recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm Nadoligaidd gan y cyfarwyddwr Carlo Vanzina yw ***Vacanze Di Natale 2000*** a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd gan Aurelio De Laurentiis yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Cortina d'Ampezzo. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Carlo Vanzina a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Manuel De Sica. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carmen Electra, Massimo Boldi, Christian De Sica, Nino D'Angelo, Micaela Ramazzotti, Megan Gale, Monica Scattini, Adriano Pantaleo, Alfiero Toppetti, Ciro Esposito, Emanuela Grimalda, Enzo Salvi, Irene Ferri, Nunzia Schiano, Paolo Conticini a Virginie Marsan. Mae'r ffilm *Vacanze Di Natale 2000* yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Matrix* sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Luca Montanari sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carlo Vanzina ar 13 Mawrth 1951 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 25 Rhagfyr 2010. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1976 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Carlo Vanzina nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.
Ffilm ffantasi a chomedi gan y cyfarwyddwyr Joe Pytka, Bruce W. Smith a Tony Cervone yw ***Space Jam*** a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd, Moron Mountain a Looney Tune Land a chafodd ei ffilmio yn Long Beach a Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Timothy Harris.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bill Murray, Michael Jordan, Dan Castellaneta, Shawn Bradley, Vlade Divac, Muggsy Bogues, Pervis Ellison, Larry Bird, Charles Barkley, Patricia Heaton, Patrick Ewing, A. C. Green, Alonzo Mourning, Wayne Knight, Larry Johnson, Penny Bae Bridges, Theresa Randle, Del Harris, Charles Oakley, Brad William Henke, Charles Hallahan, Connie Ray, Danny Ainge, Cedric Ceballos, Thom Barry, Jeff Malone, Paul Westphal, Sharone Wright, Albert Hague, Bill Wennington, Derek Harper, Anthony Miller, Brandon Hammond, Eric Gordon, Jim Rome, Ahmad Rashād, Jim Wise a Manner Washington. Mae'r ffilm *Space Jam* yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Scream* sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Michael Chapman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Sheldon Kahn sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Joe Pytka ar 4 Tachwedd 1938 yn Pittsburgh. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1959 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------



Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 230,400,000 $ (UDA), 90,594,962 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Joe Pytka nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 14 Ebrill 2017. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.. *Internet Movie Database*. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.
2. ↑ . dyddiad cyrchiad: 6 Mai 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 199801083
* LCCN: n96061595
* GND: 4467432-6
* SUDOC: 035109572
* BNF: cb131677327 (data)
* BNE: XX3813347

 |
Mae **Aymara** (*Aymar aru*) yn iaith a siaradir gan bobol Aymara yn ardal mynyddoedd yr Andes yn ne America, yn bennaf yng ngorllewin Bolifia.

Gyda 2,589,000 o siaradwyr (Bolifia: 2,098,000, Periw: 442,000, Yr Ariannin: 30,000, Tsile: 19,000) mae yn un o ychydig o ieithoedd brodorol America gyda thros dwy filiwn o siaradwyr.

Yr ieithoedd Americanaidd brodorol gyda mwy na miliwn o siaradwyr yw Nahwatleg (Mecsico), Quechua (Andes), a Guarani (Paragwâi), Gogledd yr Ariannin a Bolifia)

Mae rhai ieithyddion yn dadlau bod Aymara yn perthyn i Quechua, ond mae gryn anghytundeb ynglŷn â hyn.

Yr wyddor Aymara
Baner pobl frodorol de America
Cafodd ieithoedd brodorol de America eu hisraddio a'u gwahardd am lawer o flynyddoedd. Pan enillodd Bolifia ei annibyniaeth o Sbaen ym 1825, cadwyd Sbaeneg fel unig iaith swyddogol y wlad. Serch hynny dim ond yn 1976 ddaeth Sbaeneg i fod yn iaith mwyafrif pobl Bolifia gyda phobl Bolifia'n dod yn siaradwyr uniaith Sbaeneg neu'n ddwyieithog yn Sbaeneg ac un o 30 ieithoedd brodorol ar draws Bolifia.

Mae siaradwyr uniaith Aymara yn prinhau, ym 1950 ysgrifennodd yr hanesydd Herbet Klein roedd 664,000 o bobl Bolifia yn siarad dim ond Aymara. Erbyn 1976 roedd y rhif yn wedi'i haneri ac erbyn y ganrif newydd dim ond rhyw chwarter miliwn.

Heddiw
------

Ond mae datblygiadau diweddaraf wedi gwella sefyllfa Aymara. Ers 2006, mae llywodraeth Evo Morales wedi cydnabod hawliau'r bobloedd frodorol gyda chyfansoddiad newydd gan newid y wlad i fod yn *plurinacional* (aml-genedl).

Mae Morales ei hun o dras Aymara ac yn arlywydd cyntaf y wlad o dras frodorol. 
Mae gweision sifil newydd yn gorfod siarad Sbaeneg ac o leiaf un iaith frodorol. Mae'r iaith Aymara yn cael ei defnyddio yn fwy ar y cyfryngau ac mewn addysg.

Agorwyd prifysgol i'r bobl Aymara *Universidad Indígena Aymara de Bolivia Túpac Katari* wedi'i enwi ar ôl Túpac Katari, arwr gwrthryfel 1781yn erbyn y Sbaenwyr.

