Phumlani Mgobhozi sy'n ganwr Zwlw o gerddoriaeth Maskandi a Gospel
Math o gerddoriaeth boblogaidd o Dde Affrica yw **Maskanda** (gelwir hefyd yn **Maskandi**). Mae'r gerddoriaeth yn perthyn i bobl Zulu y wlad ond mae'n boblogaidd gan bobloedd eraill De Affrica hefyd. Daw'r gair Swlw o'r gair Afrikaans gwreiddiol "musikant" ('cerddor'). Mae wedi esblygu i gynnwys elfennau o ganu reggae, y felan Zulu a synau traddodiadol. Yn ôl gwerthiant, dyma'r ail genre orau o ran gwerthiant yn Ne Affrica wedi cerddoriaeth gospel.

Gwreiddiau
----------

Disgrifiwyd y gerddoriaeth fel un a berthyn i'r gweithiwr crwydrol wrth iddo hiraethu neu ddeisyfu am fywyd gwell. Chwaraewyd y gerddoriaeth gan ddefnyddio offerynnau rhan a hawdd eu cario megis y gitâr a'r consertina. Gwneir defnydd llawn o'r llais cefndir. Yn ôl Ethekwini Online "The music played by the man on the move, the modern minstrel, today’s troubadour. It is the music of the man walking the long miles to court a bride, or to meet with his Chief; a means of transport. It is the music of the man who sings of his real life experiences, his daily joys and sorrows, his observations of the world. It’s the music of the man who’s got the Zulu blues."

Offerynnau a Cherddoriaeth
--------------------------

Chwaraeir Maskandi fel arfer ar offerynnau cludadwy rhad, neu offerynnau modern wedi'u tiwnio neu eu cynhyrchu i efelychu synau polyffonig yr hen offerynnau. Yn draddodiadol, roedd gan gerddor Maskandi un gân, sef un hir a ddatblygodd wrth i hanes bywyd y cerddor dyfu. Nawr gall albymau gynnwys y traciau 10-14 arferol, er eu bod yn dal i fod dros y marc tair munud, maent yn haws i gynulleidfaoedd nad ydynt yn "gerddoriaeth fyd-eang" dreulio. Er bod nifer o amrywiadau yn Maskandi, mae'r ensemble offerynnol fel arfer yn aros yr un fath ym mhob amrywiad. Gwneir hyn yn fwriadol i gadw'r "sain" unigryw. Wrth wrando ar Maskandi, dyma'r offerynnau nodweddiadol / disgwyliedig i'w clywed:

* *Concertina* - a elwir yn "Inkostin" neu "Inkostina" yn Swlw.Yn nodweddiadol, consertina 'Seisnig' 20 botwm, wedi'i diwnio i G / C ac wedi chwarae arddull Maskandi. Un camgymeriad cyffredin y mae pobl yn ei wneud yw adnabod concertina fel acordion. Mae acordion i'w gael fel arfer mewn cerddoriaeth Sotho, ac mae'n llawer mwy o faint na Concertina. Mae'r naws a gynhyrchwyd gan y Concertina hefyd yn llawer mwy disglair ac yn fwy trawiadol.
* *Gitâr Acwstig* - a elwir yn "Isginci". Caiff y gitâr ei chwarae mewn patrwm casglu rhythmig unigryw. Y gitâr hefyd yw'r offeryn sy'n arwain y band cyfan, ac mae angen i bob elfen gyfuno â gosodiad y gitâr ... a gall hyn gynnwys addasu agweddau tiwnio, allweddi ac eraill o'r offerynnau cysylltiedig. Yn nodweddiadol, defnyddir bysedd bawd a mynegai wrth chwarae techneg Maskandi, ac mae'n hysbys yn gyffredinol mai gitâr Maskandi yw un o'r technegau mwyaf anodd i ddysgu a meistroli fel gitarydd. Yn y rhan fwyaf o achosion, gitarydd Maskandi hefyd yw'r prif gantores neu ddyn blaen y band. Y gwahaniaeth mwyaf nodedig gyda thechneg gitâr Maskandi, yw'r ffordd y mae'r gitâr yn cael ei diwnio. Mae gitarydd Maskandi go iawn fel arfer yn amddiffyn eu tiwnio'n ffyrnig, gan fod hwn yn rhan sylweddol o adnabod y band/gitarydd. Er mwyn gallu chwarae'r gitâr Maskandi neu gân gitarydd Maskandi arall, byddai angen i chi gyfrifo'r tiwnio'r gitâr yn gyntaf ac yna cyfrifo'r holl liwiau a chyfuniadau brawddegu creigiog posibl sy'n gwneud alaw neu rhythm cerddorol. Oherwydd hyn, mae gitaryddion Maskandi fel arfer yn dechnegol ddatblygedig iawn yn ogystal â bod yn hynod gystadleuol, er mai anaml y cânt eu hyfforddi'n ffurfiol mewn cerddoriaeth a gitâr. Wrth i gymhlethdod y tiwnio a'r melyn gynyddu, felly hefyd enw da a pharch y gitarydd.
* *Gitâr Bas* - "uBhesi" neu "amaBhesi" neu "emaBhesini". Hefyd, mae curiad calon y gân Maskandi, sain unigryw Maskandi hefyd yn dibynnu'n drwm ar gywirdeb a chymhwysiad technegol y gwaith bas. Mae bas Maskandi yn gweithredu fel ffynhonnell rhigol y gân. Mae fel arfer yn cael ei chwarae mewn modd ymosodol iawn ac mae'n swnio'n well pan gaiff ei chwarae gydag emosiwn ac enaid.
* *Lleisyddion Cefndir* - "Abavumayo". Mae canwyr cefnogol yn elfen hynod bwysig mewn cerddoriaeth Maskandi, yn y bôn nid oes cân Maskandi yn gyflawn heb ganwyr cefnogol. O gofio bod Maskandi yn genre hynod ddoniol a phersonol iawn, cyfrifoldeb y lleiswyr cefnogol yw creu a gosod naws a naws gyffredinol cân Maskandi. Mae "Ukuvuma ingoma", yn llythrennol yn golygu canu mewn cytundeb â'r hyn y mae'r prif leisydd yn ei ganu. Mae'r riffau lleisiol fel arfer yn gymhleth yn fwriadol ac yn cynnwys llawer o frawddeg anghonfensiynol. Mae'r defnydd helaeth o legato a nodiadau miniog yn gwneud y riffau'n unigryw i'r genre Maskandi.
* *Allweddellau*
* *Drymiau*

