recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Adolf Gärtner yw ***Napoleon Und Die Kleine Wäscherin - Teil 1*** a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd gan Ellen Richter yn yr Almaen a Gweriniaeth Weimar. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Willi Wolff. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ellen Richter a Rudolf Lettinger. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Cabinet of Dr. Caligari* sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene. 
Arpad Viragh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Adolf Gärtner ar 24 Gorffenaf 1870 yn Berlin a bu farw yn Los Angeles ar 1 Mawrth 1994.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Adolf Gärtner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Athrawes, darlithydd, cynhyrchydd a bardd o Gymraes oedd **Carol Byrne Jones** (31 Gorffennaf 1943 – 29 Tachwedd 2023). Bu'n gynhyrchydd y ffilm *Tân ar y Comin* ymysg rhaglenni eraill.

Bywyd cynnar ac addysg
----------------------

Magwyd Carol yn Nyffryn Teifi. Derbyniodd ei gaddysg yn Ysgol Ramadeg Llandysul a Choleg Prifysgol Caerdydd. Wedi gadael y coleg aeth yn drefnydd drama i Sir Frycheiniog.

Gyrfa
-----

Bu'n darlithio yn Nulyn ac wedi cyfnod yn dysgu Drama a Saesneg yn Aberteifi aeth i weithio i HTV yng Nghaerdydd a'r Wyddgrug, "gan ddod y fenyw gyntaf i gyfarwyddo rhaglenni i'r cwmni". Wedi hynny ffurfiodd cwmni ei hun, Y Wennol Cyf, a gynhyrchodd y ffilm *Tân ar y Comin*.

Hefyd cyfieithodd y nofel i'r Saesneg, gyda'r teitl *Gipsy Fires*. Aeth i ddarlithio ar ffilm a drama i Brifysgol Llambed gan wneud gradd doethuriaeth yn y maes. Bu hefyd yn Ddarlithydd Cynhyrchu yn yr Adran Theatr, Ffilm a Theledu ym Mhrifysgol Aberystwyth.

Bywyd personol
--------------

Roedd ganddi ddau fab - Huw a Conor a brawd, Ken Jones.

Roedd yn byw yn Aberporth. Bu farw yn 80 mlwydd oed yn Ysbyty Glangwili, Caerfyrddin wedi gwaeledd byr. Cynhaliwyd ei angladd yn Amlosgfa Parc Gwyn, Arberth am 1 o'r gloch ddydd Llun, 18 Rhagfyr.

Teyrngedau
----------

Dywedodd y bardd a'r ymgyrchydd Philippa Gibson - "Roedd hi'n ffrind i gymaint o bobl... Fe fyddai hi mor frwdfrydig am bob dim - yn enwedig gyda phapur bro Y Gambo. Roedd hi'n golygu y papur yn aml a wastad yn fodlon camu mewn os nad oedd neb arall ar gael.

"Byddai hi wrth ei bodd yn nosbarth cynganeddu Ceri Wyn Jones a dosbarth trafod cerdd Idris Reynolds, roedd hi'n aelod ffyddlon o Gymdeithas Ceredigion ac yn aelod selog o dîm Talwrn y Beirdd Glannau Teifi."

Dywedodd y Prifardd Idris Reynolds - "Roedd ganddi gyfoeth o wybodaeth - yn enwedig ym maes llenyddiaeth. Roeddwn i'n falch iawn o'i chael yn y dosbarth trafod llenyddiaeth.

Talwyd teyrnged iddi gan Geraint Evans, Cyfarwyddwr Strategaeth Cynnwys a Chyhoeddi S4C: "Mae'n siŵr y bydd cenedlaethau o wylwyr S4C yn cofio ffilm Tân ar y Comin, clasur gafodd ei seilio ar nofel T. Llew Jones.

"Mae'r ffilm yn enghraifft wych o waith Carol Byrne Jones, ffilm sy'n dal i gael ei gwerthfawrogi hyd heddiw."