Cyfarchion a geiriau
--------------------

* Kamisaraki = Sut mae?
* Waliki = Iawn
* Jumasti = A chi?
* Walikiraki = Iawn hefyd
* Yuspayarpa = Diolch
* Jikisinkama = tan tro nesaf/welai chi
* Pacha Mama = Duwes y ddaear
* Aru = Iaith
* Uta = Tŷ / utanaja = tai
* Warmi = Merch
* Chacha = Dyn

*Naya saparukiw jiwyapxitaxa nayxarusti, waranqa, waranqanakaw tukutaw kut'anipxani*.  

Heddiw maent yn fy lladd, ond byddaf yn ôl gyda miliynau (geiriau olaf Túpac Katari)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Bolivia: Idioma Materno de la Población de 4 años de edad y más- UBICACIÓN, ÁREA GEOGRÁFICA, SEXO Y EDAD". *2001 Bolivian Census*. Instituto Nacional de Estadística, La Paz — Bolivia. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2010-09-20. Cyrchwyd 2015-12-21.
2. ↑
3. ↑
4. ↑
Ffilm arswyd a ffilm sombi gan y cyfarwyddwr Pupi Avati yw ***Zeder*** a gyhoeddwyd yn 1983. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Zeder*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Antonio Avati a Gianni Minervini yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Antonio Avati a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Riz Ortolani. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gabriele Lavia, Cesare Barbetti, Anne Canovas, Alessandro Partexano, Bob Tonelli, Marcello Tusco, John Stacy a Ferdinando Orlandi. Mae'r ffilm *Zeder (ffilm o 1983)* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Star Wars Episode VI: Return of the Jedi* sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Franco Delli Colli oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Amedeo Salfa sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pupi Avati ar 3 Tachwedd 1938 yn Bologna. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Bologna.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Urdd Anrhydedd Gweriniaeth yr Eidal

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Pupi Avati nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.
Tref yn Swydd Renfrew, yr Alban, yw **Paisley** (Gaeleg: *Pàislig*). Wedi'i lleoli ar ymyl ogleddol y Gleniffer Braes, mae'r dref yn ffinio â dinas Glasgow i'r dwyrain, ac yn pontio glannau Afon Cart, un o lednentydd Afon Clud.

Dyma ganolfan weinyddol ardal cyngor Swydd Renfrew, a hi yw'r dref fwyaf yn y sir hanesyddol o'r un enw. Cyfeirir at Paisley yn aml fel "tref fwyaf yr Alban" a hi yw'r pumed anheddiad mwyaf yn y wlad, er nad oes ganddi statws dinas.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y dref boblogaeth o 76,830.

Daeth y dref yn amlwg yn y 12g, pan sefydlwyd Abaty Paisley yn ganolbwynt crefyddol pwysig.
Erbyn y 19g, roedd Paisley yn ganolfan i'r diwydiant gwehyddu, gan roi ei enw i'r "Paisley shawl" (hynny yw siôl bersli) a phatrwm Paisley. Roedd gan y dref gysylltiad cryf â radicaliaeth wleidyddol. Roedd gwehyddion yn y dref a oedd ar streic yn allweddol yn ystod yn Gwrthryfel Albanaidd ym 1820. Erbyn y 1990au, roedd holl felinau Paisley wedi cau, er eu bod yn cael eu coffáu yn amgueddfeydd y dref.

Enwogion
--------

* Robert II, brenin yr Alban (1316–1390)
* Fulton Mackay (1922-1987), actor
* Kenneth McKellar (1927-2010), canwr
* Tom Conti (g. 1941), actor
* Gerry Rafferty (1947-2011), cerddor
* Archie Gemmill (g. 1947]], pêl-droedwr
* Andrew Neil (g. 1949), newyddidurwr a chyflwynydd teledu
* Phyllis Logan (g. 1956), actores
* Mhairi Black (g. 1994), gwleidydd

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  British Place Names; adalwyd 3 Hydref 2019
2. ↑  Gwefan *Ainmean-Àite na h-Alba* Archifwyd 2019-10-03 yn y Peiriant Wayback.; adalwyd 3 Hydref 2019
3. ↑  City Population; adalwyd 3 Hydref 2019
Esiampl o glytwaith gyda siapiau â ochrau sydd ddim yn syth.
Math o wniadwaith yw **clytwaith**, lle mae darnau o ddefnydd yn cael eu gwnïo at ei gilydd er mwyn creu cynllun mwy. Mae'r cynllun fel arfer yn seiliedig ar batrwm wedi ei greu o amryw o liwiau, ac yn cael ei ail-adrodd. Caiff y siapiau sy'n creu'r patrwm eu mesur a'u torri yn ofalus. Yn draddodiadol ac fel rheol, mae'r siapiau yn rai geometrig ag ochrau syth, sy'n eu gwneud yn haws i'w clytio at eu gilydd, ond mae'r grefft wedi datblygu yn sylweddol erbyn hyn ac mae clytwaith yn aml yn cael ei ddefnyddio i greu delweddau cymhleth. Mae uno gofalus yn creu clytwaith sy'n gorwedd yn berffaith fflat, heb rychau.

