recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Mae **Claire Summers** (ganwyd 1974) yn gyflwynydd teledu ar BBC Cymru.

Fe'i ganwyd yng Nghaerdydd, ond tyfodd i fyny yn y Bontfaen, a chafodd ei haddysg yn Ysgol Howell's, Llandaf. Enillodd radd BA ym Mhrifysgol Aberystwyth, ac ôl-radd mewn newyddiaduraeth o Brifysgol Caerdydd.

Gweithiodd Summers i deledu Channel One ym Mryste, gan ohebu, ffilmio, golygu a chyflwyno rhaglenni.  Ymunodd Summers gyda BBC Cymru yn 2000.  Gan mai Summers a Jason Mohammad oedd yr aelodau ieuengaf o dim BBC Wales Today, gofynnwyd iddynt yn aml i ymgymryd ag adroddiadau yn seiliedig ar weithgareddau - megis yn 2005, pryd y bu'n rhaid i Summers arwain un o'r Gwartheg Duon Cymreig o'r enw Ceridwen yn Sioe Frenhinol Cymru.  Daeth Summers yn brif gyflwynydd chwaraeon i Wales Today ar yr 8fed o Fedi 2008.

Dolenni allanol
---------------

* Claire Summers ar Twitter
* Proffil ar wefan Welsh Stars

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Claire Summers. WalesOnline (22 Hydref 2003). (Saesneg)
2. ↑  "Welsh Stars: Claire Summers". Cyrchwyd 28 Ionawr 2016. (Saesneg)
3. ↑  "BBC - Mid Wales Royal Welsh - Royal Welsh Show TV Coverage". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-07-19. Cyrchwyd 2017-08-02.
4. ↑  BBC NEWS | Wales | Claire and Ceridwen's big day at Royal Welsh
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **trwynog bychan**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **trwynogion bychain**; yr enw Saesneg yw *Marsh Oblique-barred*, a'r enw gwyddonol yw *Hypenodes humidalis*. Mae i'w gael yn y rhan fwyaf o Ewrop ac yn Siberia.

14–15 mm ydy maint yr adenydd agored ac mae'n hedfan diwedd Mai a chychwyn Hydref.

Prif fwyd y lindys ydy *Juncus* a mathau o *Carex*. The larvae can be found from July to May. Mae'n gaeafgysgu fel lindys.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r trwynog bychan yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Fauna Europaea". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-11-03. Cyrchwyd 2012-11-30.
2. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
3. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
4. ↑  "Hypenodes at funet". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-10-18. Cyrchwyd 2012-11-30.
5. ↑  vlindernet.nl
6. ↑  UKmoths
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Greg Kohs yw ***Alphago*** a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***AlphaGo*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad a thrwy lawrlwytho digidol.

 Mae'r ffilm *Alphago (ffilm o 2017)* yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner 2049* sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 100% (Rotten Tomatoes)
* 8/10 (Rotten Tomatoes)

.

Cafodd ei henwebu am y gwobrau canlynol: IFFR audience award.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Greg Kohs nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Alphago |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2017-04-21 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "AlphaGo". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Batis Ward** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: batisiaid Ward) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pseudobias wardii***; yr enw Saesneg arno yw *Ward’s flycatcher*. Mae'n perthyn i deulu'r Llygaid-dagell (Lladin: *Platysteiridae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. wardii*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r batis Ward yn perthyn i deulu'r Llygaid-dagell (Lladin: *Platysteiridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Batis Angola | Batis minulla |  |
|
| Batis Bioko | Batis poensis |  |
|
| Batis Ituri | Batis ituriensis |  |
|
| Batis Margaret | Batis margaritae |  |
|
| Batis Ruwenzori | Batis diops |  |
|
| Batis Senegal | Batis senegalensis |  |
|
| Batis bach | Batis perkeo |  |
|
| Batis coed | Batis mixta |  |
|
| Batis penddu | Batis minor |  |
|
| Batis penllwyd | Batis orientalis |  |
|
| Batis torchlwyd | Batis minima |  |
|
| Llygad-dagell Bamenda | Platysteira laticincta |  |
|
| Llygad-dagell colerwyn | Platysteira tonsa |  |
|
| Llygad-dagell gwinau | Platysteira castanea |  |
|
| Llygad-dagell torchog | Platysteira peltata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Batis Ward** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Seren goed ystlyswen** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sêr coed ystlyswyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Philodice mitchellii***; yr enw Saesneg arno yw *Purple-throated woodstar*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. mitchellii*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r seren goed ystlyswen yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Seren goed ystlyswen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Rogelio A. González yw ***Escuela De Rateros*** a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Luis Alcoriza a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sergio Guerrero. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pedro Infante, Eduardo Fajardo, Arturo Soto Rangel, Yolanda Varela, Bárbara Gil, José Jasso a Raúl Ramírez. Mae'r ffilm *Escuela De Rateros* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Vertigo* sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Alex Phillips oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rogelio A González ar 27 Ionawr 1920 ym Monterrey a bu farw yn Saltillo ar 16 Mai 1959. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1945 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Rogelio A. González nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Hugan y Penrhyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: huganod y Penrhyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Morus capensis***; yr enw Saesneg arno yw *Cape gannet*. Mae'n perthyn i deulu'r Huganod (Lladin: *Sulidae*) sydd yn urdd y *Pelecaniformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. capensis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Fe'i ceir yn aml ar lan y môr.

