recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mohammed Nadir Shah** (10 Ebrill 1880 – 8 Tachwedd 1933) oedd brenin Affganistan o 1929 hyd ei farwolaeth yn 1933.

Roedd yn fab i Dost Mohammed a phennaeth byddin Amanullah Khan (Emir yn wlad ac yn ddiweddarach ei brenin) yn y Drydedd Ryfel Eingl-Affganaidd (1919 - 1922) a arweiniodd at ennill annibyniaeth lawn i Affganistan ar Brydain dan Gytundeb Rawalpindi yn 1922. Ond collodd ffafr yr emir a bu rhaid iddo ffoi i alltudiaeth yn Ffrainc.

Yn 1929, pan ymddeolodd Amanullah fel brenin y wlad, dychwelodd i Affganistan gyda chefnogaeth ddiplomyddol Prydain a chychwynodd ar raglen o ddiwygiadau economaidd a chymdeithasol. Ond, fel yn achos ei ragflaenydd, roedd elfennau ceidwadol yn anfodlon am hyn a chafodd Mohammed Nadir ei lofruddio gan asasin yn 1933. Fe'i olynwyd gan ei fab Mohammed Zahir Shah.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **O'i flaen :**Amanullah Khan | **Emiriaid AffganistanMohammed Nadir Shah** | **Olynydd :**Mohammed Zahir Shah |

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 122257694
* LCCN: n2010039556
* ISNI: 0000 0000 8068 0835
* GND: 122780841

 |
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **modrwyog yr Alban**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **modrwyogion yr Alban**; yr enw Saesneg yw *Scotch Annulet*, a'r enw gwyddonol yw *Gnophos obfuscatus*.

Ei diriogaeth yw gogledd, canol a de-ddwyrain Ewrop, yr Alban, Iwerddon a Phenrhyn Iberia.

Lindys
Chwiler
41–46 mm ydy lled yr adenydd ar eu heithaf ac mae'r oedoly ar ei adain rhwng Gorffennaf ac Awst. Rhostiroedd yw ei gynefin a'i brif fwyd ydy *Calluna vulgaris* a *Saxifraga*.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r modrwyog yr Alban yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Fauna Europaea
2. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
3. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Gwleidydd o'r Alban yw **Mike Weir** (ganwyd 24 Mawrth 1957) a oedd yn Aelod Seneddol dros Angus rhwng 2015 a 2017; mae'r etholaeth yn Angus a Dundee, yr Alban. Mae Mike Weir yn cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin. Ef yw Prif Chwil yr SNP yn San Steffan.

2001-2010
---------

Fe'i etholwyd yn Aelod Seneddol yn gyntaf yn 2001 ac ef oedd Llefarydd yr SNP dros Ddiwydiant. Yn 2005 daliodd ei afael yn ei sedd. Ychwanegwyd 'Ynni a'r Amgylchedd' at ei bortffolio, a gweithiodd yn ddiwyd ar faterion a oedd yn ymwneud a'r Swyddfa Bost.

Etholiad 2015
-------------

Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Mike Weir 24130 o bleidleisiau, sef 54.2% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o +14.7 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 11230 pleidlais.

Gweler hefyd
------------

* Alex Salmond
* Margo MacDonald
* Margaret Ewing
* Nicola Sturgeon

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan y BBC; adalwyd 03 Gorffennaf 2015
2. ↑  Adroddiad yn y Guardian ar y don o seddi gan yr SNP yn yr Alban

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 94966189
* LCCN: n2001127221
* ISNI: 0000 0000 6774 3221

 |
Etholaeth seneddol yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, yw **Maidstone a'r Weald** (Saesneg: *Maidstone and The Weald*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Maidstone a'r Weald yng NghaintEtholaeth Maidstone a'r Weald yng Nghaint
* Caint yn LloegrCaint yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 1997.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1997–2010: Ann Widdecombe (Ceidwadol)
* 2010–presennol: Helen Grant (Ceidwadol)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Ne-ddwyrain Lloegr**

Aldershot **·** 
Arundel a Thwyni Deheuol **·** 
Ashford **·** 
Aylesbury **·** 
Banbury **·** 
Basingstoke **·** 
Beaconsfield **·** 
Bexhill a Battle **·** 
Bognor Regis a Littlehampton **·** 
Bracknell **·** 
Brighton Kemptown **·** 
Brighton Pavilion **·** 
Buckingham **·** 
Caergaint **·** 
Caerwynt **·** 
Canol Sussex **·** 
Crawley **·** 
Chatham ac Aylesford **·** 
Chesham ac Amersham **·** 
Chichester **·** 
Dartford **·** 
De Milton Keynes **·** 
De Portsmouth **·** 
De Thanet **·** 
De-orllewin Surrey **·** 
Dover **·** 
Dwyrain Fforest Newydd **·** 
Dwyrain Hampshire **·** 
Dwyrain Reading **·** 
Dwyrain Rhydychen **·** 
Dwyrain Surrey **·** 
Dwyrain Worthing a Shoreham **·** 
Eastbourne **·** 
Eastleigh **·** 
Epsom ac Ewell **·** 
Esher a Walton **·** 
Fareham **·** 
Faversham a Chanol Caint **·** 
Folkestone a Hythe **·** 
Gillingham a Rainham **·** 
Gogledd Milton Keynes **·** 
Gogledd Portsmouth **·** 
Gogledd Thanet **·** 
Gogledd-ddwyrain Hampshire **·** 
Gogledd-orllewin Hampshire **·** 
Gorllewin Fforest Newydd **·** 
Gorllewin Reading **·** 
Gorllewin Rhydychen ac Abingdon **·** 
Gorllewin Worthing **·** 
Gosport **·** 
Gravesham **·** 
Guildford **·** 
Hastings a Rye **·** 
Havant **·** 
Henley **·** 
Horsham **·** 
Hove **·** 
Lewes **·** 
Maidenhead **·** 
Meon Valley **·** 
Maidstone a'r Weald **·** 
Mole Valley **·** 
Newbury **·** 
Reigate **·** 
Rochester a Strood **·** 
Romsey a Gogledd Southampton **·** 
Runnymede a Weybridge **·** 
Sevenoaks **·** 
Sittingbourne a Sheppey **·** 
Slough **·** 
Southampton Itchen **·** 
Southampton Test **·** 
Spelthorne **·** 
Surrey Heath **·** 
Tonbridge a Malling **·** 
Tunbridge Wells **·** 
Wantage **·** 
Wealden **·** 
Windsor **·** 
Witney **·** 
Woking **·** 
Wokingham **·** 
Wycombe **·** 
Ynys Wyth
Mae **Mai Al-Kaila** (Arabeg: مي الكيلة‎; ganwyd 8 Ebrill 1955) yn feddyg, diplomydd a gwleidydd Palestesteinaidd, a'r fenyw gyntaf i ddal swydd Gweinidog Iechyd Palestina. Mae ganddi ddoethuriaeth mewn Iechyd Cyhoeddus a Gweinyddiaeth Iechyd. Bu'n gadeirydd Cyngor Meddygol Palestina yn rhinwedd ei swydd fel Gweinidog Iechyd.