Pan ddefnyddwyd clytwaith er mwyn creu cwilt, mae'r clytwaith yn ffurfio haenen uchaf y cwilt gyda wadin neu flanced gwlan yn y canol, a chefnyn plaen yn ffurfio'r haenen isaf. Er mwyn cadw'r wadin rhag symud oddi fewn y cwilt, caiff ei gwiltio gyda llaw, neu beiriant gwnïo i greu pwyth rhedegog sy'n clymu'r haenau at eu gilydd. Gall y pwthau redeg o amgylch ymyl y darnau sy'n creu'r patrwm, gall fod yn batrwm ar hap, neu gall fod yn batrwm â strwythr cymhleth sy'n cyferbynnu gyda phatrwm y clytwaith.

Yn y gorffennol bu cwiltio yn cael ei gwblhau gyda llaw gan grŵp o bobl o amgylch ffram a oedd yn dal y cwilt yn dyn. Weithiau, yn hytrach na chwiltio, gall y haenau cael eu clymu at eu gilydd gyda phwyth sengl o edau byr a gaiff ei glymu, a rhoddir cylymau ar draws y cwilt mewn patrwm cyson.

Mae tri modd traddodiadol o ffurfio strwythr clytwaith, sef 1) bloc 2) cyflawn 3) clytio stribedi. Mae nifer o batrymau traddodiadol yn berchen ar enwau penodol yn seiliedig ar y patrwm a greir gan y lliwiau a'r siapiau.

'Daeth Edrica Huws â gweledigaeth hollol newydd i glytwaith.'

Ffynonellau
-----------

1. ↑  "hand quilting". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2009-04-29. Cyrchwyd 2009-08-26.
2. ↑

Llyfryddiaeth
-------------

* 1988: Schnuppe von Gwinner "The History of the Patchwork Quilt" ISBN 0-88740-136-8
* 2004: Eleanor Levie "American Quiltmaking 1970-2000" ISBN 1-57432-843-3
* 2005: Celia Eddy "Quilted Planet" ISBN 1-84533-009-9

Dolenni allanol
---------------

* The Quilt Association, Canolfan y Celfeddydau Minerva Arts Centre, Llanidloes
* Esiamplau o glytwaith[*dolen marw*]
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Emrallt gyddfloyw** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: emralltau gyddfloyw) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Amazilia fimbriata***; yr enw Saesneg arno yw *Glittering-throated emerald*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. fimbriata*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r emrallt gyddfloyw yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Emrallt gyddfloyw** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Peter Payer yw ***Untersuchung An Mädeln*** a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Werner Pirchner. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Elke Winkens ac Anna Thalbach. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Matrix* sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Britta Nahler sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter Payer ar 20 Awst 1964 yn Fienna.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Peter Payer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 18 Ionawr 2018.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.
Term morwrol yw **llumanlong**, **banerlong** neu **fflaglong** sy'n disgrifio'r llong a ddefnyddir gan brif swyddog (er enghraifft, llyngesydd) sy'n bennaeth ar grŵp o longau'r llynges, fel arfer fflagswyddog gyda'r hawl draddodiadol i chwifio lluman arbennig i ddynodi ei radd. Mewn ystyr lac, fe'i cyfeirir at y brif long mewn fflyd neu lynges, fel arfer yr un gyntaf, fwyaf, gyflymaf, lawnarfocaf, neu enwocaf.

Yn yr ystyr lyngesol bob dydd, disgrifiad dros dro ydy'r enw ar gyfer pa bynnag llong sy'n dwyn y prif swyddog ac yn chwifio'i faner ar y pryd hwnnw. Fodd bynnag, bu angen cyfleusterau ychwanegol ar lyngesyddion erioed, gan gynnwys ystafell gyfarfod ddigon mawr i'r holl gapteiniaid ymgynnull ynddi, a lle i staff y llyngesydd wneud cynlluniau a llunio gorchmynion. Yn hanesyddol, dim ond y llongau mwyaf a allai ddarparu ar gyfer gofynion o'r fath.

Yn ystod Oes yr Hwylio ac Oes y Darganfod, defnyddiwyd y term gan fflydoedd masnachol yn ogystal â lluoedd morwrol, gan nad oedd y wahaniaeth rhwng llynges filwrol genedlaethol a masnachlongau'r un wlad bob amser yn eglur. Er enghraifft bu'r *Sea Venture*, llumanlong Cwmni Virginia, dan gapteiniaeth yr Is-lyngesydd Christopher Newport, o'r Llynges Frenhinol, ond hefyd yn dwyn Syr George Somers, prif swyddog Llynges Fasnach Lloegr.

Yn oes llongau'r gadres, un o'r radd gyntaf—hynny yw, llongau mwyaf y llynges—oedd y llumanlong nodweddiadol, a chanddi dri bwrdd, a'r bwrdd ôl yn cynnwys ystafelloedd y llyngesydd a swyddfeydd ei staff. Esiampl ydy HMS *Victory*, llumanlong y Llyngesydd Horatio Nelson ym Mrwydr Trafalgar ym 1805, sydd o hyd yng ngwasanaeth y Llynges Frenhinol, ac heddiw yn llumanlong seremonïol Prif Arglwydd y Môr. Gallai llongau nad oedd o'r radd gyntaf hefyd fod yn llumanlongau, er enghraifft yr USS *Constitution*, ffrigad o'r bedwaredd radd a fu'n llumanlong ar gyfer rhannau o Lynges yr Unol Daleithiau yn nechrau'r 19g.

