Datstyffylwr
Datstyffylwr - dull 'sydyn' o ddatod stwfflwr
Datstyffylwr - dull 'saff' o ddatod stwffwl
Datstyffylwr 'llafn'
Dadstyffylwr meddygol
Mae'r **datstyffylwr** neu **dadstyffylwr**, **dadstwffwlwr** neu **crafanc stwffwl** yn declyn i gael gwared ar stwffwl wedi'u hoelio fewn i bapur neu bren gan declyn styffylwr.

Mae'r datstyffylwr wedi'i ddylunio fel y gellir symud stwffwl mewn un gweithred syml heb niweidio bysedd y person a heb achosi llanast neu rwygiadau i'r papur neu'r pinfwrdd sy'n cynnwys y stwffwl sydd angen ei waredu. At y diben hwn, mae'r dad-stwffwlwr yn dod mewn dau ffurf nodweddiadol.

Mathau o Datstyffylwyr
----------------------

**Y datstyffylwr crafanc** - dyma'r un mwyaf cyffredin ar gyfer defnydd mewn swyddfa neu ysgol. Mae'n gweithredu fel crafanc fetal gyda phedwar 'dant' miniog yn bachu o dan y stwffwl a'i dynnu ymaith. Mae'r pedwar crafanc ar ddau 'fraich' wedi eu cysylltu gan sbring.
Gellir ddatod y stwffwl wrth fachu 'bwa' y stwffwl (sydd fel arfer ar flaen y papurau sydd wedi eu styffylu) - dyma'r "*dull sydyn*". Gellir hefyd ddatod y stwffwl drwy grafangu ar gefn y papur lle breichiau'r stwffwl wedi plygu am i fewn neu allan i amgau'r darnau papur at ei gilydd - dyma'r "*dull saff*".

**Y datstyffylwr llafn** - mae'r ddyfais yma yn debycach i lafn cyllell di-fin sy'n raddol lledaetnu tua'r carn, ac, weithiau gyda fforch fach ar y blaen er mwyn bach ar y stwffwl. Bydd person yn ymwthio'r llafn o dan y stwffwl ac wrth ei wythio'n ymhellach mae natur raddol lydan y llafn yn llacio'r stwffwl neu ei ymryddhau.

Hanes
-----

Dyfeisiwyd y datystyffylwyr cyntaf gan yr Americanwwr, William G. Pankonin, o ddinas Chicago, Illinois. Cyflwynodd patent ar gyfer ei ddyfais ar 12 Rhagfyr 1932 a cadarnhawyd y patent ar 3 Mawrth 1936.  rhoddwyd patent ar y ddyfais mwy cyfoes gan Joseph A. Foytl, o Kansas. Cyflwynwyd y patent yma ar 28 Mai 1969 ac fe'i gyhoeddywd (patent rhif 3 630 486) ar 28 Rhagfyr 1971.

Datstwffwlwr Meddygol
---------------------

Mewn meddygaeth, defnyddir peiriannau tynnu styffylau ar gyfer clipiau clwyfau. Defnyddir y clipwyr clipiau croen hyn i gael gwared ar y clipiau llawfeddygol sydd wedi'u mewnosod ar gyfer cau clwyfau mewn clwyfau. Fel rheol, mae'r rhain bellach yn ddeunydd tafladwy wedi'i becynnu'n ddi-haint. Anaml iawn y defnyddir cludwyr styffylau metel na ellir eu hailgylchu heddiw.

Datstwffylwr 'Llafn'
--------------------

Ceir hefyd teclynnau datstyffylu sydd heb ddefnydd o granfanc na sbring megis y *Sailrite* sy'n debyg i gyllell di-fin a *Kangaroo Stapel Remover*. Mae'r rhain yn debycach i gyllell neu ffordd sydd yn mynd o dan y stwffwl ac, yn raddol, ei godi o'r dudalen heb yr angen i adael a thynny allan gyda dannedd. Un mantais o'r rhain yw nad oes tebygrwydd o ddannedd neu crafangau'r teclyn, fel yn y dyfais mwy cyffredin, o niweidio y person na'r defnydd (papur neu decstiliau) lle ech-dynnir y stwffwl. Caiff amryiaethau ar y teclyn yma eu defnyddio i ddatod pwythau mewn tecstiliau a styffylau mewn gwaith coed.

Enw mewn ieithoedd Tramor
-------------------------

Yn ogystal ag enwau safonnol, ceir enwau mwy disgrifiadol o'r datystyffylwr mewn rhai ieithoedd tramor:

* Almaeneg - *Schwiegermutter* (mam-yng-nghyfraith), *Klammeraffe* (mwnci heglog); *Affenzahn* (dant mwnci), a *Hexe* (gwrach)
* Rwsieg - *скобоизвлекатель* (sgŵpydd), *дракон* (draig)

Gweler hefyd
------------

* Styffylwr
* Dadstyffylwr
* Pin bawd
* Clip papur
* Pin cau
* Tylliedydd

Dolenni
-------

* Sut mae defnyddio datstyffywr
* Dad-stwffwlr Sailrite ar di-fecanyddol ar gfyer deunydd tecstiliau
* Fideo meddygol ar dynnu styffylau meddygol

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Y dull "sydyn" o ddatod stwffwl
2. ↑
3. ↑  "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2019-04-05. Cyrchwyd 2019-06-03.
4. ↑
5. ↑