Fel nifer o gymunedau a mudiadau eraill, mae aelodau'r gymuned lesbiaidd, hoyw, deurywiol, a thrawsryweddol (LHDT) wedi mabwysiadu rhai symbolau i'w huniaethu a'u huno.

Trionglau pinc a du
-------------------

Defnyddiwyd y triongl pinc yn wreiddiol i ddynodi dynion cyfunrywiol fel bathodyn mewn gwersylloedd crynhoi'r Natsïaid.
Defnyddiwyd y triongl du i ddynodi lesbiaid, puteiniaid, menywod a ddefnyddiodd rheolaeth cenhedlu, ac eraill mewn gwersylloedd crynhoi'r Natsïaid.

*Gweler hefyd: Hanes hoywon yn yr Almaen Natsïaidd a'r Holocost.*
Un o'r symbolau hynaf yw'r triongl pinc, sydd â'i wreiddiau yn y bathodynnau a orfodwyd i bobl gyfunrywiol wisgo ar eu dillad yn y gwersylloedd crynhoi Natsïaidd. Amcangyfrifwyd i gymaint â 220,000 o hoywon a lesbiaid golli eu bywydau yn ogystal â'r chwe miliwn o Iddewon, Sipsiwn, Comiwnyddion ac eraill a laddwyd gan y Natsïaid yn eu gwersylloedd difa yn ystod yr Ail Ryfel Byd fel rhan o Ateb Terfynol Hitler. Am y rheswm hwn, defnyddir y triongl pinc fel symbol o hunaniaeth ac i gofio'r erchyllterau a ddioddefant hoywon o dan yr erlidwyr Natsïaidd. Mabwysiadodd ACT-UP (*AIDS Coalition to Unleash Power*) y triongl pinc gwrthdro hefyd i symboleiddio'r frwydr yn erbyn AIDS.

Gorfododd y Natsïaid i fenywod "annymunol", yn cynnwys lesbiaid, wisgo'r triongl du gwrthdro. Mae lesbiaid heddiw wedi adfer y symbol hwn ar gyfer eu hunain fel mae dynion hoyw wedi adfer y triongl pinc.

Lambda
------

Lambda lafant.
Yn 1970, dewiswyd y llythyren Roeg lambda (λ) i symboleiddio ymgyrch y Gay Activists' Alliance dros ryddhad hoyw ac, pedair mlynedd yn ddiweddarach, gan y Gyngres Hawliau Hoyw Ryngwladol yng Nghaeredin i gynrychioli hawliau i hoywon a lesbiaid. O ganlyniad, daeth y lambda yn fyd-enwog fel symbol LHD. Mae'n draddodiadol i'r lambda cael ei liwio'n lafant, lliw sydd, fel pinc, yn gysylltiedig â chyfunrywioldeb. Yn ffiseg mae'r lambda yn cynrychioli tonfedd, sy'n gysylltiedig ag egni, ac felly defnyddir i symboleiddio egni'r Mudiad Hawliau Hoyw.

Mae'r mudiad Americanaidd dros hawliau hoyw, Lambda Legal, yn defnyddio enw'r symbol hwn.

Baner enfys
-----------

 *Prif erthygl: Baner enfys (mudiad LHDT)*
Fersiwn cyfredol y faner enfys.
Dyluniodd Gilbert Baker y faner enfys ar gyfer Dathliad Rhyddid Hoyw San Francisco 1978. Nid yw'r faner yn dangos enfys, ond lliwiau'r enfys fel stribedi llorweddol, gyda choch ar y brig a phorffor ar y gwaelod. Mae'n cynrychioli amrywiaeth hoywon a lesbiaid ar draws y byd. Weithiau defnyddir stribed du, i gynrychioli gwrywdod neu falchder lledr, yn lle'r stribed porffor. Mae coch yn sefyll am fywyd, oren am iachâd, melyn am yr haul, gwyrdd am natur, glas am heddwch, a phorffor am enaid. Roedd gan y faner enfys wreiddiol dau stribed ychwanegol, pinc ac acwa, dau liw sy'n dynodi deurywioldeb. Mae'r dau liw hyn yn y Triongl Dwbl Deurywiol ac mae'r pinc yn debyg i'r triongl pinc. Mae'r faner enfys wreiddiol wyth-liw yn chwifio dros The Castro yn San Francisco ac uwchben y Ganolfan Gymunedol Lesbiaidd, Hoyw, Deurywiol, a Thrawsrywiol yn Ninas Efrog Newydd.

Trionglau deurywiol
-------------------

Trionglau gorgyffyrddol (deurywioldeb)
Mae'r symbol hwn yn cynrychioli deurywioldeb a balchder deurywiol. Mae union darddiad y symbol hwn yn ansicr. Y syniad poblogaidd yw bod y triongl pinc yn sefyll am gyfunrywioldeb (gweler uchod), tra bo'r glas yn sefyll am heterorywioldeb. Mae'r ddau gyda'i gilydd yn ffurfio'r lliw lafant, cymysgedd o'r ddau gyfeiriadedd rhywiol a lliw sydd wedi bod yn gysylltiedig â chyfunrywioldeb am bron i ganrif. Mae hefyd yn bosib bod pinc yn cynrychioli atyniad i fenywod, glas yn cynrychioli atyniad i wrywod a lafant yn cynrychioli atyniad i'r ddau.