Teulu
-----

Mae'r hugan y Penrhyn yn perthyn i deulu'r Huganod (Lladin: *Sulidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bwbi Abbott | Papasula abbotti |  |
|
| Bwbi Periw | Sula variegata |  |
|
| Bwbi brown | Sula leucogaster |  |
|
| Bwbi mygydog | Sula dactylatra |  |
|
| Bwbi troedgoch | Sula sula |  |
|
| Bwbi troedlas | Sula nebouxii |  |
|
| Hugan | Morus bassanus |  |
|
| Hugan Awstralia | Morus serrator |  |
|
| Hugan y Penrhyn | Morus capensis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Morus capensis*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Hugan y Penrhyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
**Pelydriad Corff Du** yw'r sbectrwm o egni electromagnetig a ddaw o wrthrych sy'n anrhyloew ac nad sy'n adlewyrchu (rhywbeth ffisegol haniaethol - ond sy'n disgrifio i raddau y rhan fwyaf o wrthrychau'r bydysawd). Mae'r sbectrwm di-dor yma yn dibynnu yn unig ar dymheredd wyneb y gwrthrych. Enghraifft pob dydd yw lliw sbectrwm yr haul. Mae ei wyneb (y ffotosffer) ar dymheredd o 5778 K yn pelydru casgliad o donfeddi electromagnetig (o belydrau-x, trwy'r uwch fioled, y sbectrwm weladwy a'r is-goch, i donfeddi radio) sy'n ymddangos i'n llygaid (a'n hymennydd) ni yn wyn. Enghraifft arall yw lliw darn o haearn yn ffwrnais yr of. Wrth ei gynhesu mae lliwiau'r allyriad yn newid o'r anweledig i goch, i oren, i felyn ac yna i wyn (wynias). Mae pob un o'r rhain yn gymysgedd o'r sbectrwm electromagnetig, ond sy'n cynnwys mwy o fewnbwn tonfedd hir ("glasach") wrth gynhesu. Wrth gyrraedd tua 600°C mae'r coch tywyll yn ymddangos. Tua 2000°C yw'r poethaf i ffwrnais gyffredin a gwelir yr haearn yn wynias. Gellir canfod anifeiliaid (gan gynnwys pobol - ar tua 33°C) mewn tywyllwch trwy ddefnyddio offer sy'n synhwyro'r tonfeddi is-goch (anweledig) sydd â thonfedd byrach na goleuni gweladwy. 

Ym myd seryddiaeth mae modd mesur tymheredd sêr trwy dadansoddi sbectrwm eu allyriad. Mewn sêr poethach na'r haul (5778 K) mae'r lliw glas yn ymddangos (sy'n boethach na "gwyn".)

Bathwyd y term corff du gan Gustav Kirchhoff (1824-1887) o Brwsia yn 1860. Yn aml cysylltir y syniad gyda'r Almaenwr Max Planck (1858-1947) a ddyfeisiodd hafaliad mathemategol yn 1900 i'w disgrifio - a thrwy hynny agor y drws i ddarganfyddiad y cwantwm.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Farina, Dave (20 Ebrill 2017). "Blackbody Radiation and the Ultraviolet Catastrophe". *You Tube*. Cyrchwyd 5 Mai 2021.
2. ↑  "Blackbody radiation". *Asiantaeth Ofod Ewrop (ESA)*. 2019. Cyrchwyd 5 Mai 2021.
3. ↑  Faurobert, M.; et al (5 Mai 2021). "A new spectroscopic method for measuring the temperature gradient in the solar photosphere". *Astronomy & Astrophysics* **642**: A186. .
4. ↑  J. J. O'Connor, E. F. Robertson (2002). "Gustav Robert Kirchhoff". *Prifysgol St. Andrews, Yr Alban*. Cyrchwyd 5 Mai 2021.
5. ↑  J J O'Connor, E F Robertson (Hydref 2003). "Max Karl Ernst Ludwig Planck". *Prifysgol St Andrews, Yr Alban*. Cyrchwyd 5 Mai 2021.
Traethawd athronyddol gan John Stuart Mill yw ***On Liberty*** a gyhoeddwyd yn gyntaf ym 1859.

Cynnwys
-------

### Rhagarweiniad


Nid Rhyddid yr Ewyllys, fel ei elwir, yw pwnc y Traethawd hwn [...]; ond Rhyddid Sifil, neu Gymdeithasol: natur a chyfyngiadau'r grym a ellir gael ei ymarfer yn gyfreithlon gan gymdeithas dros yr unigolyn.

brawddeg cyntaf *On Liberty*

Yn y rhagarweiniad i *On Liberty* amlinella Mill ei ddehongliad o newidiadau mewn swyddogaeth rhyddid fel delfryd wleidyddol a'i ofnau y gall twf democratiaeth arwain at ormes dan y mwyafrif.

