Mae **Geraint Griffiths** (ganwyd 1949) yn ganwr adnabyddus yng Nghymru. Mae hefyd yn gyfansoddwr ac yn actor. Fe'i magwyd ym Mhontrhydyfen, Dyffryn Afan, lle mynychodd Ysgol Gymraeg Pontrhydyfen, ac Ysgol Ramadeg Glan Afan, Port Talbot. Yn ystod ei amser yn yr ysgol uwchradd ffurfiodd y grŵp 'The Undecided' a 'The Dream Time People'. Astudiodd nyrsio yn Ysbyty Rhyd Lafar ger Caerdydd, Ysbyty Glan Gwili, Caerfyrddin, ac Ysbyty Saint George yn Llundain.

Tra yn Llundain fu'n gerddor proffesiynol gyda'r bandiau Limbotrol, Boots a Butty. Hefyd bu'n teithio 'nôl yn aml i chwarae gitâr flaen ar lwyfan gydag Edward H. Dafis. Bu hefyd yn chwarae gitâr ac yn canu ar record hir cyntaf Edward H sef *Hen Ffordd Gymreig o Fyw* a'r drydedd sef *Sneb yn Becso Dam*. Bu'n gerddor sesiwn ar recordiau Hergest, Delwyn Sion a'r recordiad o'r opera roc *Nia Ben Aur*. Daeth adref i Gymru i ymuno â'r band Cymraeg, Injaroc. Bu'r grŵp gyda'i gilydd am naw mis. Cyhoeddwyd un record hir - *Halen y Ddaear*. Ar ôl chwalu Injaroc ffurfiodd Geraint y grŵp roc Eliffant a chyhoeddi dwy record hir gyda Cwmni Recordiau Sain: *M.O.M.* a *Gwin y Gwan*, a sengl ar label y band, Llef.

Ym 1984 enillodd Geraint Cân i Gymru wrth ganu *Y Cwm* gan Huw Chiswell. Yn sgil hyn cafodd wahoddiad i ganu ar recordiad modern o'r Messiah, sef *Teilwng Yw'r Oen*. Gadawodd nyrsio i ddilyn gyrfa fel cyflwynydd teledu, actor a cherddor. Cyhoeddwyd tair record hir ac un record sengl o'i waith ar label Sain. *Madras* (1984), *Rebel* (1986), *Ararat* (1988) a'r sengl *Breuddwyd (Fel Aderyn)* (1985).

Bu'n cyflwyno'r rhaglen blant Ffalabalam am bum mlynedd tan orffen y gyfres. *Y Cloc* (1986) oedd ei ffilm gyntaf gyda'r cyfarwyddwr Endaf Emlyn. Cafodd gyfres deledu ei hun, *Nôl Ar Y Stryd* (1986), ar S4C.

Rhwng 2000 a 2006, bu Geraint yn ymddangos ar y gyfres radio *Eileen* / *Rhydeglwys* ar Radio Cymru fel y cymeriad Pete Pritchard.

Ar ôl recordio am flynyddoedd gyda Chwmni Recordiau Sain, fe ffurfiodd Geraint label recordio ei hun sef Diwedd y Gwt. Mae wedi rhyddhau chwech CD ar y label yma: *Donegal* (1992), *Hewl* (1999),
*Glastir* (2001) *Miya-Jima* (2005), *Clwb Dydd Sadwrn* (2007), *Havana* (2007), *Brooklyn* (2017).

Yn 2005 cyhoeddodd Gwasg Gomer hanes Geraint yn y llyfr *Hewl* gan Geraint Davies a John Davies. Bu hefyd yn perfformio yn achlysurol o dan yr enw *Geraint Griffiths a'r Gwehyddion* gyda
Geraint Davies (Hergest a Mynediad Am Ddim) a'r diweddar John Griffiths (Edward H. Dafis ac Injaroc).

Disgograffi
-----------

 *Prif erthygl: Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Geraint Griffiths*
Albymau
* *Madras* 1984 (Sain)
* *Rebel* 1986 (Sain)
* *Ararat* 1988 (Sain)
* *Donegal* 1992 (Diwedd y Gwt)
* *Hewl* 1999 (Diwedd y Gwt)
* *Glastir* 2001 (Diwedd y Gwt)
* *Miya-Jima* 2005 (Diwedd y Gwt)
* *Clwb Dydd Sadwrn* 2007 (G.G. a'r Gwehyddion) (Diwedd y Gwt)
* *Havana* 2007 (Diwedd y Gwt)

Sengl ac EP
* *Breuddwyd (Fel Aderyn)* Sengl, 1985 (Sain)
* *Brooklyn* 2017 (EP) (Diwedd y Gwt)

Casgliadau
* *Blynyddoedd Sain 1977-1988,* 1997 (Sain)
* *Hewl* 1999 (Diwedd y Gwt)
* *Cadw'r Ffydd* 2003 (Sain)

Ffilmiau
--------

* *Y Cloc* (1986) Endaf Emlyn
* *Ffair Roc* (1986) Richard Powelko
* *Fel Dail Ar Bren* (1987) David Lyn
* *Derfydd Aur* (1989) Paul Turner
* *Nel* (1990) Richard Lewis
* *Sant Mewn Storm* (1994)
* *Y Fargen* (1996) Strathford Hamilton
* *Dirgelwch Yr Ogof* (2002) Endaf Emlyn

Dolenni allanol
---------------

* Safle we Geraint Griffiths
* Hanes Injaroc
* Hanes Eliffant
* Safle ar YouTube

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 53907889
* LCCN: no2006084925
* ISNI: 0000 0003 7190 7833

 |