recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Murlun i goffa Bobby Sands yn y Falls Road.
Rhan o'r Falls Road yn 2005.
Lleolir y **Falls Road** (o'r enw Gwyddeleg: ***Bóthar na bhFál*** sef "ffordd y cloddiau") yng ngorllewin Belffast, Gogledd Iwerddon. Dyma'r brif ffordd yng ngorllewin Belffast, sy'n rhedeg o Stryd Divis (*Divis Street*) yng nghanol y ddinas i Andersonstown yn y maesdrefi. Mae ei enw yn gysylltiedig â chyfnod Helyntion Gogledd Iwerddon a chymunedau Catholig a Gweriniaethol y ddinas. Mae'r ardal gyfagos o gwmpas Ffordd Shankill (*Shankhill Road*) yn ardal Brotestannaidd yn bennaf, a wahanir o'r Falls gan "linellau heddwch". Dyma'r rhan o Felffast lle ceir y nifer uchaf o siaradwyr Gwyddeleg. Defnyddir yr enw "*The Falls*" i gyfeirio at y rhan honno o Orllewin Belffast sy'n gorwedd ger y ffordd hefyd.

Hanes
-----

Mae hanes y Falls yn dechrau yn gynnar yn y 19g pan ddaeth yn gartref i bobl a symudodd i weithio yn ffatrioedd brethyn Belffast. Cynyddodd y boblogaeth yn gyflym yn ail hanner y ganrif honno a chodwyd tai elfennol i'r gweithwyr, heb dŵr na thoiledau, ar hyd y Falls ac yn yr ardal gyfagos. Roedd yn gymuned dlawd a difreintiedig iawn ond clos.

Ar ddiwedd y 1960au, dechreuodd nifer o Gatholigion Gogledd Iwerddon ymgyrchu dros gael hawliau sifil. Roedd hyn yn cynnwys galw am ddiwedd i'r gwahaniaethu ar sail crefydd yn achos tai a gwaith. Gwrthwynebwyd Mudiad Hawliau Sifil Gogledd Iwerddon gan rhai Unoliaethwyr. Ymosodwyd ar ardaloedd Catholig. Llosgwyd sawl stryd o gwmpas y Falls Road gan 'teyrngarwyr' yn Awst 1969 ac anfonodd llywodraeth y DU y Fyddin Brydeinig i strydoedd y Falls Road. Cawsont groeso i gychwyn gan drigolion y Falls, yn y gobaith o gael amddiffyn rhag yr ymosodiadau, ond newidiodd ei hagwedd wrth iddynt farnu fod y Fyddin yno yn eu herbyn nhw. Yn 1970 cafwyd yr hyn a alwyd y 'Falls Curfew'. Yn dilyn ymosodiad gan y Provisional IRA, amgylchynwyd strydoedd y Falls, sy'n gartref i tua 10,000, gan 3000 o filwyr Prydeinig, a ollyngodd nwy CS. Dilynodd brwydr ffyrnig rhwng yr IRA Swyddogol a'r Fyddin Brydeinig. Lladdwyd pedwar o sifiliaid Catholig gan y Fyddin mewn penwythnos. Am 30 mlynedd ar ôl hynny bu gan y Fyddin Brydeinig bresenoldeb sylweddol yn y Falls Road, gyda gwersyll i gadw golwg ar y Falls ar loriau uchaf y Tŵr Divis a wasanaethid gan hofrenyddion: cafodd hyn ei symud yn Awst 2005.

Pobl
----

Mae pobl a gysylltir â'r Falls Road yn cynnwys James Connolly, a arosodd yno am gyfnod ar ddechrau'r 20g, ac Eamon de Valera, a safodd fel ymgeisydd y Falls yn etholiad cyffredinol 1918. Magwyd Gerry Adams, arweinydd Sinn Fein, yn y Falls ac yno mae wedi treulio rhan helaeth ei oes.

Llyfryddiaeth
-------------

* Gerry Adams, *Falls Memories* (1982; argraffiad newydd, Llyfrau Brandon, 1993). ISBN 0-86322-013-4

Dolenni allanol
---------------

* Féile an Phobail
* Cultúrlann
* Raidió Fáilte 107.1 FM, radio lleol
* Falls Road yn *Rushlight Magazine* Archifwyd 2008-04-23 yn y Peiriant Wayback.
Cymylau nosloyw a Chomed Neowise o Aberogwen
Cymylau tenau glas golau neu ddi-liw sy’n disgleirio yng nghanol nos yw **cymylau nosloyw** (*noctilucent clouds* yn Saesneg). Mae’r gair *noctilucent* yn tarddio o Ladin, gan olygu disgleirio gyda’r nos. Maent wedi’u ffurfio o grisialau rhew hyd at 100nm mewn diamedr, gan ymddangos fel arfer yn ystod yr haf pan fo’r Haul wedi machlud i’r arsyllydd, ond pan fo’r cymylau yn gallu adlewyrchu golau’r Haul o hyd. Mae astudiaethau diweddar yn awgrymu bod lefelau cynyddol o fethan yn cynhyrchu anwedd dŵr pan fo’n cyrraedd y mesosffer gan greu neu gryfhau cymylau nosloyw.

Nhw yw’r cymylau uchaf a geir yn atmosffer, yn y mesosffer ar uchder o 76–85 km (47-53 milltir). Nid ydynt i’w gweld yn ystod y dydd oherwydd eu bod rhy wan. Maent fwyaf amlwg rhwng lledredau 50°-65° oherwydd yn agosach i'r Pegynau mae'n rhy olau gyda'r nos yn yr haf.

Nid oes sôn amdanynt cyn 1885, pan ddechreuodd gwyddonwyr Almaenig eu hastudio. Maent angen anwedd dŵr a gronynnau llwch i’w ffurfio. Credir mai micro-awyrfeini yw ffynhonell y llwch, ond mae llosgfynyddoedd yn un ffynhonell posibl arall. O bosib, echdoriad Krakatoa oedd wedi cyflenwi llwch i’r mesosffer, gan sbarduno ffurfiant cymylau nosloyw. Mae ymchwil diweddar yn awgrymu bod cymylau nosloyw yn fwyfwy cyffredin oherwydd lefel cynyddol o anwedd dŵr yn yr atmosffer.

Yn 2010 cyrhaeddodd John Rowlands, gwyddonydd amatur o Ynys Môn, rownd terfynol cystadleuaeth ‘So you want to be a scientist’ a gynhaliwyd gan y BBC gyda chynllun i astudio cymylau nosloyw gan ddefnyddio data radar.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑
2. ↑
3. 1 2
4. ↑
5. ↑
6. ↑  Schröder, Wilfried. "On the Diurnal Variation of Noctilucent Clouds". German Commission on History of Geophysics and Cosmical Physics. t. 2457. Cyrchwyd 2008-10-06.
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
**Enceladws** yw'r wythfed o loerennau Sadwrn a wyddys:

* Cylchdro: 238,000 km oddi wrth Sadwrn
* Tryfesur: 498 km
* Cynhwysedd: 7.30e19 kg

Enceladws
Ym mytholeg Roeg roedd Enceladws yn gawr a gafodd ei orchfygu a'i gladdu dan Fynydd Etna gan Athena. Un o'r "Gigantes" oedd Enceladws, a "sŵn daeargryn" ydy ystyr ei enw yn y Roeg.

