Mae **Beth Doherty** (ganwyd 10 Mehefin 2003) yn ymgyrchydd hinsawdd sy'n byw yn Iwerddon. Yn gyfaill i Greta Thunberg, mae Doherty yn gyd-sylfaenydd *School Strikes for Climate Ireland* ac yn aelod o *Fridays for Future*. Gan ddechrau yn 15 oed, mae Doherty wedi codi'r ymwybyddiaeth o ymdrechu i frwydro yn erbyn newid hinsawdd.

Gweithredu dros yr hinsawdd
---------------------------

Ar 6 Mawrth 2019, fel rhan o grŵp o fyfyrwyr a wahoddwyd, anerchodd Doherty aelodau 'Pwyllgor yr Oireachtas ar Weithredu dros yr Hinsawdd'. Dilynwyd hyn gan lawer o brotestiadau disgyblion a myfyrwyr dros yr wythnosau canlynol, lle cyflwynwyd chwe galw am weithredu yn yr hinsawdd. Ym Mawrth 2019, ymddangosodd Doherty ar *The Late Late Show* ochr yn ochr â sawl gweithredwr hinsawdd ifanc arall. 

Doherty ym mhrotest myfyrwyr a disgyblion Iwerddon; 24 Mai 2019
Yn ystod streic ysgolion 15 Mawrth dros yr hinsawdd yn 2019, anerchodd Doherty dorf o dros 11,000 yn streic Dulyn, lle beirniadodd Llywodraeth Iwerddon am ddiffyg gweithredu yn erbyn newid hinsawdd, a chyhuddodd y Gweinidog Gweithredu dros yr Hinsawdd a’r Amgylchedd, Richard Bruton, o ddefnyddio’r rali fel llwyfan iddo ef ei hun.

Mae Doherty wedi ysgrifennu darnau ar gyfer TheJournal.ie am fethiant Llywodraeth Iwerddon i gyflawni nodau hinsawdd 2020. Yn ogystal, mae hi wedi gweithio gyda Chyngor Dinas Dulyn ar gynllun hinsawdd newydd y cyngor. Yn Ebrill 2019, ymddangosodd Doherty yn y *'Loud & Clear! Youth views on Climate'* yn swyddfa Senedd Ewrop gyda sawl ymgeisydd ASE yn Nulyn i siarad o blaid gwell polisiau hinsawdd y ddinas. Unwaith eto, anerchodd Doherty y protestwyr hinsawdd yn Nulyn yn ystod ail streic ar 24 Mai 2019.

Ym mis Mai 2019 anerchodd Doherty gynhadledd genedlaethol IDEA ar y rhesymau dros y mudiad streicio dros yr hinsawdd. Gweithiodd hefyd fel prif drefnydd ar gyfer y drydedd streic ysgol fawr ar 21 Mehefin 2019, ynghyd â’r ddwy streic fawr arall a rali ar gyfer datganiad Iwerddon ar yr argyfwng hinsawdd ar 4 Mai 2019. Yn Awst 2019, cynrychiolodd Doherty Iwerddon yn Uwchgynhadledd Ewropeaidd Dydd Gwener (*Fridays for Future European Summit*) yn Lausanne, y Swistir, ochr yn ochr â 13 o gyfranogwyr eraill.

Ym mis Tachwedd 2019, roedd Doherty yn un o'r 157 o gynrychiolwyr i Gynulliad Ieuenctid RTE ar Hinsawdd yn Dáil Éireann. Pleidleisiwyd dros ychwanegu ei chynnig, ynghylch system dreth haenog ar allyriadau carbon corfforaethau, ar ddatganiad y Cynulliad Ieuenctid fel un o'r 10 cynnig.  Yn ddiweddarach, cyflwynodd y datganiad i Arlywydd Cynulliad Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig, Tijani Muhammad-Bande, ochr yn ochr ag ysgrifenwyr y naw cynnig arall. Yn ddiweddarach yr wythnos honno, cyfarfu Doherty a thraddodi araith o flaen Arlywydd Iwerddon, ochr yn ochr â Chynrychiolwyr Ieuenctid y Cenhedloedd Unedig yn Iwerddon. Yn Nhachwedd, gweithiodd Doherty fel trefnydd streic Dulyn ar 29 Tachwedd, yn gyfochrog â streic a gydlynwyd yn rhyngwladol. 

Yn ychwanegol at ei gwaith yn erbyn newid hinsawdd, roedd Doherty yn rownd derfynol y gystadleuaeth 'Dadlau Iau Genedlaethol Matheson',  ac mae'n aelod o Senedd Ieuenctid Ewrop Iwerddon, a bydd yn cynrychioli Iwerddon yn 92ain Sesiwn Ryngwladol Senedd Ieuenctid Ewrop, ym Milan.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Chaos, Stop Climate (30 Medi 2017). "Students Demand Immediate Action on Climate Change". *Stop Climate Chaos*. Cyrchwyd 10 Mehefin 2019.
2. ↑  foeireland (6 Mawrth 2019). "Beth from School Strike 4 Climate speaks to members of the Irish parliament about climate action". Cyrchwyd 10 Mehefin 2019.
3. ↑  "Thousands of students in Ireland join international climate change protests". *www.irishtimes.com*. Cyrchwyd 10 Mehefin 2019.
4. ↑  "Irish student's strike with others around the world over climate change". *The College View*. 20 Mawrth 2019. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2019-08-25. Cyrchwyd 10 Mehefin 2019.
5. ↑  Doherty, Beth. "Opinion: You say you love your children - so why are you stealing our futures?". *TheJournal.ie*. Cyrchwyd 10 Mehefin 2019.
6. ↑
7. ↑  "Student protest calls on Government to take radical action on climate crisis". *www.irishtimes.com*. Cyrchwyd 10 Mehefin 2019.
8. ↑
9. ↑  Murphy, Colin. "We're at a crucial moment for our climate - just ask any teen | BusinessPost.ie". *www.businesspost.ie*. Cyrchwyd 2019-07-14.
10. ↑
11. ↑
12. ↑  "Debating Memes for Cork Teens on Instagram: "In case anybody has not received the tab of results from the Munster Junior Matheson Final in Dublin last month, here it is.…"". *Instagram*. Cyrchwyd 10 Mehefin 2019.