Roedd **Antonietta Meneghel** (27 Mehefin 1893 - 26 Ionawr 1975), sy'n fwy adnabyddus wrth ei henw llwyfan **Toti Dal Monte**, yn soprano operatig enwog o'r Eidal. Efallai ei bod yn cael ei chofio gorau heddiw am ei pherfformiad fel Cio-cio-san yn opera Puccini *Madama Butterfly*, wedi iddi recordio'r rôl honno'n gyflawn ym 1939 gyferbyn a Beniamino Gigli fel Pinkerton.

Gyrfa
-----

Yn enedigol o Mogliano Veneto, yn Nhalaith Treviso, yr Eidal gwnaeth Toti ei hymddangosiad cyntaf yn La Scala yn 23 oed fel Biancofiore yn *Francesca da Rimini* gan Zandonai. Roedd hi'n llwyddiant ar unwaith, a'i llais clir "tebyg i eos" yn cael ei werthfawrogi'n fawr ledled y byd. Mae ei rolau mwyaf adnabyddus yn cynnwys y rhannau bel canto Amina (yn *La sonnambula* gan Bellini), Lucia (yn *Lucia di Lammermoor* gan Donizetti ) a Gilda (yn *Rigoletto* gan Verdi). Ym 1922 perfformiodd sawl rhan gyferbyn â'r tenor Carlo Broccardi yn y Teatro Massimo yn Palermo; gan gynnwys Cio-cio-san, Gilda, a rôl y teitl yn *La Wally* gan Alfredo Catalani.

Ym 1924, yn ffres o berfformiadau hynod lwyddiannus ym Milan a Pharis, ond cyn ei hymddangosiad cyntaf yn Llundain neu Efrog Newydd, cafodd ei chyflogi gan y Fonesig Nellie Melba i fod yn un o brif gantorion cwmni opera Eidalaidd yr oedd Melba yn ei threfnu i fynd ar daith o amgylch Awstralia. Profodd yn llwyddiant poblogaidd a beirniadol ar y daith, ac ni fu unrhyw gystadleuaeth rhwng Melba oedd yn heneiddio a Dal Monte llawer iau. Yn hytrach, fe wnaethon nhw daflu tuswau ar ôl perfformiadau ei gilydd. Ym 1928, ar ei thrydydd ymweliad ag Awstralia, priododd y tenor Enzo de Muro Lomanto yn Eglwys Gadeiriol y Santes Fair, Sydney. Roedd hi'n fam i'r actores Marina Dolfin (1930-2007) ac yn nain i'r actorion Massimo Rinaldi ac Antonella Rinaldi.

Ar 12 Ionawr 1929 yn La Scala, creodd rôl Rosalina, ym première byd o *Il re* gan Umberto Giordano.

Ymddeolodd o'r llwyfan operatig ym 1945. Fodd bynnag, parhaodd i weithio yn y theatr (yn ogystal â gwneud y recordiadau achlysurol) ac ymddangosodd mewn nifer o ffilmiau. Efallai mai ei ffilm fwyaf adnabyddus yw, *Anonimo veneziano* gan Enrico Maria Salerno, stori o 1970 am gerddor yn La Fenice. Daeth yn athrawes canu a hyfforddwr; roedd ei disgyblion yn cynnwys Dodi Protero, Dolores Wilson, Maaria Eira a Gianna D'Angelo.

Marwolaeth
----------

Bu farw Dal Monte ym 1975 yn 81 oed, yn Pieve di Soligo, o ganlyniad i anhwylderau cylchrediad y gwaed.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Toti Dal Monte | enciclopedia delle donne" (yn Eidaleg). Cyrchwyd 2021-04-23.
2. ↑  Laura, Macy (2008). "Del Monte, Toti". *The Grove Book of Opera Singers*. Efrog Newydd: Gwasg Prifysgol Rhydychen. t. 107. ISBN 978-0-19-533765-5.
3. ↑  "Toti Dal Monte | Biography & History". *AllMusic* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2021-04-23.
4. ↑  reporter, Staff (2020-08-22). "From the Archives, 1928: Near riot at opera singers' Sydney wedding". *The Sydney Morning Herald* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2021-04-22.
5. ↑  "Toti Dal Monte". *IMDb*. Cyrchwyd 2021-04-23.
6. ↑  "Marina Dolfin". *IMDb*. Cyrchwyd 2021-04-23.
7. ↑  Holden, Amanda (2001). "Umburto Giordano - *Il re*". *The new Penguin opera guide*. Llundain: Penguin. t. 303. ISBN 0-14-029312-4. OCLC 48629111.
8. ↑  Salerno, Enrico Maria (1970-10-03), *Anonimo veneziano*, Florinda Bolkan, Tony Musante, Toti Dal Monte, Sandro Grinfan, Ultra Film, adalwyd 2021-04-23
9. ↑  "TOTI DAL MONTE, 81, SOPRANO OF THE '20'S". *The New York Times* (yn Saesneg). 1975-01-28. ISSN 0362-4331. Cyrchwyd 2021-04-23.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 42648787
* LCCN: n84011601
* ISNI: 0000 0000 8121 8423
* GND: 119456036
* SUDOC: 162356501
* BNF: cb13892932d (data)
* NKC: mzk2013794313
* The SBN id CFIV061883 is not valid.
* BNE: XX1489706

 |