recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Klaus Maria Brandauer yw ***Mario Und Der Zauberer*** a gyhoeddwyd yn 1994. Fe'i cynhyrchwyd gan Jürgen Haase yn yr Eidal, Awstria, Ffrainc a'r Almaen. Lleolwyd y stori yn yr Eidal a chafodd ei ffilmio yn Sisili. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rolf Hoppe, Klaus Maria Brandauer, Elisabeth Trissenaar, Philippe Leroy, Domiziana Giordano, Julian Sands, Anna Galiena, Valentina Chico, Liane Forestieri, Claudio Spadaro, Giselda Volodi, Ivano Marescotti, Luigi Petrucci a Maximilian Nisi. Mae'r ffilm *Mario Und Der Zauberer* yn 125 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Forrest Gump* ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Lajos Koltai oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Mario and the Magician*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Thomas Mann a gyhoeddwyd yn 1930.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Klaus Maria Brandauer ar 22 Mehefin 1943 yn Bad Aussee. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1962 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Addurniad Aur Mawr Styria
 * Cylch Anrhydedd talaith Styria, Awstria
 * Gwobr Romy
 * Gwobr Steiger
 * Ehrendoktor der Universität Tel Aviv
 * Gwobr y Glob Aur am yr Actor Cefnogol Gorau - ar ffim

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Klaus Maria Brandauer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 7 Mai 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2018.
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Mai 2016.
4. ↑  "Golden Globe Awards for 'Out of Africa'". Cyrchwyd 26 Rhagfyr 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 207939413
* GND: 4381696-4

 |
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Junji Sakamoto yw ***Canaries y Gogledd*** a gyhoeddwyd yn 2013. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***北のカナリアたち*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg. 

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *12 Years a Slave* sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Junji Sakamoto ar 1 Hydref 1958 yn Sakai. Derbyniodd ei addysg yn Yokohama National University.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Rublan Glas y Cyfarwyddwr Gorau

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Junji Sakamoto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aeg y Wlad Alltud |  | Japan | Japaneg | 2005-01-01 |
| Dotsuitrunen |  | Japan | Japaneg | 1989-01-01 |
| *Face* |  | Japan | Japaneg | 2000-01-01 |
| Kt |  | JapanDe Corea |  | 2002-01-01 |
| My House |  | Japan |  | 2003-01-01 |
| *New Battles Without Honor and Humanity* |  | Japan | Japaneg | 2000-01-01 |
| *Someday* |  | Japan | Japaneg | 2011-01-01 |
| *Strangers in the City* |  | Japan | Japaneg | 2010-01-01 |
| Ōte |  | Japan | Japaneg | 1991-01-01 |
| *ビリケン* |  | Japan | Japaneg | 1996-08-03 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:  (yn en) *Internet Movie Database*, Wikidata Q37312, adalwyd 28 Awst 2018
Ffilm drosedd a seiliwyd ar lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr Georges Lautner yw ***L'inconnu Dans La Maison*** a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd gan Raymond Danon yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Georges Lautner a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Francis Lai. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jean-Paul Belmondo, Sandrine Kiberlain, Renée Faure, Pierre Vernier, Robert Hossein, Geneviève Page, Cristiana Reali, Georges Géret, Jean-Louis Richard, Guy Tréjan, Hubert Deschamps, Marcel Portier, Mario David, Odette Laure, Olivier Proust, Stéphane Henon, Yan Duffas, François Perrot a Tony Joudrier. Mae'r ffilm *L'inconnu Dans La Maison* yn 97 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Reservoir Dogs* sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Les Inconnus dans la maison*, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur
Georges Simenon a gyhoeddwyd yn 1940.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Georges Lautner ar 24 Ionawr 1926 yn Nice a bu farw ym Mharis ar 10 Ionawr 1967. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Commandeur des Arts et des Lettres‎

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Georges Lautner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
3. ↑ . dyddiad cyrchiad: 23 Ebrill 2019.
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Harold D. Schuster yw ***South to Karanga*** a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Abe Lincoln in Illinois* sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harold D Schuster ar 1 Awst 1902 yn Cherokee, Iowa a bu farw yn Westlake Village ar 27 Tachwedd 1985.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Harold D. Schuster nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bomber's Moon |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| Diamond Frontier |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1940-01-01 |
| Dinner at The Ritz |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1937-01-01 |
| Girl Trouble |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1942-01-01 |
| Kid Monk Baroni |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1952-01-01 |
| My Friend Flicka |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| So Dear to My Heart |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-11-29 |
| Tarzan's Hidden Jungle |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1955-01-01 |
| *The Hunt* |  |  | Saesneg | 1962-01-26 |
| *Wings of the Morning* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1937-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Roedd **Y Cyrff** yn fand poblogaidd yn yr 1980au, ac yn un o fandiau mwyaf dylanwadol ac arloesol Cymru. Maen nhw'n dod o Lanrwst, Sir Conwy. Yr aelodau oedd Mark Roberts (llais a gitar), Barry Cawley (gitar), Paul Jones (gitar fas) a Dylan Hughes (drymiau). Pan adawodd Dylan cymerodd Mark Kendall ei le. Mae eu canu yn bobogaidd yng Nghymru, Lloegr a Llanrwst. Mae eu ymddangosiadau teledu yn cynnwys *Stid*, *Roc Rol Te*, *Heno Heno Heno*. Maen nhw wedi perfformio yn 'Steddfod Llanrwst.

Ar ôl i'r Cyrff chwalu ym 1992, aeth Roberts a Jones ymlaen i chwarae gyda Catatonia.

Gyrfa
-----

Ffurfiwyd y band 'indie' Cymraeg poblogaidd yn Ysgol Dyffryn Conwy, Llanrwst yn ystod yr 80au cynnar.

