Gitarydd amryddawn, cerddor a chynhyrchydd yw **Myfyr Isaac** (ganwyd Mawrth 1954) sydd wedi bod yn ffigwr amlwg ym maes canu pop Cymraeg o ddechrau’r 1980au ymlaen.

Daeth Isaac â lefel uwch o safon a phroffesiynoldeb i ganu pop Cymraeg, nid yn unig fel gitarydd ond hefyd fel cynhyrchydd, ac roedd ei ddawn gerddorol naturiol ynghyd â’i allu i gydweithio a chyd-gyfansoddi gydag amryw o artistiaid yn ddylanwad pwysig ar fyd adloniant Cymraeg yn ystod y 1980au a’r 1990au.

Bywyd cynnar
------------

Ganed Gareth Myfyr Isaac yn Llanafan ger Aberystwyth. Mynychodd Ysgol Ramadeg Arwyn. Y dylanwadau cynnar arno oedd cantorion roc a rôl megis Bill Haley a’r gitarydd, Hank Marvin. Pan oedd yn fachgen, dechreuodd chwarae’r ukulele ac yna’r gitâr ar ôl derbyn un fel anrheg gan gymdogion a oedd yn mynychu’r eglwys leol. Yn ei arddegau cynnar dechreuodd berfformio mewn band lleol o ardal Aberystwyth o’r enw Smokestack, a enwid ar ôl cân blŵs enwog Howlin’ Wolf. Pan oedd yn ddeunaw, treuliodd gyfnod yn perfformio gyda’r band yn Bremerhaven yn yr Almaen, ac yna yn Amsterdam.

Gyrfa
-----

Ar ôl dychwelyd i Gymru symudodd i Gaerdydd, a thrwy ei gysylltiadau gyda’r drymiwr Steve Williams daeth yn aelod o’r grŵp roc trwm Budgie. Rhwng 1975 ac 1978 teithiodd gyda’r band yn Ewrop, America a Sgandinafia. Ni recordiodd gyda Budgie, fodd bynnag, er ei fod yn derbyn cydnabyddiaeth ar glawr eu seithfed albwm, Impeckable (A&M, 1978).

Ar ôl byw am gyfnod yn Toronto dychwelodd i Gymru, gan weithio fel gitarydd sesiwn ar raglenni teledu megis Sêr (HTV). Daeth i gysylltiad â’r canwr a’r cyfansoddwr Endaf Emlyn, ac yn 1979 ffurfiodd y ddau y grŵp ffync blaengar, Jîp. Yr aelodau eraill oedd John Gwyn ar y gitar fas (cyn-aelod o’r grŵp Brân a ddaeth wedyn yn gynhyrchydd ar raglen bop Sianel 4 The Tube), a dau o aelodau Geraint Jarman a’r Cynganeddwyr, Richard Dunn (allweddellau) ac Arran Ahmun (drymiau). Recordiodd Jîp un album, *Genod Oer* (Gwerin, 1980), a chlywir egni eu perfformiadau byw ar y gân "Halfway" o’r albwm amlgyfrannog *Twrw Tanllyd* – detholiad o berfformiadau o nosweithiau Twrw Tanllyd yn Eisteddfod Dyffryn Lliw, 1980 (Sain, 1981).

Yn ystod y 1980au cynnar bu Myfyr Isaac yn gyfrifol am gynhyrchu recordiau gan Bando a Crys, yn aml ar y cyd â’r peiriannydd Simon Tassano. Bu Tassano ac Isaac yn gyfrifol am record hir unigol olaf Endaf Emlyn yn ystod y cyfnod hwn, *Dawnsionara* (Sain, 1981), gydag Isaac hefyd yn cyfrannu’n helaeth; roedd ei allu i grefftio solos melodaidd iawn ar y gitâr yn amlwg yn y gân "Rola". Ymunodd Isaac gyda Bando gan gyd-gyfansoddi caneuon megis "Nos yng Nghaer Arianrhod" a "Saf ar dy Draed", gyda’r naill yn dangos ei feistrolaeth o’r gitâr Sbaenaidd – bu’n derbyn gwersi am gyfnod gan y gitarydd clasurol Rhisiart Arwel – tra oedd y llall yn arddangos ei ddealltwriaeth o’r arddull roc trwm anthemig. Bu’n cydweithio’n agos gyda’i bartner, y gantores Caryl Parry Jones, ar recordiau hir megis *Shampŵ* (Sain, 1982), *Caryl a’r Band* (Gwerin, 1983) ac *Eiliad* (Sain, 1996). Bu hefyd yn recordio gyda’r canwr Geraint Griffiths ar ei recordiau unigol yntau, *Madras* (Sain, 1984), *Rebel* (Sain, 1986) ac *Ararat* (Sain, 1988), ynghŷd â chyfansoddi cerddoriaeth ar gyfer rhaglenni teledu, megis yr arwyddgan i’r gyfres deledu *Dinas*.

Bywyd personol
--------------

Mae'n byw yn y Bontfaen gyda'i wraig Caryl Parry Jones ac mae ganddynt bump o blant.

Cyfeiriadau
-----------

 *Mae'r erthygl hon yn cynnwys testun o'r cofnod Myfyr Isaac, gan Pwyll ap Siôn a Wyn Thomas ar yr Esboniadur, adnodd addysgiadol agored gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Comisiynwyd y cofnod hwn yn wreiddiol ar gyfer* Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru*, (Y Lolfa, 2018). Mae gan y cofnod penodol hwnnw'r drwydded agored CC 4.0; gweler testun y drwydded am delerau ail-ddefnyddio'r gwaith.*