recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Cortinariaceae* yw'r **Cap gweog glasgylchog** (Lladin: ***Cortinarius collinitus***; Saesneg: *Blue-girdled Webcap*). 'Y Capiau Gweog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Fel gwe' yw 'gweog' hy cap sy'n edrych fel pe tae wedi'i wneud o we pry cop. Mae'r teulu *Cortinariaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America. 

Lliw sborau'r fadarchen hon yw bordeaux.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un amgrwm.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel mycorhisa.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Cortinariaceae
---------------------------------------

Mae gan **Cap gweog glasgylchog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap gweog amrywiol | Cortinarius anomalus |  |
|
| Cap gweog cylchol | Cortinarius trivialis |  |
|
| Cap gweog glasgylchog | Cortinarius collinitus |  |
|
| Cap gweog melyn | Cortinarius delibutus |  |
|
| Cap gweog tonnog | Cortinarius cumatilis |  |
|
| Cap gweog troetgoch | Cortinarius bulliardii |  |
|
| *Cortinarius albidus* | Cortinarius albidus |  |
|
| *Cortinarius caninus* | Cortinarius caninus |  |
|
| *Cortinarius gentilis* | Cortinarius gentilis |  |
|
| *Cortinarius thaumastus* | Cortinarius thaumastus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap gweog glasgylchog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cropiwr gyddf-frith** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cropwyr gyddf-frith) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Deconychura stictolaema***; yr enw Saesneg arno yw *Spot-throated woodcreeper*. Mae'n perthyn i deulu'r Cropwyr (Lladin: *Dendrocolaptidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *D. stictolaema*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r cropiwr gyddf-frith yn perthyn i deulu'r Cropwyr (Lladin: *Dendrocolaptidae*) sydd o bosib yn is-deulu'r Adar pobty.

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cropiwr mwstasiog | Xiphocolaptes falcirostris |  |
|
| Cropiwr pigfawr | Xiphocolaptes promeropirhynchus |  |
|
| Lloffwr dail hirbig | Anabazenops dorsalis |  |
|
| Lloffwr dail torchog | Anabazenops fuscus |  |
|
| Mwynwr cyffredin | Geositta cunicularia |  |
|
| Mwynwr pigbraff | Geositta crassirostris |  |
|
| Mwynwr pigfain | Geositta tenuirostris |  |
|
| Mwynwr y glannau | Geositta peruviana |  |
|
| Plethwr Iquico | Asthenes heterura |  |
|
| Raiadito Masafuera | Aphrastura masafuerae |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cropiwr gyddf-frith** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ysgytiwr Fernandina** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: ysgytwyr Fernandina) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Colaptes fernandinae***; yr enw Saesneg arno yw *Fernandina’s flicker*. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. fernandinae*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r ysgytiwr Fernandina yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cnocell Folwen | Dryocopus javensis |  |
|
| Cnocell Magellan | Campephilus magellanicus |  |
|
| Cnocell ddu | Dryocopus martius |  |
|
| Cnocell fraith Japan | Yungipicus kizuki |  |
|
| Cnocell gorunfrown | Yungipicus moluccensis |  |
|
| Corgnocell Temminck | Yungipicus temminckii |  |
|
| Corgnocell y Philipinau | Yungipicus maculatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ysgytiwr Fernandina** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Prinia Llyn Tsiad** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: priniaid Llyn Tsiad) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Prinia fluviatilis***; yr enw Saesneg arno yw *Lake Chad prinia*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. fluviatilis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r prinia Llyn Tsiad yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych-breblyn Puvel | Illadopsis puveli |  |
|
| Chwarddwr cribwyn | Garrulax leucolophus |  |
|
| Chwarddwr talcengoch | Garrulax rufifrons |  |
|
| Telor prysgwydd Aldabra | Nesillas aldabrana |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Prinia Llyn Tsiad** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Pierre Salvadori yw ***Les Apprentis*** a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Pierre Salvadori a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Philippe Eidel. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Zinedine Soualem, Marie Trintignant, Guillaume Depardieu, François Cluzet, Bernard Yerlès, Philippe Harel, Blandine Pélissier, Jonathan Chiche, Judith Henry, Philippe Duquesne, Philippe Girard, Serge Riaboukine, Sophie Mounicot, Elisabeth Kasza a Jean-Pol Brissart. Mae'r ffilm *Les Apprentis* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Braveheart* sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Hélène Viard sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pierre Salvadori ar 8 Tachwedd 1964 yn Tiwnisia.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Pierre Salvadori nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Après Vous |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2003-01-01 |
| Café in Flammen |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2000-07-05 |
| Cible Émouvante |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1993-01-01 |
| Dans La Cour |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2014-01-01 |
| De Vrais Mensonges |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2010-01-01 |
| En Liberté ! |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2018-05-14 |
| Hors De Prix |  | Ffrainc | FfrangegSaesneg | 2006-01-01 |
| Les Apprentis |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1995-12-20 |
| *Love Reinvented* |  | Ffrainc |  | 1997-01-01 |
| *White Lies* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1998-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. . dyddiad cyrchiad: 2 Mawrth 2023.. .
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Martin Hollý ml. yw ***Zámek V Čechách*** a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn y Weriniaeth Tsiec. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Jiří Hubač. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Josef Vinklář, Jiřina Jirásková, Alena Karešová, Ivan Vyskočil, Leoš Suchařípa, Ladislav Potměšil, Václav Vydra, Simona Postlerová, Jiří Schmitzer, Karel Heřmánek, Taťjana Medvecká, Zdeněk Mahdal, Ladislav Trojan, Valérie Zawadská, Jana Krausová, Jiří Langmajer, Josef Patočka, Monika Kvasničková, Raoul Schránil, Stanislav Zindulka, Stanislav Bruder, Hugo Kaminský a. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Jurassic Park* a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. 
Vladimír Smutný oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ivana Kačírková sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Martin Hollý ml ar 11 Awst 1931 yn Košice a bu farw yn Bratislava ar 23 Mai 1989. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Artist Haeddiannol

