Roedd **Edwin Thomas Maynard** (21 Mawrth 1878 – 20 Tachwedd 1961)  oedd yn cael ei adnabod fel **Edwin Thomas** neu **"Beddoe" Thomas** yn brop undeb rygbi rhyngwladol o Gymru a chwaraeodd rygbi clwb i Glwb Rygbi Casnewydd. Roedd Thomas yn rhan o dîm Cymru a enillodd y Goron Driphlyg ym 1909, ac a wynebodd bob un o dri phrif dîm Hemisffer y De; Seland Newydd, De Affrica ac Awstralia, dros Gasnewydd.

Gyrfa rygbi
-----------

Dechreuodd Thomas ei yrfa rygbi gyda'r clwb haen is leol Pontnewydd cyn symud i Gasnewydd ym 1899. Cafodd ei gapio gyntaf i Gymru yng ngêm Rygbi'r Pedair Gwlad 1904 yn erbyn yr Alban. Hon oedd ail gêm y twrnamaint i Gymru, ar ôl dechrau'r Bencampwriaeth gyda gêm gyfartal yn erbyn Lloegr. Daeth y detholwyr â phum cap newydd i mewn i dîm Cymru ar gyfer gêm yr Alban, ac roedd Thomas yn un o bedwar chwaraewr newydd a ddaeth i mewn i'r pac. Wedi'i chwarae yn St Helen, Abertawe, roedd Cymru'n dominyddu'r gêm gyda'r pac yn rhoi digon o feddiant i gefnwyr Cymru. Ar ôl y fuddugoliaeth dros yr Alban, cafodd Thomas ei ail-ddewis ar gyfer gêm olaf yr ymgyrch oddi gartref yn yr Iwerddon. Daeth y cyfarfyddiad ag Iwerddon i ben gyda Chymru yn colli, yn cael ei feio yn bennaf ar benderfyniadau dyfarnu gwael.

Ni ddewiswyd Thomas ar gyfer Pencampwriaeth 1905, ond roedd yn rhan o dîm Casnewydd i wynebu'r Crysau Duon, ar eu taith dramor gyntaf. Collodd Casnewydd y gêm o drwch y blewyn, ond chwaraeodd Thomas gyda sêl fawr, gan gefnogi seren blaenwr Casnewydd, Charlie Pritchard. Cyn ennill ei drydydd cap, byddai Thomas yn wynebu dau dîm teithiol arall i Gasnewydd; De Affrica ym 1906 ac Awstralia ym 1908, arweiniodd y ddwy gêm at golledion cul i'r twristiaid.

Cafodd Thomas ei ail ddewis dros Gymru ar gyfer Pencampwriaeth y Pedair Gwlad 1909, bum mlynedd ar ôl ei ymddangosiad olaf dros Gymru. Methodd Thomas gêm agoriadol y twrnamaint unwaith eto, a ddaeth i mewn yn lle George Hayward ar gyfer gêm yr Alban. Ar ôl buddugoliaeth dros yr Alban, cadwodd Thomas ei le am weddill y Bencampwriaeth, a welodd fuddugoliaeth dros Ffrainc ac yna Iwerddon. Trwy guro'r holl Genhedloedd Cartref eraill, enillodd Cymru'r Bencampwriaeth a chasglu'r Goron Driphlyg. Roedd y fuddugoliaeth dros Ffrainc, er nad oedd yn rhan swyddogol o'r twrnamaint tan dymor 1910, hefyd wedi rhoi Camp Lawn o fuddugoliaethau i Gymru. Chwaraeodd Thomas un gêm ryngwladol arall, y cyfarfod agoriadol â Ffrainc ar gyfer Pencampwriaeth y Pum Gwlad 1910, a enillodd Cymru 49-14. Disodlwyd Thomas ar gyfer y gêm nesaf gan wneud lle i'w gymar o dîm Casnewydd Harry Jarman.

Ar ôl iddo ymddeol o rygbi, daeth Thomas yn dafarnwr, gan redeg y Tafarn Pen-y-bont yn y Bontnewydd. Ar un adeg defnyddiwyd Tafarn y Pen-y-bont fel pencadlys clwb ei hen dîm Clwb Rygbi Pontnewydd. Cadwodd Thomas ei berthynas agos â'i gyn clwb, a gwnaed ef yn aelod oes ym 1949.

### Gemau rhyngwladol wedi'u chwarae

**Cymru** 

* Ffrainc 1909, 1910
* Iwerddon 1904, 1909
* yr Alban 1904, 1909

Teulu
-----

Ym 1899 priododd Maynard a Sarah Edith Tremeer

Llyfryddiaeth
-------------

* Billot, John (1972). *All Blacks in Wales*. Ferndale: Ron Jones Publications.
* Billot, John (1974). *Springboks in Wales*. Ferndale: Ron Jones Publications.
* Jenkins, John M.; et al. (1991). *Who's Who of Welsh International Rugby Players*. Wrecsam: Bridge Books. ISBN 1-872424-10-4.
* Parry-Jones, David (1999). *Prince Gwyn, Gwyn Nicholls and the First Golden Era of Welsh Rugby*. Bridgend: seren. ISBN 1-85411-262-7.
* Smith, David; Williams, Gareth (1980). *Fields of Praise: The Official History of The Welsh Rugby Union*. Cardiff: University of Wales Press. ISBN 0-7083-0766-3.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Beddoe Thomas-Maynard Scrum.com
2. ↑  "The Newport Team - Evening Express". Walter Alfred Pearce. 1905-12-23. Cyrchwyd 2021-02-08.
3. ↑  "PONTNEWYDD - Evening Express". Walter Alfred Pearce. 1905-10-07. Cyrchwyd 2021-02-08.
4. ↑  Billot (1972),tud 37.
5. ↑  "A WELSH FORWARD WHO HAS NOT BEEN CAPPED SINCE1904 - Evening Express". Walter Alfred Pearce. 1909-02-06. Cyrchwyd 2021-02-08.
6. ↑  Jenkins (1991), tud 109.
7. ↑  Smith (1980), pg 472.
8. ↑  "WALES V FRANCE - Evening Express". Walter Alfred Pearce. 1910-01-01. Cyrchwyd 2021-02-08.
9. ↑  "IRELANDVWALES - Evening Express". Walter Alfred Pearce. 1904-03-14. Cyrchwyd 2021-02-08.
10. ↑  "STORY OF ViCTORY - Evening Express". Walter Alfred Pearce. 1909-03-13. Cyrchwyd 2021-02-08.
11. ↑  "THE WELSH TEAM - Evening Express". Walter Alfred Pearce. 1904-01-30. Cyrchwyd 2021-02-08.