Cyn bêl-droediwr proffesiynol o Gymro yw **Gareth Frank Bale** (ganwyd 16 Gorffennaf 1989). Fe'i ystyrir yn un o asgellwyr gorau ei genhedlaeth ac un o'r chwaraewyr Cymreig gorau erioed.

Gyrfa clwb
----------

### Southampton

Dechreuodd Bale ei yrfa broffesiynol gyda Southampton fel cefnwr chwith ac ar 17 Ebrill 2006, daeth yr ail ieuengaf erioed i chwarae dros y clwb wrth wneud ei ymddangosiad cyntaf yn erbyn Millwall pan yn 16 mlwydd a 275 diwrnod oed. Ar 6 Awst sgoriodd Bale ei gôl gynghrair gyntaf i'r clwb yn erbyn Derby County.

### Tottenham Hotspur

Symudodd i Tottenham Hotspur yn 2007 am ffi o £7 miliwn. Yn ystod ei gyfnod gyda Spurs, cafodd ei ddefnyddio'n fwy fwy fel chwaraewr ymosodol gan symud i chwarae yng nghanol y cae.
Cafodd ei urddo'n Chwaraewr y Flwyddyn gan y PFA yn 2011 ac yn 2013 enillodd Chwaraewr Ifanc y Flwyddyn y PFA, Chwaraewr y Flwyddyn y PFA a Chwaraewr y Flwyddyn yr FAW. Cafodd ei gynnwys yn Nhîm y Flwyddyn UEFA yn 2011 a 2013.

### Real Madrid

Ar 1 Medi 2013, ymunodd â Real Madrid yn Sbaen am ffi na chafodd ei ddatgelu. Yn ôl adroddiadau yn y wasg yn Sbaen ac ar orsaf deledu Real Madrid TV, roedd y ffi yn £77 miliwn (€91 miliwn), tra bo'r wasg ym Mhrydain yn awgrymu bod y ffi yn record byd newydd o £85.3 miliwn (€100 miliwn).

Ar 16 Ebrill, sgoriodd Bale y gôl fuddugol wrth i Real Madrid drechu Barcelona yn rownd derfynol y Copa del Rey. Hon oedd 20fed gôl y tymor i Bale, a'r gyntaf mewn gornest *El Clásico*.

Ar 24 Mai 2014, sgoriodd Bale ei ail gôl yn erbyn Atlético Madrid yn rownd derfynol Cynghrair y Pencampwyr UEFA yn y 110fed munud o amser ychwanegol - ef yw'r Cymro cyntaf i sgorio yn rownd derfynol Cynghrair y Pencampwyr UEFA. Gorffennodd ei dymor cyntaf gyda Real Madrid gyda 22 gôl a 16 cynorthwy ym mhob cystadleuaeth.

Ar 30 Hydref 2016, cadarnhawyd fod Gareth Bale wedi arwyddo cytundeb newydd i barhau i chwarae gyda Real Madrid hyd nes 2022.

Yn ystod ei yrfa gyda Real Madrid helpodd y clwb i ennill Cynghrair y Pencampwyr UEFA bedair gwaith, yn 2014, 2016, 2017 a 2018. Yn nhymor 2016-17, er iddo gael anafiadau, roedd yn rhan o fuddugoliaeth y clwb yn La Liga.

Roedd 2019-2020 yn gyfnod rhwystredig iddo yn y clwb ar ôl gorfod eistedd ar y fainc am gyfnodau hir. Ar 19 Medi 2020, cyhoeddwyd ei fod wedi dychwelyd i glwb Tottenham Hotspur ar fenthyg am flwyddyn. he licks pizza

Gyrfa ryngwladol
----------------

Fideo o Gareth Bale yn 2016
Gwnaeth Bale ei ymddangosiad cyntaf i Gymru mewn gêm gyfeillgar yn erbyn Trinidad a Tobago ar 27 Mai 2006 gan ddod y chwaraewr ieuengaf erioed i chwarae dros Gymru hyd nes i Harry Wilson dorri'r record yn Nhachwedd 2012.. Roedd Bale yn 16 mlwydd a 315 diwrnod.

