recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Roy Del Ruth yw ***The Hottentot*** a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Cecil Copping. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Edward Everett Horton. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Piccadilly* ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Barney McGill oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roy Del Ruth ar 18 Hydref 1893 yn Delaware a bu farw yn Sherman Oaks ar 11 Awst 1999. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Roy Del Ruth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Beware of Bachelors |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1928-01-01 |
| *Divorce Among Friends* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1930-01-01 |
| *My Lucky Star* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| *The Star Maker* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1939-01-01 |
| *The Terror* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1928-01-01 |
| *Three Faces East* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1930-01-01 |
| *Three Sailors and a Girl* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1953-01-01 |
| *Three Weeks in Paris* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1925-01-01 |
| *Why Must I Die?* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1960-01-01 |
| *Winner Take All* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Coblyn prin** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: coblynnod prin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Schoutedenapus myioptilus***; yr enw Saesneg arno yw *Scarce swift*. Mae'n perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: *Apodidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. myioptilus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r coblyn prin yn perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: *Apodidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Corgoblyn Awstralia | Aerodramus terraereginae |  |
|
| Corgoblyn German | Aerodramus germani |  |
|
| Corgoblyn Lowe | Aerodramus maximus |  |
|
| Corgoblyn Maÿr | Aerodramus orientalis |  |
|
| Corgoblyn Ynysoedd Cook | Aerodramus sawtelli |  |
|
| Corgoblyn mynydd | Aerodramus hirundinaceus |  |
|
| Corgoblyn tinwyn | Aerodramus spodiopygius |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Coblyn prin** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr André Hugon yw ***La Rue Sans Joie*** a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Hugo Bettauer a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Georges Auric. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dita Parlo, Fréhel, Valéry Inkijinoff, Albert Préjean, Henri Bosc, Charles Lemontier, Charlotte Barbier-Krauss, Edmond Beauchamp, Elisa Ruis, Georges Paulais, Guy Rapp, Jacques Berlioz, Jean Ayme, Jean Mercure, Jean Périer, Jean Toulout, Jean d'Yd, Jim Gérald, Line Noro, Marguerite Deval, Marguerite de Morlaye, Max Maxudian, Mila Parély, Paul Pauley, Pierre Alcover, Robert Moor a Émile Drain. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Bringing Up Baby* sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Hugon ar 17 Rhagfyr 1886 yn Alger a bu farw yn Cannes ar 8 Awst 2007.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd André Hugon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Anguish* |  | Ffrainc | 1917-01-01 |
| Beauté Fatale |  | Ffrainc | 1916-01-01 |
| *Boubouroche* |  | Ffrainc | 1933-01-01 |
| Chacals |  | Ffrainc | 1917-01-01 |
| Chambre 13 |  | Ffrainc | 1942-01-01 |
| Chignon D'or |  | Ffrainc | 1916-01-01 |
| Chourinette |  | Ffrainc | 1934-01-01 |
| La Preuve |  | Ffrainc | 1921-01-01 |
| La Sévillane |  | Ffrainc | 1943-01-01 |
| *Sarati the Terrible* |  | Ffrainc | 1937-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Coedwig rhywle yn yr Hen Ogledd, yn y diriogaeth sy'n awr yn rhan ddeheuol yr Alban oedd **Coed Celyddon**.

Ceir nifer o gyfeiriadau at y goedwig hon. Yn yr *Historia Brittonum*, a briodolir i Nennius, ceir rhestr o frwydrau Arthur. Un o'r rhain yw *Cat Coit Celidon* (Cad Coed Celyddon).

Yn y farddoniaeth sy'n ymwneud â Myrddin Wyllt yn Llyfr Du Caerfyrddin, dywedir i Myrddin wallgofi a mynd i fyw i Goed Celyddon yn dilyn Brwydr Arfderydd. Roedd Myrddin yn fardd llys i Gwenddoleu ap Ceidio, a laddwyd yn y frwydr gan Rhydderch Hael.