### Rhyddid meddwl a thrafod

Yn ail ran ei draethawd, mae Mill yn rhoi dadl iwtilitaraidd, neu o leiaf canlyniadol, dros ryddid meddwl a thrafod. Yn ôl Mill os yw llywodraeth neu rym cyhoeddus arall yn gwahardd neu dawelu barn neu safbwynt yna maent yn amddifadu cymdeithas, beth bynnag yw natur y farn. Os yw'r farn a fynegir yn gywir, yna nid yw bodau dynol yn elwa o'i gwir neu ei budd; os yw barn a fynegir yn anghywir, yna nid oes gan gymdeithas y cyfle i atgyfnerthu ei dealltwriaeth o beth sy'n gywir.

### Unigolrwydd fel un o elfennau lles

### Cyfyngiadau i awdurdod cymdeithas dros yr unigolyn

### Cymwysiadau

Nodiadau
--------

1. ↑  Deillia'r term "gormes dan y mwyafrif" (Saesneg: *tyranny of the majority*) o *De la démocratie en Amérique* gan Alexis de Tocqueville. Ysgrifennodd Mill adolygiadau o ddwy gyfrol y gwaith hwn ar gyfer y *London Review* ym 1836 a'r *Edinburgh Review* ym 1840. (Gweler nodiadau esboniadol Gray (rhif 8) ar gyfer Mill, t. 583.)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Mill, t. 5.
2. ↑  Hampsher-Monk, t. 367.
3. ↑  Hampsher-Monk, t. 370.

Ffynonellau
-----------

Hampsher-Monk, Iain (1992). *A History of Modern Political Thought*. Blackwell

Mill, John Stuart (1859/1991). "On Liberty", gol. Gray, John: *On Liberty and Other Essays*, Oxford World's Classics. Gwasg Prifysgol Rhydychen

Rawls, John (2007). gol. Freeman, Samuel: *Lectures on the History of Political Philosophy*. Gwasg Prifysgol Harvard
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Giuseppe Orlandini yw ***Continuavano a Chiamarli... Er Più E Er Meno*** a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Amedeo Sollazzo a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lallo Gori. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ada Pometti, John Bartha, Franco Franchi, Ciccio Ingrassia, Carla Mancini, Valentino Macchi, Didi Perego, Emanuela Fallini, Sandro Moretti a John Stacy. Mae'r ffilm *Continuavano a Chiamarli... Er Più E Er Meno* yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Godfather* sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giuseppe Orlandini ar 1 Ionawr 1922 yn Fflorens. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1940 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Giuseppe Orlandini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Paul Martin yw ***Sieben Schläge*** a gyhoeddwyd yn 1937. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Sieben Ohrfeigen*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Max Pfeiffer yn yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Universum Film AG. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Bobby E. Lüthge a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Friedrich Schröder. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alfred Abel, Willy Fritsch, Lilian Harvey, Oskar Sima, Erich Fiedler, Ernst Behmer, Ernst Legal ac Otz Tollen. Mae'r ffilm *Sieben Schläge* yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Life of Emile Zola* sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Konstantin Tschet oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Carl Otto Bartning sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Martin ar 8 Chwefror 1899 yn Cluj-Napoca a bu farw yn Berlin ar 8 Ionawr 2017.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Paul Martin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 12 Ebrill 2016.
Canran grwpiau ar Restr Goch yr IUCN; 2007.
Siart llinell llorweddol. Danfonwyd y trydariad yma yn dilyn ymddangosiad arweinyddion y pleidiau mewn dadl ar y teledu.
Mae **siart bar** neu ar lafar gwlad 'graff bar' yn fath o ddiagram sy'n cyflwyno categoriau o ddata drwy ddefnyddio bariau petryal. Mae'r rhain yn betryalau lle mae eu huchder neu eu hyd yn gyfranneddol (*proportional*) â'r gwerthoedd y maent yn eu cynrychioli. Gellir plotio'r bariau yn fertigol neu'n llorweddol. Gelwir siart bar fertigol weithiau'n "graff llinell".

Mae siart bar yn dangos cymariaethau rhwng categorïau sy'n gwbwl ar wahân. Mae un echel y siart yn dangos y categorïau penodol sy'n cael eu cymharu, ac mae'r echelin arall yn cynrychioli gwerth mesuredig. Mae rhai graffiau bar yn cyflwyno bariau wedi'u clystyru mewn grwpiau o fwy nag un, gan ddangos gwerthoedd mwy nag un newidyn.

Mae llawer o ffynonellau yn nodi mai William Playfair (1759-1824) a ddyfeisiodd y siart bar.

Histogram
---------

Math o siart bar yw histogram, lle cysylltir y categoriau, fel eu bod yn llifo e.e. o ran amser. Yn wahanol i'r siart bar, un newidyn yn unig sydd ynddo.

