Ysgol Cofadail, Trefenter
Pentref bychan yng nghanolbarth Ceredigion yw **Trefenter**. Saif i'r de o bentref Llangwyryfon, ychydig i'r dwyrain o'r ffordd B4576 ac i'r gorllewin o'r briffordd A485. I'r de-ddwyrain o'r pentref mae llethrau Y Mynydd Bach, ac i'r de mae Llyn Eiddwen.

Ceir yma olion safle amlffosog o'r Canol Oesoedd, sef Ffos Trefenter, sy’n heneb gofrestredig.

Yn yr ardal yma y bu'r hyn a elwir yn Rhyfel y Sais Bach yn 1819, pan brynodd Sais o'r enw Augustus Brackenbury stad yno a dechrau cau'r tiroedd comin. Bu gwrthwynebiad cryf gan y trigolion lleol, a llosgwyd dau dŷ a adeiladwyd gan Brackenbury. Adeiladodd drydydd tŷ a rhoi'r enw "Cofadail Heddwch" arno. Yn fuan wedyn, gadawodd yr ardal.

Codwyd Ysgol breswyl Cofadail yn y pentref yn 1877 gyda lle i dros gant o ddisgyblion. Ar y Mynydd Bach, mae cofeb i bedwar bardd o'r ardal: T. Hughes Jones, B.T. Hopkins, J. M. Edwards ac Edward Prosser Rhys.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan Elin Jones (Plaid Cymru) ac yn Senedd y DU gan Ben Lake (Plaid Cymru).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  British Place Names; adalwyd 17 Rhagfyr 2019
2. ↑  Gwefan Senedd Cymru
3. ↑  Gwefan Senedd y DU

Dolenni allanol
---------------

* Awyrlun o Ffos Trefenter, o Casglu'r Tlysau[*dolen marw*]

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Ceredigion**

**Trefi**  

Aberaeron  **·** Aberteifi  **·** Aberystwyth  **·** Ceinewydd  **·** Llanbedr Pont Steffan  **·** Llandysul  **·** Tregaron
  
**Pentrefi**  

Aberarth  **·** Aber-banc  **·** Aber-ffrwd  **·** Abermagwr  **·** Abermeurig  **·** Aber-porth  **·** Adpar **·** Alltyblaca  **·** Betws Bledrws  **·** Betws Ifan  **·** Betws Leucu  **·** Bethania  **·** Beulah  **·** Blaenannerch  **·** Blaenpennal  **·** Blaenplwyf  **·** Blaen-porth  **·** Y Borth **·** Bow Street  **·** Bronant  **·** Bwlch-llan  **·** Capel Bangor  **·** Capel Cynon  **·** Capel Dewi  **·** Capel Seion  **·** Caerwedros  **·** Castellhywel  **·** Cellan  **·** Cilcennin  **·** Ciliau Aeron  **·** Clarach  **·** Cnwch Coch  **·** Comins Coch  **·** Cribyn  **·** Cross Inn (1)  **·** Cross Inn (2)  **·** Cwm-cou  **·** Cwmystwyth  **·** Cwrtnewydd  **·** Dihewyd  **·** Dôl-y-bont  **·** Eglwys Fach  **·** Felinfach  **·** Y Ferwig  **·** Ffair-rhos  **·** Ffostrasol  **·** Ffos-y-ffin  **·** Ffwrnais  **·** Gartheli  **·** Goginan  **·** Y Gors  **·** Gwbert  **·** Henfynyw  **·** Henllan  **·** Horeb  **·** Llanafan  **·** Llanarth  **·** Llanbadarn Fawr  **·** Llandre  **·** Llandyfrïog  **·** Llanddeiniol  **·** Llanddewi Brefi  **·** Llanfair Clydogau  **·** Llanfarian  **·** Llanfihangel y Creuddyn  **·** Llangeitho  **·** Llangoedmor  **·** Llangrannog  **·** Llangwyryfon  **·** Llangybi  **·** Llangynfelyn  **·** Llangynllo  **·** Llanilar  **·** Llanio  **·** Llan-non  **·** Llanrhystud  **·** Llansantffraid  **·** Llanwenog  **·** Llanwnnen  **·** Llechryd  **·** Lledrod  **·** Llundain-fach  **·** Llwyncelyn  **·** Llwyndafydd  **·** Llwyn-y-groes  **·** Morfa  **·** Mwnt  **·** Nanternis  **·** Penbryn  **·** Penparc  **·** Penrhiw-llan  **·** Penrhyn-coch  **·** Penuwch  **·** Pen-y-garn  **·** Plwmp  **·** Pontarfynach  **·** Ponterwyd  **·** Pontgarreg  **·** Pontrhydfendigaid  **·** Pontrhydygroes  **·** Pontsiân  **·** Rhydlewis  **·** Rhydowen, Ceredigion  **·** Rhydyfelin  **·** Rhydypennau  **·** Salem  **·** Sarnau  **·** Southgate  **·** Swyddffynnon  **·** Synod Inn  **·** Talgarreg  **·** Tal-y-bont **·** Temple Bar **·** Trefenter  **·** Trefilan  **·** Tremain  **·** Tre-saith  **·** Tre Taliesin  **·** Troedyraur  **·** Ysbyty Ystwyth  **·** Ystrad Aeron  **·** Ystrad Meurig  **·** Ystumtuen