Baner ddeurywiol
----------------

Baner falchder deurywiol
Yn 1988, dyluniodd Michael Page baner falchder deurywiol i gynrychioli'r gymuned ddeurywiol. Mae'n faner betryalog sy'n cynnwys stribed magenta llydan ar y brig, i gynrychioli atyniad i rai o'r un ryw; stribed glas llydan ar y gwaelod, i gynrychioli atyniad i rai o'r rhyw arall; a stribed lafant-tywyll cul yn y canol, sy'n cynrychioli atyniad i'r ddau ryw.

Symbolau trawsryweddol
----------------------

Symbol trawsryweddol (amrywiolion)

*Gweler hefyd: Symbolau rhyweddol.*
Mae symbolau trawsryweddol poblogaidd, a ddefnyddir i gynrychioli trawswisgwyr, trawsrywiolion a phobl drawsryweddol eraill, gan amlaf yn cynnwys symbol biolegol addasedig, sy'n tarddu o lun gan Holly Boswell. Yn ogystal â'r saeth sy'n ymestyn o dde brig y cylch sef y symbol biolegol am y gwryw (o'r symbol seryddol am Fawrth), ac yn ogystal â'r groes sy'n ymestyn o waelod y cylch sef y symbol biolegol am y fenyw (o'r symbol seryddol am Wener), mae'r symbol yn cynnwys y ddwy ddyfais hon â chroes gyda phen saeth (sy'n cyfuno'r motiffau gwrywol a benywol) sy'n ymestyn o chwith brig y cylch.

Baner falchder trawsryweddol
Symbol trawsryweddol arall yw'r faner falchder trawsryweddol a ddyluniwyd gan Monica Helms, a ddangoswyd yn gyntaf mewn parêd balchder yn Phoenix, Arizona, UDA, yn 2000. Mae'n cynnwys pum stribed llorweddol: dau yn las golau, dau'n binc, a stribed gwyn yn y canol. Disgrifiodd Helms ystyr y faner fel y ganlyn:

> "Mae'r glas golau yn lliw traddodiadol ar gyfer bechgyn babanaidd, mae pinc ar gyfer merched, ac mae'r gwyn yn y canol ar gyfer y rhai sy'n trawsnewid, y rhai sy'n teimlo fod ganddynt rywedd niwtral neu ddim rhywedd, a'r rhai sy'n yn rhyngrywiol. Y fath batrwm yw hi fel pa bynnag ffordd caiff ei hedfan, bydd hi pob amser yn gywir. Mae hyn yn symboleiddio ni yn trio darganfod cywirdeb mewn bywydau ein hunain."
> 
> 

Mae symbolau trawsryweddol eraill yn cynnwys y glöyn byw (sy'n symboleiddio trawsffurfiad neu fetamorffosis), a symbol in ac iang pinc/glas golau.

Dolenni allanol
---------------

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Categori:Symbolau LHDT***

* (Saesneg) Delweddau o symbolau LHDT a gwybodaeth hanesyddol amdanynt Archifwyd 2008-01-01 yn y Peiriant Wayback.

| * v
* t
* e
Pynciau LHDT |
| --- |
| Cyfunrywioldeb | 
* Cymuned hoyw
* Homoffobia
* Hoyw
* Lesbiaeth

 |
| Deurywioldeb | 
* Cymuned ddeurywiol
* Deu-chwilfrydig
* Deuffobia
* Tsic deurywiol

 |
| Trawsrywedd | 

|  |  |
| --- | --- |
| Hunaniaethau rhywedd | 
* Anneuaidd
* Cydrywedd
* Dyn trawsryweddol
* Menyw drawsryweddol
* Rhywedd amrywiol
* Trydydd rhywedd

 |
| Pynciau eraill | 
* Camenwi
* Dysfforia rhywedd
* Mynegiant rhywedd
* Trawsffobia
* Trawsnewid rhywedd

 |

 |
| Hanes | 
* Pederastiaeth
* Yr Almaen Natsïaidd a'r Holocost
* Terfysgoedd Stonewall
* Rhyddhad Hoyw

 |
| Diwylliant | 
* Balchder
* Eicon
* Symbolau
* Twristiaeth

 |
| Gwleidyddiaeth, cymdeithas a'r gyfraith | 
* Hawliau LHDT
* Mabwysiad gan rieni LHDT
* Mudiadau cymdeithasol LHDT
* Priodas gyfunryw

 |
| Meddygaeth | 
* Cyfeiriadedd rhywiol

 |
| 
* Categori Categori

 |