recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sgrech-bioden gynffon-raced** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sgrech-biod cynffon-raced) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Crypsirina temia***; yr enw Saesneg arno yw *Black racquet-tailed tree pie*. Mae'n perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. temia*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r sgrech-bioden gynffon-raced yn perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Pioden | Pica pica |  |
|
| Pioden bigfelen | Pica nuttalliPica nutalli |  |
|
| Sgrech Steller | Cyanocitta stelleri |  |
|
| Sgrech borffor | Garrulus lidthi |  |
|
| Sgrech las | Cyanocitta cristata |  |
|
| Sgrech prysgwydd | Aphelocoma coerulescens |  |
|
| Sgrech-bioden dalcenddu | Dendrocitta frontalis |  |
|
| Sgrech-bioden yr India | Dendrocitta vagabunda |  |
|
| Ysgrech y Coed | Garrulus glandarius |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sgrech-bioden gynffon-raced** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Prinia penllwyd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: priniaid penllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Prinia cinereocapilla***; yr enw Saesneg arno yw *Hodgson’s long-tailed prinia*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. cinereocapilla*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r prinia penllwyd yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Minla cynffonwinau | Minla strigula |  |
|
| Preblyn gwybedog Chapin | Kupeornis chapini |  |
|
| Preblyn mynydd Kupe | Kupeornis gilberti |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |
|
| Sibia penddu | Heterophasia melanoleuca |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Prinia penllwyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Agaricaceae* yw'r **Pertyn bonfelyn** (Lladin: ***Lepiota magnispora***; Saesneg: *Yellowfoot Dapperling*). 'Y Pertynnod' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Tlws' neu 'brydferth' yw 'pert', sy'n ddisgrifiad o liw a siap y ffyngau hyn. Mae'r teulu *Agaricaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Agaricaceae
------------------------------------

Mae gan **Pertyn bonfelyn** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Acutocapillitium filiforme* | Acutocapillitium filiforme |  |
|
| *Acutocapillitium torrendii* | Acutocapillitium torrendii |  |
|
| *Arachnion album* | Arachnion album |  |
|
| *Arachnion bovista* | Arachnion bovista |  |
|
| *Arachnion iulii* | Arachnion iulii |  |
|
| *Arachnion lazoi* | Arachnion lazoi |  |
|
| *Arachnion lloydianum* | Arachnion lloydianum |  |
|
| *Araneosa columellata* | Araneosa columellata |  |
|
| Coesyn pengrwn heglog | Battarrea phalloides |  |
|
| *Podaxis pistillaris* | Podaxis pistillaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Pertyn bonfelyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Jack Conway yw ***The Dwelling Place of Light*** a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd gan Benjamin B. Hampton yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan William H. Clifford. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw William V. Mong, King Baggot, Jeanne Carpenter, Aggie Herring, Claire Adams, Nigel De Brulier, Robert McKim, Lydia Knott, George Berrell ac Ogden Crane. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Cabinet of Dr. Caligari* sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Conway ar 17 Gorffenaf 1887 yn Graceville, Minnesota a bu farw yn Pacific Palisades ar 19 Chwefror 1966. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jack Conway nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bringing Up Father |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1928-03-17 |
| Desert Law |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1918-01-01 |
| *In the Long Run* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1912-01-01 |
| Lombardi, Ltd. |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1919-01-01 |
| The Dwelling Place of Light |  | Unol Daleithiau America |  | 1920-09-12 |
| *The Kiss* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1921-01-01 |
| The Money Changers |  | Unol Daleithiau America |  | 1920-10-31 |
| *The Roughneck* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown valueSaesneg | 1924-01-01 |
| The Solitaire Man |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |
| *The Struggle* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1913-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 22 Mehefin 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Dacnis goleulas** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: dacnisiaid goleulas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Dacnis hartlaubi***; yr enw Saesneg arno yw *Turquoise dacnis*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *D. hartlaubi*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r dacnis goleulas yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras adeinwyn | Calamospiza melanocorys |  |
