recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Trogon pengoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: trogoniaid pengoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Harpactes erythrocephalus***; yr enw Saesneg arno yw *Red-headed trogon*. Mae'n perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: *Trogonidae*) sydd yn urdd y *Trogoniformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. erythrocephalus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r trogon pengoch yn perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: *Trogonidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Apalharpactes reinwardtii | Apalharpactes reinwardtii |  |
|
| Trogon Baird | Trogon bairdii |  |
|
| Trogon Ciwba | Priotelus temnurus |  |
|
| Trogon Diard | Harpactes diardii |  |
|
| Trogon Narina | Apaloderma narina |  |
|
| Trogon cain | Trogon elegans |  |
|
| Trogon cynffonddu | Trogon melanurus |  |
|
| Trogon cynffonresog | Apaloderma vittatum |  |
|
| Trogon cynffonwyn | Trogon viridis |  |
|
| Trogon gwyrdd a melyn | Trogon rufus |  |
|
| Trogon pengoch | Harpactes erythrocephalus |  |
|
| Trogon penlas | Trogon curucui |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Trogon pengoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llygadwyn Goodfellow** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion Goodfellow) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Lophozosterops goodfellowi***; yr enw Saesneg arno yw *Goodfellow’s white-eye*. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: *Zosteropidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. goodfellowi*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llygadwyn Goodfellow yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: *Zosteropidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Llygadwyn Ponapé | Rukia longirostra |  |
|
| Llygadwyn Truk | Rukia ruki |  |
|
| Preblyn coed Negros | Zosterornis nigrorum |  |
|
| Preblyn coed Palawan | Zosterornis hypogrammicus |  |
|
| Preblyn coed Panay | Zosterornis latistriatus |  |
|
| Preblyn coed corunwinau | Sterrhoptilus capitalis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llygadwyn Goodfellow** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llinos werdd y Dwyrain** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: llinosiaid gwyrdd y Dwyrain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Carduelis sinica***; yr enw Saesneg arno yw *Oriental greenfinch*. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. sinica*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llinos werdd y Dwyrain yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q777369 | Carpodacus waltoni eos |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llinos werdd y Dwyrain** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Drudwen Ruppell** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: drudwy Ruppell) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Lamprotornis purpuropterus***; yr enw Saesneg arno yw *Ruppell’s long-tailed glossy starling*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. purpuropterus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r drudwen Ruppell yn perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Dringwr pen plaen | Rhabdornis inornatus |  |
|
| Drudwen Dawria | Agropsar sturninus |  |
|
| Drudwen Sri Lanca | Sturnornis albofrontatus |  |
|
| Drudwen adeinwen | Neocichla gutturalis |  |
|
| Drudwen benllwyd | Sturnia malabarica |  |
|
| Drudwen dagellog | Creatophora cinerea |  |
|
| Drudwen ylfinbraff | Scissirostrum dubium |  |
|
| Maina Bali | Leucopsar rothschildi |  |
|
| Maina Mynydd Apo | Goodfellowia miranda |  |
|
| Maina eurben | Ampeliceps coronatus |  |
|
| Sturnia pagodarum | Sturnia pagodarum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Drudwen Ruppell** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Coegwystrysen oren** (Lladin: ***Phyllotopsis nidulans***; Saesneg: *Orange Mock Oyster*). 'Y Corwystrys' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Bach' yw 'cor', felly ystyr 'corwystrys' yw 'wystrys bach. Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Disgrifiwyd ac enwyd y tacson yma'n wreiddiol gan y naturiaethwr Christiaan Hendrik Persoon.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Asia a Gogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Coegwystrysen oren** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Delicatula agrostidea* | Delicatula agrostidea |  |
|
| *Delicatula alamellosa* | Delicatula alamellosa |  |
|
| *Delicatula angustispora* | Delicatula angustispora |  |
|
| *Delicatula aristulata* | Delicatula aristulata |  |
|
| *Delicatula bagnolensis* | Delicatula bagnolensis |  |
|
| *Delicatula betulina* | Delicatula betulina |  |
|
| *Delicatula crispula* | Delicatula crispula |  |
|
| *Delicatula integrella* | Delicatula integrella |  |
|
| *Delicatula invisibilis* | Delicatula invisibilis |  |
|
| *Delicatula persimilis* | Delicatula persimilis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Coegwystrysen oren** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Rhegen winau resog** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod gwinau rhesog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Rallina leucospila***; yr enw Saesneg arno yw *White-striped chestnut rail*. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *R. leucospila*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r rhegen winau resog yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Corregen lygadog | Micropygia schomburgkii |  |
|
| Iâr ddŵr ddihediad | Megacrex inepta |  |
|
| Rhegen Affrica | Crex egregia |  |
|
| Rhegen Ciwba | Cyanolimnas cerverai |  |
|
| Rhegen Nkulengu | Himantornis haematopus |  |
|
| Rhegen Platen | Aramidopsis plateni |  |
|
| Rhegen Rouget | Rougetius rougetii |  |
|
| Rhegen Wallace | Habroptila wallacii |  |
|
| Rhegen goed unlliw | Amaurolimnas concolor |  |
|
| Rhegen goed winau | Eulabeornis castaneoventris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Rhegen winau resog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Colomen lygadfelen** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: colomennod llygadfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Columba eversmanni***; yr enw Saesneg arno yw *Yellow-eyed pigeon*. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*) sydd yn urdd y *Columbiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. eversmanni*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r colomen lygadfelen yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Colomen Seland Newydd | Hemiphaga novaeseelandiae |  |
|
| Cordurtur goch | Geotrygon montana |  |
|
| Dodo | Raphus cucullatus |  |
|
| Turtur | Streptopelia turtur |  |
|
| Turtur alarus | Streptopelia decipiens |  |
|
| Turtur bigddu | Turtur abyssinicus |  |
|
| Turtur dorchgoch | Streptopelia tranquebarica |  |
|
| Turtur dorchog | Streptopelia decaocto |  |
|
| Turtur dorchog Jafa | Streptopelia bitorquata |  |
|
| Turtur dorwridog | Streptopelia hypopyrrha |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Colomen lygadfelen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Corregen lygadog** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: corregennod llygadog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Coturnicops schomburgkii***; yr enw Saesneg arno yw *Ocellated crake*. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. schomburgkii*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r corregen lygadog yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ceiliog y dŵr | Gallicrex cinerea |  |
|
| Rhegen Baillon | Porzana pusilla |  |
|
| Rhegen Nkulengu | Himantornis haematopus |  |
|
| Rhegen ddu Affrica | Amaurornis flavirostra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Corregen lygadog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Iâr gini helmog** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: ieir gini helmog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Numida meleagris***; yr enw Saesneg arno yw *Helmeted guineafowl*. Mae'n perthyn i deulu'r Numidinae (Lladin: *Numidinae*) sydd yn urdd y *Galliformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *N. meleagris*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r iâr gini helmog yn perthyn i deulu'r Numidinae (Lladin: *Numidinae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

