recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Luigi Romano Borgnetto yw ***The Revenge of Maciste*** a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Itala Film. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Camillo Bruto Bonzi. Dosbarthwyd y ffilm gan Itala Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bartolomeo Pagano, Mario Voller-Buzzi a Émile Vardannes. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Kid* sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luigi Romano Borgnetto ar 10 Chwefror 1881 yn Torino a bu farw yn yr un ardal ar 5 Ebrill 1972.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luigi Romano Borgnetto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Amore e tradimento* |  | yr Eidal | No/unknown value | 1910-01-01 |
| *Collana tentatrice* |  | yr Eidal | No/unknown value | 1910-01-01 |
| *Der Held von Valmy* |  | yr Eidal | No/unknown value | 1908-01-01 |
| In Terra Sarda |  | yr Eidal | No/unknown value | 1920-01-01 |
| L'uomo Che Vide La Morte |  | yr Eidal | No/unknown value | 1920-01-01 |
| La Farina Del Diavolo |  | yr Eidal | No/unknown value | 1920-01-01 |
| La Forza Della Coscienza |  | yr Eidal | No/unknown value | 1918-01-01 |
| Maciste |  | yr Eidal | No/unknown value | 1915-01-01 |
| The Fall of Troy |  | yr Eidal |  | 1911-01-01 |
| The Revenge of Maciste |  | yr Eidal | No/unknown value | 1921-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Fformiwla sgerbwd sinigrin
Yr anion mewn sinigrin
Glwcosinolad (neu *glucosinolate*) ydy **Sinigrin**, sy'n perthyn i deulu'r glwcosad a ganfyddir mewn rhai planhigion megis ysgewyll, brocoli a'r mwstad du (y *Brassica nigra).*

Pan fo planhigion tebyg yn cael eu gwasgu neu eu niweidio'n ddrwg, mae'r ensym 'myriosinase' yn dadfeilio sinigrin i fod yn olew mwstad (allyl isothiocyanate) sy'n gyfrifol am yr ogla a'r blas erchyll sydd ar fwstad a rhuddugl môr ('horse-radish').

Mae hadau'r mwstad gwyn (sef y Sinapis alba) ac yn cynnwys sinalbin yn hytrach na sinigrin.

Enw cemegol sinigrin yw 'llylglucosinolate' neu '2-propenylglucosinlate'. Y rhif-cas (neu cas number) yw 3952-98-5. 

Dengys ymchwil gan Norwich Research Park (NRP), yn nwyrain Lloegr, y gall sinigrin goncro celloedd cansar (Yr apoptosis). O'i fwyta'n rheolaidd, yr awgrym cryf yw y gall sinigrin atal cansar rhag datblygu.

Gweler hefyd
------------

* Cansar

Cyfeiriadau
-----------

Dolenni allanol
---------------

* Erthygl Saesneg gan yr *Institute of Food Research* o'r enw 'Why your best friend could be a Brassica'  Archifwyd 2006-01-11 yn y Peiriant Wayback.

* Gwefan Saesneg: Norwich Research Park website Archifwyd 2007-05-07 yn y Peiriant Wayback.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Pierre Chevalier yw ***L'auberge En Folie*** a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Solange Térac. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Rudy Hirigoyen. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Bridge on the River Kwai* sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pierre Chevalier ar 23 Mawrth 1915 yn Orbec a bu farw yn Vaugrigneuse ar 28 Tachwedd 2020. Derbyniodd ei addysg yn Institut des hautes études cinématographiques.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Pierre Chevalier nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Auguste |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1961-01-01 |
| Avortement Clandestin ! |  | FfraincGwlad Belg |  | 1973-01-01 |
| Clémentine Chérie |  | Ffrainc |  | 1963-01-01 |
| Convoi De Femmes |  | yr EidalFfrainc | Ffrangeg | 1974-01-01 |
| Der Sizilianer |  | Ffrainc |  | 1958-01-01 |
| En Bordée |  | Ffrainc |  | 1958-01-01 |
| Fernand Clochard |  | Ffrainc |  | 1957-01-01 |
| *La marraine de Charley* |  | Ffrainc |  | 1959-01-01 |
| Le Bon Roi Dagobert (ffilm, 1963 ) |  | Ffrainc |  | 1963-01-01 |
| Le Mouton |  | Ffrainc |  | 1960-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Wolfgang Schleif yw ***Freddy Unter Fremden Sternen*** a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd gan Peter Schaeffers yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Gustav Kampendonk a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lotar Olias. 

 Mae'r ffilm *Freddy Unter Fremden Sternen* yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Ben-Hur* sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Heinz Pehlke oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Hermann Ludwig sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Wolfgang Schleif ar 14 Mai 1912 yn Leipzig a bu farw yn Berlin ar 18 Gorffennaf 1955. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1935 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Wolfgang Schleif nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
2. ↑  Golygydd/ion ffilm: "Hermann Ludwig". Cyrchwyd 1 Rhagfyr 2020.
**Paleontoleg** (hefyd **Palaeontoleg**) yw'r astudiaeth wyddonol o organebau ac anifeiliaid hynafol sydd wedi darfod o'r tir trwy astudio eu holion ffosil mewn creigiau. Astudir eu tacsonomeg, anatomeg a'u ecoleg, ynghyd â'u esblygiad dros amser.

Defnyddir ffosiliau i sefydlu'r berthynas stratigraffig rhwng gwahanol haenau o greigiau yn ogystal; gelwir y gangen hon o'r wyddor yn biostratiffeg. Gelwir yr astudiaeth o ffosilau organebau meicrosgopig yn meicrobaleontoleg a'r ffosilau eu hunain yn feicroffosilau.

