Sefydliad rhyngwladol o genhedloedd America Ladin a'r Caribî yw **Cymuned Gwladwriaethau America Ladin a'r Caribî** (Sbaeneg: *Comunidad de Estados Latinoamericanos y Caribeños, CELAC*, Portiwgaleg: *Comunidade de Estados Latino-Americanos e Caribenhos*, Ffrangeg: *Communauté des États Latino-Américains et Caribéens*, Iseldireg: *Gemeenschap van de Latijns-Amerikaanse en Caribische landen*) a grewyd ar 23 Chwefror 2010 yn Playa del Carmen, Quintana Roo, Mecsico. Mae'r gymuned yn cynnwys pob gwlad yn yr Amerig—sef cyfandir Gogledd a De America—ar wahân i Unol Daleithiau America a Chanada. Ni chynhwysir ychwaith gwledydd Ewropeaidd sydd â thiriogaethau yn yr Amerig, e.e. y Deyrnas Unedig, Ffrainc, yr Iseldiroedd a Denmarc.

Pwrpas y corff ydy ceisio lleihau dylanwad gwleidyddol yr Unol Daleithiau ar y cyfandir. Mae'n brysur ddisodli Grŵp Rio ac Uwchgynhadledd America Ladin a'r Caribî ar Integreiddio a Datblygu (CALC). Yng Ngorffennaf 2010 etholwyd Arlywydd Feneswela Hugo Chávez ac Arlywydd Tsile Sebastián Piñera ill dau i'r gadair. Ym mis Mehefin 2023, cydnabu CELAC gymeriad America Ladin a Charibïaidd ynys Puerto Rico ac "yn galw ar Gynulliad Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig i archwilio cwestiwn Puerto Rico yn ei gyfanrwydd ac yn ei holl agweddau, a rheoli ar y mater hwn cyn gynted ag y bo modd. ag y bo modd"..

Cymuned Gwladwriaethau America Ladin a'r Caribî.  
**Cyfanswm y Boblogaeth**: 591.662 miliwn (2011)  
**Cyfanswm yr Arwynebedd**: 20.438 miliwn km sg  
**Dwysedd**: 28.95/km sg

Gwledydd
--------

Mae CELAC yn cynnwys 33 gwlad gyda 5 iaith wahanol:

18 gwlad sy'n defnyddio Sbaeneg fel prif iaith: (56% o'r arwynebedd, 63% o'r boblogaeth)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Baner Yr Ariannin Yr Ariannin
* Baner Bolifia Bolifia
* Baner Colombia Colombia
* Baner Costa Rica Costa Rica
* Baner Ciwba Ciwba
* Baner Feneswela Feneswela
 | * Baner Ecwador Ecwador
* Baner El Salfador El Salfador
* Baner Gwatemala Gwatemala
* Baner Gweriniaeth Dominica Gweriniaeth Dominica
* Baner Hondwras Hondwras
* Baner Mecsico Mecsico
 | * Baner Nicaragwa Nicaragwa
* Baner Panama Panama
* Baner Paragwâi Paragwâi
* Baner Periw Periw
* Baner Tsile Tsile
* Baner Wrwgwái Wrwgwái
 |

12 gwlad sy'n defnyddio Saesneg. (1.3% o'r arwynebedd, 1.1% o'r boblogaeth)

|  |  |
| --- | --- |
| * Baner Antigwa a Barbiwda Antigwa a Barbiwda
* Baner Y Bahamas Y Bahamas
* Baner Barbados Barbados
* Baner Belîs Belîs
* Baner Dominica Dominica
* Baner Grenada Grenada
 | * Baner Gaiana Gaiana
* Baner Jamaica Jamaica
* Baner Sant Lwsia Sant Lwsia
* Baner Sant Kitts-Nevis Sant Kitts-Nevis
* Baner Sant Vincent a'r Grenadines Sant Vincent a'r Grenadines
* Baner Trinidad a Thobago Trinidad a Thobago
 |

Un wlad sy'n defnyddio Portiwgaleg. (42% o'r arwynebedd, 34% o'r boblogaeth)

* Baner Brasil Brasil

Un wlad sy'n defnyddio'r Ffrangeg. (0.1% o'r arwynebedd, 1.6% o'r boblogaeth)

* Baner Haiti Haiti

un wlad sy'n defnyddio'r Iseldireg. (0.8% o'r arwynebedd, 0.1% o'r boblogaeth)

* Baner Swrinam Swrinam

Mae 12 o'r gwledydd uchod yn Ne America, ac mae ganddyn nhw arwynebedd 87% o'r boblogaeth a 68% o'r boblogaeth.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Archifwyd 2012-04-26 yn y Peiriant Wayback. *Mexidata* (Saesneg) Mawrth 1, 2010
2. ↑  Acuerdan crear Comunidad de Estados Latinoamericanos y Caribeños, *Associated Press*, 23 Chwefror, 2010.