Mae'r histogram hwn yn dylunio'n weledol data am fioamrywiaeth yn y stod y Ffanerosöig. Mae'r echel **x** yn cynrychioli amser. Canlyniad yr holl fariau yw eu bod yn ffurfio llinell, yn eitha naturiol. Gweler hefyd: siart llinell.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Beniger, James R.; Robyn, Dorothy L. (1978), "Quantitative Graphics in Statistics: A Brief History", *The American Statistician* (Taylor & Francis, Ltd.) **32** (1): 1–11, doi:10.1080/00031305.1978.10479235, JSTOR 2683467
2. ↑  Der, Geoff; Everitt, Brian S. (2014). *A Handbook of Statistical Graphics Using SAS ODS*. Chapman and Hall - CRC. ISBN 1-584-88784-2.
3. ↑  Howitt, D.; Cramer, D. (2008). *Introduction to Statistics in Psychology* (arg. Fourth). Prentice Hall. ISBN 978-0-13-205161-3.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Jean-Jacques Andrien yw ***Le Fils D'amr Est Mort*** a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Belg, Ffrainc a Tunisia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Jean-Jacques Andrien. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pierre Clémenti a Claire Wauthion. Mae'r ffilm *Le Fils D'amr Est Mort* yn 79 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *One Flew Over the Cuckoo's Nest* sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Giorgos Arvanitis oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jean-Jacques Andrien ar 1 Mehefin 1944 yn Verviers.

Derbyniad
---------

Ymhlith y gwobrau a enillwyd y mae Golden Leopard.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jean-Jacques Andrien nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
Ffilm ddogfen a drama gan y cyfarwyddwr Simone Saibene yw ***Pelerinaxes*** a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Pelerinaxes***.. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Galisieg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Isabel Risco a Carmen Méndez. Mae'r ffilm *Pelerinaxes (ffilm o 2016)* yn 74 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantastic Beasts and Where to Find Them* sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 30 o ffilmiau Galisieg wedi gweld golau dydd. 
Jairo Iglesias oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jairo Iglesias sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Pelerinaxes I*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Ramón Otero Pedrayo a gyhoeddwyd yn 1929.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Simone Saibene ar 29 Hydref 1977 yn Busto Arsizio.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Simone Saibene nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Pelerinaxes |  |  | Galisieg | 2016-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Cerflun Wilhelm Tell-Denkmal yn Altdorf
Arwr cenedlaethol o'r Swistir oedd **Wilhelm Tell**, weithiau **Gwilym Tell** yn Gymraeg. Nid oes prawf ei fod yn gymeriad hanesyddol.
Yn 1570, casglodd Aegidius Tschudi ddeunydd oedd wedi ei drosglwyddo ar lafar ac mewn ysgrifen am Tell. Rywbryd tua diwedd y 13g neu ddechrau'r 14g, yn ôl y stori, pan oedd yr ardal sy'n awr yn ganolbarth y Swistir dan reolaeth yr Habsburg o Awstria, roedd gŵr o'r enw Hermann Gessler yn rheoli'r ardal fel *Landvogt*. Dywedir i Gessler osod ei het ar bolyn yn nhref Altdorf, yn awr yng nghanton Uri, a gorchymyn fod i unrhyw un a âi hebio gyfarch yr het. Gwrthododd Wilhelm Tell gyfarch yr het, a chymerwyd ef i'r ddalfa. Gan fod Tell yn enwog am ei allu i saethu gyda'r bwa croes, gwnaeth Gessler iddo saethu afal oddi ar ben ei fab, Walter Tell. Cymerodd Tell ddwy saeth, a llwyddodd i saethu'r afal oddi ar ben ei fab gyda'r saeth gyntaf. Holodd Gessler ef pam yr oedd wedi cymryd dwy saeth, ac atebodd Tell pe bai'r saeth gyntaf wedi lladd ei fab, y byddai wedi lladd Gessler ei hun gyda'r ail.
Cymerwyd Tell yn garcharor, ond wrth iddo gael ei gludo mewn cwch ar y Vierwaldstättersee, cododd storm, a bu raid gollwng Tell yn rhydd i lywio'r cwch. Wedi llywio'r cwch at y lan, llwyddodd i ddianc. Yn fuan wedyn, llwyddodd i saethu Gessler gyda'i fwa croes. Dywedir i Tell ymladd ym Mrwydr Morgarten yn 1315, ac iddo foddi yn 1354 wrth geisio achub plentyn.
Ysgrifennodd y dramodydd Almaenig Friedrich Schiller ei ddrama enwog *Wilhelm Tell* yn 1804, ac yn 1829 cyhoeddwyd opera Rossini *Guillaume Tell*. Bu nifer o ffilmiau arno hefyd; ar hyn o bryd mae ffilm *The Adventures of William Tell* yn cael ei pharatoi; bydd y perfformiad cyntaf yn 2010.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Victor Janson yw ***Es Flüstert Die Nacht*** a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn Hwngari. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bernard Homola. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Lil Dagover. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Piccadilly* ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Victor Janson ar 25 Medi 1884 yn Riga a bu farw yn Wilmersdorf ar 23 Hydref 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Victor Janson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Léonce Perret yw ***Le Retour Du Passé*** a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc; y cwmni cynhyrchu oedd Gaumont Film Company. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. Dosbarthwyd y ffilm gan Gaumont Film Company.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw René Cresté, Armand Dutertre a Marcelle Géniat. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Intolerance* sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Léonce Perret ar 13 Mawrth 1880 yn Niort a bu farw ym Mharis ar 4 Hydref 1940. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Schola Cantorum de Paris.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Léonce Perret nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Mai 2016.
Ffilm gomedi am LGBT gan y cyfarwyddwr Sergio Corbucci yw ***Di Che Segno Sei?*** a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd gan Franco Cristaldi yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Genova a chafodd ei ffilmio ym Milan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Alberto Sordi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lelio Luttazzi. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alberto Sordi, Mariangela Melato, Giovanna Ralli, Adriano Celentano, Massimo Boldi, Carmen Russo, Paolo Villaggio, Luciano Salce, Maria Antonietta Beluzzi, Renato Pozzetto, Giuliana Calandra, Lilli Carati, Luca Sportelli, Barbara Magnolfi, Gino Pernice, Angelo Pellegrino, Enzo De Toma, Ettore Geri, Jack La Cayenne, Lello Bersani, Marcella Di Folco, Marcello Tusco, Raffaele Di Sipio, Sofia Dionisio, Ugo Bologna a Gil Cagné. Mae'r ffilm *Di Che Segno Sei?* yn 130 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *One Flew Over the Cuckoo's Nest* sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Eugenio Alabiso sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sergio Corbucci ar 6 Rhagfyr 1927 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 27 Hydref 1990. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1951 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Sergio Corbucci nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Wynebddalen *Faunula Grustensis*
Llyfr ar fyd natur gan John Williams yw ***Faunula Grustensis***, a gyhoeddwyd yn Llanrwst yn 1830. Ystyr lythrennol y teitl Lladin yw "Planhigion ac anifeiliaid Crwstaidd", sef "Byd natur ardal Llanrwst".