Yn ystod yr 20g, daeth llongau yn ddigon mawr fel y gallai gwiblongau a mathau eraill ddarparu ar gyfer is-gapten a'i staff. Mae rhai llongau mawr yn cynnwys pont luman ar wahân er defnydd y llyngesydd a'i staff, tra bo'r capten yn rheoli'r llong o'r brif bont lywio. Prif swyddogaeth y llumanlong yw cyd-drefnu'r fflyd, ac o'r herwydd nid ydyw o reidrwydd yn llawnarfocach na llawnarfogedicach na'r llongau eraill. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd (1939–45), bu llyngesyddion yn aml yn ffafrio'r llong gyflymaf yn hytrach na'r llong fwyaf.

Dylunir llumanlongau modern yn bennaf ar gyfer awdurdod a rheolaeth filwrol yn hytrach nag ymladd, a fe'u gelwir felly yn llongau rheoli.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   llumanlong. *Geiriadur Prifysgol Cymru*. Adalwyd ar 30 Hydref 2023.
2. 1 2  *Geiriadur yr Academi*, "flagship".
Ffilm ffantasi a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Gary Winick yw ***13 Going On 30*** a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd gan Susan Arnold yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Revolution Studios. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd a New Jersey a chafodd ei ffilmio yn Los Angeles, Dinas Efrog Newydd a Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Josh Goldsmith. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brie Larson, Mark Ruffalo, Jennifer Garner, Andy Serkis, Ashley Benson, Lynn Collins, Judy Greer, Kathy Baker, Scout Taylor-Compton, Christa B. Allen, Renee Olstead, Gia Mantegna, Kiersten Warren, Robinne Lee, Alexandra Kyle, Joe Grifasi, Maz Jobrani, Brittany Curran, Samuel Ball, Susan Egan, Mary Pat Gleason a Ward Horton. Mae'r ffilm *13 Going On 30* yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Million Dollar Baby* sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Don Burgess oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Susan Littenberg sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gary Winick ar 31 Mawrth 1961 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw ym Manhattan ar 23 Hydref 1997. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1986 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn AFI Conservatory.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 65% (Rotten Tomatoes)
* 6.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gary Winick nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. .. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 14 Ebrill 2017. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.
3. 1 2  "13 Going on 30". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 5 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 181302468
* LCCN: no2005054655

 |
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Heidi Genée yw ***Stachel Im Fleisch*** a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Helmut Griem, Bernd Herzsprung, Barbara Kwiatkowska-Lass, Jane Tilden ac Alexander May. Mae'r ffilm *Stachel Im Fleisch* yn 84 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Raiders of the Lost Ark* sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Heidi Genée ar 22 Hydref 1938 yn Berlin a bu farw ym München ar 14 Gorffennaf 2015. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Heidi Genée nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi: .
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Matti Geschonneck yw ***Zeit Zu Leben*** a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Hannah Hollinger. 

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *300* sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Carl-Friedrich Koschnick oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Inge Behrens sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Matti Geschonneck ar 8 Mai 1952 yn Potsdam. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Bavarian TV Awards
 * Bavarian TV Awards

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Matti Geschonneck nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 . dyddiad cyrchiad: 22 Mehefin 2019.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Babacs mawr** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: babacsod mawrion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Babax waddelli***; yr enw Saesneg arno yw *Giant babax*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. waddelli*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r babacs mawr yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Preblyn crymanbig bron rhibiniog | Pomatorhinus ruficollis |  |
|
| Preblyn crymanbig cefnwinau | Pomatorhinus montanus |  |
|
| Preblyn crymanbig penddu | Pomatorhinus ferruginosus |  |
|
| Preblyn crymanbig penfrown | Pomatorhinus ochraceiceps |  |
|
| Preblyn crymanbig penllwyd | Pomatorhinus schisticeps |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Babacs mawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Prif adeilad LAMDA ar Heol Talgarth
Ysgol ddrama flaenllaw yng ngorllewin Llundain ydy **London Academy of Music and Dramatic Art** (**LAMDA**). Llywydd LAMDA yw Timothy West a'r pennaeth newydd yw Joanna Read, a olynodd Peter James. Dathlodd yr ysgol ddrama ei phenblwydd yn 150 oed yn 2011, sy'n golygu mai LAMDA yw'r ysgol ddrama hynaf yn y Deyrnas Unedig. Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae dros 98% o raddedigion rheoli llwyfan a theatr technegol wedi cael swydd yn eu maes o fewn wythnosau o raddio. Mae'r ysgol wedi'i chofrestru fel cwmni o dan yr enw Lamda Ltd ac fel elusen o dan ei enw masnachol London Academy of Music and Dramatic Art. Mae yna gwmni cysylltiedig yn yr Unol Daleithiau, LAMDA in America, Inc. a arferai gael ei alw'n The American Friends of LAMDA.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "copi archif" (PDF). Archifwyd o'r gwreiddiol (PDF) ar 2013-05-14. Cyrchwyd 2011-02-15.
2. ↑  "Lamda Ltd, do-business.net". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2017-11-07. Cyrchwyd 2011-02-15.
3. ↑  "London Academy of Music and Dramatic Art, charitiesdirect.com". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-07-22. Cyrchwyd 2011-02-15.
4. ↑  "LAMDA in America, Inc. LAMDA website". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-02-24. Cyrchwyd 2011-02-15.
Bardd a meddyg Danaidd oedd **Carl Ludvig Emil Aarestrup** (4 Rhagfyr 1800 – 21 Gorffennaf 1856).

