recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm kung fu gan y cyfarwyddwr Chang Cheh yw ***Y Dwrn Anorchfygol*** a gyhoeddwyd yn 1969. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***The Invincible Fist*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Run Run Shaw yn Hong Cong; y cwmni cynhyrchu oedd Shaw Brothers Studio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin a hynny gan Ni Kuang a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Wang Fu-Ling. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lee Ching, David Chiang, Lo Lieh a Ku Feng. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Midnight Cowboy* sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Chang Cheh ar 10 Chwefror 1923 yn Shanghai a bu farw yn Hong Cong ar 25 Ebrill 1961. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Cenedlaethol Canolog.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Chang Cheh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Brodyr Gwaed |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1973-02-24 |
| Cleddyfwr Unfraich Arfog |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1967-07-26 |
| Dychweliad y Cleddyfwr Unfraich Arfog |  | Hong Cong | *Mandarin safonol* | 1969-01-01 |
| *Friends* |  | Hong Cong |  | 1974-06-29 |
| Gwennol Aur |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1968-01-01 |
| Teml Shaolin |  | Hong Cong | *Mandarin safonol* | 1976-12-22 |
| *Vengeance* |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1970-05-14 |
| Y Dwrn Anorchfygol |  | Hong Cong | *Mandarin safonol**Putonghua* | 1969-01-01 |
| Y Triawd Gwych |  | Hong Cong | *Mandarin safonol* | 1966-01-01 |
| Ymyl y Dŵr |  | *Hong Kong Prydeinig* | *Mandarin safonol* | 1972-03-17 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Parotan sbectolog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: parotanod sbectolog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Forpus conspicillatus***; yr enw Saesneg arno yw *Spectacled parrotlet*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *F. conspicillatus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r parotan sbectolog yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Parotan sbectolog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ar gerddoriaeth a drama-gomedi gan y cyfarwyddwyr Norman Taurog, Bruce Manning a Joe Pasternak yw ***Mad About Music*** a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn y Swistir a Paris. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bruce Manning a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Charles Previn.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Deanna Durbin, Gail Patrick, Arthur Treacher, Herbert Marshall, William Frawley, Sid Grauman, Marcia Mae Jones, Selmer Jackson, John Sutton, Elisabeth Risdon, Christian Rub, Jack Mulhall, Bert Roach, Don Brodie, Martha O'Driscoll, Franklin Pangborn a Nana Bryant. Mae'r ffilm *Mad About Music* yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Bringing Up Baby* sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Joseph A. Valentine oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Norman Taurog ar 23 Chwefror 1899 yn Chicago a bu farw yn Rancho Mirage ar 26 Gorffennaf 2001. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Norman Taurog nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *A Pair of Kings* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1922-01-01 |
| A Yank at Eton |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1942-01-01 |
| All Hands On Deck |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1961-01-01 |
| Bundle of Joy |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1956-01-01 |
| Design For Scandal |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1941-01-01 |
| Gold Rush Maisie |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| *Hot Air* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1924-01-01 |
| Strike Me Pink |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| The Hoodlum Saint |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| *The Stage Hand* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1920-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cog-gigydd Gini Newydd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cog-gigyddion Gini Newydd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Coracina melas***; yr enw Saesneg arno yw *New Guinea cuckoo shrike*. Mae'n perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: *Campephagidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. melas*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r cog-gigydd Gini Newydd yn perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: *Campephagidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cog-gigydd Grauer | Ceblepyris graueri |  |
|
| Cog-gigydd bronwyn | Coracina pectoralis |  |
|
| Cog-gigydd tagellog y dwyrain | Lobotos oriolinus |  |
|