Bu'r band yn gigio'n gyson ar draws gogledd Cymru a phan ryddhawyd 'Pum Munud' ac 'Yr Haint' yn senglau, tyfodd poblogrwydd y grŵp - a sylw'r cyfryngau Cymraeg. Yna, o dan oruchwyliaeth a chymorth eu hathro Tony Schiavone, llwyddodd yr hogiau i ryddhau casét o'r enw *Dan y Cownter* a werthodd fel tân. Roedd eu poblogrwydd yn amlwg ac yn ystod 1987 ymunodd y grŵp â label Sain gan ryddhau EP chwe thrac o'r enw *Y Testament Newydd*.

Yn 1988 gadawodd y drymiwr Dylan Hughes y band er mwyn ymuno â grŵp Yr Anhrefn, ac yn ei le daeth Mark Kendall. Yn ystod yr un flwyddyn rhannodd y band lwyfan gyda The Alarm gan berfformio o flaen 1,500 o bobl ym Mae Colwyn. Penderfynodd y grŵp i ryddhau EP arall o'r enw Y Cyrff, ond y tro hwn o dan eu label eu hunain. Yr EP hwn oedd yn cynnwys y trac 'Cymru, Lloegr a Llanrwst' sydd bellach yn cael ei ystyried yn glasur o anthem.

Daeth y label Ankst yn gartref recordio i'r band yn 1989 a llwyddwyd i boblogeiddio enw'r band y tu allan i ffiniau Cymru. Yn 1991 rhyddhaodd y band eu LP gyntaf *Llawenydd Heb Ddiwedd* a dderbyniodd ganmoliaeth fawr yng Nghymru a thu hwnt.

* Marc Roberts, Y CyrffMarc Roberts, Y Cyrff
* 
* 
* Clang Clwyd concert, 1985Clang Clwyd concert, 1985

Er holl lwyddiant Y Cyrff, gwahanodd y band yn 1992. Rhyddhawyd *Mae Ddoe yn Ddoe*, sy'n cynnwys goreuon y band o'r 80au hyd nes iddynt wahanu. Wedi hynny, aeth dau aelod o'r Cyrff - Mark Roberts a Paul Jones - ymlaen i brofi enwogrwydd byd-eang gyda Catatonia.

Yn 2005, rhyddhawyd cyfrol adolygol o waith Y Cyrff, sef *Atalnod Llawn 1983-9*. Cynhaliwyd tair gig i ddathlu'r achlysur yng Nghaerdydd, Llundain ac yn Llanrwst gydag artistiaid megis Kentucky AFC, Alun Tan Lan, Dan Amor a Jen Jeniro yn chwarae caneuon Y Cyrff. Roedd yn ddigwyddiad melys ac eto'n chwerw, gan fod y digwyddiad wedi ei gynnal bron pum mlynedd ers marwolaeth gitarydd Y Cyrff, Barry Cawley.

Disgograffi
-----------

* *Y Cyrff*, 1989
* *Llawenydd Heb Ddiwedd*, 1991 (Ankst)
* *Mae Ddoe Yn Ddoe*, 1991

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Llawenydd Heb Ddiwedd..... BBC Cymru: C2.

Dolenni allanol
---------------

* ycyrff.co.uk
* Y Cyrff Groupie Archifwyd 2021-03-16 yn y Peiriant Wayback.
* Y Cyrff: 'Dan y cownter
* Proffil y band gan BBC Cymru
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwyr Kurt Gerron a Giorgio Ferroni yw ***I Tre Desideri*** a gyhoeddwyd yn 1937. Fe'i cynhyrchwyd gan Manenti Film yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Cesare Vico Lodovici a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Umberto Mancini. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kurt Gerron, Luisa Ferida, Enrico Glori, Leda Gloria, Camillo Pilotto, Aldo Silvani, Antonio Centa, Dina Romano, Febo Mari, Franco Coop, Giuseppe Pierozzi, Miranda Bonansea ac Olga Capri. Mae'r ffilm *I Tre Desideri* yn 76 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Life of Emile Zola* sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Akos Farkas oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Maria Rosada sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kurt Gerron ar 11 Mai 1897 yn Berlin a bu farw yn Birkenau ar 19 Mehefin 1999.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Kurt Gerron nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Der Weiße Dämon |  | yr Almaen | Almaeneg | 1932-01-01 |
| Es Wird Schon Wieder Besser |  | yr Almaen | Almaeneg | 1932-01-01 |
| Het Mysterie Van De Mondscheinsonate |  | Yr Iseldiroedd | Iseldireg | 1935-01-01 |
| I Tre Desideri |  | yr Eidal | Eidaleg | 1937-01-01 |
| Merijntje Gijzens Jeugd |  | Yr Iseldiroedd | Iseldireg | 1936-01-01 |
| *My Wife* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1931-01-01 |
| Stupéfiants |  | yr Almaen | Ffrangeg | 1932-01-01 |
| Theresienstadt: Ein Dokumentarfilm Aus Dem Jüdischen Siedlungsgebiet |  | yr Almaen Natsïaidd | Almaeneg | 1944-01-01 |
| Une Femme Au Volant |  | Ffrainc |  | 1933-01-01 |
| Y Tri Dymuniad |  | Yr Iseldiroedd | Iseldireg | 1937-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Roedd **William Richard Ormsby-Gore, 2il Barwn Harlech** (3 Mawrth 1819 – 26 Mehefin 1904), yn filwr ac Aelod Seneddol Prydeinig.

Cefndir
-------

Roedd William yn fab i William Ormsby-Gore a Mary Jane Ormsby. Fe'i haddysgwyd yng Ngholeg Eton.

Yn ugain oed ymunodd â 53 Catrawd y Troedfilwyr ym 1839 fe'i codwyd yn is-gapten ym 1841. Trosglwyddodd i gatrawd y Light Dragoons fel capten ym 1846 a chafodd ei ddyrchafu'n uwchgapten ym 1852.