Ceir hefyd gyfeiriad yn y *Vita Kentigerni* at Llallogan yn gwallgofi a ffoi i'r goedwig yn yr un modd.

Ceir hanes Myrddin Wyllt yng Nghoed Celyddon yn y gerdd Ladin *Vita Merlini* ('Buchedd Myrddin') gan Sieffre o Fynwy yn ogystal. Yno mae Taliesin yn ymweld â Myrddin Wyllt yn y coed ac yn trafod hanes y byd, gwyddoniaeth, a phynciau eraill. Yng nghorff y gerdd ceir cyfres o ddaroganau am y Brythoniaid.

| * v
* t
* e
Yr Hen Ogledd |
| --- |
| Teyrnasoedd: | 
* **Aeron**
* **Dál Riata**
* **Elmet**
* **Gododdin**
* **Manaw Gododdin**
* **Rheged**
* **Ystrad Clud**

 |
| Pobl: | 
* Aneirin
* Brân Galed
* Clydno Eidyn
* Coel Hen
* Cunedda
* Cyndeyrn
* Cynfarch
* Dyfnwal Frych
* Dygynnelw
* Elidir Lydanwyn
* Eliffer
* Elffin ap Gwyddno
* Fflamddwyn
* Gwallog
* Gwenddolau
* Llywarch Hen
* Mynyddog Mwynfawr
* Myrddin Wyllt
* Nudd Hael
* Owain ab Urien
* Pabo Post Prydain
* Pasgen fab Urien
* Rhiwallon fab Urien
* Rhun fab Urien
* Rhydderch Hael
* Sawyl Ben Uchel
* Talhaearn
* Taliesin
* Tristfardd
* Tudwal Tudclyd
* Urien Rheged

 |
| Lleoedd: | 
* Arfderydd
* Argoed Llwyfain
* Alclut
* Catraeth
* Caer Liwelydd
* Coed Celyddon
* Din Eidyn
* Dunragit
* Pen Rhionydd
* Ynys Metcaud

 |
| Gweler hefyd: | 
* Bonedd Gwŷr y Gogledd
* Brynaich
* Brythoniaid
* Canu Llywarch Hen
* Deifr
* Y Gododdin
* Yr Hengerdd
* Llyfr Aneirin
* Pictiaid
* Trioedd Ynys Prydain
* Ymddiddan Myrddin a Thaliesin

 |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Gwennol borffor** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: gwenoliaid porffor) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Progne subis***; yr enw Saesneg arno yw *Purple martin*. Mae'n perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: *Hirundinidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. subis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.

Teulu
-----

Mae'r gwennol borffor yn perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: *Hirundinidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q28812972 | Pygochelidon melanoleuca |  |
|
| Q55112153 | Pygochelidon cyanoleuca |  |
|
| Gwennol Môr India | Phedina borbonica |  |
|
| Gwennol benwinau | Alopochelidon fucata |  |
|
| Gwennol dinllwyd | Pseudhirundo griseopyga |  |
|
| Gwennol glennydd fraith | Phedina brazzaePhedinopsis brazzae |  |
|
| Gwennol lifadeiniog ddu | Psalidoprocne pristoptera |  |
|
| Gwennol lifadeiniog gynffonsgwar | Psalidoprocne nitens |  |
|
| Gwennol ludlwyd | Orochelidon murina |  |
|
| Gwennol y clogwyn | Ptyonoprogne rupestris |  |
|
| Gwennol yddfbinc | Orochelidon flavipes |  |
|
| Gwennol yr Andes | Orochelidon andecola |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Gwennol borffor** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Takashi Yamazaki yw ***Tynged: Chwedlau Kamakura*** a gyhoeddwyd yn 2017. Lleolwyd y stori yn Kamakura. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg. 

