fod yn gorwedd i'r dwyrain o afon Hafren (*gor* yn yr ystyr "dros").

Rhimyn o gwmwd ydoedd, yn rhedeg o'r de i'r gogledd, gyda bryn Cefn Digoll (*Long Mountain*) yn dominyddu ei dirwedd. Roedd ei trefi bychain canoloesol yn cynnwys Treberfedd, Trewern a Trelystan.

Chwareodd ei ran yn hanes Harri Tudur. Glaniodd Harri yn Sir Benfro ar 7 Awst 1485 gyda byddin fechan o Lancastriaid alltud a Ffrancod, efallai tua 2,000 i gyd. Teithiodd tua'r gogledd-ddwyrain yn hytrach na'n uniongyrchol tua'r dwyrain, a ger Cefn Digoll yng nghwmwd Gorddwr ymunodd nifer sylweddol o Gymry â'i fyddin: llu o dde-orllewin Cymru dan Rhys ap Thomas, gwŷr Gwent a Morgannwg dan yr Herbertiaid a gwŷr o ogledd Cymru dan William Griffith o'r Penrhyn. Erbyn hyn roedd ganddo fyddin o tua 5,000. Aeth yn ei flaen i drechu Rhisiart III o Loegr ar Faes Bosworth.

Gweler hefyd
------------

* Cantrefi a chymydau Cymru
Term mewn seryddiaeth yw'r **brif ddilyniant****.** Mae'n cyfeirio ar ran arbennig o graff sy'n cymharu disgleirdeb seren a thymheredd ei ffotosffer (sef ei wyneb arddangosiadol). Yn y rhan hon mae rhan fwyaf o sêr y bydysawd (gan gynnwys yr haul) yn ystod y rhan fwyaf o'u hoes. Lluniwyd y graff a ganfuwyd pwysigrwydd y berthynas ynddi yn 1910 gan Ejnar Hertzsprung, seryddwr o Ddenmarc, a'r Americanwr Henry Norris Russell. Fe'i gelwir y diagram Hertzsprung-Russell ar eu hol. Profodd y diagram hwn yn bwysig iawn yn natblygiad ein dealltwriaeth o ddatblygiad a bywyd sêr. 

Y mwyaf ydy seren, y lleiaf o amser yw ei chyfnod yn y prif ddilyniant. Ar faint y seren, hefyd, y dibynna ei ffawd ar ôl gadael y prif ddilyniant. Yn 4.6 biliwn mlwydd oed mae'r haul tua hanner ffordd ar hyd ei gyfnod yn y prif ddilyniant. Ymhen ryw 5 biliwn o flynyddoedd, fe ddaw cyflenwad tanwydd hydrogen yr haul i ben ac mi fydd yn chwyddo dros gyfnod o ryw biliwn o flynyddoedd i ffurfio is-gawr i gychwyn ac yna cawr coch. Mi fydd y rhain yn ymddangos yng nghangen cawr coch diagram Hertzsrung-Russell.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  Andrew Fraknoi; David Morrison; Sidney C. Wolff (2016). *Astronomy* (PDF). Openstax. tt. 637 ag eraill. ISBN 978-1-938168-28-4.
2. ↑  Ashworth, Jr, William B. (8 Hydref 2019). "Scientist of the Day - Ejnar Hertzsprung". *Linda Hall Library*. Cyrchwyd 6 Mai 2021.
3. ↑  "Hertzsprung-Russell diagram animation". *Asiantaeth Ofod Ewrop (ESA)*. Cyrchwyd 5 Mai 2021.
Chwaraewr rygbi Cymreig yw **Gareth Davies** (ganwyd 18 Awst 1990). Mae yn chwarae fel mewnwr i'r Scarlets a Chymru.

Fe'i ganwyd yng Nghaerfyrddin, ac mae'n siaradwr Cymraeg rhugl.

Mynychodd Davies Ysgol Gyfun Dyffryn Teifi yn Llandysul cyn astudio Datblygiad a Hyfforddiant Chwaraeon yng Ngholeg Sir Gar, Llanelli. Ymunodd gydag academi'r Scarlets yn 2006, ac ers hynny mae wedi chwarae i'r tim cyntaf dros 100 gwaith, gan sgorio dros 100 pwynt.

Davies oedd y sgoriwr ceisiau uchaf yn y RaboDirect Pro12 yn ystod tymor 2013/14 gan sgorio 10 cais. Yn sgil hyn, dewisiodd Warren Gatland ef ar gyfer y daith i Dde Affrica yn Haf 2014.

Gyrfa ryngwladol
----------------

Enillodd Davies ei gap cyntaf dros Gymru yn erbyn De Africa ar 14 Mehefin 2014. Cafodd ei ddewis i chwarae dros Gymru yng Nghwpan Rygbi'r Byd 2015, a sgoriodd ddwy gais yn erbyn Wrwgwai, cais yn erbyn Lloegr a chais yn erbyn Ffiji yn y tair gêm agoriadol.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Undeb Rygbi Cymru - Davies yn Dechrau yn Erbyn Uruguay". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-09-28. Cyrchwyd 2015-10-03.
2. ↑  BBC Cymru[*dolen marw*]

Dolenni allanol
---------------

* Proffil Sgarlets[*dolen marw*]