| Lobotos lobatus | Lobotos lobatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cog-gigydd Gini Newydd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llinos goch Przewalski** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: llinosiaid cochion Przewalski) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Urocynchramus pylzowi***; yr enw Saesneg arno yw *Przewalski’s rosefinch*. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *U. pylzowi*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llinos goch Przewalski yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q777369 | Carpodacus waltoni eos |  |
|
| Gylfingroes | Loxia curvirostra |  |
|
| Gylfingroes adeinwyn | Loxia leucoptera |  |
|
| Nico | Carduelis carduelis |  |
|
| Serin sitron | Carduelis citrinella |  |
|
| Tewbig pinwydd | Pinicola enucleator |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llinos goch Przewalski** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Richard Quine yw ***Strangers When We Meet*** a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles a chafodd ei ffilmio yn Santa Monica, Malibu a Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ed McBain a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan George Duning. Dosbarthwyd y ffilm gan Bryna Productions a hynny drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kirk Douglas, Paul Picerni, Walter Matthau, Kim Novak, Virginia Bruce, Barbara Rush, Nancy Kovack, Kent Smith, Ernie Kovacs, John Bryant, Harry Jackson, Robert Sampson a Sue Ane Langdon. Mae'r ffilm *Strangers When We Meet* yn 113 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Psycho* sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y *genre* yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Charles Lang oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Charles Nelson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Richard Quine ar 12 Tachwedd 1920 yn Detroit a bu farw yn Los Angeles ar 5 Tachwedd 2011. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1933 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Richard Quine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Bell, Book and Candle* |  | Unol Daleithiau America | 1958-11-11 |
| *How to Murder Your Wife* |  | Unol Daleithiau America | 1965-01-01 |
| *It Happened to Jane* |  | Unol Daleithiau America | 1959-01-01 |
| *Operation Mad Ball* |  | Unol Daleithiau America | 1957-01-01 |
| *Paris When It Sizzles* |  | Unol Daleithiau America | 1964-01-01 |
| Pushover |  | Unol Daleithiau America | 1954-01-01 |
| Sex and The Single Girl |  | Unol Daleithiau America | 1964-01-01 |
| *Strangers When We Meet* |  | Unol Daleithiau America | 1960-01-01 |
| The Fiendish Plot of Dr. Fu Manchu |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | 1980-08-08 |
| *The Notorious Landlady* |  | Unol Daleithiau America | 1962-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Crombec clustgoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: crombecod clustgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sylvietta ruficapilla***; yr enw Saesneg arno yw *Red-capped crombec*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. ruficapilla*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r crombec clustgoch yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Minla cynffongoch | Minla ignotincta |  |
|
| Minla cynffonwinau | Minla strigula |  |
|
| Preblyn gwybedog Chapin | Kupeornis chapini |  |
|
| Preblyn mynydd Kupe | Kupeornis gilberti |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Crombec clustgoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Frank Powell yw ***The Fourth Estate*** a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Fox Film Corporation. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Frank Powell. Dosbarthwyd y ffilm gan Fox Film Corporation.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alfred Hickman, Clifford Bruce a Ruth Blair. Mae'r ffilm *The Fourth Estate* yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Intolerance* sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Frank Powell ar 1 Ionawr 1886 yn Hamilton a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 16 Medi 1993. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1897 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Frank Powell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *A Fool There Was* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1915-01-01 |
| *A Gold Necklace* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1910-01-01 |
| *A Knot in the Plot* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1910-01-01 |
| *All on Account of the Milk* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1910-01-01 |
| *Cured* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1911-01-01 |
| *Dora* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1912-01-01 |
| *Teaching Dad to Like Her* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1911-01-01 |
| *The Ghost* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1914-01-01 |
| *The Kid* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1910-01-01 |