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner 2049* sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Takashi Yamazaki ar 12 Mehefin 1964 ym Matsumoto a bu farw yn yr un ardal. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Takashi Yamazaki nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Always Sanchōme no Yūhi '64* |  | Japan | 2012-01-01 |
| *Always Zoku Sanchōme no Yūhi* |  | Japan | 2007-11-03 |
| *Ballad* |  | Japan | 2009-01-01 |
| Bob Amser yn y Machlud ar 3edd Stryd |  | Japan | 2005-11-05 |
| Ffrindiau Naki ar Ynys Mononoke |  | Japan | 2011-01-01 |
| *Godzilla Minus One* |  | Japan | 2023-11-01 |
| Ieuanc |  | Japan | 2000-01-01 |
| Returner |  | Japan | 2002-08-31 |
| *Space Battleship Yamato* |  | Japan | 2010-01-01 |
| Y Sero Tragwyddol: Yr Hedfaniad |  | Japan | 2013-12-21 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Bogail gwyrddlas** (Lladin: ***Arrhenia chlorocyanea***; Saesneg: *Verdigris Navel*). 'Y Corwystrys' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Bach' yw 'cor', felly ystyr 'corwystrys' yw 'wystrys bach. Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Bogail gwyrddlas** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Arthrosporella ditopa* | Arthrosporella ditopa |  |
|
| *Asproinocybe brunneolilacina* | Asproinocybe brunneolilacina |  |
|
| *Asproinocybe lactifera* | Asproinocybe lactifera |  |
|
| *Asproinocybe nodulospora* | Asproinocybe nodulospora |  |
|
| *Asproinocybe russuloides* | Asproinocybe russuloides |  |
|
| *Asproinocybe superba* | Asproinocybe superba |  |
|
| *Austroclitocybe veronicae* | Austroclitocybe veronicae |  |
|
| *Callistosporium palmarum* | Callistosporium palmarum |  |
|
| *Callistosporium vinosobrunneum* | Callistosporium vinosobrunneum |  |
|
| *Cellypha goldbachii* | Cellypha goldbachii |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Bogail gwyrddlas** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Exobasidiaceae* yw'r **Cochddail llus y gogledd** (Lladin: ***Exobasidium expansum***; Saesneg: *Northern Bilberry Redleaf*). Y Cochddail yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair cyfansawdd sydd yma: 'coch' a 'dail'. Mae'r ffwng yn achosi I'r ddeilen droi ei lliw. Mae'r teulu *Exobasidiaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Exobasidiales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Exobasidiaceae
---------------------------------------

Mae gan **Cochddail llus y gogledd** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Exobasidium aequale* | Exobasidium aequale |  |
|
| *Exobasidium angustisporum* | Exobasidium angustisporum |  |
|
| *Exobasidium cassandrae* | Exobasidium cassandrae |  |
|
| *Exobasidium karstenii* | Exobasidium karstenii |  |
|
| *Exobasidium kunmingense* | Exobasidium kunmingense |  |
|
| *Exobasidium nobeyamense* | Exobasidium nobeyamense |  |
|
| *Exobasidium otanianum* | Exobasidium otanianum |  |
|
| *Exobasidium pachysporum* | Exobasidium pachysporum |  |
|
| *Exobasidium savilei* | Exobasidium savilei |  |
|
| *Exobasidium vexans* | Exobasidium vexans |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cochddail llus y gogledd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Andrea Arnold yw ***Red Road*** a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn yr Alban a Glasgow. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Anders Thomas Jensen. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kate Dickie, Natalie Press, Tony Curran a Martin Compston. Mae'r ffilm *Red Road* yn 113 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Departed* sef ffilm ddrama
Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Robbie Ryan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nicolas Chaudeurge sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrea Arnold ar 5 Ebrill 1961 yn Dartford. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1982 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.   
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* OBE
 * Gwobr Sutherland
 * Gwobr Ffilm Academi Brydeinig am Ffilm Brydeinig Orau