Ganed yn Copenhagen, prifddinas Teyrnas Denmarc. Cafodd ei amddifadu yn 7 oed a'i fagu gan gyfeillion teuluol. Astudiodd feddygaeth ym Mhrifysgol Copenhagen, ac yno cyfarfu â'i gyfnither Caroline Aagard. Priododd Emil â Caroline, a chawsant 13 o blant. Gweithiodd Aarestrup yn feddyg ar ynysoedd Lolland a Fyn am ugain mlynedd. Bu farw yn Odense yn 55 oed.

Cyfansoddodd Aarestrup y rhan fwyaf o'i farddoniaeth yn y cyfnod o 1820 i 1840. Cyhoeddodd y gyfrol *Digte* ym 1838, ac wedi ei farwolaeth cyhoeddwyd y gyfrol *Efterladte Digte* (1863). Ni chafodd fawr o werthfawrogiad yn ystod ei oes, ond wedi ei farwolaeth fe'i cydnabuwyd yn un o delynegwyr gwychaf llên Denmarc, ar y cyd â Christian Winther. Cyhoeddwyd casgliad o'i farddoniaeth, gydag ysgrif feirniadol gan Georg Brandes, yn Copenhagen ym 1877.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Jack Brondum a Peer L. Aarestrup (goln), "Selected Poems by Emil Aarestrup", *The Bridge* 39 (2), Prifysgol Brigham Young (2016). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.is ar 29 Mehefin 2021.
Prifysgol gyhoeddus yn yr Almaen yw **Prifysgol Erfurt** (Almaeneg: *Universität Erfurt*) a leolir yn Erfurt, prifddinas talaith Thüringen.

Yn sgil ffyniant prifysgolion Prag a Fienna yn y 14g, erfynai myfyrwyr ac athrawon y studium yn Erfurt, yn ogystal â dinasyddion y ddinas, ar yr Eglwys i roddi'r un breintiau i'r hwnnw, ac felly fe'i dyrchafwyd yn brifysgol trwy fwl oddi ar y Pab Clement VII—un o wrth-babau Avignon yn ystod y Sgism Orllewinol—ym Medi 1379. Fodd bynnag, ni châi'r siarter i sefydlu'r brifysgol ei gweithredu, trwy etholiad y rheithor cyntaf, nes 1392, ar ôl i brifysgolion eraill dod i fodolaeth yn Heidelberg a Chwlen. Yn yr un cyfnod, daeth Etholyddiaeth Mainz, gan gynnwys Erfurt, dan reolaeth y Babaeth yn Rhufain, a chyhoeddwyd bwl arall i sefydlu prifysgol gan y Pab Urbanus VI ym 1389. Fodd bynnag, byddai Archesgob Mainz yn hawlio'r gangelloriaeth, yn unol â darpariaethau'r Bwl Clemennaidd, ac felly mae Prifysgol Erfurt yn dyddio'i hanes yn ôl i siarter 1379.

Cyrhaeddodd Prifysgol Erfurt ei hanterth yng nghanol y 15g, pan oedd yn gartref i Johann Ruchrat von Wesel, un o brif ddiwinyddion y cyfnod rhag-Brotestannaidd. Astudiodd Martin Luther yn Erfurt o 1501 i 1505, ac yno dylanwadwyd arno'n gryf gan ddiwinyddiaeth brofiadol ei diwtoriaid. Erfurt felly oedd un o grudleoedd y Diwygiad Protestannaidd. Serch hynny, gwladwriaeth Brotestannaidd, Teyrnas Prwsia, a wnâi gau'r brifysgol o'r diwedd, a hynny ym 1816.

Ailsefydlwyd Prifysgol Erfurt ar 1 Ionawr 1994, a chychwynnodd darlithoedd ym 1999.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Hastings Rashdall, *The Universities of Europe in the Middle Ages, Vol. II, Part I* (Rhydychen: Clarendon Press, 1895), t. 245.
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Niklaus Schilling yw ***Der Westen Leuchtet!*** a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd gan Elke Hart yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Niklaus Schilling a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Michael Rüggeberg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sky du Mont, Harry Baer, Armin Mueller-Stahl, Beatrice Kessler, Gunther Malzacher a Veronika Faber. Mae'r ffilm *Der Westen Leuchtet!* yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner* sef *film noir*, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm
Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Wolfgang Dickmann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Niklaus Schilling sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Niklaus Schilling ar 23 Ebrill 1944 yn Basel a bu farw yn Berlin ar 25 Tachwedd 1959.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Niklaus Schilling nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi: .
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
Ffilm comedi deledu gan y cyfarwyddwr Giulio Base yw ***Un cane per due*** a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Pietro Valsecchi. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carolina Crescentini, Giorgio Tirabassi, Dino Abbrescia, Fabio Troiano, Luca Angeletti, Pietro De Silva a Susy Laude. Mae'r ffilm yn 93 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inception* sef ffilm wyddonias
llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giulio Base ar 6 Rhagfyr 1964 yn Torino. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol La Sapienza.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Giulio Base nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi: *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 15 Mawrth 2019.
2. ↑  Sgript: *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 15 Mawrth 2019.
Arweinydd crefyddol a gwleidyddol o Affganistan yw **Mawlawi Hibatullah Akhundzada** (ganed 7 Mehefin 1961) sydd yn arweinydd y Taliban ers 2016 ac yn Emir Affganistan ers 2021.