Darganfuwyd y lloeren ym 1789 gan Herschel.

Mae gan Enceladws yr albedo uchaf o unrhyw gorff yn ein cysawd ni (>0.9). Mae ei harwyneb wedi ei orchuddio gan iâ croyw glân.

Mae pum math o dirwedd wedi cael eu darganfod ar y lloeren. Yn ychwanegol i graterau ceir gwastadeddau llyfn, craciau llinellol eang a chribau. Mae rhan o'i harwyneb o leiaf yn ifanc, o bosib yn llai na 100 miliwn o flynyddoedd.

Mae hynny'n dangos bod Enceladws wedi bod yn actif yn ddiweddar (ac o bosib yn dal yn actif heddiw). Gallai rhyw fath o "folcaniaeth dŵr" fod ar waith.
Mae Enceladws yn rhy fach i gael ei chynhesu gan ddadfeiliad defnydd ymbelydrol o'i mewn. Byddai'r gwres wedi hen ddiflannu erbyn hyn.

Mae Enceladws wedi ei chau mewn cyseiniant 1:2 gyda Dione. Gallai hynny greu mecaniaeth cynhesu, ond un sydd yn annigonol i doddi iâ dŵr. Oherwydd hynny gallai Enceladws fod wedi ei chyfansoddi gan rhyw ddefnydd gyda a chanddo bwynt toddi isel yn hytrach na dŵr pur.

Gallai Enceladws fod yn darddiad i ddefnydd modrwy E Sadwrn.
Llyfr gan Gerry Adams, arweinydd Sinn Féin yw ***Falls Memories***, a gyhoeddwyd yn 1982. Mae'n disgrifio hanes a chymeriadau ardal y Falls Road yng Ngorllewin Belffast, lle ganed yr awdur yn 1948. Mae'n cynnwys hefyd nifer o atgofion personol a detholiad o ganeuon a rhigymau poblogaidd.

Er bod Helyntion Gogledd Iwerddon a hanes gwleidyddol y Chwe Sir (Gogledd Iwerddon) yn rhan anorfod o'r deunydd, mae'r pwyslais ar y personol ac mae'n fwy o gyfrol o atgofion a darlun o gymuned unigryw nag o lyfr hanes gwleidyddol. Cafodd ei ddisgrifio gan Paddy Devlin fel llyfr "sy'n llawn o hiwmor diniwed".

Ychwanegir at werth y gyfrol gan y detholiad o ganeuon a rhigymau o'r Falls sy'n britho'r llyfr. Ceir yn ogystal sawl darlun inc gan yr arlunydd Michael McKernon.

Manylion cyhoeddi
-----------------

* Gerry Adams, *Falls Memories* (1982; argraffiad newydd, Llyfrau Brandon, 1993). ISBN 0-86322-013-4

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Falls Memories* (argraffiad newydd, 1993), adolygiadau'r clawr.
Roedd **Elisedd ap Gwylog** (bu farw c. 755), a adnabyddir hefyd fel **Elise**, yn frenin Powys.

Hanes
-----

Croes Eliseg; yr ysgrifen.
Ychydig sydd wedi ei gadw yn y cofnodion hanesyddol am Elisedd, oedd o linach Brochwel Ysgithrog. Mae'n ymddangos iddo adennill tiriogaeth Powys wedi iddo gael ei gipio gan y Saeson. Cododd ei or-ŵyr Cyngen ap Cadell golofn er côf amdano sydd i'w gweld heb fod ymhell o Abaty Glyn y Groes (sy'n llawer diweddarach). Adwaenir y golofn yma fel Croes Eliseg, ond credir mai camgymeriad oedd hyn ar ran y cerfiwr.

Mae'r arysgrif Ladin ar y golofn bron yn amhosibl ei darllen yn awr, ond yr oedd yn gliriach yn oes Edward Llwyd a wnaeth gopi ohono. Mae cyfieithiad o'r rhan o'r arysgrif sy'n delio ag Elisedd fel a ganlyn :

+ *Cyngen fab Cadell, Cadell fab Brochmail, Brochmail fab Eliseg, Eliseg fab Guoillauc.*
+ *A'r Cyngen hwnnw, gor-ŵyr Eliseg, a gododd y maen yma ar gyfer ei hen daid Eliseg.*
+ *Yr Eliseg hwnnw a gasglodd ynghyd etifeddiaeth Powys. .. allan o afael yr Eingl â'i gleddyf ac â thân.*
+ *Pwy bynnag sy'n ailadrodd yr arysgrif yma, rhoed fendith ar enaid Eliseg.*
Dilynwyd Elisedd gan ei fab Brochfael.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  John Edward Lloyd (1911) *A history of Wales from the earliest times to the Edwardian conquest* (Longmans, Green & Co.).
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Lilo Mangelsdorff yw ***Der Bebuquin. Rendezvous Mit Carl Einstein*** a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Lilo Mangelsdorff. 

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *A Beautiful Mind* sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Sophie Maintigneux oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Bebuquin*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Carl Einstein a gyhoeddwyd yn 1912.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lilo Mangelsdorff ar 1 Ionawr 1951 yn Frankfurt am Main.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Lilo Mangelsdorff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi: .

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* GND: 1215358660

 |
Etholaeth seneddol yn Nglannau Merswy, Gogledd-orllewin Lloegr, yw **De Cilgwri** (Saesneg: *Wirral South*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth De Cilgwri yng Nglannau MerswyEtholaeth De Cilgwri yng Nglannau Merswy
* Glannau Merswy yn LloegrGlannau Merswy yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth fel etholaeth sirol yn 1983.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1983–1997: Barry Porter (Ceidwadol)
* 1997–2010: Ben Chapman (Llafur)
* 2010–presennol: Ivan Lewis (Llafur)

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yng Ngogledd-orllewin Lloegr**