| *The Troublesome Baby* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1910-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Hymenochaetaceae* yw'r **Llygad teigr** (Lladin: ***Coltricia perennis***; Saesneg: *Tiger's Eye*). Mae'r teulu *Hymenochaetaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Hymenochaetales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Hymenochaetaceae
-----------------------------------------

Mae gan **Llygad teigr** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Phellinus cylindrosporus* | Phellinus cylindrosporus |  |
|
| *Phellinus dependens* | Phellinus dependens |  |
|
| *Phellinus dingleyae* | Phellinus dingleyae |  |
|
| *Phellinus erectus* | Phellinus erectus |  |
|
| *Phellinus everhartii* | Phellinus everhartii |  |
|
| *Phellinus fastuosus* | Phellinus fastuosus |  |
|
| *Phellinus ferrugineovelutinus* | Phellinus ferrugineovelutinus |  |
|
| *Phellinus fragrans* | Phellinus fragrans |  |
|
| *Phellinus grenadensis* | Phellinus grenadensis |  |
|
| *Phellinus griseoporus* | Phellinus griseoporus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Llygad teigr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr William A. Wellman yw ***Lilly Turner*** a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Dosbarthwyd y ffilm gan First National.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Frank McHugh, Mae Busch, Ruth Chatterton, Marjorie Gateson, Guy Kibbee, Robert Barrat, George Brent a Grant Mitchell. Mae'r ffilm *Lilly Turner* yn 65 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *King Kong* ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
James Van Trees oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William A Wellman ar 29 Chwefror 1896 yn Brookline, Massachusetts a bu farw yn Los Angeles ar 3 Rhagfyr 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr y Bwrdd Adolygu Cenedlaethol am y Ffilm Orau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd William A. Wellman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Gallant Journey |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| Good-Bye, My Lady |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1956-01-01 |
| My Man and I |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1952-09-05 |
| *Second Hand Love* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1923-08-26 |
| The Conquerors |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| *The Man Who Won* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1923-01-01 |
| Track of The Cat |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1954-01-01 |
| When Husbands Flirt |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1925-01-01 |
| Wild Boys of The Road |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |
| *Woman Trap* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1929-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.
2. ↑ . dyddiad cyrchiad: 12 Mawrth 2023.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Christy Cabanne yw ***Draft 258*** a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan June Mathis. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Immigrant* sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
William Fildew oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Christy Cabanne ar 16 Ebrill 1888 yn St Louis, Missouri a bu farw yn Philadelphia ar 16 Hydref 1950. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ac mae ganddo o leiaf 30 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg yn Academi Llynges yr Unol Daleithiau.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Christy Cabanne nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Altars of Desire* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1927-01-01 |
| Beyond The Rainbow |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1922-01-01 |
| Daphne and The Pirate |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1916-01-01 |
| *Enoch Arden* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1915-01-01 |
| *Jane Eyre* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |
| Judith of Bethulia |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1914-01-01 |
| Martyrs of The Alamo |  | Unol Daleithiau America |  | 1915-01-01 |
| Scared to Death |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1947-01-01 |
| *The Gunman* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1914-01-01 |
| *The Mystery of the Leaping Fish* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1916-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Pigwr blodau calongoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pigwyr blodau calongoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Prionochilus percussus***; yr enw Saesneg arno yw *Crimson-breasted flowerpecker*. Mae'n perthyn i deulu'r Pigwyr blodau (Lladin: *Dicaeidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. percussus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r pigwr blodau calongoch yn perthyn i deulu'r Pigwyr blodau (Lladin: *Dicaeidae*). Weithiau mae'r teulu hwn yn cael ei ystyried yn rhan o deulu ehangach: teulu'r **Adar haul** (*Categori:Nectarinidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn haul São Tomé | Dreptes thomensis |  |
|
| Aderyn haul bochgoch | Chalcoparia singalensis |  |
|
