recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn cynffonfrith Ecwador** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod cynffonfrith Ecwador) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phlogophilus hemileucurus***; yr enw Saesneg arno yw *Ecuadorian piedtail*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. hemileucurus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r sïedn cynffonfrith Ecwador yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn cynffonfrith Ecwador** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Rafal Zielinski yw ***Hangman's Curse*** a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Washington.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Leighton Meester, Mel Harris, Frank E. Peretti, David Keith, Douglas Smith, William R. Moses, Edwin Hodge a Daniel A Farber. Mae'r ffilm *Hangman's Curse* yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl* sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rafal Zielinski ar 1 Ionawr 1957 ym Montréal.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 0% (Rotten Tomatoes)
* 3.5/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Rafal Zielinski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
3. 1 2  "Hangman's Curse". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Canolfan celfyddydau, marchnad dan do a gofod cymunedol yng nghanol Wrecsam yw **Tŷ Pawb**. Mae'n darparu arddangosfeydd, ardal fwyd, cyngherddau a digwyddiadau byw, yn ogystal â gofod marchnad ar gyfer masnachwyr lleol.

Hanes
-----

Agorwyd Tŷ Pawb yn 2018 ar safle hen Farchnad y Bobl ar Stryt Caer yng nghanol y ddinas, ar ôl ailddatblygiad mawr a enillodd medal aur mewn pensaernïaeth.

Mae gan safle'r ganolfan hanes hir fel marchnad. Cyn ei ailddatblygu yn 2017-2018, roedd Tŷ Pawb yn cael ei adnabod fel Marchnad y Bobl (Saesneg: *People's Market*). Adeiladwyd Marchnad y Bobl ar ddiwedd yr wythdegau ar ôl dymchwel yr hen Farchnad Lysiau a oedd yn sefyll ar y gyffordd rhwng Stryt y Syfwr â Stryt y Lampint.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Ty Pawb wins gold medal for architecture - Council praised for visionary architectural thinking". *Wrexham.com*. 5 Awst 2019. Cyrchwyd 9 Mehefin 2022.
2. ↑  "Wrexham Markets Overview". *Wrexham.com*. 29 Mai 2011. Cyrchwyd 9 Mehefin 2022.

Dolenni allanol
---------------
Ffilm ddrama am ryfel gan y cyfarwyddwr Edward Zwick yw ***Legends of The Fall*** a gyhoeddwyd yn 1994. Fe'i cynhyrchwyd gan Edward Zwick, Marshall Herskovitz a William D. Wittliff yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Bedford Falls Productions. Lleolwyd y stori ym Montana a chafodd ei ffilmio yn Alberta a Vancouver. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan William D. Wittliff a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan James Horner. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brad Pitt, Anthony Hopkins, Tantoo Cardinal, Julia Ormond, Karina Lombard, Christina Pickles, Aidan Quinn, Henry Thomas, Nigel Bennett, Eric Johnson, Kenneth Welsh, Gordon Tootoosis, Bill Dow, John Novak, Keegan MacIntosh a Robert Wisden. Mae'r ffilm *Legends of The Fall* yn 128 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Forrest Gump* ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
John Toll oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Steven Rosenblum sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Edward Zwick ar 8 Hydref 1952 yn Chicago. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1983 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn AFI Conservatory.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Urdd Awduron America
 * Gwobr Emmy 'Primetime'
 * Gwobr yr Academi am Ffilm Orau

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 58% (Rotten Tomatoes)
* 5.8/10 (Rotten Tomatoes)
* 45/100

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Edward Zwick nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. . *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 14 Ebrill 2017. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.
4. 1 2  "Legends of the Fall". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 232515313
* LCCN: n2018030951
* GND: 4684122-2

 |
Ffilm ddogfen a drama gan y cyfarwyddwr Gero von Boehm yw ***Karol Wojtyła – Geheimnisse Eines Papstes*** a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Gero von Boehm. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lech Wałęsa, Helmut Kohl, Mikhail Gorbachev, Mario Adorf, Henry Kissinger, Cosma Shiva Hagen, Devid Striesow, Michael Mendl, Udo Kroschwald, Otto Mellies a Thomas Meinhardt. Mae'r ffilm *Karol Wojtyła – Geheimnisse Eines Papstes* yn 60 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Departed* sef ffilm ddrama
Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gero von Boehm ar 20 Ebrill 1954 yn Hannover. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Bavarian TV Awards
 * Bavarian TV Awards

