Mae **Cliftonville Football and Athletau Club**, a adwaenir yn well fel **Cliftonville F.C.**, yn un o brif glybiau pêl-droed Gogledd Iwerddon ac wedi ei lleoli yn ninas Belfast. Fe'i sefydlwyd yn 1879, dyma'r clwb hynaf yng Ngogledd Iwerddon. Mae'r sylfaen wedi'i chysylltu'n gryf ag entrepreneur ifanc o Belfast, John McAlery. Mae cefnogwyr y tîm yn dod o'r gymuned dosbarth gweithiol a Chatholig, genedlaetholaidd Belfast.

Hanes
-----

Cyhoeddwyd sefydlu Cliftonville ar 20 Medi 1879 yng nghologn hysbysiadau ym mhapur yr *Belfast News-Letter* a'r *Northern Whig*, a alwodd i "gentlemen desirous of becoming members" of the "Cliftonville Association Football Club (Scottish Association Rules)" i gysylltu gyda J.M. McAlery, dyn busnes ifanc o Belfast a rheolwr yr "Irish Tweed House", Royal Avenue ac, yn ddiweddarach drwy eiddo yn Rosemary Street, neu drwy law RM Kennedy, a hysbysebodd "opening practice today at 3.30".

Wedi dim ond wythnos wedi i'r hysbyseb gael ei chyhoeddi, chwaraeodd Cliftonville ei gêm gyntaf a recordiwyd ar Faes Criced Cliftonville yn erbyn detholiad o chwaraewyr rygbi o'r enw Quidnunces ar 29 Medi 1879 gan golli 2-1. Yn ei gêm gyntaf yn erbyn yr Scottish Caledonian Caledonian, roedd y sgôr yn waeth gan golli 1-9. 

Bu John McAlery yn brysur eto yn 1880 wrth iddo ffurfio Cymdeithas Bêl-droed Iwerddon. Rhoddodd wahoddiad i bartïon â diddordeb ym Melfast ac ardal i alw cyfarfod. Cynhaliwyd y cyfarfod cyntaf ar 18 Tachwedd 1880 yng Ngwesty'r Queen's, Belfast, dan arweiniad John Sinclair, a ffurfiwyd Cymdeithas Bêl-droed Iwerddon. Tra penodwyd Major Chichester yn llywydd, daeth McAlery yn ysgrifennydd anrhydeddus y gymdeithas. Roedd y cyfarfod hwn hefyd yn paratoi'r ffordd ar gyfer Cwpan Iwerddon.

Stadiwm
-------

Maes cartref Cliftonville yw stadiwm Solitude, sy'n dal torf o 3,700. Mae'r clwb wedi chwarae yno ers 1890. Mae'r clwb wedi wedi ennill 5 pencampwriaeth genedlaethol, 8 Cwpan Iwerddon a 4 Cwpan Cynghrair Gogledd Iwerddon.

Prif Wrthwynebwyr
-----------------

Map Belffast yn dangos lleoliad clybiau Cliftonville a'r Crusaders
Cliftonville yw tîm Catholig Belfast, mae gan ei gefnogwyr berthynas gystadleuol ffyrnig tuag at y ddau dîm a gefnogir gan y gymuned Brotestannaidd, Linfield a'r Glentoran. Gelwir eu cefnogwyr mwyaf pybur yn "Red Army". Yn ystod yr 1970au a'r yr Helyntion yng Ngogledd Iwerddon, roedd trais rhwng cefnogwyr Cliftoville a chefnogwyr Glentoran yn gyffredin.

Ceir gemau darbi cliftonville yn erbyn tîm arall gogledd Belfast, sef Crusaders F.C. dyma'r "North Belfast Derby".

Ynghyd â Linfield a Glentoran, dydy Cliftonville erioed wedi cwympo i adrannu is.

Ar 27 Mehefin 2019 chwaraeodd Cliftonville yn erbyn y Barri.

### Anrhydeddau

* **Uwch Gynghrair Gogledd Iwerddon** (gan gynnwys yr hen "Irish League" oedd, tan yr 1920au yn cynnwys De Iwerddon: 5 (gan gynnwys un wedi ei rannu)
	+ 1905–06 (rhannu gyda Distillery), 1909–10, 1997–98, 2012–13, 2013–14
* **Cwpan Iwerddon** (oedd yn cynnwys holl dimau Iwerddon nes yr 1920 ac sy'n dal i arddel yr enw wreiddiol genedlaethol): 8
	+ 1882–83, 1887–88, 1896–97, 1899–00, 1900–01, 1906–07, 1908–09, 1978–79
* **Cwpan Cynghrair Gogledd Iwerddon: 5**
	+ 2003–04, 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16

Cliftonville yn Ewrop
---------------------

Ers 1979 mae Cliftonville wedi chwarae mewn amrywiaeth o gystadlaethau Ewropeaidd:

* Champions League

1998/99, 2013/14, 2014/15
* Europa League

2010/11, 2011/12, 2012/13, 2016/17, 2018/19, 2019/20
* Cwpan Enillwyr Cwpanau Ewrop /Europacup II

1979/80
* Cwpan UEFA (Cynghrair Europa UEFA presennol)

2008/09
* Cwpan Intertoto UEFA (sydd, ers 2008, wedi troi'n Cynghrair Europa UEFA)

1996, 2001, 2007

Dolenni allanol
---------------

* Cliftonville FC Website
* Archif lluniau'r cefnogwyr

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  Malcolm Brodie, "100 Years of Irish Football", Blackstaff Press, Belfast (1980)
2. ↑  Northern Whig, 20 September 1879