Mae **Amgueddfa Gelf Philadelphia**, a gaiff ei adnabod yn lleol fel "**Yr Amgueddfa Gelf**", yn un o amgueddfeydd celf mwyaf yr Unol Daleithiau. Fe'i lleolir ar ochr orllewinol y Benjamin Franklin Parkway ym Mharc Fairmount Philadelphia. Sefydlwyd yr amgueddfa ym 1876 mewn cydweithrediad a'r Dangosiad Canmlwyddiant yn yr un flwyddyn. Yn wreiddiol, cafodd ei alw'n Amgueddfa ac Ysgol Pennsylvania o Gelf Diwydiannol a chafodd ei ysbrydoli gan Amgueddfa De Kensington yn Llundain, (bellach Amgueddfa Victoria ac Albert). Agorodd yr amgueddfa i'r cyhoedd ar y 10fed o Fai, 1877. Cwblhawyd prif adeilad presennol yr amgueddfa ym 1928.

Mae casgliad yr amgueddfa yn cynnwys gwaith Marcel Duchamp, Auguste Rodin, Paul Cézanne, Vincent van Gogh, Édouard Manet, Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Camille Pissarro, ac Edgar Degas. Mae hefyd gwaith artistiaid o’r Unol Daleithiau, megis gwaith y Crynwyr ac Almaemwyr Pennsylvania.

Cyswllt yr Amgueddfa â Philadelphia
-----------------------------------

Yn ogystal â phensaernïaeth a'r casgliadau, mae Amgueddfa Gelf Philadelphia yn enwog am yr olygfa enwog yn y ffilm Rocky, a'r ffilmiau olynnol, II, III, V a Rocky Balboa. Yn aml, gwelir ymwelwyr i'r amgueddfa yn efelychu rhediad enwog Sylvester Stallone i fyny'r grisiau o flaen yr adeilad.

Rhoddwyd cerflun efydd o Rocky ar ben y grisiau am gyfnod byr tra'n ffilmio Rocky III. Yn ddiweddarach, fe'i symudwyd i'r Wachovia Spectrum yn sgîl yn dadlau brwd a welwyd ynglŷn ag ystyr "celf". Dychwelyd y cerflun i'r grisiau ar gyfer ffilmio Rocky V ac ymddengys yno yn y ffilmiau *Philadelphia* a *Mannequin*. Serch hynny, symudwyd y cerflun i waelod y grisiau ar yr 8fed o Fedi, 2006.

Oherwydd lleoliad yr amgueddfa, ar waelod y Ben Franklin Parkway, cynhelir nifer o gyngherddau a gorymdeithiau yno. Ar yr 2il o Orffennaf, 2005, defnyddiwyd grisiau'r amgueddfa i gynnal cyngerdd Live 8 Philadelphia, lle perfformiodd artistiaid megis Dave Matthews Band, Linkin Park a Maroon 5. Caeodd yr amgueddfa ar gyfer Live 8 ond ail-agorodd y diwrnod canlynol.

Daliadau Adnabyddus
-------------------

* Toulouse-Lautrec, The Dance at Moulin Rouge, 1889-90Toulouse-Lautrec, *The Dance at Moulin Rouge,* 1889-90
* Van Gogh, Vase with twelve Sunflowers, Arles, January 1889Van Gogh, *Vase with twelve Sunflowers,* Arles, January 1889
* J. M. W. Turner, The Burning of the Houses of Lords and Commons, 1835J. M. W. Turner, *The Burning of the Houses of Lords and Commons,* 1835
* Peter Paul Rubens, Prometheus Bound, 1611-12Peter Paul Rubens, *Prometheus Bound,* 1611-12
* El Greco, Pietà, 1571-1576El Greco, *Pietà,* 1571-1576
* Édouard Manet, The Departure of Steam Folkestone, 1869Édouard Manet, *The Departure of Steam Folkestone,* 1869
* Thomas Eakins, The Gross Clinic, 1875Thomas Eakins, *The Gross Clinic,* 1875
* Paul Cezanne, Bathers, 1898-1905Paul Cezanne, *Bathers,* 1898-1905
* Édouard Manet, The Battle of The Alabama and Kearsarge, 1864 Édouard Manet, *The Battle of The Alabama and Kearsarge,* 1864
* Pierre-Auguste Renoir, The Large Bathers, 1887Pierre-Auguste Renoir, *The Large Bathers,* 1887
* Claude Monet, Japanese Bridge and Water Lilies, c.1899Claude Monet, *Japanese Bridge and Water Lilies,* c.1899
* Claude Monet, Poplars (Autumn), 1891Claude Monet, *Poplars (Autumn),* 1891
* Georges-Pierre Seurat, Gray weather, Grande Jatte, 1888Georges-Pierre Seurat, *Gray weather, Grande Jatte,* 1888

Dolenni allanol
---------------

* (Saesneg) Gwefan Amgueddfa Gelf Philadelphia
* (Saesneg) Rhestr o Benseiri ac Adeiladau Philadelphia

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan yr amgueddfa