Altrincham a Gorllewin Sale **·** 
Ashton-under-Lyne **·** 
Barrow a Furness **·** 
Blackburn **·** 
Blackley a Broughton **·** 
Bootle **·** 
Burnley **·** 
Caerhirfryn a Fleetwood **·** 
Caerliwelydd **·** 
Canol Manceinion **·** 
Canol Sefton **·** 
Congleton **·** 
Copeland **·** 
Crewe a Nantwich **·** 
Cwm Ribble **·** 
Cheadle **·** 
Chorley **·** 
De Blackpool **·** 
De Bury **·** 
De Cilgwri **·** 
De-ddwyrain Bolton **·** 
De Ribble **·** 
De St Helens ac Whiston **·** 
De Warrington **·** 
Denton a Reddish **·** 
Dinas Caer **·** 
Dyffryn Weaver **·** 
Dwyrain Oldham a Saddleworth **·** 
Eddisbury **·** 
Ellesmere Port a Neston **·** 
Fylde **·** 
Garston a Halewood **·** 
Gogledd Blackpool a Cleveleys **·** 
Gogledd Bury **·** 
Gogledd St Helens **·** 
Gogledd Warrington **·** 
Gogledd-ddwyrain Bolton **·** 
Gorllewin Bolton **·** 
Gorllewin Cilgwri **·** 
Gorllewin Oldham a Royton **·** 
Gorllewin Swydd Gaerhirfryn **·** 
Halton **·** 
Hazel Grove **·** 
Heywood a Middleton **·** 
Hyndburn **·** 
Knowsley **·** 
Leigh **·** 
Lerpwl Riverside **·** 
Lerpwl Walton **·** 
Lerpwl Wavertree **·** 
Lerpwl West Derby **·** 
Macclesfield **·** 
Makerfield **·** 
Manceinion Gorton **·** 
Manceinion Withington **·** 
Morecambe a Lunesdale **·** 
Penrith a'r Goror **·** 
Penbedw **·** 
Pendle **·** 
Preston **·** 
Rochdale **·** 
Rossendale a Darwen **·** 
Salford ac Eccles **·** 
Southport **·** 
Stalybridge a Hyde **·** 
Stockport **·** 
Stretford ac Urmston **·** 
Tatton **·** 
Wallasey **·** 
Westmorland a Lonsdale **·** 
Wigan **·** 
Workington **·** 
Worsley a De Eccles **·** 
Wyre a Gogledd Preston **·** 
Wythenshawe a Dwyrain Sale
Carolus Linnaeus, sefydlydd y drefn o defnyddio enwau deuenwol
**Enw deuenwol** neu **enw binomaidd** mewn Bioleg yw'r dull safonol o enwi rhywogaeth. Mae'n cynnwys dau enw: enw'r genws ac enw arbennig i'r rhywogaeth ei hun; er enghraifft *Homo sapiens*.

Yr arferion ynglŷn â'u defnyddio yw:

* Fel rheol maent yn cael eu hysgrifennu mewn llythrennau italig.
* Defnyddir llythyren fawr ar gyfer enw'r genws a llythyren fach ar gyfer enw'r rhywogaeth (hyd yn oed os yw'r enw hwnnw yn dod o enw person neu le).
* Yn ffurfiol, mae'r enw deuenwol yn cael ei ddilyn gan gyfenw y person a ddisgrifiodd y rhywogaeth gyntaf.
* Mewn papur gwyddonol, rhoir yr enw yn llawn y tro cyntaf; wedi hynny gellir talfyrru enw'r genws; er enghraifft Aderyn y To *Passer domesticus* yn troi'n *P. domesticus*

Dechreuwyd y system gan Carolus Linnaeus (1707 - 1778), a geisiodd roi enw deuenwol i bob rhywogaeth oedd yn wybyddus iddo. O ganlyniad, enw Linnaeus sydd ynghlwm wrth y nifer fwyaf o enwau deuenwol, ac fe'i talfyrrir i L. mewn botaneg.

Daw'r enwau o'r Lladin neu o ieithoedd eraill, ond beth bynnag eu tarddiad maent yn cael eu trin fel pe baent yn Lladin o ran gramadeg.

Cyfeiriadau
-----------
Etholaeth seneddol yn sir seremonïol Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, yw **De Derby** (Saesneg: *Derby South*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth De Derby yn Swydd DerbyEtholaeth De Derby yn Swydd Derby
* Swydd Derby yn LloegrSwydd Derby yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn etholaeth fwrdeistrefol yn 1950.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1950–1970: Philip Noel-Baker (Llafur)
* 1970–1983: Walter Johnson (Llafur)
* 1983–presennol: Margaret Beckett (Llafur)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Nwyrain Canolbarth Lloegr**

Amber Valley **·** 
Ashfield **·** 
Bassetlaw **·** 
Bolsover **·** 
Boston a Skegness **·** 
Bosworth **·** 
Brigg a Goole **·** 
Broxtowe **·** 
Canol Swydd Derby **·** 
Cleethorpes **·** 
Corby **·** 
Charnwood **·** 
Chesterfield **·** 
Daventry **·** 
De Caerlŷr **·** 
De Derby **·** 
De Holland a'r Deepings **·** 
De Northampton **·** 
De Nottingham **·** 
De Swydd Derby **·** 
De Swydd Gaerlŷr **·** 
De Swydd Northampton **·** 
Dwyrain Caerlŷr **·** 
Dwyrain Nottingham **·** 
Dyffrynnoedd Swydd Derby **·** 
Erewash **·** 
Gainsborough **·** 
Gedling **·** 
Gogledd Derby **·** 
Gogledd Northampton **·** 
Gogledd Nottingham **·** 
Gogledd-ddwyrain Swydd Derby **·** 
Gogledd-orllewin Swydd Gaerlŷr **·** 
Gorllewin Caerlŷr **·** 
Grantham a Stamford **·** 
Harborough **·** 
High Peak **·** 
Kettering **·** 
Lincoln **·** 
Loughborough **·** 
Louth a Horncastle **·** 
Mansfield **·** 
Newark **·** 
Rushcliffe **·** 
Rutland a Melton **·** 
Scunthorpe **·** 
Sherwood **·** 
Sleaford a Gogledd Hykeham **·** 
Wellingborough
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gibelys Coronado yw ***Deux automnes à Paris*** a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada a Feneswela. Cafodd ei ffilmio yn Caracas. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg, Sbaeneg a Guaraní. Mae’r ffilm yn seiliedig ar y nofel *Dos otoños en París*, stori ffoadur gwleidyddol gan yr awdur Francisco Villarroel.

Crynodeb
--------

Mae'r ffilm yn adrodd stori garu María Teresa ac Antonio pan oedden nhw'n ifanc. Flynyddoedd lawer ar ôl y cyfarfod hwnnw, mae'n hydref eto ac mae Antonio yn dychwelyd i Baris wedi'i wahodd i roi cynhadledd ar hawliau dynol. Ar y ffordd o’r maes awyr i neuadd y digwyddiad, mae Antonio’n ail-greu’r stori garu yr oedd yn ei byw gyda’r hardd María Teresa, ffoadur gwleidyddol ifanc o Baragwâi a ffodd o’i gwlad i achub ei hun rhag gormes troseddol unbennaeth y Cadfridog gwaedlyd Alfredo Stroessner.

Cyfarwyddwr
-----------

Astudiodd cyfarwyddwr y ffilm ym Mhrifysgol Ganolog Venezuela a bu'n gweithio fel cyfarwyddwr cynorthwyol i'r gwneuthurwr ffilmiau Cesar Bolívar ac yn y Ganolfan Ffilm Genedlaethol.

