Ayelet Zurer (canol) sy'n chwarae Elisheva y ddynes weddw yn Shtisel a chariad Akiva am gyfnod. Naill ochr: Diane Keaton a Kevin Kline (2012)
Hadas Yaron sy'n chwarae Libbi Shtisel

|  |  |
| --- | --- |
|  Rhybudd!  | **Mae angen cywiro iaith yr erthygl hon.**   Beth am fynd ati i'w chywiro?
Dyma restr o erthyglau i'w cywiro: Tudalennau â phroblemau ieithyddol. |

Cyfres ddrama deledu o Israel yw ***Shtisel*** (Hebraeg: שטיסל) am deulu Iddewig Charedi (Haredi) o'r cyfenw hwnnw sy'n byw ym maestref Geula, Jeriwsalem. Crëwyd ac ysgrifennwyd y gyfres gan Ori Elon a Yehonatan Indursky, a darlledwyd y gyfres am y tro cyntaf ar 29 Mehefin 2013 ar sianel deledu Israeli Hebraeg, *yes Oh* (rhan o Yes TV). Yn dilyn ei llwyddiant yn Israel mae wedi ei ffrydio ar-lein yn fyd-eang ar sianel Netflix.

Stori
-----

Mae'n dilyn bywydau Shulem Shtisel (Dov Glickman), y penteulu Shtisel a rabi yn y yeshiva lleol, yn ogystal â rhai'r aelodau eraill o'i deulu. Mae'r gyfres Shtisel, sy'n rhedeg 12 pennod fesul tymor, wedi'i leoli mewn cymdogaeth grefyddol, ddi-Rhyngrwyd. Mae'r gymuned yn dilyn arferion haredi llym ac mae torri'r normau yn aml yn achosi tensiwn yn y teulu. Fodd bynnag, mae'r cymeriadau, sy'n fwy agored i ffordd o fyw seciwlar, yn adlewyrchu cymedroli Geula o'u cymharu â'u cymdogion yn Mea She'arim, y gymuned gyfagos sy'n adnabyddus am eithafiaeth grefyddol.

Mae llawer o ddeinameg y gyfres yn ymwneud ag ymdrechion Akiva Shtisel (artist talentog, golygus a swil) aflwyddiannus i ganfod gwraig a bod yn driw i'w dalent artistig. Ceir cip olwg ar natur carwriaeth o fewn y gymuned Charedi gydag unigolion yn cwrdd â darpar gariadon, yn aml wedi eu trefnu gan eu teulu neu trefnydd cariadon. Ond ymdrinir hefyd ag ymdrechion ei chwaer, Giti, i ddal dau pen-llinyn yghyd a delio gyda gŵr sy'n godinebu a chwestiynu ei ffydd. Mae ail fab y teulu, Zvi-Arye, yn ceiso byw at ddisgwyliadau ei dad ac yn ymladd gyda'i gydwybod a yw canu a cherddoriaeth yn ffordd weddus iddo fyw. Ceir rheolau clir ar wisg, cyffwrdd, bwyd, cadw'r Sabath a thrafodaethau am yr hyn sy'n kosher neu beidio. Ceir hefyd gip ar agweddau'r Charedi at y byd y tu allan i'w cymuned ei hunain.

Arloesol
--------

Mae'r gyfres wedi cael ei hystyried yn arloesol gan ei bod yn trin bywyd teulu a chymuned o Iddewon Uniongred trwy eu tynnu oddi ar eu cymdeithasau gwleidyddol a'u darlunio fel pobl "gyffredin". Mae'r gyfres ddrama wedi llwyddo i newid barn pobl am y gymuned Charedi uniongred gan eu gweld mewn golau gwahanol.

Rhyngwladol
-----------

Ym mis Hydref 2016, cyhoeddwyd bod Amazon Studios yn bwriadu ail-wneud Shtisel, a leoli yn ardal Brooklyn yn Efrog Newydd, o dan y teitl *Emmis*. Hyd yma nid oes sôn am adnewyddu'r sioe wreiddiol Israeli am redeg am drydydd tymor.

Iaith
-----

Mae'r gyfres ddrama yn cyd-fynd â chyfres ddrama arall o Israel am gymuned ac unigolion Iddewig uniongred, sef Srugim. Yn wahanol o Shtisel, dydy'r cymeriadau yn Srugim ddim yn Iddewon o'r gymuned Charedi (Haredi) nac yn siarad Iddeweg ond maent yn uniongred ac yn delio gyda bywyd a charwriaeth bob dydd o fewn terfnnau eu crefydd â'r cred.

Iaith
-----

Un hynodrwydd o'r gyfres yw natur ddwyieithog y ddeialog, gyda chymeriadau hŷn yn aml yn siarad Iddeweg gyda'i gilydd ac weithiau Hebraeg. Gellir gweld dirywiad yr iaith yn y ffaith mai dim ond Hebraeg mae'r plant iau yn ei siarad a phrin yn deall Iddeweg.

Cast
----

* Dov Glickman as Shulem
* Michael Aloni as Akiva Shtisel
* Neta Riskin as Giti Weiss
* Shira Haas as Ruchami Weiss
* Sarel Piterman as Zvi Arye Shtisel
* Zohar Strauss as Lippe Weiss
* Orly Silbersatz Banai as Aliza Gvili
* Ayelet Zurer as Elisheva Rotstein
* Sasson Gabai as Nukhem Shtisel
* Gal Fishel as Yosa'le Weiss
* Ori Ilovitz as Haim'ke Weiss
* Hadas Yaron as Libbi Shtisel
* Eliana Shechter as Tovi Shtisel

Dolenni
-------

* Gwefan swyddogol Shtisel
* Shtisel ar IMBd
* Shtisel ar Netflix

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Ghert-Zand, Renee (4 March 2016). "Why I Can't Stop Watching 'Shtisel'". *The Forward*. Cyrchwyd 5 April 2016.
2. ↑  "Netflix picks up Shtisel from Dori". *Rapid TV News*. 18 December 2018. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2021-04-10. Cyrchwyd 2019-04-12.
3. ↑  Sarkar, Barnana (January 4, 2019). "Netflix Top 10: From 'The Protector', and 'Sacred Games' to 'Money Heist', the top non-English shows on Netflix" (yn Saesneg). Cyrchwyd 2019-01-17.
4. ↑  "Netflix adds a stream of new Israeli content - Israel News - Jerusalem Post". *www.jpost.com*. Cyrchwyd 2019-01-17.
5. ↑  Kustanowitz, Esther D. (2019-01-14). "Hit Israeli TV show 'Shtisel' pushes Haredi community boundaries". *J.* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2019-01-17.
6. ↑  Peleg, Yaron (2016). *Directed by God: Jewishness in Contemporary Israeli Film and Television*. Austin, Texas: University of Texas Press. tt. 112. ISBN 9781477309506.
7. ↑
8. ↑  Kamin, Debra (17 October 2016). "Israeli Drama About Ultra-Orthodox Brood Gets American Treatment". *Variety*. Cyrchwyd 27 September 2017.