Cantores, cyfansoddwr a chynhyrchydd gerddoriaeth electronig yr enaid a pop Bajan-Gymreig yw **Eädyth Crawford** (adnabyddir hefyd fel **Eady Crawford**), sy'n canu yn Gymraeg a Saesneg.

Bywyd cynnar
------------

Ganwyd Eädyth yn Rhydychen ond pan yn un flwydd oed ysgarodd ei rhieni ym 1999, daeth ei mam ynghyd a'i rhieni hi i fyw i Aberaeron. Mae ei mam yn Saesnes o dde-ddwyrain Lloegr ond treuliodd gwyliau ei phlentyndod gyda ei thad-cu a mam-gu yn Niserth, Powys ac roedd wastad eisiau magu ei phlant yng Nghymru.

Mae teulu ei thad yn hanu o Barbados ac fe ymfudodd y teulu i Reading yn y 1950au. Roedd ei thad-cu mewn band sgiffl. Mae ei threftadaeth Bajan a'i theulu estynedig yn Barbados yn bwysig iddi ac mae'n dweud bod ganddi hunaniaeth Gymraeg a Bajan.

Mae'n un o bump o blant. Mae ganddi chwaer, Kizzy, sydd hefyd yn gantores. Wrth dyfu i fyny roedd cerddoriaeth yn bwysig iddi wrth gystadlu yn gystadlaethau canu fel yr Eisteddfod ers iddi fod yn 4 mlwydd oed.

Gyrfa gerddorol
---------------

Mae natur, profiadau heriau yn y gorffennol a heriau bywyd yn dylanwadu ar ei cherddoriaeth. Yn ôl Eädyth mae'r gallu i ddefnyddio'r iaith Gymraeg yn ganeuon yn hudol. Mae hefyd yn canu dros bynciau gwleidyddol fel annibyniaeth a chydraddoldeb i fenywod. Ym Medi 2019, canodd Eädyth *Calon Lân* gyda'i chwaer, Kizzy, mewn rali YesCymru yn Merthyr Tudful, gan datgan ei chefnogaeth dros annibyniaeth i Gymru.

Mae Eädyth yn hoffi cydweithio gydag artistiaid arall wrth greu cerddoriaeth. Roedd yn rhan o prosiect Gorwelion yn 2018 yn ogystal â phrosiect datblygu talent Forté.

Ym Mehefin 2020 roedd yn rhan o'r cynllunio cerddorol ar gyfer sioe ar-lein, Wolfie, gan National Theatre Wales.

Yn 2020 enillodd Wobr Triskel, sef ar gyfer cerddorion sy'n dod i'r amlwg, gan Wobr Gerddoriaeth Gymreig.

Fe wnaeth Eädyth ar y cyd gyda Asha Jane cymryd rhan yn rhaglen 'Maes B:Merched yn Gwneud Miwsig' oedd ar S4C ar 6 Awst 2021.

Disgyddiaeth
------------

### Senglau

| Teitl | Ar y cyd gyda | Label | Rhyddhawyd |
| --- | --- | --- | --- |
| *Cymru Ni* | Izzy Rabey |  | 2021 |
| *Inhale / Exhale* |  | Libertino Records | 2021 |
| *Cydraddoldeb i Ferched* | Urdd | I KA CHING | 2021 |
| *Paradwys* | Cait, Foxxglove |  | 2021 |
| *Breuddwyd / Dream* |  | UDISHIDO | 2021 |
| *Mwy o Gariad* | Endaf Roberts | High Grade Grooves | 2020 |
| *Hope* | Asha Jane | Later Records | 2020 |
| *Newidiadau / Changes* | Shamoniks | UDISHIDO | 2020 |
| *Tyfu / Grow* |  | UDISHIDO | 2020 |
| *Diogel / Safe Space* | Shamoniks | UDISHIDO | 2020 |
| *Penderfyniad* |  | UDISHIDO | 2020 |
| Microwave |  |  | 2020 |
| *Rhedeg / Run* |  | UDISHIDO | 2020 |
| *Disgwyl* | Endaf Roberts, Ifan Dafydd | High Grade Grooves | 2020 |
| *Shots* |  |  | 2019 |
| *Tri dymuniad* |  |  | 2019 |
| *Sownd yn y canol* | Endaf Roberts |  | 2019 |

### Albymau ac EP

| Teitl | Ar y cyd gyda | Label | Rhyddhawd |
| --- | --- | --- | --- |
| *Harddwch Du (EP)* | Ladies of Rage |  | 2021 |
| *Infinite Beauty (EP)* | Izzy Rabey |  | 2020 |
| *Mas O Ma (EP)* | Izzy Rabey | UDISHIDO | 2020 |
| *Eädyth x Shamoniks* | Shamoniks | UDISHIDO | 2019 |

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  "Eadyth a Kizzy" (PDF). *Cylchgrawn Dysgu Cymraeg*.
2. ↑  (Saesneg) Kizzy Crawford Music. Kizzy Crawford (13 Medi 2019). Adalwyd ar 3 Mehefin 2020.
3. 1 2 3  "BBC Wales - Horizons - EÄDYTH". *BBC* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2022-01-20.
4. 1 2  "Eädyth Crawford". *BolSHE* (yn Saesneg). 2020-09-29. Cyrchwyd 2022-01-20.
5. ↑  "Sport and arts figures join independence rally" (yn Saesneg). 2019-09-07. Cyrchwyd 2019-09-11.
6. ↑  "Eadyth, Global Music Match". *Global Music Match* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2022-01-20.
7. ↑  "Wolfie". *National Theatre Wales* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2022-01-20.
8. ↑  "Deyah yn ennill Gwobr Gerddoriaeth Gymreig 2020, gyda'i halbwm 'Care City'". *Golwg360*. 2020-11-19. Cyrchwyd 2022-01-20.
9. ↑  "Trysorau'r Eisteddfod Genedlaethol yn gefnlen i rai o artisiaid blaenllaw Cymru mewn rhaglen newydd". *Golwg360*. 2021-07-23. Cyrchwyd 2022-01-20.
10. ↑  "Track: Eädyth – 'Inhale & Exhale': Valleys soul talent arrives on Libertino with words of wisdom". *Backseat Mafia* (yn Saesneg). 2021-05-31. Cyrchwyd 2022-01-20.

Dolenni allanol
---------------

Gwefan Eädyth Archifwyd 2022-01-20 yn y Peiriant Wayback.