Enwau
-----

"Iar Gini" yn tarddu o S. *Guinea fowl*

*Galeeny*: iar gini yn nhafodiaeth Saesneg Bro Gwyr ac Aberhonddu. Tybir iddo darddu rhywsut o *Gallini*, efallai trwy garcharorion rhyfel Eidalaidd.

Er bod yr aderyn yn dod o Affrica, ei enw Llydaweg yw *yar Spagn* - iar o Sbaen - (*pintade* yn Ffrangeg - o’r Portwgaleg: *pintada* yr aderyn sydd wedi ei baentio). Mae unrhyw beth sydd yn dod o bell yn dwyn yr enw *Spagn* ond os ydi pethau yn dod o bellach maent yn dwyn yr enw *Turki* sef pen pellaf y byd Llydewig! Enw’r twrci yn y Llydaweg yw *yar Indez*, yn debyg iawn i’r enw Ffrangeg *dinde* (ben.), *dindon* (gwr.) gan gyfeirio at India, nid y wlad ond y cyfandir oedd newydd gael ei ddarganfod, sef America. Mae’r iaith Saesneg wedi mabwysiadu Gini (*Guinea*) hefyd ar gyfer anifail bach o dde-America lle mae’r Ffrangeg yn ei alw’n *cochon d’Inde* ("mochyn India").

