Roedd **Joan Roberts** (15 Gorffennaf, 1917 - 13 Awst, 2012)  yn actores Americanaidd, oedd yn enwog am greu rôl Laurey yng nghynhyrchiad gwreiddiol Broadway o *Oklahoma!* ym 1943.

Blynyddoedd Cynnar
------------------

Ganed Roberts yn Manhattan, Efrog Newydd fel Josephine Seagrist Rose. Ymddangosodd ar y llwyfan am y tro cyntaf yn 6 mlwydd oed. Bu'n weithgar mewn cynyrchiadau dramatig fel myfyriwr yn Ysgol Uwchradd Eglwys Gadeiriol St. Patrick (Manhattan) a chafodd brofiad ychwanegol mewn cynyrchiadau stoc yr haf. Yn ferch, astudiodd Josephine gyda'r athro canu Estelle Liebling, a oedd hefyd yn dysgu Beverly Sills. Yn ei arddegau bu'n teithio'r wlad yn sioeau cerdd Shubert, gan gymryd yr enw llwyfan Joan Roberts yn gynnar.

Gyrfa
-----

### Radio

Roedd Roberts yn ymddangos yn rheolaidd yn y *Texaco Summer Theater* ar sianel radio CBS rhwng 4 Gorffennaf a 5 Rhagfyr, 1943. Roedd yn rhaglen ar gyfer tymor yr haf a oedd bod i gael ei ddarlledu yn lle Sioe Fred Allen ond fe'i hymestynnwyd pan na ddychwelodd Allen i ail gydio yn ei raglen.

### Llwyfan

*Sunny River* ym 1941 oedd y cynhyrchiad cyntaf ar Broadway i Roberts ymddangos ynddi, chwaraeodd Madeleine Caresse. Ym 1942 chwaraeodd yn Hit the Deck gyda *the Los Angeles Civic Light Opera*.

Cafodd Roberts glyweliad ar gyfer rôl Ado Annie yng nghynhyrchiad gwreiddiol Broadway o *Oklahoma!* (aeth y rôl i Celeste Holm yn y pen draw), ond penderfynodd libretydd y sioe, Oscar Hammerstein II i'w castio ar gyfer y brif ran fenywaidd, Laurey. Ar adeg ei marwolaeth, roedd hi'n un o bedwar aelod o'r cast oedd wedi goroesi o gynhyrchiad noson agoriadol wreiddiol *Oklahoma*, 1943 a'r unig un a chwaraeodd brif rôl (Bu farw Celeste Holm sawl wythnos ynghynt), ynghyd â George S. Irving, Marc Platt, a Bambi Linn. Ar ôl *Oklahoma!*, serennodd Roberts fel Sara Longstreet ar Broadway yn y sioe gerdd *High Button Shoes*.

Wedi ymddeol o'r llwyfan cynhaliodd Roberts weithdai canu a llais. Yn 2011 fe'i anrhydeddwyd gan Ysgol y Celfyddydau, Prifysgol Gogledd Carolina wrth iddi fynychu eu cynhyrchiad replica o'r Oklahoma! gwreiddiol.

Roedd hi wedi ymddeol ers blynyddoedd lawer i Long Island, Efrog Newydd, pan ymddangosodd fel Heidi Schiller yn adfywiad Broadway 2001 o sioe Stephen Sondheim *Follies*. Dros y blynyddoedd, fe'i gwelwyd mewn rhaglenni dogfen am Oscar Hammerstein II, George Abbott ac yn y ffilm *Broadway: The Golden Age, by Legends Who Were There*.

### Teledu

Ar 19 Rhagfyr, 1966, ymddangosodd Roberts mewn cynhyrchiad o *Jack and the Beanstalk* ar CBS-TV.

Bywyd personol
--------------

Roedd Roberts yn briod â Dr. John J. Donlon, a fu farw ym 1965. Cawsant fab, John J. Donlon, Jr.

Marwolaeth
----------

Bu farw Roberts yn Stamford, Connecticut o fethiant y galon ar 13 Awst, 2012, yn 95 mlwydd oed.

Gwaith
------

### Llwyfan

* *Sunny River* - 1941-1942
* *Oklahoma!* - 1943-1945
* *Marinka*  - 1945
* *Are You with It?*  - 1945-1946
* *High Button Shoes* - 1947-1949
* *Follies* - 2001

### Ffilm

* *The Model and the Marriage Broker* (1951)
* *Lovely to Look at* (1952)

### Recordiau

* *Joan Roberts Sings of Faith, Hope and Love* - Aardvark Records

### Llyfryddiaeth

* *Never Alone* (McMullen Books Inc. 1954)
* *Stage Right"*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Theater Mainia *Joan Roberts, Original Laurey in Oklahoma!, Has Died* adalwyd 29 Ionawr 2019
2. ↑  Encyclopædia Britannica - Joan Roberts AMERICAN ACTRESS Archifwyd 2020-09-25 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 29 Ionawr 2019
3. ↑  New York Times  *Joan Roberts Dies at 95; Original ‘Oklahoma!’ Star* adalwyd 29 Ionawr 2019
4. 1 2  The North Adams Transcript, 17 Rhagfyr 1966, Tudalen 18 *Jack and Beanstalk with Joan Roberts* adalwyd 29 Ionawr 2019
5. 1 2 3 4 5 6 7  Playbill  *Joan Roberts, the Soprano Who Gave Voice to Laurey in Oklahoma!, Dead at 95* adalwyd 29 Ionawr 2019
6. ↑  "Never Alone". *Amazon*. Cyrchwyd 29 Ionawr 2015.
7. ↑  Roberts, Joan; Stage Right, Kaufmann Publishing, 2012; ISBN 0976858096

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 53014111
* LCCN: n81097883
* ISNI: 0000 0000 2327 0864
* BNF: cb17107254g (data)

 |