Mae ***Night Must Fall*** yn addasiad ffilm Americanaidd a ryddhawyd ym 1937. Mae'n addasiad o ddrama Emlyn Williams o'r un enw, wedi'i addasu gan John Van Druten a'i gyfarwyddo gan Richard Thorpe. Mae'n serennu Robert Montgomery, Rosalind Russell a'r Fonesig May Whitty yn ei début ffilm Hollywood yn 72 oed. Ail-adroddodd Whitty ei rôl yn y ddrama lwyfan yn Llundain a Dinas Efrog Newydd. Yn llwyddiant beirniadol, enwyd *Night Must Fall* yn ffilm orau'r flwyddyn gan y Bwrdd Adolygu Cenedlaethol .

Mae ffilm arall o'r un ddrama a ryddhawyd ym 1964 yn serennu Albert Finney .

Plot
----

Rosalind Russell a Robert Montgomery yn *Night Must Fall*
Mae Mrs Bramson (y Fonesig May Whitty ) yn fenyw oedrannus ddichonadwy sy'n dal llys mewn pentref bach yn Lloegr. Mae hi'n esgus bod angen cadair olwyn arni, ac mae'n bygwth diswyddo ei morwyn, Dora (Merle Tottenham ), am honni iddi ddwyn cyw iâr a thorri llestri. Yn y cyfamser, mae'r cartref yn dysgu bod yr heddlu wedi chwilio afon gyfagos yn chwilio am Mrs. Shellbrook, gwestai yn y gwesty lleol. Mae Dora'n tynnu sylw Mrs Bramson trwy sôn am ei chariad Gwyddelig, Danny (Robert Montgomery), sy'n gweithio yn y gwesty lleol. (Cymro yw "Dan" yn y ddrama wreiddiol). Daw Danny heibio i ymweld â Dora, sy'n gofyn i Mrs. Bramson i siarad ag ef. Gan ddeall bod Mrs Bramson yn hypochondriac sydd ond yn ffugio angen cadair olwyn, mae Danny yn ei wenieithu trwy ddweud ei bod yn ei atgoffa o'i fam. Mae'n dweud wrth Mrs. Bramson ei fod yn caru Dora ac y byddai'n ei phriodi pe bai ganddo swydd well. Mae Mrs Bramson yn cael ei swyno gan ei hynawsedd ac mae'n cynig iddo ddod yn was iddi.

Mae nith a chydymaith Mrs Bramson, Olivia Grayne (Rosalind Russell), yn amheus o Danny. Mae Mrs Bramson yn diystyru ei phryderon. Pan mae twrnai Mrs Bramson, Justin Laurie (Alan Marshal), yn cyrraedd i roi arian i'w gleient, mae'n ei rhybuddio i beidio â chadw cymaint o arian parod yn ei meddiant. Mae hi'n diystyru ei bryderon ef hefyd. Yn y cyfamser, mae Justin, sydd mewn cariad ag Olivia, yn gofyn iddi ei briodi, ond mae hi'n gwrthod oherwydd nad oes gan eu perthynas unrhyw wir ramant. Mae Justin yn gadael yn ddigalon, ac mae Danny yn gweld Mrs. Bramson yn rhoi'r arian parod yn ei sêff. Mae pryderon Olivia yn cael eu dwysáu wrth ddal Danny rhoi anrheg o siôl i Mrs. Bramson gan honni ei fod yn perthyn i'w fam. Mae Olivia wedi sylwi bod y tag pris yn dal ar y siôl. Er hynny mae Olivia yn dal i gael ei ddenu at Danny.

Mae Dora yn darganfod corff marw, heb ben, Mrs. Shellbrook yn y goedwig. Er bod Olivia yn cyhuddo Danny o'r llofruddiaeth, mae'n ei wadu. Unwaith eto, mae Mrs Bramson yn diystyru pryderon ei nith oherwydd ei bod wedi tyfu’n hoff iawn o Danny. Nid yw gweddill yr aelwyd yn teimlo'n gyffyrddus bod yn y tŷ tra bod llofrudd a'i draed yn rhydd, ond mae Mrs. Bramson yn teimlo'n ddigon diogel i aros gyda Danny. Yn ddiweddarach y noson honno, mae Mrs Bramson yn clywed sŵn dieithr ac yn dychryn. Pan mae hi'n sgrechian am Danny, mae'n dod i mewn ac yn ei thawelu trwy roi rhywbeth i'w yfed sy'n gwneud iddi gysgu. Yna mae Danny yn ei llofruddio trwy ei mygu ac yn gwagio'r sêff.