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Grugiar Ddu | Lyrurus tetrix |  |
|
| Grugiar coed | Tetrao urogallus |  |
|
| Sofliar frown | Synoicus ypsilophorus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.
3. 1 2  Bwletin Llên Natur rhifyn 133

 *Safonwyd yr enw* **Iâr gini helmog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tinwen amrywiol** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tinwennod amrywiol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Oenanthe picata***; yr enw Saesneg arno yw *Variable wheatear*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *O. picata*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Ewrop.

Teulu
-----

Mae'r tinwen amrywiol yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bronfraith | Turdus philomelos |  |
|
| Brych daear Abysinia | Geokichla piaggiae |  |
|
| Brych daear Crossley | Geokichla crossleyi |  |
|
| Brych daear Molwcaidd | Geokichla dumasi |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych daear cefnllwyd | Geokichla schistacea |  |
|
| Geokichla cinerea | Geokichla cinerea |  |
|
| Geokichla interpres | Geokichla interpres |  |
|
| Mwyalch Adeinlwyd | Turdus boulboul |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |
|
| Socan eira | Turdus pilaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tinwen amrywiol** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ysgytiwr Fernandina** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: ysgytwyr Fernandina) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Colaptes fernandinae***; yr enw Saesneg arno yw *Fernandina’s flicker*. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. fernandinae*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r ysgytiwr Fernandina yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cnocell fraith Japan | Yungipicus kizuki |  |
|
| Cnocell gorun coch | Melanerpes rubricapillus |  |
|
| Cnocell gorunfrown | Yungipicus moluccensis |  |
|
| Cnocell y mês | Melanerpes formicivorus |  |
|
| Cnocellan goch | Sasia abnormis |  |
|
| Corgnocell Temminck | Yungipicus temminckii |  |
|
| Corgnocell y Philipinau | Yungipicus maculatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ysgytiwr Fernandina** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Brych Tristan** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brychion Tristan) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Nesocichla eremita***; yr enw Saesneg arno yw *Tristan thrush*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *N. eremita*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r brych Tristan yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych Aztec | Ridgwayia pinicola |  |
|
| Brych Cataponera | Cataponera turdoides |  |
|
| Brych amrywiol | Ixoreus naevius |  |
|
| Brych y goedwig | Hylocichla mustelina |  |
|
| Crec meini | Pinarornis plumosus |  |
|
| Crec morgrug Finsch | Stizorhina finschi |  |
|
| Crec morgrug gwinau | Stizorhina fraseri |  |
|
| Trydarwr bronddu | Chlamydochaera jefferyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Brych Tristan** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor cyrs Schrenk** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion cyrs Schrenk) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Acrocephalus bistrigiceps***; yr enw Saesneg arno yw *Schrenk’s reed warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. bistrigiceps*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r telor cyrs Schrenk yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych-breblyn Puvel | Illadopsis puveli |  |
|
| Chwarddwr cribwyn | Garrulax leucolophus |  |
|
| Chwarddwr talcengoch | Garrulax rufifrons |  |
|
| Telor prysgwydd Aldabra | Nesillas aldabrana |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor cyrs Schrenk** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llostfain Itwri** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llostfeinion Itwri) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Telacanthera melanopygia***; yr enw Saesneg arno yw *Ituri mottle-throated spinetailed swift*. Mae'n perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: *Apodidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. melanopygia*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llostfain Itwri yn perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: *Apodidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Corgoblyn Awstralia | Aerodramus terraereginae |  |
|
| Corgoblyn German | Aerodramus germani |  |
|
| Corgoblyn Lowe | Aerodramus maximus |  |
|
| Corgoblyn Maÿr | Aerodramus orientalis |  |
|
| Corgoblyn Ynysoedd Cook | Aerodramus sawtelli |  |
|
| Corgoblyn mynydd | Aerodramus hirundinaceus |  |
|
| Corgoblyn tinwyn | Aerodramus spodiopygius |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llostfain Itwri** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Teulu o adar ydyw **Hirundinidae** (neu **Gwenoliaid** yn Gymraeg); mae'r Wennol Ewropeaidd (*Hirundo rustica*) yn cael ei hadnabod ar lafar yng Nghymru fel 'Gwennol'. Un peth sy'n gyffredin rhwng aelodau gwahnol y teulu yw eu bod i gyd yn bwyta ar yr adain h.y. tra'n hedfan.