Cefndir
-------

Ganwyd Mai Salem Hanna al-Kaila yn Jerwsalem ar 8 Ebrill 1955. Derbyniodd ei haddysg yn ysgolion Birzeit, a'i haddysg uwchradd yn y Coleg Preifat yn Ramallah. Astudiodd nyrsio yn Ysbyty Augusta Victoria yn Jerwsalem ac yna astudiodd meddygaeth ym Mhrifysgol Granada yn Sbaen yna fe arbenigodd ym maes obstetreg a gynaecoleg ym Mhrifysgol California, San Francisco yn Unol Daleithiau America a chael gradd meistr. Enillodd ei PhD mewn Iechyd Cyhoeddus ac Epidemioleg o Brifysgol Tsili.

Gyrfa
-----

Gweithiodd Al-Kailah fel meddyg preswyl yn Ysbyty Cilgant Coch Palestina yn Jerwsalem yn yr adran Obstetreg a Gynaecoleg. Bu'n darlithio ym Mhrifysgol Al-Quds yn yr Adran Iechyd Cyhoeddus, ac yn UNRWA fel pennaeth y Rhaglen Mamolaeth a Phlentyndod.

Ym 1994, penodwyd Mai Al-Kailah yn rhan o ddirprwyaeth Palestina i gymryd rhan yng Nghynhadledd y Byd ar Fenywod, 1995 yn Beijing, China.

Penodwyd Alkaila yn Llysgennad Talaith Palesteina i Tsili ar 31 Hydref 2005. Parhaodd i wasanaethu yn y rôl honno nes iddi gael ei phenodi'n Llysgennad Palestina i'r Eidal ar 1 Hydref 2013. Ar 4 Rhagfyr 2016, enillodd etholiadau Cyngor Chwyldroadol Palestina, a gynhaliwyd yn ystod seithfed gynhadledd Fatah, a daeth yn aelod o'r Cyngor.

Ar 13 Ebrill 2019, cymerodd al-Kaila y llw cyfansoddiadol gerbron Arlywydd Palestina Mahmoud Abbas fel Gweinidog Iechyd o fewn llywodraeth Mohammad Shtayyeh.

Anrhydeddau
-----------

* Yn 2017, dyfarnwyd medal aur i Mai al-Keila gan yr Academi Normanaidd mewn cydweithrediad â Llu Awyr yr Eidal oherwydd ei gwaith yn amddiffyn hawliau dynol y Palesteiniaid.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "مي كيلة تتسلم مهامها وزيرة للصحة". *دنيا الوطن*.
2. ↑  "Woman heads Palestinian Health Ministry for the first time". *Al-Monitor*.
3. 1 2  سوا, وكالة. "مي كيلة". *وكالة سوا الإخبارية*.
4. ↑  "كل ما تريد معرفته عن وزراء الحكومة الـ18". *الترا فلسطين*.
5. 1 2 3  "الدكتورة مي كيلة ,, من أسيرة محررة الى دبلوماسية ناجحة الى أول وزيرة صحة ميدانية ,, الى فارسة محاربة في مواجهة". *www.alhayat-j.com*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2020-07-22. Cyrchwyd 2021-08-02.
6. ↑  "Dr. Mai Alkaila". World Bank. Cyrchwyd 15 July 2021.
7. ↑  "Libsys Opac". *library.lab.pna.ps*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 16 September 2020.
8. ↑  "د.مي كيلة تقدم اوراق اعتمادها سفيرة فلسطين في ايطاليا". *وكـالـة مـعـا الاخـبـارية*.
9. ↑  "Libsys Opac". *library.lab.pna.ps*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 16 September 2020.
10. ↑  "الفائزون في انتخابات اللجنة المركزية والمجلس الثوري". 4 March 2019. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 3 April 2019.
11. ↑  info@space.ps, space team www space ps. "دوز - حكومة اشتية تؤدي اليمين الدستورية". *www.dooz.ps*.
12. ↑  "اكاديمية نورمان تمنح د. مي كيله وسامها الذهبي". *دنيا الوطن*.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Loricît iris** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: loricitiaid iris) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Trichoglossus iris***; yr enw Saesneg arno yw *Iris lorikeet*. Mae'n perthyn i deulu'r Lorïaid (Lladin: *Loridae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. iris*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Genws
-----

Mae'r loricît iris yn perthyn i'r genws *Psitteuteles*, yn nheulu'r Lorïaid (Lladin: *Loridae*). Dyma aelodau eraill y genws:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Loricît Goldie | Psitteuteles goldiei |  |
|
| Loricît amrywiol | Psitteuteles versicolor |  |
|
| Loricît iris | Psitteuteles iris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Loricît iris** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Giuseppe Amato yw ***Malìa*** a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd gan Giuseppe Amato yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Sisili a chafodd ei ffilmio yn Catania. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Giuseppe Amato a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Enzo Masetti. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw María Denis, Gino Cervi, Anna Proclemer, Roldano Lupi, Rossano Brazzi a Virginia Balistrieri. Mae'r ffilm *Malìa (ffilm o 1946)* yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Yearling* ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. 
Aldo Tonti oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giuseppe Amato ar 24 Awst 1899 yn Napoli a bu farw yn Rhufain ar 29 Ionawr 2008. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Giuseppe Amato nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
Crëwyd y **Ddeddf Hawliau Dynol 1998** gan Senedd Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon, er mwyn i'r gyfraith gydymffurfio â'r Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol (CEHD). Rhoddwyd iddi gydsyniad brenhinol ar y 9fed o Dachwedd, 1998, ac roedd yn llwyr weithredol erbyn 2ail Hydref, 2000. Ymhlith effeithiau'r ddeddf y mae rhoi dyletswydd ar lysoedd i ddehongli deddfau eraill os yw'n bosib er mwyn cydymffurfio â'r CEHD. Os nad ydyw hynny'n bosib, nid oes gan farnwyr mo'r dewis i wrthod y ddeddf wreiddiol. Yn yr achos hwn, mae'n rhaid i farnwyr ddatgan nad ydynt yn cydymffurfio â'r CEHD, sydd yn galluogi'r gweinidog perthnasol i'w newid.