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gero von Boehm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑ . dyddiad cyrchiad: 29 Ebrill 2019.
Ffilm ddrama a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Lee Toland Krieger yw ***Celeste and Jesse Forever*** a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd gan Jennifer Todd a Suzanne Todd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Rashida Jones. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Chris Pine, Jason Antoon, Emma Roberts, Janel Parrish, Sarah Wright, Andy Samberg, Ari Graynor, Elijah Wood, Rashida Jones, Eric Christian Olsen, Rafi Gavron, Chris Messina, Rich Sommer, Will McCormack, Joel Michaely, Robert Kya-Hill a Zoë Hall. Mae'r ffilm *Celeste and Jesse Forever* yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *12 Years a Slave* sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
David Lanzenberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Yana Gorskaya sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lee Toland Krieger ar 24 Ionawr 1983 yn Los Angeles. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2004 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol De California.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 71% (Rotten Tomatoes)
* 6.4/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Lee Toland Krieger nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 17 Awst 2016. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
3. ↑  Sgript:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
4. 1 2  "Celeste and Jesse Forever". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 5 Hydref 2021.
Ffilm llawn cyffro am drosedd gan y cyfarwyddwr Michael Schroeder yw ***Dead On: Relentless Ii*** a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd gan Lisa M. Hansen a Paul Hertzberg yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Antonelli. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Meg Foster, Ray Sharkey a Leo Rossi. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Pretty Woman* sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Jamie Thompson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michael Schroeder ar 1 Ionawr 1945 yn Richland, Washington. Derbyniodd ei addysg yn Sefydliad Technoleg Massachusetts.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michael Schroeder nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Delor cnau penfrown** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: delorion cnau penfrown) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sitta pusilla***; yr enw Saesneg arno yw *Brown-headed nuthatch*. Mae'n perthyn i deulu'r Delorion cnau (Lladin: *Sittidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. pusilla*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r delor cnau penfrown yn perthyn i deulu'r Delorion cnau (Lladin: *Sittidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Delor Cnau Talcenddu | Sitta frontalis |  |
|
| Delor cnau Corsica | Sitta whiteheadi |  |
|
| Delor cnau aeliog | Sitta victoriae |  |
|
| Delor cnau bach | Sitta pygmaea |  |
|
| Delor cnau brongoch | Sitta canadensis |  |
|
| Delor cnau bronwyn | Sitta carolinensis |  |
|
| Delor cnau glas | Sitta azurea |  |
|
| Delor cnau hardd | Sitta formosa |  |
|
| Delor cnau’r graig | Sitta neumayer |  |
|
| Delor y Cnau | Sitta europaea |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Delor cnau penfrown** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Herbert Wilcox yw ***Nell Gwynn*** a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Miles Malleson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Philip Braham. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan United Artists.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Anna Neagle. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Thin Man* ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herbert Wilcox ar 19 Ebrill 1890 yn Corc a bu farw yn Llundain ar 8 Tachwedd 1998. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* CBE

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Herbert Wilcox nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Kevin Billington yw ***The Rise and Rise of Michael Rimmer*** a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd gan Tommy Thompson yn y Deyrnas Gyfunol; y cwmni cynhyrchu oedd David Paradine Productions. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Peter Cook a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Cameron. Dosbarthwyd y ffilm gan David Paradine Productions.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Cleese, Harold Pinter, Arthur Lowe, Peter Cook a Vanessa Howard. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Patton* sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Alex Thomson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kevin Billington ar 12 Mehefin 1934 yn Bwrdeistref Warrington a bu farw yn Dorset ar 1 Awst 1999. Derbyniodd ei addysg yn Bryanston School.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Kevin Billington nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
Ffotograffydd a dylunydd graffeg yw **Marian Delyth** (ganwyd Mawrth 1954).