|
| Bras rhesog | Oriturus superciliosus |  |
|
| Pila Ynys Cocos | Pinaroloxias inornata |  |
|
| Pila cribgoch y De | Coryphospingus cucullatus |  |
|
| Pila cribgoch y Gogledd | Coryphospingus pileatus |  |
|
| Pila troedfawr | Pezopetes capitalis |  |
|
| Twinc gwair plaen | Tiaris obscurus |  |
|
| Twinc gwair tywyll | Tiaris fuliginosus |  |
|
| Yellow-faced grassquit | Tiaris olivaceus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Dacnis goleulas** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cog efydd fochwerdd** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cogau efydd bochwerdd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Chalcites rufomerus***; yr enw Saesneg arno yw *Green-cheeked bronze cuckoo*. Mae'n perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: *Cuculidae*) sydd yn urdd y *Cuculiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. rufomerus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r cog efydd fochwerdd yn perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: *Cuculidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cwcal Bernstein | Centropus bernsteini |  |
|
| Cwcal Senegal | Centropus senegalensis |  |
|
| Cwcal Sri Lanka | Centropus chlororhynchos |  |
|
| Cwcal Swlawesi | Centropus celebensis |  |
|
| Cwcal Swnda | Centropus nigrorufus |  |
|
| Cwcal Ynys Biak | Centropus chalybeus |  |
|
| Cwcal aelwyn | Centropus superciliosus |  |
|
| Cwcal bach | Centropus bengalensis |  |
|
| Cwcal bronddu | Centropus grillii |  |
|
| Cwcal cyffredin | Centropus sinensis |  |
|
| Cwcal ffesantaidd | Centropus phasianinus |  |
|
| Cwcal fioled | Centropus violaceus |  |
|
| Cwcal goliath | Centropus goliath |  |
|
| Cwcal pen llwydfelyn | Centropus milo |  |
|
| Cwcal y Philipinau | Centropus viridis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cog efydd fochwerdd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Geastraceae* yw'r **Seren ddaear berkeley** (Lladin: ***Geastrum berkeleyi***; Saesneg: *Berkeley's Earthstar*). 'Sêr Daear' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Enwir y grwp yma oherwydd fod "petalau"'r ffwng ar ffurf seren. Mae'r teulu *Geastraceae* yn gorwedd o fewn urdd y Geastrales.

Ceir cryn dystiolaeth, dros y blynyddoedd, na ellir bwyta'r ffyngau hyn.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Geastraceae
------------------------------------

Mae gan **Seren ddaear berkeley** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Geastrum argentinum* | Geastrum argentinum |  |
|
| *Geastrum asperum* | Geastrum asperum |  |
|
| *Geastrum atratum* | Geastrum atratum |  |
|
| *Geastrum austrominimum* | Geastrum austrominimum |  |
|
| *Geastrum avellaneum* | Geastrum avellaneum |  |
|
| *Geastrum baculicrystallinum* | Geastrum baculicrystallinum |  |
|
| *Geastrum bancroftii* | Geastrum bancroftii |  |
|
| *Geastrum beccarianum* | Geastrum beccarianum |  |
|
| *Geastrum benitoi* | Geastrum benitoi |  |
|
| *Geastrum brunneocapillatum* | Geastrum brunneocapillatum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Seren ddaear berkeley** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Prysg-robin gogleddol** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: prysg-robinod gogleddol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Drymodes superciliaris***; yr enw Saesneg arno yw *Northern scrub robin*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *D. superciliaris*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r prysg-robin gogleddol yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych Tickell | Turdus unicolor |  |
|
| Brych Yemen | Turdus menachensis |  |
|
| Brych gwyrddfelyn | Turdus olivaceus |  |
|
| Brych mawr | Turdus fuscater |  |
|
| Mwyalch dorchwen | Turdus albocinctus |  |
|
| Robin gefnwinau | Turdus rufopalliatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Prysg-robin gogleddol** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ffesant gefngoch Swmatra** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: ffesantod cefngoch Swmatra) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Lophura hoogerwerfi***; yr enw Saesneg arno yw *Sumatran fireback pheasant*. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*) sydd yn urdd y *Galliformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. hoogerwerfi*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r ffesant gefngoch Swmatra yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Petrisen | Perdix perdix |  |
|
| Sofliar frown | Synoicus ypsilophorus |  |
|