Cefndir
-------

Mae paleontoleg fel gwyddor yn dyddio o'r 18g. Mae paleontoleg fodern yn ceisio gosod bywyd cynhanesyddol yn ei gyd-destunau trwy astudio sut mae newidiadau tymor-hir yn naearyddiaeth y byd (paleoddaearyddiaeth) a hinsawdd (paleohinsawdd) wedi effeithio ar esblygiad bywyd, sut mae ecosystemau wedi ymateb i hynny a sut mae'r addasu hynny wedi newid ac addasu patrymau bioamrywiaeth heddiw yn eu tro. Felly mae paleontoleg yn wyddor sy'n cynnwys gwyddorau eraill fel daeareg, botaneg, bioleg, sŵoleg ac ecoleg, sy'n ddigyblaethau sy'n ymwneud a'r amrywiol fodau byw a sut maent yn rhyngweithio ac yn effeithio ar ei gilydd.

Labordy paraoi, *Field Museum of Natural History*, Chicago, Illinois, Unol Daleithiau America.
Mae is-raniadau mawr paleontoleg yn cynnwys paleosŵoleg (anifeiliaid), paleobotaneg (planhigion) a microbaleontoleg (microfossilau). Gallai paleosŵolegwyr arbenigio mewn paleontoleg anifeilaid heb asgwrn cefn, neu gyda asgwrn cefn, gan gynnwys hominidau ffosil (paleoanthropoleg). Mae micropaleontolegwyr yn astudio ffosilau microscopig.

Mae meysydd arbennigol eraill sy'n datblygu heddiw yn cynnwys paleobioleg, paleoecoleg, ichnoleg (astudio olion a ffeuau anifeiliaid) a taphonomeg (astudio beth sy'n digwydd i organebau ar ôl iddynt farw). Astudir yn ogystal haenau creigiau a'u oedran daearegol ac esblygiad bodau byw.

Mae paleontoleg yn defnyddio'r system categoreiddio ar gyfer organebau byw a ddyfeisiwyd yn y 18g gan y biolegydd o Sweden Carolus Linnaeus.

Yn nhermau economeg, mae paleontoleg yn defnyddio tystiolaeth ffosilau i brofi oed a natur creigiau (yn arbennig creigiau gwaddod) ac felly'n darganfod gwybodaeth sy'n hanfodol i'r diwydiant mwyngloddio ac yn arbennig i'r diwydiant petroliwm.

Gweler hefyd
------------

* Paleoanthropoleg

Cyfeiriadau
-----------

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan paleobioleg y Smithsonian
* *University of California Museum of Paleontology* FAQ am baleontoleg
* *The Paleontological Society*
* *The Palaeontological Association*
* *The Paleontology Portal*
* *International Palaeoentomological Society* Archifwyd 2007-04-19 yn Archive.is
Baner Llydaw
Mae **Baner Llydaw**, y *Gwyn a Du* (yn Llydaweg: *Gwenn-ha-du*) yn cynnwys naw stribedyn llorweddol gwyn a du, a smotiau ermin yn y gornel chwith uchaf. Fe'i crewyd ym 1923 gan Morvan Marchal, gan ddefnyddio fel ysbrydoliaeth arfbais dinas Roazhon a baneri'r Unol Daleithiau a Gwlad Groeg. Mae'r stribedi llorweddol yn cynrychioli'r naw esgobaeth draddodiadol yn Llydaw, y stribedi du yn cynrychioli'r rhai Ffrangeg eu hiaith (Dol, Naoned, Roazhon, Sant-Maloù a Sant-Brieg a'r pedwar gwyn yn cynrychioli'r pedair esgobaeth Lydaweg eu hiaith (Leon, Treger, Kernev a Gwened). Cafodd ei derbyn yn eang fel symbol Llydaw yn ystod y 1960au.

Er i'r faner gyfoes gael ei chreu gan Marchal yn 1923 bu trwy gydol yr 1920au ac 1930au i'w gweld yn ymddangos mewn addasiadau gwahanol - weithiau gyda'r ermyn heb eu gweld yn llawn, weithiau gyda'r ermyn nid yn y canton ond yn hytrach ar hyd holl ochr y mast. Ymddengys i'r consensws ffurfio'n derfynnol ar ei ffurf bresennol erbyn 1938.

Mae *Gwenn ha Du* hefyd yn enw ar gasgliad o farddoniaeth Lydaweg a droswyd i'r Gymraeg.

Emoji Baner Llydaw
------------------

Baner Llydaw mewn gorymdaith wleidyddol, 2017
Arfbais Roazhon
Yn 2020 cafwyd ymgyrch i ennill statws i'r Gwenn ha Du fel emoji i'w defnyddio ar y Cyfryngau cymdeithasol. Llwyddodd ymgyrch #emojibzh i ennill llawer o sylw a chefnogaeth yn Llydaw a thu hwnt gyda dros 400,000 yn arwyddo deiseb i'w gefnogi. Arweiniwyd yr ymgyrch gan grŵp EmojiBZH - sef cnewyllyn yr ymgyrch i ennill Parth Lefel Uchaf ar gyfer Llydaw - pikBZH. Y bwriad, maess o law, yw y bydd modd defnyddio baner Llydaw - fel un Cymru a'r Alban - fel eicon wrth ddefnyddio rhwydweithiau fel Twitter a Facebook. Sefydlwyd ymgyrch tebyg ar gyfer ennill statws tebyg i faner Corsica hefyd.

Gweler hefyd
------------

* Baneri bro Llydaw

Dolenni
-------

* Eitem ar faner Llydaw (Ffrangeg)
* ffilm fer (Ffrangeg gydag isdeitlau Saesneg) ar hanes y Gwenn ha Du
* eitem deledu ar ymgyrch emojiBZH (Ffrangeg)
* Mikael Bodlore- Penlaez : kant vloaz ar Gwenn ha du e FIL 2023 cyflwyniad ar y faner a baner Iwerddon ar ganmlwyddiant dylunio'r Gwenn ha Du

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Mikael Bodlore- Penlaez : kant vloaz ar Gwenn ha du e FIL 2023". TV Bro Kemperle. 24 Awst 2023.
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
Perfformiad gan Margaret Price (dyfyniad)
Cân werin Gymraeg am daith rhiwyn ai darw Deio i dref Tywyn, Meirionnydd, Gwynedd, yw ***Wrth Fynd Efo Deio i Dywyn***. Fe'i canwyd gan Ar Lôg a hefyd gan Cerys Matthews a'i disgrifiodd fel "Pub-crawl o gwmpas Cymru".

