Seiclwr proffesiynol Luxembourgaidd yw **Andy Schleck** (ganwyd 10 Mehefin 1985). Mae wedi reidio dros Team Saxo Bank ers 2005, ac yn cystadlu yn nghyfres yr UCI ProTour. Mae'n frawd iau i Fränk Schleck, sydd hefyd ar Team Saxo Bank. Cystadlodd eu tad, Johnny Schleck, yn y Tour de France a'r Vuelta a España rhwng 1965 ac 1974.

Bywgraffiad
-----------

Ganwyd Schleck yn ninas Luxembourg, yn fab i Gaby a Johnny Schleck, cyn-seiclwr proffesiynol a oedd wedi cynrychioli timau megis Pelforth a Bic. Roedd tad Johnny, Gustav Schleck, hefyd wedi cystadlu mewn rasys seiclo yn ystod yr 1930au.

### Gyrfa amatur

Ymunodd Schleck glwb seiclo VC Roubaix yn 2004, gan ddal sylw Cyrille Guimard, cyfarwyddwr chwaraeon a ddaeth yn adnabyddus fel *directeur sportif* sawl enillydd y Tour de France, gan gynnwys Bernard Hinault, Laurent Fignon, Lucien Van Impe a Greg LeMond. Disgrifiodd Guimard Schleck fel un o'r reidwyr mwyaf dawnus oedd wedi ei weld a cymharodd ef gyda Laurent Fignon.

Enillodd Schleck ras gymalau Flèche du Sud yn 2004, pan oedd ond yn 18 oed ac dal yn reidiwr amatur. Roedd tîm cenedlaethol Denmarc hefyd yn cystadlu yn y ras honno, a lledaenodd y newyddion am ei gampau i reolwr Danaidd Team CSC, Bjarne Riis. Holodd Riis frawd Andy, Fränk, a oedd eisoes ar dîm CSC, ynglŷn a'i frawd ac yn fuan wedyn, ar 1 Medi 2004 dechreuodd Andy reidio fel *stagiaire* (reidiwr dan hyfforddiant) dros Team CSC. Sicrhaodd gytundeb proffesiynol gyda'r tîm gan gystadlu yn ei ras ProTour cyntaf, y Volta a Catalunya, pan oedd yn 19 oed yn 2005.

### Gyrfa broffesiynol

Enillodd Andy Bencampwriaeth Cenedlaethol Treial Amser, tra enillodd ei frawd Fränk y Bencampwriaeth Ras Ffordd. Cafodd Schleck ddamwain yn y GP Cholet yn 2006, a cymerodd saib o wyth wythnos cyn dychwelyd i rasio yn y Volta a Catalunya ym mis Mai. Ym mis Gorffennaf, cwpl o ddyddiau wedi i'w frawd ennill cymal Alpe d'Huez y Tour de France, enillodd Andy y prif gymal mynyddig yn y Sachsen Tour, yn ogystal a'r cymal terfynol, gan orffen yn 23ydd yn y dosbarthiad cyffredinol.

Enillodd y dosbarthiad reidiwr ifanc yn Giro d'Italia 2007, ac yn ail tu ôl i Danilo Di Luca yn y dosbarthiad cyffredinol. Gorffennodd yn bedwerydd yn y Giro di Lombardia wedi iddo roi cymorth i'w frawd Fränk, a oedd wedi cael damwain gyda 6 km i fynd.

Parhaodd llwyddiant Schleck yn 2008, pan enillodd dosbarthiad reidiwr ifanc y Tour De France, gan guro Roman Kreuziger, a helpu Team CSC i ennill y dosbarthiad tîm a chefnogi buddugoliaeth Carlos Sastre.

Enillodd ei fuddugoliaeth pwysicaf hyd yn hyn yn Ebrill 2009, gan ennill ras Liege-Bastogne-Liege mewn gwyntoedd cryf, ef oedd enillydd cyntaf y ras i ddod o Luxembourg ers Marcel Ernzer ym 1954. Cwpl o ddyddiau ynghynt roedd wedi dod yn ail yn ras glasurol La Flèche Wallonne.

Gorffennodd Andy yn ail yn Tour de France 2009, tu ôl i Alberto Contador ac o flaen Lance Armstrong. Daeth hefyd yn drydydd yng nghymal 17, enillwyd y cymal hwnnw gan ei frawd Fränk, gyda Alberto Contador yn ail. Cipiodd y fuddugoliaeth yn nosbarthiad reidiwr ifanc y Tour de France am yr ail flwyddyn yn olynol.

