Seiclwr proffesiynol Seisnig ydy **Syr Bradley Marc Wiggins**, CBE (ganwyd 28 Ebrill 1980, Ghent, Gwlad Belg). Mae'n arbenigo mewn seiclo trac a ffordd. Enillodd dair medal ar y trac yn Gemau Olympaidd yr Haf Athen 2004. Yn Gorffennaf 2012 enillodd Wiggins y Tour de France, y seiclwr cyntaf Seisnig i ennill y Tour.

Ganed Bradley yn fab i seiclwr proffesiynol Awstralaidd, Gary Wiggins, ond gwahanodd ei rieni ac aeth i fyw efo'i fam i Maida Vale, Llundain. Yn dilyn gyrfa ei dad, dechreuodd seiclo yn ifanc, gan rasio yn Velodrome Herne Hill, de Llundain yn 12 oed.

Yng Ngemau Olympaidd Sydney yn 2000, enillodd Wiggins y fedal efydd yn y *pursuit tîm*. Yng Ngemau Olympaidd Athen 2004, enillodd y fedal aur yn y pursuit unigol, 4 km, arian yn y pursuit tîm ac efydd yn y Madison gyda Rob Hayles.

Yn 2001 arwyddodd Wiggins gytundeb gyda thîm proffesiynol ffordd Linda McCartney Racing Team cyn iddo ddod i ben yn gynnar yn 2001.
Yn 2002 a 2003, reidiodd dros dîm proffesiynol Ffrengig La Francaise des Jeux; yn 2004 a 2005, dros dîm proffesiynol Ffrengig Crédit Agricole, a reidiodd yn Giro d'Italia 2005. Symudodd i dîm Ffrengig Cofidis yn 2006, a chystadleuodd yn Tour de France 2006 a 2007.

Yn Rhestr Anrhydeddau'r Flwyddyn Newydd a argraffwyd 31 Rhagfyr 2004, gwnaethwyd ef yn OBE i gydnabod ei wasanaeth i chwaraeon.

Dychwelodd Wiggins i reidio trac yng nghymal Manceinion Cwpan y Byd Trac, UCI a Phencampwriaethau'r Byd yn 2007, gan ennill y pursuit tîm a'r pursuit unigol. Dilynodd y buddugoliaethau yma gan ennill *stage prologue* y *Critérium du Dauphiné Libéré*.

Reidiodd Tour de France 2007 dros dîm Cofidis; ond tynnwyd hwy allan o'r gystadleuaeth wedi i aelod arall o'r tîm, Cristian Moreni, brofi'n bositif mewn prawf cyffuriau.

Yn 2008, ail-adroddodd Wiggins ei gampau o Bencampwriaethau'r Byd 2007 gan gipio'r aur yn y Pursuit unigol, gan greu Record y Byd newydd yn y broses. Cipiodd yr aur yn y Madison yn ogystal.

Priododd Bradley, Catherine *Cathy* Cockram, ym Manceinion yn Nhachwedd 2004, ac mae ganddynt ddau o blant, Ben ac Isabelle.

Yn Rhagfyr 2012, enillodd Wiggins y Wobr "Personoliaeth Chwaraeon y Flwyddyn BBC".

Canlyniadau
-----------

1998
1af  Pursuit 2 km, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI Iau
1999
1af Baner Prydain Fawr Madison (gyda Rob Hayles), Pencampwriaethau Cenedlaethol Trac Prydain
3ydd Pursuit, Pencampwriaethau Cenedlaethol Trac Prydain
2000
2il Pursuit Tîm, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI (gyda Chris Newton, Paul Manning a Bryan Steel)
3ydd  Pursuit Tîm, Gemau Olympaidd (gyda Jon Clay, Rob Hayles, Paul Manning, Bryan Steel & Chris Newton)
3ydd Pursuit, Pencampwriaethau Cenedlaethol Trac Prydain
2001
2il Pursuit Tîm, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI
2002
2il  Pursuit 4 km, Gemau'r Gymanwlad
2il  Pursuit Tîm, Gemau'r Gymanwlad
3ydd Pursuit Tîm, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI
2003
1af  Pursuit 4 km, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI
2il Pursuit Tîm, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI
1af Cymal 1 ITT, Tour de l'Avenir
Chwe Diwrnod Ghent
2004
1af  Pursuit 4 km, Gemau Olympaidd
2il  Pursuit Tîm, Gemau Olympaidd (gyda Steve Cummings, Paul Manning & Rob Hayles)
3ydd  Madison, Gemau Olympaidd (gyda Rob Hayles)
2005
1af Cymal 2 ITT, Circuit de Lorraine
1af Cymal 8, Tour de l'Avenir
2007
1af  Pursuit 4 km, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI
1af  Pursuit Tîm, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI (gyda Ed Clancy, Geraint Thomas & Paul Manning)
1af Pursuit Tîm, Cymal Manceinion, Cwpan y Byd Trac, UCI 2006/2007, (gyda Ed Clancy, Rob Hayles & Paul Manning)
1af Prologue, Critérium du Dauphiné Libéré
1af Cymal 1 ITT, Pedward Diwrnod Dunkirk
1af Cymal 4 ITT, Tour du Poitou-Charentes et de la Vienne
Gwobr *Combativity*, Cymal 6, Tour de France
2008
1af  Madison, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI
1af  Pursuit 4 km, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI
1af  Pursuit Tîm, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI (gyda Ed Clancy, Geraint Thomas & Paul Manning)
2009
4ydd Tour de France

Dyfyniadau
----------

*"Most people were too drunk to notice me"* Sylwad ar ei brofiad o ymarfer ar gyfer cymal Llundain o'r Tour de France yn hwyr yn y nos.