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Martin Hollý ml. nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Kto odchádza v daždi...* |  |  | Slofaceg | 1975-01-01 |
| L'homme Qui Ment |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1968-03-27 |
| Medená Veža |  | Tsiecoslofacia | Slofaceg | 1970-01-01 |
| *Na lavici obžalovaných justice* |  | y Weriniaeth Tsiec | Tsieceg |  |
| Noční jezdci |  | Tsiecoslofacia | Slofaceg | 1981-01-01 |
| *Orlie pierko* |  | Tsiecoslofacia | Slofaceg | 1971-01-01 |
| Právo Na Minulosť |  | TsiecoslofaciaYr Undeb Sofietaidd | Slofaceg | 1989-01-01 |
| Signum Laudis |  | Tsiecoslofacia | Tsieceg | 1980-10-01 |
| *The Salt Prince* |  | TsiecoslofaciaGorllewin yr Almaenyr Almaen | Slofaceg | 1983-01-01 |
| Zámek V Čechách |  | y Weriniaeth Tsiec | Tsieceg | 1993-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor cyrs Schrenk** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion cyrs Schrenk) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Acrocephalus bistrigiceps***; yr enw Saesneg arno yw *Schrenk’s reed warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. bistrigiceps*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r telor cyrs Schrenk yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Minla cynffonwinau | Minla strigula |  |
|
| Preblyn gwybedog Chapin | Kupeornis chapini |  |
|
| Preblyn mynydd Kupe | Kupeornis gilberti |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |
|
| Sibia penddu | Heterophasia melanoleuca |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor cyrs Schrenk** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Rhytismataceae* yw'r **Holltwr dail pinwydd** (Lladin: ***Lophodermium pinastri***; Saesneg: *Pine Needle Split*). Y Brychau Dail yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r term yn disgriwio'r ffwng ar ddeilen, gyda 'brych' yma'n golygu 'ysmotiog', 'brith'. Mae'r teulu *Rhytismataceae* yn gorwedd o fewn urdd y Rhytismatales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Rhytismataceae
---------------------------------------