 Derbyniodd ei addysg yn AFI Conservatory.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 88% (Rotten Tomatoes)
* 7.3/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Andrea Arnold nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| American Honey |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | 2016-05-15 |
| *Bird* |  | y Deyrnas Gyfunol | 2024-05-01 |
| *Cow* |  | y Deyrnas Gyfunol | 2021-01-01 |
| *Dog* |  | y Deyrnas Gyfunol | 2001-01-01 |
| *Featherwood* |  | Unol Daleithiau America |  |
| Fish Tank |  | y Deyrnas Gyfunol | 2009-01-01 |
| *Milk* |  |  | 1998-01-01 |
| Red Road |  | y Deyrnas Gyfunol | 2006-01-01 |
| *Wasp* |  | y Deyrnas Gyfunol | 2003-01-01 |
| *Wuthering Heights* |  | y Deyrnas Gyfunol | 2011-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 15 Rhagfyr 2017.
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
4. 1 2  "Red Road". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Stribed Möbius, sy'n enghraifft o'r hyn a astudir mewn topoleg. Un ochr sydd i'r stribed hwn.
Mewn mathemateg, mae **topoleg** yn ymwneud â nodweddion gofod sy'n cael eu cadw dan anffurfiadau parhaus (*continuous deformations*), megis ymestyn a phlygu, ond nid torri na gludo. Gellir astudio'r maes hwn trwy ystyried casgliad o is-setiau, a elwir yn "setiau agored", sy'n bodloni rhai nodweddion, gan droi'r set i'r hyn a elwir yn "ofod topolegol". Mae nodweddion topolegol pwysig yn cynnwys cysylltedd a chrynhoi (*connectedness and compactness*),. Gelwir y ffwythiant parhaol rhwng gofod topolegol sydd a ffwythiant gwrthdro yn "homeomorffedd".

Daw'r gair 'yopoleg' o'r Groeg τόπος, "lle", a λόγος, "astudiaeth" - "yr astudiaeth o le".

Datblygwyd topoleg fel maes astudio allan o geometreg a theori set, trwy ddadansoddi cysyniadau megis gofod topolegol, dimensiwn a thrawsnewid. Mae syniadau o'r fath yn mynd yn ôl i Gottfried Leibniz, a oedd yn y 17g yn ystyried y *"geometria situs"* (Groeg-Lladin ar gyfer "geometreg lle") ac *"analysis situs"* sef dadansoddiad o safle (Groeg-Lladin am "datgymalu lle"). Gellir dadlau mai theoremau cyntaf y maes hwn yw'r broblem Saith Pont Königsberg a Theorem y Polyhedron. Cyflwynwyd y term 'topoleg' gan Johann Benedict Listing yn y 19g, er nad oedd y syniad o 'ofod topolegol' wedi'i ddatblygu hyd at ddegawdau cyntaf yr 20g. Erbyn canol yr 20g, roedd topoleg wedi dod yn gangen fawr o fathemateg.