Mae'r teulu'n cynnwys dau is-deulu: y *Pseudochelidoninae* o'r genws *Pseudochelidon* a'r *Hirundininae*. Mae'r teulu Hirundinidae yn cynnwys cyfanswm o 19 genws.

Mae aelodau'r teulu - y gwenoliaid - i'w cael ledled y byd, ym mhob cyfandir ar wahân i Antartig. Credir bellach i'r teulu esblygu yn wreiddiol yn Affrica ac yno mae'r amrywiaeth mwyaf ohonynt i'w weld heddiw. Mae rhai o'r teulu'n meudwyo.

Rhywogaethau o fewn y teulu
---------------------------

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| teulu | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q28812972 | Pygochelidon melanoleuca |  |
|
| Q55112153 | Pygochelidon cyanoleuca |  |
|
| Gwennol Môr India | Phedina borbonica |  |
|
| Gwennol benwinau | Alopochelidon fucata |  |
|
| Gwennol dinllwyd | Pseudhirundo griseopyga |  |
|
| Gwennol glennydd fraith | Phedina brazzaePhedinopsis brazzae |  |
|
| Gwennol lifadeiniog ddu | Psalidoprocne pristoptera |  |
|
| Gwennol lifadeiniog gynffonsgwar | Psalidoprocne nitens |  |
|
| Gwennol ludlwyd | Orochelidon murina |  |
|
| Gwennol y clogwyn | Ptyonoprogne rupestris |  |
|
| Gwennol yddfbinc | Orochelidon flavipes |  |
|
| Gwennol yr Andes | Orochelidon andecola |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Giorgio Bianchi yw ***La Nipote Sabella*** a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Titanus. Lleolwyd y stori yn Campania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Luciano Martino. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sylva Koscina, Peppino De Filippo, Tina Pica, Renato Salvatori, Carlo Taranto, Nino Vingelli, Renato Montalbano, Dolores Palumbo, Fausto Guerzoni, Gorella Gori, Mario Frera, Mimo Billi, Riccardo Ferri a Rosita Pisano. Mae'r ffilm *La Nipote Sabella* yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Vertigo* sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Václav Vích oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Mario Serandrei sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giorgio Bianchi ar 18 Chwefror 1904 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 19 Ebrill 2005.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Giorgio Bianchi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Accadde Al Penitenziario |  | yr Eidal |  | 1955-01-01 |
| Amor Non Ho... Però... Però |  | yr Eidal | Eidaleg | 1951-01-01 |
| Brevi Amori a Palma Di Majorca |  | yr Eidal | Eidaleg | 1959-01-01 |
| Buonanotte... Avvocato! |  | yr Eidal | Eidaleg | 1955-01-01 |
| Che tempi! |  | yr Eidal |  | 1948-01-01 |
| Cronaca Nera |  | yr Eidal | Eidaleg | 1947-02-15 |
| *Graziella* |  | yr Eidal | Eidaleg | 1955-01-01 |
| The Changing of The Guard |  | Ffraincyr Eidal |  | 1962-01-01 |
| Totò E Peppino Divisi a Berlino |  | yr Eidal | Eidaleg | 1962-01-01 |
| Una Lettera All'alba |  | yr Eidal | Eidaleg | 1948-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Mai 2016.
Ffilm gomedi am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Don Siegel yw ***Two Mules For Sister Sara*** a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd gan Martin Rackin yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Malpaso Productions. Lleolwyd y stori ym Mecsicol ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Albert Maltz a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ennio Morricone. Dosbarthwyd y ffilm gan Malpaso Productions a hynny drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Clint Eastwood, Shirley MacLaine, Ada Carrasco, Alberto Morin, Pancho Córdova, Manolo Fábregas, José Torvay, José Ángel Espinoza, Armando Silvestre, Enrique Lucero a Rosa Furman. Mae'r ffilm yn 109 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Gabriel Figueroa oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Patton* sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Don Siegel ar 26 Hydref 1912 yn Chicago a bu farw yn San Luis Obispo County ar 19 Medi 1980. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1942 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg yr Iesu.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 69% (Rotten Tomatoes)
* 6.7/10 (Rotten Tomatoes)
* 62/100

.