Mae gan **Holltwr dail pinwydd** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Leptostroma azaleae* | Leptostroma azaleae |  |
|
| *Leptostroma bambusinum* | Leptostroma bambusinum |  |
|
| *Leptostroma berberidis* | Leptostroma berberidis |  |
|
| *Leptostroma bougainvilleae* | Leptostroma bougainvilleae |  |
|
| *Leptostroma bromeliae* | Leptostroma bromeliae |  |
|
| *Leptostroma bromi* | Leptostroma bromi |  |
|
| *Leptostroma buphthalmi* | Leptostroma buphthalmi |  |
|
| *Leptostroma calamagrostidis* | Leptostroma calamagrostidis |  |
|
| *Leptostroma calamariae* | Leptostroma calamariae |  |
|
| *Leptostroma camelliae* | Leptostroma camelliae |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Holltwr dail pinwydd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Bonet felen** (Lladin: ***Mycena crocata***; Saesneg: *Saffrondrop Bonnet*). 'Y Bonedau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Bathwyd y gair yn 1821 (Boletus, sef 'madarchen') gan Linnaeus. Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop. 

Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Boned felen** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Omphalia gilva* | Omphalia gilva |  |
|
| *Omphalia giovanellae* | Omphalia giovanellae |  |
|
| *Omphalia glaucophylla* | Omphalia glaucophylla |  |
|
| *Omphalia goossensiae* | Omphalia goossensiae |  |
|
| *Omphalia gracilipes* | Omphalia gracilipes |  |
|
| *Omphalia graveolens* | Omphalia graveolens |  |
|
| *Omphalia grisea* | Omphalia grisea |  |
|
| *Omphalia griseolilacina* | Omphalia griseolilacina |  |
|
| *Omphalia griseolutescens* | Omphalia griseolutescens |  |
|
| *Omphalia griseopallida* | Omphalia griseopallida |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Bonet felen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi am gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr David Butler yw ***By The Light of The Silvery Moon*** a gyhoeddwyd yn 1953. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Indiana. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Robert O'Brien a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gus Edwards. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Doris Day a Gordon MacRae. Mae'r ffilm *By The Light of The Silvery Moon* yn 101 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o cymhareb yr Academi. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Roman Holiday* sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Wilfred M. Cline oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Irene Morra sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm David Butler ar 17 Rhagfyr 1894 yn San Francisco a bu farw yn Arcadia ar 30 Ionawr 2020. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1910 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd David Butler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| April in Paris |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1952-01-01 |
| Calamity Jane |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1953-01-01 |
| It's a Great Feeling |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1949-01-01 |
| Just Imagine |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1930-01-01 |
| *Kentucky* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| Look For The Silver Lining |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| Pigskin Parade |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |
| *San Antonio* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| *Studio 57* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| *The Princess and the Pirate* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1944-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Pila penddu’r De** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pilaon penddu’r De) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Carduelis olivacea***; yr enw Saesneg arno yw *Olivaceous siskin*. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. olivacea*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r pila penddu’r De yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Amacihi bach | Magumma parva |  |
|
| Q777369 | Carpodacus waltoni eos |  |
|
| Hesperiphona abeillei | Hesperiphona abeillei |  |
|
| Llinos euraid | Linurgus olivaceus |  |
|
| Llinos sbectolog | Callacanthis burtoni |  |
|
| Parotbig Hawaii | Psittirostra psittacea |  |
|
| Pinc eurben | Pyrrhoplectes epauletta |  |
|
| Po’owli | Melamprosops phaeosoma |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Pila penddu’r De** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llostfain Itwri** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llostfeinion Itwri) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Telacanthera melanopygia***; yr enw Saesneg arno yw *Ituri mottle-throated spinetailed swift*. Mae'n perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: *Apodidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. melanopygia*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llostfain Itwri yn perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: *Apodidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Coblyn Bradfield | Apus bradfieldi |  |
|
| Coblyn Cabo Verde | Apus alexandri |  |
|
| Coblyn Nyanza | Apus niansae |  |
|
| Coblyn plaen | Apus unicolor |  |
|
| Coblyn rhaeadr | Hydrochous gigas |  |
|
| Gwennol ddu fach | Apus affinis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llostfain Itwri** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tinwen y diffeithwch** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tinwennod y diffeithwch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Oenanthe deserti***; yr enw Saesneg arno yw *Desert wheatear*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *O. deserti*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.

