*moroedd/dŵr* (2019)Bardd a llenor Cymreig sy'n hanu o Ferthyr Tudful yw **Morgan Owen** (ganed 13 Ionawr 1994).

Ym mis Rhagfyr 2019, enillodd Wobr Michael Marks am Farddoniaeth yn yr Ieithoedd Celtaidd am ei gasgliad *moroedd/dŵr.*

Graddiodd gyda BA Cymraeg o Brifysgol Caerdydd yn 2016, ac MA Astudiaethau Cymreig a Cheltaidd yn 2017, hefyd o Brifysgol Caerdydd, gan ymchwilio i ofodoldeb cerddi Dafydd ap Gwilym mewn perthynas â *locus* y goedwig.

Barddoniaeth
------------

Mae'n rhan o gynllun 'Awduron wrth eu Gwaith' Gŵyl y Gelli. Fis Hydref 2018, ef oedd un o bedwar bardd a gymerodd ran yn Her 100 Cerdd Llenyddiaeth Cymru,, ynghyd ag Osian Owen, Caryl Bryn, a Manon Awst; a'r un flwyddyn, ef oedd bardd preswyl Arddangosfa Bensaernïaeth Y Lle Celf yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerdydd 2018. Mae wedi cyhoeddi gwaith yn *O'r Pedwar Gwynt*, *Barddas*, ac *Y Stamp*, ymysg llefydd eraill. Enillodd Dlws Coffa D Gwyn Evans yn 2017 a 2018, sef tlws a roddir gan *y Gymdeithas Gerdd Dafod* am y gerdd orau mewn cystadleuaeth i feirdd dan 25 oed. Ym mis Ebrill 2018, dyfarnwyd iddo Ysgoloriaeth Gerallt gan Y Gymdeithas Gerdd Dafod i fynychu cwrs cynganeddu dwys yn y Tŷ Newydd; ac yn ddiweddarach yn y flwyddyn, fe’i comisiynwyd gan y Y Senedd i gyfansoddi cerddi yn ymateb i nodweddion pensaernïol yr adeilad. Fe'i penodwyd yn Fardd y Mis BBC Radio Cymru ar gyfer mis Ionawr 2019.

Lansiwyd ei gasgliad cyntaf o gerddi, pamffled dan y teitl *moroedd/dŵr*, yng Ngŵyl Arall, Caernarfon, fis Gorffennaf 2019. Cerddi am foroedd a dyfrffyrdd yw cynnwys y pamffled; ceir yn y casgliad fyfyrio ynghylch y ffin annelwig rhwng afonydd a'r môr, a'r modd y gall aberoedd fod yn gyfrwng i brofiadau dyn. Cyhoeddwyd y pamffled gan Gyhoeddiadau'r Stamp, ac mae'n cynnwys delweddau gan yr artist Timna Cox mewn ymateb i rai o'r cerddi. Enillodd y casgliad hwn wobr Michael Marks am Farddoniaeth yn yr Ieithoedd Celtaidd yn Rhagfyr 2019.

Ym mis Awst, 2019, cyhoeddwyd taw ef oedd enillydd Her Gyfieithu Cyfnewidfa Lên Cymru/PEN Cymru yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Sir Conwy 2019. Ym mis Medi 2019, enillodd gadair Eisteddfod Cwmystwyth, gyda cherdd yn y wers rydd ar y testun 'Bro'; fis yn ddiweddarach, enillodd gadair Eisteddfod Bancffosfelen a Chrwbin.

Ddiwedd mis Hydref 2019, cyhoeddwyd ei gasgliad hir cyntaf o gerddi, *Bedwen ar y lloer*, gan Gyhoeddiadau'r Stamp. Mae'r cerddi hyn yn mynd i'r afael â phrofiadau a llefydd ôl-ddiwydiannol, gyda thref enedigol y bardd, Merthyr Tudful, yn ganolog i lawer ohonynt, a theimladau o ymddieithrwch a pherthyn. Maent hefyd yn archwilio coedwigoedd hynafol a mannau dinesig, ucheldiroedd cyn-hanesyddol ac ymylon cymdeithas. Ceir canu natur yn ogystal, a thipyn o bwyslais ar sut mae hanes a phrofiad yn ymwau â gwahanol ofodau.

Ddiwedd mis Chwefror 2020, enillodd gadair Eisteddfod Cymdeithas Ceredigion; ac ym mis Gorffennaf 2020, enillodd gadair cystadleuaeth agored arbennig Cymdeithas Eisteddfodau Cymru a gynhaliwyd yn ystod y pandemig Coronfeirws.

