Cyn-lobïwr Americanaidd sydd bellach yn ymgyrchydd yn erbyn lobïo yw **Jack Allan Abramoff** (ynganiad: [/]ˈeɪbrəmɒfynganiad: [/]; ganwyd 28 Chwefror 1959) a fu hefyd yn gweithio fel dyn busnes, cynhyrchydd ffilmiau, ac awdur. Ef oedd y ffigwr canolog mewn ymchwiliad i lygredigaeth wleidyddol ar raddfa eang, ac o ganlyniad cafodd Abramoff a 21 o unigolion eraill eu canfod yn euog, gan gynnwys swyddogion y Tŷ Gwyn J. Steven Griles a David Safavian, y Cynrychiolydd Bob Ney, a naw o lobiwyr eraill a chynorthwywyr cyngresol.

Abramoff oedd cadeirydd cenedlaethol Pwyllgor Colegol y Blaid Weriniaethol o 1981 hyd 1985, un o'r aelodau a sefydlodd yr International Freedom Foundation (a honnir ei fod yn derbyn cyllid o lywodraeth De Affrica yn oes apartheid), a gwasanaethodd yn weithredwr ar fwrdd y felin drafod geidwadol National Center for Public Policy Research. O 1994 hyd 2001 roedd yn un o brif lobiwyr Preston Gates & Ellis, a Greenberg Traurig hyd fis Fawrth 2004.

Plediodd Abramoff yn euog yn Ionawr 2006 i bum cyhuddiad o ffeloniaeth yn ymwneud â sgandal ynghylch lobïo dros gasinos Americanwyr Brodorol, gan gynnwys SunCruz Casinos. Cafodd ei ddedfrydu i chwe blynedd mewn carchar ffederal am dwyll post, cynllwynio i lwgrwobrwyo swyddogion cyhoeddus, ac efadu trethi. Cafodd ei garcharu am 43 mis cyn iddo gael ei ryddhau yn Rhagfyr 2010. Wedi iddo gael ei ryddhau o'r carchar, ysgrifennodd hunangofiant *Capitol Punishment: The Hard Truth About Washington Corruption From America's Most Notorious Lobbyist* (2011).

Bu'r sgandalau yn destun dwy ffilm yn y flwyddyn 2010: y ffilm ddogfen *Casino Jack and the United States of Money*, a'r ffilm *Casino Jack* a serenodd Kevin Spacey yn rhan Abramoff.

Sgandal yr Indiaid
------------------

3 Ionawr, 2006: Jack Abramoff yn gadael Federal Court yn Washington, DC
Mae **sgandal lobïo Indiaidd Jack Abramoff** yn sgandal gwleidyddol Americanaidd sy'n gysylltiedig â gwaith perfformiwyd gan y lobïwyr gwleidyddol Jack Abramoff, Ralph E. Reed, Jr. Grover Norquist a Michael Scanlon dros fuddiannau gamblo casino Indiaidd am amcangyfrif o $85 miliwn mewn taliadau. Gorfiliodd Abramoff a Scanlon eu cleientiaid, a rhannon nhw'r elw o filiynau o ddoleri yn gyfrinachol.

Yng nghwrs y cynllun, mae'r lobïwyr wedi'u cyhuddo o roi anrhegion a rhoddion ymgyrch yn anghyfreithlon i ddeddfwyr mewn gyfnewid am bleidleisiau neu gefnogaeth deddfwriaeth. Mae'r cynrychiolydd Bob Ney (R-OH) a gweinydd i Tom DeLay (R-TX) wedi'u ymhlygu'n syth; mae gan wleidyddion eraill, y rhan fwyaf ohonynt yn ddeddfwyr Gweriniaethol, sydd â chysylltiadau â materion Indiaidd clymau  amrywiol. Mae ôl-effeithiau'r ymchwiliad wedi achosi DeLay i ymddiswyddo o'i swydd fel arweinydd Tŷ'r Cynrychiolwyr.

Mae Scanlon ac Abramoff wedi pledio'n euog i amrywiaeth o gyhuddiadau cysylltiedig â'r gynllun.

Ar Ddydd Gwener, 25 Tachwedd, 2005, adroddodd *The Wall Street Journal* ehangiad ymchwiliad pedair aelod o'r Cyngres: yn ogystal â Ney a DeLay, mae'r adroddiad yn cynnwys y Cyn. John Doolittle (G. Calif.) a'r Llyw. Conrad Burns (G. Mont.)  Ar 2 Rhagfyr, 2005, adroddodd *The New York Times* fod erlynyddion ffederal yn ystyried trefniant plediad bargeniol  a fydd yn rhoi tipyn o ystyriaeth i Abramoff os rhoddai dystiolaeth bydd yn ymhlygu bod aelodau'r Cyngres a'u staffwyr hŷn wedi derbyn cynigion swydd mewn gyfnewid am ffafrau deddfwriaethol.

Ar 3 Ionawr, 2006, plediodd Abramoff yn euog i dri gyhuddiad ffeloniaeth — cynllwyn, twyll ac osgoi treth — ynglŷn â chyhuddiadau yn dod yn benodol o'i weithgareddau lobïo yn Washington ar ran llwythi Americanawyr Brodorol. Hefyd, mae angen i Abramoff a ddiffynyddion eraill wneud adferiad o o leiaf $25 miliwn â amddifadwyd trwy dwyll o gleientiaid, yn enwedig y lwythi Americanwyr Brodorol. Ymhellach, mae Abramoff $1.7 miliwn mewn dyled i'r IRS fel ganlyniad o'i ble euog i'r cyhuddiad o osgoi treth.. Mae ffeil y llys ar gael fel PDF.