Strwythur y Ddeddf
------------------

### Adrannau 2 a 3

Gorfodir llysoedd gan adran 3 i ystyried penderfyniadau blaenorol gan lys Ewropeaidd Hawliau Dynol yn achosion Prydeinig. Effaith adran 3 ydyw mynnu y dehongla llysoedd ddeddfau seneddol, os ydyw'n bosib, er mwyn cydymffurfio â'r hawliau a roddir gan y CEHD. Er na ddyweda'r adrannau hyn y dylai llysoedd drin penderfyniadau blaenorol Ewropeaidd fel cynseiliau, awgrymir y syniad hwn gan gyfuno gofyniadau'r ddeddf.

### Adrannau 4 a 10

Os nad ydyw'n bosib dehongli deddf i gydymffurfio â'r CEHD mewn achos, gorfodir i lysoedd yn lle ddatgan nad ydynt yn cydymffurfio yn ôl adran 4. Wedyn hynny, y mae adran 10 yn galluogi i'r gweinidog perthnasol ddiwygio'r ddeddf er mwyn cydymffurfio. Serch hynny, ni fyddai'r datganiad yn effeithio ar ganlyniad yr achos hwnnw.
**Lucius Tarquinius Superbus** (teyrnasodd c. 534 CC - 509 CC, bu farw 496 CC) oedd brenin olaf Rhufain yn ôl yr hanes traddodiadol. Ef oedd yr olaf o'r tri brenin Etrwscaidd a deyrnasodd ar Rufain.

Roedd yn fab i bumed brenin Rhufain, Tarquinius Priscus. Wedi marwolaeth ei dad, cymerwyd yr orsedd gan Servius Tullius, a roddodd ei ddwy ferch mewn priodas i Lucius a'i frawd Arruns. Roedd y ferch hynaf, Tullia, yn briod ag Arruns, ond roedd hi'n anfodlon ar ei ddiffyg uchelgais ef, a dechreuodd berthynas a Lucius. Llofruddiasant Arruns a gwraig Lucius, ac yna Servius Tullius, a daeth Lucius yn frenin.

Ystyrid ei deyrnasiad yn ormesol, a daeth ei fab, Sextus, yn fwy amhoblogaidd fyth. Dechreuodd y digwyddiadau a arweiniodd at ddiwedd y frenhiniaeth pan reibiodd Sextus Lucretia, gwraig Collatinus. Dywedodd Lucretia wrth ei gŵr beth oedd wedi digwydd, yna lladdodd ei hun. Ymunodd Collatinus ag eraill, yn arbennig Lucius Junius Brutus, i yrru Lucius a Sextus o Rufain, a sefydlu Gweriniaeth Rhufain.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 349149106003368490378
* LCCN: n85240323
* GND: 119007495
* SELIBR: 314124
* SUDOC: 158591984
* BNF: cb16102346s (data)
* BIBSYS: 98077595
* ULAN: 500355355

 |
Modurgad ar gyfer cynhadledd o weinidogion tramor NATO yn Oslo.
Gorymdaith o gerbydau modurol yw **modurgad**. Gwelir yn aml mewn cynhebryngau, ac i gludo unigolion pwysig megis penaethiaid llywodraethau.

Geirdarddiad
------------

Cyfaddasiad o'r gair Saesneg *motorcade* yw "modurgad". Bathwyd *motorcade* gan Lyle Abbot ym 1912 neu 1913 pan oedd yn olygydd ceir yr *Arizona Republican*. Ffurfiodd y gair ar sail *cavalcade* (mintai o farchogion neu geffylgad), gair Saesneg a ddaw o'r Ffrangeg ac yn y bôn o Ladin, gan iddo gamdybio taw ôl-ddodiad o'r ystyr "gorymdaith" yw *-cade*. Nid oedd y fath ôl-doddiad yn bodoli yn Ffrangeg neu Ladin, ond erbyn heddiw ôl-ddodiad cynhyrchiol yn y Saesneg yw *-cade*. "Erchyllter" yw'r gair yn ôl y geiriadurwr Eric Partridge, a "bathiad ffug" yn ôl y llenor Lancelot Hogben. Gwir ôl-ddodiad y gair *cavalcade* yw *-ade*.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   modurgad. *Geiriadur Prifysgol Cymru*. Adalwyd ar 28 Mehefin 2015.
2. ↑  Valerie Adams (1973). *Introduction to Modern English Word-formation*. Longman. tt. 188–189.
3. ↑  John Ayto (2006). "motorcade". *Movers and Shakers*. Oxford University Press US. t. 45. ISBN 9780198614524.
4. ↑  Henry Louis Mencken, Raven Ioor McDavid, and David A. Maurer (1963). *American Language: An Inquiry Into the Development of English in the United States*. Knopf. t. 222.CS1 maint: multiple names: authors list (link)

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***fodurgadau***
Clerigwr Cymreig oedd **Lorys Martin Davies** (14 Mehefin 1936 – 25 Chwefror 2021). Roedd e'n Archddiacon Bolton rhwng 1992  a 2001.