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Carol Byrne Jones: Cofio menyw oedd yn 'ffrind i gymaint o bobl'". *BBC Cymru Fyw*. 2023-12-11. Cyrchwyd 2023-12-12.
2. ↑  "The obituary notice of Carol Ann Byrne JONES". *funeral-notices.co.uk* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2023-12-12.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 50926205

 |
Ffilm ddrama am chwaraeon gan y cyfarwyddwr Peter Solan yw ***Boxer a Smrť*** a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Slofaceg a hynny gan Józef Hen. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Manfred Krug, Józef Kondrat, Ľudovít Ozábal, Edwin Marian, Gerhard Rachold, Valentina Thielová, Štefan Kvietik, Leopold Haverl, Štefan Winkler, Dušan Lenci, Hana Slivková, Jindřich Narenta a Viera Radványiová. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *From Russia with Love* sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 230 o ffilmiau Slofaceg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter Solan ar 25 Ebrill 1929 yn Banská Bystrica a bu farw yn Bratislava ar 27 Hydref 2020. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Peter Solan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi: .
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cornbig brith Malabar** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cornbigau brithion Malabar) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Anthracoceros coronatus***; yr enw Saesneg arno yw *Malabar pied hornbill*. Mae'n perthyn i deulu'r Cornbigau (Lladin: *Bucerotidae*) sydd yn urdd y *Coraciiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. coronatus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r cornbig brith Malabar yn perthyn i deulu'r Cornbigau (Lladin: *Bucerotidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cornbig Malabar | Ocyceros griseus |  |
|
| Cornbig Narcondam | Rhyticeros narcondami |  |
|
| Cornbig Sri Lanka | Ocyceros gingalensis |  |
|
| Cornbig Swmba | Rhyticeros everetti |  |
|
| Cornbig arianfochog | Bycanistes brevis |  |
|
| Cornbig bochfrown | Bycanistes cylindricus |  |
|
| Cornbig codrychog | Rhyticeros undulatus |  |
|
| Cornbig cribog | Berenicornis comatus |  |
|
| Cornbig helmfrith | Bycanistes subcylindricus |  |
|
| Cornbig helmog | Rhinoplax vigil |  |
|
| Cornbig llwyd India | Ocyceros birostris |  |
|
| Cornbig utganol | Bycanistes bucinator |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cornbig brith Malabar** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Arthur B. Woods yw ***Confidential Lady*** a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd gan Samuel Sax yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Derek Twist a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bretton Byrd. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Warner Bros..

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jane Baxter a Ben Lyon. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Gone with the Wind* sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Basil Emmott oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur B Woods ar 17 Awst 1904 yn Lerpwl a bu farw yn Emsworth ar 18 Chwefror 1969. Derbyniodd ei addysg yn Downside School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Arthur B. Woods nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama llawn antur gan y cyfarwyddwr Arthur B. Woods yw ***Drake of England*** a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd gan Walter C. Mycroft yn y Deyrnas Gyfunol; y cwmni cynhyrchu oedd Associated British Picture Corporation. Lleolwyd y stori yn Lloegr a Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Louis N. Parker. Dosbarthwyd y ffilm gan Associated British Picture Corporation.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Matheson Lang. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Mutiny on the Bounty* sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Claude Friese-Greene oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Edward B. Jarvis sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur B Woods ar 17 Awst 1904 yn Lerpwl a bu farw yn Emsworth ar 18 Chwefror 1969. Derbyniodd ei addysg yn Downside School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Arthur B. Woods nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Adrian Brunel yw ***Follow The Lady*** a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Fox Film Corporation.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw William Hartnell, D. A. Clarke-Smith a Marguerite Allan. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *King Kong* ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Adrian Brunel ar 4 Medi 1892 yn Brighton a bu farw yn Gerrards Cross ar 7 Gorffennaf 2021. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ac mae ganddo o leiaf 7 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Harrow.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Adrian Brunel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 17 Ebrill 2016.
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Taylor Wong yw ***Cariad Ysbrydol*** a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd gan Johnny Mak yn Hong Cong; y cwmni cynhyrchu oedd Orange Sky Golden Harvest. Lleolwyd y stori yn Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Cantoneg. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Orange Sky Golden Harvest.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Chow Yun-fat. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Last Emperor* sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 200 o ffilmiau Cantoneg wedi gweld golau dydd. 
Jingle Ma oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Taylor Wong ar 1 Ionawr 1950 yn Jiangmen.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Taylor Wong nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm am berson gan y cyfarwyddwr Adrian Noble yw ***Mrs Lowry & Son*** a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain a chafodd ei ffilmio yn Llundain a Manceinion. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Craig Armstrong. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Timothy Spall, Vanessa Redgrave, Stephen Lord, David Schaal a Wendy Morgan. Mae'r ffilm *Mrs Lowry & Son* yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Parasite* sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Chris Gill sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Adrian Noble ar 19 Gorffenaf 1950 yn Chichester. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Bryste.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 62% (Rotten Tomatoes)
* 6.1/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Adrian Noble nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Mrs. Lowry & Son". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Ffilm am berson gan y cyfarwyddwr Gordian Maugg yw ***Fritz Lang – Der Andere in Uns*** a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Fritz Lang*** ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Gordian Maugg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Heino Ferch, Thomas Thieme, Samuel Finzi, Johanna Gastdorf a Lisa Charlotte Friederich. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantastic Beasts and Where to Find Them* sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Lutz Reitemeier oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Florentine Bruck sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gordian Maugg ar 23 Mai 1966 yn Heidelberg. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 33 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Deutscher Filmpreis