Gyrfa wleidyddol
----------------

Yn etholiad cyffredinol 1841, etholwyd Ormsby-Gore yn ddiwrthwynebiad fel yr AS Geidwadol dros Swydd Sligo. Yn etholiad cyffredinol 1852 cafwyd cystadleuaeth ar gyfer y sedd a chafodd ei orchfygu gan ymgeisydd Rhyddfrydol a oedd yn tueddu at genedlaetholdeb. Dychwelodd i'r Senedd mewn isetholiad ar 17 Mai 1858 fel yr AS dros Swydd Leitrim, sedd a gadwodd hyd 1876.

Prynodd Ormsby-Gore ystâd yn Derrycarne ger Dromod yn Swydd Leitrim. Gwasanaethodd fel Uchel Siryf Leitrim am dymor 1857. Fe'i penodwyd yn Arglwydd Raglaw Swydd Leitrim ym 1878, gan gadw'r swydd hyd ei farwolaeth.

Arglwydd Harlech
----------------

Ar 14 Ionawr 1876, codwyd John ei frawd i'r bendefigaeth fel y Barwn 1af Harlech. Gan nad oedd gan John etifedd gwrywaidd rhoddwyd y Barwniaeth iddo gyda hawl gweddilliad statudol yn enwi ei William yn etifedd tybiedig. Fel mae'n digwydd bu farw'r Barwn gyntaf o fewn 6 mis i'w ddyrchafiad, ac ar 15 Mehefin 1876 daeth William Ormsby-Gore yn ail Farwn Harlech.

Penodwyd Harlech yn Ddirprwy Raglaw Swydd Amwythig ar 22 Chwefror 1882.

Priodas a phlant
----------------

Priododd yr Arglwydd Harlech y Fonesig Emily Charlotte Seymour, merch yr Admiral Syr George Francis Seymour a chwaer Francis Hugh George Seymour, 5ed Ardalydd Hertford ym 1850. Bu iddynt chwech o blant.

Marw
----

Bu farw'r Arglwydd Harlech yn ei gartref yn Llundain ar 26 Mehefin 1904 yn 85 mlwydd oed. Rhoddwyd ei gorff i orwedd yng nghladdgell y teulu yn Eglwys Sylatyn. Fe'i holynwyd i'r farwniaeth gan George, ei fab hynaf.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "MARWOLAETH ARGLWYDD HARLECH - Y Dydd". William Hughes. 1904-07-01. Cyrchwyd 2019-01-13.
2. ↑  Edinburgh Gazzette rhif 8909 adalwyd 13 Ionawr 2019
3. ↑  "MARWOLAETH ARGLWYDD HARLECH - Y Goleuad". John Davies. 1876-06-24. Cyrchwyd 2019-01-13.
4. ↑  "Marwolaeth Arglwydd Harlech - Y Cymro". Isaac Foulkes. 1904-06-30. Cyrchwyd 2019-01-13.
5. ↑  "Angladd Arglwydd Harlech - Gwalia". Robert Williams. 1904-07-05. Cyrchwyd 2019-01-13.

| Teitlau Pendefigaeth/Bonheddig |
| --- |
|
| Rhagflaenydd:**John Ralph Ormsby-Gore** | **Barwn Harlech**1876 – 1876 | Olynydd:**George Ormsby-Gore** |

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 315688561

 |
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Marc Fitoussi yw ***Les Apparences*** a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd gan Christine Gozlan a David Poirot yng Ngwlad Belg a Ffrainc; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Thelma Films, Scope Pictures. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Marc Fitoussi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bertrand Burgalat. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Benjamin Biolay, Pascale Arbillot, Karin Viard, Évelyne Buyle, Lætitia Dosch a Lucas Englander. Mae'r ffilm *Les Apparences* yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Run*. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Marc Fitoussi ar 20 Gorffenaf 1974.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Marc Fitoussi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Copacabana* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2010-01-01 |
| La Ritournelle |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2014-06-11 |
| *La Vie d'artiste* |  | Ffrainc |  | 2007-01-01 |
| Les Apparences |  | FfraincGwlad Belg | Ffrangeg | 2020-09-23 |
| Maman a Tort |  | Gwlad BelgFfrainc | Ffrangeg | 2016-08-24 |
| Pauline Détective |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2012-01-01 |
| *Selfie* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2019-01-01 |
| *Two Tickets to Greece* |  | FfraincGwlad GroegGwlad Belg | Ffrangeg | 2022-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Pentref yn Rhondda Cynon Taf yw **Ynys-wen** (hefyd: **Ynyswen**), a leolir ger Treorci yn y Rhondda.

Gorsaf reilffordd Ynys-wen.

Cyfrifiad 2011
--------------

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:



| Cyfrifiad 2011 |
| --- |
|  |  |  |
| **Poblogaeth cymuned Ynys-wen (pob oed) (3,831)** |    | 100% |
| **Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Ynys-wen) (373)** |    | 10.1% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 19% |
| **Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Ynys-wen) (3445)** |    | 89.9% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 73% |
| **Y nifer mewn gwaith rhwng 16 a 74 oed(Ynys-wen) (677)** |    | 42.5% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 67.1% |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Enwau Cymru
2. ↑  "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. Cyrchwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
3. ↑  Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
4. ↑  Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
5. ↑  Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; *Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.*; adalwyd 31 Mai 2013[*dolen marw*]

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Rhondda Cynon Taf**

**Trefi**  

Aberdâr  **·** Aberpennar  **·** Glynrhedynog  **·** Llantrisant  **·** Pontypridd  **·** Y Porth  **·** Tonypandy  **·** Treorci
  
