**Taith Prydain** (Cymraeg *Tour of Britain*) yw'r enw a roddir i ras seiclo ffordd a gynhelir dros sawl cymal ac sy'n mynd ar daith ar draws Prydain Fawr. Mae'r ras yn cynnwys tîmau o'r Alban a Chymru, yn ogystal â thîm Prydain Fawr, ond yn ddiweddar nid oes dim tîm Lloegr wedi cymryd rhan yn y ras. Mae'r fersiwn diweddaraf o'r ras yn ras cymalau broffesiynol, a redwyd gyntaf yn 2004, ond mae hanes y ras yn mynd yn ôl i 1951.

Mae'r *Tour of Britain* yn rhan o'r UCI Europe Tour. Yn 2009, daeth yr Elusen Cancr Prostad yn Bartner Elusennol Swyddogol ar gyfer y ras.

Hanes
-----

Gan nodi cyfraniad pob noddwr ariannol, mae'r ras wedi newid ei henw sawl gwaith ar hyd y blynyddoedd:

* ***Daily Express* Tour of Britain** (1951-1955)

Enillodd yr Albanwr Ian Steel ras 1951. Seiclwr arall i rasio y flwyddyn honno oedd Jimmy Savile, a ddaeth yn DJ enwog a phersonoliaeth teledu yn ddiweddarach. Trefnwyd ras 1955 gan y British League of Racing Cyclists.
* **Milk Race** (1958-1993)

Yn anterth ei phoblogrwydd, roedd y ras hwn yn gymharol mewn statws i'r Peace Race, ac roedd timau rhyngwladol yn cystadlu ynddi. O tua 1983 ymlaen, roedd y ras hefyd yn agored i dimau proffesiynol. Cefnogodd y Bwrdd Marchnata Llefrith y **Scottish Milk Race** hefyd, taith lai yn yr Alban.
* **Kellogg's Tour** (1987-1994)

Rhai o'r enillwyr: Malcolm Elliot (1988), Robert Millar (1989), Phil Anderson (1991, 1993), Max Sciandri (1992) ac yn ei flwyddyn olaf, Maurizio Fondriest.
* Y **PruTour**, a gefnogwyd yn ariannol gan Prudential plc (1998-1999)

Enillodd Stuart O'Grady (Crédit Agricole) yn 1998; a Marc Wauters (Rabobank) yn 1999.

Y ras gyfoes
------------

Cymal 3 o ras 2005 yn mynd drwy Honley, ger Huddersfield
### Tour of Britain 2004

 *Prif erthygl: Tour of Britain 2004*
Cynhaliwyd y ras gyntaf o'r fersiwn diweddaraf o'r **Tour of Britain** dros bum diwrnod yn nechrau mis Medi 2004. Trefnwyd hi gan SweetSpot ynghyd â British Cycling. Cefnogwyd y ras gan drefnwyr Cais Llundain ar gyfer Gemau Olympaidd 2012. Roedd yn ras a hysbyswyd yn eang iawn, a chafodd timau adnabyddus megis T-Mobile (Yr Almaen) a U.S. Postal Service (UD) eu denu i gymryd rhan. Roedd hyn yn rhannol oherwydd bod y ras yng nghategori 2.3 ar galendar rasio'r Union Cycliste Internationale (UCI).

Gorffenodd taith 2004 gyda criterium 45 milltir (72 km) yn Llundain, gwyliodd degoed o filoedd o bobl brêc hir gan y Llundeiniwr Bradley Wiggins, tan y lap cyn yr un olaf, a chymerodd Enrico Degano o dîm Tîm Barloworld y sbrint ar y linell. Enillodd y Colombiwr Mauricio Ardila, o dîm Chocolade Jacques, y Tour.

### Tour of Britain 2005

 *Prif erthygl: Tour of Britain 2005*
Rhedwyd Tour of Britain 2005 fel ras UCI categori 2.1 dros 6 cymal, gan ddechrau yn Glasgow ar 30 Awst a gorffen yn Llundain ar 4 Medi. Enillwyd y dosbarthiad cyffredinol gan y seiclwr Belgaidd Nick Nuyens. Cipiodd yr Eidalwr Luca Paolini y grys werdd ar gyfer y gystadleuaeth bwyntiau.

### Tour of Britain 2006

Roger Hammond yn Tour of Britain 2006 yn Llundain

 *Prif erthygl: Tour of Britain 2006*
Cymerodd Tour of Britain 2006 le ar 29 Awst hyd 3 Medi fel ras UCI categori 2.1. Enillodd Martin Pedersen y ras a chymerodd Andy Schleck o Dîm CSC gystadleuaeth brenin y mynyddoedd. Enillodd Mark Cavendish (T-Mobile) y gystadleuaeth bwyntiau a cymerodd Johan Van Summeren (Davitamon-Lotto) y gystadleuaeth sbrint.