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gordian Maugg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Der Olympische Sommer |  | yr Almaen | Almaeneg | 1993-09-17 |
| Die Kaukasische Nacht |  | yr Almaen |  | 1996-01-01 |
| Fritz Lang – Der Andere in Uns |  | yr Almaen | Almaeneg | 2016-04-14 |
| Hans Warns – Mein 20. Jahrhundert |  | yr Almaen | Almaeneg | 1999-09-11 |
| Zeppelin! |  | yr Almaen | Almaeneg | 2005-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 17 Awst 2016. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.
Mae **Hen Galan** neu weithiau **Calan hen** yn cyfeirio at 13 Ionawr, sef diwrnod cynta'r flwyddyn cyn 1752 pan newidiwyd y dyddiad i'r un presennol (1af o Ionawr); cyn hynny diwrnod cynta'r flwyddyn oedd 13 Ionawr. Golygai'r newid hwn y 'collwyd' 11 diwrnod, ac achoswyd cryn bryder gan gred llawer o bobl y byddent yn colli 11 diwrnod o'u bywydau. Ac felly mae rhai ardaloedd yn dal i ddathlu'r Hen Galan ar sail yr hen Galendr Iŵl a gafodd ei ddisodli ym 1752 gan Galendr Gregori e.e. Cwm Gwaun a Llandysul.

Yn ôl Iorwerth C. Peate yn ei gyfrol *Diwylliant Gwerin Cymru*, 12 Ionawr oedd yr Hen Galan, nid 13 Ionawr.

Arferion yng Nghymru
--------------------

Roedd yr hen galan yn ddiwrnod o ŵyl ac roedd gwledda'n rhan hanfodol ohono. Hyd at 1833 arferid dathlu'r calan yn Llandysul drwy gêm gicio pêl - gyda phorth eglwys Llandysul yn un gôl a phorth eglwys Llanwenog y llall. Ar doriad y wawr - a chyn hynny'n aml - arlwywyd gwledd fawr, neu 'frecwast', ac erbyn cychwyn y gêm am naw o'r gloch y bore, roedd llawer o'r bechgyn yn chwil ulw. Roedd y gêm yn esgys da iddynt lambastio'i gilydd - gyda thorri esgyrn yn rhan o'r hwyl. Rhoddodd y Parchedig Evan James stop i'r holl giamocs yn 1833 pan fynnodd y dylai'r plwyfolion ddod i gyfarfod adrodd o'r Beibl a chanu emynau yn hytrach. Mae'r arferiad hwn yn parhau yn Llandysul hyd y dydd hwn (2015), ar y 12fed o Ionawr ond diflannodd 'Gŵyl Cicio'r Bêl' o Landysul a phob tref arall a arferai ei chwarae.

Yng Nghwm Gwaun, mae'r gymuned yn parhau gyda nifer o'r hen draddodiadau, yn ddi-dor, gyda llawer ohonynt (yn enwedig plant) yn cerdded o amgylch ffiniau'r plwyf yn mofyn 'calennig' - fferins, losin, arian neu ffrwyth, fel arfer. Roedd hyn yn arferiad mewn sawl lle ledled Cymru, cyn ei newid i'r calan newydd. Mae taith Cwm Gwaun yn 18 milltir (29 km) o amgych y dyffryn, gan aros yma ac acw i ganu am eu calennig a chroesawu'r flwyddyn newydd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan y BBC; Dathlu'r Hen Galan er gwaetha'r tywydd; adalwyd 05/101/2013
2. ↑  Gwefan y BBC; Dathlu'r Hen Galan o hyd ; adalwyd 05/01/2013
3. ↑  www.genuki.org.uk; adalwyd 5 Ionawr 2015
4. ↑  St Tysul's Church, Llandysul. *A Short History and Guide by I. T. Hughes and J. R. Jenkins*, t.10.
5. ↑  Gwefan y BBC; adalwyd 5 Ionawr 2015

