Mae **therapi amnewid nicotin** (TAN) yn ffordd gymeradwy o gymryd nicotin trwy gyfrwng heblaw tybaco. Fe'i defnyddir i helpu i roi'r gorau i ysmygu neu atal cnoi tybaco. Mae'n cynyddu'r siawns o roi'r gorau i ysmygu o tua 50% i 70%. Yn aml, fe'i defnyddir ynghyd â thechnegau ymddygiadol eraill. Mae TAN hefyd wedi cael ei ddefnyddio i drin colitis hylifol. Mae mathau o TAN yn cynnwys patsys croen, gwm cnoi, losinen, chwistrell trwyn, ac anadlydd. Gall y defnydd o fwy nag un math o TAN ar yr un pryd cynyddu effeithiolrwydd y therapi.

Mae gwahanol sgil effeithiau i'r wahanol ffurf o TAN cyffredin. Mae sgil effeithiau cyffredin y gwm yn cynnwys cyfog, hylif, a llid y geg. Mae sgil effeithiau cyffredin gyda'r patys yn cynnwys llid y croen a cheg sych tra bo'r anadlydd yn aml yn arwain at beswch, trwyn yn rhedeg a chur pen. Mae sgil effeithiau difrifol yn cynnwys gwenwyno gan nicotin a dibyniaeth barhaus. Nid yw'n ymddangos eu bod yn cynyddu'r risg o drawiadau ar y galon. Mae yna berygl o greu niwed posibl i'r babi os defnyddir TAN yn ystod beichiogrwydd. Mae therapi amnewid nicotin yn gweithio trwy leihau'r blys am dybaco oherwydd caethiwed i nicotin.

Cymeradwywyd TAN gyntaf fel meddyginiaeth yn yr Unol Daleithiau ym 1984, fe fu ar gael i brynu mewn siopau a fferyllfeydd yn y DU tua'r un cyfnod ond ni chafodd ei gymeradwyo fel meddyginiaeth ym Mhrydain tan 2005. Mae cynhyrchion amnewid nicotin ar Restr Meddyginiaethau Hanfodol Sefydliad Iechyd y Byd, sef y meddyginiaethau mwyaf effeithiol a diogel sydd eu hangen mewn system iechyd. Maent ar gael fel meddyginiaeth generig ac o dan enwau brand. Y brandiau mwyaf cyffredin ym Mhrydain yw *Nicorette*, *Niquitin* a *Nicotinell*.

Mae TAN ar gael tros y cownter heb bresgripsiwn neu trwy bresgripsiwn gan feddyg. Mae TAN hefyd ar gael yng nghyd a therapi a chyngor i roi'r gorau fel rhan o wasanaeth *Helpa Fi Stopio* Gwasanaeth Iechyd Gwladol Cymru.

Yn 2015, gostyngodd gwerthiant TAN am y tro cyntaf ers 2008 tra bod gwerthiannau ar gyfer e-sigaréts yn parhau i gynyddu ar gyfradd sylweddol. Arweiniodd hyn at ddyfalu bod ysmygwyr y Deyrnas Unedig yn ceisio rhoi'r gorau iddi gydag e-sigaréts yn hytrach na dulliau traddodiadol TAN. Cyngor GIG Cymru yw bod e- sigaréts yn iachach nac ysmygu ond eu bod yn fwy peryglus na dulliau eraill o TAN.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Helping smokers stop, guidance for pharmacist in England Archifwyd 2016-10-20 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 15 Ionawr 2018
2. ↑  Prevalence and Impact of Long-term Use of Nicotine Replacement Therapy in UK Stop-Smoking Services: Findings From the ELONS Study adalwyd 15 Ionawr 2018
3. ↑  GIG Cymru Helpa Fi Stopio - Gwasanaethau adalwyd 15 Ionawr 2018
4. ↑  GIG Cymru Helpa Fi Stopio - E-sigaréts[*dolen marw*] adalwyd 15 Ionawr 2018

Rhybudd Cyngor Meddygol
-----------------------

  


|  |
| --- |
| **Cyngor meddygol** |
| *Sgrifennir tudalennau Wicipedia ar bwnc **iechyd** er mwyn rhoi gwybodaeth sylfaenol, ond allen nhw ddim rhoi'r manylion sydd gan arbenigwyr i chi. Mae llawer o bobl yn cyfrannu gwybodaeth i Wicipedia. Er bod y mwyafrif ohonynt yn ceisio osgoi gwallau, nid ydynt i gyd yn arbenigwyr ac felly mae'n bosib bod peth o'r wybodaeth a gynhwysir ar y ddalen hon yn anghyflawn neu'n anghywir.*
***Am wybodaeth lawn neu driniaeth ar gyfer afiechyd, cysylltwch â'ch meddyg neu ag arbenigwr cymwys arall!*** |