Derbyniad
---------

Enwebwyd y ffilm ar gyfer Gwobrau Platinwm Ffilm Ibero-Americanaidd, cafodd ei dewis ar gyfer Gŵyl Ffilm Hawliau Dynol Colombia a chymerodd ran mewn mwy na 50 o wyliau rhyngwlado.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  ""Dos otoños en París" llega a las salas de cine de Venezuela". *El Universal* (yn Sbaeneg). 2021-02-09. Cyrchwyd 2022-09-25.
2. ↑  Gutiérrez, Félix Eduardo (2019-10-23). ""Dos otoños en París" recrea la historia de activista desaparecida en la dictadura de Stroessner". *El Ciudadano* (yn Sbaeneg). Cyrchwyd 2022-09-25.
3. ↑  "La Nación / Filme venezolano recrea el horror durante la dictadura en Paraguay". *www.lanacion.com.py* (yn Sbaeneg). Cyrchwyd 2022-09-25.
Awdures o Awstria oedd **Elsa Asenijeff** (3 Ionawr 1867 - 5 Ebrill 1941) sy'n cael ei hystyried yn nodedig am ei gwaith fel awdur a bardd.

Bywyd
-----

Ganwyd Elsa Maria Packeny yn Bräunsdorf, Fienna i deulu dosbarth canol. Roedd ei thad, Karl Packeny yn gyfarwyddwr Rheilffordd De Awstria. Gwrthododd sawl cynnig o briodas ond yn y diwedd gorfododd ei rhieni hi i briodi'r diplomat a'r peiriannydd Bwlgaraidd, Ivan Johann Nestroroff yn 1890, ac aeth gydag ef i Sofia. Doedd hi ddim yn briodas hapus a theimlai ar drugaredd ei gŵr yn aml ac roedd hon yn thema a ymddangosai'n gyson yn ei gweithiau. Ysgarodd Nestoroff yn 1896 ond caniataodd gwladwriaeth Bwlgaria iddi ddefnyddio Asenijeff fel ei henw swyddogol. Cyfarfu â'r paentiwr a'r cerflunydd Max Klinger (1857–1920) mewn gŵyl lenyddol yn Leipzig a daeth yn fodel ac yn gariad iddo. Aeth gydag ef ar deithiau niferus ond wnaeth Klinger ddim cydnabod eu perthynas yn gyhoeddus. Ystyrid Elsa Maria i fod â phersonoliaeth drawiadol a diddorol ac allblyg. Ganwyd merch iddynt, Désirée, ar 7 Medi 1900 tra oeddent ar ymweliad hir â Pharis. Fodd bynnag, ymbellhaodd Klinger oddi wrthi dros y blynyddoedd a ddilynodd a dewisodd model 18 oed, Gertrude Bock i deithio gydag ef; priododd hi ychydig fisoedd cyn ei farwolaeth. Treuliodd Packeny flynyddoedd olaf ei hoes yn byw mewn tlodi, gan i Klinger wrthod unrhyw gefnogaeth bellach iddi, ac nid oedd ganddi unrhyw gyswllt gyda'i pherthnasau yn Fienna, nac ychwaith gyda'i merch. Yn y diwedd cafodd ei chymryd mewn i Glinig Seiciatrig Prifysgol Leipzig lle treuliodd ddwy flynedd. Yn 1926 cafodd ei throsglwyddo i Hubertusburg ac yna i sefydliad yn Bräunsdorf ger Freiberg - sef sefydliad ar gyfer oedolion anghymdeithasol.

Addysg a gyrfa
--------------

Mynychodd Asenijeff ganolfan hyfforddi athrawon yn Fienna hyd 1887. Wedi iddi ysgaru oddi wrth ei gŵr aeth i Leipzig yn 1897 i astudio athroniaeth ac economeg. Yn ystod y cyfnod y bu'n byw gyda Klinger yn Leipzig bu'n gynhyrchiol iawn o ran cyhoeddi llyfrau ac o 1912 ymlaen bu hefyd yn ysgrifennu barddoniaeth. Ymysg eu hymwelwyr yno roedd tri bardd ifanc, Walter Hasenclever (1890-1940), Kurt Pinthus (1886-1975 a Franz Werfel (1890-1945).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Elsa Asenijeff (1868-1941)". *Österreichische Nationalbibliothek*. 2006. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2013-01-06. Cyrchwyd 2020-02-07.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 47561633
* LCCN: n87896804
* ISNI: 0000 0000 6318 8494
* GND: 118973088
* SUDOC: 178376388
* ULAN: 500082957
* NLA: 36184408
* NKC: jo20221153733
* CiNii: DA04259139

 |
Llenor Cymraeg, gweinidog annibynnol, golygydd a diwygiwr cymdeithasol oedd **Evan Pan Jones** (12 Mehefin 1834 – 8 Mai 1922).

Bywgraffiad
-----------

Cafodd ei eni ym mhlwyf Llandysul, Ceredigion yn 1834. Ar ôl cael ei addysgu yng ngholegau'r Annibynwyr yng Nghymru ac ym Mhrifysgol Marburg yn yr Almaen, aeth yn weinidog yn y Fflint lle treuliodd weddill ei oes.

Cyfranodd yn helaeth i'r ddadl yn y wasg dros ddatgysylltu'r Eglwys Anglicanaidd yng Nghymru, yn enwedig yn ei swydd fel golygydd papur newydd *Y Celt*. Fel diwygiwr cymdeithasol, roedd yn gadarn o blaid y ffermwyr llai yn erbyn y meistri tir gan argymell gwladoli'r tir yng Nghymru a gwneud i ffwrdd â'r stadau mawr.

Fel llenor, ysgrifennodd gofiannau i Samuel Roberts ('S.R. Llanbrynmair') a'i frodyr ac i Michael D. Jones, arloeswr Y Wladfa, ynghyd â sawl erthygl, hunangofiant a drama.

Llyfryddiaeth
-------------

* *Y Dydd Hwn: Annibyniaeth yn Symud fel Cranc* (1880). Drama.
* *Cofiant y Tri Brawd o Lanbryn-mair* (1892)
* *Cofiant Michael D. Jones* (1903)
* *Oes Gofion* (dim dyddiad, tua 1905). Hunangofiant.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr awduron Cymraeg (1600–heddiw)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Meic Stephens (gol.), *Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru*

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* VIAF: 71175676
* LCCN: no2007091927

 |
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Matti Kassila yw ***Elokuu*** a gyhoeddwyd yn 1956. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Elokuu*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Mauno Mäkelä yn y Ffindir. Lleolwyd y stori yn y Ffindir. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffinneg a hynny gan Matti Kassila a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ahti Sonninen. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Toivo Mäkelä. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Searchers* sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,340 o ffilmiau Ffinneg wedi gweld golau dydd. 
Esko Nevalainen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Matti Kassila ar 12 Ionawr 1924 yn Keuruu a bu farw yn Vantaa ar 15 Hydref 1956. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Medal Pro Finlandia Urdd Llew'r Ffindir
 * Athro Prifysgol (teitl anrhydeddus)