Teulu
-----

Mae'r tinwen y diffeithwch yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bronfraith | Turdus philomelos |  |
|
| Brych daear Abysinia | Geokichla piaggiae |  |
|
| Brych daear Crossley | Geokichla crossleyi |  |
|
| Brych daear Molwcaidd | Geokichla dumasi |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych daear cefnllwyd | Geokichla schistacea |  |
|
| Geokichla cinerea | Geokichla cinerea |  |
|
| Geokichla interpres | Geokichla interpres |  |
|
| Mwyalch Adeinlwyd | Turdus boulboul |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |
|
| Socan eira | Turdus pilaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tinwen y diffeithwch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Karel Reisz yw ***The French Lieutenant's Woman*** a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd gan Leon Clore yn Unol Daleithiau America a'r Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *The French Lieutenant's Woman*, sef nofel gan yr awdur John Fowles a gyhoeddwyd yn 1969. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Harold Pinter a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carl Davis. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Meryl Streep, Jeremy Irons, Liz Smith, Richard Griffiths, David Warner, Alun Armstrong, Penelope Wilton, Peter Vaughan, Leo McKern, Charlotte Mitchell, Hilton McRae, John Barret, Lynsey Baxter, Arabella Weir a Colin Jeavons. Mae'r ffilm yn 119 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Freddie Francis oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan John Bloom sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Raiders of the Lost Ark* sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Karel Reisz ar 21 Gorffenaf 1926 yn Ostrava a bu farw yn Camden Town ar 3 Awst 2004. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Emmanuel.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr BAFTA am y Ffilm Orau

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 81% (Rotten Tomatoes)
* 7.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Karel Reisz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Everybody Wins |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | 1990-01-01 |
| Isadora |  | y Deyrnas GyfunolFfrainc | 1968-01-01 |
| *Momma Don't Allow* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1955-01-01 |
| Morgan - a Suitable Case For Treatment |  | y Deyrnas Gyfunol | 1966-01-01 |
| *Saturday Night and Sunday Morning* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1960-01-01 |
| *Sweet Dreams* |  | Unol Daleithiau America | 1985-01-01 |
| The French Lieutenant's Woman |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | 1981-01-01 |
| *The Gambler* |  | Unol Daleithiau America | 1974-10-02 |
| *We Are the Lambeth Boys* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1959-01-01 |
| Who'll Stop The Rain |  | Unol Daleithiau America | 1978-05-21 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi: .
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
4. 1 2  "The French Lieutenant's Woman". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Georges Denola yw ***La Vengeance De Licinius*** a gyhoeddwyd yn 1912. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1912. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Saved from the Titanic* sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan Étienne Arnaud. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Georges Denola ar 19 Awst 1865 ym Mharis a bu farw yn Neuilly-sur-Seine ar 27 Gorffennaf 2021.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Georges Denola nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *L'Enfant de la folle* |  | Ffrainc |  |  |
| La Clémence D'isabeau, Princesse D'héristal |  |  | Ffrangeg | 1911-01-01 |
| *La Dernière Aventure du prince Curaçao* |  | Ffrainc |  | 1912-01-01 |
| La Faute Du Notaire |  |  | Ffrangeg | 1910-01-01 |
| *La Fin de Louis XI* |  | Ffrainc |  | 1912-01-01 |
| *La Route du devoir* |  | Ffrainc |  | 1912-01-01 |
| La Vengeance De Licinius |  |  | Ffrangeg | 1912-01-01 |
| *Le Coffre-fort* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1916-12-22 |
| *Pianiste par amour* |  | Ffrainc |  |  |
| *Sa majesté Grippemiche* |  | Ffrainc |  |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pucciniaceae* yw'r **Cawod goch blodau ymenyn** (Lladin: ***Uromyces dactylidis***; Saesneg: *Celandine Clustercup Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Pucciniaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

```
 Mae'r rhywogaeth hon hefyd i'w chanfod yng Nghymru.  



 

 

