Modur trydan, wedi'i draws dorri er mwyn gweld y rhannau mewnol.
Peiriant sy'n trawsnewid egni trydanol yn egni symudol yw'r **modur trydan**. Y gwrthwyneb iddo yw'r generadur sy'n trawsnewid egni symudol yn egno trydanol. Mewn rhai megis y car trydan, gall o modur trydan weithredu i symud (pan fo'n defnyddio trydan o'r batri, ac i gynhyrchu trydan (pan wthir y brec).

Caiff y modur trydan ei ddefnyddio mewn llawer iawn o wrthrychau a ddefnyddir o ddydd i ddydd e.e. i yrru'r car trydan, i droi peiriant golchi dillad, i sychu gwallt, i weithio pwmp dŵr neu i droi disg yrrwr y cyfrifiadur. Gall y cerrynt fod yn gerrynt union neu'n gerrynt eiledol. Mae'r modur trydan yn gweithio drwy ryngweithiad dau beth: y maes magnetig a cherynt tro sy'n cynhyrchu grym o fewn y modur.

Mae'r moduron trydan mwyaf i'w gweld mewn llongau ac i bwmpio dŵr, ac mae rhai'n defnyddio 100 megawat. Defnyddir y modur trydan i gynhyrchu grym llinol neu gylchol (trorym),

Hanes
-----

Arbrawd electromagnetig Faraday, 1821
Andrew Gordon, mynach o'r Alban, a greodd y moduron trydan cyntaf a hynny yn y 1740au. Ysgrifennwyd a diffiniwyd yr egwyddor ddamcaniaethol am y tro cyntaf yn 1820 gan André-Marie Ampère, sef yr hyn a elwir heddiw yn 'ddeddf grym Ampère' a ddisgrifiai'r rhyngweithio rhwng y maes magnetig a'r cerrynt trydanol. Flwyddyn yn ddiweddarach, yn 1821, dangosodd Michael Faraday hyn pan osododd arbrawf lle roedd weiren rhydd yn crogi i mewn i ddesgil yn llawn o arian byw (Hg); ar y weiren roedd magned. Pan lifodd cerrynt drwy'r weiren, cylchdrodd y weiren o amgylch y magned; roedd hyn yn dangos fod y cerrynt yn caniatau maes magnetig o amgylch y weiren. Gellir cyfnewid yr arian byw am ddŵr hallt. Ni sylweddolwyd anferthedd y darganfyddiad, na'i gymhwysiad ymarefrol tan ddiwedd y ganrif.

Gwahanol fathau o foduron trydan, gyda batri 9v er mwyn cymharu'r maint.

Grym a throrym
--------------

Holl bwrpas bron i bob motor trydan yw achosi symudiad o ryw fath neu'i gilydd drwy electromagnetiaeth, a chynhyrchir y symudiad hwn ar ffurf grym llinol neu drorym.

Yn ôl 'deddf cyntaf Lorentz' gellir disgrifio'r ddau rym yma yn syml, fel:

{\displaystyle \mathbf {F} =I{\boldsymbol {\ell }}\times \mathbf {B} \,\!}
neu'n fwy cyffredinol:

{\displaystyle \mathbf {F} =\mathbf {J} \times \mathbf {B} }
Y dull mwyaf cyffredin o gyfrifo'r grwymoedd o fewn y modur yw drwy densorau.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Faraday, Michael (1822). "*On Some New Electro-Magnetical Motion, and on the Theory of Magnetism*". *Quarterly Journal of Science, Literature and the Arts* (*Royal Institution of Great Britain*) **XII**: 74–96 (§IX).. Adalwyd 12 Chwefror 2013.
2. ↑  Tom McInally, *The Sixth Scottish University. The Scots Colleges Abroad: 1575 to 1799* (Leiden: Brill, 2012), t.115
3. ↑  "*The Development of the Electric Motor*,". Early Electric Motors. SparkMuseum. Cyrchwyd 12 February 2013.
4. ↑  Kirtley, James L. Jr. (2005). "Class Notes 1: Electromagnetic Forces" (PDF). *6.6585 - Electric Machines*. MIT Dept of Electrical Engineering. Cyrchwyd 15 March 2013.

 gw • sg • go**Isdosbarthiad Trydan**

Amedr **·** 
Batri (trydan) **·** 
Cerrynt trydanol **·** 
Dargludiad trydan **·** 
Foltedd **·** 
Foltmedr **·** 
Grym electromotif **·** 
Gwahaniaeth potensial **·** 
Gwrthedd **·** 
Gwrthiant **·** 
Gwrthiant Mewnol Batri **·** 
Joule **·** 
Ynni **·** 
Ynysydd



Chwiliwch am ***modur trydan***  
yn Wiciadur.