Gweler hefyd
------------

* Gŵyl Cadi Ha
* Nadolig
* Y Plygain
* Y Fari Lwyd
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Arthur B. Woods yw ***Radio Parade of 1935*** a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd gan Walter C. Mycroft yn y Deyrnas Gyfunol; y cwmni cynhyrchu oedd Associated British Picture Corporation. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Paul Perez a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Benjamin Frankel. Dosbarthwyd y ffilm gan Associated British Picture Corporation.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Helen Chandler, Will Hay, Davy Burnaby, Alfred Drayton a Clifford Mollison. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Thin Man* ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Cyril Bristow oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur B Woods ar 17 Awst 1904 yn Lerpwl a bu farw yn Emsworth ar 18 Chwefror 1969. Derbyniodd ei addysg yn Downside School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Arthur B. Woods nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.
Ffilm ddrama llawn cyffro seicolegol gan y cyfarwyddwr Matthew Parkhill yw ***Dot The I*** a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen, Unol Daleithiau America a'r Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gael García Bernal, Tom Hardy, Natalia Verbeke, Charlie Cox, James D'Arcy, Tasha de Vasconcelos, Jonathan Kydd, Michael Elwyn, Yves Aubert a Myfanwy Waring. Mae'r ffilm *Dot The I* yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl* sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Affonso Beato oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jon Harris sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

```
Mae ganddo o leiaf 2 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
```

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 25% (Rotten Tomatoes)
* 4.6/10 (Rotten Tomatoes)

.

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 306,224 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Matthew Parkhill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi: "Dot the I (2003): Release Info". *Internet Movie Database* (yn Saesneg). Cyrchwyd 9 Tachwedd 2020. "Dot the I (2003): Release Info". *Internet Movie Database* (yn Saesneg). Cyrchwyd 9 Tachwedd 2020.
2. 1 2  "Dot the I". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Arnold Fanck yw ***Der Berg Des Schicksals*** a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Arnold Fanck. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Erna Morena, Hertha von Walther, Frida Richard, Hannes Schneider a Luis Trenker. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Nibelungen* sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arnold Fanck ar 6 Mawrth 1889 yn Frankenthal a bu farw yn Freiburg im Breisgau ar 11 Ebrill 2017. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Deutscher Filmpreis

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Arnold Fanck nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Adurthi Subba Rao yw ***Dagudu Moothalu*** a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan Mullapudi Venkata Ramana a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan K. V. Mahadevan. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw N. T. Rama Rao. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Dr. Strangelove* sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Adurthi Subba Rao ar 16 Rhagfyr 1912 yn Rajamahendravaram a bu farw yn Chennai ar 13 Gorffennaf 2011.   
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobrau Filmfare De

 Derbyniodd ei addysg yn St. Xavier's College, Mumbai.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Adurthi Subba Rao nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Armando Couto yw ***Modelo 19*** a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg a hynny gan Mario Civelli a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Francisco Mignone. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw José Mauro de Vasconcelos. Lima Duarte, Arrelia, Elísio de Albuquerque, Ilka Soares, Jaime Barcelos, Luigi Picchi, Miro Cerni, Carlos Cotrim, Mario Civelli ac Armando Couto. Mae'r ffilm *Modelo 19* yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *All About Eve* sy’n ffilm gomedi
Americanaidd *gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach,* Oggi il cielo e azurro*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Hugo Chiarella.*