**Pentrefi**  

Aberaman  **·** Abercwmboi  **·** Abercynon  **·** Abernant  **·** Y Beddau  **·** Blaenclydach  **·** Blaencwm  **·** Blaenllechau  **·** Blaenrhondda  **·** Brynna  **·** Brynsadler  **·** Cefn Rhigos  **·** Cefnpennar  **·** Cilfynydd  **·** Coed-elái  **·** Coed-y-cwm  **·** Cwmaman  **·** Cwm-bach  **·** Cwm Clydach  **·** Cwmdâr  **·** Cwm-parc  **·** Cwmpennar  **·** Y Cymer  **·** Dinas Rhondda  **·** Y Ddraenen Wen  **·** Efail Isaf  **·** Fernhill  **·** Ffynnon Taf  **·** Y Gelli  **·** Gilfach Goch  **·** Glan-bad  **·** Glyn-coch  **·** Glyn-taf  **·** Y Groes-faen  **·** Hirwaun  **·** Llanharan  **·** Llanhari  **·** Llanilltud Faerdref  **·** Llanwynno  **·** Llwydcoed  **·** Llwynypïa  **·** Y Maerdy  **·** Meisgyn  **·** Nantgarw  **·** Penderyn  **·** Pendyrus  **·** Penrhiw-ceibr  **·** Penrhiw-fer  **·** Penrhys  **·** Pentre  **·** Pentre'r Eglwys  **·** Pen-yr-englyn  **·** Pen-y-graig  **·** Pen-y-waun  **·** Pont-y-clun  **·** Pont-y-gwaith  **·** Y Rhigos  **·** Rhydyfelin  **·** Ton Pentre  **·** Ton-teg  **·** Tonyrefail  **·** Tonysguboriau  **·** Trealaw  **·** Trebanog  **·** Trecynon  **·** Trefforest  **·** Trehafod  **·** Treherbert  **·** Trehopcyn  **·** Trewiliam  **·** Tynewydd  **·** Wattstown  **·** Ynys-hir  **·** Ynysmaerdy  **·** Ynysybŵl  **·** Ystrad Rhondda
Dramodydd ac actor o Sais oedd **William Rowley** (tua 1585 – Chwefror 1626) sydd yn nodedig am gydweithio â sawl dramodydd arall yn Oes Iago, gan gynnwys Thomas Middleton.

Ganed Rowley yn Llundain yn y 1580au, a daeth yn actor rhywbryd cyn 1610. Ymunodd â chwmni Prince Charles's Men ac ysgrifennodd dramâu amdanynt ym 1612–13. Ymunodd yn ddiweddarach â Lady Elizabeth's Men ac yna King's Men fel dramodydd ac actor. Cyfarfu â Thomas Middleton tua 1614, a phortreadodd Rowley y cymeriadau Plumporridge yn *The Inner Temple Masque* (1619) a'r Fat Bishop yn *A Game of Chess* (1625), dwy ddrama gan Middleton. Bu farw yn Llundain, tua 40 oed.

Ysgrifennodd Rowley ryw 20 o ddramâu naill ai ar ben ei hun neu yn cydweithio ag eraill, ond dim ond ychydig ohonynt sydd yn goroesi. Ymhlith ei weithiau unig mae'r drasiedi ramantaidd *All's Lost by Lust* (perfformiwyd 1619) a'r comedïau *A New Wonder, A Woman Never Vext* (tua 1610), *A Match at Mid-Night* (tua 1607), ac *A Shoo-maker a Gentleman* (tua 1608). Cyhoeddwyd y rhain i gyd yn y 1630au. Cyd-ysgrifennodd *A Faire Quarrell* (perfformiwyd tua 1616), *The Changeling* (1622), *Wit at Several Weapons* (tua 1616; a briodolir weithiau ar gam i John Fletcher), a *The World Tost at Tennis* (1620) gyda Thomas Middleton; *The Old Law* (tua 1615) gyda Middleton a Philip Massinger; *Fortune by Land and Sea* (tua 1609) gyda Thomas Heywood; *The Witch of Edmonton* (1621) gyda Thomas Dekker a John Ford; a *The Maid in the Mill* (1623) gyda John Fletcher. Mae tudalen glawr *The Birth of Merlin, or: The Child Hath Found His Father* (1662) yn honni, ar gam, i Rowley gyd-ysgrifennu'r ddrama honno gyda William Shakespeare.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  (Saesneg) William Rowley. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 28 Hydref 2020.
Drama-gomedi ar ffilm gan y cyfarwyddwr Jean-François Richet yw ***Un Moment D'égarement*** a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd gan Thomas Langmann yn Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Corsica. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Lisa Azuelos a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Philippe Rombi. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Noémie Merlant, Pierre-Marie Mosconi, Alice Isaaz, Lola Le Lann, Vincent Cassel, François Cluzet, Philippe Nahon ac Annelise Hesme. Mae'r ffilm *Un Moment D'égarement* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Black Mass* sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Hervé Schneid sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *In a Wild Moment*, sef ffilm gan y cyfarwyddwr Claude Berri a gyhoeddwyd yn 1977.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jean-François Richet ar 2 Gorffenaf 1966 ym Mharis.

Derbyniad
---------



Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 5,542,735 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jean-François Richet nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *All About Love* |  | Ffrainc | 2001-01-01 |
| Assault On Precinct 13 |  | Unol Daleithiau AmericaFfrainc | 2005-01-19 |
| Blood Father |  | Unol Daleithiau AmericaFfrainc | 2016-01-01 |
| L'empereur De Paris |  | Ffrainc | 2018-01-01 |
| L'ennemi Public N° 1 |  | FfraincCanadayr Eidal | 2008-01-01 |
| L'instinct De Mort |  | FfraincCanadayr Eidal | 2008-01-01 |
| Ma 6-T Va Crack-Er |  | Ffrainc | 1997-01-01 |
| *Plane* |  | Unol Daleithiau America | 2023-01-13 |
| Un Moment D'égarement (ffilm, 2015 ) |  | Ffrainc | 2015-01-01 |
| État Des Lieux |  | Ffrainc | 1995-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑ . dyddiad cyrchiad: 19 Chwefror 2016.
2. ↑  Gwlad lle'i gwnaed:. dyddiad cyrchiad: 19 Chwefror 2016.
3. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 19 Chwefror 2016.. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 17 Awst 2016. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg. .
4. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 19 Chwefror 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
5. ↑  Sgript:. dyddiad cyrchiad: 19 Chwefror 2016.
6. ↑  .
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Lee Robinson a Joy Cavill yw ***The Dawn Fraser Story*** a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Joy Cavill. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Dawn Fraser. Mae'r ffilm *The Dawn Fraser Story* yn 54 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Dr. Strangelove* sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lee Robinson ar 22 Chwefror 1923 yn Petersham a bu farw yn Sydney ar 8 Ionawr 1976. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Urdd Anrhydedd Awstralia