Geiriau
-------

1. Mi dderbyniais bwt o lythyr,  

*Tra la la la la la la la, tra la la*  

Oddi wrth Mistar Jones o'r Brithdir,  

*Tra la la la la la la la, tra la la la*  

Ac yn hwnnw 'r oedd o'n gofyn.  

*Tra la la la la, tra la la la*  

Awn i hefo Deio i Dywyn.  

*Tra la la la la la, tra la la la la*  

*Tra la la la la la la la, tra la la*  

  

2. Bûm yr hir yn sad gysidro  

Prun oedd orau mynd ai peidio,  

Ond wedi'r oll bu i mi gychwyn  

Hefo Deio i ffwrdd i Dywyn.  

  

3. Fe gychwynnwyd ar nos Wener  

Dod i Fawddwy erbyn swper;  

Fe gaed yno uwd a menyn  

Wrth fynd hefo Deio i Dywyn.  

  

4. Dod ymlaen ac heibio i'r Dinas  

Bara a chaws a gaed yng Ngwanas,  

Trwy Dalyllyn yr aem yn llinyn  

Wrth fynd hefo Deio i Dywyn.  

  

5. Dod drwy Abergynolwyn  

Wedyn heibio Craig y Deryn:  

Pan gyrhaedd'som Ynys Maengwyn.  

Gwaeddai Deio, "Dacw Dywyn!"  

  

6. Os bydda'i byw un flwyddyn eto  

Mynna'n helaeth iawn gynilo;  

Mi gaf bleser anghyffredin  

Wrth fynd hefo Deio i Dywyn.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Paul L. Stein yw ***Paun Coch*** a gyhoeddwyd yn 1921. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Arme Violetta*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Paul Davidson yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan James Ashmore Creelman. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan UFA.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Paul Otto, Guido Herzfeld, Paul Biensfeldt, Michael Bohnen, Pola Negri a Victor Varconi. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Kid* sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Fritz Arno Wagner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul L Stein ar 4 Chwefror 1892 yn Fienna a bu farw yn Llundain ar 29 Medi 1972. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1918 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Paul L. Stein nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Woman Commands |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| Black Limelight |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1938-01-01 |
| Blossom Time |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1934-01-01 |
| Der Gelbe Schein |  | yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1918-01-01 |
| Im Schatten des Geldes |  | yr Almaen | No/unknown value | 1919-01-01 |
| *My Official Wife* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1926-01-01 |
| Sin Takes a Holiday |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1930-01-01 |
| The Climbers |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1927-01-01 |
| The Common Law |  | Unol Daleithiau America | SaesnegFfrangeg | 1931-01-01 |
| The Sacrifice of Ellen Larsen |  | yr Almaen | No/unknown value | 1921-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 10 Gorffennaf 2016.
| Llên Lloegr yn yr 20fed ganrif |
| --- |
| Virginia Woolf |
| Y nofel
* Hardy
* Conrad
* Kipling
* Wells
* Forster
* Woolf
* Lawrence
* Waugh
* Orwell
* Huxley
* Greene
* K. Amis
* McEwan

 |
| Barddoniaeth
* Beirdd Sioraidd
* Y Rhyfel Byd Cyntaf
* Moderniaeth
* Grŵp Auden
* Yr Ail Ryfel Byd
* Y Mudiad
* Beirdd Lerpwl

 |
| Y ddrama
* Drama barlwr
* Drama dun lludw
* Pinter
* Stoppard

 |
| Rhyddiaith genre
* Christie
* Sayers
* Tolkien
* Fleming
* Wyndham
* Clarke
* O'Brian
* Le Carré
* P. D. James
* Ballard

 |
| Mudiadau a grwpiau
* Grŵp Bloomsbury
* Yr Inklings
* Dynion ifanc dig

 |
| Llenyddiaeth plant
* Grahame
* Potter
* Milne
* Blyton
* Rowling

 |
| * ← 19g
* Llên Lloegr
* 21g →
 |
| * v
* t
* e
 |

Cylch o lenorion, athronwyr, ac arlunwyr Seisnig a flodeuai yn y cyfnod 1907–30 oedd **Grŵp Bloomsbury**.

Aeth y mwyafrif o aelodau'r grŵp i golegau'r Drindod a'r Brenin ym Mhrifysgol Caergrawnt yn nechrau'r 1900au. Bu nifer ohonynt – gan gynnwys yr awduron E. M. Forster, Lytton Strachey, a Leonard Woolf, yr economegydd John Maynard Keynes, y beirniad llenyddol Desmond MacCarthy a'r beirniad celf Roger Fry – yn aelodau cymdeithas gudd yr "Apostles", a sefydlwyd yng Nghaergrawnt yn y 1820au gan J. F. D. Maurice a John Sterling. Prif aelodau eraill y grŵp oedd yr awduron Virginia Woolf a Mary MacCarthy a'r arlunwyr Vanessa Bell a'r arlunydd Duncan Grant. Ar gyrion y grŵp graidd oedd y Dwyreinydd Arthur Waley, y deallusyn Saxon Sydney-Turner, y bardd R. C. Trevelyan, y beirniad llenyddol Francis Birrell, y clasurydd J. T. Sheppard, y beirniad celf a llenyddol Raymond Mortimer, a'r cerflunydd Stephen Tomlin. Yn gysylltiedig â Grŵp Bloomsbury hefyd roedd nifer o feddylwyr ac artistiaid adnabyddus, yn eu plith yr athronydd Bertrand Russell, yr awdur Aldous Huxley, y bardd T. S. Eliot, a'r economegydd Gerald Shove.