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Armando Couto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm am gelf gan y cyfarwyddwr Adam Green yw ***Adam Green's Aladdin*** a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Adam Green. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Macaulay Culkin, Leo Fitzpatrick, Devendra Banhart, Zoë Kravitz, Natasha Lyonne, Penn Badgley, Adam Green, Alia Shawkat, Francesco Clemente, Parker Kindred, Neil Harbisson, Andrew VanWyngarden, Har Mar Superstar, Jack Dishel, Rodrigo Amarante a Nicole LaLiberte. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantastic Beasts and Where to Find Them* sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Adam Green ar 28 Mai 1981 yn Ninas Efrog Newydd. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1998 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Emerson.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Adam Green nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Armando Fizzarotti yw ***Presentimento*** a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Napoli. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Antonio Margheriti a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carlo Savina. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carlo Giuffré, Tina Lattanzi, Carlo Pisacane, Anita Todesco, Gino Latilla, Guglielmo Inglese a Luisa Mattioli. Mae'r ffilm *Presentimento (ffilm o 1956)* yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Searchers* sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Armando Fizzarotti ar 16 Chwefror 1892 yn Napoli a bu farw yn yr un ardal ar 2 Ebrill 1997.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Armando Fizzarotti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Adrian Brunel yw ***Important People*** a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Metro-Goldwyn-Mayer.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Stewart Rome, Dorothy Boyd, Helen Goss a Jack Raine. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Thin Man* ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Adrian Brunel ar 4 Medi 1892 yn Brighton a bu farw yn Gerrards Cross ar 7 Gorffennaf 2021. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Harrow.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Adrian Brunel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| A Light Woman |  | y Deyrnas Gyfunol | 1928-01-01 |
| Badger's Green |  | y Deyrnas Gyfunol | 1934-01-01 |
| Blighty |  | y Deyrnas Gyfunol | 1927-01-01 |
| *Bookworms* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1920-01-01 |
| City of Beautiful Nonsense |  | y Deyrnas Gyfunol | 1935-01-01 |
| Cross Currents |  | y Deyrnas Gyfunol | 1935-01-01 |
| Cut It Out |  | y Deyrnas Gyfunol | 1925-01-01 |
| The Crooked Billet |  | y Deyrnas Gyfunol | 1929-01-01 |
| *The Invader* |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | 1935-01-01 |
| The Lion Has Wings |  | y Deyrnas Gyfunol | 1939-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Arthur Hoyt yw ***Station Content*** a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Catherine Carr. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Triangle Film Corporation.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Gloria Swanson. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Shoulder Arms* sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. 
Elgin Lessley oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Hoyt ar 19 Mawrth 1874 yn Georgetown, Colorado a bu farw yn Woodland Hills ar 9 Ebrill 2009. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 32 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Arthur Hoyt nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| High Stakes |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1918-01-01 |
| Station Content |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1918-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Adrian Grenier yw ***Teenage Paparazzo*** a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Adrian Grenier a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Torn. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Britney Spears, Lindsay Lohan, Paris Hilton, Whoopi Goldberg, Eva Longoria, Alec Baldwin, Matt Damon, Lewis Black, Michelle Rodriguez, Brooke Shields, Adrian Grenier, Abel Ferrara, Rosie O'Donnell, Martin Landau, Perez Hilton, Kevin Connolly, Mario Lopez, Kevin Dillon, Drew Barrymore a Jerry Ferrara. Mae'r ffilm *Teenage Paparazzo* yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inception* sef ffilm wyddonias
llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Lance Bangs oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Adrian Grenier ar 10 Gorffenaf 1976 yn Santa Fe. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1997 ac mae ganddo o leiaf 10 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Bard.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 100% (Rotten Tomatoes)
* 6.7/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Adrian Grenier nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Teenage Paparazzo". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 9 Hydref 2021.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Geoglossaceae* yw'r **Tafod y ddaear blewog** (Lladin: ***Trichoglossum hirsutum***; Saesneg: *Hairy Earthtongue*). 'Tafodau'r Ddaear' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Yn gyffredinol maent yn fach, yn dywyll eu lliw, ac yn debyg i lawer o dafodau gydag uchder o 2–8 cm. Mae'r teulu *Geoglossaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Geoglossales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yng Ngogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Geoglossaceae
--------------------------------------