Cafodd Davies ei eni yn Hendy-gwyn. Cafodd ei addysg yn Ysgol Ramadeg Hendy-gwyn a Choleg Dewi Sant, Lampeter. Ordeiniwyd ef yn ddiacon ym 1959 ac yn offeiriad ym 1960. Ar ôl curadiaeth yn Ninbych- y-pysgod roedd yn Gaplan yn Ysgol Brentwood rhwng 1962 a 1966; ac yna o Ysgol Solihull rhwng 1966 a 1968. Roedd yn Ficer Moseley rhwng 1968 a 1981; Canon Preswyl yn Eglwys Gadeiriol Birmingham rhwng 1981 a 1992; a Chynghorydd Esgob Manceinion ar Gaplaniaid Ysbyty rhwng 1992 a 2001  Roedd ganddo ef a'i wraig Barbara ddau fab. Bu farw yn 84 oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Church News". *The Times* (yn Saesneg) (64170). Llundain. 6 Tachwedd 1991. t. 18.
2. ↑  "Davies, Ven. Lorys Martin" (yn en). *Who's Who 2013* (Oxford University Press). 2013.
3. ↑  "Obituary: The Ven. Lorys Davies". *Church Times* (yn Saesneg). 1 Ebrill 2021. Cyrchwyd 8 Rhagfyr 2021.
Mae **Moel Cae'r-defaid (copa gorllewinol)** yn gopa mynydd a geir yn Arenig rhwng Dolgellau a Llanuwchllyn, ger Bala, Gwynedd; cyfeiriad grid SH800246. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 462metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Uchder y copa o lefel y môr ydy 531.1 metr (1742 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 3 Gorffennaf 2009.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr mynyddoedd Cymru
* Rhestr o gopaon Cymru
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Dolennau allanol
----------------

* Clwb Mynydda Cymru
* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Pentrefan yng nghymuned Llanddaniel Fab **Moel-y-don** ("Cymorth – Sain" ynganiad ) yn ne Ynys Môn ar lan Afon Menai. Er nad oes dim ond dyrnaid o dai yno heddiw bu'n lle prysur yn y gorffennol fel safle un o'r chwech o fferïau a gysylltai Môn ac Arfon dros y Menai. Mae 126 milltir (202.7 km) o Gaerdydd a 208.1 milltir (334.9 km) o Lundain.

Hanes
-----

Llecyn nid nepell o Lanidan, tua dwy filtir a hanner i'r de o Lanfair Pwllgwyngyll yw Moel-y-don. Am ganrifoedd lawer bu fferi yno i groesi'r Menai i'r Felinheli, i'r de o Fangor. Yn yr Oesoedd Canol safai yng nghwmwd Menai, cantref Rhosyr.

Yn ôl traddodiadau Môn, dyma'r man lle croesodd y Rhufeiniaid pan ymosododd y Cadfridog Agricola ar yr ynys er mwyn dinistrio canolfan grym y Derwyddon; cododd bont o longau i groesi drosodd.

Ymladdwyd Brwydr Moel-y-don ar y 6ed o Dachwedd 1282 ar Afon Menai rhwng milwyr Edward I o Loegr a gwŷr Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Cymru. Er mai fel 'Brwydr Moel-y-don' y cyfeirir ati yn gyffredinol, mae lle da i gredu mai ar Draeth Lafan rhwng Llan-faes, Môn a'r tir mawr yr ymladdwyd hi, yn hytrach na ger Moel-y-don ei hun. Fel pont Agricola deuddeg can mlynedd yn gynt, pont o longau oedd y bont hon hefyd, yn ôl pob tebyg.

Cynrychiolaeth etholaethol
--------------------------

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan Rhun ap Iorwerth (Plaid Cymru) ac yn Senedd y DU gan Virginia Crosbie (Ceidwadwyr).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Atlas Môn* (Llangefni, 1972).
2. ↑  J. Beverley Smith, *Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Cymru* (Caerdydd, 1986), tud. 364.
3. ↑  *Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Cymru*, tud. 364.
4. ↑  Gwefan Senedd Cymru
5. ↑  Gwefan Senedd y DU

Llyfryddiaeth
-------------

* H. R. Davies, *The Conway and Menai Ferries* (Caerdydd, 1942)
Roedd **Daisy, Tywysoges Pless** (Mary Theresa Olivia; *neu* **Cornwallis-West**; 28 Mehefin 1873 – 29 June 1943) yn ferch brydferth nodedig yn y cyfnod Edwardaidd ac yn aelod o un o'r teuluoedd bonheddig cyfoethocaf yn Ewrop. Roedd Daisy a'i gŵr,Hans Heinrich XV yn berchnogion ar un o'r stadau a'r glofeydd mwyaf yn Silesia (nawr yng Ngwlad Pwyl) ddaeth â chyfoeth mawr i'r Hochbergs. Roedd ei bywyd eithafol o foethus ynghyd â digwyddiadau trychinebus a sgandalau teuluol a gwleidyddol yn fêl ar fysedd cyfryngau rhyngwladol.

Bywgraffiad
-----------

Llun o Daisy gan John Singer Sargent
Ganwyd Mary Theresa Olivia Cornwallis-West yng Nghastell Rhuthun yn Ninbych. Roedd yn ferch i Aelod Seneddol Orllewin Sir Ddinbych William Cornwallis-West a Mary ("Patsy"), merch y Parchedig Frederick Fitzpatrick. Bu sïon bod Patsy yn cael perthynas gydag Edward Tywysog Cymru.

Priododd ei chwaer, Constance (Shelagh), a Hugh Grosvenor, 2il Dug Westminster, un o ddynion cyfoethocaf y DU. Priododd George, ei brawd â'r Arglwyddes Randolph Churchill (Jennie Jerome), gweddw'r Arglwydd Randolph Churchill a mam Winston Churchill. Ni fu'r un o'r priodasau'n llwyddiannus gan i'r tri diweddu mewn ysgariad. Daeth briodas George i ben ym 1914. Daeth priodas Shelagh i ben ym 1919. Daeth priodas Tywysog a Thywysoges Pless i ben ym 1922.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "MARRIAGE OF PRINCE HENRY OF PLESS AND MISS CORNWALLIS-WEST - The North Wales Chronicle and Advertiser for the Principality". Kenmuir Whitworth Douglas. 1891-12-12. Cyrchwyd 2018-06-16.
2. ↑  "THE COMING MARRIAGE OF Miss Sheiagh Cornwallis-West AND THE Duke of Westminster - Denbighshire Free Press". Charles Cottom & Co. 1901-02-16. Cyrchwyd 2018-06-16.
3. ↑  "Mrs George Cornwallis-West - Gwalia". Robert Williams. 1903-11-17. Cyrchwyd 2018-06-16.
4. ↑  "Society Wedding Surprise - Flintshire Observer Mining Journal and General Advertiser for the Counties of Flint Denbigh". James Davies and Edward Jones Davies. 1914-04-09. Cyrchwyd 2018-06-16.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 30336696
* LCCN: no97046418
* ISNI: 0000 0001 1470 1252
* GND: 118963635
* SUDOC: 187374732
* NKC: xx0216666

 |
Mae **Moel-ddu** yn gopa mynydd a geir ym Moel Hebog yn Eryri; cyfeiriad grid SH579442. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 355 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn a Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Uchder y copa o lefel y môr ydy 553 metr (1814 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr mynyddoedd Cymru
* Rhestr o gopaon Cymru
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Dolennau allanol
----------------

