Actor digrif a chanwr Americanaidd oedd **James Thurston** "**Jim**" **Nabors** (12 Mehefin 1930 – 30 Tachwedd 2017) a ddaeth yn enwog am bortreadu'r cymeriad Gomer Pyle yn y rhaglenni teledu comedi *The Andy Griffith Show* (1962–64) a *Gomer Pyle, U.S.M.C.* (1964–69). Bu hefyd yn ganwr poblogaidd, gan amlaf baledi rhamantaidd, canu'r efengyl ac emynau, canu gwlad, a chaneuon o sioeau cerdd.

Ganed ef yn Sylacauga, Alabama, yn fab i blismon. Yn ystod ei ddyddiau ysgol, canai yn y clwb *glee* a chôr yr eglwys, a chanai'r clarinét yng ngherddorfa'r ysgol. Derbyniodd radd mewn busnes o Brifysgol Alabama, a symudodd i Efrog Newydd i geisio am swydd ym myd y theatr, tra'n gweithio fel teipydd ym mhencadlys y Cenhedloedd Unedig. Ni lwyddodd i gael ei gyfle ar y llwyfan, felly symudodd i Tennessee i weithio fel torrwr ffilm i sianel deledu yn Chattanooga. Erbyn diwedd y 1950au bu'n dorrwr ffilm i NBC yn Los Angeles.

Yn Santa Monica, Califfornia, perfformiodd Nabors ei ymsonion digrif a'i unawdau operatig yn ddi-dâl mewn clwb *cabaret* o'r enw The Horn. Yno, cafodd ei wahodd gan yr actor comig Bill Dana i roi clyweliad i *The Steve Allen Show*, ac ymddangosodd Nabors sawl gwaith ar y sioe honno cyn iddi ddod i'w therfyn ym 1961. Wedi hynny, cafodd ei recriwtio gan Andy Griffith i bortreadu cymeriad rheolaidd ar *The Andy Griffith Show*, a ddarlledwyd ar CBS ers 1960. Ymddangosodd Nabors yn y drydedd a'r bedwaredd gyfres o'r gomedi sefyllfa boblogaidd honno, o 1962 i 1964, yn rhan Gomer Pyle, gweithiwr gorsaf betrol yn nhref ffuglennol Mayberry, Gogledd Carolina. Byddai'n serennu mewn *spin-off* ei hun, *Gomer Pyle, U.S.M.C.*, yn portreadu'r un cymeriad wedi iddo ymuno â Chorfflu Môr-filwyr yr Unol Daleithiau. Parhaodd y rhaglen honno am bum cyfres, o 1964 i 1969.

Canodd Nabors i gynulleidfa'r teledu am y tro cyntaf mewn pennod o *The Andy Griffith Show* a fel perfformiwr gwadd ar *The Danny Kaye Show* ym 1964, a byddai'n canu mewn ambell golygfa ar *Gomer Pyle, U.S.M.C.* Wedi diwedd y sioe honno, cyflwynodd ei sioe amrywiaethol ei hun, *The Jim Nabors Hour*, ar CBS o 1969 i 1971. Yn y 1970au, ymddangosodd yn aml ar *The Carol Burnett Show*, a chyd-serennodd â Ruth Buzzi ar y rhaglen deledu i blant *The Lost Saucer* (1975–76). Ymddangosodd hefyd yn y ffilmiau *The Best Little Whorehouse in Texas* (1982), *Stroker Ace* (1983), a *Cannonball Run II* (1984). Rhyddhaodd nifer o albymau o ganeuon, ac o 1972 i 2014 bu'n canu "Back Home Again in Indiana" yn aml cyn dechrau ras geir yr Indianapolis 500, a gynhaliwyd yn flynyddol ar benwythnos Diwrnod Coffa.

Yn 2013 priododd Nabors â Stan Cadwallader, ei bartner ers 38 mlynedd, yn Seattle ychydig wythnosau wedi i briodasau cyfunryw gael eu cyfreithloni yn nhalaith Washington. Bu farw Jim Nabors yn ei gartref yn Honolulu, Hawaii, yn 87 oed.

Ffilmiau / Teledu
-----------------

* *The Andy Griffith Show*

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  (Saesneg) Richard Severo, "Jim Nabors, 87, TV’s Gomer Pyle, Is Dead", *The New York Times* (30 Tachwedd 2017). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 20 Hydref 2021.
2. ↑  (Saesneg) "EXCLUSIVE: Actor Jim Nabors marries his longtime male partner", *Hawaii News Now* (30 Ionawr 2013). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 20 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 70394029
* LCCN: n85376936
* ISNI: 0000 0001 1971 1097
* GND: 1147657068

 |