```

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pucciniaceae
-------------------------------------

Mae gan **Cawod goch blodau ymenyn** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Capitularia polygoni* | Capitularia polygoni |  |
|
| *Persooniella asparagi* | Persooniella asparagi |  |
|
| *Persooniella asperulae-cynanchicae* | Persooniella asperulae-cynanchicae |  |
|
| *Persooniella asperulae-odoratae* | Persooniella asperulae-odoratae |  |
|
| *Persooniella asperulina* | Persooniella asperulina |  |
|
| *Persooniella calthae* | Persooniella calthae |  |
|
| *Persooniella morrisoni* | Persooniella morrisoni |  |
|
| *Persooniella tetragoniae* | Persooniella tetragoniae |  |
|
| *Puccinia arundinacea ß epicaula* | Puccinia arundinacea ß epicaula |  |
|
| *Pucciniola limosellae* | Pucciniola limosellae |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Gwefan Prifysgol Aberystwyth; adalwyd 23 Chwefror 2020.
3. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
4. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cawod goch blodau ymenyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pucciniaceae* yw'r **Cawod goch rhufon** (Lladin: ***Puccinia ribis***; Saesneg: *Downy Currant Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Pucciniaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pucciniaceae
-------------------------------------

Mae gan **Cawod goch rhufon** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Puccinia andropogonicola* | Puccinia andropogonicola |  |
|
| *Puccinia arundinacea ß epicaula* | Puccinia arundinacea ß epicaula |  |
|
| *Puccinia cagayanensis* | Puccinia cagayanensis |  |
|
| *Puccinia callianthemi* | Puccinia callianthemi |  |
|
| *Puccinia inaequata* | Puccinia inaequata |  |
|
| *Puccinia intermixta* | Puccinia intermixta |  |
|
| *Puccinia subdecora* | Puccinia subdecora |  |
|
| *Puccinia substerilis* | Puccinia substerilis |  |
|
| *Puccinia zaluzaniae* | Puccinia zaluzaniae |  |
|
| *Rhwd du coesau'r yd* | Puccinia graminis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cawod goch rhufon** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Boned ifori** (Lladin: ***Mycena flavoalba***; Saesneg: *Ivory Bonnet*). 'Y Bonedau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Bathwyd y gair yn 1821 (Boletus, sef 'madarchen') gan Linnaeus. Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ceir cryn dystiolaeth, dros y blynyddoedd, na ellir bwyta'r ffyngau hyn.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America. 

Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un cap conig.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Boned ifori** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Omphalia obsoleta* | Omphalia obsoleta |  |
|
| *Omphalia oculus* | Omphalia oculus |  |
|
| *Omphalia oedipus* | Omphalia oedipus |  |
|
| *Omphalia offuciata* | Omphalia offuciata |  |
|
| *Omphalia olivaria* | Omphalia olivaria |  |
|
| *Omphalia oniscoides* | Omphalia oniscoides |  |
|
| *Omphalia opipara* | Omphalia opipara |  |
|
| *Omphalia orbiformis* | Omphalia orbiformis |  |
|
| *Omphalia oreophila* | Omphalia oreophila |  |
|
| *Omphalia osmophora* | Omphalia osmophora |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Bonet ifori** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Bongoch gwasarn y pinwydd** (Lladin: ***Xeromphalina cauticinalis***; Saesneg: *Pinelitter Gingertail*). Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yng Ngogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Bongoch gwasarn y pinwydd** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Arthrosporella ditopa* | Arthrosporella ditopa |  |
|
| *Asproinocybe brunneolilacina* | Asproinocybe brunneolilacina |  |
|
| *Asproinocybe lactifera* | Asproinocybe lactifera |  |
|
| *Asproinocybe nodulospora* | Asproinocybe nodulospora |  |
|
| *Asproinocybe russuloides* | Asproinocybe russuloides |  |
|
| *Asproinocybe superba* | Asproinocybe superba |  |
|
| *Austroclitocybe veronicae* | Austroclitocybe veronicae |  |
|
| *Callistosporium amazonicum* | Callistosporium amazonicum |  |
|
| *Callistosporium palmarum* | Callistosporium palmarum |  |
|
| *Callistosporium vinosobrunneum* | Callistosporium vinosobrunneum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Bongoch gwasarn y pinwydd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm wyddonias am drosedd gan y cyfarwyddwr Harald Reinl yw ***Die unsichtbaren Krallen des Dr. Mabuse*** a gyhoeddwyd yn 1962. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd CCC Film. Cafodd ei ffilmio yn Berlin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Ladislas Fodor a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Peter Sandloff. Dosbarthwyd y ffilm gan CCC Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Karin Dor, Wolfgang Preiss, Werner Peters, Siegfried Lowitz, Carl de Vogt, Rudolf Fernau, Walter Bluhm, Walo Lüönd, Lex Barker, Hans Schwarz a Kurd Rudolf Pieritz. Mae'r ffilm *Die Unsichtbaren Krallen Des Dr. Mabuse* yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Dr. No* a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Ernst Wilhelm Kalinke oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Hermann Haller sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harald Reinl ar 8 Gorffenaf 1908 yn Bad Ischl a bu farw yn Puerto de la Cruz ar 25 Chwefror 1974. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Harald Reinl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Auf Sch\*\*ẞer Schießt Man Nicht (ffilm, 1951 ) |  | Awstria | Almaeneg | 1951-01-01 |
| *Behind Monastery Walls* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1952-01-01 |
| Das Tal Des Todes |  | yr Almaenyr EidalIwgoslafia | Almaeneg | 1968-01-01 |
| Im Dschungel Ist Der Teufel Los |  | yr Almaen | Almaeneg | 1982-01-01 |
| *Mountain Crystal* |  | Awstriayr Almaen | Almaeneg | 1949-10-23 |
| Sie Liebt Sich Einen Sommer |  | yr Almaenyr Eidal | Almaeneg | 1972-01-01 |
| *Sieben Weltwunder der Technik* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1981-01-01 |
| Wir wollen niemals auseinandergehn |  | yr Almaen | Almaeneg | 1960-01-01 |
| Zimmer 13 |  | yr AlmaenFfrainc | Almaeneg | 1964-01-01 |
| *… und die Bibel hat doch recht* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1977-10-14 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 10 Gorffennaf 2016.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Elsinoaceae* yw'r **Brychni coesau mafon** (Lladin: ***Elsinoe veneta***; Saesneg: *Raspberry Cane Spot*). Mae'r teulu *Elsinoaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Myriangiales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Elsinoaceae
------------------------------------

Mae gan **Brychni coesau mafon** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Melanodochium australiense* | Melanodochium australiense |  |
|
| *Molleriella betulae* | Molleriella betulae |  |
|
| *Molleriella mirabilis* | Molleriella mirabilis |  |
|
| *Plectodiscella pyri* | Plectodiscella pyri |  |
|
| *Plectodiscella veneta* | Plectodiscella veneta |  |
|
| *Sphaceloma spondiadis* | Sphaceloma spondiadis |  |
|
| *Stephanotheca micromera* | Stephanotheca micromera |  |
|
| *Uleomycina rubescens* | Uleomycina rubescens |  |
|
| *Xenodiella petrakii* | Xenodiella petrakii |  |
|
| *Xenodium petrakii* | Xenodium petrakii |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Brychni coesau mafon** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*