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Matti Kassila nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Elokuu |  | y Ffindir | Ffinneg | 1956-01-01 |
| Ihmiselon Ihanuus Ja Kurjuus |  | y Ffindir | Ffinneg | 1988-01-01 |
| Komisario Palmun Erehdys |  | y Ffindir | Ffinneg | 1960-01-01 |
| Pappas Gamla Och Nya |  | y Ffindir |  | 1955-01-01 |
| *Punainen Viiva* |  | y Ffindir | Ffinneg | 1959-09-04 |
| Radio Tekee Murron |  | y Ffindir | Ffinneg | 1951-01-01 |
| Radio Tulee Hulluksi |  | y Ffindir | Ffinneg | 1952-01-01 |
| Tulipunainen Kyyhkynen |  | y Ffindir | Ffinneg | 1961-01-01 |
| Tähdet Kertovat, Komisario Palmu |  | y Ffindir | Ffinneg | 1962-01-01 |
| Vodkaa, Komisario Palmu |  | y Ffindir | Ffinneg | 1969-09-12 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 7 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Gorffennaf 2016.
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Don Siegel yw ***Escape From Alcatraz*** a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd gan Don Siegel yn Unol Daleithiau America; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Paramount Pictures, Malpaso Productions. Lleolwyd y stori yn San Francisco ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Richard Tuggle a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jerry Fielding. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Clint Eastwood, Danny Glover, Joseph Whipp, Patrick McGoohan, Fred Ward, Roberts Blossom, Carl Lumbly, Larry Hankin, Paul Benjamin, Fritz Manes, Garry Goodrow, Bruce M. Fischer, Jack Thibeau, Frank Ronzio, Robert Hirschfeld, Jim Haynie a Madison Arnold. Mae'r ffilm *Escape From Alcatraz* yn 112 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Apocalypse Now* sy'n seiliedig ar y nofel fer *Heart of Darkness* gan Joseph Conrad.

Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Bruce Surtees oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ferris Webster sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Escape from Alcatraz*, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur J. Campbell Bruce a gyhoeddwyd yn 1963.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Don Siegel ar 26 Hydref 1912 yn Chicago a bu farw yn San Luis Obispo County ar 19 Medi 1980. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1942 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg yr Iesu.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 96% (Rotten Tomatoes)
* 7/10 (Rotten Tomatoes)

.

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 43,005,351 $ (UDA), 43,000,000 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Don Siegel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 30 Mehefin 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 14 Ebrill 2017. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 27 Mai 2022.
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 30 Mehefin 2016.. dyddiad cyrchiad: 30 Mehefin 2016.
4. 1 2  "Escape From Alcatraz". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
5. ↑ . dyddiad cyrchiad: 27 Mai 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 305894416
* BNF: cb16459000w (data)

 |
Etholaeth seneddol yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, yw **Eastbourne**. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Eastbourne yn Nwyrain SussexEtholaeth Eastbourne yn Nwyrain Sussex
* Dwyrain Sussex yn LloegrDwyrain Sussex yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 1885.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1885–1900: Edward Field (Ceidwadol)
* 1900–1906: Syr Lindsay Hogg (Ceidwadol)
* 1906–1910: Hubert Beaumont (Rhyddfrydol)
* 1910–1924: Rupert Gwynne (Ceidwadol)
* 1924–1925: George Lloyd (Ceidwadol)
* 1925–1929: Reginald Hall (Ceidwadol)
* 1929–1932: Edward Marjoribanks (Ceidwadol)
* 1932–1935: John Slater (Ceidwadol)
* 1935–1974: Charles Taylor (Ceidwadol)
* 1974–1990: Ian Gow (Ceidwadol)
* 1990–1992: David Bellotti (Y Democratiaid Rhyddfrydol)
* 1992–2010: Nigel Waterson (Ceidwadol)
* 2010–2015: Stephen Lloyd (Y Democratiaid Rhyddfrydol)
* 2015–2017: Caroline Ansell (Ceidwadol)
* 2017–2019: Stephen Lloyd (Y Democratiaid Rhyddfrydol, wedyn Annibynnwr, wedyn Y Democratiaid Rhyddfrydol)
* 2019–presennol: Caroline Ansell (Ceidwadol)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Ne-ddwyrain Lloegr**

Aldershot **·** 
Arundel a Thwyni Deheuol **·** 
Ashford **·** 
Aylesbury **·** 
Banbury **·** 
Basingstoke **·** 
Beaconsfield **·** 
Bexhill a Battle **·** 
Bognor Regis a Littlehampton **·** 
Bracknell **·** 
Brighton Kemptown **·** 
Brighton Pavilion **·** 
Buckingham **·** 
Caergaint **·** 
Caerwynt **·** 
Canol Sussex **·** 
Crawley **·** 
Chatham ac Aylesford **·** 
Chesham ac Amersham **·** 
Chichester **·** 
Dartford **·** 
De Milton Keynes **·** 
De Portsmouth **·** 
De Thanet **·** 
De-orllewin Surrey **·** 
Dover **·** 
Dwyrain Fforest Newydd **·** 
Dwyrain Hampshire **·** 
Dwyrain Reading **·** 
Dwyrain Rhydychen **·** 
Dwyrain Surrey **·** 
Dwyrain Worthing a Shoreham **·** 
Eastbourne **·** 
Eastleigh **·** 
Epsom ac Ewell **·** 
Esher a Walton **·** 
Fareham **·** 
Faversham a Chanol Caint **·** 
Folkestone a Hythe **·** 
Gillingham a Rainham **·** 
Gogledd Milton Keynes **·** 
Gogledd Portsmouth **·** 
Gogledd Thanet **·** 
Gogledd-ddwyrain Hampshire **·** 
Gogledd-orllewin Hampshire **·** 
Gorllewin Fforest Newydd **·** 
Gorllewin Reading **·** 
Gorllewin Rhydychen ac Abingdon **·** 
Gorllewin Worthing **·** 
Gosport **·** 
Gravesham **·** 
Guildford **·** 
Hastings a Rye **·** 
Havant **·** 
Henley **·** 
Horsham **·** 
Hove **·** 
Lewes **·** 
Maidenhead **·** 
Meon Valley **·** 
Maidstone a'r Weald **·** 
Mole Valley **·** 
Newbury **·** 
Reigate **·** 
Rochester a Strood **·** 
Romsey a Gogledd Southampton **·** 
Runnymede a Weybridge **·** 
Sevenoaks **·** 
Sittingbourne a Sheppey **·** 
Slough **·** 
Southampton Itchen **·** 
Southampton Test **·** 
Spelthorne **·** 
Surrey Heath **·** 
Tonbridge a Malling **·** 
Tunbridge Wells **·** 
Wantage **·** 
Wealden **·** 
Windsor **·** 
Witney **·** 
Woking **·** 
Wokingham **·** 
Wycombe **·** 
Ynys Wyth
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **esgynnwr Gorffennaf**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **esgynwyr Gorffennaf**; yr enw Saesneg yw *July Highflyer*, a'r enw gwyddonol yw *Hydriomena furcata*.