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Lee Robinson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Crocodile Hunters |  | Awstralia | Saesneg | 1949-01-01 |
| *Double Trouble* |  | Awstralia | Saesneg | 1951-01-01 |
| Dust in The Sun |  | Awstralia | Saesneg | 1958-01-01 |
| King of The Coral Sea |  | Awstralia | Saesneg | 1954-01-01 |
| Namatjira The Painter |  | Awstralia | Saesneg | 1947-01-01 |
| Outback Patrol |  | Awstralia | Saesneg | 1952-01-01 |
| Rock'n'roll |  | Awstralia | Saesneg | 1959-01-01 |
| The Dawn Fraser Story |  | Awstralia | Saesneg | 1964-12-14 |
| *The Intruders* |  | Awstralia | Saesneg | 1969-01-01 |
| *The Stowaway* |  | AwstraliaFfrainc | FfrangegSaesneg | 1958-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
2. ↑  .
Saif **Ynys Fochras** ("Cymorth – Sain" ynganiad ) (Saesneg: *Shell Island*) i'r gorllewin o Lanbedr, Gwynedd rhwng mynyddoedd y Rhiniogydd a môr Iwerddon - ar bentir. Fe'i ffurfiwyd wedi i Iarll Finch (sef George Finch, 9fed iarll Winchilsea) ddargyfeirio'r afon Artro yn 1819. Cyn hynny roedd aber yr afon ger lleoliad presennol Mochras, a'r fynediad i'r 'ynys' drwy bentref bychan Llandanwg, sydd bellach yr ochr arall i'r aber. Yn ôl traddodiad lleol, dyma'r fynediad i Gantre'r Gwaelod.

Mae'r fynedfa gyhoeddus i gerbydau dros sarn (*causeway*) ar draws yr aber, pan fo'r llanw ar drai. Gall berson ar droed groesi unrhyw amser - o draeth Mochras neu Forfa Dyffryn. Ceir maes awyr gerllaw yn ogystal â maes pebyll. Saif Mochras oddi fewn i Barc Cenedlaethol Eryri, ac o'r herwydd mae'n rhaid i'r maes pebyll gau yn Hydref hyd at Fawrth. Yn ystod y cyfnod hwn gall ffermwyr bori eu defaid yma ar yr ynys.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  UKCampsite.co.uk - Caravan Parks and Camping Sites Index
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Sung Kee Chiu yw ***72 Arwyr*** a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsieina. Lleolwyd y stori yn Guangdong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Liu Kai-chi. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The King's Speech* sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sung Kee Chiu ar 1 Ionawr 1961.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Sung Kee Chiu nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Amser 4 Gobaith |  | Hong Cong | 2002-01-01 |
| *Brothers* |  | Hong Cong | 2007-01-01 |
| *Fate in Our Hands* |  | Hong Cong |  |
| *Final Justice* |  | Hong Cong | 1997-01-01 |
| *Frugal Game* |  | Hong Cong | 2002-01-01 |
| Límíng Zhī Lù |  | Gweriniaeth Pobl Tsieina | 2007-01-01 |
| O! Fy Tri Guys |  | Hong Cong | 1994-01-01 |
| *The Fist Of Law* |  | Hong Cong | 1995-11-09 |
| The Road Less Traveled |  | Hong Cong | 2010-01-01 |
| Trioleg Cariad |  | Gweriniaeth Pobl Tsieina | 2004-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Roedd **Syr William Roberts** (18 Mawrth 1830 – 16 Ebrill 1899) yn feddyg Cymraeg.
Ganwyd Roberts ym Modedern ar 18 Mawrth 1830. Roedd yn fab i David a Sarah Roberts. Addysgwyd yn *Mill Hill School* ac ym Mhrifysgol Llundain. Graddiodd hefo BA yn 1851. M.B yn 1853 a M.D yn 1854. Treuliodd rhan o'i amser yn Ffrainc a'r Almaen wrth astudio am ei radd.

Dyddiau cynnar
--------------

Ar ôl cwblhau ei addysg ym meddyginiaeth, penodwyd yn brif lawfeddyg yn Manchester Royal Infirmary a daeth yn aelod o'r Royal College of Surgeons. Penodwyd yn Athro Meddyginiaeth yn Owens College, Manceinion o 1863 i 1883. Ei faes penodedig oedd afiechydon arennol.

Manceinion
----------

Symudodd un o'i frodyr i Fanceinion a daeth yn llewyrchus yn y busnes dillad (drapery). Roedd nifer o aelodau o'r teulu wedi symud i'r ardal hon oherwydd y busnes. Roedd gan Manceinion Clafdy ac ysgol feddygol boblogaidd. Roedd yn lle delfrydol i feddyg ifanc newydd raddio.
Penderfynodd Roberts symud yno a daeth yn brif lawfeddyg yn y *Royal Informary*. Yn ystod y blynyddoedd cyntaf ym Manceinion fe syrthiodd mewn cariad hefo Elizabeth Johnson a phriododd y ddau.
Roedd hefyd yn ddarlithydd mewn anatomeg a ffisioleg yn y *Royal School of Medicine* ym Manceinion.
Ar ôl dau ddeg pedwar blynedd ym Manceinion symudwyd Roberts i Lundain lle dreuliodd ei ymddeoliad. Roedd yn rhannu ei amser rhwng Llundain a'i ystâd, *Y Bryn* yn Llanymawddwy.