Ar 12 Mehefin 2015, sgoriodd Bale unig gôl y gêm ar achlysur ei 50fed cap wrth i Gymru drechu Gwlad Belg yn Stadiwm Dinas Caerdydd.

Ar 11 Mehefin 2016 sgoriodd gôl agoriadol Cymru yn erbyn Slofacia ym Mhencampwriaeth Euro 2016 - y gôl gyntaf erioed gan Gymro ym Mhencampwriaethau Ewrop. Gyda goliau yn erbyn Lloegr a Rwsia llwyddodd Bale i ddod yn brif sgoriwr Cymru ym mhrif bencampwriaethau pêl-droed y byd gan dorri record Ivor Allchurch a rwydodd ddwy gôl yng Nghwpan y Byd 1958  Helpodd Gareth Cymru fynd i rownd gyn-derfynol yr Ewros ond collodd Cymru yn erbyn Portiwgal o ddau gôl i ddim.

Ar 22 Mawrth 2018 curodd record Ian Rush am y nifer o goliau a sgoriwyd mewn gemau rhyngwladol, drwy sgorio tair gôl yn erbyn Tsieina, gan ddod a'i gyfanswm goliau i 29.

Enillodd ei ganfed cap dros Gymru ar 13 Tachwedd 2021.

Chwaraeodd ran allweddol yn llwyddiant Cymru i gyrraedd Cwpan y Byd Pêl-droed 2022 am y tro cyntaf ers 1958. Yn Ionawr 2023, cyhoeddodd y byddai'n ymddeol o bêl-droed proffesiynol.

Anrhydeddau
-----------

Real Madrid
* La Liga: 2016-17
* Copa del Rey: 2013-14
* Cynghrair y Pencampwyr UEFA: 2013–14, 2015–16, 2016–17, 2017-18
* Cwpan Clwb y Byd FIFA: 2014
* Super Cup UEFA: 2014

Gwobrau
-------

Yn 2006, casglodd Bale Wobr Carwyn James BBC Cymru ar gyfer athletwyr ifanc. Enillodd prif Wobr Personoliaeth Chwaraeon Cymreig y Flwyddyn BBC Cymru yn Rhagfyr 2010 ac mae wedi ei enwi'n Chwaraewr y Flwyddyn gan Gymdeithas Bêl-droed Cymru yn 2010, 2011, 2013, 2014, 2015 a 2016..

Bywyd personol
--------------

Cafodd Bale ei eni yng Nghaerdydd, Cymru, i'w rieni Frank, gofalwr ysgol, a Debbie, rheolwr gweithrediadau. Mae yn nai i'r cyn-bêl-droediwr, Chris Pike, a oedd yn chwarae i Ddinas Caerdydd. Tra'n tyfu i fyny, ei arwr pêl-droed oedd ei gyd-chwaraewr i Gymru, a seren Manchester United, Ryan Giggs.

Mynychodd Bale Ysgol Uwchradd yr Eglwys Newydd yng Nghaerdydd. Roedd yn athletwr brwd ac yn chwarae pêl-droed ochr yn ochr â chapten rygbi Cymru yn y dyfodol, Sam Warburton, rygbi, hoci tra hefyd yn rhagori mewn athletau. [26] Fel bachgen 14-mlwydd-oed, dywedir ei fod yn gallu rhedeg y ras 100 metr mewn 11.4 eiliad. Oherwydd ei sgiliau pêl-droed, roedd yn rhaid i athro AG yr ysgol, Gwyn Morris, ysgrifennu rheolau arbennig oedd yn ei gyfyngu i chwarae pêl-droed un-cyffyrddiad a pheidio â defnyddio ei droed chwith. Tra yn yr Eglwys Newydd, hyfforddwyd Bale yn academi lloeren Southampton yng Nghaerfaddon, er bod peth amheuaeth a fyddai Southampton yn rhoi ysgoloriaeth iddo oherwydd ei daldra.