### Tour of Britain 2007

 *Prif erthygl: Tour of Britain 2007*
Ymestynwyd y ras i saith diwrnod ar gyfer 2007, defnyddiwyd y seithfed diwrnod ar gyfer cymal yn Ngwlad yr Haf am y tro cyntaf.

Yn lle gorffen yn Llundain, dechreuodd ras 2007 yno a gorffenodd yn Glasgow, a ddefnyddiodd y digwyddiad fel hwb iw cais ar gyfer lleoliad Gemau'r Gymanwlad yn 2014.

Enillodd Romain Feillu y Tour, a cipiodd Mark Cavendish y gystadleuaeth bwyntiau a Ben Swift gystadleuaeth brenin y mynyddoedd.

### Tour of Britain 2008

 *Prif erthygl: Tour of Britain 2008*
Cynyddodd y ras i wyth diwrnod ra gyfer 2008, gyda wyth cymal. Cynhaliwyd o 7 hyd 14 Medi, gan gychwyn yn Llundain a gorffen yn Lerpwl.

### Tour of Britain 2009

 *Prif erthygl: Tour of Britain 2009*
Roedd y chweched rhifyn o'r Tour of Britain hefyd yn wyth diwrnod o hyd, o 12–19 Medi. Cychwynodd y ras yn Scunthorpe a gorffennodd yn Llundain.

### Tour of Britain 2010

 *Prif erthygl: Tour of Britain 2010*
Cynhaliwyd ras 2010 o 11–18 Medi.

### Tour of Britain 2011

 *Prif erthygl: Tour of Britain 2011*
Cynhaliwyd ras 2011 o 11–18 Medi. Roedd 8 cymal i fod, ond gorfodwyd diddymu ail gymal y ras oherwydd ffrynt o dywydd gwael a groesodd y Môr Iwerydd yn dilyn Corwynt Irene.

### Tour of Britain 2012

 *Prif erthygl: Tour of Britain 2012*
Cynhaliwyd ras 2011 o 9–16 Medi. Enillwyd y ras n wreiddiol gan Jonathan Tiernan-Locke, y reidiwr cyntaf o Brydain i'w ennill ers ei ail-gyflwyniad yn 2004. Collodd Tiernan-Locke y teitl hwn yn 2014, pan gahodd ei wahardd hrag cytadlu am ddwy flynedd yn dilyn ymchwiliad i anghysondebau yn ei basbort biolegol. Cafodd y fuddugoliaeth ei wobrwyo yn hytrach i Nathan Haas o Awstralia.

### Tour of Britain 2013

 *Prif erthygl: Tour of Britain 2013*
Dychwelodd y ras i Surrey ar gyfer y ddegfed rhifyn, a gynhaliwyd o 15–22 Medi, ac enillwyd gan Syr Bradley Wiggins.

### Tour of Britain 2014

 *Prif erthygl: Tour of Britain 2014*
Roedd y rhifyn yma'n ran o'r 2014 UCI Europe Tour, a dynodwyd am y tro cyntaf gan yr UCI fel ras categori 2.HC. Cynhaliwyd y ras 2011 o 7–14 Medi. Cynhaliwyd ras gyfatebol ar gyfer merched am y tro cyntaf y flwyddyn hon, sef The Women's Tour, yn gynharach yn y tymor o 7–11 Mai 2014.

### Tour of Britain 2015

 *Prif erthygl: Tour of Britain 2015*
Ar 6 Medi, cychwynnodd y ras yng Nghymru am y tro cyntaf, gan deithio o Fiwmares i Wrecsam, a gorffen yn Llundain fel arfer ar 13 Medi.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Tour Ride
2. ↑   The Route. The Tour of Britain (16 Mai 2008). Adalwyd ar 27 Gorffennaf 2008.
3. ↑  "Tour of Britain 2012". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-07-22. Cyrchwyd 2015-09-10.
4. ↑  "Team Sky's Jonathan Tiernan-Locke gets two-year doping ban". BBC Sport. 17 July 2014.
5. ↑  "Sir Bradley Wiggins to defend Tour of Britain title". BBC Sport. 2 September 2014. 2012 Nathan Haas (Aus) ... Britain's Jonathan Tiernan-Locke had title stripped for doping offence
6. ↑  UCI Europe Tour calendar Archifwyd 2013-07-01 yn y Peiriant Wayback. accessed 25 September 2012
7. ↑  Cycling Weekly 18 Medi 2012
8. ↑  Cycling Weekly (31 March 2014). "Tour of Britain 2014 route revealed". Cycling Weekly. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-09-24. Cyrchwyd 30 April 2014.
9. ↑  "Tour of Britain upgraded to 2.HC status by UCI". *Cyclingnews.com*. Future plc. 4 February 2014. Cyrchwyd 2 May 2014.

Dolenni allanol
---------------

* Tour of Britain