Bywyd cynnar
------------

Ganwyd **Marian Delyth Jones** yn Aberystwyth a derbyniodd ei haddysg gynnar yn yr Ysgol Gymraeg ac Ysgol Ramadeg Ardwyn, Aberystwyth. Tynnodd ei llun cyntaf yn 10 oed.

Gyrfa
-----

Mae hi'n gweithio o'i stiwdio ym Mlaenplwyf, ger Aberystwyth ers 1982.

Wedi gadael y coleg, gweithiodd gyda chwmni hysbysebu am gyfnod cyn dychwelyd i fyw yng Ngheredigion. Mae gwaith Marian i'w gweld mewn nifer o gyhoeddiadau ac mae hi wedi ennill sawl gwobr. Yn 2000 dechreuodd ganolbwyntio ar ei ffotograffiaeth - ar gomisiynau, gwaith personol, gweithdai a dysgu o dro i dro.

Yn nechrau yn Ebrill 2014, bu arddangosfa o'i gwaith yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth, *"60: Lluniau gan Marian Delyth"*, arddangosfa a oedd yn dathlu ac arddangos ei ffotograffiaeth ar ei phen-blwydd yn 60 mlwydd oed!".

Cyhoeddiadau
------------

* *Cymru: Y 100 lle i’w gweld cyn marw; Y Lolfa (2009)*

Ffynonellau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Marian Delyth JONES. Ty'r Cwmniau. Adalwyd ar 8 Rhagfyr 2016.
2. 1 2   60: lluniau gan Marian Delyth. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Adalwyd ar 8 Rhagfyr 2016.
3. ↑  ffoton.wales; Archifwyd 2016-07-26 yn y Peiriant Wayback. adalwyd Rhagfyr 2016.
4. ↑   60: Lluniau gan Marian Delyth. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Adalwyd ar 8 Rhagfyr 2016.
5. ↑  Gwefan y BBC; Hanesydd a ffotograffydd yn creu cyfrol ; adalwyd 05/01/2012
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Preblyn brown Affrica** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod brown Affrica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Turdoides plebejus***; yr enw Saesneg arno yw *Brown babbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. plebejus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Genws
-----

Mae'r preblyn brown Affrica yn perthyn i'r genws *Turdoides* yn nheulu'r Preblynnod (Lladin: *Leiothrichidae*).Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Preblyn Arabia | Turdoides squamiceps |  |
|
| Preblyn Irac | Turdoides altirostris |  |
|
| Preblyn bochfoel | Turdoides gymnogenys |  |
|
| Preblyn brith Hinde | Turdoides hindei |  |
|
| Preblyn brith y De | Turdoides bicolor |  |
|
| Preblyn brith y Gogledd | Turdoides hypoleuca |  |
|
| Preblyn brown Affrica | Turdoides plebejus |  |
|
| Preblyn cyffredin | Turdoides caudata |  |
|
| Preblyn melyngoch | Turdoides fulva |  |
|
| Preblyn saethog | Turdoides jardineii |  |
|
| Preblyn tinwyn | Turdoides leucopygia |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Clamator levaillantii* + *Turdoide plebejus*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Preblyn brown Affrica** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ardal an-fetropolitan a bwrdeistref yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a'r Hwmbr, Lloegr, yw **Bwrdeistref Harrogate**.

Mae gan y fwrdeistref arwynebedd o 1,308 km², gyda 160,831 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2019. Mae’n ffinio Ardal Hambleton i’r gogledd-ddwyrain, Dinas Efrog i’r dwyrain, Ardal Selby i’r de-ddwyrain, Gorllewin Swydd Efrog i’r de, Ardal Craven i’r gorllewin, a Richmondshire i’r gogledd-orllewin.