Mae gan **Tafod y ddaear blewog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Botwm jeli'r gors | Sarcoleotia turficola |  |
|
| *Glutinoglossum americanum* | Glutinoglossum americanum |  |
|
| *Glutinoglossum glutinosum* | Glutinoglossum glutinosum |  |
|
| *Glutinoglossum heptaseptatum* | Glutinoglossum heptaseptatum |  |
|
| *Nothomitra cinnamomea* | Nothomitra cinnamomea |  |
|
| *Nothomitra kovalii* | Nothomitra kovalii |  |
|
| *Nothomitra sinensis* | Nothomitra sinensis |  |
|
| *Phaeoglossum zeylanicum* | Phaeoglossum zeylanicum |  |
|
| *Sarcoleotia globosa* | Sarcoleotia globosa |  |
|
| *Sarcoleotia nigra* | Sarcoleotia nigra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Tafod y ddaear blewog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Aderyn bwn Awstralia** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar bwn Awstralia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Botaurus poiciloptilus***; yr enw Saesneg arno yw *Australian bittern*. Mae'n perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: *Ardeidae*) sydd yn urdd y *Ciconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. poiciloptilus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r aderyn bwn Awstralia yn perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: *Ardeidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Crëyr agami | Agamia agami |  |
|
| Crëyr capanog | Pilherodius pileatus |  |
|
| Crëyr chwibanog | Syrigma sibilatrix |  |
|
| Crëyr gylfinbraff | Cochlearius cochlearius |  |
|
| Crëyr pyllau India | Ardeola grayii |  |
|
| Crëyr pyllau Jafa | Ardeola speciosa |  |
|
| Crëyr rhesog cribwyn | Tigriornis leucolopha |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Aderyn bwn Awstralia** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Arne Lindtner Næss yw ***Casper ac Emma yn Mynd Heicio*** a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Karsten og Petra ut på tur*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Silje Hopland Eik a Dyveke Bjørkly Graver yn Norwy. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Norwyeg a hynny gan Jason Tammemägi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lars Kilevold. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ivar Trygve Nørve, Cecilie Skog, Hilde Lyrån, Jeppe Beck Laursen, Janne Formoe, Björn Freiberg, Tone Johnsen, Markus Tønseth, Anna Celine Bredal, Oliver Dahl a. Mae'r ffilm *Casper ac Emma* yn Mynd Heicio *yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.*

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner 2049* sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,050 o ffilmiau Norwyeg wedi gweld golau dydd. 
Márton Miklauzic oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Leif Axel Kjeldsen sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Casper and Emma*, sef cyfres o lyfrau gan yr awdur Tor Åge Bringsværd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arne Lindtner Næss ar 19 Rhagfyr 1944 yn Bergen.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Arne Lindtner Næss nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3 . dyddiad cyrchiad: 15 Mai 2021.
2. ↑  Gwlad lle'i gwnaed:. dyddiad cyrchiad: 15 Mai 2021.
3. ↑  Iaith wreiddiol:. dyddiad cyrchiad: 15 Mai 2021.
4. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 15 Mai 2021.
5. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 15 Mai 2021.
6. ↑  Sgript:. dyddiad cyrchiad: 15 Mai 2021.
7. ↑  Golygydd/ion ffilm:. dyddiad cyrchiad: 15 Mai 2021.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Afia Nathaniel yw ***Dukhtar*** a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Pacistan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Wrdw a hynny gan Afia Nathaniel a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sahir Ali Bagga. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Samiya Mumtaz. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Interstellar* sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 320 o ffilmiau Wrdw wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Afia Nathaniel ar 1 Ionawr 1974 yn Quetta. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Columbia.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 93% (Rotten Tomatoes)
* 7.3/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Afia Nathaniel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Dukhtar". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Stelvio Massi a Gabriele Crisanti yw ***Mondo Cane 2000 - L'incredibile*** a gyhoeddwyd yn 1988. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Mondo cane 2000: l'incredibile*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Gabriele Crisanti yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Claudio Cimpanelli. 

