recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Parot llwygynffon Swlw** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: parotiaid llwygynffon Swlw) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Prioniturus verticalis***; yr enw Saesneg arno yw *Sulu racket-tailed parrot*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. verticalis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r parot llwygynffon Swlw yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Parot llwygynffon Swlw** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Aderyn bwn du** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar bwn duon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ixobrychus flavicollis***; yr enw Saesneg arno yw *Black bittern*. Mae'n perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: *Ardeidae*) sydd yn urdd y *Ciconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *I. flavicollis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Awstralia.

Enwau yn yr ieithoedd Celtaidd
------------------------------

Dyma enw'r aderyn hwn mewn rhai o'r ieithoedd Celtaidd eraill:

* Gwyddeleg: Bonnán dubh
* Llydaweg: Bongorz du

Teulu
-----

Mae'r aderyn bwn du yn perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: *Ardeidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Crëyr agami | Agamia agami |  |
|
| Crëyr capanog | Pilherodius pileatus |  |
|
| Crëyr chwibanog | Syrigma sibilatrix |  |
|
| Crëyr gylfinbraff | Cochlearius cochlearius |  |
|
| Crëyr pyllau India | Ardeola grayii |  |
|
| Crëyr pyllau Jafa | Ardeola speciosa |  |
|
| Crëyr rhesog cribwyn | Tigriornis leucolopha |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Aderyn bwn du** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Rhegen sora** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod sora) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Porzana carolina***; yr enw Saesneg arno yw *Sora crake*. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. carolina*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r rhegen sora yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ceiliog y dŵr | Gallicrex cinerea |  |
|
| Iâr ddŵr fechan | Gallinula angulata |  |
|
| Rhegen Baillon | Porzana pusilla |  |
|
| Rhegen Nkulengu | Himantornis haematopus |  |
|
| Rhegen ddu Affrica | Amaurornis flavirostra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Rhegen sora** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Mulfran eurgoch** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: mulfrain eurgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phalacrocorax chalconotus***; yr enw Saesneg arno yw *Bronze shag*. Mae'n perthyn i deulu'r Mulfrain (Lladin: *Phalacrocoracidae*) sydd yn urdd y *Pelecaniformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. chalconotus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r mulfran eurgoch yn perthyn i deulu'r Mulfrain (Lladin: *Phalacrocoracidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Leucocarbo atriceps | Leucocarbo atriceps |  |
|
| Mulfran De Georgia | Phalacrocorax atriceps georgianus |  |
|
| Mulfran Gwanai | Leucocarbo bougainvillii |  |
|
| Mulfran Kerguelen | Leucocarbo verrucosus |  |
|
| Mulfran Ynys Campbell | Leucocarbo campbelli |  |
|
| Mulfran Ynys Crozet | Leucocarbo melanogenis |  |
|
| Mulfran eurgoch | Leucocarbo chalconotus |  |
|
| Mulfran yr Antarctig | Leucocarbo bransfieldensis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Mulfran eurgoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Drudwen benllwyd** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: drudwy penllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sturnus malabaricus***; yr enw Saesneg arno yw *Ashy-headed starling*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. malabaricus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r drudwen benllwyd yn perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Dringwr pen plaen | Rhabdornis inornatus |  |
|
| Drudwen Dawria | Agropsar sturninus |  |
|
| Drudwen Sri Lanca | Sturnornis albofrontatus |  |
|
| Drudwen adeinwen | Neocichla gutturalis |  |
|
| Drudwen benllwyd | Sturnia malabarica |  |
|
| Drudwen dagellog | Creatophora cinerea |  |
|
| Drudwen ylfinbraff | Scissirostrum dubium |  |
|
| Maina Bali | Leucopsar rothschildi |  |
|
| Maina Mynydd Apo | Goodfellowia miranda |  |
|
| Maina eurben | Ampeliceps coronatus |  |
|
| Sturnia pagodarum | Sturnia pagodarum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Drudwen benllwyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llygadwyn Palau** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion Palau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Mega zosterops palauensis***; yr enw Saesneg arno yw *Palau white-eye*. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: *Zosteropidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. zosterops palauensis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llygadwyn Palau yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: *Zosteropidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Llygadwyn Ambon | Zosterops kuehni |  |
|
| Llygadwyn Annobon | Zosterops griseovirescens |  |
|
| Llygadwyn Jafa | Zosterops flavus |  |
|
| Llygadwyn Japan | Zosterops japonicus |  |
|
| Llygadwyn Malaita | Zosterops stresemanni |  |
|
| Llygadwyn cefnllwyd | Zosterops lateralis |  |
|
| Llygadwyn ffrwynog | Zosterops conspicillatus |  |
|
| Llygadwyn mynydd | Zosterops montanus |  |
|
| Llygadwyn mynydd torfelyn | Zosterops fuscicapilla |  |
|
| Llygadwyn pigfain | Zosterops tenuirostris |  |
|
| Llygadwyn talcenddu'r Gorllewin | Zosterops atricapilla |  |
|
| Llygadwyn y Dwyrain | Zosterops palpebrosus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llygadwyn Palau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Hebog ystlum** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: hebogiaid ystlum) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Falco rufigularis***; yr enw Saesneg arno yw *Bat falcon*. Mae'n perthyn i deulu'r Hebogiaid (Lladin: *Falconidae*) sydd yn urdd y *Falconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *F. rufigularis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.

