Mae **Coed y Bont** yn goetir cymunedol wedi’i leoli ar gyrion pentref Pontrhydfendigaid, Ceredigion. Mae’n cynnwys dwy goedwig gyffiniol, *Coed Dolgoed* a *Choed Cnwch*.

* **Coed Dolgoed** - coetir isel, gwastad, yn llawn o goed llydanddail brodorol, yn bennaf helyg a bedw llwyd gyda chriafol, cyll, aethnenni a deri.

* **Coed Cnwch** - coetir hynafol wedi’i leoli ar y llethr cyfagos, yn cynnwys hen goed derw ac ardaloedd o goed cyll a rhai coed conwydd. Mae Coed Cnwch i'r de o Goed Dolgoed.

Mae amrywiaeth o gyfleusterau ar gael i ymwelwyr yng Nghoed y Bont, gan gynnwys dau lwybr cerdded trwy Goed Dolgoed sy’n wastad.

Bu'r goedwig yn rhan o rwydwaith Coedwig Genedlaethol i Gymru a sefydlwyd gan Lywodraeth Cymru yn 2020.

Lleoliad
--------

Adfail 'Blaen Fflur' ger Ystrad Fflur (1990)
Mae Coetir Cymunedol Coed y Bont B4343 o rhyw 6 milltir o Dregaron tuag at Bontrhydfendigaid heb fod yn bell o Abaty Ystrad Fflur.

Hanes
-----

Roedd coetiroedd Coed y Bont unwaith o fewn tiroedd abaty Sistersaidd Ystrad Fflur, un o’r abatai mwyaf ym Mhrydain.

Mae Coed y Bont ar Lwybr Ystrad Fflur ac mae byrddau gwybodaeth am hanes yr abaty yn y maes parcio. Mae adfeilion yr Abaty gerllaw, ac maent ar agor i’r cyhoedd.

Mae peth darnau o larwydd a ffynidwydden Douglas yn parhau i fod ar y safle ers i’r Comisiwn Coedwigaeth eu plannu yn y 1970au. Bydd y coed conwydd yn cael eu gwaredu’n raddol, fel rhan o raglen i adfer coetir hynafol. 

Sefydlwyd *Cymdeithas Coetir Cymunedol Coed y Bont* yn helpu i ofalu am y coetiroedd, mewn partneriaeth gyda Cyfoeth Naturiol Cymru, o fewn termau’r cytundeb rheoli.

Hamdden
-------

Prif fforddd drwy bentref Pontrhydfendigaid (2012)
### Llwybrau cerdded

Mae dau lwybr coed wedi’u creu’n bwrpasol yng nghoetir is a gwastad Coed Dolgoed.

* *Llwybr Coed Aethnen* - Gradd: Hawdd, pellter: ¼ milltir/0.4km.
* *Llwybr Coed Bedw* - Gradd: Hawdd, pellter: ½ milltir/0.9km. Mae’r llwybr yn dychwelyd i’r man cychwyn ar hyd ffordd y goedwig o ble ceir golygfeydd o Pen y Bannau, bryn trawiadol tua’r gogledd.
* *Llwybr Coetir Cnwch Coch* - ceir rhwydwaith o lwybrau mwy garw a mwy serth trwy goetir hynafol Coed Cnwch, sydd wedi’i leoli ar lethr y bryn.

### Safle Darganfod Awyr Dywyll

Mae Coed y Bont wedi’i leoli ym Mynyddoedd Elenydd, lle mae’r awyr dros nos ymhlith y rhai mwyaf tywyll yn Ewrop.

Coed y Bont yw un o’r lleoedd gorau yn lleol i weld y sêr ac mae wedi’i ddynodi’n Safle Darganfod Awyr Dywyll.

Mae Safleoedd Darganfod Awyr Dywyll: i ffwrdd o’r gwaethaf o unrhyw lygredd golau lleol; yn fannau lle gellir gweld yr awyr yn glir; yn hygyrch i’r cyhoedd, gan gynnwys daear gadarn i gadeiriau olwyn, ac yn gyffredinol gellir mynd atynt drwy’r amser.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Coed y Bont". Gwefan Cymdeithas Coedwig Cymuned Pontrhydfendigaid. Cyrchwyd 9 Mai 2023.
2. 1 2  "Coed y Bont, ger Tregaron". Gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru. Cyrchwyd 9 Mai 2023.
3. ↑  "Coedwig Genedlaethol Cymru: safleoedd coetiroedd". Gwefan Llywodraeth Cymru. Cyrchwyd 4 Mai 2023.

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan Coed y Bont fel rhan o wefan Cyfoeth Naturiol Cymru
* Gwefan Coed y Bont
* Coed y Bont ar wefan Croeso Cymru (Saesneg)
* Partneriaeth Awyr Dywyll Prydain Gwefan Dark Sky Discovery