Mae Hibatullah Akhundzada yn hanu o ddosbarth Panjwai yn nhalaith Kandahar ac yn perthyn i'r Nurzai, un o lwythau'r Pashtun. Pregethwr oedd ei dad. Ymfudodd ei deulu i Bacistan yn sgil dechrau Rhyfel yr Undeb Sofietaidd yn Affganistan ym 1979.

Ymunodd Akhundzada â gwrthryfelwyr y mujahideen yn erbyn y lluoedd Sofietaidd. Yn sgil enciliad y Sofietiaid, daeth yn gyfarwydd fel arweinydd crefyddol yn hytrach na chadlywydd. Ym 1994, yn ystod y rhyfel cartref rhwng y Jamiat-e Islami a grwpiau eraill y cyn-mujahideen, ymunodd Akhundzada â'r Taliban a fe oruchwyliai y llysoedd sharia. Yn sgil gorchfygiad Affganistan gan y Taliban, daeth yn un o brif farnwyr y wlad. Wedi cwymp y Taliban yn 2001, arweiniai Akhundzada criw o ysgolheigion Islamaidd yn y Taliban ar ffo, a chyhoeddodd sawl ffatwa.

Gwasanaethodd yn ddirprwy i'r Mylah Akhtar Mansour, a fu'n arweinydd y Taliban o Orffennaf 2015 hyd at ei ladd gan gyrch drôn ym Mhacistan ym Mai 2016. Rhyw ddyddiau'n ddiweddarach, etholwyd Akhundzada i olynu Mansour gan gyngor arweinyddiaeth a chlerigiaeth y Taliban. Ffigur anadnabyddus ac annisgwyl oedd Akhundzada, ac mae'n debyg iddo gael ei ddewis er mwyn osgoi rhwyg rhwng cefnogwyr y ddau brif ddewis, Sirajuddin Haqqani a Muhammad Yaqoub.

Yn sgil ymgyrch lwyddiannus y Taliban i orchfygu Affganistan yn 2021, cyhoeddwyd Hibatyllah Akhundzada yn bennaeth ar y llywodraeth newydd ac yn Emir Affganistan. Mae'n debyg ei fod mewn cyswllt agos ag arweinwyr eraill y Taliban sydd wedi ymsefydlu yn Quetta, Pacistan.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  (Saesneg) Mujib Mashal, Taimoor Shah a Zahra Nader, "Taliban Name Lesser-Known Cleric as Their New Leader", *The New York Times* (25 Mai 2016). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 8 Medi 2021.
Chwedl werin Gymraeg yw **Ystoria Ysgan ab Asgo** (*Ystoria Ysgan ap Asgo*: 'Hanes Ysgan ab Asgo'). Yn llaw yr hynafiaethydd John Jones, Gellilyfdy y ceir yr unig destun o'r chwedl sydd ar glawr, a ysgrifennwyd ganddo ar 23 Rhagfyr 1608.

Cefndir
-------

Chwedl am ymgais Ysgan ab Asgo, arglwydd Bodeugan, i ddianc rhag Angau ydyw. Mae'n perthyn i ddosbarth rhyngwladol o chwedlau gwerin ond dyma'r unig enghraifft Gymraeg o'r motiff. Treflan ym mhlwyf Y Waun, ger Llanelwy, Dyffryn Clwyd oedd Bodeugan, ond does dim cofnod o Ysgan ab Asgo o gwbl ac mae'n debyg ei fod yn gymeriad llên gwerin yn unig, fel mae ei enw yn awgrymu. Mae John Jones yn ei alw yn "arglwydd Bodeugan yn Is Aled, swydd Ddinbych" ac mae'r ffaith fod y stori wedi ei lleoli ym mro teulu John Jones yn awgrymu iddo godi'r chwedl o draddodiad llafar y fro. Ac eto mae'r testun yn cynnwys nodweddion ieithyddol Cymraeg Canol ac felly mae'n bosibl hefyd fod ffynhonnell lenyddol i'r chwedl.

Stori'r chwedl
--------------

Yn y chwedl mae Ysgan ab Asgo yn sylweddoli fod pawb yn marw ac yn "ffoi rhag angau i bob lle yn y byd." Mae'n dod i lys hardd mewn coedwig fawr ac yn cael croeso yno. Mae'n gofyn am faint bydd y trigolion yn byw ac yn cael yr ateb na fyddent yn marw tra bo'r goedwig yno. Ond fesul dipyn mae'r goedwig yn darfod wrth iddynt ddefnyddio ei phren i goginio, felly byddent yn marw ryw ddydd. Ni fodlona Ysgan ar hynny ac ymaith ag ef. Mae'n ymweld a dau le arall ac yn cael yr un profiad: castell yng nghanol llyn anferth lle bydd pawb yn byw tra bo dŵr yn y llyn, ond eu bod yn cymryd tipyn o'r dŵr bob dydd i goginio felly byddent yn darfod, a llys dan graig gadarn lle bydd pawb yn byw tra bo'r graig yn sefyll, ond mae traed adar yn treulio'r graig ac felly bydd y graig a thrigolion y llys yn darfod hefyd.