Marwolaeth
----------

Bu farw Syr William Roberts yn Llundain yn 1899. Claddwyd yn y fynwent yn Llanymawddwy.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  Anglesey Remembers Some Of Its Eminent People gan Margaret Hughes

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 21099329
* LCCN: n84804308
* GND: 1055432841
* SUDOC: 140514058
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Luis Moglia Barth yw ***La Campana Nueva*** a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin; y cwmni cynhyrchu oedd Associated Argentine Artists. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Isidro Maiztegui. Dosbarthwyd y ffilm gan Associated Argentine Artists.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pedro Quartucci, Adolfo Linvel, Ana Arneodo, Elvira Quiroga, Orestes Soriani, Pablo Cumo, Rosa Rosen a Florindo Ferrario. Mae'r ffilm *La Campana Nueva* yn 68 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *All About Eve* sy’n ffilm gomedi
Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Vicente Cosentino oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Atilio Rinaldi sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luis Moglia Barth ar 12 Ebrill 1903 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 11 Awst 2014. Derbyniodd ei addysg yn La Salle College (Buenos Aires).

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luis Moglia Barth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Amalia* |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1936-01-01 |
| Boina Blanca |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1941-01-01 |
| Confesión |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1940-01-01 |
| Cruza |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1942-01-01 |
| Dringue, Castrito y La Lámpara De Aladino |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1954-01-01 |
| Edición Extra |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1949-01-01 |
| La Doctora Castañuelas |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1950-01-01 |
| *Twelve Women* |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1939-01-01 |
| Una Mujer De La Calle |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1939-01-01 |
| ¡Tango! |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1933-04-27 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
Mae **Y Domen Fawr** yn gopa mynydd a geir rhwng Castell-nedd a Chas-gwent; cyfeiriad grid SO166071. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 369 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Uchder y copa o lefel y môr ydy 504 metr (1654 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Mawrth 2010.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr mynyddoedd Cymru
* Rhestr o gopaon Cymru
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Dolennau allanol
----------------

* Clwb Mynydda Cymru
* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Mathemategydd ac offeiriad Anglicanaidd o Sais oedd **William Oughtred** (5 Mawrth 1574 – 30 Mehefin 1660). Fe ddyfeisiodd y llithriwl ac ef oedd y cyntaf i ddefnyddio'r arwydd × i gynrychioli lluosi.

Ganwyd yn Eton, Swydd Buckingham, a chafodd ei addysgu yn Ysgol Eton a Choleg y Brenin, Caergrawnt. Cafodd ei ordeinio'n offeiriad ym 1603 a'i benodi'n ficer yn Shalford, Surrey. Roedd yn rheithor Albury, Surrey, am hanner canrif o 1610 hyd ei farwolaeth yn 86 oed.

Roedd Oughtred yn diwtor i nifer o fathemategwyr a gwneuthurwyr offer, gan gynnwys John Wallis, John Pell, a Seth Ward. Ysgrifennodd lythyrau at fathemategwyr Ffrengig ac Eidalaidd er mwyn iddo gyd-gerdded â'r ymchwil newydd a chyhoeddi'r diweddaraf i'w gydwladwyr. Cyhoeddodd lawlyfr byr, y *Clavis Mathematicae*, ym 1631. Cyflwynodd sawl arwydd mathemategol yn y gwaith hwn, a defnyddir dau ohonynt hyd heddiw: y symbol lluosi (×) a'r symbol cymhareb (::).

Dyluniodd Oughtred y llithriwl gylchol yn y 1620au, gan weithio ar y raddfa logarithmig a ddyfeisiwyd gan Edmund Gunter. Ym 1630, cyhoeddwyd pamffled gan Richard Delamain, un o gyn-ddisgyblion Oughtred, yn honni taw Delamain oedd dyfeisydd y llithriwl gylchol. Ceisiodd Oughtred amddiffyn ei enw a'i hawl yn ei destun *Circles of Proportion and the Horizontal Instrument* (1632).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) William Oughtred. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 26 Mawrth 2018.
Etholaeth seneddol yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, yw **Rochester a Strood** (Saesneg: *Rochester and Strood*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Rochester a Strood yng NghaintEtholaeth Rochester a Strood yng Nghaint
* Caint yn LloegrCaint yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 2010.

Aelodau Seneddol
----------------

* 2010–2015: Mark Reckless (Ceidwadol, wedyn UKIP)
* 2015–presennol: Kelly Tolhurst (Ceidwadol)

