Baner Brwnei (baner sifil, gwladwriaeth a morol). Cymesuredd, 1:2
Cafodd **baner Brunei** (neu **Brwnei**) ei fabwysiadu'n swyddogol ar 29 Medi 1959. Mae'r faner yn dangos dau fand paralelogram ar maes. Mae'r dau fant paralelogram yn disgyn o gornel uchaf ochr y mast i gornel isaf y cyhwfan, y band gwyn ar y brig a du ar y gwaelod ar. Yn y canol, yn torri ar draws y ddau fand ac dros rhan o'r maes melyn, mae arwyddlun Brunei mewn coch.

Symbolaeth
----------

Baner Brwnei mewn arddangosfa
Mae'r melyn yn cynrychioli Swltan Brunei (rheolwr y deyrnas). Yn Ne-ddwyrain Asia, mae'r lliw melyn yn draddodiadol yn lliw brenhinol ac mae ystondord brenhinol Malaysia a Gwlad Thai, baner Sarawak a baner arlywyddol Indonesia yn ddefnyddio llinell felen.

Mae'r arwyddlun yn cynnwys lleuad cilgant (yn cynrychioli Islam) sydd wedi'i gyfuno ag ymbarél (yn cynrychioli brenhiniaeth) gyda dwy law yn pwyntio i fyny (gan awgrymu ewyllys da'r llywodraeth). Islaw'r lleuad cilgant mae rhuban. Ar y lleuad a'r rhuban cilgant mae arysgrif Arabeg yn cael ei gyfieithu i "Brunei, preswylfa heddwch" (Brunei Darussalam, بروني دارالسلام‎) ac arwyddair Brunei, "Mewn gwasanaeth bob amser gyda chanllawiau Duw" (الدائمون المحسنون بالهدى).

Mae'r paralelogramau du a gwyn yn cynrychioli prif weinidogion y wlawriaeth a oedd unwaith yn gyd-raglawiaid ac yna – wedi i'r swltan ddod i oed – yn brif gyngyhorwyr iddo: y *Pengiran Bendahara* (Prif Weinidog, a gynrychiolir gan y band gwyn sydd ychydig yn fwy trwchus) a'r *Pengiran Pemancha* (Ail Weinidog, sy'n gyfrifol am faterion tramor, a gynrychiolir gan y band ddu). Mae'r band gwyn oddeutu 12% yn lletach na'r band ddu.

Hanes
-----

Mae'r faner yn ei ffurf bresennol, ac eithrio'r arwyddlun, wedi ei defnyddio ers 1906 pan ddaeth Brunei yn diriogaeth drefedigaethol 'dan warchodaeth' Prydain wedi llofnodi cytundeb rhwng Brwnei a Phrydain Fawr.

Cafodd yr arwyddlun ei arosod ar y faner yn 1959 yn dilyn cyhoeddi Cyfansoddiad 29 Medi 1959.

Cadwyd y dyluniad pan enillodd y wlad ddibyniaeth lawn ar 1 Ionawr 1984 fel Brunei Darussalam (Brunei, "Preswylfa Heddwch").

* Baner Swltaniaeth (yna 'protectorat' Brydeinig) Brwnei nes 1906  Baner Swltaniaeth (yna 'protectorat' Brydeinig) Brwnei nes 1906
* Baner protectorat Brwnei o 1906 at 1959  Baner protectorat Brwnei o 1906 at 1959

Baneri Eraill
-------------

* Baner Llu Amddiffyn Brwnei  Baner Llu Amddiffyn Brwnei
* Baner Llynges Brwnei  Baner Llynges Brwnei
* Baner Llynges Brwnei, 1984 nes yr 1990au hwyr  Baner Llynges Brwnei, 1984 nes yr 1990au hwyr
* Baner Awyrlu Brwnei Baner Awyrlu Brwnei
* Baner Heddlu Brwnei Baner Heddlu Brwnei
* 1:2 Ystonodord y Swltan1:2 Ystonodord y Swltan

### Safonau Personol

Mae gan Ei Mawrhydi'r Swltan ei safon bersonol mewn melyn lle mae'r arwyddlun brenhinol ar gefndir coch yng nghanol yr ystondord.

Mae safon Ei Mawrhydi y Raja Isteri yn felyn golau gyda'r arwyddlun brenhinol ar gefndir coch yng nghanol yr ystondord.

Mae gan y Perdana Wazir hefyd ystonodord bersonol a roddwyd iddo gan Ei Mawrhydi'r Swltan. Mae'r ystonodord yn arosodedig gwyn yng nghanol y faner gyda'r arwyddlun brenhinol mewn melyn golau. Cefnogir yr arwyddlun gan "Si Kikil", argyfwng croes-groes.