Priodolir cyfarfodydd cyntaf y grŵp i Thoby Stephen, a gyflwynodd ei gyfeillion yng Nghaergrawnt i'w chwiorydd Vanessa a Virginia a'i frawd Adrian. Priododd Vanessa Stephen â Clive Bell ym 1907, a Virginia Stephen â Leonard Woolf ym 1912. Buont yn cwrdd yn aml yn nhai'r Bells a'r Stephens yn ardal Bloomsbury yn Llundain ac yn cynnal dadleuon ar bynciau estheteg, athroniaeth, celf a llenyddiaeth, a dylanwadwyd yn gryf arnynt gan waith G. E. Moore, A. N. Whitehead, a Bertrand Russell.

Parhaodd Grŵp Bloomsbury trwy gydol y Rhyfel Byd Cyntaf a'r 1920au, ond erbyn dechrau'r 1930au ymgyfunai â chylchoedd deallusol cyffredin Llundain, Rhydychen, a Chaergrawnt.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Bloomsbury group. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 1 Tachwedd 2020.
Ffilm ddrama am LGBT gan y cyfarwyddwr Christopher Münch yw ***The Hours and Times*** a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Christopher Münch. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

 Mae'r ffilm *The Hours and Times* yn 60 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Silence of the Lambs* sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Christopher Münch ar 17 Mehefin 1962 yn Pasadena. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1991 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Cymdeithas Goffa John Simon Guggenheim

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Christopher Münch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Color of a Brisk and Leaping Day |  | Unol Daleithiau America | 1996-01-01 |
| Harry + Max |  | Unol Daleithiau America | 2004-01-01 |
| *Letters from the Big Man* |  | Unol Daleithiau America |  |
| The Hours and Times |  | Unol Daleithiau America | 1991-01-01 |
| The Sleepy Time Gal |  | Unol Daleithiau America | 2001-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 7 Mai 2016.
Ffilm ffantasi a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Stanley Donen yw ***The Little Prince*** a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd gan Stanley Donen yn Unol Daleithiau America a'r Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Affrica. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Alan Jay Lerner a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Angela Morley a Frederick Loewe. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gene Wilder, Richard Kiley, Victor Spinetti, Bob Fosse, Joss Ackland, Clive Revill, Graham Crowden a Donna McKechnie. Mae'r ffilm *The Little Prince* yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Godfather Part II* sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Christopher Challis oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Peter Boita a George Hively sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Y Tywysog Bach*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Antoine de Saint-Exupery a gyhoeddwyd yn 1943.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stanley Donen ar 13 Ebrill 1924 yn Columbia, De Carolina a bu farw ym Manhattan ar 7 Awst 1938. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1940 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol De Carolina.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Anrhydeddus yr Academi

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Stanley Donen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Arabesque |  | Unol Daleithiau America | 1966-01-01 |
| Blame It On Rio |  | Unol Daleithiau America | 1984-01-01 |
| Charade |  | Unol Daleithiau America | 1963-01-01 |
| Drôle De Frimousse |  | Unol Daleithiau America | 1957-01-01 |
| It's Always Fair Weather |  | Unol Daleithiau America | 1955-01-01 |
| Lucky Lady |  | Unol Daleithiau America | 1975-01-01 |
| On The Town |  | Unol Daleithiau America | 1949-01-01 |
| Royal Wedding |  | Unol Daleithiau America | 1951-01-01 |
| Singin' in the Rain |  | Unol Daleithiau America | 1952-01-01 |
| Two For The Road |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | 1967-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
3. ↑ . dyddiad cyrchiad: 25 Chwefror 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* LCCN: no2004108468

 |
Ffilm antur Saesneg o Gweriniaeth Pobl Tsieina yw ***My Lucky Star*** gan y cyfarwyddwr ffilm Dennie Gordon. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nathan Wang. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan Zhang Ziyi; lleolwyd y stori mewn un lle, sef Singapôr a chafodd ei saethu yn Beijing a Hong Cong.

Dyma restr llawnach o aelodau'r cast a gymerodd ran yn y ffilm hon: Zhang Ziyi.


Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Wolf of Wall Street* gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 50% (Rotten Tomatoes)
* 4.7/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Dennie Gordon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 12 Gorffennaf 2016.
2. 1 2  "My Lucky Star". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 9 Hydref 2021.
Coran o Al-Ándalus, o’r 12fed ganrif
**Al-Ándalus** (Arabeg **الأندلس**) yw’r enw a ddefnyddir ar y rhannau hynny o Sbaen a Portiwgal oedd dan reolaeth y Mwslimiaid yn y cyfnod rhwng 711 a 1492). 
Nid oes sicrwydd am darddiad yr enw, er y gall fod cysylltiad â’r Fandaliaid. O *al-Andalus* y daw enw y Gymuned Ymreolaethol fodern Andalucía, ond ar un adeg yr oedd al-Andalus yn llawer ehangach na hynny.

Ar 27 Ebrill yn y flwyddyn 711, glaniodd byddin Fwslimaidd o tua 9,000 o wyr yn Gibraltar (Yebel Tarik), dan arweiniad Tariq Ibn Ziyad, dirpwy i Raglaw Tangier, Musa ibn Nusair. Ar 19 Gorffennaf gorchfygasant fyddin y Fisigothiaid , a lladdwyd Roderic, brenin y Fisigothiaid. Y flwyddyn wedyn cyrhaeddodd Musa ibn Nusair ei hun gyda byddin arall. Yn y pum mlynedd nesaf, trwy gyfuniad o frwydro a gwneud cytundebau, daethant i reoli’r rhan fwyaf o Orynys Iberia ac eithrio yr ardaloedd mynyddig yn y gogledd.