*"It is nice to be recognised for actually achieving something in life as opposed to spending seven weeks in a house on TV with a load of other muppets."* Wrth gyfeirio at Big Brother, ar ôl gorffen yn bedwerydd yn Prologue Tour de France.

Cyfeiriadau
-----------

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Bradley Wiggins***

1. ↑  *Looking down from Herne Hill, I can see the future is bright* Bradley Wiggins, *The Observer*, 8 Ebrill 2007
2. ↑  *Wiggins wheels his way to history* BBC 31 Rhagfyr 2004
3. ↑  *Wiggins' Cofidis team out of Tour* BBC 25 Gorffennaf 2007
4. ↑  *Quotes of the Week* BBC 17 Gorffennaf 2007

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 102972563
* LCCN: nb2009028816
* ISNI: 0000 0000 7313 5468
* GND: 137402902
* NKC: xx0171655

 |

  Enillwyr Maillot jaune (Crys Melyn) y Tour de France gw • sg • go

|  |
| --- |
| 
 1903 Maurice Garin ·
 1904 Henri Cornet ·
 1905 Louis Trousselier ·
 1906 René Pottier ·
 1907 · - 
 1908 Lucien Petit-Breton ·
 1909 François Faber ·
 1910 Octave Lapize ·
 1911 Gustave Garrigou ·
 1912 Odile Defraye ·
 1913 & 1914 Philippe Thys ·
 1915-1918 Rhyfel Byd Cyntaf ·
 1919 Firmin Lambot ·
 1920 Philippe Thys ·
 1921 Léon Scieur ·
 1922 Firmin Lambot ·
 1923 Henri Pélissier ·
 1924 & 1925 Ottavio Bottecchia ·
 1926 Lucien Buysse ·
 1927 & 1928 Nicolas Frantz ·
 1929 Maurice De Waele ·
 1930 André Leducq ·
 1931 Antonin Magne ·
 1932 André Leducq ·
 1933 Georges Speicher ·
 1934 Antonin Magne ·
 1935 Romain Maes ·
 1936 Sylvère Maes ·
 1937 Roger Lapébie ·
 1938 Gino Bartali ·
 1939 Sylvère Maes ·
 1940-1946 Ail Ryfel Byd ·
 1947 Jean Robic ·
 1948 Gino Bartali ·
 1949 Fausto Coppi ·
 1950 Ferdinand Kübler ·
 1951 Hugo Koblet ·
 1952 Fausto Coppi ·
 1953, 1954 & 1955 Louison Bobet ·
 1956 Roger Walkowiak ·
 1957 Jacques Anquetil ·
 1958 Charly Gaul ·
 1959 Federico Bahamontes ·
 1960 Gastone Nencini ·
 1961, 1962, 1963 & 1964 Jacques Anquetil ·
 1965 Felice Gimondi ·
 1966 Lucien Aimar ·
 1967 Roger Pingeon ·
 1968 Jan Janssen ·
 1969, 1970, 1971 & 1972 Eddy Merckx ·
 1973 Luis Ocaña ·
 1974 Eddy Merckx ·
 1975 Bernard Thévenet ·
 1976 Lucien Van Impe ·
 1977 Bernard Thévenet ·
 1978 & 1979 Bernard Hinault ·
 1980 Joop Zoetemelk ·
 1981 & 1982 Bernard Hinault ·
 1983 & 1984 Laurent Fignon ·
 1985 Bernard Hinault ·
 1986 Greg LeMond ·
 1987 Stephen Roche ·
 1988 Pedro Delgado ·
 1989 & 1990 Greg LeMond ·
 1991, 1992, 1993, 1994 & 1995 Miguel Indurain ·
 1996 Bjarne Riis ·
 1997 Jan Ullrich ·
 1998 Marco Pantani ·
 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004 & 2005 Lance Armstrong ·
 2006 Óscar Pereiro ·
 2007 Alberto Contador ·
 2008 Carlos Sastre ·
 2009 Alberto Contador ·
 2010 Andy Schleck ·
 2011 Cadel Evans ·
 2012 Bradley Wiggins ·
 2013 Christopher Froome ·
 2014 Vincenzo Nibali ·
 2015 & 2016 & 2017 Christopher Froome ·
 2018 Geraint Thomas ·
 2019 Egan Bernal ·
 2020 & 2021 Tadej Pogačar · |