Bwrdeistref Harrogate yng Ngogledd Swydd Efrog
Ffurfiwyd y fwrdeistref dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974. Roedd yn gyfuniad o ardaloedd gwledig Masham a Wath, a rhan o Ardal Gwledig Thirsk, a oedd yn Riding Gogleddol Swydd Efrog, ynghyd â bwrdeistrefi Harrogate a dinas Ripon, ardal trefol Knaresborough, Ardal Gwledig Nidderdale, Ardal Gwledig Ripon a Pateley Bridge, rhannau o Ardal Gwledig Wetherby ac Ardal Gwledig Wharfedale, a oedd i gyd yn Riding Gorllewinol Swydd Efrog. Ar 1 Ebrill 1996, trosglwyddwyd y pedwar plwyf Nether Poppleton, Upper Poppleton, Hessay a Rufforth i awdurdod unedol newydd Dinas Efrog.

Mae pencadlys cyngor y fwrdeistref yn nhref Harrogate. Mae aneddiadau eraill yn yr ardal yn cynnwys dinas Ripon a threfi Knaresborough, Boroughbridge, Pateley Bridge a Masham. Mae’r fwrdeistref yn cynnwys dyffryn Nidderdale, yn ogystal â rhannau o Froydd Mowbray ac Efrog.

Safleoedd hanesyddol
--------------------

* Amgueddfa Rufeinig Aldborough
* Abaty Fountains
* Prifeglwys Ripon
* Castell Knaresborough
* Castell Ripley
* Castell Spofforth
* Gwaun Marston
* Devil's Arrows

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  City Population; adalwyd 6 Hydref 2020
Ffilm ddrama llawn arswyd gan y cyfarwyddwr Wes Craven yw ***My Soul to Take*** a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd gan Wes Craven yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Relativity Media. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Wes Craven a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Marco Beltrami. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Felix Solis, Zena Grey, Shareeka Epps, Hannah Hodson, Jessica Hecht, Emily Meade, Denzel Whitaker, Danai Gurira, Max Thieriot, Raúl Esparza, Frank Grillo, Harris Yulin, Trevor St. John a John Magaro. Mae'r ffilm *My Soul to Take* yn 107 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inception* sef ffilm wyddonias
llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Peter McNulty sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Wes Craven ar 2 Awst 1939 yn Cleveland a bu farw yn Los Angeles ar 18 Ebrill 1974. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1971 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Wheaton.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 10% (Rotten Tomatoes)
* 3.4/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Wes Craven nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 20 Awst 2016. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.
2. 1 2  "My Soul to Take". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 5 Hydref 2021.
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Fernando Colomo yw ***El Caballero Del Dragón*** a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Fernando Colomo a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan José Nieto. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan CineTel Films.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Klaus Kinski, Fernando Rey, Harvey Keitel, Fernando Colomo, Miguel Bosé, Julieta Serrano, Josep Maria Pou, Ricardo Palacios, Lydia Bosch, Carmen Conesa, José Vivó, Maria Lamor a Saturno Cerra. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Back to the Future* sef ffilm wyddonias
Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
José Luis Alcaine Escaño oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Fernando Colomo ar 2 Chwefror 1946 ym Madrid. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Fernando Colomo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 3 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 3 Mai 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Pelydryn disglair** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pelydrau disglair) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Aglaeactis cupripennis***; yr enw Saesneg arno yw *Shining sunbeam*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. cupripennis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r pelydryn disglair yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Pelydryn disglair** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Jonathan Kaplan yw ***The Student Teachers*** a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd gan Julie Corman yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd New World Pictures. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jonathan Kaplan a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Nichtern. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Chuck Norris, Dick Miller, Susan Damante a Robert Phillips. Mae'r ffilm *The Student Teachers* yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Exorcist* sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jonathan Kaplan ar 25 Tachwedd 1947 ym Mharis. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Chicago.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jonathan Kaplan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 2 Mai 2016.
Bardd a dyneiddiwr Pwylaidd yn yr ieithoedd Pwyleg a Lladin oedd **Jan Kochanowski** (1530 – 22 Awst 1584) a flodeuai yn ystod cyfnod y Dadeni yng Ngwlad Pwyl.