Yn fras
-------

Mae topoleg, fel disgyblaeth fathemategol sydd wedi'i diffinio'n dda, yn tarddu o ddechrau'r 20g, ond gellir olrhain rhai nodweddion yn ôl sawl canrif. Ymhlith y rhain mae rhai cwestiynau geometreg a ymchwiliwyd gan Leonhard Euler. Ystyrir ei bapur 1736 ar Saith Pont Königsberg yn un o'r gweithiau topolegol ymarferol cyntaf. Ar 14 Tachwedd 1750 ysgrifennodd Euler at ffrind ei fod wedi sylweddoli pwysigrwydd ymylon (ochrau) y polyhedron. Arweiniodd hyn at ei fformiwla polyhedron, *V* − *E* + *F* = 2 (lle mae *V*, *E* and *F* yn y drefn honno yn nodi nifer y fertigau, ymylon ac ochrau'r polyhedron). Mae rhai awdurdodau yn ystyried y dadansoddiad hwn fel y theorem gyntaf, ac yn nodi genedigaeth topoleg.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "the definition of topology".
2. ↑  Bruner, Robert (2000). "What is Topology? A short and idiosyncratic answer". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-10-13. Cyrchwyd 2018-10-02.
3. 1 2  Croom 1989, t. 7
4. ↑  Richeson 2008, t. 63
5. ↑  Aleksandrov 1969, t. 204
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Sam Wood yw ***Casanova Brown*** a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Illinois. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Nunnally Johnson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Arthur Lange. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gary Cooper, Patricia Collinge, Frank Morgan, Teresa Wright, Jill Esmond, Anita Louise, Isobel Elsom, Snub Pollard, Grady Sutton, Lane Chandler, Bud Jamison, Billy Chapin, Dell Henderson, Dorothy Tree, Emory Parnell, Irving Bacon, Halliwell Hobbes, Sarah Padden, Byron Foulger, Edmund Breon, Edward Earle, Emmett Vogan, Frances Morris, Frank Mills, Frederick Burton, Mary Treen a Sam Ash. Mae'r ffilm *Casanova Brown* yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Double Indemnity* ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
John F. Seitz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sam Wood ar 10 Gorffenaf 1883 yn Philadelphia a bu farw yn Hollywood ar 25 Awst 1966. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Sam Wood nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Gone with the Wind |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1939-12-15 |
| Goodbye, Mr Chips (ffilm 1939) |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1939-01-01 |
| *Madame X* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| *Prodigal Daughters* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1923-01-01 |
| *Rangers of Fortune* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| *Rendezvous* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-01-01 |
| *Rookies* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1927-01-01 |
| *Sick Abed* |  | Unol Daleithiau America |  | 1920-06-27 |
| *The Dancin' Fool* |  | Unol Daleithiau America |  | 1920-05-02 |