Teulu
-----

Mae'r hebog ystlum yn perthyn i deulu'r Hebogiaid (Lladin: *Falconidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Caracara gyddf-felyn | Daptrius ater |  |
|
| Caracara gyddfgoch | Ibycter americanus |  |
|
| Caracara mynydd | Phalcoboenus megalopterus |  |
|
| Caracara penfelyn | Milvago chimachima |  |
|
| Corhebog adain fannog | Spiziapteryx circumcincta |  |
|
| Hebog chwerthinog | Herpetotheres cachinnans |  |
|
| Hebog yr Ehedydd | Falco subbuteo |  |
|
| Neohierax insignis | Neohierax insignis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Hebog ystlum** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Iâr ddŵr Swlawesi** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: ieir dŵr Swlawesi) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Amaurornis isabellinus***; yr enw Saesneg arno yw *Sulawesi water hen*. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. isabellinus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r iâr ddŵr Swlawesi yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ceiliog y dŵr | Gallicrex cinerea |  |
|
| Iâr ddŵr fechan | Gallinula angulata |  |
|
| Rhegen Baillon | Porzana pusilla |  |
|
| Rhegen Nkulengu | Himantornis haematopus |  |
|
| Rhegen ddu Affrica | Amaurornis flavirostra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Iâr ddŵr Swlawesi** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pucciniaceae* yw'r **Cawod goch melog** (Lladin: ***Puccinia clintonii***; Saesneg: *Lousewort Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Pucciniaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pucciniaceae
-------------------------------------

