Mae ***The Story of My Life***, yn hunangofiant gan y Parchedig B W Chidlaw a gyhoeddwyd gan Argraffwasg William H. Hirst, Philadelphia ym 1890. Cyhoeddwyd amlinelliad o gynnwys y llyfr yn y Gymraeg yn gyntaf fel cyfres o erthyglau yng nghylchgrawn Y Drych. Mae'r gyfres yn dechrau gyda phennod *Adgofion Boreuol* ar 27 Ionawr 1876. Mae'r llyfr Saesneg wedi ehangu llawer o gynnwys yr erthyglau.

Cefndir
-------

Mae'r gyfrol yn adrodd hanes Benjamin William Chidlaw (14 Gorffennaf 1811 -14 Gorffennaf 1892), gweinidog Presbyteraidd Cymreig a anwyd yn y Bala a bu farw yn Nolgellau, ond bu'n fyw yn yr Unol Daleithiau am ran fwyaf ei oes yn gweithio fel cenhadwr dros achos yr ysgol Sul.

Cynnwys
-------

Er bod nifer o lyfrau cofiant i hen weinidogion yr oes o'r blaen yn gallu bod yn sobor o sych a diflas i'w darllen yn ein dyddiau ni, mae rhannau o *My Story* yn darllen fel stori antur mewn rhai penodau. Mae'r stori yn agor gyda hanes Chidlaw yn cael ei eni a'i fagu yn y Bala lle mae ei dad, amaethwr ac aelod o gapel yr Annibynwyr, wedi cael llond bol o dalu treth o 10% o'i holl gynnyrch (y degwm) i gadw Eglwys Loegr. Mae'r tad yn penderfynu mynd a'r teulu i'r America er mwyn cael tegwch a rhyddid addoliad. Mae'r llyfr yn adrodd hanes y daith o Lerpwl i Efrog Newydd ar long, a'r daith o Efrog Newydd i Radnor, Ohio mewn cert cowbois. O fewn ychydig filltiroedd i gyrraedd pen y daith mae tad Chidlaw yn farw o golera ac mae ei fam yn mynd yn ddifrifol sâl efo'r un cyflwr. Er gwaethaf marwolaeth ei dad a salwch ei fam rhaid adeiladu *Caban Boncyffion* er mwyn cael lle i'r teulu aros a gweithio'r tir er mwyn cael moddion iddynt fyw.

Mae'r hunangofiant yn sôn am ymdrech Childlaw i gael addysg trwy weithio am dymor er mwyn ennill digon o arian i gael addysg am dymor mewn ysgol a choleg, gweithio tymor arall, cael addysg am dymor arall ac ati. Trwy'r drefn yma mae'n llwyddo cael addysg sylfaenol, addysg uwchradd ac addysg o ddwy Brifysgol. Wedi cael ei ordeinio yn weinidog ar gapel Cymraeg yn America ceir hanes ei daith gyntaf yn ôl i Gymru, er mwyn ymarfer pregethu yn y Gymraeg. Yn ystod y daith mae'n un o'r cyntaf i gyflwyno athrawiaeth grefyddol newydd, oedd ar dân yn yr UD, Dirwest (y gred na ddylai Cristion yfed diodydd alcohol), i Gymru.

Wedi iddo gael ei benodi yn genhadwr i'r *"American Sunday School Union"* cawn hanes yn yr hunangofiant am ei deithiau i gyffindiroedd gorllewin America, "*The Wild West"*, i sefydlu cannoedd o ysgolion Sul newydd.

Mae'r hunangofiant yn cofnodi ei atgofion o wasanaethu fel Caplan Milwrol yn ystod Rhyfel Cartref America a'i gyfnod fel Caplan Carchardai a chaplan ysgolion penyd i blant.

Mae copi digidol o'r llyfr ar gael i'w darllen yn di dal ar wefan *Internet Archive*.

Penodau
-------

Mae'r gyfrol yn gynnwys y penodau canlynol:

1. *My Birthplace*
2. *An Investment*
3. *The Death of a Young Woman*
4. *Visit Wales*
5. *A Kind Offer*
6. *Returning Home*
7. *Anecdote of Dr Lyman Beecher*
8. *A Step Onward*
9. *The War Cloud of 1861*
10. *The United States Sanitary Commission. Battle of Perryville. Work in the Hospitals*
11. *An Appointment*
12. *Resuming Missionary Work*
13. *The Presbyterian Reunion at Pittsburg*
14. *Departure for Wales*
15. *Valley Camp Reunion*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "ADGOFION BOREUOL - Y Drych". Mather Jones. 1876-01-27. Cyrchwyd 2019-09-09.
2. ↑  Chidlaw, B. W. (Benjamin William) (1890). *The story of my life*. Philadelphia: W.H. Hirst.
3. ↑  "CHIDLAW, BENJAMIN WILLIAM (1811 - 1892) | Y Bywgraffiadur Cymreig". *bywgraffiadur.cymru*. Cyrchwyd 2019-11-28.
4. ↑  "Internet Archive: Digital Library of Free & Borrowable Books, Movies, Music & Wayback Machine". *archive.org*. Cyrchwyd 2019-11-27.