* Clwb Mynydda Cymru
* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-05 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
**Menna Richards** OBE (ganwyd Chwefror 1953) oedd Cyfarwyddwr BBC Cymru Wales rhwng Chwefror 2000 a Chwefror 2011. Cyn hynny, bu'n Rheolwr-Gyfarwyddwr HTV Cymru, cwmni yn Grŵp United News and Media sydd bellach yn rhan o ITV plc.

Bywyd cynnar ac addysg
----------------------

Magwyd Menna ym Maesteg a fe'i haddysgwyd yn Ysgol Ramadeg Maesteg a Phrifysgol Cymru, Aberystwyth. Ar ôl graddio, ymunodd â BBC Cymru fel newyddiadurwr yn y Gymraeg a'r Saesneg ar newyddion radio a theledu hyd 1983.

Gyrfa
-----

Yna, ymunodd â HTV Cymru fel gohebydd a chynhyrchydd gyda'r adran Materion Cyfoes. Bu'n gohebu am wleidyddiaeth yng Nghymru a San Steffan, yn Unol Daleithiau America, y cyn-Undeb Sofietaidd ac yn Ewrop.

Ar ôl cyfnod fel Rheolwr Rhaglenni Ffeithiol a Chyffredinol, fe'i penodwyd yn Gyfarwyddwr Rhaglenni HTV Cymru ym 1993. Roedd yn gyfarwyddwr yn Grŵp HTV Cyf cyn i United News and Media gymryd yr awenau.

Fel Cyfarwyddwr BBC Cymru hi oedd yn bennaf gyfrifol am holl wasanaethau BBC Cymru yn Saesneg ac yn Gymraeg ar radio, teledu ac arlein, ac am tua 1,200 o staff.

Mae hefyd yn gysylltiedig â nifer o sefydliadau a chyrff cyhoeddus eraill. O ran addysg, mae'n aelod o Gyngor Prifysgol Cymru, Caerdydd. Ym myd y celfyddydau, mae'n Gadeirydd Coleg Celf a Drama Cymru ac is-lywydd Eisteddfod Ryngwladol Llangollen ac yn aelod o fwrdd Gŵyl Ffilm Ryngwladol Cymru. Bu hefyd yn aelod o fwrdd Theatr y Sherman. Mae'n gymrawd anrhydeddus Prifysgol Cymru, Aberystwyth ac yn gymrawd o'r Gymdeithas Deledu Frenhinol.

Ers Tachwedd 2010, mae'n uwch gyfarwyddwraig ar fwrdd Glas Cymru, perchennog Dŵr Cymru.

Bywyd personol
--------------

Priododd y newyddiadurwr Patrick Hannan yn 1985.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Menna Richards yn derbyn yr OBE*  , BBC Cymru, 7 Mai 2010.  Cyrchwyd ar 30 Rhagfyr 2017.
2. ↑   Y Cyfarwyddwyr. Adalwyd ar 20 Tachwedd 2017.
3. ↑  *Obituary: Patrick Hannan*  , The Telegraph, 12 Hydref 2009.  Cyrchwyd ar 30 Rhagfyr 2017.
Crys Polo
Crys Polo, ffurfwisg Ysgol Penweddig, Aberystwyth
crys polo (cwmni Kappa)
Mae'r **crys polo** yn grys llewys byr gyda choler gwrymog ("ribbed") a llewys gyda chyffiau gwrymog, elastig. Mae'n glasur o ddillad chwaraeon, ond fe'i defnyddir hefyd fel ffurfwisg ar gyfer gweithwyr ac fel dillad hamdden taclusach na'r crys-T a mwy fforddus na'r crys llewys hir confensiynol.

Datblygiad
----------

Ymddangosodd crysau polo yn India ar ddechrau'r 20g; roedd yr hinsawdd isdrofannol yn gofyn am grys ysgafn ar gyfer chwarae'r gêm polo. Honnir iddo gael ei ysbrydoli gan leotard streipiog, crwn, am leotard hyd gwasg a wisgwyd gan aristocratiaid Indiaidd gyda jodhpurs. Fel dyfeisiwr crys polo modern, fodd bynnag, ystyrir bod y chwaraewr tenis Ffrengig llwyddiannus yn René Lacoste, y gwnaeth ei lysenw "crocodeil" yn nod masnach ac ym 1933 dyluniodd crysau o'r fath, fel y chwaraewyr tenis o hyd mewn crysau llewys hir. Mae'r crysau polo gwreiddiol wedi'u gwneud o gotwm wedi ei wehyddu yn y dull awyrog piqué (a elwir hefyd yn "Marcella") sy'n rhoi gwead mwy crychog i'r crys yn hytrach na arwyneb esmwyth. Mae'r crys rygbi, yn debyg iawn o ran fod iddi goler a cyffiau sydd yn dynnach ar eu terfyn, ond mae'r defnydd yn fwy gwydn ar gyfer gwrthsefyll rhwygo.

O chwaraeon i hamdden i Ffurfwisg Gwaith
----------------------------------------

Nid ym maes chwaraeon bellach y gwelir y crysau polo yn unig. Mae'r crysau polo bellach yn gyson i'w gweld fel ffurfwisg ar gyfer disgybion ysgol ac fel dillad gwaith: Mae staff gwasanaeth ym maes manwerthu ac arlwyo neu weithwyr ffatri yn arbennig yn cael eu gwisgo gan eu cyflogwyr gyda chrysau polo unffurf, yn aml gydag enwau cwmnïau arnynt. Mae crysau polo yng nghanol yr ystod rhwng crysau-T syml a chrysau go iawn. Ar y naill law, ystyrir bod crysau polo yn sylweddol fwy difrifol ac yn llai o amser hamdden na chrysau-T di-goler.

