Hjalmar Söderberg
Nofelydd, dramodydd, bardd a newyddiadurwr o Sweden oedd **Hjalmar Emil Fredrik Söderberg** (2 Gorffennaf 1869 – 14 Hydref 1941). Mae ei weithiau yn aml yn ymwneud â chymeriadau pruddglwyf a chlaf o gariad, ac yn cynnig portread cyfoethog o Stockholm ei gyfnod. Mae Söderberg yn cael ei werthfawrogi'n fawr yn ei famwlad, ac weithiau yn cael ei weld yn gydradd ag August Strindberg.

Yn enedigol o Stockholm, dechreuodd Söderberg ei yrfa lenyddol gyda'r papur newydd dyddiol *Svenska Dagbladet* pan oedd yn 20 oed. Chwe blynedd yn ddiweddarach, cyhoeddwyd ei nofel gyntaf, *Förvillelser* (Lledrithion, 1895), wedi'i hysgrifennu o safbwynt dandi ifanc sy'n ofera yn y brifddinas, yn gwastraffu arian a charu. Daeth y stori brudd a myfyrgar yn nodweddiadol o waith Söderberg. Cyn cyhoeddi *Historietter* (Hanesion, 1898), casgliad o ugain stori fer, ymddangosodd ei brif waith nesaf – *Martin Bircks Ungdom* (Ieuenctid Martin Birck, 1901). Yn debyg i *Förvillelser* o ran y darlun amgylcheddol byw a'r ddirnadaeth graff, mae'n dilyn datblygiad bardd amatur ifanc. Nofel nesaf Söderberg, sy'n cael ei ystyried gan rai fel ei gampwaith, oedd *Doktor Glas* (Doctor Glas, 1905). Mewn stori ddychrynllyd o ddial ac angerdd, mae Söderberg yn cadw at ei arddull dwysbigol ond digyffro.

Trodd Söderberg at newyddiaduraeth ac astudiaethau diwinyddol mewn blynyddoedd diweddarach. Roedd yn ffyrnig o feirniadol o Natsïaeth, a byddai'n aml yn sygrifennu ar y pwnc ym mhapur y Gwrthsafiad *Göteborgs Handels- och Sjöfartstidning*. Bu farw yn Denmark ac mae wedi'i gladdu yn Vestre Kirkegård yn Copenhagen.

Bu Söderberg yn briod â Märta Abenius (g. 1871, m. 1932) rhwng 1899 a 1917. Cawsant dri o blant: yr actores Dora Söderberg-Carlsten (g. 1899), Tom Söderberg (g. 1900) a Mikael Söderberg (g. 1903). O 1917 ymlaen, bu'n briod yn Denmarc â Emelie Voss (g. 1876, m. 1957), a chawsant un plentyn: yr actores Betty Søderberg (g. 1910).

Cafodd Söderberg berthynas dymhestlog am nifer o flynyddoedd gyda Maria von Platen (g. 1871, m.1959), a dywedir i'r berthynas honno ddylanwadu ar ei waith, yn arbennig ei ddrama *Gertrud* (1906), a'r cymeriad Lydia yn *Den allvarsamma leken (*Y Gêm Ddifrifol, 1912).

Rhestr o'i weithiau
-------------------

* *Förvillelser* (1895) – "Lledrithion"
* *Historietter* (1898) – "Straeon Byrion"
* *Martin Bircks ungdom* (1901) – "Ieuenctid Martin Birck"
* *Främlingarne* (1903) – "Y Dieithriaid"
* *Doktor Glas* (1905) – "Doctor Glas"
* *Gertrud* (1906) (drama mewn tair act)
* *Det mörknar över vägen* (1907) – "Mae'r Ffordd yn Tywyllu"
* *Valda sidor* (1908) – "Cymryd Ochrau"
* *Hjärtats oro* (1909) – "Gofid y Galon"
* *Den allvarsamma leken* (1912) – "Y Gêm Ddifrifol"
* *Aftonstjärnan* (1912) – "Seren yr Hwyr" (drama un act)
* *Den talangfulla draken* (1913) – "Y Ddraig Ddawnus"
* *Jahves eld* (1918) – "Tân Jahve"
* *Ödestimmen* (1922) – "Awr y Dynged" (drama mewn tair act)
* *Jesus Barabbas. Ur löjtnant Jägerstams memoarer* (1928)
* *Resan till Rom* (1929) – "Gwibdaith i Rufain"
* *Den förvandlade Messias* (1932) – "Y Meseia Newidiedig/Gweddnewidiedig"

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 14783431
* LCCN: n79056043
* ISNI: 0000 0001 2121 4583
* GND: 118797867
* SELIBR: 95522
* SUDOC: 028408608
* BNF: cb12024919q (data)
* BIBSYS: 90134603
* NDL: 00474264
* NKC: jo20000075391
* CiNii: DA09347357

 |