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 5,050,000 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Don Siegel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Coogan's Bluff |  | Unol Daleithiau America | 1968-01-01 |
| Crime in The Streets |  | Unol Daleithiau America | 1956-01-01 |
| Dirty Harry |  | Unol Daleithiau America | 1971-01-01 |
| Escape From Alcatraz |  | Unol Daleithiau America | 1979-01-01 |
| Flaming Star |  | Unol Daleithiau America | 1960-01-01 |
| Hell Is For Heroes |  | Unol Daleithiau America | 1962-01-01 |
| Invasion of The Body Snatchers |  | Unol Daleithiau America | 1956-02-05 |
| Madigan |  | Unol Daleithiau America | 1968-01-01 |
| Telefon |  | Unol Daleithiau America | 1977-01-01 |
| The Beguiled |  | Unol Daleithiau America | 1971-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 28 Ebrill 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 24 Rhagfyr 2022.. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 24 Rhagfyr 2022.. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 24 Rhagfyr 2022.
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 28 Ebrill 2016.
4. 1 2  "Two Mules for Sister Sara". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
5. ↑ . dyddiad cyrchiad: 24 Rhagfyr 2022.
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr John G. Blystone yw ***The Painted Woman*** a gyhoeddwyd yn 1932. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Guy Bolton. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Fox Film Corporation.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Spencer Tracy. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1932. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Tarzan The Ape Man* ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Ernest Palmer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John G Blystone ar 2 Rhagfyr 1892 yn Rice Lake a bu farw yn Los Angeles ar 13 Mawrth 2007. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1915 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd John G. Blystone nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *All Wrong* |  | Unol Daleithiau America |  | 1921-01-01 |
| *Hard Boiled* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1926-01-01 |
| *Her Naughty Wink* |  | Unol Daleithiau America |  | 1920-01-01 |
| Ladies to Board |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1924-01-01 |
| Soft Boiled |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1923-01-01 |
| Swiss Miss |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| *Teeth* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1924-01-01 |
| *The Chauffeur* |  | Unol Daleithiau America |  | 1921-01-01 |
| The Everlasting Whisper |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1925-01-01 |
| *The Guide* |  | Unol Daleithiau America |  | 1921-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.

o Unol Daleithiau America]]




[[Categori:Ffilmiau am LGBT
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tylluan dorchgoch** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tylluanod torchgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Strix albitarsus***; yr enw Saesneg arno yw *Rufous-banded owl*. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: *Strigidae*) sydd yn urdd y *Strigiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. albitarsus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tylluan dorchgoch yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: *Strigidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Tylluan bysgod Pel | Scotopelia peli |  |
|
| Tylluan bysgod goch | Scotopelia ussheri |  |
|
| Tylluan sgrech Balsas | Megascops seductus |  |
|
| Tylluan sgrech Cooper | Megascops cooperi |  |
|
| Tylluan sgrech benddu | Megascops atricapilla |  |
|
| Tylluan sgrech ddwyreiniol | Megascops asio |  |
|
| Tylluan sgrech drofannol | Megascops choliba |  |
|
| Tylluan sgrech gochlyd | Megascops ingens |  |
|
| Tylluan sgrech winau | Megascops petersoni |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tylluan dorchgoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Aderyn côn-big cefnlas** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar côn-big cefnlas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Conirostrum sitticolor***; yr enw Saesneg arno yw *Blue-backed conebill*. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. sitticolor*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r aderyn côn-big cefnlas yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn gyddf-felyn Belding | Geothlypis beldingi |  |
|
| Aderyn gyddf-felyn cycyllog | Geothlypis nelsoni |  |
|
| Aderyn gyddf-felyn cyffredin | Geothlypis trichas |  |
|
| Aderyn gyddf-felyn y Bahamas | Geothlypis rostrata |  |
|
| Telor Bachman | Vermivora bachmanii |  |
|
| Telor euradain | Vermivora chrysoptera |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Aderyn côn-big cefnlas** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Roedd **Winnie Madikizela Mandela** (ganed **Nomzamo Winifred Zanyiwe Madikizela**; 26 Medi 1936 – 2 Ebrill 2018) a adnabyddwyd yn gyffredinol fel **Winnie Mandela** yn actifydd a gwelidydd gwrth-apartheid De Affricanaidd. Daliodd nifer o rolau mewn llywodraeth, gan gynnwys swydd fel Dirprwy Weinidog y Celfyddydau, Diwylliant, Gwyddoniaeth a Thechnoleg. Fel aelod o blaid y Gyngres Genedlaethol Affricanaidd, gwasanaethodd ar ei Phwyllgor Gweithredol Cenedlaethol yn ogystal â bod yn bennaeth ar ei Chynghrair i Ferched.