| Twrci llygedynnog | Meleagris ocellata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ffesant gefngoch Swmatra** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Colomen ymerodrol benbinc** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: colomennod ymerodrol penbinc) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ducula rosacea***; yr enw Saesneg arno yw *Pink-headed imperial pigeon*. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*) sydd yn urdd y *Columbiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *D. rosacea*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r colomen ymerodrol benbinc yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Colomen Seland Newydd | Hemiphaga novaeseelandiae |  |
|
| Cordurtur goch | Geotrygon montana |  |
|
| Dodo | Raphus cucullatus |  |
|
| Turtur | Streptopelia turtur |  |
|
| Turtur alarus | Streptopelia decipiens |  |
|
| Turtur bigddu | Turtur abyssinicus |  |
|
| Turtur ddaear blaen | Columbina minuta |  |
|
| Turtur dorchgoch | Streptopelia tranquebarica |  |
|
| Turtur dorchog | Streptopelia decaocto |  |
|
| Turtur dorwridog | Streptopelia hypopyrrha |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Colomen ymerodrol benbinc** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Corhedydd hirgoes** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corhedyddion hirgoes) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Anthus pallidiventris***; yr enw Saesneg arno yw *Long-legged pipit*. Mae'n perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: *Motacillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. pallidiventris*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r corhedydd hirgoes yn perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: *Motacillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn hirewin Abysinia | Macronyx flavicollis |  |
|
| Aderyn hirewin Fülleborn | Macronyx fuelleborni |  |
|
| Aderyn hirewin Grimwood | Macronyx grimwoodi |  |
|
| Aderyn hirewin Pangani | Macronyx aurantiigula |  |
|
| Aderyn hirewin gwridog | Macronyx ameliae |  |
|
| Aderyn hirewin gyddf-felyn | Macronyx croceus |  |
|
| Aderyn hirewin y Penrhyn | Macronyx capensis |  |
|
| Corhedydd euraid | Tmetothylacus tenellus |  |
|
| Macronyx sharpei | Macronyx sharpei |  |
|
| Siglen goedwig | Dendronanthus indicus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Corhedydd hirgoes** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm chwaraeon gan y cyfarwyddwr Frank McDonald yw ***Ringside*** a gyhoeddwyd yn 1949. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Ringside*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Daniel B. Ullman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Walter Greene. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *White Heat* sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Frank McDonald ar 9 Tachwedd 1899 yn Baltimore, Maryland a bu farw yn Oxnard ar 27 Mehefin 1953.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Frank McDonald nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Broadway Hostess |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-01-01 |
| *Broken Arrow* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| First Offenders |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1939-01-01 |
| Gunfight at Comanche Creek |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1963-01-01 |
| Her Husband's Secretary |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| Isle of Fury |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |
| *National Velvet* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| *Pony Express* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| Smart Blonde |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| *Wyatt Earp: Return to Tombstone* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1994-07-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Parot daear** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: parotiaid daear) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pezoporus wallicus***; yr enw Saesneg arno yw *Ground parrot*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. wallicus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r parot daear yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Conwra eurbluog | Leptosittaca branickii |  |
|
| Macaw Spix | Cyanopsitta spixii |  |
|
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Parot daear** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Phallaceae* yw'r **Tentaclau cochion** (Lladin: ***Clathrus ruber***; Saesneg: *Red Cage*). 'Y Cincrwyn' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'cingroen' yw 'cincrwyn'. Mae'n llysieuyn drewllyd tebyg i gaws llyffant sy'n tyfu fynychaf ar gloddiau. Defnyddir y gair wethiau am siap pidyn. Mae'r teulu *Phallaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Phallales.