 Mae'r ffilm *Mondo Cane 2000 - L'incredibile* yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Hard* sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Cesare Bianchini sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stelvio Massi ar 26 Mawrth 1929 yn Civitanova Marche a bu farw yn Velletri ar 23 Ebrill 2006. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1964 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Stelvio Massi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Due assi per un turbo* |  | yr Eidal | Eidaleg |  |
| *Fearless* |  | yr EidalAwstria | Eidaleg | 1978-02-03 |
| Il Commissario Di Ferro |  | yr Eidal | Eidaleg | 1978-01-01 |
| La Banda Del Trucido |  | yr Eidal | Eidaleg | 1977-03-18 |
| Mark Colpisce Ancora |  | yr Eidal | Eidaleg | 1976-01-01 |
| Partirono Preti Tornarono... Curati |  | yr Eidal | Eidaleg | 1973-01-01 |
| Poliziotto Sprint |  | yr Eidal | Eidaleg | 1977-08-31 |
| Sbirro, La Tua Legge È Lenta... La Mia... No! |  | yr Eidal | Eidaleg | 1979-09-27 |
| *The Rebel* |  | yr Almaenyr Eidal | Eidaleg | 1980-01-01 |
| Un Poliziotto Scomodo |  | yr Eidal | Eidaleg | 1978-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 28 Mehefin 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 28 Mehefin 2016.. dyddiad cyrchiad: 28 Mehefin 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Crëyr traethau Masgarîn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: crehyrod traethau Masgarîn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Egretta dimorpha***; yr enw Saesneg arno yw *Mascarene reef egret*. Mae'n perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: *Ardeidae*) sydd yn urdd y *Ciconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. dimorpha*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r crëyr traethau Masgarîn yn perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: *Ardeidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn bwn America | Botaurus lentiginosus |  |
|
| Aderyn bwn Awstralia | Botaurus poiciloptilus |  |
|
| Aderyn bwn rhesog | Botaurus pinnatus |  |
|
| Aderyn bwn y goedwig | Zonerodius heliosylus |  |
|
| Aderyn y Bwn | Botaurus stellaris |  |
|
| Crëyr amryliw | Zebrilus undulatus |  |
|
| Crëyr gwartheg | Bubulcus ibis |  |
|
| Crëyr gylfinbraff | Cochlearius cochlearius |  |
|
| Nyctanassa violacea | Nyctanassa violacea |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Crëyr traethau Masgarîn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Arnold Fanck yw ***Ein Robinson*** a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd gan Oskar Marion yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Rolf Meyer a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Werner Bochmann. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Claus Clausen, Herbert A.E. Böhme, Ludwig Schmid-Wildy, Malte Jaeger, Marieluise Claudius, Georg Völkel, Martin Rickelt, Oskar Marion, Otto Kronburger, Wilhelm Paul Krüger a Charly Berger. Mae'r ffilm *Ein Robinson* yn 81 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Abe Lincoln in Illinois* sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Albert Benitz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Johannes Lüdke sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arnold Fanck ar 6 Mawrth 1889 yn Frankenthal a bu farw yn Freiburg im Breisgau ar 11 Ebrill 2017. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 56 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Deutscher Filmpreis

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Arnold Fanck nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Agnès Varda yw ***La Cocotte D'azur*** a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Joseph Kosma. 

 Mae'r ffilm *La Cocotte D'azur* yn 10 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Vertigo* sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Agnès Varda ar 30 Mai 1928 yn Ixelles a bu farw ym Mharis ar 24 Rhagfyr 1959. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1955 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.   
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Louis Delluc
 * Y Llew Aur
 * Gwobr Konrad Wolf
 * Y César Anrhydeddus
 * Uwch Groes Urdd Teilyngdod Cenedlaethol
 * Uwch Swyddog y Lleng Anrhydedd
 * Gwobr Donostia
 * Gwobr Anrhydeddus yr Academi
 * Gwobr Cyflawniad Oes yr Academi Ffilm Ewropeaidd

 Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg y Louvre.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Agnès Varda nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Kulturnachrichten: Agnes Varda mit Konrad-Wolf-Preis ausgezeichnet und andere Meldungen". 15 Hydref 2001.
2. ↑  "Décret du 14 mai 2013 portant élévation aux dignités de grand'croix et de grand officier".
3. ↑  "Décret du 14 avril 2017 portant élévation et nomination aux dignités de grand'croix et de grand officier". dyddiad cyhoeddi: 16 Ebrill 2017.
4. ↑  "European Film Academy: 2014" (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar `|archive-url=` requires `|archive-date=` (help). Cyrchwyd 25 Ionawr 2020.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Caniedydd llwyd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caniedyddion llwydion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Gerygone cinerea***; yr enw Saesneg arno yw *Grey flyeater*. Mae'n perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: *Acanthizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. cinerea*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r caniedydd llwyd yn perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: *Acanthizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Dreinbig De Vis | Acanthiza murina |  |
|
| Dreinbig Tasmania | Acanthiza ewingii |  |
|
| Dreinbig gwinau | Acanthiza pusilla |  |
|
| Dreinbig melyn | Acanthiza nana |  |
|
| Dreinbig mynydd | Acanthiza katherina |  |
|
| Dreinbig rhisgl | Acanthiza reguloides |  |
|
| Dreinbig tinfelyn | Acanthiza chrysorrhoa |  |
|
| Dreinbig tinwinau | Acanthiza uropygialis |  |
|
| Dreinbig y canoldir | Acanthiza apicalis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Caniedydd llwyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*