Gwneuthurwr
-----------

Gwneir crysau polo gan bron pob gweithgynhyrchydd ffasiwn dynion. Mae hyn oherwydd ei fod yn wreiddiol yn ddarn o ddillad "gwrywaidd" yn unig.

Mae brand gwreiddiol Lacoste bellach hefyd yn cynhyrchu eitemau ffasiwn eraill sy'n mynd y tu hwnt i waith gwreiddiol y tad René Lacoste. Ar ôl y rhyfel, dechreuodd cyn chwaraewr tenis proffesiynol Prydain, Fred Perry, wneud crysau polo hefyd. Cafodd yr arwyddlun - torch lawryf - ei frodio ar ei grysau ac nid oedd wedi'i wnio arno fel crocodeil Lacoste. Mae crys polo Ralph Lauren hefyd yn adnabyddus iawn. Daeth crysau Fred Perry yn boblogaidd nid yn unig fel dilledyn ar gyfer chwarae tenis a thenis bwrdd ond hefyd fel ffurfwisg ar gyfer is-ddiwylliant y Mods ac yna'r Skinheads a'r "Casuals" o'r 1960au hyd at yr 1980au.

Ceir cwmnïau eraill sy'n amlwg ym maes cynhyrchu crysau polo megis cwmni Kappa.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  McKean, Erin (2013). *The Hundred Dresses: The Most Iconic Styles of Our Time*. USA: A & C Black. t. 71. ISBN 978-1-4725-3585-6.
2. ↑  Ingrid Loschek: *Reclams Mode- und Kostümlexikon.* Reclam Verlag, Stuttgart, 2005 ISBN 3-15-010577-3 S. 402
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Corticiaceae* yw'r **Crystyn danheddog** (Lladin: ***Basidioradulum radula***; Saesneg: *Toothed Crust*). 'Y Crystiau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gelwir nhw'n 'gystiau' gan fod y ffwng yma'n fflat, yn ffurfio fel haen ar bren sy'n pydru, mewn fforestydd, a'r ymylon yn frown tywyll. Mae'r teulu *Corticiaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Corticiales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Corticiaceae
-------------------------------------

Mae gan **Crystyn danheddog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Crystyn danheddog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Lleoliad Mechain ar fap braslun o brif israniadau Powys
Cantref yn nheyrnas Powys oedd **Mechain**. Roedd yn un o gantrefi mwyaf deniadol y deyrnas honno ac ymhlith ei ffrwythlonaf. Gorweddai bron iawn yng nghanol yr hen Bowys. Ffiniai â chantref Caereinion i'r de, dau gwmwd Mochnant i'r gogledd, ac rhan o gantref Deuparth, cwmwd Deuddwr ac Ystrad Marchell i'r dwyrain.

Rhedai Afon Cain trwy ei ganol. Afon Efyrnwy oedd ei derfyn naturiol yn y de. Roedd yn gantref llawn coed a meysydd frwythlon, tir porfa braf a digon o bysgod ac anifeiliaid gwyllt fel ceirw i'w hela.

Rhennid y cantref yn ddau gwmwd a elwid yn Fechain Uwch Coed a Mechain Is Coed am fod coedwig anferth yng nghanol Mechain. Safai llys y cantref ar lan Afon Cain fymryn i'r dwyrain o Lanfyllin ar safle a elwir Tomen Gastell heddiw, o fewn ychydig o filltiroedd o ganolfan eglwysig Llanfechain a'i heglwys gysegredig i Sant Garmon. Y brif ganolfan eglwysig fodd bynnag oedd Meifod, a sefydlwyd gan Tysilio Sant, fab Brochwel Ysgithrog, brenin Powys ar ddiwedd y 6g. Yno ceid *clas* gydag awdurdod dros sawl egwlys lai, gan gynnwys Llanfair Caereinion. Yno ym Meifod y cleddid tywysogion Powys tan y 12g a dyfodiad yr abatai Sistersaidd.

Ar ôl i deyrnas Powys ymrannu daeth Mechain yn rhan o dreftadaeth Owain ap Madog fel un o gantrefi Powys Fadog. Yn y 14g bu ymrafael rhwng yr arglwydd Normanaidd John Charlton a Gruffydd de la Pole, un o ddisgynyddion Owain Cyfeiliog, am feddiant Mechain.

Cysylltir y brydyddes ganoloesol Gwerful Mechain â'r cantref, fel mae ei henw barddol yn awgrymu.

Gweler hefyd
------------

* Cantrefi a chymydau Cymru
* Teyrnas Powys
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **moca'r ffawydd**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **mocaod y ffawydd**; yr enw Saesneg yw *Clay Triple-lines*, a'r enw gwyddonol yw *Cyclophora linearia*. Mae i'w ganfod drwy Ewrop.

26–33 mm ydy lled ei adenydd ar eu heithaf. Fe'i ceir ar ei adain o Fai hyd Gorffennaf.

Prif fwyd y siani flewog ydy'r ffawydden.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r moca'r ffawydd yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **moca ffug**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **mocaod ffug**; yr enw Saesneg yw *False Mocha*, a'r enw gwyddonol yw *Cyclophora porata*. Ei diriogaeth ydy Ewrop cyfan.