Daeth yn ail yng nghystadleuaeth y Stôl Farddoniaeth yn yr Ŵyl AmGen, sef y gystadleuaeth a gymerodd le'r gadair wedi i Eisteddfod Genedlaethol Tregaron 2020 gael ei gohirio.

Ym mis Rhagfyr 2021, cyhoeddwyd pamffled o'i gerddi, *Ysgall*, gan Wasg Pelydr, gyda ffotograffau gan yr artist Catrin Menai.

Rhyddiaith
----------

Mae'n ysgrifwr toreithiog, ac wedi cyhoeddi nifer o ysgrifau ac adolygiadau mewn cyhoeddiadau megis *O'r Pedwar Gwynt* ac *Y Stamp*. Ym mis Ionawr, 2020, derbyniodd ysgoloriaeth awdur gan Llenyddiaeth Cymru er mwyn datblygu casgliad o ysgrifau ar themâu amrywiol, gan gynnwys tirwedd a'r amgylchedd, perthyn ac ymddieithriwch, ysgrifennu am natur a'r Gymru ôl-ddiwydiannol.

Ym mis Rhagfyr 2020, hunan-gyhoeddodd bamffled o dair ysgrif fer, *Ymgloi*, sy'n olrhain profiadau'r cyfnod clo.

Ddechrau 2021, cafodd ei ddewis i fod yn un o breswylwyr y rhaglen lenyddol Ulysses' Shelter a gynhelir gan Literature Across Frontiers.

Ef oedd enillydd cystadleuaeth yr Ysgrif yn Eisteddfod AmGen 2021. Enillodd gystadleuaeth yr Ysgrif hefyd yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llŷn ac Eifionydd 2023.

Dramâu
------

Daeth yn ail agos yng nghystadleuaeth Medal Ddrama Eisteddfod yr Urdd yn 2018. Cyhoeddwyd detholiad o'r ddrama honno, 'Y Gweundir', fel atodiad i rifyn Haf 2018 o gylchgrawn *Y Stamp*.

Cyhoeddiadau
------------

* *Ysgall* (pamffled o gerddi) - Gwasg Pelydr - Rhagfyr 2021
* *Ymgloi* (pamffled o ysgrifau) - Hunan-gyhoeddedig - Rhagfyr 2020
* *Bedwen ar y lloer* (cyfrol o gerddi) - Cyhoeddiadau'r Stamp - Hydref 2019
* *moroedd/dŵr* (pamffled o gerddi) *-* Cyhoeddiadau'r Stamp - Gorffennaf 2019
* *Y Gweundir* (detholiad o ddrama) - atodiad i gylchgrawn *Y Stamp*, Haf 2018

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Gwobr genedlaethol i fardd o Ferthyr". *BBC Cymru Fyw*. 2019-12-11. Cyrchwyd 2020-08-01.
2. ↑  Emerita, Yr Athro Sioned Davies Athro. "Dathlu ar Ddiwrnod Graddio'r Ysgol". *Prifysgol Caerdydd*. Cyrchwyd 2020-08-01.
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑  "O'r Pedwar Gwynt". *pedwargwynt.cymru*. Cyrchwyd 2020-08-01.
7. ↑
8. ↑
9. ↑  "Cerdd a chyhoeddiad: moroedd/dŵr - Morgan Owen". *Cylchgrawn y Stamp*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2019-07-15. Cyrchwyd 2019-07-15.
10. ↑  "Gwobr genedlaethol i fardd o Ferthyr". 2019-12-11. Cyrchwyd 2019-12-11.
11. ↑  "Her Gyfieithu 2019: Cyhoeddi'r Enillydd – Wales PEN Cymru". Cyrchwyd 2019-08-09.
12. ↑  "Cyhoeddiad a cherdd: Bedwen ar y Lloer - Morgan Owen". *ystamp-1*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2019-11-01. Cyrchwyd 2020-08-01.
13. ↑  "Terwyn Tomos yw enillydd Stôl Farddoniaeth Gŵyl AmGen". *BBC Cymru Fyw*. 2020-07-31. Cyrchwyd 2020-08-01.
14. ↑  "Amrywiaeth o leisiau rhyfeddol". *Llenyddiaeth Cymru*. Cyrchwyd 2020-08-01.
15. ↑
16. ↑  "Announcing the names of Ulysses' Shelter residents for 2021 - Literature Across Frontiers". *www.lit-across-frontiers.org*. Cyrchwyd 2021-07-27.