Ganwyd i deulu Xhosa yn Bizana yn, fel a elwir ar y pryd, Undeb De Affrica ac aeth yn ei blaen i astudio gwaith cymdeithasol yn Ysgol Jan Hofmeyr. Yn 1958, priododd yr actifydd gwrth-apartheid Nelson Mandela yn Johannesburg; parodd eu priodas am 38 mlynedd a chawsant ddau o blant gyda'i gilydd. Yn 1963, carcharwyd Mandela yn dilyn y Treial Rivonia a daeth Madikizela-Mandela yn wyneb i'w gŵr tra'r oedd dan glo am 27 mlynedd. Yn ystod y cyfnod hwnnw, daeth i amlygrwydd o fewn y mudiad gwrth-apartheid yn ei gwlad. Fe'i harestiwyd a fe'i chadwyd gan wasanaethau diogelwch y wladwriaeth nifer o weithiau a threuliodd rhai misoedd mewn carchariad unigol.

Yn y 1980au, pan oedd yn byw yn Soweto, cefnogodd Madikizela-Mandela ymddygiad treisgar; gan gynnwys gyddfgadwynu yn erbyn hysbyswyr i'r heddlu honedig a chydweithredwyr gyda llywodraeth y Blaid Genedlaethol. Cynhaliodd ei gwasanaeth diogelwch, Clwb Pêl-droed Mandela Unedig, nifer o weithredoedd, gan gynnwys herwgipio, arteithio a llofruddiaeth ac yn fwyaf enwog, lladd Stompie Moeketski, bachgen oedd yn ei arddegau.

