Tref fechan (84 km2) ac ardal wleidyddol yw **Ribeseya** (Sbaeneg: *Ribadesella*) yn Asturies. Mae'n perthyn i ranbarth Comarca Oriente. I'r gogledd mae Môr y Cantabrico, i'r dwyrain mae'n ffinio gyda Llanes, i'r de gyda Cangas de Onis a Parres, ac i'r gorllewin gyda Caravia. Cafodd y dref ei sefydlu gan y Brenin Alfonso X, y Doeth, yn y 13g. Ganrif yn ôl, roedd yn un o borthladdoedd mwyaf pwysig Asturies. Mae 5,779 o bobl yn byw yn y dref a'r pentrefi gwledig sy'n dod o dan yr un cyngor. Ym 1910 roedd bron i 9,000.

### Daearyddiaeth

Mofrechu (897m) yw copa uchaf yr ardal, ac mae nifer o fynyddoedd dros 500m, ond mae canol tref Ribeseya o dan 5m. Y Seya (Sb: Sella) yw'r brif afon: o'i ffynhonnell yn y Picos de Europa mae'n llifo 60 km i'r gogledd, gyda nifer o lednentydd sylweddol fel y Ponga, Dobra, Piloña a Gueña.

Mae'r draffordd A-8 yn croesi'r cyngor o'r dwyrain i'r gorllewin ar hyd yr arfordir. Mae hon yn rhan o'r brif lwybr Ewropeaidd E-70 sy'n rhedeg o A Coruña i ddinas Poti yn Georgia. Mae'r N-634 yn rhedeg i'r de, tuag at Arriondas a'r Picos de Europa. Mae lein rheilffordd un-trac yn cario dur a nwyddau eraill yn ogystal â theithwyr. Mae'n rhan o'r lein rhwng Uviéu a Santander.

### Hanes

Un o feibion enwocaf y dref yw Agustín Arguelles, a gododd o deulu gwerinol i fod yn un o benseiri Cyfansoddiad Sbaen 1812, ymgais i foderneiddio'r wlad yn fwy o ddemocratiaeth seneddol wrth i Ryfel y Penrhyn ddod i ben. Yn ystod y 19eg ganrif roedd y porthladd yn fan ymfudo i gannoedd o filoedd a groesai'r Iwerydd i chwilio am fywyd gwell.

### Diwylliant

Ar gyrion y dref saif Ogof Tito Bustillo, cadwyn o ogofau a grewyd gan lif yr afon drwy'r galchfaen.. Yma ym 1968 y daethpwyd o hyd i luniau wedi eu peintio rhwng 8,000 a 17,000 o flynyddoedd yn ôl. Mae rhai ohonynt i'w gweld wrth ymweld â'r ogof (Mawrth-Hydref), yn cynnwys ceirw, ceffylau, a gwartheg. Ddechrau mis Awst cynhelir Ras Ceufadau rhyngwladol y Seya, sy'n denu cystadleuwyr o bob ran o'r byd. Mae'r ras yn dechrau yn Arriondas, 20 km lan yr fon, ac yn gorffen wrth y bont yn Ribeseya. Bydd cannoedd o filoedd o bobl yn tyrru i'r ddwy dref adeg 'Piragues', sef yn enw ar lafar.

Mae Llwybr Santiago yn croesi'r ardal o'r dwyrain i'r gorllewin, o Cuerres i Berbes. Y llwybr gogleddol, neu lwybr yr arfordir, yw hwn yn hytrach na'r brif lwybr. Ym mhentref Cuerres mae Ffair Gaws bwysig ar Awst 9fed.

|  * v
* t
* e
 Trefi neu ddinasoedd AsturiasCyfrifiad 2017 |
| --- |
|  | Safle |  | Rhanbarth (Comarca) |  Pobl. | Safle |  | Rhanbarth (Comarca) |  Pop. |  |
| XixónXixónUviéuUviéu | 1 | Xixón | Xixón | 272,365 | 11 | Llanera | Uviéu | 13,794 | AvilésAvilésSieroSiero |
| 2 | Uviéu | Uviéu | 220,301 | 12 | Llanes | Oriente | 13,759 |
| 3 | Avilés | Avilés | 79,514 | 13 | Llaviana | Nalón | 13,236 |
| 4 | Siero | Uviéu | 51,776 | 14 | Cangas del Narcea | Narcea | 12,947 |
| 5 | Llangréu | Comarca del Nalón | 40,529 | 15 | Valdés | Navia-Eo | 11,987 |
| 6 | Mieres | Caudal | 38,962 | 16 | Ḷḷena | Caudal | 11,278 |
| 7 | Castrillón | Avilés | 22,490 | 17 | Ayer | Caudal | 11,027 |
| 8 | Samartín del Rei Aurelio | Nalón | 16,584 | 18 | Carreño | Xixón | 10,545 |
| 9 | Corvera | Avilés | 15,871 | 19 | Gozón | Avilés | 10,440 |
| 10 | Villaviciosa | Xixón | 14,455 | 20 | Grau | Uviéu | 9,980 |


1. ↑  "Asturias: población por municipios y sexo". Cyrchwyd 6 Ionawr 2018.