O'r diwedd daw Ysgan i lys mewn caer ar ymyl cors. Caiff groeso yno. Bydd pawb yn y llys yn byw "hyd Ddydd Brawd" ar yr amod eu bod yn peidio dringo trum arbennig yn y pellter. Mae Ysgan yn aros yn hir yno ond un diwrnod mae'n syrthio i demtasiwn, yn dringo'r drum ac yn gweld eneidiau ym Mhurdan. Am iddo dorri'r rheol mae'n cael ei orfodi i ymadael. Mae'n dychwelyd i Fodeugan. Does neb yn ei adnabod ac mae pob dim wedi newid, ond mae gan un gŵr frithgof am rywun o'r enw Ysgan ab Asgo a fu'n arglwydd yno unwaith. Gan sylweddoli nad oes modd osgoi Angau yn derfynol, mae Ysgan yn ymadael ac yn cyrraedd y llys yn y goedwig eto lle mae'n aros hyd heddiw "ym Mharadwys gyda Eli ac Enoc."

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  T. H. Parry-Williams (gol.), *Rhyddiaith Gymraeg: Detholiad o Lawysgrifau 1488-1609* (Caerdydd, 1954), tt. 144-6.
2. ↑  Meic Stephens (gol.), *Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru*, dan 'Ystoria Ysgan ab Asgo'.
3. 1 2  *Rhyddiaith Gymraeg: Detholiad o Lawysgrifau 1488-1609*, tt. 144-6.

Llyfryddiaeth
-------------

Ceir y testun yn yr orgraff wreiddiol yn y gyfrol:

* T. H. Parry-Williams (gol.), *Rhyddiaith Gymraeg: Detholiad o Lawysgrifau 1488-1609*, Y Gyfrol Gyntaf (Caerdydd, 1954). *Ystoria Ysgan ap Asgo*, tt. 144-6.
Ffilm gomedi llawn melodrama gan y cyfarwyddwr Claude Miller yw ***L'effrontée*** a gyhoeddwyd yn 1985. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***L'Effrontée*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Yvelines. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Bernard Stora a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alain Jomy. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jean-Claude Brialy, Charlotte Gainsbourg, Bernadette Lafont, Simon de La Brosse, Raoul Billerey, Chantal Banlier, Jean-Philippe Écoffey a Julie Glenn. Mae'r ffilm *L'effrontée (ffilm o 1985)* yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Back to the Future* sef ffilm wyddonias
Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Albert Jurgenson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Claude Miller ar 20 Chwefror 1942 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 31 Mawrth 2017. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Institut des hautes études cinématographiques.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Commandeur des Arts et des Lettres‎
 * Gwobr César am yr Ysgrifennu Gorau
 * Gwobr Louis Delluc

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Claude Miller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. .. . .
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi: .
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Chris Paine yw ***Revenge of The Electric Car*** a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Chris Paine a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Robbins. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Arnold Schwarzenegger, Danny DeVito, Tim Robbins, Bob Lutz, Stephen Colbert, Adrian Grenier, Jon Favreau, Elon Musk, Carlos Ghosn, Chris Paine, Dan Neil a Reverend Gadget. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The King's Speech* sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Chris Paine ar 1 Ionawr 1961.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 69% (Rotten Tomatoes)
* 6/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Chris Paine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Gorffennaf 2016.
2. 1 2  "Revenge of the Electric Car". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 9 Hydref 2021.
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Diane Kurys yw ***Diabolo Menthe*** a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Diane Kurys a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Yves Simon. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dominique Lavanant, Jacqueline Doyen, Tsilla Chelton, Dora Doll, Coralie Clément, Yves Rénier, Anouk Ferjac, Arlette Bonnard, Claude Confortès, Corinne Dacla, Denise Péron, Françoise Bertin, Jacques Rispal, Jean-Claude de Goros, Julia Dancourt, Marie-Véronique Maurin, Marthe Villalonga, Nadine Alari, Odile Michel, Robert Rimbaud, Thérèse Quentin, Éléonore Klarwein a Michel Puterflam. Mae'r ffilm *Diabolo Menthe* yn 101 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Star Wars Episode IV: A New Hope* sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Philippe Rousselot oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Joële van Effenterre sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Diane Kurys ar 3 Rhagfyr 1948 yn Lyon. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1965 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Louis Delluc
 * Commandeur des Arts et des Lettres‎