Ceir cryn dystiolaeth, dros y blynyddoedd, na ellir bwyta'r ffyngau hyn.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Awstralia, Asia, Affrica, Gogledd America a De America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Phallaceae
-----------------------------------

Mae gan **Tentaclau cochion** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cingroen y tywod | Phallus impudicus |  |
|
| Cingroen y tywod | Phallus hadriani |  |
|
| *Mutinus borneensis* | Mutinus borneensis |  |
|
| *Mutinus elegans* | Mutinus elegans |  |
|
| *Mutinus ravenelii* | Mutinus ravenelii |  |
|
| *Phallus atrovolvatus* | Phallus atrovolvatus |  |
|
| *Phallus flavidus* | Phallus flavidus |  |
|
| *Phallus indusiatus* | Phallus indusiatus |  |
|
| *Phallus rubicundus* | Phallus rubicundus |  |
|
| Y gingroen bengoch | Mutinus caninus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Tentaclau cochion** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Nathalie Saint-Pierre yw ***Catimini*** a gyhoeddwyd yn 2013. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Catimini*** ac fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Lleolwyd y stori yn Québec. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Dyma restr llawnach o aelodau'r cast a gymerodd ran yn y ffilm hon: Roger La Rue, Isabelle Vincent, Émilie Bierre.

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *12 Years a Slave* sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Ymhlith y gwobrau a enillwyd y mae Valois d'or.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Nathalie Saint-Pierre nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Catimini |  | Canada | 2012-01-01 |
| Ma Voisine Danse Le Ska |  | Canada | 2003-01-01 |
| *On Earth as in Heaven* |  | Canada | 2023-11-03 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tanagr cribgochlyd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod cribgochlyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Creurgops verticalis***; yr enw Saesneg arno yw *Rufous-crested tanager*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. verticalis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tanagr cribgochlyd yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras hwyrnos | Pooecetes gramineus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tanagr cribgochlyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry Piel yw ***Der Reiter Ohne Kopf. 2. Die Geheimnisvolle Macht*** a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Kid* sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Georg Muschner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Piel ar 12 Gorffenaf 1892 yn Düsseldorf a bu farw ym München ar 25 Tachwedd 1967. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Harry Piel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Achtung Harry! Augen Auf! |  | yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1926-09-14 |
| Der Geheimagent |  | yr Almaen | Almaeneg | 1932-01-01 |
| Der Reiter Ohne Kopf. 1. Die Todesfalle |  | Gweriniaeth Weimar | AlmaenegNo/unknown value | 1921-01-01 |
| Der Reiter Ohne Kopf. 2. Die Geheimnisvolle Macht |  | Gweriniaeth Weimar | AlmaenegNo/unknown value | 1921-01-01 |
| Der Reiter Ohne Kopf. 3. Harry Piels Schwerster Sieg |  | Gweriniaeth Weimar | AlmaenegNo/unknown value | 1921-01-01 |
| Die Geheimnisse Des Zirkus Barré |  | yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1920-01-01 |
| Dämone Der Tiefe |  | yr Almaen | Almaeneg | 1912-01-01 |
| Menschen Und Masken, 1. Teil |  |  | No/unknown value | 1913-01-01 |
| *Night of Mystery* |  | yr Almaen |  | 1927-10-13 |
| *The Last Battle* |  | yr Almaen |  | 1923-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Marchog melynol** (Lladin: ***Tricholoma scalpturatum***; Saesneg: *Yellowing Knight*). 'Y Marchogion' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Fel y marchog, mae'r fadarchen hon yn tyfu'n dalsyth. Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Disgrifiwyd ac enwyd y tacson yma'n wreiddiol gan y naturiaethwr Elias Magnus Fries.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Marchog melynol** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Omphalia hydrogramma* | Omphalia hydrogramma |  |