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r esgynnwr Gorffennaf yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Etholaeth seneddol yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, yw **Eastleigh**. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Eastleigh yn HampshireEtholaeth Eastleigh yn Hampshire
* Hampshire yn LloegrHampshire yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 1955.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1955–1992: David Price (Ceidwadol)
* 1992–1994: Stephen Milligan (Ceidwadol)
* 1994–2005: David Chidgey (Y Democratiaid Rhyddfrydol)
* 2005–2013: Chris Huhne (Y Democratiaid Rhyddfrydol)
* 2013–2015: Mike Thornton (Y Democratiaid Rhyddfrydol)
* 2015–2019: Mims Davies (Ceidwadol)
* 2019–presennol: Paul Holmes (Ceidwadol)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Ne-ddwyrain Lloegr**

Aldershot **·** 
Arundel a Thwyni Deheuol **·** 
Ashford **·** 
Aylesbury **·** 
Banbury **·** 
Basingstoke **·** 
Beaconsfield **·** 
Bexhill a Battle **·** 
Bognor Regis a Littlehampton **·** 
Bracknell **·** 
Brighton Kemptown **·** 
Brighton Pavilion **·** 
Buckingham **·** 
Caergaint **·** 
Caerwynt **·** 
Canol Sussex **·** 
Crawley **·** 
Chatham ac Aylesford **·** 
Chesham ac Amersham **·** 
Chichester **·** 
Dartford **·** 
De Milton Keynes **·** 
De Portsmouth **·** 
De Thanet **·** 
De-orllewin Surrey **·** 
Dover **·** 
Dwyrain Fforest Newydd **·** 
Dwyrain Hampshire **·** 
Dwyrain Reading **·** 
Dwyrain Rhydychen **·** 
Dwyrain Surrey **·** 
Dwyrain Worthing a Shoreham **·** 
Eastbourne **·** 
Eastleigh **·** 
Epsom ac Ewell **·** 
Esher a Walton **·** 
Fareham **·** 
Faversham a Chanol Caint **·** 
Folkestone a Hythe **·** 
Gillingham a Rainham **·** 
Gogledd Milton Keynes **·** 
Gogledd Portsmouth **·** 
Gogledd Thanet **·** 
Gogledd-ddwyrain Hampshire **·** 
Gogledd-orllewin Hampshire **·** 
Gorllewin Fforest Newydd **·** 
Gorllewin Reading **·** 
Gorllewin Rhydychen ac Abingdon **·** 
Gorllewin Worthing **·** 
Gosport **·** 
Gravesham **·** 
Guildford **·** 
Hastings a Rye **·** 
Havant **·** 
Henley **·** 
Horsham **·** 
Hove **·** 
Lewes **·** 
Maidenhead **·** 
Meon Valley **·** 
Maidstone a'r Weald **·** 
Mole Valley **·** 
Newbury **·** 
Reigate **·** 
Rochester a Strood **·** 
Romsey a Gogledd Southampton **·** 
Runnymede a Weybridge **·** 
Sevenoaks **·** 
Sittingbourne a Sheppey **·** 
Slough **·** 
Southampton Itchen **·** 
Southampton Test **·** 
Spelthorne **·** 
Surrey Heath **·** 
Tonbridge a Malling **·** 
Tunbridge Wells **·** 
Wantage **·** 
Wealden **·** 
Windsor **·** 
Witney **·** 
Woking **·** 
Wokingham **·** 
Wycombe **·** 
Ynys Wyth
Abad Margam, Morgannwg oedd **Dafydd ap Tomas** (bu farw 1517). Roedd yn enwog yn ei ddydd fel un o brif noddwyr y beirdd ym Morgannwg.

Llinach
-------

Yn ôl yr achau a roddir gan y bardd Dafydd Benwyn, roedd yr Abad Dafydd yn fab i Tomas ap Hywel ap Ieuan ap Siancyn ap Rhys Fychan, un o hynafiaid y bardd Rhys Brydydd, ac felly'n perthyn i benceirddiaid Tir Iarll ac i linach Einion ap Collwyn. Ei fam oedd Madrun, merch Siôn Stradling o'r Merthyr Mawr, yn ôl pob tebyg.

Noddwr i'r beirdd
-----------------

Yn ystod abadaeth Dafydd roedd Abaty Margam yn enwog am ei groeso i'r beirdd, parhad o draddodiad o nawdd sydd â'i wreiddiau yn yr Oesoedd Canol. Daeth Dafydd yn abad ym Margam yn 1500 a pharhaodd yn y swydd hyd 1517, pan fu farw, yn ôl pob tebyg. Deuai beirdd o bob rhan o Forgannwg i'w lys. Roedd y beirdd hynny yn cynnwys ei geraint Rhisiart ap Rhys, mab Rhys Brydydd ac athro barddol Iorwerth Fynglwyd, a Siôn ap Hywel Gwyn.

Ffugiadau Iolo Morganwg
-----------------------

Daeth yr Abad Dafydd yn rhan o Forgannwg chwedlonol Iolo Morganwg. Fe'i gwnaeth yn fardd ganddo ac yn awdur llyfr gramadeg y beirdd a wnaeth "dan olwg Cadair a Gorsedd Beirdd Tir Iarll". Arno ef hefyd y tadogir cyfres o 'Drioedd Prydyddiaeth Beirdd Tir Iarll'. Gwyddys nad oes sail i ffugiadau Iolo.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  G. J. Williams, *Traddodiad Llenyddol Morgannwg* (Gwasg Prifysgol Cymru, 1948), tud. 54.
2. ↑  G. J. Williams, *Traddodiad Llenyddol Morgannwg* (Gwasg Prifysgol Cymru, 1948), tud. 56, 61.
Ffilm ffantasi llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Gavin Hood yw ***Ender's Game*** a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd gan Orson Scott Card, Alex Kurtzman, Roberto Orci a Robert Chartoff yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn bydysawd a y Ddaear a chafodd ei ffilmio yn New Orleans. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Gavin Hood a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Steve Jablonsky. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Harrison Ford, Brandon Soo Hoo, Ben Kingsley, Abigail Breslin, Viola Davis, Hailee Steinfeld, Nonso Anozie, Moisés Arias, Asa Butterfield, Gavin Hood, Aramis Knight, Jimmy Pinchak, Khylin Rhambo, Kelvin Harrison Jr. ac Andrea Powell. Mae'r ffilm *Ender's Game* yn 114 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Interstellar* sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Donald McAlpine oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Zach Staenberg sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Ender's Game*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Orson Scott Card a gyhoeddwyd yn 1985.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gavin Hood ar 12 Mai 1963 yn Johannesburg. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1989 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Witwatersrand.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 62% (Rotten Tomatoes)
* 6.1/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gavin Hood nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 17 Awst 2016. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016. .
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
4. 1 2  "Ender's Game". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.
set o Esgyrn Napier o'r 18g
Mae **esgyrn Napier** yn ddyfais sy'n caniatau i'r defnyddiwr gyfrifo â llaw; fe'i crëwyd gan y mathemategydd John Napier o Merchiston, yr Alban. Seilwyd y fethodoleg y tu ôl i'r ddyfais ar waith mathemateg Arabaidd, 'mathemateg dellt' Matrakci Nasuh o Fosnia (1480 – c. 1564) yn ei lyfr *Umdet-ul Hisab* a gwaith Fibonacci (c. 1170 – c. 1250) yn ei Liber Abaci (*Y Llyfr Cyfrifo*; 1202). Am gyfnod, galwyd y dechneg sy'n sail i esgyrn Napier yn "Rapdoleg". Cyhoeddodd Napier manylion am y ddyfais yn 1617 yn ei gyfrol *Rapdoleg* a argraffwyd yng Nghaeredin.