Gweler hefyd
------------

* Is-etholiad Rochester a Strood, 2014

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Ne-ddwyrain Lloegr**

Aldershot **·** 
Arundel a Thwyni Deheuol **·** 
Ashford **·** 
Aylesbury **·** 
Banbury **·** 
Basingstoke **·** 
Beaconsfield **·** 
Bexhill a Battle **·** 
Bognor Regis a Littlehampton **·** 
Bracknell **·** 
Brighton Kemptown **·** 
Brighton Pavilion **·** 
Buckingham **·** 
Caergaint **·** 
Caerwynt **·** 
Canol Sussex **·** 
Crawley **·** 
Chatham ac Aylesford **·** 
Chesham ac Amersham **·** 
Chichester **·** 
Dartford **·** 
De Milton Keynes **·** 
De Portsmouth **·** 
De Thanet **·** 
De-orllewin Surrey **·** 
Dover **·** 
Dwyrain Fforest Newydd **·** 
Dwyrain Hampshire **·** 
Dwyrain Reading **·** 
Dwyrain Rhydychen **·** 
Dwyrain Surrey **·** 
Dwyrain Worthing a Shoreham **·** 
Eastbourne **·** 
Eastleigh **·** 
Epsom ac Ewell **·** 
Esher a Walton **·** 
Fareham **·** 
Faversham a Chanol Caint **·** 
Folkestone a Hythe **·** 
Gillingham a Rainham **·** 
Gogledd Milton Keynes **·** 
Gogledd Portsmouth **·** 
Gogledd Thanet **·** 
Gogledd-ddwyrain Hampshire **·** 
Gogledd-orllewin Hampshire **·** 
Gorllewin Fforest Newydd **·** 
Gorllewin Reading **·** 
Gorllewin Rhydychen ac Abingdon **·** 
Gorllewin Worthing **·** 
Gosport **·** 
Gravesham **·** 
Guildford **·** 
Hastings a Rye **·** 
Havant **·** 
Henley **·** 
Horsham **·** 
Hove **·** 
Lewes **·** 
Maidenhead **·** 
Meon Valley **·** 
Maidstone a'r Weald **·** 
Mole Valley **·** 
Newbury **·** 
Reigate **·** 
Rochester a Strood **·** 
Romsey a Gogledd Southampton **·** 
Runnymede a Weybridge **·** 
Sevenoaks **·** 
Sittingbourne a Sheppey **·** 
Slough **·** 
Southampton Itchen **·** 
Southampton Test **·** 
Spelthorne **·** 
Surrey Heath **·** 
Tonbridge a Malling **·** 
Tunbridge Wells **·** 
Wantage **·** 
Wealden **·** 
Windsor **·** 
Witney **·** 
Woking **·** 
Wokingham **·** 
Wycombe **·** 
Ynys Wyth
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Georg Jacoby yw ***Das Karussell Des Lebens*** a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd gan Paul Davidson yn yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Universum Film AG. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Hans Brennert. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan UFA.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Reinhold Schünzel, Harry Liedtke a Pola Negri. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Broken Blossoms* sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig
D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Theodor Sparkuhl oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Georg Jacoby ar 21 Gorffenaf 1882 ym Mainz a bu farw ym München ar 21 Awst 1958. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Georg Jacoby nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bomben Auf Monte Carlo |  | yr AlmaenFfrainc | Almaeneg | 1960-01-01 |
| Bühne Frei Für Marika |  | yr Almaen | Almaeneg | 1958-01-01 |
| Cleren Maken De Man |  | Yr Iseldiroedd | Iseldireg | 1957-01-01 |
| Dem Licht Entgegen |  | Ymerodraeth yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1918-01-01 |
| Der Bettelstudent |  | yr Almaen | Almaeneg | 1936-08-07 |
| Die Csardasfürstin |  | yr Almaen | Almaeneg | 1951-01-01 |
| Die Nacht Vor Der Premiere |  | yr Almaen | Almaeneg | 1959-05-14 |
| Gasparone |  | yr Almaen | Almaeneg | 1937-01-01 |
| *Pension Schöller* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1952-01-01 |
| *The Woman of My Dreams* |  | yr Almaenyr Almaen Natsïaidd | Almaeneg | 1944-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 14 Mai 2016.
*Erthygl am y dref dradoddiadol yw hon. Gweler hefyd Dref Wen (gwahaniaethu).*
Lleoliad y cyfeirir ati mewn cerdd Gymraeg gynnar sy'n rhan o'r dilyniant o englynion a adnabyddir heddiw fel 'Canu Heledd' yw **Y Dref Wen**. Priodolir y cerddi hynny i'r dywysoges Heledd, chwaer Cynddylan (bu farw tua 655 efallai), arglwydd Pengwern.

Mae'n bosibl mai un o drefi cynnar Teyrnas Powys oedd y Dref Wen, ond gall mai disgrifiad yw "y dref wen" yn hytrach nag enw lle. Yn y pum pennill sy'n ei disgrifio, mae'r Dref Wen yn lle tawel yng nghefn gwlad sy'n dilyn rhawd y tymhorau amaethyddol. Ond ar ôl goresgyn dwyrain yr hen Bowys (yn fras: ardal Swydd Amwythig heddiw) gan Mersia mae rhyfel wedi torri ar dangnefedd y lle:

Y dref wenn yn y dyffrynt,  

Llawen y bydeir wrth gyuamrud kat;  

Y gwerin neur derynt.  

  

*Y dref wen yn y dyffryn,*  

*llawen y byddeir* ('adar ysglyfaethus'?) *wrth gyfanrudd cad;*  

*Ei gwerin neur derynt* (bu darfu am ei gwŷr).

Galwai'r Gogynfeirdd bentref Whittington, ger Croesoswallt, Swydd Amwythig, 'Y Dre Wen', ond mae'r uniaethiad yn gyfeiliornus, gan fod yr enw lle Saesneg 'Whittington' yn tarddu mewn gwirionedd o enw Eingl-Sacsoneg sy'n golygu "*Hwita's town*" (mae 'Hwita' yn enw personol), yn hytrach na "*white town*".

Cyfeiriadau
-----------

* *Canu Llywarch Hen*, gol. Ifor Williams (Gwasg Prifysgol Cymru, 1935), tt.215–6, nodyn ar "y dref wen"

Gweler hefyd
------------

* Canu Llywarch Hen
* Gwasg y Dref Wen
Cymdeithas ddysgedig i lenorion ac elusen er hyrwyddo llenyddiaeth yn y Deyrnas Unedig yw'r **Gymdeithas Lenyddol Frenhinol** (Saesneg: *Royal Society of Literature*, **RSL**). Lleolir ei phencadlys yn Somerset House, Dinas Westminster, yn Llundain.

Sefydlwyd y Gymdeithas Lenyddol Frenhinol ym 1820 gan y Brenin Siôr IV, ar gynnig Thomas Burgess, Esgob Tyddewi, i "wobrwyo haeddiant llenyddol ac ennyn dawn lenyddol". Rhoddwyd swm o 1,100 gini yn nawdd cychwynnol gan y brenin i'r gymdeithas newydd: y rhan fwyaf i'w rhoi yn bensiwn o gant gini'r un i ddeng Aelod Brenhinol, a'r cant yn weddill yn wobr am draethawd. Ymhlith y ddeng aelod cyntaf oedd yr economegydd Thomas Malthus a'r bardd Samuel Taylor Coleridge. Cyhoeddwyd erthyglau a thrafodion yr RSL (*Transactions*) yn rheolaidd hyd at ohirio'r rheiny yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Ailgychwynnwyd y gyfres ym 1921, dan yr enw *Essays by Divers Hands*.