Yn 756 daeth Abd al-Rahman I i Córdoba a sefydlodd linach a fu’n rheoli al-Andalus hyd 1031. Creodd Abd al-Rahman Emirat Cordoba yn 773. Yn 912, daeth Abd al-Rahman III i’r orsedd ac yn 929 cyhoeddodd ei hun fel Califf.

Yn 1031 ymrannodd Al-Andalus yn nifer o deyrnasoedd llai, y *Taifas*, o ganlyniad i ryfeloedd cartref ynglŷn â’r olyniaeth. Bu nifer o ymosodiadau llwyddiannus o Ogledd Affrica, megis yr Almorafidiaid a’r Almohadiaid.

Rhwng 718 a 1230, ffurfiwyd y prif deyrnasoedd Cristionogol yn y gogledd: Castilla, Portiwgal, Navarra ac Aragón. Yn raddol dechreuodd y Cristionogion ennill tiriogaethau oddi ar y Mwslimiaid, proses a elwir y Reconquista. Ystyrir i'r Reconquista ddechrau yn 722 pan enillodd Pelayo fuddugoliaeth dros y Mwslimiaid ym Mrwydr Covadonga, i sicrhau annibyniaeth Asturias. Dim ond yn araf yr oedd y Cristionogion yn adennill tir am gyfnod, ond cyflymodd y broses yn y 13g ar ôl uno teyrnasoedd Castilla a León dan y brenin Fernando III. Erbyn canol y 13g dim ond Teyrnas Granada oedd yn parhau yn eiddo'r Mwslimiaid. Diweddodd y Reconquista yn 1492 pan gipiodd y Cristionogion ddinas Granada a gorfodi ei brenin olaf, Boabdil (Abu 'Abd Allāh), i fynd i alltudiaeth.

### Celfyddyd a gwyddoniaeth yn al-Andalus

Mosg Córdoba
Roedd cyfraniad al-Andalus yn nodedig iawn, yn arbennig mewn pensaernïaeth, gydag adeiladau megis Mosg Cordoba a'r Alhambra ymysg y campweithiau. Mewn barddoniaeth roedd Ibn Sahl o Sevilla yn nodedig. Roedd Averroes (*Abū al-Walīd Muhammad Ibn Rušd*) (1126 – 1198) yn enwog fel athronydd, meddyg a seryddwr, a gwnaeth ef ac eraill lawer i gadw a lledaenu gweithiau awduron fel Aristoteles a Platon.

Dolenni allanol
---------------

* Darío Fernández-Morera: "The Myth of the Andalusian Paradise", *The Intercollegiate Review*, 2006
Mae'r **Cap Bon** (Arabeg كاب بون *Ras Eddae*) yn ffurfio pwynt gogledd-ddwyreiniol Tiwnisia a'r Maghreb, yng ngogledd Affrica. Mae'n gorwedd ar lan ddeheuol Môr y Canoldir lle mae'n ffurfio pwynt deheuol Culfor Sisili a phen dwyreiniol Gwlff Tiwnis.

Mae'r enw Cap Bon (Penrhyn Hardd) yn dyddio o gyfnod y Rhufeiniaid, ond yr enw brodorol yw **Rass Eddar**; gan fod Tiwnisia yn wlad ddwyieithog, defnyddir y ddau enw yn swyddogol. Yng nghyfnod goruchafiaeth gwareiddiad Carthago, dynodai bwynt deheuol y gallu Rhufeinig ar y môr.

Cyfeirir at Cap Bon fel gwlad ffrwythlon a breswylid gan bobl Berber mewn cofnodion Groeg a Lladin. Bu Cap Bon yn dyst i sawl brwydr am ei fod yn benrhyn o bwys strategol mawr yng nghanol Môr y Canoldir. Ymosododd Agathocle o Siracusa arno yn 310 CC; hanner can mlynedd yn ddiweddarach ceisiodd y Rhufeinwr Regulus ei gipio yn y rhyfel cyntaf rhwng Carthago a Rhufain; o'r diwedd yn 148 CC, cafodd ei oresgyn gan y Rhufeiniaid. Erbyn canol y ganrif 1af CC roedd sawl dinas Rufeinig yng Nghap Bon, e.e. *Carpis*, *Clupea* (Kelibia), *Curubis* (Korba) a *Neapolis* (Nabeul).

Chwareli-ogofâu Ffenicaidd El Haouaria
O ganol y 3g OC hyd at dyfodiad yr Arabiaid, ceir tystiolaeth fod Cristnogaeth yn elfen beysig ym mywyd Cap Bon. Fel gweddill Tiwnisia, cafodd y Cap ei arabeiddio a'i islameiddio o'r 7g ymlaen. Codwyd sawl *ksar* (caer) ar yr arfordir i'w amddiffyn, e.e. Ksar Korbous a Ksar Nouba yn y gorllewin, a Ksar Kelibia, Ksar Lebna, Ksar Korba, a Ksar Nabeul yn y dwyrain. O ddechrau'r 17g, daeth nifer o ffoaduriaid Mwslem o Andalucía (y Morisgiaid) i fyw yno, yn arbennig yn Grombalia, Turqui, Belli, Nianou a Soliman, lle gwelir eu pensaerniaeth hyd heddiw. Yn yr Ail Ryfel Byd, ildiodd yr Afrikakorps Almaenig yno, yn Ebrill a Mai, 1943.

Mae'r enw Cap Bon yn cyfeirio yn ogystal at y penrhyn cyfan sy'n ymestyn cyn belled â Hammamet i'r de ac i Soliman yn y gorllewin. Mae'r penrhyn yn mesur 80 km o hyd a rhwng 20 a 50 km o led. Mae'n cynnwys talaith (*gouvernorat*) Nabeul a threfi Grombalia, Hammamet, Kelibia, El Haouaria, Menzel Bouzelfa, Menzel Temime, Nabeul, a Soliman, yn ogystal â safle archaeolegol Ffenicaidd Kerkouane, sydd ar restr Safleoedd Treftadaeth y Byd UNESCO.

