Mae **Deddfau Trethi Cymru ayb. (Pŵer i Addasu) Deddf 2022** (Saesneg: *(Welsh Tax Acts etc. (Power to Modify) Act 2022*) yn un o Ddeddfau Senedd Cymru sy'n caniatáu i weinidogion Cymru ddiwygio cyfraith treth gan ddefnyddio pwerau rheoleiddio. Y Deddfau Trethi dan sylw yw: Deddf Casglu a Rheoli Trethi (Cymru) 2016, Deddf Treth Trafodiadau Tir a Gwrthweithio Osgoi Trethi Datganoledig (Cymru) 2017, a Deddf Treth Gwarediadau Tirlenwi (Cymru) 2017.

Fe'i cyflwynwyd gan Rebecca Evans AS, gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol yn llywodraeth Cymru, ar 13 Rhagfyr 2021. Fe'i pasiwyd gan Senedd Cymru ar 12 Gorffennaf 2022 a daeth i rym ar 9 Medi 2022,  y diwrnod ar ôl iddo gael Cydsyniad Brenhinol.

Cyhoeddwyd nifer o ymatebion a sawl fersiwn drafft cyn iddo ddod i rym.

Darpariaethau
-------------

### Diwygio pwerau

Mae'r Ddeddf yn caniatáu i Weinidogion Cymru ddiwygio Deddfau Trethi Cymru gan ddefnyddio pwerau rheoleiddio at unrhyw un o'r dibenion a ganlyn:: §1 & 4 

* Sicrhau nad yw'r Dreth Gwarediadau Tirlenwi na'r Dreth Trafodiadau Tir yn cael eu codi mewn achosion a fyddai'n anghydnaws ag unrhyw un o rwymedigaethau rhyngwladol y Deyrnas Unedig.
* Diogelu rhag osgoi treth mewn perthynas â'r Dreth Gwarediadau Tirlenwi neu'r Dreth Trafodiadau Tir
* Ymateb i newidiadau yn y dreth dirlenwi a'r dreth stamp (trethi a osodir yn San Steffan nad ydynt yn berthnasol i Gymru) pe gallai'r newidiadau hynny effeithio ar y swm a delir i Gronfa Gyfunol Cymru
* Ymateb i ddyfarniadau llys a allai effeithio ar weithrediad neu reoliadau unrhyw un o Ddeddfau Trethi Cymru

Ni chaniateir i rai rhannau o'r Deddfau Trethi gael eu haddasu gan ddefnyddio'r pwerau yn y Ddeddf. Mae'r rhain yn cynnwys: :§4 

* Rhan 2 o Ddeddf Casglu a Rheoli Trethi (Cymru) 2016 (a sefydlodd Awdurdod Cyllid Cymru ac a roddodd bwerau iddo)
* Unrhyw reoliadau a wneir o dan ddarpariaethau Deddf Treth Trafodiadau Tir a Gwrthweithio Osgoi Trethi Datganoledig (Cymru) 2017 sy'n ymwneud â chyfraddau treth ar gyfer y Dreth Trafodiadau Tir
* Unrhyw reoliadau a wneir o dan ddarpariaethau Deddf Treth Gwarediadau Tirlenwi (Cymru) 2017 sy'n ymwneud â chyfraddau treth ar gyfer y Dreth Gwarediadau Tirlenwi

Mae'r Ddeddf hefyd yn rheoleiddio'r broses y gall gweinidogion ei defnyddio i wneud diwygiadau sy'n cael effaith ôl-weithredol; rhaid i weinidogion wneud datganiad i Senedd Cymru ac ni all y gwelliant fod yn ôl-weithredol i unrhyw amser cyn i'r datganiad gael ei wneud.. Ni all Gweinidogion osod cosbau yn ôl-weithredol nac ymestyn rhwymedigaethau i gosb,:§2.a ni all ymwneud ag ymchwilio i droseddau,: §5  ac ni all newid y weithdrefn a ddefnyddir gan Senedd Cymru i wneud offerynnau statudol o dan y Deddfau Trethi.: §6.  Roedd yn ofynnol i lywodraeth Cymru gyhoeddi datganiad o'i pholisi ar wneud rheoliadau gydag effaith ôl-weithredol o fewn tri mis i'r Ddeddf gael Cydsyniad Brenhinol.: §1–2/  Cyhoeddwyd y datganiad polisi ar 24 Hydref 2022. Gellir adolygu'r datganiad polisi, ond rhaid cyhoeddi unrhyw ddiwygiad hefyd.: §3 

