Ffugenw **Abraham Cecil Francis Fothergill Rowlands** (27 Ionawr, 1856 – 10 Tachwedd, 1914) oedd **Cecil Raleigh**. Roedd yn actor a dramodydd Cymreig.

Bywyd personol
--------------

Ganed Abraham Cecil Francis Fothergill Rowlands ar 27 Ionawr 1856 yn Aberystruth, Sir Fynwy, yn fab i Cecilia Anne Daniel Riley (1813-1911) a'i hail ŵr Dr. John Fothergill Rowlands (1823-1878). Cymerodd yr enw llwyfan Cecil Raleigh. Ar 19 Rhagfyr 1882, priododd Effie Adelaide Henderson (1859 - 16 Hydref 1936), nofelydd a gyhoeddodd o dan yr enw Effie Adelaide Rowlands ac yn ddiweddarach yn actio o dan yr enw llwyfan E. Maria Albanesi, bu iddynt ysgaru yn ddiweddarach. Ar 31 Mawrth 1894, ailbriododd ag Isabel Pauline Ellissen (8 Awst 1862-22 Awst 1923), actores a oedd yn defnyddio'r enw llwyfan Saba Raleigh.

Gyrfa
-----

Chwaraeodd am gyfnod mewn theatr gerdd, ond gadawodd actio er mwyn ysgrifennu dramâu, naill ai ar ei ben ei hun neu mewn cydweithrediad ag eraill, cynhyrchodd dramâu, felodramâu a darnau cerddorol, a lwyfannwyd yn bennaf yn y *Comedy Theatre*, Llundain, ac yn y blynyddoedd diweddarach yn Drury Lane.

Mae *Cheer, Boys, Cheer* (1895); *Hearts are Trumps* (1899); *The Best of Friends* (1902); a *The Whip* (1909–10) yn enghreifftiau nodweddiadol o'i ddramâu, ond roedd yn arbennig o lwyddiannus gyda'i ddarnau cerddorol megis *Little Christopher Columbus* (1893), *Dick Whittington and His Cat* (1894), *The Yashmak* (1897) a *The Sunshine Girl* (1912).

Yn ddiweddarach gwnaed sawl un o'i ddramâu yn ffilmiau. Gweithiodd fel beirniad drama i ddau neu dri o bapurau Llundain, a daeth yn ysgrifennydd i'r Ysgol Celf Ddramatig yn Gower Street, Llundain.

Dramâu
------

Cyd-ysgrifennodd *The Derby Winner*, 1894, gyda Henry Hamilton ac Augustus Harris, a gynhyrchwyd yn yr Unol Daleithiau o dan y teitl *The Sporting Duchess* a'i addasu ar gyfer ffilm ym 1915 a 1920 ymysg ei ddramau eraill oedd:

* *Cheer, Boys, Cheer*, gyda Harris a Hamilton, 1895
* *The White Heathe*r, 1897, gyda Hamilton, sylfaen ffilm fud 1919
* *The Great Ruby*, 1898, gyda Hamilton, sylfaen ffilm fud 1915
* *Hearts Are Trumps*, 1900, sylfaen ffilm fud 1920
* *The Sins of Society*, 1909, gyda Hamilton, sylfaen ffilm fud 1915
* The Whip, 1909, gyda Henry Hamilton , y sylfaen ar gyfer ffilmiau mud 1917 a 1928
* *The King's Minister*, sylfaen ffilm fud 1914
* *Sealed Orders,* 1915, gyda Hamilton, wedi'i addasu ar gyfer ffilm 1918 *Stolen Orders*
* *Sporting Life*, gyda Seymour Hicks, sylfaen ffilmiau mud 1918 a 1925
* *The Marriages of Mayfair*, sylfaen y ffilm fud 1920 *The Fatal Hour*
* *The Hope*, gyda Hamilton, sylfaen ar gyfer ffilm fud 1920
* The Best of Luck , gyda Hamilton, y sylfaen ar gyfer ffilm fud 1920
* *The Best of Friends*
* *The Price of Peace*
* *The Grey Mare*, gyda George Robert Sims
* *The Guardsman*, gyda Sims

Theatr
------

* *Little Christopher Columbus*, 1893 burlesque, wedi ei gyd-ysgrifennu â Sims
* *Dick Whittington and His Cat*, pantomeim 1894, wedi ei gyd-ysgrifennu gydag Augustus Harris a Hamilton
* *The Yashmak*, 1897 sioe gerdd, wedi'i gyd-ysgrifennu â Seymour Hicks
* *The Sunshine Girl*, 1912 Comedi gerddorol Edwardaidd, llyfr wedi'i gyd-ysgrifennu â Paul A. Rubens

Marwolaeth
----------

Bu farw ym 1914 a rhoddwyd ei olion i orffwys ym Mynwent Golders Green, Llundain

Oriel
-----

* 
* 
* 
* 
*

Dolenni allanol
---------------

* Cecil Raleigh yn yr Internet Broadway Database
* Cecil Raleigh ar IMDb

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Cecil Raleigh***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Meggie Albanesi". *IMDb*. Cyrchwyd 2019-10-11.
2. ↑  "MR AND MRS ROWLANDS/RALEIGH". *www.epsomandewellhistoryexplorer.org.uk*. Cyrchwyd 2019-10-11.
3. ↑  "Saba Raleigh". *IMDb*. Cyrchwyd 2019-10-11.
4. ↑  "OUR LONDON CORRESPONDENCE, Liverpool Mercury". 11 Medi 1882. Cyrchwyd 11 Hydref 2019.
5. ↑  "Mr. Cecil Raleigh". *gdc.gale.com*. Sunday Times. 15 Tachwedd 1914. Cyrchwyd 2019-10-11.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 21039583
* LCCN: n82208537
* ISNI: 0000 0000 2637 9961
* GND: 1049456653
* BNF: cb146965500 (data)

 |