Cynnwys
-------

Mae'r *Faunula Grustensis* yn llyfr gwyddonol ar gyfer lleygwyr er mwyn iddynt allu dysgu am fyd natur a sut i gofnodi'r hyn y maent yn eu darganfod. Mae'r llyfr yn trafod yr anifeiliaid a'r planhigion y darganfu'r awdur yn ardal Llanrwst, ond roedd ei apêl yn ehangach na'r fro ei hun; gobaith yr awdur oedd y byddai darllenwyr trwy Gymru yn creu cofnodion cyffelyb ar gyfer eu hardaloedd hwy. Yn ogystal â nodi sut i greu cofnodion ysgrifenedig mae'r llyfr hefyd yn rhoi cyfarwyddyd ar sut i gadw samplau o fyd natur trwy egluro sut i flingo a stwffio anifeiliaid a sychu planhigion.

Yn ogystal, mae'r llyfr yn cynnwys gwybodaeth am rai o'r afiechydon mwyaf cyffredin yn Nyffryn Conwy a chynghorion y meddyg ar y moddion gorau i'w trin nhw. Mae'n trafod cyflwr masnach ac amaethyddiaeth y fro gan resynu at ddiffyg mentergarwch y trigolion yn eu defnydd o'r cynnyrch naturiol; ymysg pethau eraill mae'n awgrymu tyfu afalau yn yr ardal ac agor bragdy er mwyn cynhyrchu seidr i'w werthu yn Lloegr, tyfu cnydau tybaco, agor ffatri sebon i greu sebon o wymon y môr a phuro halen o ddŵr yr arfordir ger Llandudno.

Gwerth mwyaf y llyfr efallai yw ei restrau o enwau anifeiliaid a phlanhigion tair ieithol yn y Lladin, y Saesneg a'r Gymraeg a fu (yn ôl y diweddar Thomas Shankland, Llyfrgellydd Prifysgol Cymru Bangor) yn foddion i gadw rhai o'r enwau Cymraeg hynny yn fyw.

Cyhoeddwyd argraffiad newydd o'r llyfr yn 2019 wedi'i olygu gan John Edmondson, gynt o'r Ardd Fontanegol Frenhinol yng Nghaeredin. Yn ogystal â chopi *verbatim* o'r testun gwreiddiol, ceir bywgraffiad o'r awdur, arolwg o'r llenyddiaeth gynnar sy'n trafod hanes naturiol yr ardal, rhestrau o enwau'r rhywogaethau a llyfryddiaeth.

Cyhoeddwr
---------

Cyhoeddwyd y *Faunula Grustensis* gan yr argraffydd lleol John Jones, Llanrwst (1786-1865), ŵyr yr argraffydd arloesol Dafydd Jones o Drefriw. Roedd yn un o sawl llyfr a argraffwyd ganddo ar y wasg argraffu a adeiladwyd ganddo ei hunan; mae'r llyfrau unigryw hynny yn cynnwys y llyfrau Cymraeg lleiaf a argraffwyd erioed.

Gweler hefyd
------------

* Cymdeithas Edward Llwyd

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  Carey Jones, *Y Llanc o Lan Conwy*. Gwasg Gee, 1990.
2. ↑  Llawysgrifau Thomas Shankland, Adran Archifau Prifysgol Bangor.
3. ↑  John Edmondson (gol.), John Williams, *Faunula Grustensis, the Natural History of the Parish of Llanrwst*. Cambridge Scholars Press, 2019.
4. ↑  Gerald Morgan, *Y Dyn a Wnaeth Argraff* (Gwasg Carreg Gwalch, Llanrwst, 1982).
Nofel gan Boris Pasternak yw ***Doctor Zhivago*** ( **Rwseg**: *Доктор Живаго*). Enwir y nofel ar ôl y prif gymeriad, Yuri Zhivago, sy'n feddyg ac yn fardd. Mae'n adrodd hanesion serch a pherthnasau, efo digwyddiadau chwyldro Rwsia yn amlwg iawn yn y cefndir.

