Mae'r **condom benyw**, condom fagina, condom benywaidd neu, fel rheol ar lafar, ***femidom*** yn ddyfais atal cenhedlu ac yn ddidrafferth i fenywod. Yn wahanol i'r condom gwrywaidd sy'n cympasu'r pidyn, mae'r condom benywaidd yn cwmpasu'r fagina (gwain) ac yn rhan o'r fwlfa. Mae'n cynnwys gorchudd polywrethan denau sy'n cyd-fynd â waliau'r fagina a gall bara hyd at wyth awr. Gellir ei roi ychydig oriau cyn y cyfathrach rywiol ac nid oes raid i chi ei dynnu'n syth ar ôl cyfathrach. Fe'i gwerthir mewn fferyllfeydd.

Mae'r ddyfais yn galluogi'r fenyw i osgoi beichiogrwydd, lledaeniad heintiau a drosglwyddir yn rhywiol ac AIDS.

Dyfeisiwyd y comdom benywaidd gan Dr Lasse Hessel o Ddenmarc ac ymddangosodd y condom benywaidd ym 1992 yn Lloegr a'r Unol Daleithiau, ac fe'i gwasgarwyd ar unwaith i weddill Ewrop yn y byd.

Caiff y condom benyw ei werthu o dan sawl enw brand gan gynnwys, *Reality*, *Femidom*, *Dominique*, *Femy*, *Myfemy*, *Protectiv* a *Care*. Mae'r enw Femidom, fel 'hŵfer' (Hoover) am lwch-sugnwr, yn aml yn cael ei ddefnyddio fel enw generic am y ddyfais.

Mae'r condom benywaidd wedi bod yn fwy poblogaidd mewn gwledydd tlawd sy'n datblygu na gwledydd datblygedig.

Disgrifiad
----------

Mae'r condom benyw yn cynnwys bag a osodir y tu mewn i'r gwain. Mae'n mesur o 160 i 180 milimetr o hyd a 76 i 82 milimetr o led, yn dibynnu ar y pwynt lle mae'r mesur yn cael ei gymryd, gan nad yw ei waliau yn gyfochrog. Mae'r trwch yn amrywio rhwng 0.041 mm a 0.061 mm. Mae agoriad y condom â radiws o 65 mm, ac mae ei ben arall ar gau.

Ar un ochr mae ganddi gylch integredig i'w strwythur, sy'n dal y cwdyn sy'n ffurfio'r condom agored. Y tu mewn mae cylch wedi'i wneud o bolywrethan, heb fod wedi'i integreiddio'n strwythurol i'r bag siâp condom, sy'n rhoi cymaint o gymorth i'w fewnosod yn y fagina, a'i gadw yn ei le. Gelwir y fersiwn wreiddiol yma yn FC1. Dilynwch yn barod yn ystod cyfathrach neu gerdded gyda'r condom. Yn wahanol i'r condom gwrywaidd, nid yw wedi'i addasu i densiwn, ar y llaw arall, mae'n cadw'n gyfforddus ac mae ei bresenoldeb bron yn annheimladwy. Mae'n fwy gwydn na'r condom gwrywaidd.

Defnydd
-------

Rhaid rhoi'r comdom benyw yn ei le cyn dod i unrhyw gyswllt â rhywiol gyda'r pidyn, ond, yn wahanol i'r condom gwrywaidd, does dim rhaid i ddodi ymlaen yn unionsyth cyn cyfathrach rhywiol. Er enghraifft, gall y fenyw ei roi yn ei le cyn gadael cartref am ginio neu weithgaredd arall cyn symud ymlaen i gyfathrach rywiol. Mae gan y condom benywaidd gylch mewnol sy'n helpu'r fenyw i'w fewnosod yn y fagina, ac y dylid gadael y tu allan i un arall, i atal y condom cyfan rhag llithro y tu mewn i'r fagina. Mae'n ddyfais untro, tafladwy gan mai dim ond unwaith y caiff ei ddefnyddio.

Gellir gwaredu'r condom benyw oriau wedi cyfathrach rhywiol. I'w ddileu, yn gyntaf bydd angen sgriwio'r cylch allanol fel bod y semen yn cael ei gau a'i gadw y tu mewn i'r condom, ac yna estyn y condom am allan.

Gellir hefyd defnyddio'r condom benwy neu Femidom ar gyfer cyfathrach rhyw tinol.