| *The Mine with the Iron Door* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1924-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pyronemataceae* yw'r **Gweflau poethion** (Lladin: ***Octospora humosa***; Saesneg: *Hotlips*). 'Y Botymau a'r Cwpannau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r enwau hyn yn cael eu defnyddio i ddisgrifio siap y ffwng. Mae'r teulu *Pyronemataceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pezizales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pyronemataceae
---------------------------------------

Mae gan **Gweflau poethion** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Dictyocoprotus mexicanus* | Dictyocoprotus mexicanus |  |
|
| *Eoaleurina foliicola* | Eoaleurina foliicola |  |
|
| *Galeoscypha pileiformis* | Galeoscypha pileiformis |  |
|
| *Genabea fragilis* | Genabea fragilis |  |
|
| *Genea fragrans* | Genea fragrans |  |
|
| *Genea hispidula* | Genea hispidula |  |
|
| *Genea klotzschii* | Genea klotzschii |  |
|
| *Genea papillosa* | Genea papillosa |  |
|
| *Genea sphaerica* | Genea sphaerica |  |
|
| *Genea verrucosa* | Genea verrucosa |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Gweflau poethion** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Andrea Zaccariello yw ***Vita Da Reuccio*** a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brad Harris a Michel Leroy. Mae'r ffilm *Vita Da Reuccio* yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Matrix* sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrea Zaccariello ar 13 Mehefin 1966 yn Sassuolo. Mae ganddi o leiaf 7 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Andrea Zaccariello nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Boom |  | yr Eidal | Eidaleg | 1999-01-01 |
| *Caffè Capo* |  | yr Eidal |  | 2010-01-01 |
| Gweldi Fory |  | yr Eidal | Eidaleg | 2013-04-11 |
| I'm Not a Killer |  | yr Eidal |  | 2019-01-01 |
| *Six Out of Six* |  | yr Eidal | Eidaleg | 2002-01-01 |
| *TV* |  | yr Eidal |  | 2009-01-01 |
| *The Dog* |  | yr Eidal |  | 2011-01-01 |
| *The Wife* |  | yr Eidal | Eidaleg | 2006-01-01 |
| Vita Da Reuccio |  | yr Eidal | Eidaleg | 1999-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 27 Mai 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Martin Frič yw ***Pobočník Jeho Výsosti*** a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Emil Artur Longen. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Josef Rovenský, Suzanne Marwille, Vlasta Burian, Jaroslav Marvan, Eman Fiala, Gustav Hilmar, Jára Kohout, Čeněk Šlégl, Bedřich Vrbský, František Kreuzmann sr. František Černý, Ladislav Hemmer, Milka Balek-Brodská, Karel Postranecký, Míla Reymonová, Robert W. Ford, Bohdan Lachmann, Alexander Třebovský, Václav Menger, Ludvík Veverka, Marie Grossová, Mario Karas, Karel Macha-Kuca, Eduard Slégl, Vekoslav Satoria, Ela Šárková, Kamila Rosenkranzová, Ferdinand Jarkovský a Jan Richter. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *King Kong* ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. 
Otto Heller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Martin Frič ar 29 Mawrth 1902 yn Prag a bu farw yn yr un ardal ar 5 Tachwedd 2008. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Národní umělec

