Plaid wleidyddol genedlaetholgar yng Nghymru yw **Gwlad**. Fe’i lansiwyd yn ystod haf 2018 fel **Ein Gwlad** a fe'i adwaenir hefyd fel **Gwlad Gwlad** cyn mabwysiadu'r enw cyfredol yn 2020. Sefydlwyd y blaid gan yr arweinydd presennol Gwyn Wigley Evans.

Disgrifia'r blaid ei hun fel corff sydd o blaid annibyniaeth i Gymru, o blaid Brexit a chanol-dde. Mae'n gwrthod labeli ideolegau ac yn ceisio efelychu gwleidyddiaeth syncretaidd Ewropeaidd, megis y Mudiad Pum Seren yn yr Eidal.

Safodd tri ymgeisydd yn enw'r blaid yn etholiad cyffredinol 2019 y Deyrnas Unedig : Siân Caiach ar gyfer Canol Caerdydd; Gwyn Wigley Evans yn Sir Drefaldwyn, a Laurence Williams ar gyfer Bro Morgannwg. Y seddi hyn yw lle na safodd Plaid Cymru fel rhan o'r cytundeb Gynghrair Aros gyda'r Democratiaid Rhyddfrydol a'r Blaid Werdd. Mae'r blaid yn bwriadu ymgeisio am seddau yn Senedd Cymru yn etholiad 2021.

Polisïau
--------

### Lles

Mae Gwlad yn dadlau bod y wladwriaeth les bresennol yn gwneud pobl yn orddibynnol ar fudd-daliadau. Maent yn bwriadu cyflwyno incwm sylfaenol i bob dinesydd i gymryd lle y Lwfans Ceisio Gwaith, y pensiwn gwladol sylfaenol, a rhai buddion eraill.

### Iechyd

Mae Gwlad yn gwrthwynebu preifateiddio'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol, ac yn argymell cyllido gofal iechyd drwy yswiriant gorfodol ar y cyd â threthiant, yn debyg i'r drefn yn Lwcsembwrg. Mae'r blaid yn bwriadu hyfforddi meddygon a nyrsys yng Nghymru yn hytrach na recriwtio o wledydd arall, ac yn awgrymu cyfuno meddygfeydd bychain yn bolyclinigau lleol.

### Cyfiawnder

Mae'r blaid yn argymell sefydlu un heddlu cenedlaethol i Gymru. Maent o blaid adeiladu carchar i fenywod yng Nghymru, a lleihau'r niferoedd o garcharorion o wledydd eraill y Deyrnas Unedig a ddanfonir i garchardai Cymru.

### Tai

Mae Gwlad yn dadlau taw'r ateb i'r diffyg tai yng Nghymru ydy'r stoc o dai gweigion ac ail gartrefi sydd eisoes, nid adeiladu "stadau cymudo" fel y mae'r Cynlluniau Datblygu Lleol yn gwneud. Maent yn bwriadu codi tâl ychwanegol o 500% ar dreth y cyngor ar ail gartrefi yng Nghymru, a hefyd codi gorbris "tir heb ei ddatblygu" ar dir sydd wedi derbyn caniatâd cynllunio ond heb ei ddatblygu ers dwy flynedd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Aelod Cyngor Gwledig Llanelli - Sian Mair Caiach". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2020-04-12. Cyrchwyd 2020-04-12.
2. 1 2  "Gweld cofrestriad - Y Comisiwn Etholiadol". *search.electoralcommission.org.uk*. Cyrchwyd 2020-04-11.
3. ↑  "Gwlad! Gwlad?: An invitation to a party – Review". *Nation.Cymru* (yn Saesneg). 2018-12-04. Cyrchwyd 2020-04-11.
4. ↑  "Populist and proud or a Welsh UKIP? – an interview with Ein Gwlad". *Nation.Cymru* (yn Saesneg). 2018-12-20. Cyrchwyd 2020-04-11.
5. ↑  "Pro-Welsh independence party 'steps into the breach'". *Cambrian News* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2020-04-11.
6. 1 2  ""Annibyniaeth x 3″ yw nod plaid newydd Gwlad". *Golwg360*. 2019-11-11. Cyrchwyd 2020-04-11.
7. ↑  "Plaid newydd i Gymru er mwyn "ymwrthod â phatrwm" Bae Caerdydd", Golwg360 (6 Mawrth 2018). Adalwyd ar 21 Hydref 2018.
8. ↑  "Who's standing for election in Wales?". *BBC News* (yn Saesneg). 2019-11-15. Cyrchwyd 2020-04-11.
9. ↑  "Gwlad Gwlad standing in four seats where Plaid Cymru have withdrawn 'to offer people a pro-independence vote'". *Nation.Cymru* (yn Saesneg). 2019-11-15. Cyrchwyd 2020-04-11.
10. 1 2 3 4  "Maniffesto 2019 Archifwyd 2020-04-11 yn y Peiriant Wayback.", Gwlad. Adalwyd ar 11 Ebrill 2018.

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan swyddogol
* Gwlad (plaid wleidyddol) ar Twitter