*Mae'r erthygl hwn yn cyfeirio at ddiet dyn, ar gyfer diet anifeiliaid sy'n seiliedig ar blanhigion gweler llysyddiaeth*
Amryw o gynhwysion bwyd llysieuol
Diet sy'n eithrio cig (gan gynnwys helwriaeth, pysgod, dofednod ac unrhyw sgil gynnyrch lladd anifeiliaid) yw **llysieuaeth**. Mae sawl amrywiaeth ar y diet sy'n eithrio wyau a neu unrhyw gynnyrch anifeiliaid megis cynnyrch llaeth a mêl.

Ffurf o lysieuaeth yw diet fegan, sy'n eithrio pob cynnyrch anifeiliaid megis cig, pysgod, cynnyrch llaeth, ac wyau. Mae feganiaeth llym hefyd yn eithrio'r defnydd o gynnyrch anifeiliaid megis gwlân, sidan, lledr a ffwr ar gyfer gwisg neu addurn, er nad yw'r rhain yn ymwneud â marwolaeth neu laddfa anifail.

Mae'r rhan fwyaf o lysieuwyr yn bwyta cynnyrch llaeth ac wyau. Mae llysieuaeth-lactos yn cynnwys cynnyrch llaeth ond yn eithrio wyau, llysieuaeth-ofo yn cynnwys wyau ond nid cynnyrch llaeth, ac mae llysieuaeth-lactos-ofo yn cynnwys wyau a chynnyrch llaeth.

Mae diet rhannol-lysieuaeth yn cynnwys bwydydd llysieuol yn bennaf, ond hefyd yn cynnwys pysgod ac weithiau dofednod, yn ogystal ag wyau a chynnyrch llaeth. Mae'r cysylltiad rhwng rhannol-lysieuaeth a gwir lysieuaeth yn gyffredin yn achosi cymysgedd yn yr eirfa, yn arbennig llysieuaeth-pysgod sy'n cynnwys pysgod, a cham-gategoreiddio nifer o ddietau fel rhai llysieuol. Dechreuwyd defnyddio'r term llysieuwyr yn gyffredin gan Gymdeithas y Llysieuwyr, cyn gynhared â 1847, mae'r gymdeithas yn condemnio cysylltiad dietau rhannol-lysieuaeth fel llysieuaeth ddilys; mae'n gymdeithas yn dweud nad yw bwyta pysgod yn llysieuol.

Mae'r rhesymau dros ddewis llysieuaeth yn amrywio o foesoldeb, crefydd, diwylliant, moeseg, estheteg, amgylchedd, cymdeithas, economi, gwleidyddiaeth, blas neu iechyd. Mae dietau llysieuol sydd wedi eu cynllunio'n gywir wedi eu canfod i ateb anghenion maeth pob cyfnod o fywyd, ac mae astudiaethau ehangach wedi dangos fod llysieuaeth yn arwain i debygolrwydd llai o ddatblygu cancr, clefyd y galon ischaemig, a chlefydau eraill.

Gweler hefyd
------------

* Llysieulyfr Salesbury
* Diet
* Rhestr llysieuwyr
* Feganiaeth

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) The Vegetarian Society - Definitions Information Sheet. The Vegetarian Society.
2. ↑  (Saesneg) Vegetarian. Compact Oxford English Dictionary. "*a person who does not eat meat for moral, religious, or health reasons. diffinnir 'meat' fel 'the flesh of an animal as food']*"
3. ↑  (Saesneg) Diffiniad geiriadur o'r gair 'Vegan'
4. ↑   *Vegetarian Meal Planning*. uwhealth.org.
5. ↑  Bryant A. Stamford, Becca Coffin (1995). *The Jack Sprat Low-Fat Diet*. University Press of Kentucky. ISBN 081310856X, 9780813108568
6. ↑  "VEGETARIANS DO NOT EAT FISH!" Archifwyd 2015-03-15 yn y Peiriant Wayback. Ymgyrch Pysgod Cymdeithas y Llysieuwyr
7. ↑  Timothy J Key *ac eraill*, *"Mortality in vegetarians and nonvegetarians: detailed findings from a collaborative analysis of 5 prospective studies"* American Journal of Clinical Nutrition, Vol. 70, No. 3, 516S-524S, Medi 1999
8. ↑  Timothy J Key *ac eraill*, *"Mortality in British vegetarians: review and preliminary results from EPIC-Oxford"* American Journal of Clinical Nutrition, Vol. 78, No. 3, 533S-538S, Medi 2003
9. ↑   Vegetarian Diets. American Dietetic Association a Dietitians of Canada.
10. ↑   *Meat can raise your lung cancer risk, too*. MSNBC (11 Rhagfyr 2007).

Dolenni allanol
---------------

* (Saesneg) Gwybodaeth Llysieuaeth a Feganiaeth

Chwiliwch am ***llysieuaeth***  
yn Wiciadur.