Mae gan **Cawod goch melog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Puccinia arundinacea ß epicaula* | Puccinia arundinacea ß epicaula |  |
|
| *Puccinia emaculata* | Puccinia emaculata |  |
|
| *Puccinia melanocephala* | Puccinia melanocephala |  |
|
| *Puccinia phragmitis* | Puccinia phragmitis |  |
|
| *Puccinia poarum* | Puccinia poarum |  |
|
| *Pucciniola argophyllae* | Pucciniola argophyllae |  |
|
| *Pucciniola atriplicis* | Pucciniola atriplicis |  |
|
| *Pucciniola aureus* | Pucciniola aureus |  |
|
| *Pucciniola limosellae* | Pucciniola limosellae |  |
|
| *Rhwd brown gwenith* | Puccinia recondita |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cawod goch melog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Dreinbig rhisgl** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: dreinbigau rhisgl) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Acanthiza reguloides***; yr enw Saesneg arno yw *Buff-tailed thornbill*. Mae'n perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: *Acanthizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. reguloides*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r dreinbig rhisgl yn perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: *Acanthizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn pigfyr | Smicrornis brevirostris |  |
|
| Aderyn yr ogof | Origma solitaria |  |
|
| Dryw rhedyn | Oreoscopus gutturalis |  |
|
| Dryw rhos tingoch | Hylacola pyrrhopygius |  |
|
| Pendew wyneb aur | Pachycare flavogriseum |  |
|
| Tywysydd gwlanog | Pycnoptilus floccosus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Dreinbig rhisgl** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cnocellan resog** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellannod rhesog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Picumnus cirratus***; yr enw Saesneg arno yw *White-barred piculet*. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. cirratus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r cnocellan resog yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cnocell Folwen | Dryocopus javensis |  |
|
| Cnocell Magellan | Campephilus magellanicus |  |
|
| Cnocell ddu | Dryocopus martius |  |
|
| Cnocell fraith Japan | Yungipicus kizuki |  |
|
| Cnocell gorunfrown | Yungipicus moluccensis |  |
|
| Corgnocell Temminck | Yungipicus temminckii |  |
|
| Corgnocell y Philipinau | Yungipicus maculatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cnocellan resog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tanagr pêr talcenfelyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr talcenfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Euphonia chalybea***; yr enw Saesneg arno yw *Green-throated euphonia*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. chalybea*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tanagr pêr talcenfelyn yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras adeinwyn | Calamospiza melanocorys |  |
|
| Bras rhesog | Oriturus superciliosus |  |
|
| Pila Ynys Cocos | Pinaroloxias inornata |  |
|
| Pila cribgoch y De | Coryphospingus cucullatus |  |
|
| Pila cribgoch y Gogledd | Coryphospingus pileatus |  |
|
| Pila troedfawr | Pezopetes capitalis |  |
|
| Twinc gwair plaen | Tiaris obscurus |  |
|
| Twinc gwair tywyll | Tiaris fuliginosus |  |
|
| Yellow-faced grassquit | Tiaris olivaceus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tanagr pêr talcenfelyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ffrancolin gwarfelyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ffrancolinod gwarfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Francolinus leucoscepus***; yr enw Saesneg arno yw *Yellow-necked francolin*. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*) sydd yn urdd y *Galliformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *F. leucoscepus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r ffrancolin gwarfelyn yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Grugiar Ddu | Lyrurus tetrix |  |
|
| Grugiar coed | Tetrao urogallus |  |
|
| Sofliar frown | Synoicus ypsilophorus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ffrancolin gwarfelyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Crec morgrug gwinau** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: creciau morgrug gwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Neocossyphus fraseri***; yr enw Saesneg arno yw *Rufous flycatcher thrush*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *N. fraseri*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r crec morgrug gwinau yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bronfraith | Turdus philomelos |  |
|
| Bronfraith Mongolia | Turdus mupinensis |  |
|
| Brych Grand Cayman | Turdus ravidus |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych gyddfddu | Turdus atrogularis |  |
|
| Brych gyddfgoch | Turdus ruficollis |  |
|
| Brych tywyll America | Turdus nigrescens |  |
|
| Brych y coed | Turdus viscivorus |  |
|
| Coch dan adain | Turdus iliacus |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |
|
| Socan eira | Turdus pilaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Crec morgrug gwinau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llygadwyn gwddf lemon** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion gwddf lemon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Zosterops anomala***; yr enw Saesneg arno yw *Lemon-throated white-eye*. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: *Zosteropidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *Z. anomala*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llygadwyn gwddf lemon yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: *Zosteropidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Llygadwyn Ponapé | Rukia longirostra |  |
|
| Llygadwyn Truk | Rukia ruki |  |
|
| Preblyn coed Negros | Zosterornis nigrorum |  |
|
| Preblyn coed Palawan | Zosterornis hypogrammicus |  |
|
| Preblyn coed Panay | Zosterornis latistriatus |  |
|
| Preblyn coed corunwinau | Sterrhoptilus capitalis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llygadwyn gwddf lemon** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Aderyn cariad Fischer** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar cariad Fischer) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Agapornis fischeri***; yr enw Saesneg arno yw *Fischer’s lovebird*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. fischeri*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r aderyn cariad Fischer yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Agapornis fischeri*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Aderyn cariad Fischer** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Drudwen loyw glustlas fawr** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: drudwy gloyw clustlas mawr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Lamprotornis chalybaeus***; yr enw Saesneg arno yw *Greater blue-eared glossy starling*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. chalybaeus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r drudwen loyw glustlas fawr yn perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Drudwen (gyffredin) | Sturnus vulgaris |  |
|
| Drudwen ddu | Sturnus unicolor |  |
|
| Maina Mynydd Apo | Goodfellowia miranda |  |
|
| Maina Tsieina | Acridotheres cristatellus |  |
|
| Maina cyffredin | Acridotheres tristis |  |
|
| Maina mynydd | Gracula religiosa |  |
|
| Maina torchwyn | Acridotheres albocinctus |  |
|
| Maina tywyll | Acridotheres fuscus |  |
|
| Maina’r dorlan | Acridotheres ginginianus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Drudwen loyw glustlas fawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr T. R. Sundaram yw ***Diwan Bahadur*** a gyhoeddwyd yn 1943. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***திவான் பகதூர்*** ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw T. R. Ramachandran. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Life and Death of Colonel Blimp* sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm T R Sundaram ar 16 Gorffenaf 1907 yn Coimbatore a bu farw yn Salem ar 10 Gorffennaf 2010.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd T. R. Sundaram nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Alibabavum 40 Thirudargalum* |  | India | Tamileg | 1956-01-01 |
| *Baghdad Thirudan* |  | India | Tamileg | 1960-01-01 |
| *Kandam Becha Kottu* |  | India | *Malaialeg* | 1961-01-01 |
| Konjum Kumari |  | India | Tamileg | 1963-10-04 |
| Look Back! |  | India | Tamileg | 1953-07-10 |
| *Manonmani* |  | yr oruchwyliaeth Brydeinig yn India | Tamileg | 1942-01-01 |
| *Queen of Burma* |  | yr oruchwyliaeth Brydeinig yn India | Tamileg | 1945-01-01 |
| *Sarvadhikari* |  | India | Tamileg | 1951-01-01 |
| *Sujatha* |  | Sri Lanka | Sinhaleg | 1953-01-01 |
| *Uthama Puthiran* |  | yr oruchwyliaeth Brydeinig yn India | Tamileg | 1940-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Petrisen Dawria** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: petris Dawria) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Perdix dauuricae***; yr enw Saesneg arno yw *Daurian partridge*. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*) sydd yn urdd y *Galliformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. dauuricae*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ewrop.

