Actor Seisnig oedd **Derek Fowlds** (2 Medi 1937 – 17 Ionawr 2020) sy’n fwyaf adnabyddus am chwarae rhan Bernard Woolley yn y comedïau teledu Prydeinig *Yes Minister* a *Yes Prime Minister*, ac Oscar Blaketon yn nrama hirhoedlog yr heddlu *Heartbeat* ar ITV, rôl a chwaraeodd am 18 mlynedd.

Bywyd cynnar
------------

Ganed Fowlds yn Wandsworth, Llundain, yn fab i Ketha Muriel (née Treacher) a James Witney Fowlds , gwerthwr. Addysgwyd Fowlds yn Ysgol Ashlyns, cyn Ysgol Fodern Uwchradd yn nhref hanesyddol Berkhamsted yn Swydd Hertford.

Gyrfa
-----

Ar ôl actio fel amatur, hyfforddodd Fowlds yn RADA a gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf ar lwyfan y West End yn *The Miracle Worker*. Ymddangosodd mewn amryw o rolau ffilm, gan gynnwys *Tamahine* (1963), *East of Sudan* (1964), *Hotel Paradiso* (1966), *Frankenstein Created Woman* (1967), *The Smashing Bird I Used to Know* (1969), *Tower of Evil* (1972) a *Meistres Pamela* (1974), cyn dod yn gyfarwydd i wylwyr teledu Prydain fel 'Mr. Derek' yn y gyfres blant *The Basil Brush Show*, gan gymryd lle Rodney Bewes fel cyflwynydd. Chwaraeodd rôl yr Arglwydd Randolph Churchill yng nghyfres ATV *Edward the Seventh* (1975). Chwaraeodd Bernard Woolley yn *Yes Minister* a'r gyfres olynol *Yes Prime Minister* ochr yn ochr â Paul Eddington a Nigel Hawthorne .

Rhwng 1983 a 1985, chwaraeodd Fowlds y brif ran yn sitcom *Affairs of the Heart*. Chwaraeodd ran fwy sinistr yn y ffilm gyffro wleidyddol *Die Kinder* yn 1990. Yna chwaraeodd y cymeriad Oscar Blaketon yng nghyfres drama heddlu hiraethus ar ITV, *Heartbeat,* am ei rediad cyfan. Ymddangosodd y cymeriad gyntaf fel rhingyll yr heddlu lleol, yna ymddeol o'r heddlu a rhedeg y swyddfa bost cyn dod yn dafarnwr .

Bywyd personol
--------------

Yn flaenorol roedd Fowlds yn briod â Wendy Tory ac yna y dawnsiwr a cyflwynydd *Blue Peter*, Lesley Judd. Roedd yn dad i ddau o blant gan gynnwys yr actor Jeremy Fowlds. Bu farw yn y Royal United Hospital yng Nghaerfaddon ar 17 Ionawr 2020 ar ôl dioddef o niwmonia.

Rhannau teledu
--------------

| Blwyddyn | Teitl | Rhan |
| --- | --- | --- |
| 1964 | *Gideon's Way* Pennod 26: "The Nightlifers" | Tim Coles |
| 1967 | *The Solarnauts* Pilot: "Cloud of Death" | Tempo |
| 1969–1973 | *The Basil Brush Show* | Mr Derek |
| 1975 | *Edward the Seventh* | Lord Randolph Churchill |
| 1978 | *Robin's Nest* Cyfres 2 Pennod 2 "The Candidate" | Ricky Hart |
| 1980–1984 | *Yes Minister* | Bernard Woolley |
| 1982 | *Minder* | Meadhurst |
| 1983–1985 | *Affairs of the Heart* | Peter Bonamy |
| 1986–1988 | *Yes, Prime Minister* | Bernard Woolley |
| 1988 | *The Settling of the Sun* | Kurt Friedman/Michael Robson |
| 1990 | *Die Kinder* | Crombie |
| 1992–2010 | *Heartbeat* | Sgt. Oscar Blaketon |
| 1992–1994 | *Firm Friends* | John Gutteridge |
| 2001 | *Lily Savage's Blankety Blank* | Ei hun |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Derek Fowlds Biography (1937–)
2. ↑  *Who's Who on Television*. Publisher: *ITV Books Ltd./Michael Joseph Ltd.* Published: 1985. Retrieved: 27 January 2013.

Dolenni allanol
---------------

* Derek Fowlds ar yr Internet Movie Database

* Derek Fowlds fel Oscar Blaketon yn *Heartbeat* Archifwyd 2019-09-10 yn y Peiriant Wayback.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 15928540
* LCCN: n84039606
* ISNI: 0000 0000 7876 2938
* GND: 132335867
* SUDOC: 241957222
* BIBSYS: 90877230
* NKC: pna2009525789

 |