Mae **Caffè macchiato** (ynganiad Eidaleg: [kafˈfɛ mmakˈkjaːto] orgraff y Gymraeg: *caffe maciato*), ar lafar arddelir **macchiato** gan hepgor "caffè" neu "coffi" a weithiau gelwir yn **espresso macchiato**, yn ddiod goffi espresso gydag ychydig bach o laeth, fel arfer yn ewynnog. Yn Eidaleg, mae macchiato yn golygu "lliw" neu "smotiog" felly y cyfieithiad llythrennol o caffè macchiato yn Gymraeg byddai "coffi brith" neu "coffi brech." Mae'n goffi cryf. Caiff ei ddrysu gyda cortado yn aml gan yfwyr a gweinwyr yng Nghymru.

Hanes
-----

Caffè macchiato yn Hotel Moskva, Belgrâd. Gweinir yn amlw â dŵr er mwyn colli'r geg wedi yfed y coffi cryf
Cyfansoddiad coffi macchiato yn Rwsieg: *Молочная Пена* - ewyn llaeth; *Эспрессо* - espresso
Mae tarddiad yr enw "macchiato" yn deillio o baristas sydd angen dangos i'r gweinyddwyr sy'n gwasanaethu y gwahaniaeth rhwng espresso ac espresso gydag ychydig bach o laeth ynddo; roedd yr olaf wedi'i "farcio". Adlewyrchir y syniad yn yr enw Portiwgaleg am y ddiod: *caffi pingado*, sy'n golygu coffi gyda diferyn.

Paratoi
-------

Gweler hefyd: caffè latte
Mae gan y caffè macchiato y gymhareb uchaf o espresso i laeth o unrhyw ddiod a wneir gyda'r cynhwysion hynny. Y bwriad yw bod y llaeth yn cymedroli, yn hytrach na gorlethu, blas y coffi wrth ychwanegu ychydig o felyster. Yn nodweddiadol, paratoir y ddiod trwy arllwys ychydig bach o laeth wedi'i stemio yn uniongyrchol i un joch o espresso. Mae un rysáit yn galw am 5–10 g (1–2 llwy de) o laeth wedi'i gynhesu i 60-66 ° C (140-150 ° F).

Amrywiaethau
------------

Ceir amrywiaethau o macchiato wrth ei weini ac yn diriogaethol:

* **Macchiato freddo** - macchiato gyda llaeth oer
* **Macchiato caldo** - macchiato gyda llaeth twym
* **Macchiato gwylyb** (*wet macchiato*) - lle bydd mwy o laeth ewynnog neu bod tua hanner espresso a hanner llaeth.
* **Latte macchiato** (sef, yn Gymraeg 'llaeth brith') - yn cynnwys llaeth gyda dim ond ychydig o espresso ynddo (bob amser yn llai nag mewn latte). Fodd bynnag, mewn rhai ryseitiau (sy'n wahanol o le i le), nid yw latte macchiato yn wahanol iawn i goffi gyda llaeth (caffé latte), sydd fel arfer yn cynnwys traean o espresso a dau o laeth wedi'i stemio.
* **Manchado** - mewn lleoedd fel Andalusia, arfordir deheuol Sbaen, mae'n arferol gofyn i'r gweinydd am "un manchado" a thrwy hyn deellir bod y cwsmer eisiau macchiato latte (Sbaeneg: *leche manchada*). Fodd bynnag, mae'n arferol bod yr ystyron yn newid wrth adael y rhanbarth.

Termau a defnydd yng Nghymru
----------------------------

Yng Nghymru a gweddill Gwledydd Prydain, gwelir bod y defnydd o goffi macchiato, **cortado** a **coffi piccolo** yn gall bod yn enw generig ar unrhyw fath o baned espresso gydag ychydig o laeth. Weithiau, caiff jwg fach o laeth ewynnog twym ei weini gyda'r espresso er mwyn rhoi'r rhyddid i'r yfwr arllwys faint fynno o laeth i'r espresso yn ôl chwaeth ei hun. Gellir dweud bod y ffurfiau yma yn enghreifftiau o **macchiato gwlyb** (*wet macchiato*) gyda cymhareb o oddeutu 50% espresso a 50% llaeth ewynnog twym. Mea hyn yn rhan o esbylygiad 'Trydydd Don' gweini diodydd espresso yn fyd-eang.

Oriel
-----

* caffè macchiato yn (caffe Kaldi, Addis Ababa, Ethiopiacaffè macchiato yn (caffe Kaldi, Addis Ababa, Ethiopia
* Caffè macchiato yn Four Barrel Coffee, San Francisco, CaliforniaCaffè macchiato yn Four Barrel Coffee, San Francisco, California
* Caffè macchiato yn Chiang Mai, Thailand, yn yr Impresso Espresso BarCaffè macchiato yn Chiang Mai, Thailand, yn yr Impresso Espresso Bar
* Macchiato at Bradleys Coffee, CymruMacchiato at Bradleys Coffee, Cymru
* Caffè macchiato (Papua Gini Newydd)Caffè macchiato (Papua Gini Newydd)
* Macchiato,Venice Grind yn Mar Vista, CaliforniaMacchiato,Venice Grind yn Mar Vista, California
* Joch ddwbl macchiato gydag ychydig o ewyn mewn gwydryn yn Natick, MassachusettsJoch ddwbl macchiato gydag ychydig o ewyn mewn gwydryn yn Natick, Massachusetts

Dolenni allanol
---------------

* Fideo, 'How to Make a Caffe Macchiato | Perfect Coffee'
* Fideo, 'ESPRESSO ANATOMY - The Macchiato'

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  ""Milk Frothing Guide", CoffeeGeek, 13 June 2012". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 18 July 2020. Cyrchwyd 15 July 2018.
2. ↑  "Espresso Macchiato", Starbucks Coffee Company, 13 June 2012
3. ↑  "How to order coffee in Portugal".
4. ↑  Davids, Kenneth (1997). *Espresso: The Ultimate Coffee*. Cole Group. ISBN 1564265579.
5. ↑  Moldvaer, Anette (2014). *Coffee Obsession*. Dorling Kindersley Limited. tt. 150–151.
6. ↑
7. ↑
8. ↑