| Aderyn haul bronoren Affrica | Anthobaphes violacea |  |
|
| Aderyn haul cynffonhir | Hedydipna platura |  |
|
| Aderyn haul euradain | Drepanorhynchus reichenowi |  |
|
| Aderyn haul gwarlas | Kurochkinegramma hypogrammicum |  |
|
| Aderyn haul rhuddgoch | Aethopyga siparaja |  |
|
| Aderyn haul ystlyswyn | Aethopyga eximia |  |
|
| Aderyn siwgr y Penrhyn | Promerops cafer |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Pigwr blodau calongoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Harald Reinl yw ***Romarei, Das Mädchen Mit Den Grünen Augen*** a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd gan Gero Wecker yn yr Eidal a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Willy Mattes. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ilse Steppat, Joachim Hansen, Werner Peters, Reinhard Kolldehoff, Kurt Meisel, Leonard Steckel, Ilse Fürstenberg, Lotte Stein, Reggie Nalder, Dominique Wilms, Saro Urzì a Peter Mosbacher. Mae'r ffilm *Romarei, Das Mädchen Mit Den Grünen Augen* yn 84 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Vertigo* sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Hans Schneeberger oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Johanna Meisel sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harald Reinl ar 8 Gorffenaf 1908 yn Bad Ischl a bu farw yn Puerto de la Cruz ar 25 Chwefror 1974. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Harald Reinl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Auf Sch\*\*ẞer Schießt Man Nicht (ffilm, 1951 ) |  | Awstria | Almaeneg | 1951-01-01 |
| *Behind Monastery Walls* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1952-01-01 |
| Das Tal Des Todes |  | yr Almaenyr EidalIwgoslafia | Almaeneg | 1968-01-01 |
| Im Dschungel Ist Der Teufel Los |  | yr Almaen | Almaeneg | 1982-01-01 |
| *Mountain Crystal* |  | Awstriayr Almaen | Almaeneg | 1949-10-23 |
| Sie Liebt Sich Einen Sommer |  | yr Almaenyr Eidal | Almaeneg | 1972-01-01 |
| *Sieben Weltwunder der Technik* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1981-01-01 |
| Wir wollen niemals auseinandergehn |  | yr Almaen | Almaeneg | 1960-01-01 |
| Zimmer 13 |  | yr AlmaenFfrainc | Almaeneg | 1964-01-01 |
| *… und die Bibel hat doch recht* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1977-10-14 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Melysor bronfrith Awstralia** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion bronfrith Awstralia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ramsayornis fasciatus***; yr enw Saesneg arno yw *Bar-breasted honeyeater*. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: *Meliphagidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *R. fasciatus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.

Teulu
-----

Mae'r melysor bronfrith Awstralia yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: *Meliphagidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Melysor Arfak | Melipotes gymnops |  |
|
| Melysor Huon | Melipotes ater |  |
|
| Melysor Mayr | Ptiloprora mayri |  |
|
| Melysor Meek | Ptiloprora meekiana |  |
|
| Melysor cefnddu | Ptiloprora perstriata |  |
|
| Melysor cefngoch | Ptiloprora guisei |  |
|
| Melysor llwyd Papwa | Ptiloprora plumbea |  |
|
| Melysor mygliw | Melipotes fumigatus |  |
|
| Melysor ystlysgoch | Ptiloprora erythropleura |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Melysor bronfrith Awstralia** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Erysiphaceae* yw'r **Llwydni blodiog rhosod** (Lladin: ***Podosphaera pannosa***; Saesneg: *Rose Powdery Mildew*). Y Llwydni Blodiog yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Tebyg i flawd, neu'n cynnwys gronynnau tebyg i flawd yw 'blodiog'. Mae'r teulu *Erysiphaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Erysiphales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Erysiphaceae
-------------------------------------

Mae gan **Llwydni blodiog rhosod** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Oidium moniliforme* | Oidium moniliforme |  |
|
| *Oidium monosporium* | Oidium monosporium |  |
|
| *Oidium monosporum* | Oidium monosporum |  |
|
| *Oidium moringae* | Oidium moringae |  |
|
| *Oidium morrhuae* | Oidium morrhuae |  |
|
| *Oidium muehlenbeckiae* | Oidium muehlenbeckiae |  |
|
| *Oidium murrayae* | Oidium murrayae |  |
|
| *Oidium murrilliae* | Oidium murrilliae |  |
|
| *Oidium mutisiae* | Oidium mutisiae |  |
|
| *Oidium niveum* | Oidium niveum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Llwydni blodiog rhosod** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Herbert Brenon yw ***The Alaskan*** a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd gan Adolph Zukor a Jesse L. Lasky yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Famous Players-Lasky Corporation. Lleolwyd y stori yn Alaska. Dosbarthwyd y ffilm gan Famous Players-Lasky Corporation.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anna May Wong, Estelle Taylor, Thomas Meighan ac Alphonse Ethier. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Nibelungen* sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. 