Mae ystondordau personol Pengiran Bendahara, Digadong Pengiran, Pengiran Pemancha a Pengran Temenggong yn wyn, gwyrdd, du a choch yn eu tro.

Dyfarnodd y Swltan faneri personol hefyd i swyddogion is, o'r enw Pengiran Cheteria, yn ogystal â Phengiran a deiliaid eraill. Ymhlith y Pengiran a'r urddasolion a awdurdodwyd i ddefnyddio ystondord personol mae:

1. Disgynyddion y Swltan i'r bedwaredd genhedlaeth,
2. Darnau o Wazir i'r drydedd genhedlaeth,
3. Disgynyddion Cheteria i'r ail genhedlaeth,
4. Menteri i Damong.

Mae eu ystonodordau personol yn cynnwys yr arwyddlun brenhinol yn goch ar gefndir melyn yng nghornel darian y faner.

Dolenni
-------

* Baner Brwnei ar Flags of the World
* Baner Brwnei ar Flags.net

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑
2. ↑  *The National Geographic Magazine*. National Geographic Society. 1935. t. 384.
3. ↑  *The Flag Bulletin*. Flag Research Center. 1984. t. 76.
4. ↑  *Annual Report: Brunei*. H.M. Stationery Office. 1946. t. 91.
5. ↑  (Saesneg) "The Brunei Darussalam State Flag - Page 2". Information Department, Prime Minister's Office. Cyrchwyd 23 Maart 2012. Check date values in: `|accessdate=` (help)[*dolen marw*]

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| gw • sg • goBaneri Asia |
| --- |
|  |
| Gwladwriaethau sofranaidd | 

Affganistan **·** 
Bahrain **·** 
Bangladesh **·** 
Bhwtan **·** 
Brunei **·** 
Cambodia **·** 
Corea (De Corea **·** Gogledd Corea) **·** 
Yr Emiradau Arabaidd Unedig **·** 
Fietnam **·** 
*Gogledd Cyprus*1 **·** 
India **·** 
Gwlad Iorddonen **·** 
Iran **·** 
Irac **·** 
Israel **·** 
Japan **·** 
Coweit **·** 
Cirgistan **·** 
Laos **·** 
Libanus **·** 
Maleisia **·** 
Maldives **·** 
Mongolia **·** 
Myanmar **·** 
Nepal **·** 
Oman **·** 
Pacistan **·** 
y Philipinau **·** 
Qatar **·** 
Sawdi Arabia **·** 
Singapôr **·** 
Sri Lanca **·** 
Syria **·** 
Tajicistan **·** 
Gwlad Tai **·** 
Tsieina (Gweriniaeth Pobl Tsieina **·** Gweriniaeth Tsieina) **·** 
Tyrcmenistan **·** 
Wsbecistan
 |
|  |
| Gwladwriaethau trawsgyfandirol | 

Yr Aifft2 **·** 
Armenia3 **·** 
Aserbaijan4 **·** 
Cyprus3 **·** 
Dwyrain Timor5 **·** 
Georgia4 **·** 
Indonesia5 **·** 
Casachstan6 **·** 
Rwsia6 **·** 
Twrci6 **·** 
Iemen7
 |
|  |
| Tiriogaethau dibynnol,ardaloedd ymreolaethol,a thiriogaethau eraill | 

Hong Cong8 **·** 
Macau8 **·** 
Tiriogaethau Palesteinaidd9 **·** 
Tibet8
 |
|  |
| Dynodir gwlad anghydnabyddedig neu a gydnabyddir yn rhannol gan *lythrennau italig*.1 Cydnabyddir gan Dwrci yn unig.  2 Gyda'r mwyafrif o'i thir yn Affrica.  3 Yn Ne Orllewin Asia yn gyfan gwbwl, ond ystyrir yn rhan o Ewrop am resymau hanesyddol, gwleidyddol, ac/neu diwylliannol.  4 Yn rhannol neu ddim o gwbwl yn Ewrop, yn dibynnu ar ddiffiniadau'r ffiniau rhwng Ewrop ac Asia.  5 Ystyrid weithiau yn rhan o Oceania.  6 Gyda lleiafrif o'i thir yn Asia.  7 Ystyrid ynysfor Socotra yn rhan o Affrica.  8 Gweinyddir gan Weriniaeth Pobl Tsieina.  9 Nid yn llwyr annibynnol.  |

 |