Ganed ef yn Sycyna, Teyrnas Pwyl, i deulu o'r bonedd gwledig. Aeth i Academi Kraków cyn teithio i'r Eidal i astudio ym Mhrifysgol Padova o 1552 i 1559. Wedi iddo ddychwelyd i'w famwlad, gwasanaethodd yn ysgrifennydd i'r llys brenhinol yn Kraków.

Cyfansoddai Kochanowski ei gerddi cynnar yn Lladin, y rhan fwyaf ohonynt yn alargerddi. Trodd yn fuan at iaith y werin, a chan nad oedd y Bwyleg eto wedi aeddfedu'n iaith ysgrifenedig, Kochanowski oedd prif arloeswr y safon lenyddol newydd. Dyfeisiodd gystrawen farddonol a phatrymau mydryddol ei hunan, gan greu model a efelychir gan lenorion Pwyleg am gannoedd o flynyddoedd. Ysgrifennodd mewn sawl ffurf, gan gynnwys emynau, telynegion, epigramau, dychangerddi, a throsiadau Beiblaidd. Ei gampwaith ydy *Treny* (1580), cylch o 19 o alarnadau a ysbrydolwyd gan farwolaeth ei ferch, Urszula.

Kochanowski hefyd oedd awdur *Odprawa posłów greckich* (1578), y drasiedi Bwyleg gyntaf yn oes y Dadeni, a ysgrifennwyd ar fesur diodl ac ar sail stori'r *Iliad*. Perfformiwyd y ddrama yn y llys brenhinol yn Ujazdów, ger Warsaw, ym 1578, a chafodd ei hystyried yn alegori wleidyddol o'r sefyllfa gyfoes rhwng Gwlad Pwyl a Rwsia.

Priododd oddeutu 1575, a threuliodd diwedd ei oes ar ystad ei deulu yn Czarnolas, yng nghanolbarth Gwlad Pwyl. Bu farw yn Lublin, oddeutu 54 oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  (Saesneg) Jan Kochanowski. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 7 Hydref 2023.
Mae digrifwch (*efe* neu *awada*) yn agwedd gyffredin o ddiwylliant yr iaith Iorwba a chymdeithas yr Iorwbaid, sy'n frodorol i wledydd Nigeria, Benin, a Thogo yng Ngorllewin Affrica. Dywed mai ymledu llawenydd ar y ddaear hon ydy pwrpas chwerthin: *ki inu aye dun* ("boed hapusrwydd i'r byd").

Mae sawl rhan o'r traddodiad llafar Iorwba yn cynnwys elfennau digrif, gan gynnwys cylymau tafod, dychmygion, diarhebion, ffablau a damhegion. Mae cerddoriaeth draddodiadol Iorwba yn cynnwys caneuon gwatwar yn ogystal â chaneuon mawl. Gan amlaf, cyfleir hiwmor yn niwylliant Iorwba drwy ffigurau ymadrodd, chwarae ar eiriau, a throsiadau.

Mae gan ddigrifwch sawl swyddogaeth yng nghymdeithas yr Iorwba. Yn ogystal ag adlonni a pheri chwerthin, mae'n ymddwyn fel falf bwysedd i dawelu tensiynau rhwng amryw grwpiau'r gymdeithas. Mae iaith ddigrif yn caniatáu i'r ieuenctid a'r dosbarthiadau is i watwar yr henoed a'r dosbarthiadau uwch heb ennyn llid. Mae traddodiadau digrif hefyd yn rhoi esgus i bobl ymollwng, hyd yn oed mewn defodau crefyddol, er enghraifft addolwyr y duw Oke sydd yn crwydro Ibadan yn dawnsio a chanu rhigymau anweddus am bobl ar ben eu hunain yn y stryd. Yn wahanol i iaith lafar gyffredin yr Iorwba, sy'n frith o eiriau teg, mae'r caneuon yn cyfeirio at yr organau cenhedlu yn blwmp ac yn blaen. Caiff y camymddygiad hwn ei dderbyn gan drigolion y ddinas fel eithriad i'r drefn, yn debyg i raddau i ddathliadau carnifal yn Ewrop.

