Mae **Rosalind Elias**  (ganwyd 13 Mawrth 1929) yn ganwr opera Americanaidd. Cafodd gyrfa hir a chlodfawr fel mezzo-soprano yn y Metropolitan Opera, Dinas Efrog Newydd.

Cefndir
-------

Ganed Rosalind Elias yn Lowell, Massachusetts, y 13eg a'r plentyn ieuengaf o deulu o Americanaid gyda'i gwreiddiau yn Libanus. Derbyniodd ei gwersi canu cyntaf yn Lowell gan Miss Lillian Sullivan. Astudiodd yn y New England Conservatory. Ymddangosodd gyda New England Opera o 1948 i 1952. Yna, aeth i'r Eidal i gwblhau ei hastudiaethau lleisiol yn Accademia Nazionale di Santa Cecilia yn Rhufain, gyda Luigi Ricci a Nazzareno De Angelis.

Gyrfa
-----

Gwnaeth ei début yn y Metropolitan Opera fel Grimgerde yn *Die Walküre* gan Wagner, ar 23 Chwefror, 1954. Bu iddi ganu 687 perfformiad o 54 rôl yno, gan gynnwys:

* Bersi yn *Andrea Chénier* gan Umburto Giordano
* Rôl y teitl yn *Carmen*, Georges Bizet
* Rosina yn *Barbwr Sevilla*, Gioachino Rossini
* Laura yn *La Gioconda*, Amilicare Ponchielli
* Suzuki yn *Madama Butterfly* Giacomo Puccini
* Siebel yn *Faust*, Charles Gounod
* Nancy yn *Martha*, Friedrich von Flotow
* Cherubino a Marcellina yn *Le nozze di Figaro* Wolfgang Amadeus Mozart
* Dorabella yn *Così fan tutte*, Mozart
* Octavian yn *Der Rosenkavalier*, Richard Strauss
* Olga yn *Eugene Onegin*, Pyotr Ilyich Tchaikovsky
* Marina yn *Boris Godunov*, Modest Mussorgsky
* Fenena yn *Nabucco*, Giuseppe Verdi
* Azucena yn *Il trovatore*, Verdi
* Amneris yn *Aida*, Verdi
* Charlotte yn *Werther*, Jules Massenet
* Y Wrach yn Hänsel und Gretel, Engelbert Humperdinck

Creodd rôl Erika yn opera Samuel Barber, *Vanessa*, ar 15 Ionawr, 1958, a rôl Charmian yn *Antony a Cleopatra* gan yr un cyfansoddwr, ar gyfer agor Tŷ Opera Metropolitan newydd yn y Lincoln Centre, ar 16 Medi, 1966.

Perfformiodd Elias dramor hefyd, yn arbennig fel *La Cenerentola* gyda Opera cenedlaethol yr Alban ym 1970, fel *Carmen* yn Opera Fienna ym 1972, ac fel Baba y Twc yn *The Rake's Progress* Igor Stravinsky yn Ngŵyl Glyndebourne ym 1975.

Bu Elias yn chware rôl yr Hen Farwnes yn *Vanessa*, Samuel Barber. Gan berfformio'r gwaith am y tro cyntaf yn Opéra de Monte-Carlo, a Los Angeles Opera yn 2004 ac yn Opera Dinas Efrog Newydd yn 2007.

Chwaraeodd Elias rôl "Heidi Schiller" mewn adfywiad o sioe gerdd James Goldman a Stephen Sondheim *Follies*, yng nghanolfan John F. Kennedy yn 2011. Fe wnaeth ei début ar Broadway yn 82 mlwydd oed pan symudodd y sioe gerdd yno rhwng Awst 2011 a Ionawr, 2012.

Recordio
--------

Ym myd darlledu byw, enillodd perfformiad Elias fel Bathsheba o dan arweiniad Alfredo Antonini ar gyfer opera CBS o opera Ezra Laderman a *David Wept*, ganmoliaeth feirniadol i Ellias ym 1971

Gwnaeth nifer o recordiadau, gan gynnwys Cherubino yn *Le nozze di Figaro* o dan Erich Leinsdorf, Preziosilla yn *La forza del destino* a Laura yn *La Gioconda*, gyferbyn â Zinka Milanov, Giuseppe Di Stefano a Leonard Warren. Recordiodd Suzuki yn *Madama Butterfly* ddwywaith, yn gyntaf gyferbyn ag Anna Moffo ym 1957, ac yna gyferbyn â Leontyne Price ym 1962. Recordiodd Azucena yn *Il trovatore* gyferbyn â Leontyne Price, Richard Tucker a Giorgio Tozzi, yn ogystal â Maddalena yn *Rigoletto*, Meg Page yn *Falstaff* (dan Georg Solti ym 1963) a Judith yng Nghastell Bluebeard's Bartók. Hi oedd yr unawdydd mezzo / contralto mewn cyngherddau fel Roméo et Juliette Berlioz ac *Offeren Dros y Meirw* Verdi. Enillodd recordiad *Figaro* o dan Leinsdorf wobr Grammy am y Recordiad Clasurol Gorau, Cast Opera neu Choral, yn yr Ail Wobrau Grammy Blynyddol ym 1959.

Ar 7 Ebrill, 2019 derbyniodd gwobr am gyfraniad arbennig yng Ngwobrau blynyddol Opera News yn Efrog Newydd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Goodwin, N. & Eliassen, M. (2013, July 25). Elias, Rosalind. Grove Music Online adalwyd 1 Mai. 2019
2. ↑  Rosalind Elias Bywgraffiad ar IMDb adalwyd 2 mai 2019
3. ↑  Rosalind Elias Bywgraffiad ar All Music adalwyd 1 Mai. 2019
4. 1 2  The Fourteenth Annual OPERA NEWS Awards: Rosalind Elias MEZZO-SOPRANO gan F. Paul Driscoll, Ebrill 2019 Archifwyd 2019-05-02 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 2 Mai 2019
5. ↑  .4 Major Met Opera Premieres Featuring Rosalind Elias adalwyd 2 mai 2019
6. ↑  YN Times  *Broadway Debut After a Life of Opera gan ANTHONY TOMMASINI 23 Hydref, 2011* adalwyd 1 Mai 2019
7. ↑  Rosalind Elias ar Discogs adalwyd 1 Mai 2019
8. ↑  Ailyn Pérez and Rosalind Elias Among 2019 Opera News Awards Honorees adalwyd 2 Mai 2019

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 5117438
* LCCN: no92006095
* ISNI: 0000 0001 1506 9658
* GND: 134366514
* SUDOC: 160292913
* BNF: cb13893629x (data)
* BIBSYS: 4028684
* NKC: pag20191053004
* BNE: XX1123543
* CiNii: DA09334049

 |