|
| *Omphalia integrella* | Omphalia integrella |  |
|
| *Omphalia muelleriana* | Omphalia muelleriana |  |
|
| *Omphalia muralis* | Omphalia muralis |  |
|
| *Omphalia olearis* | Omphalia olearis |  |
|
| *Omphalia paludicola* | Omphalia paludicola |  |
|
| *Omphalia pyxidata* | Omphalia pyxidata |  |
|
| *Omphalia scyphiformis* | Omphalia scyphiformis |  |
|
| *Omphalia setipes* | Omphalia setipes |  |
|
| *Omphalia umbellifera* | Omphalia umbellifera |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Marchog melynol** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Crombec clustgoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: crombecod clustgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sylvietta ruficapilla***; yr enw Saesneg arno yw *Red-capped crombec*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. ruficapilla*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r crombec clustgoch yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Minla cynffonwinau | Minla strigula |  |
|
| Preblyn gwybedog Chapin | Kupeornis chapini |  |
|
| Preblyn mynydd Kupe | Kupeornis gilberti |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |
|
| Sibia penddu | Heterophasia melanoleuca |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Crombec clustgoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Segundo de Chomón yw ***Excursion Dans La Lune*** a gyhoeddwyd yn 1908. Fe'i cynhyrchwyd gan Ferdinand Zecca yn Ffrainc Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1908. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantasmagorie* sef ffilm Ffrenig fud gan Émile Cohl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Segundo de Chomón oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *A Trip to the Moon*, sef ffilm gan y cyfarwyddwr fer Georges Méliès a gyhoeddwyd yn 1902.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Segundo de Chomón ar 17 Hydref 1871 yn Teruel a bu farw ym Mharis ar 13 Awst 2011. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1902 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Segundo de Chomón nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Barcelone, Parc au crépuscule* |  | SbaenFfrainc | No/unknown value | 1904-01-01 |
| *Burgos* |  | Ffraincyr Eidal | No/unknown value | 1911-01-01 |
| Excursion Dans La Lune |  | Ffrainc | FfrangegNo/unknown value | 1908-01-01 |
| *I guanti di Rocambole* |  | yr Eidal | No/unknown value | 1913-01-01 |
| La Guerra E Il Sogno Di Momi |  | yr Eidal | No/unknown value | 1917-01-01 |
| Satán at Play |  | Ffrainc | No/unknown value | 1907-01-01 |
| *The Electric Hotel* |  | Ffrainc |  | 1908-01-01 |
| *The Golden Beetle* |  | Ffrainc | No/unknown value | 1907-01-01 |
| *The Invisible Thief* |  | Ffrainc |  | 1909-01-01 |
| Voyage Au Centre De La Terre |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1910-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor pigwellt** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion pigwellt) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Eremiornis carteri***; yr enw Saesneg arno yw *Spinifex bird*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. carteri*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r telor pigwellt yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Minla cynffonwinau | Minla strigula |  |
|
| Preblyn gwybedog Chapin | Kupeornis chapini |  |
|
| Preblyn mynydd Kupe | Kupeornis gilberti |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |
|
