Academydd, gwleidydd a chyn chwaraewr pêl-droed yw'r Athro **Laura Jean McAllister** CBE (ganed 1964) sydd yn gadeirydd Chwaraeon Cymru. Fel chwaraewr pêl-droed yn nhîm cenedlaethol merched Cymru, enillodd McAllister 24 o gapiau, a bu'n gapten y tîm. Safodd fel ymgeisydd etholiadol dros Blaid Cymru yn 1987 a 1992. Ar hyn o bryd mae'n Athro Polisi Cyhoeddus a Llywodraethu Cymru ym Mhrifysgol Caerdydd.

Fe'i penodwyd yn Gadlywydd Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig (CBE) yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2016 am ei gwasanaeth i chwaraeon yng Nghymru.

Gyrfa Academaidd
----------------

Derbyniodd McAllister ei addysg Uwchradd yn Ysgol Bryntirion Pen-y-bont ar Ogwr. Graddiodd o Ysgol Economeg Llundain, lle y cwblhaodd BSc (Econ.) mewn llywodraethu, ac o Brifysgol Caerdydd, lle cwblhaodd PhD mewn Gwleidyddiaeth. Bu'n Athro Llywodraethu ym Mhrifysgol Ysgol Rheolaeth Lerpwl rhwng 1998 a Hydref 2016. Mae hi'n aelod o Gymdeithas Ddysgedig Cymru.

Mae ganddi raddau anrhydeddus o Brifysgol Bangor, Prifysgol Caerdydd, Prifysgol Fetropolitan Caerdydd, a Phrifysgol Abertawe.

Gyrfa wleidyddol
----------------

Safodd fel ymgeisydd Plaid Cymru yn Etholiad cyffredinol 1987 yn etholaeth Penybont ar Ogwr, ac yn etholaeth Ogwr yn Etholiad cyffredinol 1992.

Roedd yn aelod o Fwrdd Cydnabyddiaeth Cynulliad Cenedlaethol Cymru o 2014 i 2015, yn gynghorydd i'r Panel Annibynnol ar Dâl a Chefnogaeth Aelodau'r Cynulliad o 2008 i 2009, ac yn aelod o Gomisiwn Richard rhwng 2002 a 2004.

Bu'n aelod o fwrdd Stonewall o 2012 i 2015, ac ar hyn o bryd mae'n aelod o fwrdd Y Sefydliad Materion Cymreig.

Gyrfa Pêl-droed
---------------

### Gyrfa clwb

Ni chwaraeodd McAllister bêl-droed dan drefn ffurfiol nes iddi ymuno â'r Millwall Lionesses wrth astudio yn Ysgol Economeg Llundain. Ar ôl iddi ddychwelyd i Gymru treuliodd 12 mlynedd gyda Dinas Caerdydd. Casglodd McAllister ddwy fedal enillwyr Cwpan Merched Cymru a enillodd ddyrchafiad i Uwch Gynghrair Merched Cymru gyda Chaerdydd.

### Gyrfa ryngwladol

Yn 1992 roedd McAllister yn un o dri bêl-droediwr benywaidd a bwysodd ar ysgrifennydd Cymdeithas Bêl-Droed Cymru (FAW), Alun Evans i roi cydnabyddiaeth i bêl-droed merched yng Nghymru. Rhoddwyd tîm swyddogol at ei gilydd a chystadlodd yn nhwrnamaint cymhwyster i Bencampwriaeth Merched UEFA 1995. Gwnaeth McAllister ei ymddangosiad cyntaf i Gymru yn yr ail gêm, ac fe drechwyd Cymru 12-0  gan yr enillwyr yn y pen draw, yr Almaen yn Bielefeld.

Llyfryddiaeth
-------------

Mae'r Athro McAllister wedi cyhoeddi nifer o lyfrau gan gynnwys;

* Plaid Cymru: The Emergence of a Political Party; Seren 2001 ASIN B019TLTNMG
* Women, Politics and Constitional Change: The First Years of the National Assembly for Wales (Politics & Society in Wales); gyda Paul Chaney a Fiona Mackay; Prifysgol Cymru 2007 ASIN B01K0TPJ9M
* Dafydd Ellis Thomas: A Biography; Prifysgol Cymru 2008 ISBN 978-0708318300

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Wales 0 - 3 Republic of Ireland". Football Association of Ireland. Cyrchwyd 15 Tachwedd 2014.
2. ↑  *London Gazette*: (Supplement) no. 61608. p. B9. 11 June 2016.
3. ↑  "Swansea University honours academic, politician and footballer, Professor Laura". *Prifysgol Abertawe*. Cyrchwyd 2018/04/07. Check date values in: `|access-date=` (help)
4. ↑  Shipton, Martin (12 Chwefror 2012). "There's really nothing more heart-warming than seeing the smile on a child's face when they've caught a ball; New head of Sport Wales reveals her goals". Western Mail (Wales). Cyrchwyd 15 Tachwedd 2014.
5. ↑  McAllister, Laura. "Interview with the footballer Laura McAllister". *People's Collection Wales*. Cyrchwyd 15 Tachwedd 2014.
6. ↑  Jones, Karen (21 Tachwedd 2011). "Karen Jones/ Secretary/ Cardiff City LFC". She Kicks. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-03-04. Cyrchwyd 15 Tachwedd 2014.

Dolenni allanol
---------------

* Laura McAllister ar Twitter

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 41345693
* LCCN: nb2001088113
* ISNI: 0000 0000 4373 9885
* ORCID: 0000-0003-2199-5230
* GND: 1057674656
* SUDOC: 133055132
* CiNii: DA1409955X

 |