Y nofel
-------

Er i rannau gael eu hysgrifennu yn y mil naw degau a'r dauddegau, ni chwblhawyd *Doctor Zhivago* tan 1956. Fe'i cynigiwyd i'w chyhoeddi yn y cylchgrawn *Novyi mir,* ond fe'i gwrthodwyd oherwydd trafferthion Pasternak â llywodraeth yr Undeb Sofietaidd. Ym 1957 fe lwyddodd y cyhoeddwr Giangiacomo Feltrinelli i gael y llawysgrif allan o Rwsia, a'i chyhoeddi yn y Rwseg gwreiddiol ym Milan. Ym 1958, cyhoeddwyd cyfieithiadau i'r Eidaleg a'r Saesneg, ac fe wobrwywyd Pasternak â Gwobr Llenyddiaeth Nobel. Cyhoeddwyd y nofel yn Rwsia o'r diwedd ym 1988, ar dudalennau yr union *Novyi mir* a'i gwrthododd flynyddoedd ynghynt.

Mae'r prif gymeriad, Zhivago, yn sensitif ac yn farddonol iawn; mae cyferbyniad milain rhwng ei egwyddorion a hunllefau'r Chwyldro. Un o themâu mawr y llyfr yw sut mae erchyllterau rhyfel a chulder gwleidyddol yn dinistrio'r hardd a'r egwyddorol mewn gwlad ac ym mywyd dyn.

Mae tirlun Siberia yn gefndir i lawer o'r nofel, tra bod darnau eraill yn digwydd yn ninas Moskva.

Fe greodd Roger Bolt addasiad ffilm o'r nofel ym 1965. Fe ymddangosodd fersiwn deledu yn 2002, efo Keira Knightley yn chwarae rhan Lara.
Mae **Gwaith y Dyffryn** (Saesneg: *Valley Works*) ar gyrion pentref Rhydymwyn, Sir y Fflint. Roedd y dyffryn yn rhan o Stad Gwysanau ac yn ardal pyllau plwm yn y 19g, ac wedyn yn ardal amaethyddol. Rhwng 1939 - 1958 storiwyd llawer iawn o nwy mwstard yma, a baratowyd yn y Rhyfel Byd Cyntaf.

Ffatri arfau cemegol
--------------------

Ar 27 Awst 1939 rhoddodd y Trysorlys sêl eu bendith ar ddatblygiad "Gwaith y Dyffryn", Rhydymwyn, ffatri gyfrinachol a fu'n cynhyrchu arfau cemegol. Dewiswyd Rhydymwyn gan ICI oherwydd presenoldeb rheilffordd a phriffordd mewn ardal weddol diarffordd, digonedd o ddŵr o Afon Alun trwy'r dyffryn - ac yn ddim ond 30 milltir i ffwrdd o brif safle'r cwmni, sef Gwaith Rundle, ar Ynys Wigg, yn Runcorn, Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, lle cynhyrchodd y cwmni nwy mwstard. Defnyddiwyd Runcol, math o nwy mwstard. Adeiladwyd rhwydwaith o dwneli ym 1939 i storio'r nwy mwstard; ystyriwyd fod y safle anhysbys a choediog yn fwy diogel nac yr un yng nghanol ardal ddiwydiannol Runcorn.

* Tu mewn adeilad P6Tu mewn adeilad P6
* Tu allan adeilad P6Tu allan adeilad P6
* Tu mewn adeilad arallTu mewn adeilad arall
* Graffiti'r gweithwyr nwy mwstardGraffiti'r gweithwyr nwy mwstard

Operation 'Tube Alloys'
-----------------------

Gwnaethpwyd ymchwil cynnar yn natblygiad arfau atomig ar y safle, gan ddechrau yn 1942, cyn symud y gwaith i Los Alamos, Mecsico Newydd a adnabyddir erbyn hyn fel Prosiect Manhattan. Defnyddiwyd techneg lledaenu nwyol i greu Wraniwm 235 mewn peiriannu a adeiladwyd gan gwmni Metropolitan Vickers ym Mharc Trafford, Manceinion. Parhaodd y gwaith yn Adeilad P6 hyd at 1945

Y dyffryn heddiw
----------------

Erbyn hyn, gwarchodfa natur ydy'r dyffryn. DEFRA ydy'r perchnogion, ac mae angen caniatâd cyn ymweld â'r safle hyd yn oed heddiw. Mae adeiladau'r ffatri'n dal i fodoli, ac mae gan rai graffiti a adawyd gan y gweithwyr yn ystod yr Ail Ryfel Byd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Sub-Brit
2. 1 2  The Valley Site, Rhydymwyn, Flintshire: Historic Environment Management Plan, Peter Bone, Steve Litherland and Kirsty Nichol, Birmingham Archaeology
3. 1 2  Rhaglen Deledu 'Secret Wales'[*dolen marw*]
4. ↑  Tudalen hanes Rhydymwyn ar wefan Sub-Brit
5. ↑  Adroddiad diogelwch y safle[*dolen marw*]