James Wong Howe oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herbert Brenon ar 13 Ionawr 1880 yn Nulyn a bu farw yn Los Angeles ar 20 Ionawr 1971. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg y Brenin.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Herbert Brenon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Ivanhoe |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1913-01-01 |
| Laugh, Clown |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1928-04-14 |
| Merch y Duwiau |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1916-10-17 |
| *Peter Pan* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1924-01-01 |
| Sorrell and Son |  | Unol Daleithiau America |  | 1927-01-01 |
| The Case of Sergeant Grischa |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1930-01-01 |
| *The Great Gatsby* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1926-01-01 |
| *The Kreutzer Sonata* |  | Unol Daleithiau America |  | 1915-01-01 |
| The Street of Forgotten Men |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1925-01-01 |
| *Transgression* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Christy Cabanne yw ***Black Diamonds*** a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hans J. Salter. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Abe Lincoln in Illinois* sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Christy Cabanne ar 16 Ebrill 1888 yn St Louis, Missouri a bu farw yn Philadelphia ar 16 Hydref 1950. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Academi Llynges yr Unol Daleithiau.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Christy Cabanne nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Lend Me Your Husband |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1924-01-01 |
| Smashing The Spy Ring |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| *So Runs the Way* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1913-01-01 |
| Sold For Marriage |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1916-01-01 |
| *The City Beautiful* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1914-01-01 |
| *The Conscience of Hassan Bey* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1913-01-01 |
| *The Lost House* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1915-01-01 |
| The Man Who Walked Alone |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| *The Sisters* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1914-01-01 |
| The World Gone Mad |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Cortinariaceae* yw'r **Cap gweog gwyn** (Lladin: ***Leucocortinarius bulbiger***; Saesneg: *White Webcap*). 'Y Capiau Gweog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Fel gwe' yw 'gweog' hy cap sy'n edrych fel pe tae wedi'i wneud o we pry cop. Mae'r teulu *Cortinariaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Cortinariaceae
---------------------------------------

Mae gan **Cap gweog gwyn** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Cortinarius lamproxanthus* | Cortinarius lamproxanthus |  |
|
| *Cortinarius lavendulensis* | Cortinarius lavendulensis |  |
|
| *Cortinarius lepidus* | Cortinarius lepidus |  |
|
| *Cortinarius leucocephalus* | Cortinarius leucocephalus |  |
|
| *Cortinarius livor* | Cortinarius livor |  |
|
| *Cortinarius lubricanescens* | Cortinarius lubricanescens |  |
|
| *Cortinarius luteinus* | Cortinarius luteinus |  |
|
| *Cortinarius luteirufescens* | Cortinarius luteirufescens |  |
|
| *Cortinarius luteobrunneus* | Cortinarius luteobrunneus |  |
|
| *Cortinarius magellanicus* | Cortinarius magellanicus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap gweog gwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm am ddirgelwch a seiliwyd ar lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr Roy William Neill yw ***The Pearl of Death*** a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Sawtell.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Basil Rathbone, Ian Wolfe, Evelyn Ankers, Mary Gordon, Nigel Bruce, Miles Mander, Holmes Herbert, Colin Kenny, Dennis Hoey, Rondo Hatton a Richard Aherne. Mae'r ffilm *The Pearl of Death* yn 69 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Double Indemnity* ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Virgil Miller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, *The Adventure of the Six Napoleons*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur
Arthur Conan Doyle a gyhoeddwyd yn 1904.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roy William Neill ar 4 Medi 1887 yn Iwerddon a bu farw yn Llundain ar 17 Ebrill 1933. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Roy William Neill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Dressed to Kill* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| Sherlock Holmes and The House of Fear |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| Sherlock Holmes and The Secret Weapon |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1942-12-25 |
