Diplomydd a gwleidydd Somali oedd **Abdulrahim Abby Farah** (Arabeg: عبد الرحيم آبي فرح‎)‎ 22 Hydref 1919 – 14 Mai 2018). Bu'n gwasanaethu fel Cynrychiolydd Parhaol o Somalia i'r Cenhedloedd Unedig, ac fel y Llysgennad o Somalia i Ethiopia. Ef oedd cadeirydd y sefydliad anllywodraethol PaSAGO.

Bywyd personol
--------------

Ganwyd Farah ar 22 Hydref 1919, yn y Barri, Cymru, ond mae'n hanu o is-lwyth **Issa Musse** yr Isaaq.

Ar gyfer ei addysg drydyddol, enillodd radd o Goleg y Brifysgol, Exeter a Prifysgol Rhydychen yn Lloegr.

Roedd Farah yn briod gyda phump o blant.

Gyrfa
-----

Cychwynnodd Farah ei yrfa diplomyddol gyda gweinyddiaeth Ymddiriedolaeth Tiriogaeth Somaliland, ac ar ôl annibyniaeth, gyda llywodraeth sifil cynnar Gweriniaeth Somali.Gwasanaethodd mewn sawl swydd yno rhwng 1951 a 1961, gan gynnwys fel Cyfarwyddwr Gwasanaeth Gwybodaeth Somali.

Rhwng 1961 a 1965, roedd Farah yn Llysgennad Somalia i Ethiopia. Bu'n gweithredu fel cynrychiolydd Somalia i Gomisiwn Economaidd y Cenhedloedd Unedig dros Affrica (ECA) yn 1962. Cynrychiolodd Farah y wlad hefyd yng nghyfarfodydd Cyngor y Gweinidogion o Sefydliad Undod Affricanaidd (OAU) yn 1964 a 1965.

O 1965 i 1972, roedd Farah yn Cynrychiolydd Parhaol Somalia i'r Cenhedloedd Unedig yn Ninas Efrog Newydd. Ar yr un pryd gwasanaethodd fel y Cyfarwyddwr Cyffredinol dros dro yng Ngweinyddiaeth Materion Tramor Somalia yn 1966.

O 1969 i 1972, roedd Farah yn Gadeirydd Pwyllgor Arbennig yr UN yn Erbyn Apartheid, gan lywyddu dros sesiwn arbennig o Gyngor Diogelwch y Cenhedloedd Unedig yn 1972. Roedd yn gweithredu fel Ysgrifennydd Cynorthwyol-Cyffredinol ar gyfer Cwestiynau Gwleidyddol Arbennig rhwng 1973 a 1978. Yn ogystal, gwasanaethodd Farah fel cynrychiolydd Somalia o fewn Cynghrair y Gwladwriaethau Arabaidd. O 1979 hyd at 1990, roedd hefyd yn Is-ysgrifennydd-Cyffredinol ar gyfer Cwestiynau Gwleidyddol Arbennig .

Yn 1998, helpodd Farah sefydlu y Bartneriaeth i Gryfhau Sefydliadau Affricanaidd ar lawr gwlad (PaSAGO). Ers hynny, gwasanaethodd fel cadeirydd y corff. Bu farw Farah ym mis Mai 2018 yn 98.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "FOREIGN RELATIONS OF THE UNITED STATES, 1964–1968 VOLUME XXIV, AFRICA, DOCUMENT 348". Cyrchwyd 2015-05-19.
2. ↑  *Who's who in the United Nations and Related Agencies*. Arno Press. 1975. Cyrchwyd 2015-05-19.
3. ↑  "Tenth Annual AMUN Conference, December 5-6, 1975". University of Central Arkansas. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-02-23. Cyrchwyd 2015--2-23. Check date values in: `|access-date=` (help)
4. ↑  "Yonkers U.N. Families On The Go Yonkers U.N. Families On The Go" (PDF). Herald Statesman. 11 December 1970. Cyrchwyd 2015-05-20.
5. ↑  "FRUS 1964-1968, Volume XXIV: 320". U.S. Department of State. Cyrchwyd 2015-03-23.
6. ↑  Thomas, Scott M. (1996). *The Diplomacy of Liberation: The Foreign Relations of the African National Congress Since 1960*. I. B. Tauris. t. 115. ISBN 9781850439936.
7. ↑  Pirouz Mojtahed-Zadeh (2013). *Security and Territoriality in the Persian Gulf: A Maritime Political Geography*. Routledge. t. 215. ISBN 1136817247. Cyrchwyd 2015-02-23.
8. ↑  "Diplomat Abdulrahim Abby Farah passes away at 98". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2018-05-15. Cyrchwyd 2018-05-15.

Dolenni allanol
---------------

* Affricanaidd Ymgyrchydd Archif - Llysgennad Abdulrahim Abby Farah