Rhaid i'r offerynnau statudol a wneir o dan y pwerau diwygio yn y Ddeddf hon gael eu cymeradwyo gan Senedd Cymru neu, os oes brys, rhaid iddynt gael eu cymeradwyo o fewn 60 diwrnod i'r diwrnod y'u gwnaed.: §1–5 . Os na chânt eu cymeradwyo o fewn y cyfnod amser, yna maent yn dod i ben; os bydd cynnig cymeradwyo yn methu â phasio'r Senedd, daw'r offeryn i ben ar ddiwedd diwrnod y bleidlais.: §5–6 .

### Cymal adolygu

Rhaid i weithrediad ac effeithiolrwydd y Ddeddf gael eu hadolygu gan lywodraeth Cymru, a rhaid cyhoeddi'r adolygiad o fewn pedair blynedd i'r dyddiad y daw'r Ddeddf i rym (hy 9 Medi 2026).

Ymatebion
---------

Roedd Sefydliad Cyfrifwyr Siartredig Cymru a Lloegr (ICAEW) yn cefnogi'r "diben y polisi y tu ôl i'r Bil" ond yn beirniadu y byddai diwygiadau'n cael eu gwneud drwy is-ddeddfwriaeth yn hytrach na deddfwriaeth sylfaenol, gan ddweud bod "perygl o ddiffyg craffu priodol".

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Mesurau a Deddfau Senedd Cymru

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "1 - Power to modify the Welsh Tax Acts etc". *Legislation.gov.uk*. Cyrchwyd 9 December 2022.
2. ↑  "Welsh Tax Acts etc. (Power to Modify) Act 2022". *Senedd Cymru*. Cyrchwyd 11 December 2022.
3. ↑  "Plenary - Tuesday, 12 July 2022 13.30". *Senedd Cymru*. Cyrchwyd 11 December 2022.
4. ↑  Manon Antoniazzi (8 September 2022). "Royal Assent to an Act of Senedd Cymru - Welsh Tax Acts etc. (Power to Modify) Act 2022" (PDF). *Senedd Cymru*. Cyrchwyd 11 December 2022.
5. ↑  ymchwil.senedd.cymru; adalwyd 2 Chwefror 2023.
6. 1 2 3 4 5  "2 - Regulations under section 1: supplementary". *Legislation.gov.uk*. Cyrchwyd 9 December 2022.
7. 1 2  "3 - Policy statement: regulations under section 1 that have retrospective effect". *Legislation.gov.uk*. Cyrchwyd 9 December 2022.
8. ↑  "The Welsh Tax Acts etc. (Power to Modify) Act 2022: Statement of policy". *Welsh Government*. 24 October 2022. Cyrchwyd 11 December 2022.
9. 1 2  "4 - Procedure for regulations under section 1". *Legislation.gov.uk*. Cyrchwyd 9 December 2022.
10. ↑  "5 - Regulations ceasing to have effect: supplementary". *Legislation.gov.uk*. Cyrchwyd 9 December 2022.
11. ↑  "6 - Review of operation and effect of this Act". *Legislation.gov.uk*. Cyrchwyd 9 December 2022.
12. ↑  "WELSH TAX ACTS ETC. (POWER TO MODIFY) BILL 2022". *Institute of Chartered Accountants in England and Wales*. 26 January 2022. Cyrchwyd 9 December 2022.