| Sherlock Holmes in Washington |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| *The Menace* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| *The Pearl of Death* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1944-01-01 |
| The Scarlet Claw |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1944-01-01 |
| *The Spider Woman* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| *The Woman in Green* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1944-01-01 |
| *Whirlpool* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Monjita cefngoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: monjitaod cefngoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Xolmis rubetra***; yr enw Saesneg arno yw *Rusty-backed monjita*. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *X. rubetra*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r monjita cefngoch yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Gwybedog bronwinau’r Gogledd | Aphanotriccus capitalis |  |
|
| Gwybedog pigddu | Aphanotriccus audax |  |
|
| Teyrn bach Chapman | Pogonotriccus chapmani |  |
|
| Teyrn gwrychog amryliw | Pogonotriccus poecilotis |  |
|
| Teyrn gwrychog wynebfrith | Pogonotriccus ophthalmicus |  |
|
| Teyrn gylfingam y De | Oncostoma olivaceum |  |
|
| Teyrn gylfingam y Gogledd | Oncostoma cinereigulare |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Monjita cefngoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Christy Cabanne yw ***The Notorious Mrs. Sands*** a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd gan Bessie Barriscale yn Unol Daleithiau America. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Film Booking Offices of America.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Forrest Stanley, Harry Myers, Dorothy Cumming a Bessie Barriscale. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Cabinet of Dr. Caligari* sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene. 
Eugene Gaudio oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Christy Cabanne ar 16 Ebrill 1888 yn St Louis, Missouri a bu farw yn Philadelphia ar 16 Hydref 1950. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Academi Llynges yr Unol Daleithiau.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Christy Cabanne nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Lend Me Your Husband |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1924-01-01 |
| Smashing The Spy Ring |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| *So Runs the Way* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1913-01-01 |
| Sold For Marriage |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1916-01-01 |
| *The City Beautiful* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1914-01-01 |
| *The Conscience of Hassan Bey* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1913-01-01 |
| *The Lost House* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1915-01-01 |
| The Man Who Walked Alone |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| *The Sisters* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1914-01-01 |
| The World Gone Mad |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Agaricaceae* yw'r **Parasol main** (Lladin: ***Macrolepiota mastoidea***; Saesneg: *Slender Parasol*). Y Parasolyddion yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Math o ymbarel yw'r parasol, ac mae'r ffyngau yn y grwp yma'n debyg o ran siap. Mae'r teulu *Agaricaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Defnyddir y ffwng hwn wedi'i goginio mewn bwydydd a gellir ei fwyta'n amrwd.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Agaricaceae
------------------------------------

Mae gan **Parasol main** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Coprinus acidorus* | Coprinus acidorus |  |
|
| *Coprinus affinis* | Coprinus affinis |  |
|
| *Coprinus dunarum* | Coprinus dunarum |  |
|
| *Coprinus radiatus* | Coprinus radiatus |  |
|
| *Coprinus radicatus* | Coprinus radicatus |  |
|
| *Coprinus sclerotianus* | Coprinus sclerotianus |  |
|
| *Coprinus stercorarius* | Coprinus stercorarius |  |
|
| *Coprinus subpronus* | Coprinus subpronus |  |
|
| *Coprinus tomentosus* | Coprinus tomentosus |  |
|
| *Coprinus virgulicolens* | Coprinus virgulicolens |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Parasol main** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*

  


|  |
| --- |
| **Gofal!** |
| *Er bod rhai madarch yn fwytadwy, mae eraill yn fwytadwy gan rai pobl ond yn wenwyn i eraill!*
*Gall corff rhai bobl adweithio'n ddifrifol i rai 'madarch bwytadwy'! Mynwch gyngor gan arbenigwr cyn profi unrhyw fadarch gwyllt.* |