12 - 14mm ydy lled ei adenydd ar eu heithaf.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r moca ffug yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Etholaeth seneddol yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, yw **De Holland a'r Deepings** (Saesneg: *South Holland and The Deepings*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth De Holland a'r Deepings yn Swydd LincolnEtholaeth De Holland a'r Deepings yn Swydd Lincoln
* Swydd Lincoln yn LloegrSwydd Lincoln yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn etholaeth sirol yn 1997.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1997–presennol: John Hayes (Ceidwadol)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Nwyrain Canolbarth Lloegr**

Amber Valley **·** 
Ashfield **·** 
Bassetlaw **·** 
Bolsover **·** 
Boston a Skegness **·** 
Bosworth **·** 
Brigg a Goole **·** 
Broxtowe **·** 
Canol Swydd Derby **·** 
Cleethorpes **·** 
Corby **·** 
Charnwood **·** 
Chesterfield **·** 
Daventry **·** 
De Caerlŷr **·** 
De Derby **·** 
De Holland a'r Deepings **·** 
De Northampton **·** 
De Nottingham **·** 
De Swydd Derby **·** 
De Swydd Gaerlŷr **·** 
De Swydd Northampton **·** 
Dwyrain Caerlŷr **·** 
Dwyrain Nottingham **·** 
Dyffrynnoedd Swydd Derby **·** 
Erewash **·** 
Gainsborough **·** 
Gedling **·** 
Gogledd Derby **·** 
Gogledd Northampton **·** 
Gogledd Nottingham **·** 
Gogledd-ddwyrain Swydd Derby **·** 
Gogledd-orllewin Swydd Gaerlŷr **·** 
Gorllewin Caerlŷr **·** 
Grantham a Stamford **·** 
Harborough **·** 
High Peak **·** 
Kettering **·** 
Lincoln **·** 
Loughborough **·** 
Louth a Horncastle **·** 
Mansfield **·** 
Newark **·** 
Rushcliffe **·** 
Rutland a Melton **·** 
Scunthorpe **·** 
Sherwood **·** 
Sleaford a Gogledd Hykeham **·** 
Wellingborough
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Mesît bronwyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: mesîtau bronwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Mesitornis variegata***; yr enw Saesneg arno yw *White-breasted mesite*. Mae'n perthyn i deulu'r Mesîtau (Lladin: *Mesitornithidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. variegata*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r mesît bronwyn yn perthyn i deulu'r Mesîtau (Lladin: *Mesitornithidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Mesît Bensch | Monias benschi |  |
|
| Mesît bronwyn | Mesitornis variegatus |  |
|
| Mesît brown | Mesitornis unicolor |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Mesît bronwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Priodfab yn gosod modrwy ar fys y briodferch mewn seremoni priodas.
Modrwy i'w rhoi ar fys i ddangos bod y sawl sy'n ei gwisgo yn briod yw **modrwy briodas**. Mae fel arfer wedi'i gweithio o fetel, ac yn draddodiadol o aur neu fetal gwerthfawr arall.

Daw'r enghreifftiau cynharaf o fodrwyau priodas o'r Hen Aifft. Gellir olrhain arferion gorllewinol yn ymwneud â modrwyau priodas i Rufain hynafol a Groeg yr Henfyd, ac fe'u trosglwyddwyd yn ddaearyddol a thros amser trwy Gristnogaeth yn Ewrop, gan addasu'r arferion hynafol.

Gan ddibynnu ar ddiwylliant, mae'r fodrwy briodas fel arfer yn cael ei gosod wrth fôn y bys modrwy ar y llaw chwith neu'r dde. Os yw'r gwisgwr yn llaw chwith, bydd yn aml yn mynd ar y llaw dde. Mae nifer o wŷr a gwragedd yn gwisgo eu modrwyau priodas ddydd a nos, sy'n achosi ôl ar y croen sydd i'w weld pan fydd y fodrwy yn cael ei thynnu.

Mewn sawl traddodiad, y gwas priodas neu'r forwyn briodas sy'n cael y ddyletswydd o ofalu am y modrwyau priodas a'i cyflwyno yn ystod y seremoni. Mewn rhai gwasanaethau, bydd cludwr modrwyau (sydd fel arfer yn aelod o deulu'r priodfab neu'r briodferch) yn dod a'r modrwyau i'r seremoni, weithiau ar glustog arbennig.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Wedding Ring". *Harper Collins Dictionary (dictionary.com)*. Harper Collins & Son. 2016. Cyrchwyd 8 Sep 2016.
2. ↑  "Guide to Wedding Ring Styles, Designs & Prices". *The Wedding Rings*. Polished Diamonds Ltd.[*dolen marw*]
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Mesît Bensch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: mesîtau Bensch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Monias benschii***; yr enw Saesneg arno yw *Bensch’s monia*. Mae'n perthyn i deulu'r Mesîtau (Lladin: *Mesitornithidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. benschii*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r mesît Bensch yn perthyn i deulu'r Mesîtau (Lladin: *Mesitornithidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Mesît Bensch | Monias benschi |  |
|
| Mesît bronwyn | Mesitornis variegatus |  |
|
| Mesît brown | Mesitornis unicolor |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Mesît Bensch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **modrwyog y rhos**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **modrwyogion y rhos**; yr enw Saesneg yw *Grey Scalloped Bar*, a'r enw gwyddonol yw *Dyscia fagaria*.

Ewrop yw ei diriogaeth ac mae ei gynefin yn cynnwys rhostiroedd, tir mawnog a thiroedd agored tebyg yng Nghymru a Lloegr ac yn Iwerddon a'r Alban.

Lled ei adenydd ydy 31–40 mm ac mae'n hedfan ym Mehefin a Gorffennaf, ac ar adegau ym mis Mai.

Prif fwyd y siani flewog ydy mathau o rug gan gynnwys *Calluna* ac *Erica*.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu’r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r modrwyog y rhos yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Dolen allanol
-------------

* Gwefan UKmoths

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Mae **Lucie Pinson** (ganwyd 1985) yn amgylcheddwr o Llydaw, ac yn sylfaenydd a chyfarwyddwr yr NGO *Adernnill Cyllid*, ac yn un o 6 enillydd Gwobr Amgylcheddol Goldman 2020, y wobr bwysicaf i weithredwyr ac ymgyrchwyr amgylcheddol. Arweiniodd ymgyrch a argyhoeddodd 16 o fanciau Ffrainc i beidio â buddsoddi mwyach mewn diwydiannau ynni carbon.

Bywgraffiad
-----------

Ganwyd Lucie Pinson ym 1985 yn Nantes, Llydaw. Astudiodd y gwyddorau gwleidyddol a'r gwyddorau amgylcheddol. Yn 2013 ymunodd â Chyfeillion y Ddaear. Yn 2020 sefydlodd *Reclaim Finance*.