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 90% (Rotten Tomatoes)
* 7.6/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Diane Kurys nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. .. .. .. .. .. .. . .
2. ↑  .
3. 1 2  "Peppermint Soda". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Edward F. Cline yw ***F-Man*** a gyhoeddwyd yn 1936. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***F-Man*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Richard Connell. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Harry Myers, Jack Haley, Onslow Stevens, Billy Gilbert, Harry Tenbrook, Spencer Charters, Sam Ash a Charles Sullivan. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Anthony Adverse* sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Edward F Cline ar 4 Tachwedd 1891 yn Kenosha, Wisconsin a bu farw yn Hollywood ar 22 Tachwedd 1967.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Edward F. Cline nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Luciano De Crescenzo yw ***Così parlò Bellavista*** a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd gan Emilio Bolles a Mario Orfini yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Rete 4. Lleolwyd y stori yn Napoli. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Luciano De Crescenzo a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Claudio Mattone. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Giovanni Attanasio, Nunzio Gallo, Luciano De Crescenzo, Riccardo Pazzaglia, Isa Danieli, Renato Scarpa, Antonio Allocca, Antonio Casagrande, Benedetto Casillo, Carmine Faraco, Francesco De Rosa, Franco Iavarone, Gennarino Pappagalli, Geppy Gleijeses, Gino Maringola, I Fatebenefratelli, Lucio Allocca, Luigi Uzzo, Marina Confalone, Marzio Honorato, Nuccia Fumo, Nunzia Fumo, Patrizia Loreti, Pia Velsi, Renato Rutigliano, Sergio Solli, Tommaso Bianco, Vittorio Marsiglia a Vincenzo Falanga. Mae'r ffilm yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Terminator* sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Dante Spinotti oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luciano De Crescenzo ar 18 Awst 1928 yn Napoli a bu farw yn Rhufain ar 15 Gorffennaf 2021. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Napoli Federico II.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luciano De Crescenzo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Marc Rothemund yw ***Dieses Bescheuerte Herz*** a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd gan Martin Moszkowicz yn yr Almaen; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Netflix, Big Bang Media. Lleolwyd y stori yn Berlin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Andi Rogenhagen a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Johnny Klimek. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Elyas M'Barek, Jürgen Tonkel, Lisa Bitter, Uwe Preuss a Philip Noah Schwarz. Mae'r ffilm *Dieses Bescheuerte Herz* yn 106 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Guilty* sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Christof Wahl oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Simon Gstöttmayr sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Dieses bescheuerte Herz*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur .

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Marc Rothemund ar 26 Awst 1968 yn yr Almaen. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Deutscher Filmpreis

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Marc Rothemund nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi: .
Roedd **Idwal Jones** ( 8 Rhagfyr, 1890 - 14 Tachwedd, 1964) yn nofelydd ac yn awdur llyfrau ffeithiol o Gymru a ymsefydlodd yn yr Unol Daleithiau. Canolbwyntiodd Jones lawer o'i ysgrifennu ar harddwch a chynydd poblogaeth yng Nghaliffornia a'r gorllewin.

Bywgraffiad
-----------

Ganwyd Jones ym Mlaenau Ffestiniog, yn fab i William W. Jones a Mary Catherine Hughes. Roedd ei dad yn beiriannydd ac yn ddaearegwr ac aeth â'r teulu i ranbarth chwarela Pennsylvania ym 1902. Astudiodd beirianneg fecanyddol yn Efrog Newydd, a arweiniodd at ddiddordeb yn y rhuthr aur yng Nghaliffornia, a symudodd i'r fan honno ym 1911. Dechreuodd ei yrfa lenyddol gan adolygu llyfrau ar gyfer *y San Francisco Chronicle*, ac yn ddiweddarach bu ganddo ei golofnau ei hun yn, *The San Francisco Examiner* "Rediscovering San Francisco" a "Passing By". Gwerthodd ei stori fer gyntaf yn y 1920au. Enillodd Anrhydedd Medal Newbery ym 1937 ar gyfer *Whistler's Van* .

Mae ei weithiau enwocaf yn cynnwys: *The Vineyard* and *Ark of Empire: San Francisco's Montgomery Block*..

*Mae'r Vineyard yn* adrodd hanes dinasyddion Napa Valley a'u cariad at y tir. Fe wnaeth y prif gymeriad, Alda Pendle, feistroli'r grefft o winwyddaeth gan ei thad. Ar ôl marwolaeth ei thad, mae sgiliau Pendle yn ei gwneud yn ased gwerthfawr i unigolyn sy'n byw ar winllan yn Napa Valley.

*Ark of Empire: San Francisco's Montgomery Block*, sydd wedi'i isdeitlo "San "Francisco's Unique Bohemia 1853–1953" mewn un argraffiad, yn adrodd hanes hen galon ddinas San Francisco.

Daeth ei nofel gyntaf, *The Splendid Shilling*, allan yn 1926, gyda llinell stori a oedd yn adlewyrchu ei daith ei hun, yn symud o Gymru i Galiffornia yn ystod y Rhuthr Aur.

Priododd Olive Vere Wolf ym 1923, a theithiasant y byd gyda'i gilydd. Bu farw Jones yn ei gartref yn Laguna Beach, California .

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  "Idwal Jones, 74, Novelist, Is Dead". *The New York Times*. November 17, 1964. Cyrchwyd July 4, 2017.
2. ↑  Tambo, David C.; Fields, Edward C. (2000). "Guide to the Idwal Jones Collection, 1920-1964". Santa Barbara, CA: Archive of California, University of California.
3. ↑  *California, Biographical Index Cards, 1781-1990*. California State Library; Sacramento, California; Biographical Files

Cysylltiadau allanol
--------------------

* Copi o'r Llyfr *Whistler's Van* ar Faded Pages
* Dau ddarlleniad byr ar y radio: "Dad Dunnaway" Archifwyd 2008-08-27 yn y Peiriant Wayback. o erthygl Idwal Jones "Farm, Rock, a Vine Folk "a "True Wine Grapes," Archifwyd 2008-08-27 yn y Peiriant Wayback. o lyfr *Vines in the Sun* o'r California Legacy Project .
* Darlun o'r awdur ar The Online Archive of California

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 32211420
* LCCN: no96018296
* ISNI: 0000 0000 7102 1248
* GND: 139176721
* BNF: cb144087577 (data)

 |