Caiff ei fagu er mwyn ei hela.

Teulu
-----

Mae'r petrisen Dawria yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Petrisen siwcar | Alectoris chukar |  |
|
| Sofliar frown | Synoicus ypsilophorus |  |
|
| Twrci llygedynnog | Meleagris ocellata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Petrisen Dawria** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Clawr argraffiad 1608 *Kleine Wund-Artzney* gan Benedictus Figulus, a seiliwyd ar nodiadau darlith gan yr Henuriad Basilius Amerbach (1488-1535) o ddarlithoedd gan Paracelsus yn ystod ei wyliau ym Masel (1527).
Mudiad meddygol modern cynnar a seiliwyd ar ddamcaniaethau a therapïau Paracelsus ydyw **Paraselsiaeth**; Almaeneg: *Paracelsismus*).

Spajyrig
--------

Mae **spajyrig**, neu **spajyria**, yn ddull a ddatblygwyd gan Paracelsus a'i fyfyrwyr i wella, yn eu holau hwy, effeithiolrwydd meddyginiaethau drwy wahanu planhigion y moddion i mewn i'w helfennau bas, sef y tria prima: sylffwr, mercwri, a halen. Ar ôl eu gwahanu, ail-gyfunir hwy. Yr oedd ffisigwyr Paraselsiaeth yn credu bod y dull hwn yn gwahanu cynhwysion buddiol meddygol planhigyn (y tria prima pur) o elfennau niweidiol, gwenwynol y planhigyn, drwy, felly, rhai gwenwynau yn foddion hyd yn feddyginiaethau.