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Martin Frič nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Der Hexer |  | yr Almaen | Almaeneg | 1932-01-01 |
| Der Zinker |  | Awstriayr Almaen | Almaeneg | 1931-01-01 |
| Eva Tropí Hlouposti |  | *Protectorate of Bohemia and Moravia* | Tsieceg | 1939-01-01 |
| On a Jeho Sestra |  | Tsiecoslofacia | Tsieceg | 1931-01-01 |
| Polibek Ze Stadionu |  | Tsiecoslofacia | Tsieceg | 1948-02-06 |
| Princezna Se Zlatou Hvězdou |  | Tsiecoslofacia | Tsieceg | 1959-01-01 |
| Roztomilý Člověk |  | *Protectorate of Bohemia and Moravia* | Tsieceg | 1941-01-01 |
| *The Twelve Chairs* |  | TsiecoslofaciaGwlad Pwyl | Tsieceg | 1933-09-22 |
| Tři Vejce Do Skla |  | Tsiecoslofacia | Tsieceg | 1937-01-01 |
| Život Je Pes |  | Tsiecoslofacia | Tsieceg | 1933-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Čestný titul národní umělec" (PDF) (yn Tsieceg). 17 Ionawr 2015. Cyrchwyd 6 Tachwedd 2023.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ehedydd undonog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ehedyddion undonog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Mirafra passerina***; yr enw Saesneg arno yw *Monotonous lark*. Mae'n perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. passerina*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r ehedydd undonog yn perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Alaudala somalica | Alaudala somalica |  |
|
| Ehedydd | Alauda arvensis |  |
|
| Ehedydd Dupont | Chersophilus duponti |  |
|
| Ehedydd dwyreiniol | Alauda gulgula |  |
|
| Ehedydd gylfindew | Ramphocoris clotbey |  |
|
| Ehedydd llwyd | Calandrella brachydactyla |  |
|
| Ehedydd llwyd Asia | Alaudala cheleensis |  |
|
| Ehedydd llwyd bach | Alaudala rufescens |  |
|
| Ehedydd tywod | Alaudala raytal |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ehedydd undonog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Turtur welw** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: turturod gwelw) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Leptotila pallida***; yr enw Saesneg arno yw *Pallid dove*. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*) sydd yn urdd y *Columbiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. pallida*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r turtur welw yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Colomen Seland Newydd | Hemiphaga novaeseelandiae |  |
|
| Dodo | Raphus cucullatus |  |
|
| Turtur | Streptopelia turtur |  |
|
| Turtur alarus | Streptopelia decipiens |  |
|
| Turtur dorchgoch | Streptopelia tranquebarica |  |
|
| Turtur dorchog | Streptopelia decaocto |  |
|
| Turtur dorchog Jafa | Streptopelia bitorquata |  |
|
| Turtur dorwridog | Streptopelia hypopyrrha |  |
|
| Turtur y Dwyrain | Streptopelia orientalis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Turtur welw** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwyr André Hugon a Louis Paglieri yw ***Mistinguett Détective*** a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mistinguett ac André Hugon. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Immigrant* sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Hugon ar 17 Rhagfyr 1886 yn Alger a bu farw yn Cannes ar 8 Awst 2007.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd André Hugon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Anguish* |  | Ffrainc | No/unknown value | 1917-01-01 |
| Beauté Fatale |  | Ffrainc | No/unknown value | 1916-01-01 |
| *Boubouroche* |  | Ffrainc |  | 1933-01-01 |
| Chacals |  | Ffrainc | No/unknown value | 1917-01-01 |
| Chambre 13 |  | Ffrainc |  | 1942-01-01 |
| Chignon D'or |  | Ffrainc | No/unknown value | 1916-01-01 |
| Chourinette |  | Ffrainc |  | 1934-01-01 |
| La Preuve |  | Ffrainc | No/unknown value | 1921-01-01 |
| La Sévillane |  | Ffrainc |  | 1943-01-01 |
| *Sarati the Terrible* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1937-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Dwight H. Little yw ***Murder at 1600*** a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Washington a chafodd ei ffilmio yn Toronto. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Wayne Beach a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Christopher Young. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ronny Cox, Wesley Snipes, Diane Lane, Diane Baker, Tate Donovan, Alan Alda, Charles Rocket, Nicholas Pryor, Nigel Bennett, Dennis Miller, Harris Yulin, Daniel Benzali, Tom Wright a Tamara Gorski. Mae'r ffilm *Murder at 1600* yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Titanic* sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Steven Bernstein oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Leslie Jones sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Dwight H Little ar 13 Ionawr 1956 yn Cleveland.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 33% (Rotten Tomatoes)
* 5/10 (Rotten Tomatoes)
* 47/100