Mae daearyddiaeth Cap Bon yn ymrannu'n ddwy ardal naturiol, gyda gwastadedd a bryniau isel ar arfordir y dwyrain, a chadwyn o fynyddoedd isel yn y gorllewin sy'n cyrraedd eu man uchaf gyda Djebel Ben Ouli (637m). Nodweddir arfordir y gogledd gan nifer o faeau a chlogwynni. Oddi ar pen gogleddol Cap Bon ceir ynysoedd Zembra a Zembretta, sy'n gorwedd tua 15 km i'r gogledd-orllewin o El Haouaria.

Gyda 750 mm y flwyddyn o law a thir ffrwythlon, mae'r ardal yn enwog am ei amaethyddiaeth ers dyddiau Carthago a Rhufain.

Mae twristiaeth yn bwysig yn ne-ddwyrain yr ardal, yn arbennig o gwmpas Hammamet lle ceir nifer o westai mawr, ond erys y rhan fwyaf o'r penrhyn heb ei effeithio'n fawr gan y datblygiadau hynny.

Dolenni allanol
---------------

* Cap Bon (Ffrangeg)
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Brock Williams yw ***I'm a Stranger*** a gyhoeddwyd yn 1952. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jack Beaver. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Greta Gynt. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Singin' in the Rain* sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brock Williams ar 8 Gorffenaf 1894 yn Truro a bu farw yn Richmond upon Thames ar 25 Medi 1998. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1930 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Brock Williams nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| I'm a Stranger |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1952-01-01 |
| The Root of All Evil |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1947-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwyr Louis J. Gasnier a André Calmettes yw ***Madame Sans-Gêne*** a gyhoeddwyd yn 1911. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Gabrielle Réjane. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1911. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Uffern Dante* (L'Inferno’), sef ffilm o’r Eidal gan Giuseppe de Liguoro a Francesco Bertolini.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Louis J Gasnier ar 15 Medi 1875 ym Mharis a bu farw yn Hollywood ar 19 Ebrill 1971. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1899 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Louis J. Gasnier nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
*Gweler hefyd Ifor Bach (gwahaniaethu).*
Clwb nos poblogaidd yn ninas Caerdydd yw **Clwb Ifor Bach**. Sefydlwyd y clwb gan aelodau'r gymuned Gymraeg yn y ddinas, gan gynnwys Owen John Thomas. Sefydlwyd Cymdeithas Clwb Cymraeg Caerdydd ar ddiwedd y 1970au â'r nod o sefydlu clwb Cymraeg. Agorodd Clwb Ifor Bach ei ddrysau yn 1983. Fe'i enwir er cof am Ifor Bach a'i herwgipiad enwog yng Nghastell Caerdydd yn y 12g, ond adnabyddir y lle yn aml fel **Clwb** neu yn Saesneg fel *The Welsh Club*.

Lleoliad
--------

Lleolir y clwb yng nghanol Caerdydd, hanner ffordd i lawr Stryd Womanby (Heol y Fuwch Goch yn Gymraeg), sy'n rhedeg o'r castell yn gyfochrog â Heol Eglwys Fair.

Hanes
-----

Sefydlwyd y clwb fel clwb aelodau, a dyna ei gyfansoddiad o hyd ac fe gyfyngir yr aelodaeth i siaradwyr Cymraeg a'r rheini a sy'n dysgu Cymraeg. Er mai clwb aelodau yw e, mae eraill yn cael defnyddio'r adeilad hefyd ran amlaf, er adegau prysur, er enghraifft yn ystod gemau rygbi rhyngwladol, gellir cyfyngu mynediad i aelodau'n unig o hyd.

Roedd Clwb Ifor Bach yn esblygiad ar sefydliad Gymraeg arall, hŷn, yng Nghaerdydd, sef Tŷ'r Cymry sydd wedi ei lleoli yn Gordon Rd yn y ddinas. Sefydlwyd Tŷ'r Cymry yn 1936 a bu'n ganolfan bwysig i'r Gymraeg gan fod yn leoliad ysgol Sadwrn Gymraeg yn ystod yr Ail Ryfel Byd ac yn fan cyfarfod poblogaidd i siaradwyr a dysgwyr Cymraeg yn ystod canol yr 20g.

Yr Adeilad
----------

Mae'r adeilad tri llawr; gyda bar, llwyfan a llawr dawnsio ar bob lefel, yn amrywio o ran maint, y llawr uchaf yw'r mwyaf. Cafodd y clwb ei ailwampio yn ystod yr 1990au.

Cerddoriaeth
------------

Madalitso Band yng Nghlwb Ifor Bach, mis Awst 2023
Mae'r clwb wedi bod yn rhan parhaol o sîn cerddoriaeth Caerdydd. Mae cerddoriaeth fyw ar lwyfannau'r clwb yn aml. Mae hefyd nosweithiau thema wythnosol rheolaidd, gydag un llawr wedi ei neilltuo ar gyfer math arbennig o gerddoriaeth ar gyfer y noson. Ceir amrediad eang o gerddoriaeth megis reggae, gwerin, hip-hop, pop, roc, cerddoriaeth Gymraeg ac yn y blaen. Yn ogystal â thâl aelodaeth, mae hefyd tâl mynediad ychwanegol ar y drws ar adegau, ar gyfer lloriau neu fandiau arbennig.

