Peidiwch â drysu'r pwnc hwn â Sarah Green (gwleidydd).
Personoliaeth deledu Seisnig o dras Cymreig yw **Elizabeth Sarah Greene** (ganwyd 24 Hydref 1957). Cyflwynodd y rhaglen poblogaidd i blant, *Blue Peter* rhwng 19 Mai 1980 a 27 Mehefin 1983, yn ogystal â *Saturday Superstore*, a *Going Live* am 6 mlynedd.

Bywyd cynnar ac addysg
----------------------

Ganwyd Greene yn St Pancras, London, yn ferch i'r arbennigwr DIY Cymreig Harry Greene a'r actores Seisnig Marjie Lawrence. Mae ganddi chwaer iau, y cyflwynydd teledu Laura Greene. Addysgwyd Greene yn Ysgol Gynradd Gospel Oak ac Ysgol Grey Coat Hospital Llundain, gan gymeryd rhannau actio yn ystod ei phlentyndod. Graddiodd mewn Drama o Brifysgol Hull. Yna fe aeth ymlaen i gymeryd rhannau actio yn Birmingham, Manceinion a Llundain.

Gyrfa deledu
------------

Yn Ionawr 1980, cafodd Greene ran yn y ddrama *Together* (Southern Television/ITV). Ar ôl ymddangos yn addasiad y BBC o nofel Pamela Brown, *The Swish of the Curtain* gofynnodd golygydd *Blue Peter*, Biddy Baxter, iddi gymeryd lle y cyflwynydd Tina Heath, oedd yn gadaely rhaglen. Yn 22 mlwydd oedd, Greene oedd cyflwynydd ieuengaf y rhaglen ar y pryd, ac o fewn pythefnos o gael y swydd, roedd yn ffilmio i'r sioe yng Nghernyw. Enillodd y rhaglen BAFTA yn ystod cyfnod 3 mlynedd Greene ar y sioe. Ar ôl gadael *Blue Peter*, cyflwynodd *Saturday Superstore* gyda Mike Read, ac yna cyd-gyflwynodd *Going Live!* gyda Philip Schofield. Yn ystod ei chyfnod ar *Going Live!* enillodd Wobr SOS am "Benyw Gorau ar Deledu" dair mlynedd yn olynol. Ymddangosodd mewn hysbysebion teledu ar gyfer coffi Nescafé. Yn ddiweddarach fe gyflwynodd y rhaglen hen greiriau *Collectors' Lot* ar Channel 4.

Yn ogystal â chyflwyno rhaglenni cylchgrawn tebyg i *Pebble Mill* a *Good Morning Summer* gyda Will Hanrahan, mae Greene wedi actio yn y stori *Doctor Who, Attack of the Cybermen*, *Casualty*, *Brookside* a *French & Saunders*. Yn 1992 cyfunodd ei thalentau ar *Ghostwatch*, rhaglen oedd yn honni ymchwilio i'r goruwchnaturiol ond a ddatgelwyd i fod yn ddrama, ynghyd â Smith a'r cyflwynydd sioe sgwrsio Michael Parkinson. Fe wnaeth Greene a Smith ymddangos yn y ffilm nodwedd *The Man Who Knew Too Little* (1997), yn serennu Bill Murray; ac fe wnaethon nhw chwarae cyflwynwyr yn *The Theatre Of Life*, rhaglen deledu Seisnig ffuglennol oedd yn addo rhan mewn drama drosedd i'r cyfrannwr.

Yn 1996 cychwynnodd Greene bartneriaeth pedwar blynedd gyda'r Food Network, yn cyflwyno sioe gylchgrawn, newyddion a thrafodaeth ddyddiol. Yn ddiweddarach, ymddangosodd Greene ar raglen ITV*, Have I Been Here Before?* ac roedd yn gyflwynydd rheolaidd ar sioe gylchgrawn *This Morning*. Cyflwynodd *Weddings Live* ar Discovery Home & Health rhwng 2005 a 2007, darllediad 6-awr flynyddol oedd yn dangos sawl priodas yn fyw ar draws Prydain. Wedi ei phartneru gyda Fred Palascak, cystadlodd Greene yng nghystadleuaeth *Dancing on Ice* ar ITV yn 2008.

Bywyd personol
--------------

Roedd partner Greene, y cyflwynydd teledu a radio, Mike Smith, yn beilot hofrennydd. Ar 10 Medi 1988 roedd Smith yn ceisio glanio eu hofrennydd yn Swydd Gaerloyw pan gafwyd damwain, ac anafwyd Greene a Smith yn ddifrifol. Treuliodd y ddau cwpl o wythnosau yn yr ysbyty cyn i Greene ddychwelyd i gyflwyno *Going Live!* tra roedd ei choesau dal mewn plaster. Priododd hi a Smith yn 1989.

Cymerodd Greene ran mewn pennod o raglen *Coming Home* ar BBC Wales a ddangoswyd gyntaf ar 22 Rhagfyr 2010. Bu farw ei mam fis cyn ffilmio ond penderfynodd parhau a'r broses ynghyd â'i thad 87 mlwydd oedd. Roedd y rhaglen yn medru olrhain hanes ei goeden deulu nôl i'r 17g yng Nghymru.

Ymddangosodd Greene a'i gŵr, Mike Smith, ar fersiwn enwogion o sioe gwis *Pointless* ar BBC1 yn Rhagfyr 2012. Bu farw Smith ar 1 Awst 2014.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Tŷ'r Cwmniau - FLYING TV LIMITED. Adalwyd ar 21 Mehefin 2021.
2. ↑  *School suspends 29 pupils for insulting teacher on Facebook*   (en) , Mail Online, 12 Ionawr 2009.  Cyrchwyd ar 9 Ionawr 2013.
3. 1 2 3 4  BBC – I Love Blue Peter – Sarah Greene presenter biography, *bbc.co.uk*
4. ↑
5. ↑   BBC Two - French and Saunders, Series 2, Episode 5. BBC.
6. ↑  "Greene leaves Carlton Food Network". *broadcastnow.co.uk*.
7. ↑  (Saesneg) Greene voted off 'Dancing On Ice'. Digital Spy (14 Ionawr 2008).
8. ↑  (Saesneg) ON THIS DAY. BBC News.
9. ↑  BBC – BBC One Programmes – Coming Home, Series 5, Sarah Greene, *bbc.co.uk*
10. ↑  (Saesneg) BBC One - Coming Home, Series 5, Sarah Greene. BBC (3 Ebrill 2011).
11. ↑   BBC One - Pointless Celebrities, Series 3, Episode 8. BBC.
12. ↑   Mike Smith, former Radio 1 DJ, dies aged 59 (1 Awst 2014).

Dolenni allanol
---------------

* Sarah Greene ar wefan Internet Movie Database
* BBC – I Love Blue Peter – Sarah Greene presenter biography

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 94720231
* LCCN: n82071289
* ISNI: 0000 0000 6729 4534
* SUDOC: 190255676

 |