Tref a chymuned ym mwrdeistref sirol Conwy, Cymru, yw **Conwy**. (Fe'i hadwaenir yn draddodiadol yn Saesneg fel *Conway*.) Roedd cynt yng Ngwynedd a Sir Gaernarfon cyn hynny. Mae'n enwog fel tref gaerog, am ei chastell, ac am y pontydd ar draws Afon Conwy. Mae ganddi boblogaeth o tua 14,208, sydd hefyd yn cynnwys Deganwy a Chyffordd Llandudno. Mae'n un o brif atyniadau twristaidd Gogledd Cymru.

Daearyddiaeth
-------------

Saif y dref ar lan orllewinol Afon Conwy, gan wynebu Deganwy, sydd ar ochr arall yr afon.

Hanes
-----

Codwyd y castell a'r waliau gan Edward I, brenin Lloegr, rhwng 1283 a 1289. Fe'u gosodwyd ar restr Safleoedd Treftadaeth y Byd UNESCO yn 1986, fel rhan o'r safle Cestyll a Muriau Trefi'r Brenin Edward yng Ngwynedd. 
Yma hefyd y safai Mynachdy Aberconwy, a sefydlwyd gan Llywelyn Fawr.

Ers dros 700 mlynedd, cynhelir Ffair Fêl Conwy ar strydoedd y dref ar 15 Medi bob blwyddyn.

Adeiladau
---------

* Bodysgallen
* Castell Conwy
* Plas Mawr
* Y Tŷ Lleiaf yng ngwledydd Prydain
* Tŷ Aberconwy

Atyniadau yn y cylch
--------------------

* Morfa Conwy - morfa a thraeth
* Caer Seion - bryngaer
* Gyffin - pentref hanesyddol

Cludiant
--------

Mae gan Conwy orsaf ar Reilffordd Arfordir Gogledd Cymru sy'n ei chysylltu â Chaergybi a Chaer.

Rhed nifer o wasanaethau bysiau rhwng Conwy a threfi a phentrefi Dyffryn Conwy ac ardaloedd eraill. Mae ar brif lwybr bws arfordir Gogledd Cymru yn ogystal.

Cyfrifiad 2011
--------------

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:



| Cyfrifiad 2011 |
| --- |
|  |  |  |
| **Poblogaeth cymuned Conwy (tref) (pob oed) (14,723)** |    | 100% |
| **Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Conwy (tref)) (3,901)** |    | 27.3% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 19% |
| **Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Conwy (tref)) (8559)** |    | 58.1% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 73% |
| **Y nifer mewn gwaith rhwng 16 a 74 oed(Conwy (tref)) (2,686)** |    | 40.6% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 67.1% |

Oriel
-----

* Ffotograff o tua 1885Ffotograff o tua 1885
* Golygfa fodern o'r drefGolygfa fodern o'r dref
* Yr harbwrYr harbwr

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Rhestr o Enwau Lleoedd Safonol Cymru". *Llywodraeth Cymru*. 13 Hydref 2021.
2. ↑  British Place Names; adalwyd 20 Tachwedd 2021
3. ↑  "Castles and Town Walls of King Edward in Gwynedd". *UNESCO World Heritage Centre*. UNESCO. Cyrchwyd 31 Mai 2019.
4. ↑  "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. Cyrchwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
5. ↑  Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
6. ↑  Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
7. ↑  Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; *Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.*; adalwyd 31 Mai 2013[*dolen marw*]

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Conwy**

**Trefi**  

Abergele  **·** Bae Colwyn  **·** Betws-y-Coed  **·** Conwy  **·** Cyffordd Llandudno  **·** Degannwy  **·** Hen Golwyn  **·** Llandudno  **·** Llanfairfechan  **·** Llanrwst  **·** Penmaenmawr  **·** Tywyn
  
**Pentrefi**  

Bae Cinmel  **·** Bae Penrhyn  **·** Betws-yn-Rhos  **·** Bryn-y-maen  **·** Bylchau  **·** Caerhun  **·** Capel Curig  **·** Capel Garmon  **·** Cefn Berain  **·** Cefn-brith  **·** Cerrigydrudion  **·** Craig-y-don  **·** Cwm Penmachno  **·** Dawn  **·** Dolgarrog  **·** Dolwen  **·** Dolwyddelan  **·** Dwygyfylchi  **·** Eglwys-bach  **·** Esgyryn  **·** Gellioedd  **·** Glanwydden  **·** Glasfryn  **·** Groes  **·** Gwytherin  **·** Gyffin  **·** Henryd  **·** Llanbedr-y-cennin  **·** Llandrillo-yn-Rhos  **·** Llanddoged  **·** Llanddulas  **·** Llanefydd  **·** Llanelian-yn-Rhos  **·** Llanfair Talhaearn  **·** Llanfihangel Glyn Myfyr  **·** Llangernyw  **·** Llangwm  **·** Llangystennin  **·** Llanrhos  **·** Llanrhychwyn  **·** Llan Sain Siôr  **·** Llansanffraid Glan Conwy  **·** Llansannan  **·** Llysfaen  **·** Maenan  **·** Y Maerdy  **·** Melin-y-coed  **·** Mochdre  **·** Nebo  **·** Pandy Tudur  **·** Penmachno  **·** Pensarn  **·** Pentrefelin  **·** Pentrefoelas  **·** Pentre-llyn-cymmer  **·** Pentre Tafarnyfedw  **·** Pydew  **·** Rowen  **·** Rhydlydan  **·** Rhyd-y-foel  **·** Tal-y-bont  **·** Tal-y-cafn  **·** Trefriw  **·** Tyn-y-groes  **·** Ysbyty Ifan