Mae gan yr RSL ryw 600 o Gymrodorion etholedig. Yn ogystal, dewisir Cymrodorion Anrhydeddus o ddiwydiant cyhoeddi a chylchoedd llenyddol y Deyrnas Unedig, gan gynnwys cyhoeddwyr, asiantau, llyfrgellwyr, a gwerthwyr llyfrau. Ers 1961, rhoddir y teitl Cydymaith i lenorion amlwg yn yr iaith Saesneg. Y deg Cydymaith cyfredol yw Syr Michael Holroyd, Syr Tom Stoppard, Michael Frayn, Margaret Atwood, Alice Munro, Anita Desai, Kazuo Ishiguro, Edna O'Brien, Philip Pullman, a Colin Thubron. Mae aelodaeth gyffredin yr RSL yn agored i bawb, am dâl blynyddol. Mae'r RSL yn noddi darlleniadau a darlithoedd, yn cynnig gwobrwyon (gan gynnwys Medal Benson a Gwobr Stori Fer V. S. Pritchett), ac yn ymgyrchu ar faterion o ddiddordeb i lenorion.

Gweler hefyd
------------

* PEN Rhyngwladol

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) "History", Y Gymdeithas Lenyddol Frenhinol. Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 23 Mawrth 2023.
2. ↑  Dinah Birch (gol.), *The Oxford Companion to English Literature* (Rhydychen: Oxford University Press, 2009), t. 868.
3. ↑  (Saesneg) "Companions of Literature", Y Gymdeithas Lenyddol Frenhinol. Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 23 Mawrth 2023.

Darllen pellach
---------------

* Isabel Quigly, *The Royal Society of Literature: A Portrait* (Llundain: Royal Society of Literature, 2000).

Dolen allanol
-------------

* (Saesneg) Gwefan swyddogol
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Marcel L'Herbier yw ***La Révoltée*** a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Josette Day, Sylvie, Jacques Sernas, Jaque Catelain, Victor Francen, Jacques Berthier, Charles Dechamps, Daniel Mendaille, Michel Rob, Michèle Marly a Rolla Norman. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Treasure of the Sierra Madre* sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Marcel L'Herbier ar 23 Ebrill 1888 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 29 Ionawr 2000. Derbyniodd ei addysg yn Collège Stanislas de Paris.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Lleng Anrhydedd

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Marcel L'Herbier nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Adrienne Lecouvreur* |  | Ffraincyr Almaen | Ffrangeg | 1938-01-01 |
| Don Juan Et Faust |  | Ffrainc | No/unknown value | 1922-01-01 |
| El Dorado |  | Ffrainc | FfrangegNo/unknown value | 1921-01-01 |
| Entente Cordiale |  | Ffrainc | FfrangegSaesneg | 1939-01-01 |
| *Feu Mathias Pascal* |  | Ffrainc | FfrangegNo/unknown value | 1926-01-01 |
| Forfaiture |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1937-01-01 |
| *Happy Go Lucky* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1946-01-01 |
| *L'Argent* |  | Ffrainc | FfrangegNo/unknown value | 1928-01-01 |
| L'inhumaine |  | Ffrainc | FfrangegNo/unknown value | 1924-01-01 |
| La Nuit Fantastique |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1942-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Llyfr beirniadaeth lenyddol Cymraeg gan William Williams (Creuddynfab) yw ***Y Barddoniadur Cymmreig***, a gyhoeddwyd mewn dwy gyfrol yn 1855 a 1857. Yn ôl Saunders Lewis, hwn oedd "un o'r ychydig bethau pwysig mewn beirniadaeth Gymraeg rhwng Goronwy Owen ac Emrys ap Iwan."

Roedd cryn fri i Greuddynfab fel beirniad llenyddol yn ei gyfnod. Roedd o blaid y mesurau rhydd newydd yn enwedig y delyneg gan ymosod ar y beirdd Neo-Glasuraidd fel Caledfryn. Yn y *Barddoniadur* mae'n dadlau dros ryddid creadigol y mesurau rhydd ac yn erbyn "cyfyngderau" y canu caeth a oedd yn ei gyfnod yn rhy aml yn aberthu rhwyddindeb mynegiant er mwyn cwrdd â gofynion y gynghanedd a "gramadeg mecanyddol". Mae Creuddynfab yn ceisio llunio beirniadaeth lenyddol newydd yn seiliedig ar agweddau seicolegol a gweledigaeth fewnol y bardd. Cafodd hynny gryn ddylanwad ar ddatblygiad yr arwrgerdd a'r bryddest ym marddoniaeth Gymraeg ail hanner y 19g."

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  Meic Stephens (gol.), *Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru* (Gwasg Prifysgol Cymru).
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwyr Stanley Tucci a Campbell Scott yw ***Big Night*** a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd gan David Kirkpatrick yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn New Jersey a chafodd ei ffilmio yn Ninas Efrog Newydd a New Jersey. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Stanley Tucci. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jose Michimani, Tony Shalhoub, Isabella Rossellini, Ian Holm, Stanley Tucci, Minnie Driver, Allison Janney, Dina Spybey, Liev Schreiber, Jack O'Connell, Caroline Aaron, Campbell Scott, Christine Tucci a Peter Appel. Mae'r ffilm *Big Night* yn 107 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Scream* sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Suzy Elmiger sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stanley Tucci ar 11 Tachwedd 1960 yn Peekskill, Efrog Newydd. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1982 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn John Jay High School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr y Golden Globe i'r Actor Gorau - Cyfres Bitw neu Ffilm Deledu

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 96% (Rotten Tomatoes)
* 8.1/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Stanley Tucci nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Big Night |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1996-01-01 |
| *Blind Date* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2007-01-01 |
| Final Portrait |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 2017-02-11 |
| Joe Gould's Secret |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2000-01-01 |
| The Impostors |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1998-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 21 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 21 Mai 2016.
2. 1 2  "Big Night". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.