Tystiodd Abramoff o flaen Senedd Pwyllgor Materion Indiaidd ar 29 Medi, 2004. Gwrthododd ateb cwestiynau'r Seneddwyr gan defnyddio'r hawl â ganiatair yn y Pumed Gwelliant.
Mae'r cytundeb yn honni y gwnaeth Abramoff llwgrwobrwyo swyddogion cyhoeddus. Mae un o'r achosion o lwgrwobrwyo â ddisgrifwyd yn fanwl am berson â adnabwyd fel "Representative #1," â adroddir gan *The Washington Post* i fod yn y Gynrychiolydd Bob Ney (R-OH). Cadarnhaodd llefarydd Ney taw Ney oedd y Cynrychiolydd â nodir, ond gwadodd unrhyw ddylanwad amhriodol. Mae'r cytundeb hefyd yn manylu ar ymarfer Abramoff o gyflogi staffwyr Cyngresol blaenorol. Defnyddiodd Abramoff ddylanwad y bobl yma i lobïo eu cyflogwyr Cyngresol blaenorol, yn groes i waharddiad ffederal un-mlynedd ar y fath lobïo.

Ar ôl ple Abramoff o euogrwydd, symudwyd ymchwiliadau i Ionawr cynnar 2006 er mwyn canolbwyntio ar gwmni lobïo Alexander Strategy Group , sefydlwyd gan "cyfaill agos o DeLay a'i phennaeth staff blaenorol." Cyhoeddoedd y cwmni lobïo y byddai'n cau erbyn diwedd yr un mis oherwydd "cyhoeddusrwydd angheuol"; roedd wedi cynrychioli cwmnïau mawr megis Microsoft a PhRMA. Ar 1 Mai, 2006, cytunodd y Gwasanaeth Cudd i ryddhau logiau o bob cyfarfod â Jack Abramoff ar neu cyn 10 Mai.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  James, Frank (18 Tachwedd 2011). "Jack Abramoff: From Corrupt Lobbyist To Washington Reformer". *NPR*. Cyrchwyd 9 Mawrth 2012.
2. ↑  "Red Scorpion". Cyrchwyd 31 March 2017.
3. ↑
4. ↑  Dele Olojede; Timothy M. Phelps (July 16, 1995). "Front for Apartheid". *Newsday*.
5. ↑
6. ↑  Abramoff Pleads Guilty, Will Help in Corruption Probe, *Bloomberg News Service*, 3 Ionawr 2006.
7. ↑  "Abramoff Pleads Guilty, Will Help in Corruption Probe" Archifwyd 2006-01-27 yn y Peiriant Wayback. *CBS News*, 4 Ionawr 2006.
8. ↑  "Inmate Locator". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2013-08-27. Cyrchwyd 31 March 2017.
9. ↑  Stephen Holden, "The Eye in a Hurricane of Corruption", *New York Times*, 7 Mai 2010.
10. ↑  "Casino Jack". 7 Ionawr 2011. Cyrchwyd 31 March 2017 – drwy IMDb.
11. ↑  "Bagman Trailer: The *Other* Jack Abramoff Movie", *Vulture* at *New York*, 15 Mehefin 2010.
12. ↑  (Saesneg)"Four congressmembers role in Abramoff lobbying scandal probed", *The Raw Story*.
13. ↑  (Saesneg)"Lobbyist Abramoff Pleads Guilty to Fraud Charges", *NPR*, 03 Ion, 2006.
14. ↑  (Saesneg) Ple euog Abramoff – ffeil y llys PDF
15. ↑  (Saesneg)"GOP Leaders Seek Distance From Abramoff", *The Washington Post*, 04 Ion, 2006.
16. ↑  (Saesneg) Defnydd dylanwad staffwyr cyngresol blaenorol i lobïo eu cyflogwyr Cyngresol blaenorol PDF
17. ↑  (Saesneg)"Lobbyist case threatens Congress", *BBC News*, 04 Ion, 2006.
18. ↑  (Saesneg) Alexander Strategy Group Archifwyd 2006-01-12 yn y Peiriant Wayback.
19. ↑  (Saesneg)"U.S. lobbying inquiry shifts to a second firm", *International Herald Tribune*, 08 Ion, 2006.

Dolenni allanol
---------------

* (Saesneg) Jack Abramoff's CV
* (Saesneg) Abramoff: The House that Jack built Archifwyd 2006-02-13 yn y Peiriant Wayback.

Newyddion
* (Saesneg) The Abramoff Galaxy: Washington Post Graphic
* (Saesneg) "How Abramoff Spread the Wealth", *The Washington Post*, 12 Rhagfyr, 2005.

\* (Saesneg) "The Fast Rise and Steep Fall of Jack Abramoff", *The Washington Post*, 29 Rhagfyr, 2005.

\* (Saesneg) "Unraveling Abramoff", *The Washington Post*, 3 Ionawr, 2006.

\* (Saesneg) BBC News – Q&A: Jack Abramoff scandal

Barnau
* (Saesneg) Who in the Abramoff scandal is guilty of what? Archifwyd 2006-02-13 yn y Peiriant Wayback.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 84246417
* LCCN: no2005020293
* ISNI: 0000 0000 5799 6612
* GND: 1023409542
* SUDOC: 161534295
* BNF: cb14073430x (data)
* NKC: js20060224001

 |