Mae'r broses hon yn cynnwys eplesu, distyllu, ac echdynnu cyfansoddion mwynol o ludw'r planhigyn. Fel arfer, defnyddiwyd y prosesau hyn mewn alcemi canoloesol er mwyn gwahanu a phuro metelau oddi wrth fwynau (gweler Calchynnu), a halenau oddi wrth helïon a toddiannau dyfrllyd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Principe (2013), pp. 128–129.
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Gordon Chan yw ***Okinawa Rendez-Vous*** a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd gan Gordon Chan yn Hong Cong; y cwmni cynhyrchu oedd China Star Entertainment Group. Lleolwyd y stori yn Okinawa. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a Japaneg. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan China Star Entertainment Group.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Leslie Cheung, Vincent Kok, Faye Wong, Tony Leung Ka-fai a Masaya Katō. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Gladiator* sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Cheng Siu-Keung oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gordon Chan ar 1 Ionawr 1960 yn Hong Cong. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Toronto.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Ffilm Hong Kong am y Cyfarwyddwr Gorau

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gordon Chan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Armageddon |  | Hong Cong | 1997-01-01 |
| Bwystfilod o Heddlu |  | Hong Cong | 1998-04-09 |
| *Fist of Legend* |  | Hong Cong | 1994-01-01 |
| Kung-Fu Master |  | Ffrainc | 1988-01-01 |
| Mural |  | Gweriniaeth Pobl Tsieina | 2011-01-01 |
| *Painted Skin* |  | Gweriniaeth Pobl Tsieina | 2008-01-01 |
| Plant Gameboy |  | Hong Cong | 1992-01-01 |
| *The King of Fighters* |  | Unol Daleithiau AmericaJapanAwstraliaCanadaHong CongTaiwan | 2010-01-01 |
| The Medallion |  | Unol Daleithiau AmericaHong Cong | 2003-01-01 |
| Thunderbolt |  | Hong Cong | 1995-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm llawn cyffro sy'n seiliedig ar drychineb go iawn gan y cyfarwyddwr Richard Lester yw ***Juggernaut*** a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol; y cwmni cynhyrchu oedd United Artists Corporation. Lleolwyd y stori yn Llundain a chafodd ei ffilmio yn Pinewood Studios. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Alan Plater a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ken Thorne. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roshan Seth, Anthony Hopkins, Richard Harris, Omar Sharif, Freddie Jones, Ian Holm, Shirley Knight, David Hemmings, Kenneth Colley, Clifton James, Julian Glover, Jack Watson, Simon MacCorkindale, Roy Kinnear, Mark Burns, Michael Hordern, Cyril Cusack, Caroline Mortimer, Eric Mason, Doris Nolan, John Stride a John Bindon. Mae'r ffilm *Juggernaut (ffilm o 1974)* yn 106 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Godfather Part II* sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Gerry Fisher oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Antony Gibbs sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Richard Lester ar 19 Ionawr 1932 yn Philadelphia. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1960 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn William Penn Charter School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Palme d'Or

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 83% (Rotten Tomatoes)
* 7.6/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Richard Lester nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Hard Day's Night |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1964-01-01 |
| How i Won The War |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1967-01-01 |
| Juggernaut |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1974-09-25 |
| Royal Flash |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg | 1975-01-01 |
| *Superman II* |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1980-12-04 |
| Superman Iii |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1983-06-17 |
| *The Four Musketeers* |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau AmericaSbaenPanamaAwstralia | Saesneg | 1974-10-31 |
| The Mouse On The Moon |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1963-01-01 |
| The Return of The Musketeers |  | y Deyrnas GyfunolFfraincSbaen | Saesneg | 1989-04-19 |
| *The Three Musketeers* |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau AmericaPanamaSbaenFfrainc | Saesneg | 1973-12-11 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. .. .. .. .. .. .. .. . .
2. 1 2  "Juggernaut". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 5 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* LCCN: no2015171510

