Roedd **Rolando Panerai** (17 Hydref 1924 – 22 Hydref 2019) yn fariton o'r Eidal, sy'n cael ei gysylltu'n arbennig gyda'r repertoire Eidaleg.

Cefndir
-------

Fe'i ganed yn Campi Bisenzio, ger Fflorens, yr Eidal, ac astudiodd gyda Frazzi yn Florens ac Armani a Giulia Tess ym Milan.

Gyrfa
-----

Gwnaeth Panerai ei ymddangosiad cyntaf ym 1947 yn Napoli yn y Teatro di San Carlo fel y Pharaon (Pharo) yn *Mosè in Egitto* (Moses yn yr Aifft) Rossini. Deuawd cyntaf arall y ddau ym 1951, oedd Simon Boccanegra yn *Simon Boccanegra* yn Bergamo ac fel Sharpless yn *Madama Butterfly* yn La Scala ym Milan. Canodd mewn llawer o operâu Verdi sydd ddim yn cael eu perfformio'n aml ar ddarllediad radio ar gyfer RAI ym 1951 (i goffáu 50 mlynedd ers marwolaeth Verdi), fel *Giovanna d'Arco* , *La battaglia di Legnano*, ac *Aroldo*. Roedd rolau diweddarach yn cynnwys y rhan fwyaf o'r rolau mawr i'r bariton gan Verdi, yn enwedig y cymeriad teitl yn Rigoletto, Iarll Luna yn *Il trovatore*, Giorgio Germont yn *La traviata*, Ardalydd Posa yn *Don Carlos* ac Amonasro yn *Aida*.

Mae gan Panerai dros 150 o operâu yn ei repertoire, er ei fod yn fwyaf adnabyddus am rolau comig: Ford yn *Falstaff* (ei rôl llofnod), Gianni Schicchi, Figaro yn Le nozze di Figaro, Leporello yn *Don Giovanni*, a Guglielmo ac Alfonso yn *Così fan tute*; hefyd, Figaro yn *Barbwr Sevilla*, Belcore a Dulcamara yn *Elisir d'amore*, a Malatesta a rôl teitl *Don Pasquale*. Roedd yn un o brif ddehonglwyr yr opera gomig *Gianni Schicchi* gan Giacomo Puccini am flynyddoedd lawer, gan ganu'r rôl yn Genova mor ddiweddar â 2011, yn 87 mlwydd oed. Mae wedi canu yn y Paris Opera, yn y Staatsoper, Frankfurt ac yng Ngŵyl Glyndebourne.

Roedd Panerai yn aml yn gweithio mewn partneriaeth â Maria Callas a Giuseppe di Stefano, megis yn: *Il trovatore*, *Cavalleria Rusticana*, Pagliacci , *Lucia di Lammermoor*, *I Puritani* a *La bohème*. Recordiodd hefyd Sharpless nodedig ym Madama Butterfly, gyferbyn â Renata Scotto a Carlo Bergonzi, a Germont *La Traviata*, gyferbyn â Beverly Sills a Nicolai Gedda. Mae'n chwarae Ford mewn tri recordiad gwahanol o *Falstaff* Verdi gyda Tito Gobbi, Dietrich Fischer-Dieskau a Giuseppe Taddei (yr olaf ar fideo, dan arweiniad Herbert von Karajan) yn rôl y teitl. Bu ef hefyd yn recordio rôl y teitl yn *Falstaff*. Gellir ei glywed yn canu Wagner mewn cyfieithiad Eidalaidd: rôl Amfortas mewn perfformiad ar record o *Parsifal* gyda Maria Callas fel Kundry a Boris Christoff fel Gurnemanz. Gellir ei weld ar fideo fel Ford *Falstaff*, Figaro *Barbwr Sevilla*, Rigoletto yn *Rigoletto* Silvio yn *Pagliacci*, ac mewn Cyngerdd yn Noson Opera Bolshoi (DVD). Mae'n weithgar fel athro mewn dosbarthiadau meistr ac mae wedi cyfarwyddo teitlau fel *The Apothecary Bell,* *Gianni Schicchi*, *La Traviata*, *La Bohème* ac yn 2013 *Rigoletto* ac *Il trovatore*.

Ffynonellau
-----------

* Alain Pâris, *Dictionnaire des interprètes et de l’interprétation musicale au XX siècle* (2 vols), Éditions Robert Laffont (Bouquins, Paris 1982, 4th Edn. 1995, 5th Edn 2004). ISBN 2-221-06660-X
* D. Hamilton (ed.),*The Metropolitan Opera Encyclopedia: A Complete Guide to the World of Opera* (Simon and Schuster, New York 1987). ISBN 0-671-61732-X
* Roland Mancini and Jean-Jacques Rouveroux, (orig. H. Rosenthal and J. Warrack, French edition), *Guide de l’opéra*, Les indispensables de la musique (Fayard, 1995). ISBN 2-213-59567-4
* Rolando Panerai, simpatia e comunicativo, Elio Trovato, Ed. Azzali, 2009
* www.carlofelice.it
* www.luigiillica.it

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Blyth, A. (2001, January 01). Panerai, Rolando. Grove Music Online Adalwyd 3 Mai 2019
2. ↑  Opera Wire - *Artist Profile: Baritone Rolando Panerai, A Prolific Interpreter Of Italian Opera* adalwyd 3 mai 2019
3. ↑  Bywgraffiad Paneri ar All Music Adalwyd 3 Mai 2019
4. ↑  Recordiau Paneri ar Discgogs Adalwyd 3 Mai 2019

Dolenni allanol
---------------

* Ar fideo yn canu ei rôl lofnod: Ford, yn FALSTAFF (Verdi), YouTube
* Canu rôl Figaro (Mozart) - YouTube, sain yn unig
* *Interview with Rolando Panerai*, 31 Hydref, 1996

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 85080949
* LCCN: n81097877
* ISNI: 0000 0001 1476 3525
* GND: 123951232
* SUDOC: 094538867
* BNF: cb13898215b (data)
* BIBSYS: 70324
* NKC: pna2005261850
* The SBN id RAVV090534 is not valid.
* BNE: XX1059535

 |