Mae'r **Mosg el-Jazzar** (Arabeg: مسجد الجزار‎ , *Masjid al-Jazzar*; Hebraeg: *Misgad al-G'zar*), a elwir hefyd yn **Fosg Gwyn**, wedi'i leoli ar Heol el-Jazzar y tu mewn i furiau hen ddinas Acre, yn edrych dros Fôr dwyreiniol Môr y Canoldir, ac fe'i henwir ar ôl y llywodraethwr Otomanaidd Ahmad Pasha el -Jazzar (llysenw: "y Cigydd") .

Hanes
-----

 Mosg o Pasha "El Jaazar" yn erbyn bae Haifa, Acre. Mawrth 1959
Prosiect dyn o'r un enw oedd y Mosg el-Jazzar, a alwyd ar ôl Ahmad Pasha el-Jazzar, llywodraethwr taleithiau Sidon a Damascus yn Acre, Palesteina, a oedd yn enwog am ei weithiau cyhoeddus trawiadol, ac am drechu Napoleon Bonaparte yng [[Gwrchae Acre]|Ngwarchae Acre]] yn 1799. Gorchmynnodd El-Jazzar godi mosg ym 1781 a gorffennwyd y gwaith o fewn blwyddyn. Er gwaethaf diffyg hyfforddiant pensaernïol, el-Jazzar oedd pensaer y mosg, lluniwr y cynlluniau a'i ddyluniad, ac ef hefyd a oruchwyliodd y gwaith adeiladu, o'r dechrau i'r diwedd. Yn ogystal â'r mosg ei hun, roedd yr adeiladau ymylol yn cynnwys academi ddiwinyddol Islamaidd gyda llety i'r myfyrwyr, llys Islamaidd a llyfrgell gyhoeddus. Adeiladwyd y mosg at ddibenion crefyddol, ond bwriad ei faint enfawr a'r swyddogaethau ychwanegol hyn, hefyd oedd cadarnhau el-Jazzar fel rheolwr Syria. Fe fodelodd y mosg ar fosgiau Istanbul, prifddinas yr Otomaniaid.

Yn symbolaidd iawn, Codwyd y Mosg el-Jazzar ar ben hen dai gweddi Mwslimaidd a Christnogol ac adeiladau a godwyd gan y Croesgadwyr. Cymerwyd deunyddiau adeiladu ar gyfer y mosg, yn enwedig ei gydrannau marmor a gwenithfaen, o adfeilion hynafol Cesarea, Atlit ac Acre ei hun. Comisiynodd El-Jazzar sawl saer maen Groegaidd i'w gynorthwyo i godi'r mosg. Mae *tughra* neu fonogram ar ddisg farmor y tu mewn i'r giât, yn enwi'r Swltan, ei dad, ac yn dwyn y geiriau yn "buddugol-i'r-diwedd".

Ger y mosg ceir marwdy a mynwent fach sy'n cynnwys beddrodau Jazzar Pasha a'i fab mabwysiedig, a'i olynydd, Sulayman Pasha, a'u perthnasau.

Pensaernïaeth
-------------

Mae'r mosg yn enghraifft wych o bensaernïaeth Otomanaidd, a oedd yn ymgorffori arddulliau Bysantaidd a Phersiaidd. Mae rhai o'i nodweddion cain yn cynnwys y gromen werdd a'r minarét, *sabil* cromennog gwyrdd wrth ymyl ei risiau (ciosg, a adeiladwyd gan Sultan Abdul Hamid II, ar gyfer dosbarthu dŵr yfed a diodydd wedi'u hoeri) a buarth enfawr.

Yn wreiddiol, enwyd y mosg, sy'n dominyddu gorwel Acre, yn 'Masjid al-Anwar' ("Mosg Mawr y Goleuni") ac fe'i gelwir hefyd yn "Fosg Gwyn" oherwydd ei gromen arian-gwyn a oedd i'w gweld yn sgleinio o gryn bellter. Mae'r gromen bellach wedi'i phaentio'n wyrdd. Ceir 14 o risiau y tu mewn i'r minaret.

Dyma'r mosg mwyaf yn Mhalesteina (ac Israel o ran hynny), y tu allan i Jerwsalem.

Sha'r an-Nabi
-------------

Mae'r mosg yn gartref i'r *Sha'r an-Nabi*, sef swp o flew o farf y Proffwyd Muhammad. Arferai’r Sha’r an-Nabi gael ei orymdeithio trwy Acre ar Eid al-Fitr, gan ddod ag ympryd Ramadan i ben, ond dim ond i’r gynulleidfa y mae bellach yn cael ei arddangos. Mae'r crair yn cael ei gadw y tu mewn i'r mosg mewn cabinet gwydr wedi'i osod yn oriel llawr uchaf y menywod.

Oriel luniau
------------

Gallery
-------

* Mynedfa i'r mosg, gyda'r  sabil  i'r dde o'r grisiau.Mynedfa i'r mosg, gyda'r  *sabil*  i'r dde o'r grisiau.
* MynedfaMynedfa
* Y tu mewnY tu mewn
* Golygfa o bellGolygfa o bell
* Mosg El-JazzarMosg El-Jazzar
* El-Jazzar MosqueMosg El-JazzarEl-Jazzar MosqueMosg El-Jazzar

Gweler hefyd
------------

* Mosg Al-Aqsa

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  Philipp 2001, p. 58.
2. 1 2 3 4  Sharon 1997, p. 47.
3. ↑  Philipp 2001, p. 59.
4. ↑  Sharon 1997, p. 50.
5. 1 2  Mosque of Ahmed Jezzar Pasha Ullian, Robert. Wiley Publishing
6. 1 2  Elian J. Finbert (1956) *Israel* Hachette, p 177
7. ↑
8. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 315204342

 |