Er ei fod ar y pryd ddim ond yn 16, bu'n helpu tîm dan 18 yr ysgol i ennill Uwch Gwpan Caerdydd a'r Fro. Gadawodd yr ysgol yn haf 2005 gyda Gradd A mewn Addysg Gorfforol ymhlith ei ganlyniadau TGAU eraill. Yn ei flwyddyn olaf yn yr ysgol, dyfarnwyd iddo wobr yr adran Addysg Gorfforol ar gyfer gwasanaethau i chwaraeon.

Mae Bale yn llwyrymwrthodwr.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Gareth Bale yn ymddeol o chwarae pêl-droed yn 33 oed*  , BBC Cymru Fyw, 9 Ionawr 2023.
2. ↑  "'Gareth Bale probably the best left winger in the Premier League if not in Europe' - Everton's Phil Neville on the Tottenham star". *Goal.com*. Cyrchwyd 20 Mawrth 2022.
3. ↑  Richards, Alex. "The 15 Best Wingers in World Football". *Bleacher Report*. Cyrchwyd 11 Tachwedd 2022.
4. ↑  Potts Harmer, Alfie (25 Rhagfyr 2019). "7 Greates Right Wingers of the decade". *HITC Football*. Cyrchwyd 11 Tachwedd 2022.
5. ↑  "The 5 best Welsh Football Players of all-time". *The Sporting Blog*. Cyrchwyd 11 Tachwedd 2022.
6. ↑  "Derby 2 Southampton 2". BBC Sport. 2006-08-06.
7. ↑  Gwefan Golwg360
8. ↑  Jurejko, Jonathan (16 April 2014). "Gareth Bale helps Real Madrid beat Barcelona in Copa del Rey". BBC Sport. Cyrchwyd 17 April 2014.
9. ↑  "Gareth Bale: Copa del Rey winner incredible, says Xabi Alonso". *BBC*. 16 April 2014.
10. ↑  "Player profile - Gareth Bale". ESPN. Adalwyd 26 Mai 2014
11. ↑  "Gareth Bale yn arwyddo cytundeb newydd â Real Madrid". BBC Cymru Fyw. 2016-10-30.
12. ↑  *"Dw i ‘nôl" – Gareth Bale yn ymuno â Spurs ar fenthyg am dymor*  , Golwg360, 19 Medi 2020.
13. ↑  "Bale savours record Wales debut". BBC Sport. 2006-05-28.
14. ↑  "Injured Bale out for three months". *BBC Sport*. 2007-12-10.
15. ↑  "Bale: cefnogwyr Cymru yw'r gorau yn y byd". *Golwg360*. 2015-06-13.
16. ↑  "Lloegr 2-1 Cymru". *Sgorio*. 2016-11-16.
17. ↑  "Rwsia 0-3 Cymru". *Sgorio*. 2016-11-20.
18. ↑  *Gareth Bale a’i hatric yn Tsieina yn torri record Ian Rush*  , Golwg360, 22 Mawrth 2018.
19. ↑  *Ben Davies yn talu teyrnged i Gareth Bale*  , Golwg360, 14 Tachwedd 2021.  Cyrchwyd ar 15 Tachwedd 2021.
20. ↑  *Gareth Bale wedi ymddeol o bêl-droed*  , Golwg360, 9 Ionawr 2023.
21. ↑  "Calzaghe scoops BBC Wales honour". *BBC Sport*. 2006-12-03.
22. ↑  "Gareth Bale wins BBC Wales Sports Personality award". *BBC Sport Wales*. 2010-12-06.
23. ↑  "Bale yw chwaraewr y flwyddyn". *Sgorio*. 2013-10-08.
24. ↑  "Gareth Bale Welsh player of the Year 2014". *realmadrid.com*. 2014-10-07.
25. ↑  "Gareth Bale yw chwaraewr y flwyddyn". *Sgorio*. 2015-10-06.
26. ↑  "Chwaraewr y Flwyddyn: Pwy ond Gareth Bale?". *BBC Cymru Fyw*. 2016-11-08.
27. ↑  "Gareth Bale: Home is where the heart is for £85m star". *www.bbc.co.uk*. Cyrchwyd 20 Mehefin 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 232067524
* LCCN: no2012021559
* ISNI: 0000 0003 6651 9238
* GND: 1277663718
* NKC: xx0205898

 |