Digwyddiadau
------------

Rhestrir digwyddiadau ar wefan y clwb ac ar yr hysbysfwrdd yn y cyntedd. Yn ogystal â digwyddiadau cerddorol, mae cyfarfodydd cymdeithasol megis clybiau dysgwyr, nosweithiau ymddiddan a gwylio Rygbi ar y sgrin fawr. Defnyddir y clwb hefyd gan gwmniau teledu ar gyfer sgrinio rhaglenni prawf.

Gweler hefyd
------------

* Canolfan Cymry Llundain
* Saith Seren, Wrecsam

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Map ar wefan y clwb Archifwyd 2008-05-14 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 23/05/2012]
2. ↑  ,*Clwb Ifor yn 25 oed*. Adalwyd 31/07/2023.

Dolenni allanol
---------------

* Clwb Ifor Bach
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gabriele Salvatores yw ***Come Dio Comanda*** a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd gan Maurizio Totti yn yr Eidal; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Colorado Film, Rai Cinema. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Antonio Manzini a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mokadelic. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan 01 Distribution.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Filippo Timi, Elio Germano, Alessandro Bressanello, Angelica Leo a Fabio De Luigi. Mae'r ffilm *Come Dio Comanda* yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Dark Knight* sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Italo Petriccione oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Massimo Fiocchi sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *As God Commands*, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Niccolò Ammaniti a gyhoeddwyd yn 2006.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gabriele Salvatores ar 30 Gorffenaf 1950 yn Napoli. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 75 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Urdd Anrhydedd Gweriniaeth yr Eidal

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gabriele Salvatores nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1960 |  | yr Eidal | Eidaleg | 2010-01-01 |
| Amnèsia |  | yr Eidal | Eidaleg | 2002-01-01 |
| Come Dio Comanda |  | yr Eidal | Eidaleg | 2008-01-01 |
| Denti |  | yr Eidal | Eidaleg | 2000-01-01 |
| Io Non Ho Paura |  | yr Eidaly Deyrnas GyfunolSbaen | Eidaleg | 2003-01-01 |
| Mediterraneo |  | yr Eidal | Eidaleg | 1991-01-01 |
| *Nirvana* |  | Ffraincyr Eidaly Deyrnas Gyfunol | Eidaleg | 1997-01-01 |
| Puerto Escondido |  | yr Eidal | Eidaleg | 1992-01-01 |
| *Siberian Education* |  | yr Eidal | Saesneg | 2013-02-28 |
| Sogno Di Una Notte D'estate |  | yr Eidal | Eidaleg | 1983-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Roedd **Jörg von Ehingen**, neu **Georg von Ehingen** (1428–1508), yn farchog a llenor yn yr iaith Almaeneg, a aned yng nghastell Hohenentrigen, ger tref fach Rottenburg-am-Neckar yn Swabia (talaith Baden-Württemberg heddiw), ar lan Afon Neckar.

Dyddiadur Jörg von Ehingen
--------------------------

Yr unig waith llenyddol ganddo sy'n hysbys yw cyfrol hunangofiant mae'n galw ei "Ddyddiadur" a ysgrifennwyd ganddo yn ei henaint. Er ei bod yn gyfrol fer mae'n hynod ddiddorol am y disgrifiadau a geir ynddi o bobl a lleoedd. Bu'n bresennol pan goronwyd y brenin Ladislas o Bohemia yn Fienna ar 28 Hydref 1453, er enghraifft.

### Taith i'r dwyrain

Aeth Jörg ar ddwy daith fawr yn ei ieunctid. Yn ystod y gyntaf, yn 1454, teithiodd i'r Dwyrain Agos. Ymwelodd â Fenis, Rhodes (lle daeth i adnabod Pennaeth Mawr Urdd Marchogion Sant Ioan a ammdiffynai'r ynys yn erbyn y Tyrciaid Otoman), ac yna Beirut, Tyrus, Nasareth, Môr Galilea a Jeriwsalem yn y Tir Sanctaidd. Ar ôl cyfnod cythryblus yn Damascus aeth i Alecsandria yn yr Aifft cyn dychwelyd i Swabia gan alw yn Cyprus a Rhodes eto ar ei ffordd adre.

### Taith i'r de

Roedd ei ail daith, ar ddiwedd y flwyddyn 1454 neu ddechrau 1455, yn fwy anturus. Ceisiai antur ac aeth ar gylch i gynnig ei wasanaeth fel marchog yn llysoedd Ffrainc a Sbaen. Gwelodd y brenin Siarl I yn Bourges, Juan II o Navarre ym Pamplona, René o Sisili yn Angers ac Alfonso V o Bortiwgal yn Lisbon. Gofynnodd Alfonso iddo fynd i Ceuta (yng ngogledd Morocco heddiw) i'w amddiffyn rhag lluoedd y Mwslemiaid. Cafodd ei hun mewn ymryson law-i-law ag un o farchogion gorau y Moors tra gwyliodd y ddwy fyddin yr ornest; ymryson sifalriaidd ond gwaedlyd a enillodd o drwch blewyn.

Diweddglo
---------

Dychwelodd i'w hen gartref ar lannau gwyrdd Afon Neckar yn ŵr ifanc ond profiadol, wedi ymweld â llys Harri IV o Castille ar ei ffordd ac ymladd eto. Ond efallai fod Jörg wedi cael digon o grwydro a rhyfela. Gwrthododd le yn y llys, atgyweiriodd gastell Kilchberg (castell arall y teulu) a phriododd ferch leol a bu fyw weddill ei ddyddiau yn bugeilio ei ddefaid a chodi ei deulu; diweddglo annisgwyl i yrfa marchog crwydr.