Cyflwynwyd digrifwch i ffuglen ysgrifenedig Iorwba yn gynnar. Nofel bicarésg ydy un o'r nofelau gyntaf yn yr iaith Iorwba, *Ògbójú Ọdẹ nínú Igbó Irúnmọlẹ̀* (1938) gan Daniel O. Fagunwa, sy'n dilyn anturiaethau heliwr wrth iddo ymwneud â chreaduriaid ac elfennau eraill o lên gwerin yr Iorwba.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  Felix-Kingsley Obialo, "Nigerian Cultural Concept of Humour and its Use as a Coping Strategy" yn *The Palgrave Handbook of Humour Research*, golygwyd gan Elisabeth Vanderheiden a Claude-Hélène Mayer (Cham: Palgrave Macmillan, 2021), t. 141.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Terence Hill yw ***Don Camillo*** a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd gan Terence Hill yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Lombardia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Giovannino Guareschi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Pino Donaggio. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carlo Ancelotti, Terence Hill, Ross Hill, Lew Ayres, Mimsy Farmer, Roberto Boninsegna, Roberto Pruzzo, Andy Luotto, Franco Diogene, Colin Blakely, Allan Arbus, Cyril Cusack, Luciano Spinosi, Sam Whipple, Anita Zagaria, Bianca Doria, Monica Gravina a Siria Betti. Mae'r ffilm *Don Camillo* yn 126 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Star Wars Episode VI: Return of the Jedi* sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Franco Di Giacomo oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Terence Hill ar 29 Mawrth 1939 yn Fenis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1951 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Stiwdio'r Actorion.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Bambi

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Terence Hill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. .. .

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* LCCN: n2020015963

 |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Eurgwt yddflas** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: eurgwt gyddflas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Hylocharis eliciae***; yr enw Saesneg arno yw *Blue-throated goldentail*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. eliciae*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r eurgwt yddflas yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Eurgwt yddflas** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ffantasi llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Cheang Pou-soi yw ***The Monkey King 2*** a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***西遊記之孫悟空三打白骨精*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Cantoneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Christopher Young. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Aaron Kwok, Gong Li, Kelly Chen, Xiaoshenyang, Him Law, Fei Xiang a Feng Shaofeng. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantastic Beasts and Where to Find Them* sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 200 o ffilmiau 200 wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Journey to the West*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Wu Cheng'en a gyhoeddwyd yn yn y 16g.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Cheang Pou-soi ar 5 Ionawr 1972 yn Hong Cong.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 100% (Rotten Tomatoes)
* 7/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Cheang Pou-soi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 2 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 2 Mai 2016.
2. 1 2  "The Monkey King 2". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Tachwedd 2021.
Llenor Nigeriaidd yn yr iaith Iorwba oedd **Daniel Oròwọlé Ọlórunfẹ́mi Fágúnwà** (tua 1903 – 9 Rhagfyr 1963) sy'n nodedig am arloesi'r nofel Iorwba.

Ganed ef yn Okeigbo, ger Ondo, yn Ne Nigeria, a oedd dan brotectoriaeth yr Ymerodraeth Brydeinig. Mae'n debyg mai nofel gyntaf Fagunwa, *Ògbójú Ọdẹ nínú Igbó Irúnmọlẹ̀* ("Yr Heliwr Dewr yng Nghoedwig y 400 Duw", 1938) oedd y nofel hir gynharaf i'w chyhoeddi yn yr iaith Iorwba. Mae ei nofelau eraill yn cynnwys *Igbo Olodumare* ("Coedwig Duw", 1949), *Ireke Onibudo* ("Cansen Siwgr y Gwarchodwr", 1949), *Irinkerindo Ninu Igbo Elegbeje* ("Ar Grwydr yng Nghoedwig Elegbeje", 1954), ac *Adiitu Olodumare* ("Cyfrinach yr Hollalluog", 1961), ac ysgrifennodd hefyd nifer o straeon byrion a dau deithlyfr.