 |
Ffilm ddrama am chwaraeon gan y cyfarwyddwr Basil Dearden yw ***The Rainbow Jacket*** a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan T. E. B. Clarke a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Alwyn. Dosbarthwyd y ffilm gan Ealing Studios.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Kay Walsh. Mae'r ffilm *The Rainbow Jacket* yn 99 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Rear Window* sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Otto Heller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jack Harris sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Basil Dearden ar 1 Ionawr 1911 yn Westcliff-on-Sea a bu farw yn Llundain ar 17 Awst 2017. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1938 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Basil Dearden nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Dead of Night* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1945-09-09 |
| *Khartoum* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1966-01-01 |
| Only When i Larf |  | y Deyrnas Gyfunol | 1968-01-01 |
| The Assassination Bureau |  | y Deyrnas Gyfunol | 1969-01-01 |
| The Captive Heart |  | y Deyrnas Gyfunol | 1946-01-01 |
| The Gentle Gunman |  | y Deyrnas Gyfunol | 1952-01-01 |
| The League of Gentlemen |  | y Deyrnas Gyfunol | 1960-01-01 |
| The Man Who Haunted Himself |  | y Deyrnas Gyfunol | 1970-01-01 |
| Victim |  | y Deyrnas Gyfunol | 1961-01-01 |
| Woman of Straw |  | y Deyrnas Gyfunol | 1964-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.
Ffilm am y Gorllewin gwyllt heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Fred Niblo yw ***Partners Three*** a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Paramount Pictures.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Enid Bennett, Lydia Yeamans Titus, Robert McKim, Casson Ferguson a J. P. Lockney. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Broken Blossoms* sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig
D. W. Griffith. 
George Barnes oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Fred Niblo ar 6 Ionawr 1874 yn York, Nebraska a bu farw yn New Orleans ar 10 Medi 1993. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Fred Niblo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Ben-Hur: A Tale of the Christ* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1925-01-01 |
| *Blood and Sand* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1922-01-01 |
| Dream of Love |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1928-01-01 |
| *Get-Rich-Quick Wallingford* |  | Awstralia | No/unknown value | 1916-01-01 |
| The Devil Dancer |  | Unol Daleithiau America | ffilm fudNo/unknown value | 1927-11-19 |
| The Mark of Zorro |  | Unol Daleithiau America |  | 1920-11-27 |
| *The Mysterious Lady* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1928-01-01 |
| The Temptress |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1926-01-01 |
| *The Three Musketeers* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1921-08-28 |
| Thy Name Is Woman |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1924-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Radley Metzger yw ***Carmen, Baby*** a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carl Möhner, Arthur Brauss a Barbara Valentin. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *You Only Live Twice* sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Radley Metzger ar 21 Ionawr 1929 yn y Bronx a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 10 Ebrill 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1957 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Dinas Efrog Newydd.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Hall of Fame AVN

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Radley Metzger nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Barbara Broadcast |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1977-01-01 |
| Camille 2000 |  | yr Eidal | Saesneg | 1969-01-01 |
| *Little Mother* |  | yr AlmaenIwgoslafiaUnol Daleithiau America | Saesneg | 1973-01-05 |
| Naked Came The Stranger |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1975-01-01 |
| *Score* |  | IwgoslafiaUnol Daleithiau America | Saesneg | 1973-01-01 |
| *The Cat and the Canary* |  | y Deyrnas GyfunolAwstralia | Saesneg | 1978-01-01 |
| The Image |  | Unol Daleithiau AmericaFfrainc | Saesneg | 1975-01-01 |
| The Opening of Misty Beethoven |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1976-01-01 |
| The Private Afternoons of Pamela Mann |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1974-12-26 |
| Therese and Isabelle |  | FfraincUnol Daleithiau AmericaYr IseldiroeddGorllewin yr Almaen | Saesneg | 1968-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Michelle Manning yw ***Blue City*** a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, *Blue City*, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Ross Macdonald a gyhoeddwyd yn 1947. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Lukas Heller a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ry Cooder.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ally Sheedy, David Carsuo, Paul Winfield, Judd Nelson, Julie Carmen, Anita Morris, Scott Wilson, Tom Lister, Jr. a Paddi Edwards. 