Datblygiad technegol
--------------------

Gelwir y condom benyw ail genhedlaeth yn FC2 ac fe'i gwneir o nitrile synthetig (cyhoeddwyd y newid hwn ym mis Medi 2005, a chafodd pontio llawn o'r llinell gynnyrch i FC2 ei wneud erbyn Hydref 2009). Mae'r condomau nitril newydd yn llai tebygol o wneud swniau cywasgu wrth garu. Datblygwyd FC2 i gymryd lle FC1, gan ddarparu'r un diogelwch ac effeithiolrwydd yn ystod y defnydd, ond ar gost is. Y gobaith yw y bydd y condomau nitril hefyd yn caniatáu gostyngiadau sylweddol mewn prisiau condom benywaidd. (this material change was announced in September 2005, Mae FC2 yn cael ei gynhyrchu gan The Female Health Company. Mae Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) wedi clirio FC2 i'w brynu gan asiantaethau C.U.. ac mae UNFPA (asiantaeth U.N) wedi ymgorffori'r condom benywaidd i raglennu cenedlaethol. Fe'u gwerthir o dan nifer o enwau brand, gan gynnwys *Reality*, *Femidom*, *Dominique*, *Femy*, *Myfemy*, *Protectiv* a *Care*.

Oriel
-----

Sut mae defnyddio Condom Benyw:

* 1 Mae'r cylch mewnol drwchus gyda'r darn cauedig yn cael ei ddefnyddio i'w roi yn y gwain (fagina) a dal y condom yn ei le. Mae'r cylch allanol, dennau yn aros y tu allan i'r corff, gan guddio'r agoriad i'r fagina.1 Mae'r cylch mewnol drwchus gyda'r darn cauedig yn cael ei ddefnyddio i'w roi yn y gwain (fagina) a dal y condom yn ei le. Mae'r cylch allanol, dennau yn aros y tu allan i'r corff, gan guddio'r agoriad i'r fagina.
* 2 Ewch i safle gyfforddus. Tra'n dal y tu allan i'r condom ar y pen sydd wedi ei gau, gwasgwch bob ochr i'r cylch mewnol gyda'i gilydd gyda'ch bawd a mynegfys, a dodi'r ddyfais yn y fagina. Mae'n debyg i ddodi tampon.2 Ewch i safle gyfforddus. Tra'n dal y tu allan i'r condom ar y pen sydd wedi ei gau, gwasgwch bob ochr i'r cylch mewnol gyda'i gilydd gyda'ch bawd a mynegfys, a dodi'r ddyfais yn y fagina. Mae'n debyg i ddodi tampon.
* 3 Defnyddiwch eich bys i wrthio'r cylch mewnol mor uchel i fynny ag y gall fynd nes iddo orwedd yn erbyn ceg y groth. Bydd y condom yn ymestyn yn naturiol a ni ddylsech ei deimlo o gwbl3 Defnyddiwch eich bys i wrthio'r cylch mewnol mor uchel i fynny ag y gall fynd nes iddo orwedd yn erbyn ceg y groth. Bydd y condom yn ymestyn yn naturiol a ni ddylsech ei deimlo o gwbl
* 4 Gofalwch nad yw'r condom mewn cwlwm. Dylsai'r cylch allannl dennau, orwedd y tu allan i'r fagina4 Gofalwch nad yw'r condom mewn cwlwm. Dylsai'r cylch allannl dennau, orwedd y tu allan i'r fagina
* 5 Gadewch i bidyn y dyn lithro fewn, ond stopiwch gary os demlwch chi'r pidyn yn llithro rhwng y condom a wal y fagina neu os yw'r cylch allanol yn llithro fewn i'r fagina5 Gadewch i bidyn y dyn lithro fewn, ond stopiwch gary os demlwch chi'r pidyn yn llithro rhwng y condom a wal y fagina neu os yw'r cylch allanol yn llithro fewn i'r fagina
* 6 Gwasgwch y cylch allanol yn ysgafn, troi a thynnu allan yn ofalus6 Gwasgwch y cylch allanol yn ysgafn, troi a thynnu allan yn ofalus
* 7 Defnyddiwch ond un waith, gwaredwch yn saff7 Defnyddiwch ond un waith, gwaredwch yn saff

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑
2. ↑  "Product". Femalehealth.com. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2005-09-03. Cyrchwyd 2013-01-04. Unknown parameter `|dead-url=` ignored (help)
3. ↑  "Female Health Company Announces International Availability of Second — Generation Female Condom at Significantly Lower Price" (PDF) (Press release). Female Health Company. September 29, 2005. Archifwyd o y gwreiddiol ar 2008-09-12.. Adalwyd 2006-08-03.(PDF)
4. ↑  "UNFPA". UNFPA. Cyrchwyd 2013-01-04.

Dolenni allanol
---------------

* Femidom Archifwyd 2018-11-01 yn y Peiriant Wayback.
* 'Sut mae defnyddio Femindom'