Mae'r esgyrn yn caniatau i luosi gael ei leihau i weithredoedd adio, a rhannu i dynnu. Gellir mynd a hyn gam ymhellach, er mwyn cyfrifo ail isradd. Ceir term arall a briodolir i Napier, sef y logarithmau, sy'n tra gwahanol i'r esgyrn a sonir amdanynt yma.

Mae'r ddyfais gyflawn fel arfer yn cynnwys bwrdd-sylfaen gydag ymyl; mae'r defnyddiwr yn gosod gwialennau Napier y tu mewn i'r ymyl i hwyluso'r gwaith o luosi neu rannu. Rhennir ymyl chwith y bwrdd yn 9 sgwâr, sy'n cynnwys y rhifau 1 i 9. Gall y gwiail hyn fod o bren, metal neu gardfwrdd. Mae esgyrn Napier yn dri dimensiwn, sgwâr mewn trawsdoriad, gyda phedair gwialen wahanol wedi'u hysgythru ar bob un.

Ceir 9 sgwar ar bob gwialen, ac mae pob sgwâr, ac eithrio'r un uchaf, yn cynnwys dau hanner wedi'u rhannu â llinell groeslin. Mae sgwâr cyntaf pob gwialen yn cynnwys un digid, ac mae'r sgwariau eraill yn dwbl y rhif, teirgwaith y rhif neu bedair gwith y rhif ayb nes bod y sgwâr diwethaf yn cynnwys naw gwaith y rhif yn y sgwâr uchaf. Mae digidau pob lluoswm yn cael eu hysgrifennu un i bob ochr o'r groeslin; mae rhifau llai na 10 yn cael eu gosod ar y triongl isaf.

Lluosi
------

Mae'r enghraifft yma o luosi yn cyfrifo 425 x 6.

Rhoddir yr esgyrn sy'n cyfateb i rif cyntaf y broblem ar y bwrdd. Os defnyddir 0 yn y rhif hwn, yna gadewir bwlch yn ei le. Yn yr enghraifft hon, rhoddir 4, 2 a 5 yn eu trefn gywir, fel y gwelir isod:

425 x 6: y cam cyntaf
O edrych ar y golofn gyntaf, dewisir y rhif nesaf (y rhif i luosi gydag ef), sef yn yr enghraifft hon: 6. Dyma'r unig res sydd ei angen, bellach, i gyfrifo'r ateb, felly gellir cymryd yr esgyrn o'r bwrdd oddi tan y rhes hon.

Yr ail gam
Gan ddechrau o ochr dde'r rhes yma, cyfrifir y colofnau croeslin drwy adio'r rhifau sy'n rhannu yr un colofnau croeslin. Mae rhifau sengl yn aros fel ag y maent.

Third step of solving 425 x 6
Unwaith y mae'r colofnau croeslin wedi cael eu cyfri, dylid darllen o'r chwith i'r dde y rhifau a gyfrifwyd ar gyfer pob colofn groeslin unigol. Yn yr enghraifft hon, mae darllen canlyniadau o'r chwith i'r dde yn rhoi 2550.

Yr ateb felly i 425 x 6 yw 2550.

Gweler hefyd
------------

* Abacws

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Daniel Harrich yw ***Der Blinde Fleck*** a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd gan Danuta Harrich-Zandberg yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn München. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Daniel Harrich a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ian Honeyman a Julian Scherle. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Benno Fürmann, Nicolette Krebitz, August Zirner, Ekkehardt Belle, Fabian Halbig, Heiner Lauterbach, Miroslav Nemec, Tessa Mittelstaedt, Michael Roll, Udo Wachtveitl, Adam Venhaus, Felix Hellmann, Ferdinand Schmidt-Modrow, Isolde Barth, Jörg Hartmann, Mats Reinhardt, Michael Jäger, Olaf Krätke, Peter Rappenglück, Til Schindler, Simone Kabst, Walter Hess ac Anna Grisebach. Mae'r ffilm *Der Blinde Fleck* yn 99 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Interstellar* sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Georg Michael Fischer sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Daniel Harrich ar 7 Awst 1983 ym München. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Bavarian TV Awards

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Daniel Harrich nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2   (yn en) *Internet Movie Database*, Wikidata Q37312, adalwyd 25 Medi 2020
2. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 22 Mehefin 2016.. dyddiad cyrchiad: 22 Mehefin 2016.
3. ↑  Gwlad lle'i gwnaed:  (yn en) *Internet Movie Database*, Wikidata Q37312, adalwyd 25 Medi 2020
4. ↑  Iaith wreiddiol:  (yn en) *Internet Movie Database*, Wikidata Q37312, adalwyd 25 Medi 2020
5. ↑  Dyddiad cyhoeddi:  (yn en) *Internet Movie Database*, Wikidata Q37312, adalwyd 25 Medi 2020. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 17 Awst 2016. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.
6. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 22 Mehefin 2016.
7. ↑  Sgript:  (yn en) *Internet Movie Database*, Wikidata Q37312, adalwyd 25 Medi 2020  (yn en) *Internet Movie Database*, Wikidata Q37312, adalwyd 25 Medi 2020
Etholaeth seneddol yn Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, yw **De Milton Keynes** (Saesneg: *Milton Keynes South*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth De Milton Keynes yn Swydd BuckinghamEtholaeth De Milton Keynes yn Swydd Buckingham
* Swydd Buckingham yn LloegrSwydd Buckingham yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 2010.

Aelodau Seneddol
----------------

* 2010–presennol: Iain Stewart (Ceidwadol)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Ne-ddwyrain Lloegr**