Enillodd Pinson radd mewn hanes a gwyddoniaeth wleidyddol gan Brifysgol Rhodes yn Ne Affrica. Yn ystod y ddwy flynedd a dreuliodd yn y wlad hon, gwelodd a'i llygad ei hun ganlyniadau trychinebus amgylcheddol ac iechyd. Enillodd radd meistr dwbl mewn gwyddoniaeth wleidyddol a pholisi datblygu ym Mhrifysgol Sorbonne ym Mharis yn 2010 a 2011. Yn ystod ei hastudiaethau, cymerodd ran yn nhrefniadaeth protesyn t uwchgynadleddau G8 a G205..

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Garric, Audrey (30 Tachwedd 2020). "La militante anticharbon Lucie Pinson reçoit la plus haute distinction pour l'environnement". *Le Monde* (yn French). Cyrchwyd 8 April 2021.CS1 maint: unrecognized language (link)
2. ↑  Chassepot, Philippe (16 Chwefror 2021). "Lucie Pinson, la militante verte qui veut faire plier le banquier". *Le Temps* (yn French). Cyrchwyd 8 April 2021.CS1 maint: unrecognized language (link)
3. ↑  *Le Prix Goldman pour l’environnement récompense le combat de la française Lucie Pinson pour une finance décarbonée* ; GoodPlanet mag'; 2020-12-01; adalwyd 27 Ebrill 2021.
Mae **Moel Bylchau** yn gopa mynydd a geir rhwng Llanymddyfri a Threfynwy; cyfeiriad grid SN847436. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 283 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Uchder y copa o lefel y môr ydy 396 metr (1299 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 8 Mehefin 2009.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr mynyddoedd Cymru
* Rhestr o gopaon Cymru
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Dolennau allanol
----------------

* Clwb Mynydda Cymru
* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Mae **Moel Bentyrch** yn gopa mynydd a geir ger Llanerfyl; cyfeiriad grid SJ055095. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 196 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Is-Farilyn a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Uchder y copa o lefel y môr ydy 338 metr (1109 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 22 Rhagfyr 2007.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr mynyddoedd Cymru
* Rhestr o gopaon Cymru
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Dolennau allanol
----------------

* Clwb Mynydda Cymru
* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Gwleidydd Llafur Cymru yw **Michael John Hedges** AC (ganed 8 Gorffennaf 1956)  sydd wedi cynrychioli etholaeth Dwyrain Abertawe ers etholiad Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2011 gyda mwyafrif o 8,281 a gyda 58.36% o gyfanswm y bleidlais.

Bywgraffiad
-----------

Ganwyd Hedges yn ardal Plasmarl, Abertawe ac mae'n byw erbyn hyn yn Nhreforys. Mae'n briod ag Anne ac mae ganddo ferch, Catrin, sy'n ddisgybl yn Ysgol Gyfun Bryntawe. Mynychodd ysgolion Plasmarl, Parklands a Penlan, ac aeth ymlaen i astudio ym Mhrifysgol Abertawe a Phrifysgol Caerdydd. Yn weithgar mewn chwaraeon lleol, mae Mike wedi bod yn ddyfarnwr a hyfforddwr pêl-droed, a roedd yn ysgrifennydd clwb Treforys am sawl mlynedd. Ar hyn o bryd, mae Mike yn Llywydd Clwb Criced a Phêl-droed Ynystawe ac mae'n aelod o Clwb Rygbi Treforys a Chlwb Rygbi Glais.

Gyrfa
-----

Yn wreiddiol bu'n gweithio fel gwyddonydd ymchwil i Ddur Prydain ym Mhort Talbot, a treuliodd Mike 27 mlynedd fel uwch-ddarlithydd ym Mhontypridd, yn arbenigo mewn cyfrifiadura a thechnoleg gwybodaeth.

Hanes Gwleidyddol
-----------------

Etholwyd Mike Hedges i gynrychioli Treforys ar cyngor Dinas a Sir Abertawe yn 1995. Cafodd ei ail-ethol yn 1999, 2004 a 2008. Cyn hynny, bu'n aelod o Gyngor Dinas Abertawe o 1989. Daliodd nifer o swyddi uwch ar y Cyngor, gan gynnwys Arweinydd y Cyngor ac Aelod y Cabinet dros Gyllid a Gwasanaethau Technegol. Roedd hefyd yn Is-Gadeirydd Pwyllgor Craffu'r Cyngor ac yn lefarydd Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru ar wasanaethau cymdeithasol a gwybodaeth.

Gyda diddordeb brwd mewn addysg, bu Hedges yn lywodraethwr gyda Prifysgol Abertawe, Athrofa Abertawe, ysgolion Cyfun Mynyddbach a Threforys, ysgolion cyfun, Coleg Abertawe a mae'n gadeirydd llywodraethwyr Ysgol Gynradd Glyncollen ac Ysgol Gynradd Ynystawel.

Roedd Hedges hefyd yn gyfarwyddwr anweithredol o Ymddiriedolaeth GIG Abertawe rhwng 1999 a 2005. Mae ei ddiddordebau gwleidyddol yn cynnwys addysg, iechyd, llywodraeth leol, y ddarpariaeth chwaraeon ac amddifadedd cymdeithasol.

Aelodaeth pwyllgor ac aelodau grŵpiau trawsbleidiol
---------------------------------------------------

Ar hyn o bryd mae Mike yn eistedd fel aelod o Bwyllgor Cyllid y Cynulliad, y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus ac y pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol. Mae Mike hefyd yn Gadeirydd y Grŵp Trawsbleidiol ar Bobl Hŷn A Heneiddio yn ogystal ag yn aelod ar y Grwpiau Trawsbleidiol ar Awtistiaeth, Cwrw a Thafarndai, cwmnïau cydweithredol a Chydfuddiannol, Canser, Materion Byddar a'r Undeb PCS.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  http://www.senedd.assemblywales.org/mgUserInfo.aspx?
2. ↑  "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-07-18. Cyrchwyd 2016-05-09.
3. ↑  "http://senedd.assemblywales.org/mgCommitteeDetails.aspx?". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-08-22. Cyrchwyd 2016-05-09. External link in `|title=` (help)
4. ↑  "http://senedd.assemblywales.org/mgCommitteeDetails.aspx?". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-07-30. Cyrchwyd 2016-05-09. External link in `|title=` (help)
5. ↑  "http://senedd.assemblywales.org/mgCommitteeDetails.aspx?". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-08-05. Cyrchwyd 2016-05-09. External link in `|title=` (help)