Mae ffuglen Fagunwa yn straeon picarésg gan amlaf, sy'n tynnu'n gryf ar elfennau llên gwerin Nigeria: ysbrydion, anghenfilod, duwdodau, ac hud a lledrith. Maent yn llawn antur a ffantasi, ac yn cyfuno digrifwch â moeswersi a doethineb y dihareb. Dylanwadwyd arno hefyd gan gysyniadau Cristnogol, gan gynnwys ei ddarlleniad o *Taith y Pererin* gan John Bunyan a gyfieithiwyd i Iorwba gan genhadon Prydeinig. 

Bu farw D. O. Fagunwa ger Bida, oddeutu 60 oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  (Saesneg) D. O. Fagunwa. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 19 Ionawr 2024.
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Martin McDonagh yw ***Seven Psychopaths*** a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a'r Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carter Burwell.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brendan Sexton III, Olga Kurylenko, Colin Farrell, Tom Waits, Christopher Walken, Woody Harrelson, Gabourey Sidibe, Abbie Cornish, Helena Mattsson, Harry Dean Stanton, Sam Rockwell, Michael Pitt, Željko Ivanek, Michael Stuhlbarg, Kevin Corrigan, Sandy Martin, Ronnie Gene Blevins, Lionel D. Carson, Richard Wharton, Joseph Lyle Taylor a Christine Marzano. Mae'r ffilm *Seven Psychopaths* yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *12 Years a Slave* sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Ben Davis oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Lisa Gunning sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Martin McDonagh ar 26 Mawrth 1970 yn Llundain. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1996 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Theatr Ewrop

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 83% (Rotten Tomatoes)
* 7.1/10 (Rotten Tomatoes)

.

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 23,500,000 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Martin McDonagh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| In Bruges |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg | 2008-01-17 |
| Seven Psychopaths |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg | 2012-01-01 |
| *Six Shooter* |  | y Deyrnas GyfunolGweriniaeth Iwerddon | Saesneg | 2004-01-01 |
| *The Banshees of Inisherin* |  | Gweriniaeth Iwerddony Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg | 2022-09-05 |
| *Three Billboards Outside Ebbing, Missouri* |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 2017-09-04 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  .
2. ↑  .
3. ↑  .
4. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
5. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 17 Awst 2016. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg. .
6. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
7. 1 2  "Seven Psychopaths". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
8. ↑  .

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 3957161030924423920009

 |
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Rae Berger yw ***The Magic Eye*** a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Frank Howard Clark. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Henry A. Barrows, Charles Hill Mailes, Claire Du Brey a Zoe Rae. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Shoulder Arms* sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rae Berger ar 26 Mawrth 1877 yn Ohio a bu farw yn yr un ardal ar 17 Medi 1972. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1915 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Duke.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Rae Berger nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llygad-dagell colerwyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaid-dagell colerwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Platysteira tonsa***; yr enw Saesneg arno yw *White-spotted wattle-eye*. Mae'n perthyn i deulu'r Llygaid-dagell (Lladin: *Platysteiridae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. tonsa*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r llygad-dagell colerwyn yn perthyn i deulu'r Llygaid-dagell (Lladin: *Platysteiridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Batis Angola | Batis minulla |  |
|
| Batis Bioko | Batis poensis |  |
|
| Batis Ituri | Batis ituriensis |  |
|
| Batis Margaret | Batis margaritae |  |
|
| Batis Ruwenzori | Batis diops |  |
|
| Batis Senegal | Batis senegalensis |  |
|
| Batis bach | Batis perkeo |  |
|
| Batis coed | Batis mixta |  |
|
| Batis penddu | Batis minor |  |
|
| Batis penllwyd | Batis orientalis |  |
|
| Batis torchlwyd | Batis minima |  |
|
| Llygad-dagell Bamenda | Platysteira laticincta |  |
|
| Llygad-dagell colerwyn | Platysteira tonsa |  |
|
| Llygad-dagell gwinau | Platysteira castanea |  |
|
| Llygad-dagell torchog | Platysteira peltata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llygad-dagell colerwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Athronydd Eidalaidd ac offeiriad Catholig, rhethregwr a beirniad yn yr iaith Ladin, a dyneiddiwr yng nghyfnod y Dadeni Dysg oedd **Lorenzo Valla** (Lladin: *Laurentius Vallensis*; 1407 – 1 Awst 1457). Mae'n nodedig am ei feirniadaeth destunol o ysgolheictod hanesyddol a chrefyddol Ewrop ac am ei gwerylon ffyrnig ag ysgolheigion eraill yr oes.