Mae Olivia yn cyrraedd yn annisgwyl ac yn cyfaddef i Danny iddi gael ei denu ato yn y gorffennol, ond nid mwyach. Mae Danny'n cyfeirio at ei blentyndod gwael a'r ffaith bod pobl yn edrych i lawr arno gan nad yw'n ddim ond gwas. Mae'n bygwth lladd Olivia hefyd, fel na all unrhyw un ei argyhuddo am lofruddiaeth Mrs Bramson. Mae'r heddlu'n cyrraedd, wedi eu galw gan Justin pan na allai gyrraedd Olivia dros y ffôn. Mae Danny yn cael ei arrestio. Wrth iddo adael, dywed Danny, "Byddaf yn crogi yn y pen draw, ond fe gânt werth eu harian yn y llys" Yna, mae Justin ac Olivia yn cofleidio.

Cast
----

Robert Montgomery a'r Fonesig May Whitty yn *Night Must Fall*

* Robert Montgomery fel Danny
* Rosalind Russell fel Olivia Grayne
* May Whitty fel Mrs. Bramson
* Alan Marshal fel Justin Laurie
* Merle Tottenham fel Dora Parkoe, y forwyn
* Kathleen Harrison fel Emily Terence, y cogyddes
* Eily Malyon fel Nyrs y pentref
* Matthew Boulton fel Arolygydd Belsize
* Beryl Mercer fel gwerthwraig
* E. E. Clive fel twyswr ymwelwyr

Derbyniad
---------

Roedd y ffilm yn llwyddiant beirniadol ond nid yn llwyddiant ariannol. *Dywedodd y New York Daily News* fod perfformiad Robert Montgomery "yn codi'r actor MGM allan o'r cromfachau isaf, lle'r oedd wedi llithro oherwydd deunydd gwael, i safle amlwg ymhlith prif chwaraewyr Hollywood." Dywedodd y papur newydd *Variety* "efallai mai celf yw ymddangosiad Montgomery mewn rhan sy'n wrthgyferbyniad i'w rolau arferol, ond nid yw'n attyniad swyddfa docynnau ." Goruchwyliodd Louis B. Mayer yn bersonol y broses o wneud trelar a ragflaenodd y ffilm, gan rybuddio cynulleidfa'r ffilm o'i "natur arbrofol."

Swyddfa docynnau
----------------

Grosiodd y ffilm gyfanswm (domestig a thramor) o $ 1,015,000: $ 550,000 o'r Unol Daleithiau a Chanada a $ 465,000 mewn mannau eraill. Gwnaeth elw o $ 40,000.

Gwobrau
-------

Enwyd *Night Must Fall* yn ffilm orau 1937 gan y Bwrdd Adolygu Cenedlaethol.

Enwebwyd Montgomery am Wobr yr Academi am yr Actor Gorau a Whitty am yr Actores Gefnogol Orau .

Cyfryngau cartref
-----------------

Rhyddhaodd Casgliad Archif Warner *Night Must Fall* ar DVD (Rhanbarth 0 NTSC) ar 14 Rhagfyr, 2010.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Night Must Fall" Archifwyd 2019-10-19 yn y Peiriant Wayback.. Turner Classic Movies. Retrieved 20 Hydref, 2019.
2. ↑  "The Outstanding Films of 1937". *National Board of Review Magazine* (National Board of Review of Motion Pictures) **XIII** (1): 3. 1 Ionawr 1938.. Adalwyd 2019-10-20.
3. ↑  "Night Must Fall". *Academy of Motion Picture Arts and Sciences*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-02-07. Cyrchwyd 2019-10-20.
4. ↑  "Night Must Fall". *DVD Beaver*. Cyrchwyd 2019-10-20.
5. ↑  "Night Must Fall". Warner Archive Collection. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-09-07. Cyrchwyd 2019-10-20.

Dolenni allanol
---------------

* (Saesneg) *Night Must Fall*  ar wefan Internet Movie Database