Arddull
-------

Mae cân draddodiadol Maskandi yn cael ei gwahaniaethu gan flodeuo offerynnol ("izihlabo"), fel arfer y gitâr acwstig neu'r concertina sy'n gosod y naws ar ddechrau pob cân. Mae Izihlabo hefyd yn gyflwyniad o fathau, ac yn gwasanaethu pwrpas y gitarydd i arddangos ei lefel o sgil trwy ddal sylw'r gwrandawyr. O gofio bod gitaryddion Maskandi traddodiadol yn alawon eu gitarau yn wahanol, mae gwrando ar izihlabo hefyd yn darparu ffordd i'r gwrandäwr ddweud yn bendant pwy yw'r gitarydd / band. Mae Izihlabo fel arfer yn nodiadau a chwaraeir yn gyflym, nad ydynt o reidrwydd yn ffurfio alaw na rhythm penodol. Gall chwarae izihlabo hefyd fod yn debyg i actor sy'n mynd i gymeriad.

Mewn cân Maskandi, fel arfer bydd adrannau cyflym o farddoniaeth canu mawl Zulu, o'r enw "izibongo". Nid yw'r cynnwys bob amser yn cael ei ganmol, fodd bynnag, a chyda dylanwadau miwisg pop, house a dylanwadau eraill yn lliwio Maskandi, mae wedi dod yn fwy am yr moeseg adrodd straeon a'r diwylliant mudol modern, yn hytrach na dim ond am yr arddull gerddorol.

Elfen allweddol arall o gerddoriaeth Maskandi yw personoliaeth naturiol y prif ganwr neu flaenwr. Mewn cerddoriaeth Maskandi, nid yw'n anghyffredin i ganeuon "swnio'r un fath", ond eto nid yw'r defnydd o gerddoriaeth yn lleihau o anghenraid. Yn ei hanfod mae Maskandi yn ymwneud â dweud straeon a darparu ffenestr i'r cantorion arweiniol enaid, mae'n ymwneud yn bennaf â'r neges sy'n cael ei chario yn y caneuon a'r gerddoriaeth, a dyna pam yr ystyrir ei bod yr un fath â gwrando ar gerddoriaeth enaid neu felan. Yn gynnar yn y 2000au cyflwynwyodd y diweddar artistiaid, Mtshengiseni Gcwensa  a ddechreuodd gerddoriaeth gyda'i ffrind Mgqumeni Khumalo, sŵn newydd i'r genre.

Esboniodd y cyfansoddwr Darius Brubeck: "Mae'r Maskanda y cyfeirir ato yn nheitl fy ngwaith yn berfformiwr cerddoriaeth offerynnol neo-draddodiadol Swlw. Yn llythrennol, mae'r gair yn deillio o'r Affricanaidd musikante. Rwyf wedi byw a gweithio dros y degawd diwethaf, yn gartref i filoedd o 'Maskandis' yn llythrennol, sydd wedi datblygu repertoire cerddorol cyfoethog sy'n defnyddio arddull arbennig o chwarae gitâr. "

Cerddoriaeth De Affrica, Gweler Hefyd
-------------------------------------

* Sokkie
* Ghoema

Dolenni
-------

* Ffilm o ganu Maskanda amrywiol gan Makitaza No Vusi
* Casgliad o ganeuon Maskanda - *Maskandi Mix III (Ezingasoze Zabuna)*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Wit maskandi maak opslae Archifwyd 2011-08-11 yn y Peiriant Wayback. Beeld, 17 Julie 2011
2. ↑
3. ↑
4. ↑  SAMRO(South African Music Rights Organization) SCORES: Darius Brubeck-The Maskanda: 1992: ISBN 0869645870

* 
*