Llyfryddiaeth
-------------

* Malcolm Letts (gol.), *The Diary of Jörg von Ehingen* (Rhydychen, 1929)

Dolen allanol
-------------

* Castell *Schloss Hohenentrigen* a'i hanes: yn Almaeneg ond gyda lluniau o'r castell[*dolen marw*]

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 22932965
* LCCN: n80046635
* ISNI: 0000 0001 1022 628X
* GND: 118538551
* SUDOC: 243302436

 |
Gwyfyn sy'n perthyn i deulu'r Sphingidae yn urdd y Lepidoptera yw **gwalchwyfyn pum smotyn**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **gwalchwyfynod pum smotyn**; yr enw Saesneg yw *Five-spotted Hawk-moth*, a'r enw gwyddonol yw *Manduca quinquemaculatus*. Caiff ei adnabod yn Saesneg yn aml fel *tomato hornworm*, gan ei fod yn llarpio dail y planhigyn tomato ac yn cael ei ystyried yn bla. Weithiau mae'n cael ei gamadnabod fel y *Manduca sexta* (neu'r *tobacco hornworm*) sy'n difa planhigion tobaco ac yn perthyn yn agos i'r walchwyfyn pum smotyn. Yn wir, mae'r ddau rywogaeth i'w gweld ar y naill blanhigyn neu'r llall, felly ni dylid edrych ar eu lliwiau yn hytrach na'r planhigyn wrth geisio eu hadnabod e.e. mae gan siani flewog y gwalchwyfyn pum smotyn wyth marc siap "V" yn hytrach na saith ar ei ochr; mae nifer y sbotiau ar adenydd yr oedolyn hefyd yn ddull hawdd o wahaniaethu: dim ond pum smotyn sydd gan y *quinquemaculata* fel yr awgryma ei enw.

Cynefin
-------

Mae'r *M. quinquemaculata* i'w ganfod ar hyd a lled Unol Daleithiau America a thrwy ogledd-orllewin Mecsico ac yn ne Canada.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r gwalchwyfyn pum smotyn yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Galeri
------

* Siani flewogSiani flewog
* Manduca quinquemaculata: y fenyw*Manduca quinquemaculata*: y fenyw
* Manduca quinquemaculata: y gwryw*Manduca quinquemaculata*: y gwryw
* Manduca quinquemaculata: yr amrywiaethau*Manduca quinquemaculata*: yr amrywiaethau
* Manduca quinquemaculata byw*Manduca quinquemaculata* byw
* Wedi'i godi o blanhigyn tomatoWedi'i godi o blanhigyn tomato

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "CATE Creating a Taxonomic eScience - Sphingidae". Cate-sphingidae.org. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-08-03. Cyrchwyd 2011-11-01.
2. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
3. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
4. ↑  Villanueva, Raul (1998). "Tobacco Hornworm". Cyrchwyd 2006-10-21. Unknown parameter `|month=` ignored (help)
Ffilm ar gerddoriaeth a chomedi ar gerdd gan y cyfarwyddwr Ludwig Berger yw ***Playboy of Paris*** a gyhoeddwyd yn 1930. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Tristan Bernard a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Howard Jackson. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Maurice Chevalier. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1930. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *All Quiet on the Western Front* ffilm Almaenig, Ffraneg a Saesneg gan Lewis Milestone a Nate Watt. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ludwig Berger ar 6 Ionawr 1892 ym Mainz a bu farw yn Schlangenbad ar 1 Hydref 2018. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Croes Marchog-Cadlywydd Urdd Teilyngdod Gweriniaeth Ffederal yr Almaen
 * Deutscher Filmpreis

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ludwig Berger nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Ballerina* |  | Ffrainc | 1950-01-01 |
| Ein Walzertraum |  | yr Almaen | 1925-01-01 |
| Ergens yn Nederland |  | Yr Iseldiroedd | 1940-01-01 |
| Ich Bei Tag Und Du Bei Nacht |  | yr AlmaenFfrainc | 1932-01-01 |
| La Guerre Des Valses |  | yr AlmaenFfrainc | 1933-01-01 |
| *Pygmalion* |  | Yr Iseldiroedd | 1937-01-01 |
| *Sins of the Fathers* |  | Unol Daleithiau America | 1928-01-01 |
| *The Thief of Bagdad* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1940-01-01 |
| The Vagabond King |  | Unol Daleithiau America | 1930-01-01 |
| Trois Valses |  | Ffrainc | 1938-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Dave Franco yw ***The Rental*** a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd gan Dave Franco, Teddy Schwarzman a Ben Stillman yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Black Bear Pictures. Cafodd ei ffilmio yn Portland, Bandon a Oregon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Dave Franco. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw a thrwy ei harddangos mewn theatrau a sinemâu.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alison Brie, Toby Huss, Dan Stevens, Jeremy Allen White a Sheila Vand. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Run*. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Dave Franco ar 12 Mehefin 1985 yn Palo Alto. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2006 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ymMhalo Alto High School.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 74% (Rotten Tomatoes)
* 6.4/10 (Rotten Tomatoes)
* 62/100

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Dave Franco nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Somebody I Used to Know* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2023-02-10 |
| The Rental |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2020-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "The Rental". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr George Irving yw ***The Silver King*** a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Burns Mantle. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Famous Players-Lasky Corporation.

Y prif actor yn y ffilm hon yw William Faversham. Mae'r ffilm *The Silver King* yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Broken Blossoms* sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig
D. W. Griffith. 
Al Liguori oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm George Irving ar 5 Hydref 1874 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Hollywood ar 14 Ebrill 1930. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd George Irving nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Daughter of Destiny |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1917-01-01 |
| Jaffery |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1916-01-01 |
| *Just Out of College* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1915-01-01 |
| Raffles, The Amateur Cracksman |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1917-01-01 |
| The Fairy and The Waif |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1915-01-01 |
| The Glorious Lady |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1919-01-01 |
| *The Jungle* |  | Unol Daleithiau America |  | 1914-01-01 |
| *The Misleading Lady* |  | Unol Daleithiau America |  | 1920-12-20 |
| Then I'll Come Back to You |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1916-01-01 |
| To Hell With The Kaiser! |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1918-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 6 Ionawr 2016.