Ymgyrchydd Palesteinaidd a ffeminist oedd **Tarab Abdul Hadi** (Arabeg: طَرب عبد الهادي‎), hefyd wedi ei drawslythrennu i **Tarab 'Abd al-Hadi**, (1910 –1976). Ar ddiwedd y 1920au, cyd-sefydlodd Gyngres Merched Arabaidd Palesteina (PAWC), y sefydliad menywod cyntaf ym Mhalestina dan Oresgyniad Prydain, ac roedd yn drefnydd ei chwaer grŵp, Cymdeithas y Merched Arabaidd (AWA).

Gweithgaredd wleidyddol
-----------------------

Roedd Tarab Abdul Hadi yn wraig i Awni Abd al-Hadi, a oedd ei hun yn weithgar mewn gwleidyddiaeth ac a aeth ymlaen i ddod yn aelod blaenllaw o'r blaid Istiqlal. Sefydlodd Abdul Hadi a menywod eraill o deuluoedd nodedig Jeriwsalem, Gyngres Merched Arabaidd Palestina (PAWC) i egluro eu gwrthwynebiad i bresenoldeb Seionaidd ym Mhalestina a'u cefnogaeth i frwydr genedlaethol y dynion dros annibyniaeth i Balesteina. Cafodd ei geni yn Jenin. 

Cynhaliwyd cyfarfod cyntaf PAWC yng nghartref Abdul Hadi yn Jeriwsalem ar 26 Hydref 1929; mae hwn yn gyfarfod hynod o bwysig, ac yn garreg filltir gan mai dyma'r tro cyntaf i ferched gymryd rhan yn yr arena wleidyddol, gyhoeddus. Daeth Abdul Hadi yn un o aelodau Pwyllgor Gweithredol PAWC, a oedd yn cynnwys 14 o ferched, a oedd yn hannu'n bennaf o deuluoedd nodedig Jeriwsalem (megis yr Husseinis, 'Alamis, Nashashibis, a Budeiris).

Ar wahân i ysgrifennu llythyrau a thelegramau i godi ymwybyddiaeth o gyflwr Palestina, bu'r PAWC hefyd yn ymwneud ag eiriolaeth dros garcharorion. Roedd hyn yn cynnwys yr ymgais i fyrhau dedfrydau llym o garchar trwy apelio at awdurdodau Prydain a chodi arian i gefnogi teuluoedd a oedd wedi carcharu yr aelod o'r teulu a oedd yn ennill cyflog.

Roedd Abdul Hadi hefyd yn weithgar yng Nghymdeithas y Merched Arabaidd (AWA), a sefydlwyd hefyd ym 1929, ac a ddaeth yn sefydliad ffeministaidd amlycaf ym Mhalesteina. Yn rhinwedd ei swydd fel trefnydd AWA, traddododd araith yn Eglwys y Cysegr Sanctaidd ym mis Ebrill 1933, yn ystod ymweliad gan y Cadfridog Prydeinig Allenby, gan nodi:

> "Mae'r merched Arabaidd yn gofyn i'r Arglwydd Allenby gofio a dweud hyn wrth ei lywodraeth.. . Mae mamau, merched, chwiorydd y dioddefwyr Arabaidd wedi ymgynnull yma i wneud i'r byd fod yn dyst i frad Prydain. Rydyn ni am i'r Arabiaid i gyd gofio mai Prydain yw achos ein dioddefaint a dylen nhw ddysgu o'r wers."
> 
> 

Roedd Abdul Hadi hefyd yn weithgar yn yr ymgyrch yn erbyn y gorchudd wyneb, menter a lansiwyd gan ferched lleol yn annog menywod Palestina i dynnu eu gorchudd.

Ar ôl rhyfel Arabaidd-Israel 1948, symudodd Abdul Hadi i Cairo, yr Aifft gyda'i gŵr, Awni Abd al-Hadi. Bu farw ei gŵr yno ym 1970, ac yno y bu hithau farw ym 1976.

Gweler hefyd
------------

* Pwyllgor Gweithredol Merched Arabaidd

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 25 Ebrill 2012. Cyrchwyd 27 Awst 2021.
2. 1 2  "Tarab Abdul Hadi". Palestine: Information with Provenance. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2011-09-29. Cyrchwyd 2008-11-09.
3. ↑  Penny Johnson (August 2004). "Women of "Good Family"". *Jerusalem Quarterly*. Issue (Institute of Jerusalem Studies) **21**.. Adalwyd 2008-11-09.
4. 1 2 3  Ellen Fleischmann (March 1995). "Jerusalem Women's Organizations During the British Mandate, 1920s-1930s" (yn Saesneg). PASSIA. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 4 Mehefin 2011.
5. 1 2 3  Karmi, 2002, pp. 31-33.
6. 1 2  Susan Muaddi Darraj (Mai 2004). "Palestinian women: fighting two battles" (yn en). *Monthly Review*. .
7. ↑  "Palestine Facts – Personalities: Chronological listing". Palestinian Academic Society for the Study of International Affairs (PASSIA). Cyrchwyd 11 Medi 2008.

Llyfryddiaeth
-------------

* Karmi, Ghada (2002). *In Search of Fatima: A Palestinian Story*. Verso. ISBN 978-1-85984-694-0.

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan Sefydliad Menywod Arabaidd

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 7171157226627485410002
* GND: 1197971750

 |