Steven Poster oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Aliens* sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------


Cafodd ei henwebu am y gwobrau canlynol: Golden Raspberry Award for Worst Picture, Golden Raspberry Award for Worst Actor, Gwobr Golden Raspberry i'r Actores Wrth Gefn Waethaf, Gwobr Golden Raspberry i'r Actor Wrth Gefn Gwaethaf, Gwobr Golden Raspberry i'r Cyfarwyddwr Gwaethaf.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michelle Manning nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Blue City |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1986-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.
Santes o'r 6g oedd **Llechid**, sefydlydd a nawddsant plwyf Llanllechid, yn Arllechwedd, Gwynedd.

Llinach
-------

Y cwbl gwyddom amdani yw ei bod yn ferch i Ithel Hael (Ithael Hael). Dihangodd ei theulu o Lydaw gyda teulu Emyr Llydaw gan ymsefydlu ar arfordir gorllewin Gwynedd gyda chaniatâd teulu Maelgwn Gwynedd. Ceir dwy achrestr o blant Ithel. Yn y gyntaf cyfeirir at y seintiau Tanwg Gredifael a Fflewyn fel plant iddo. Cysylltir yr rhain â Gwynedd. Mae'r achrestr arall yn ei gwneud yn chwaer i'r seintiau Tecwyn, Tegai, Trillo, Twrog, a Baglan.

Ar un adeg bu Ffynnon Llechid yn ymyl hen eglwys ger y pentref. Dwedwyd fod dŵr y ffynnon yn medru wella afiechydon y croen a rhai mathau o'r dicáu.

Ei gwylmabsant yw 1 Rhagfyr (neu'r 2il).

Gweler hefyd
------------

Dylid darllen yr erthygl hon ynghyd-destun "Santesau Celtaidd 388-680"

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3 4  Breverton, D, 2000, The Book of Welsh Saints, Glyndwr
2. ↑  Baring Gould a Fisher, gol. Bryce, 1990, Lives of the British Saints, Llanerch
Santes o'r 5g oedd **Lluan** ac un o 24 o ferched Brychan Brycheiniog.

Hanes a thraddodiad
-------------------

Dywedir iddi briodi â'r tywysog Gafran ap Dyfnwal Hen o'r Hen Ogledd ac iddynt gael mab, Áedán mac Gabráin (neu 'Aeddan fab Gafran'). Cyfeirir ato yn y Trioedd fel bradwr am iddo ochri gyda'r Eingl-Sacsoniaid. Daeth yn frenin ar Sgotiaid Dál Riada (tua 573-608). Yn ôl y traddodiad Cymreig, ffoes Aeddan gyda'i fam i Ynys Manaw ar ôl Brwydr Arfderydd.

Eglwysi
-------

Ceir Capel Llanlluan rhwng Llanarthne a Llandybie yn Sir Gaerfyrddin. Mae'r y gair *llugan* yn enw Llanllugan, Powys, yn ffurf ar yr enw Lluan. Sefydlwyd Llanllugan ganddi, llan a goroesodd tan y 12g pan trowyd yn leiandy gan y Sistersiaid. Dwedir fod Enoc, abad cyntaf mynachdy Sistersiaid Ystrad Marchell wedi priodi un o 'leianod' Llanllugan a bu cysylltiad agos rhwng y ddau le hyd at y Diwygiad Mawr.

Gweler hefyd
------------

Dylid darllen yr erthygl hon ynghyd-destun "Santesau Celtaidd 388-680"

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Jones, T.T. 1977, The daughters of Brychan, BrycheiniogXVII
2. ↑  Rachel Bromwich (gol.), *Trioedd Ynys Prydein* (Caerdydd, 1961; arg. new. 1991).
3. ↑  T. D. Breverton, *The Book of Welsh Saints* (Cyhoeddiadau Glyn Dŵr, 2001).