Dolen allanol
-------------

* Cymdeithas Hanes Dyffryn Rhydymwyn (yn Saesneg)
Ffilm gomedi am gerddoriaeth yw ***Mrs. Brown's Boys D'movie*** a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Iwerddon. Lleolwyd y stori yn Nulyn. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Brendan O'Carroll. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Universal Studios.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Keith Duffy, Robert Bathurst, Sorcha Cusack, Brendan O'Carroll, Nick Nevern, Jennifer Gibney, Fiona O'Carroll ac Eilish O'Carroll. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Interstellar* sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Martin Hawkins oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 6% (Rotten Tomatoes)
* 3.1/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 7 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr: *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 15 Hydref 2022.
3. 1 2  "Mrs. Brown's Boys D'Movie". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Preblyn bochfoel** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod bochfoel) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Turdoides gymnogenys***; yr enw Saesneg arno yw *Bare-cheeked babbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. gymnogenys*, sef enw'r rhywogaeth.

Genws
-----

Mae'r preblyn bochfoel yn perthyn i'r genws *Turdoides* yn nheulu'r Preblynnod (Lladin: *Leiothrichidae*).Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Preblyn Arabia | Turdoides squamiceps |  |
|
| Preblyn Irac | Turdoides altirostris |  |
|
| Preblyn bochfoel | Turdoides gymnogenys |  |
|
| Preblyn brith Hinde | Turdoides hindei |  |
|
| Preblyn brith y De | Turdoides bicolor |  |
|
| Preblyn brith y Gogledd | Turdoides hypoleuca |  |
|
| Preblyn brown Affrica | Turdoides plebejus |  |
|
| Preblyn cyffredin | Turdoides caudata |  |
|
| Preblyn melyngoch | Turdoides fulva |  |
|
| Preblyn saethog | Turdoides jardineii |  |
|
| Preblyn tinwyn | Turdoides leucopygia |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Preblyn bochfoel** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Titw torgoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: titwod torgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Parus rufiventris***; yr enw Saesneg arno yw *Rufous-bellied tit*. Mae'n perthyn i deulu'r Titw (Lladin: *Paridae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. rufiventris*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r titw torgoch yn perthyn i deulu'r Titw (Lladin: *Paridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cyanistes semilarvatus | Cyanistes semilarvatus |  |
|
| Titw asur | Cyanistes cyanus |  |
|
| Titw cefnwyrdd | Parus monticolus |  |
|
| Titw cribog | Lophophanes cristatus |  |
|
| Titw mawr | Parus major |  |
|
| Titw tomos las | Cyanistes caeruleus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Titw torgoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Seren goed bronfoll Ddeheuol** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sêr coed bronfoll Deheuol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Acestrura heliodor***; yr enw Saesneg arno yw *Gorgeted woodstar*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. heliodor*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r seren goed bronfoll Ddeheuol yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Seren goed bronfoll Ddeheuol** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm barodi sy'n darlunio cyfeillgarwch pobl gan y cyfarwyddwr Giorgio Simonelli yw ***Due Mafiosi Contro Goldginger*** a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd gan Edmondo Amati yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Amedeo Sollazzo a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Piero Umiliani. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fernando Rey, Lino Banfi, Elisa Montés, Andrea Bosic, Rosalba Neri, Franco Franchi, Ciccio Ingrassia, Dakar, Gloria Paul, George Hilton, Gino Buzzanca, Luis Peña Illescas, Tom Felleghy, Alfredo Mayo, Bluebell Girls, Giampiero Littera, John Karlsen, Mario Frera, Nino Milano a Nino Terzo. Mae'r ffilm *Due Mafiosi Contro Goldginger* yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Sound of Music* sef ffilm fiwsical rhamantus gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Franco Fraticelli sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giorgio Simonelli ar 23 Tachwedd 1901 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 14 Chwefror 2007.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Giorgio Simonelli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 26 Mai 2016.
Roedd **Thomas Glynne Davies** (12 Ionawr 1926 – 10 Ebrill 1988), a adnabyddir fel arfer fel **T. Glynne Davies**, yn fardd, llenor ac yn ddarlledwr radio a theledu. Ganwyd yn 64 Stryd Dinbych, Llanrwst, Sir Ddinbych.

Yn ystod yr Ail Ryfel Byd gweithiodd ym mhwll glo Oakdale, Caerffili fel 'Bevin Boy'.

Gweithiodd fel gohebydd newyddion ar gyfer BBC Radio o 1957 a cyflwynodd y rhaglen radio poblogaidd radio programme *Bore Da* rhwng 1970 a 1976.

Enillodd y goron yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llanrwst 1951 gyda'r gerdd 'Adfeilion' a chyhoeddodd ddwy gyfrol o gerddi, sef *Llwybrau Pridd* a *Hedydd yn yr Haul*. Ysgrifennodd y nofel hirfaith *Marged*, sy'n portreadu bywyd yn Llanrwst dros sawl cenhedlaeth, nofel arall sef *Haf Creulon* a chyfrol o straeon byrion *Cân Serch*.