Aldershot **·** 
Arundel a Thwyni Deheuol **·** 
Ashford **·** 
Aylesbury **·** 
Banbury **·** 
Basingstoke **·** 
Beaconsfield **·** 
Bexhill a Battle **·** 
Bognor Regis a Littlehampton **·** 
Bracknell **·** 
Brighton Kemptown **·** 
Brighton Pavilion **·** 
Buckingham **·** 
Caergaint **·** 
Caerwynt **·** 
Canol Sussex **·** 
Crawley **·** 
Chatham ac Aylesford **·** 
Chesham ac Amersham **·** 
Chichester **·** 
Dartford **·** 
De Milton Keynes **·** 
De Portsmouth **·** 
De Thanet **·** 
De-orllewin Surrey **·** 
Dover **·** 
Dwyrain Fforest Newydd **·** 
Dwyrain Hampshire **·** 
Dwyrain Reading **·** 
Dwyrain Rhydychen **·** 
Dwyrain Surrey **·** 
Dwyrain Worthing a Shoreham **·** 
Eastbourne **·** 
Eastleigh **·** 
Epsom ac Ewell **·** 
Esher a Walton **·** 
Fareham **·** 
Faversham a Chanol Caint **·** 
Folkestone a Hythe **·** 
Gillingham a Rainham **·** 
Gogledd Milton Keynes **·** 
Gogledd Portsmouth **·** 
Gogledd Thanet **·** 
Gogledd-ddwyrain Hampshire **·** 
Gogledd-orllewin Hampshire **·** 
Gorllewin Fforest Newydd **·** 
Gorllewin Reading **·** 
Gorllewin Rhydychen ac Abingdon **·** 
Gorllewin Worthing **·** 
Gosport **·** 
Gravesham **·** 
Guildford **·** 
Hastings a Rye **·** 
Havant **·** 
Henley **·** 
Horsham **·** 
Hove **·** 
Lewes **·** 
Maidenhead **·** 
Meon Valley **·** 
Maidstone a'r Weald **·** 
Mole Valley **·** 
Newbury **·** 
Reigate **·** 
Rochester a Strood **·** 
Romsey a Gogledd Southampton **·** 
Runnymede a Weybridge **·** 
Sevenoaks **·** 
Sittingbourne a Sheppey **·** 
Slough **·** 
Southampton Itchen **·** 
Southampton Test **·** 
Spelthorne **·** 
Surrey Heath **·** 
Tonbridge a Malling **·** 
Tunbridge Wells **·** 
Wantage **·** 
Wealden **·** 
Windsor **·** 
Witney **·** 
Woking **·** 
Wokingham **·** 
Wycombe **·** 
Ynys Wyth
*Am y llysieuyn, gweler Endif*
Allweddair yn yr iaith rhaglennu sgript gyfrifiadurol csh yw **endif**. Mae e'n gorffen bloc if (bloc amodol), er enghraifft:

```
if ( $x != 1 ) then
   echo $x
   # cyfarwyddiadau eraill
endif
```

ond mae'n bosib cael cyfarwyddyd amodol ar un linell o gôd yn unig, pan ydych chi'n gadael allan yr allweddeiriau then ac endif, er enghraifft:

```
if ( $x != 1 ) echo $x
```

Ond rhybudd! Mae gwahaniaeth pwsyig rhwng y ddwy enghraifft ganlynol:

```
if ( ! -e fynghalendr ) then
   cal 2022 > fynghalendr
endif
```

ac:

```
if ( ! -e fynghalendr ) cal 2022 > fynghalendr
```

Yn yr enghraifft gyntaf, os dydy'r ffeil fynghalendr ddim yn bodoli eisoes, mae'r sgript yn ei chreu, ac yn rhoi ynddi hi galendr y flwyddyn 2022 sy'n cael ei gynhyrchu gan y rhaglen cal.

Ond yn yr air enghraifft, crëwyd y ffeil allbwn **cyn** i'r rhaglen enrhifo'r prawf bodolaeth ffeil, ac felly os doedd y ffeil ddim yn bodoli, mae'n gorffen gyda ffeil wag, heb i'r sgript wedi gweithredu'r rhaglen cal.
Cyn etholaeth seneddol yn yr hen Sir Gaernarfon oedd **Eifion**, a oedd yn cael ei adnabod weithiau fel *De Sir Gaernarfon / South Carnarvonshire*. Roedd yn dychwelyd un Aelod i Dŷ'r Cyffredin.

Crëwyd yr etholaeth gan Ddeddf Ailddosbarthu Seddau 1885 ar gyfer Etholiad Cyffredinol 1885. Cafodd yr etholaeth ei dileu ar gyfer Etholiad Cyffredinol 1918.

Ei ffiniau, yn fras, oedd cantrefi Llŷn,Eifionydd ac Uwchgwyrfai, ynghyd â rhannau gorllewinol o Is Gwyrfai. Ni chynhwysai'r trefi a etholai aelod seneddol dros Bwrdeistrefi Caernarfon (etholaeth seneddol), sef Porthmadog, Cricieth, Pwllheli, Nefyn a Chaernarfon.

Aelodau Seneddol
----------------

| Etholiad | Aelod | Plaid |
| --- | --- | --- |
|  | 1885 | John Bryn Roberts | Rhyddfrydwr |
|  | 1906 | Ellis William Davies | Rhyddfrydwr |
| 1918 | *Dileu'r etholaeth* |

Canlyniadau
-----------

Poster etholiadol H Ellis Nanney 1885

| Etholiad cyffredinol 1885: Eifion
nifer yr etholwyr 8,978 |
| --- |
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% |
|
|  | Rhyddfrydol | John Bryn Roberts | 4,535 | 63.8 |  |
|  | Ceidwadwyr | H Ellis Nanney | 2,573 | 36.2 |  |
| **Mwyafrif** | 1,962 |  |  |
| **Y nifer a bleidleisiodd** | 7,108 | 79.2 |  |


| Etholiad cyffredinol 1886: Eifion
nifer yr etholwyr 8,978 |
| --- |
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% |
|
|  | Rhyddfrydol | John Bryn Roberts | 4,244 | 77.0 |  |
|  | Unoliaethwr  | G Farren | 1,267 | 23 |  |
| **Mwyafrif** | 2,977 |  |  |
| **Y nifer a bleidleisiodd** | 5,511 | 76.9 |  |
|  | Rhyddfrydol yn **cadw** | **Gogwydd** |  |  |


| Etholiad cyffredinol 1892: Eifion
nifer yr etholwyr 9,630 |
| --- |
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% |
|
|  | Rhyddfrydol | John Bryn Roberts | 4,567 | 69.8 |  |
|  | Ceidwadwyr | W Humphreys | 1,973 | 30.2 |  |
| **Mwyafrif** | 2,594 |  |  |
| **Y nifer a bleidleisiodd** | 6,540 | 67.9 |  |
|  | Rhyddfrydol yn **cadw** | **Gogwydd** |  |  |

Etholiad cyffredinol 1895 John Bryn Roberts Rhyddfrydol yn cadw'r sedd yn ddiwrthwynebiad

Etholiad cyffredinol 1900 John Bryn Roberts Rhyddfrydol yn cadw'r sedd yn ddiwrthwynebiad

Etholiad cyffredinol 1906 John Bryn Roberts Rhyddfrydol yn cadw'r sedd yn ddiwrthwynebiad

Cafodd Roberts ei benodi yn farnwr ac ymddiswyddodd o'r senedd gan achosi isetholiad ar 5 Mehefin 1906:

Is etholiad Eifion 1906 Ellis William Davies Rhyddfrydol yn cadw'r sedd yn ddiwrthwynebiad


| Etholiad cyffredinol Ionawr 1910: Eifion
nifer yr etholwyr 9,455 |
| --- |
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% |
|
|  | Rhyddfrydol | Ellis William Davies | 6,118 | 78.2 |  |
|  | Ceidwadwyr | F J L Priestley | 1,700 | 21.8 |  |
| **Mwyafrif** | 1,962 |  |  |
| **Y nifer a bleidleisiodd** | 7,818 | 82.7 |  |
|  | Rhyddfrydol yn **cadw** | **Gogwydd** |  |  |

Etholiad cyffredinol Rhagfyr 1910Ellis William Davies Rhyddfrydol yn cadw'r sedd yn ddiwrthwynebiad

1918 Diddymu'r sedd