Bywgraffiad
-----------

Ganed Lorenzo Valla yn Rhufain, Taleithiau'r Babaeth, ym 1407. Derbyniodd ei addysg yno ac aeth ar grwydr drwy'r Eidal gan fireinio'i feistrolaeth ar yr ieithoedd Groeg a Lladin a llenyddiaeth glasurol.

Ym 1431 fe'i penodwyd yn athro rhethreg ym Mhrifysgol Pavia. Yno, ymosododd ar draddodiadau canoloesol y gyfadran gyfreitheg, a daeth i'r amlwg fel lladmerydd o ramadeg ac ieitheg yn y clasuron. O ganlyniad i'r ddadl, gorfodwyd iddo adael Pavia ym 1433. Er gwaethaf, enillodd enw am ei lenydda a'i rethreg bolemig a chafodd ei groesawu i lysoedd gan frenhinoedd, dugiaid a changellorion ar draws yr Eidal, a threuliodd y cyfnod 1435–48 yn Napoli yn bennaf.

Ym 1440 cyhoeddwyd y traethodyn *De falso credita et ementita Constantini donatione declamatio* ganddo, gwaith sydd yn profi natur ffug Donawd Cystennin, y ddogfen a hawliwyd gan y Babaeth i gyfiawnhau ei hawdurdod gwleidyddol ac eglwysig yn y byd hwn. Defnyddiodd Valla ddadansoddiadau ieithegol i ddatguddio croesddywediadau mewnol a chamamseriadau'r ddogfen. Ysgrifennodd Valla *De falso* i gefnogi achos ei noddwr, Alfonso V, brenin Aragón, yn ei ymgyrch yn erbyn y Babaeth yn ne'r Eidal.

O ganlyniad i *De falso*, a'i ysgrifeniadau damcaniaethol ar bwnc crefydd, cyhuddwyd Valla o baganiaeth neu heresi gan chwilyswyr y pab, a bu'n rhaid iddo ddibynnu ar gymorth y Brenin Alfonso nes iddo ailgymodi â'r Eglwys ym 1448. Dychwelodd i'w ddinas enedigol a fe'i penodwyd yn ysgrifennydd i'r Pab Niclas V. Yn Rhufain, bu Valla yn addysgu, yn cyfieithu awduron Groeg i Ladin, ac yn lladmerydd dros ddyneiddiaeth y Dadeni o fewn yr Eglwys. Defnyddiodd ei ddulliau ieithegol i astudio ac anodi y Fwlgat, a chafodd ddylanwad mawr ar ddyneiddiaeth Gristnogol wedi i Desiderius Erasmus, ym 1505, ganfod llawysgrif o'r *Annotationes* a'i ddefnyddio i gynhyrchu cyfieithiad Lladin o'r Testament Newydd.

Bu farw Lorenzo Valla yn Rhufain ym 1457, tua 50 oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) "Lorenzo Valla" yn *Encyclopedia of World Biography*. Adalwyd ar Encyclopedia.com ar 2 Awst 2020.
2. ↑  (Saesneg) Lorenzo Valla. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 2 Awst 2020.
Ffilm gomedi am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Miguel M. Delgado yw ***El Siete Machos*** a gyhoeddwyd yn 1951. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Jaimec a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Rafael Hernández Marín. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cantinflas, Delia Magaña, Víctor Alcocer, Miguel Inclán, José Elías Moreno, Alma Rosa Aguirre, José Chávez Trowe, Miguel Ángel Ferriz ac Ernesto Finance. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *A Streetcar Named Desire* sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Gabriel Figueroa oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miguel M Delgado ar 17 Mai 1905 yn Ninas Mecsico a bu farw yn yr un ardal ar 1 Tachwedd 1967.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Miguel M. Delgado nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016. .
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.