Mae **Radio Euskadi** yn orsaf radio sy'n dibynnu ar y grŵp cyfathrebu cyhoeddus Basgeg EiTB. Mae'n darlledu ei raglenni yn Sbaeneg ac mae wedi'i leoli yn ninas Bilbo. Mae ei chwaer orsaf, Euskadi Irratia yn darlledu yn yr iaith Basgeg. Ceir hefyd Radio Alava sy'n darlledu yn benodol ar gyfer talaith Araba, sy'n un o daith dalaith Cymuned Ymreolaethol Gwlad y Basg (Euskadi).

Hanes
-----

Ceir gwreiddiau darlledu radio Basgeg (yn yr iaith Basgeg ac yn Sbaeneg yn ystod Rhyfel Cartref Sbaen pan llwyddodd y Basgiaid i ennill hunanlywodraeth am gyfnod byr. Gweler Hanes radio Gwlad y Basg am ragor o wybodaeth.

O dan Statud Ymreolaeth Gernika (sef, yr hyn a roddodd lywodraeth ddatganoledig i 3 talaith Basgeg a elwir yn Cymuned Ymreolaethol Gwlad y Basg (Euskadi) a llywodreth ar wahân i dalaith Basgeg Nafarroa Garaia (Nafar) - mewn modd tebyg, ond mwy o rym, i ddatganoli Cymru yn 1997), creodd Llywodraeth Euskadi Endid Radio a Theledu Cyhoeddus. Embryo'r sefydliad hwn fyddai Radio Vitoria, gorsaf a brynwyd ym 1981.

Darlledu
--------

Aeth y Radio Euskadi presennol ar yr awyr ar 31 Mawrth 1983 ar donfedd FM. Yn yr 1990au dechreuodd hefyd ddarlledu ar donfedd fer ac yn 2000 dechreuodd darllediadau lloeren. Ers 2003 mae wedi bod yn bresennol ar y Rhyngrwyd trwy borth eitb.com.

Ar 23 Mehefin 2007, newidiodd Radio Euskadi ei bencadlys ac agorodd gyfleusterau newydd ar safle hen Ffair Fasnach Ryngwladol Bilbao. Yn benodol, mae'n meddiannu rhan o bafiliwn 8 yr hen ffair - adeilad BAMI - gan rannu lleoliad â chwmnïau eraill y grŵp EiTB. Yn y cyfleusterau newydd hyn, sy'n ymgorffori technoleg ddigidol, mae'r cam pendant wedi'i gymryd i weithio gyda systemau gweinydd cyfrifiadurol.

Mae'r cyfleusterau, sydd wedi'u hintegreiddio i ofod o fwy na 8,000m², yn cynnwys chwe stiwdio o wahanol faint, un ohonynt â'r gallu i dderbyn y cyhoedd a darlledu perfformiadau cerddorol byw, ac ystafelloedd golygu a pharatoi rhaglenni amrywiol.

### Strwythur corfforaethol newydd

Ar 14 Gorffennaf 2020, cymeradwyodd llywodraeth Euskadi y newid yn strwythur corfforaethol grŵp Euskal Irrati Telebista, lle mae Endid Cyhoeddus EITB yn cael ei gynnal a’r holl gwmnïau eraill (Eusko Irratia, Radio Vitoria, Euskal Telebista ac EITBNET ) yn cael eu huno. a oedd â fformiwla gyfreithiol cwmni cyfyngedig cyhoeddus, mewn un cwmni a elwir bellach yn EITB Media SAU , sy'n gwmni cyfyngedig cyhoeddus. Cwblhawyd y gweithdrefnau biwrocrataidd ym mis Tachwedd yr un flwyddyn a chofrestrwyd y cwmnïau newydd yn y Gofrestrfa Fasnachol gydag effeithiau ôl-weithredol hyd at 1 Ionawr 2020.

Rhaglennu
---------

Mae Radio Euskadi yn cynnal rhaglen fasnachol lle mae'n mewnosod cyhoeddusrwydd. Mae'n rhoi'r prif sylw i raglenni newyddion a materion cyfoes yn ogystal â chwaraeon.

Mae'r rhaglenni canlynol yn sefyll allan yn ei grid:

* *Boulevard abierto* yn ofod ar gyfer dadl wleidyddol lle mae gwahanol westeion yn cymryd rhan mewn cynulliadau cymdeithasol
* *Boulevard Magazine*, gyda chynnwys addysgiadol a chyfredol. Ymhyfrydu gyda'r cronicl dyddiol a thystiolaethau'r gwrandawyr.
* *Crónica de Euskadi 2*, llawn gwybodaeth.
* *Kultura.COM*, rhaglen ddiwylliannol yr orsaf.
* *Kirolaldia*, Chwaraeon, newyddion chwaraeon.
* *La jungla sonora*, yn rhaglen o ledaenu cerddorol
* *Graffiti*, rhaglen gylchgrawn sy'n amlygu diwylliant a barn yn ogystal â digwyddiadau cyfoes.
* *La casa de la palabra*, sy'n ymroddedig i antur, teithio a phrofiadau personol.
* *Ganbara*, newyddion tebyg i gylchgrawn.
* *Fuera de juego*, rhaglen chwaraeon sy'n crynhoi gwybodaeth ddyddiol.
* *La noche despierta*, rhaglen nosweithiol, tebyg i gylchgrawn yr orsaf.
* *Boulevard crónica de Euskadi*, hysbyswedd y bore.
* *Más que palabras*, cylchgrawn sy'n meddiannu boreau Sadwrn a dydd Sul.

Mae cymeriad gwasanaeth cyhoeddus yn ei wneud yn sianel radio gwybodaeth a digwyddiadau swyddogol y cyrff sy'n ffurfio llywodraeth a senedd Gwlad y Basg, yn ogystal â sefydliadau cyhoeddus eraill o bŵer a phenderfyniadau'r wlad.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Alan Albarra (2009). *The Handbook of Spanish Language Media*. Taylor & Francis. t. 30. ISBN 9781135854300.
2. ↑  Arrieta Alberdi, Leyre (2009). *La historia de Radio Euskadi*. Bilbao: Radio Euskadi. ISBN 978-84-937153-0-4.

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan swyddogol Radio Euskadi Archifwyd 2009-01-07 yn y Peiriant Wayback. yn Sbaeneg
* Twitter @radioeuskadi