Rhyddhawyd Nelson Mandela o'r carchar ar 11 Chwefror 1990 a gwahanodd y cwpl yn 1992; yn ysgaru'n ffurfiol ym mis Mawrth 1996. Cadwasant mewn cysylltiad, ac ymwelodd ag ef pan oedd yn sâl y nes ymlaen yn ei fywyd. Fel uwch-ffigwr yn y Gyngres Genedlaethol Affricanaidd, chwareodd rhan yn llywodraeth ôl-apartheid y blaid, ond fe'i diswyddwyd yn dilyn honiadau o lygredd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cowell, Alan (2 Ebrill 2018). "Winnie Madikizela-Mandela Is Dead at 81; Fought Apartheid". *The New York Times* (yn Saesneg).
2. ↑  "Anti-apartheid campaigner Winnie Mandela dies, aged 81" (yn Saesneg). Sky News. 2 Ebrill 2018.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Aderyn côn-big brongoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar côn-big brongoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Conirostrum tamarugensis***; yr enw Saesneg arno yw *Tamarugo conebill*. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. tamarugensis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r aderyn côn-big brongoch yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Drywdelor | Zeledonia coronata |  |
|
| Helmitheros vermivorum | Helmitheros vermivorum |  |
|
| Telor Connecticut | Oporornis agilis |  |
|
| Telor Tennessee | Leiothlypis peregrina |  |
|
| Telor brith | Mniotilta varia |  |
|
| Telor chwibanog | Catharopeza bishopi |  |
|
| Telor melyn y gwerni | Protonotaria citrea |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Aderyn côn-big brongoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llostfain Chicli** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llostfeinion Chicli) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Synallaxis spixi***; yr enw Saesneg arno yw *Chicli spinetail*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. spixi*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llostfain Chicli yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bochwen resog | Pseudocolaptes boissonneautii |  |
|
| Casiolot coch | Pseudoseisura cristata |  |
|
| Cropiwr Zimmer | Dendroplex kienerii |  |
|
| Cropiwr coronog | Lepidocolaptes affinis |  |
|
| Cropiwr daear gyddfwyn | Upucerthia albigula |  |
|
| Cropiwr pen rhesog | Lepidocolaptes souleyetii |  |
|
| Cropiwr sythbig | Dendroplex picus |  |
|
| Llostfain dulas | Synallaxis brachyura |  |
|
| Llostfain gyddfddu | Synallaxis castanea |  |
|
| Rhedwr bach y paith | Ochetorhynchus phoenicurus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llostfain Chicli** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Wida paradwys llostlydan** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: widaod paradwys llostlydan) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Vidua orientalis***; yr enw Saesneg arno yw *Broad-tailed paradise whydah*. Mae'n perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: *Ploceidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *V. orientalis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r wida paradwys llostlydan yn perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: *Ploceidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Esgob coch | Euplectes orix |  |
|
| Gweddw adeinwen | Euplectes albonotatus |  |
|
| Gweddw gynffondaen | Euplectes jacksoni |  |
|
| Gweddw gynffonhir | Euplectes progne |  |
|
| Gwehydd Rüppell | Ploceus galbula |  |
|
| Gwehydd Taveta | Ploceus castaneiceps |  |
|
| Gwehydd aelfrith | Sporopipes frontalis |  |
|
| Gwehydd barfog | Sporopipes squamifrons |  |
|
| Gwehydd du | Ploceus nigerrimus |  |
|
| Gwehydd eurgefn y Dwyrain | Ploceus jacksoni |  |
|
| Gwehydd gyddf-frown y De | Ploceus xanthopterus |  |
|
| Gwehydd mygydog Lufira | Ploceus ruweti |  |
|
| Gwehydd mygydog coraidd | Ploceus luteolus |  |
|
| Gwehydd mynydd | Ploceus alienus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Wida paradwys llostlydan** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cnocell braff** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau praff) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Campephilus robustus***; yr enw Saesneg arno yw *Robust woodpecker*. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. robustus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r cnocell braff yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cnocell Folwen | Dryocopus javensis |  |
|
| Cnocell Magellan | Campephilus magellanicus |  |
|
| Cnocell ddu | Dryocopus martius |  |
|
| Cnocell fraith Japan | Yungipicus kizuki |  |
|
| Cnocell gorunfrown | Yungipicus moluccensis |  |
|
| Corgnocell Temminck | Yungipicus temminckii |  |
|
| Corgnocell y Philipinau | Yungipicus maculatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cnocell braff** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Parotan tirica** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: parotanod tirica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Brotogeris tirica***; yr enw Saesneg arno yw *Plain parakeet*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. tirica*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r parotan tirica yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Parotan tirica** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Corgoblyn bach** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corgoblynnod bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Collocalia troglodytes***; yr enw Saesneg arno yw *Pygmy swiftlet*. Mae'n perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: *Apodidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. troglodytes*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r corgoblyn bach yn perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: *Apodidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Corgoblyn Awstralia | Aerodramus terraereginae |  |
|
| Corgoblyn German | Aerodramus germani |  |
|
| Corgoblyn Lowe | Aerodramus maximus |  |
|
| Corgoblyn Maÿr | Aerodramus orientalis |  |
|
| Corgoblyn Ynysoedd Cook | Aerodramus sawtelli |  |
|
| Corgoblyn mynydd | Aerodramus hirundinaceus |  |
|
| Corgoblyn tinwyn | Aerodramus spodiopygius |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Corgoblyn bach** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*