| Sibia penddu | Heterophasia melanoleuca |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor pigwellt** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Luis Buñuel yw ***Ensayo De Un Crimen*** a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd gan Alfonso Patiño Gómez ym Mecsico. Lleolwyd y stori ym Mecsicol ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Eduardo Ugarte. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Andrea Palma, Ernesto Alonso, Miroslava Stern, Enrique Díaz, Ariadna Welter, Rita Macedo ac Antonio Bravo. Mae'r ffilm *Ensayo De Un Crimen* yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Rebel Without a Cause* sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Agustín Jiménez oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luis Buñuel ar 22 Chwefror 1900 yn Calanda a bu farw yn Ninas Mecsico ar 25 Gorffennaf 1986. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1928 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Complutense Madrid.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Uwch-Groes Urdd Isabel la Católica
 * Gwobr Genedlaethol y Celfyddydau a Gwyddorau
 * Doethor Anrhydeddus Prifysgol Madrid
 * Doethor Anrhydeddus Prifysgol Zaragoza
 * Palme d'Or
 * Y Llew Aur
 * Ariel euraidd
 * Gwobr Cyfarwyddwr Gorau Cannes
 * Gwobr Uwch Reithgor Gŵyl Ffilm Fenis

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luis Buñuel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Belle De Jour |  | Ffrainc | 1967-01-01 |
| El Ángel Exterminador |  | Mecsico | 1962-01-01 |
| Le Charme Discret De La Bourgeoisie |  | Ffraincyr EidalSbaen | 1972-09-15 |
| Le Fantôme De La Liberté |  | Ffraincyr Eidal | 1974-09-11 |
| Los Olvidados |  | Mecsico | 1950-11-09 |
| Nazarín |  | Mecsico | 1959-01-01 |
| *Robinson Crusoe* |  | MecsicoUnol Daleithiau America | 1954-06-01 |
| Simón Del Desierto |  | Mecsico | 1965-08-27 |
| *Susana* |  | Mecsico | 1950-01-01 |
| *Un Chien Andalou* |  | Ffrainc | 1929-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Cortinariaceae* yw'r **Cap gweog gwyn** (Lladin: ***Leucocortinarius bulbiger***; Saesneg: *White Webcap*). 'Y Capiau Gweog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Fel gwe' yw 'gweog' hy cap sy'n edrych fel pe tae wedi'i wneud o we pry cop. Mae'r teulu *Cortinariaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Cortinariaceae
---------------------------------------

Mae gan **Cap gweog gwyn** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap gweog blodiog | Cortinarius aleuriosmus |  |
|
| *Cortinarius aerugineoconicus* | Cortinarius aerugineoconicus |  |
|
| *Cortinarius alboaggregatus* | Cortinarius alboaggregatus |  |
|
| *Cortinarius alboroseus* | Cortinarius alboroseus |  |
|
| *Cortinarius alneus* | Cortinarius alneus |  |
|
| *Cortinarius ammophilus* | Cortinarius ammophilus |  |
|
| *Cortinarius anauensis* | Cortinarius anauensis |  |
|
| *Cortinarius anfractus* | Cortinarius anfractus |  |
|
| *Cortinarius anisodorus* | Cortinarius anisodorus |  |
|
| *Cortinarius argenteopileatus* | Cortinarius argenteopileatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap gweog gwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Segundo de Chomón yw ***Le Théâtre De Bob*** a gyhoeddwyd yn 1906. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Ferdinand Zecca.

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1906. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Story of the Kelly Gang ffilm gan Charles Tait. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Segundo de Chomón ar 17 Hydref 1871 yn Teruel a bu farw ym Mharis ar 13 Awst 2011. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1902 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Segundo de Chomón nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Der kleine Däumling* |  | Ffrainc |  | 1909-01-01 |
| *L'aspirateur* |  | Ffrainc | ffilm fud | 1908-01-01 |
| *L'iris fantastique* |  | Ffrainc |  | 1912-07-23 |
| *Le petit Poucet* |  | Ffrainc | No/unknown value | 1909-01-01 |
| *Les Lunatiques* |  |  |  | 1908-01-01 |
| *Slippery Jim* |  | Ffrainc |  | 1909-01-01 |
| *The Cigar Box* |  | Ffrainc |  | 1907-10-19 |
| *The Electric Hotel* |  | Ffrainc |  | 1908-01-01 |
| *The Magic Table* |  | Ffrainc |  | 1905-01-01 |
| *The Pigeon Fairy* |  | Ffrainc |  | 1906-11-03 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------