Bob blwyddyn mae S4C yn cynnig Ysgoloriaeth Newyddiaduraeth T.Glynne Davies, sydd werth £6,500, i gynorthwyo ysgolheigion i ddilyn cwrs ôl-raddedig yn Ysgol Newyddiaduraeth, Cyfryngau ac Astudiaethau Diwylliannol ym Mhrifysgol Caerdydd.

Bywyd personol
--------------

Roedd T Glynne Davies yn briod â Mair (1932-2016), ac roedd ganddynt bedwar mab:

* Gareth Glyn
* Geraint Glynne Davies
* Aled Glynne
* Owen Glynne Davies, pypedwr blaenllaw gyda Chwmni Cortyn

Bu farw T Glynne yng Nghaerdydd yn 1988.

Llyfryddiaeth
-------------

* *Haf Creulon* (nofel), 1960
* *Llwybrau Pridd* (cerddi cyntaf), 1961
* *Hedydd yn yr Haul*, 1969
* *Cân Serch a storiau eraill*, 1954
* *Yr ysgub olaf*, 1971
* *Marged*, Gwasg Gomer, 1974
* *Gwilym Cowlyd, 1828-1904*, 1976
* "Cerddi", 1987

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  S4C yn cyhoeddi Ysgoloriaeth T.Glynne Davies
2. ↑  "T. Glynne Davies" at ifind.swan.ac.uk[*dolen marw*]

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 75460657
* LCCN: n89640095
* ISNI: 0000 0000 2989 3747

 |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Seren goed y Bahamas** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sêr coed y Bahamas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Philodice evelynae***; yr enw Saesneg arno yw *Bahama woodstar*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. evelynae*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r seren goed y Bahamas yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Seren goed y Bahamas** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Stiwdio ffilm o Japan oedd **Tennenshoku Katsudō Shashin** (天然色活動写真) a oedd yn brysur iawn yn y 1910au. Ystyr yr enw ydy *"Cwmni ffilm Symudol Lliw Naturiol"* ond fel "Tenkatsu" yr oedd yn cael ei adnabod. Cafodd ei greu ym 1914 allan o gwmni arall o'r enw Stiwdio Fukuhōdō. Roedd yn defnyddio dull newydd o ffilm o'r enw Kinemacolor. Ond roedd y system yma'n rhy ddrud ac felly fe ddefnyddion nhw system ffilm arferol.

Roedd y cwmni yn adnabyddus am gomisiynu Ōten Shimokawa i gynhyrchu rhai o'r anime cyntaf erioed. Yn 1919 cafodd y cwmni ei brynu gan Kokkatsu.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Komatsu, Hiroshi (1995). "From natural colour to the pure motion picture drama: the meaning of Tenkatsu Company in the 1910s of Japanese film history". *Film History* **7** (1): 69–86. .
2. ↑  Gerow, Aaron (2000). "One print in the age of mechanical reproduction: film industry and culture in 1910s Japan". *Screening the Past* (11).. Adalwyd 2014-01-21.
3. ↑  LaMarre, Thomas (2009). *The Anime Machine*. University of Minnesota Press. tt. xxix. ISBN 978-0-8166-5154-2.
Fformat ffeil bitmap yw **GIF**(/dʒɪf/ JIF neu /ɡɪf/ GHIF), sy'n llythrenw o'r Saesneg '**Graphics Interchange Format**'.

Hanes
-----

Cafodd y fformat ei ddatblygu gan dim dan arweiniad y gwyddonydd cyfrifiadurol Steve Wilhite yn Compuserve ar 15 Mehefin, 1987. Mae wedi dod i gael ei ddefnyddio'n helaeth ar y We fyd-eang oherwydd y gefnogaeth eang iddo a'i hygludedd.

Fformat
-------

Gellir defnyddio GIF i ddangos animeiddiad, fel yn yr enghraifft hon o Grud Newton.Mae'r fformat yn gallu cynnal hyd at 8 bit y picsel, gan ganiatau 256 o wahanol liwiau o'r palet gofod lliw RGB 24-bit. Mae hefyd yn gallu cael ei ddefnyddio ar gyfer animeiddiadau ac yn caniatau palet  hyd at 256 o liwiau i bob ffrâm. Mae'r cyfyngiadau hyn yn gwneud GIF yn llai addas ar gyfer atgynhyrchu ffotograffau a delweddau eraill gyda graddiannau lliw, ond yn addas ar gyfer delweddau symlach fel graffigau neu logos gydag ardaloedd o liw solet. 

Mae delweddau GIF yn cael eu cywasgu gan ddefnyddio techneg  Lempel–Ziv–Welch (LZW) i leihau maint y ffeil heb ddiraddio'r ansawdd weledol. Rhoddwyd patent ar y dechneg gywasgu hon yn 1985. Bu dadl ynghylch y trwyddedu rhwng deiliad y patent ar y feddalwedd, Unisys, a Compuserve yn 1994 a arweiniodd at ddatblygu'r safon PNG (Portable Network Graphic). Erbyn 2004, roedd yr holl batentau perthnasol wedi dirwyn i ben.