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Dwight H. Little nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Anacondas: The Hunt For The Blood Orchid |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2004-01-01 |
| *Boss of Bosses* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2001-01-01 |
| *Day 5: 1:00 am - 2:00 am* |  |  | Saesneg |  |
| *Day 5: 2:00 am - 3:00 am* |  |  | Saesneg |  |
| Free Willy 2: The Adventure Home |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1995-01-01 |
| Marked For Death |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1990-01-01 |
| *Papa's Angels* |  |  |  | 2000-01-01 |
| *Second Chances* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2011-10-25 |
| *The Legend* |  |  | Saesneg | 2008-11-10 |
| *The Phantom of the Opera* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1989-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 26 Ionawr 2018.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Gorffennaf 2016.
3. 1 2  "Murder at 1600". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Phragmidiaceae* yw'r **Cawod goch erwaint** (Lladin: ***Triphragmium filipendulae***; Saesneg: *Dropwort Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Phragmidiaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

```
 Mae'r rhywogaeth hon hefyd i'w chanfod yng Nghymru.  



 

 

```

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Phragmidiaceae
---------------------------------------

Mae gan **Cawod goch erwaint** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Phragmidium acaenae* | Phragmidium acaenae |  |
|
| *Phragmidium americanum* | Phragmidium americanum |  |
|
| *Phragmidium andersonii* | Phragmidium andersonii |  |
|
| *Phragmidium arcticum* | Phragmidium arcticum |  |
|
| *Phragmidium potentillae* | Phragmidium potentillae |  |
|
| *Rhwd corfieri* | Phragmidium acuminatum |  |
|
| *Rhwd mafon* | Phragmidium rubi-idaei |  |
|
| *Rhwd mieri fioled* | Phragmidium violaceum |  |
|
| *Rhwd rhosod* | Phragmidium mucronatum |  |
|
| *Rhwd rhosyn bwrned* | Phragmidium rosae-pimpinellifoliae |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Gwefan Prifysgol Aberystwyth; adalwyd 23 Chwefror 2020.
3. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
4. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cawod goch erwaint** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Robin yddfwyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: robinod gyddfwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Irania gutteralis***; yr enw Saesneg arno yw *Irania*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *I. gutteralis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r robin yddfwyn yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych Aztec | Ridgwayia pinicola |  |
|
| Brych Cataponera | Cataponera turdoides |  |
|
| Brych amrywiol | Ixoreus naevius |  |
|
| Brych y goedwig | Hylocichla mustelina |  |
|
| Crec meini | Pinarornis plumosus |  |
|
| Crec morgrug Finsch | Stizorhina finschi |  |
|
| Crec morgrug gwinau | Stizorhina fraseri |  |
|
| Trydarwr bronddu | Chlamydochaera jefferyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Robin yddfwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr August Blom yw ***Guldmønten*** a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan William Soelberg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Valdemar Psilander, Gerd Grieg, Carl Lauritzen, Ebba Thomsen, Frederik Jacobsen, Thorkild Roose, Adolf Tronier Funder ac Otto Lagoni. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Raja Harishchandra* sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke. 
Axel Graatkjær oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm August Blom ar 26 Rhagfyr 1869 yn Copenhagen a bu farw yn yr un ardal ar 23 Mehefin 2010. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1893 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd August Blom nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Du Skal Elske Din Næste |  | Denmarc | No/unknown value | 1916-11-16 |
| Dyrekøbt Venskab |  | Denmarc | No/unknown value | 1913-08-07 |
| Flugten Gennem Luften |  | Denmarc | No/unknown value | 1913-05-22 |
| Her Honor |  | Denmarc | No/unknown value | 1911-09-18 |
| Hjertestorme |  | Denmarc | No/unknown value | 1916-06-30 |
| Hvem Var Forbryderen? |  | Denmarc | No/unknown value | 1913-03-17 |
| *The Story of a Mother* |  | Denmarc | No/unknown value | 1912-09-26 |
| Ungdommens Ret |  | Denmarc | No/unknown value | 1911-12-26 |
| Vasens Hemmelighed |  | Denmarc | No/unknown value | 1914-02-16 |
| Wer Trägt Die Schuld |  | Denmarc | No/unknown value | 1925-03-28 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lewis D. Collins yw ***Whispering Enemies*** a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dolores Costello, Addison Richards, Jack Holt a Pert Kelton. Mae'r ffilm *Whispering Enemies* yn 62 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Gone with the Wind* sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lewis D Collins ar 12 Ionawr 1899 yn Baltimore, Maryland a bu farw yn Hollywood ar 14 Medi 1985. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Lewis D. Collins nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Guns for Hire* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| *Hot Rod* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| Manhattan Butterfly |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-08-14 |
| Reformatory |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| Ship of Wanted Men |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-09-09 |
| Sweethearts of The U.S.A. |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1944-03-07 |
| *The Brand of Hate* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |
| The Law of The Tong |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-12-31 |
| *The Man from Hell* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-08-29 |
| The Strange Case of Dr. Meade |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-12-15 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 2 Mai 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Corwydd Affrica** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: corwyddau Affrica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Nettapus auritus***; yr enw Saesneg arno yw *African pygmy goose*. Mae'n perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: *Anatidae*) sydd yn urdd y *Anseriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *N. auritus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Caiff ei fagu er mwyn ei hela.

Teulu
-----

Mae'r corwydd Affrica yn perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: *Anatidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Hwyaden Ddanheddog | Mergus merganser |  |
|
| Hwyaden Frongoch | Mergus serrator |  |
|
| Hwyaden gribog Brasil | Mergus octosetaceus |  |
|
| Hwyaden gribog Tsieina | Mergus squamatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Corwydd Affrica** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*