Canlyniadau
-----------

2004
1af Baner Luxembourg Pencampwriaeth Cenedlaethol Ras Ffordd Luxembourg - Odan 23
1af Baner Luxembourg Pencampwriaeth Cenedlaethol Treial Amser Luxembourg - Odan 23
1af Flèche du Sud
2005
1af Baner Luxembourg Pencampwriaeth Cenedlaethol Treial Amser Luxembourg
2006
1af Sachsen Tour
1af Stage 3
1af Stage 5
1af Dosbarthiad y mynyddoedd, Tour of Britain
2007
8fed Tour de Romandie
2il Giro d'Italia
1af  Dosbarthiad reidiwr ifanc
4ydd Giro di Lombardia
2008
4ydd Liege-Bastogne-Liege
6ed Overall, Tour de Suisse
12fed Overall, Tour de France
1af  Dosbarthiad reidiwr ifanc
5ed Ras Ffordd Dynion, Gemau Olympaidd
2009
1af Baner Luxembourg Pencampwriaeth Cenedlaethol Ras Ffordd Luxembourg
1af Liege-Bastogne-Liege
1af Stage 2, Tour de Luxembourg
2il Overall, Tour de France
1af  Dosbarthiad reidiwr ifanc
2il La Flèche Wallonne
8fed Monte Paschi Eroica
10fed Amstel Gold Race

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2   Giro d'Italia: The rise of another Schleck. cyclingnews.com (2007-06-04).
2. ↑   Schleck Brothers Confirmed for Tour of Ireland.
3. ↑   101st Giro di Lombardia - ProTour. Cyclingnews.com (20 Hydref 2007).
4. 1 2   Schleck impresses with Liege win. BBC.

Dolenni allanol
---------------

* Proffil Team Saxo Bank Archifwyd 2009-03-07 yn y Peiriant Wayback.
* Proffil ar wefan cyclingwebsite.net Archifwyd 2008-10-19 yn y Peiriant Wayback.

  Enillwyr Maillot jaune (Crys Melyn) y Tour de France gw • sg • go

|  |
| --- |
| 
 1903 Maurice Garin ·
 1904 Henri Cornet ·
 1905 Louis Trousselier ·
 1906 René Pottier ·
 1907 · - 
 1908 Lucien Petit-Breton ·
 1909 François Faber ·
 1910 Octave Lapize ·
 1911 Gustave Garrigou ·
 1912 Odile Defraye ·
 1913 & 1914 Philippe Thys ·
 1915-1918 Rhyfel Byd Cyntaf ·
 1919 Firmin Lambot ·
 1920 Philippe Thys ·
 1921 Léon Scieur ·
 1922 Firmin Lambot ·
 1923 Henri Pélissier ·
 1924 & 1925 Ottavio Bottecchia ·
 1926 Lucien Buysse ·
 1927 & 1928 Nicolas Frantz ·
 1929 Maurice De Waele ·
 1930 André Leducq ·
 1931 Antonin Magne ·
 1932 André Leducq ·
 1933 Georges Speicher ·
 1934 Antonin Magne ·
 1935 Romain Maes ·
 1936 Sylvère Maes ·
 1937 Roger Lapébie ·
 1938 Gino Bartali ·
 1939 Sylvère Maes ·
 1940-1946 Ail Ryfel Byd ·
 1947 Jean Robic ·
 1948 Gino Bartali ·
 1949 Fausto Coppi ·
 1950 Ferdinand Kübler ·
 1951 Hugo Koblet ·
 1952 Fausto Coppi ·
 1953, 1954 & 1955 Louison Bobet ·
 1956 Roger Walkowiak ·
 1957 Jacques Anquetil ·
 1958 Charly Gaul ·
 1959 Federico Bahamontes ·
 1960 Gastone Nencini ·
 1961, 1962, 1963 & 1964 Jacques Anquetil ·
 1965 Felice Gimondi ·
 1966 Lucien Aimar ·
 1967 Roger Pingeon ·
 1968 Jan Janssen ·
 1969, 1970, 1971 & 1972 Eddy Merckx ·
 1973 Luis Ocaña ·
 1974 Eddy Merckx ·
 1975 Bernard Thévenet ·
 1976 Lucien Van Impe ·
 1977 Bernard Thévenet ·
 1978 & 1979 Bernard Hinault ·
 1980 Joop Zoetemelk ·
 1981 & 1982 Bernard Hinault ·
 1983 & 1984 Laurent Fignon ·
 1985 Bernard Hinault ·
 1986 Greg LeMond ·
 1987 Stephen Roche ·
 1988 Pedro Delgado ·
 1989 & 1990 Greg LeMond ·
 1991, 1992, 1993, 1994 & 1995 Miguel Indurain ·
 1996 Bjarne Riis ·
 1997 Jan Ullrich ·
 1998 Marco Pantani ·
 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004 & 2005 Lance Armstrong ·
 2006 Óscar Pereiro ·
 2007 Alberto Contador ·
 2008 Carlos Sastre ·
 2009 Alberto Contador ·
 2010 Andy Schleck ·
 2011 Cadel Evans ·
 2012 Bradley Wiggins ·
 2013 Christopher Froome ·
 2014 Vincenzo Nibali ·
 2015 & 2016 & 2017 Christopher Froome ·
 2018 Geraint Thomas ·
 2019 Egan Bernal ·
 2020 & 2021 Tadej Pogačar · |



  Enillwyr Maillot blanc (Crys gwyn) Tour de France gw • sg • go

|  |
| --- |
| 1975: Francesco Moser |
1976: Enrique Martinez-Heredia |
1977: Dietrich Thurau |
1978: Henk Lubberding |
1979: Jean-Rene Bernaudeau |
1980: Johan Van der Velde |
1981: Peter Winnen |
1982: Phil Anderson |
1983: Laurent Fignon |
1984: Greg LeMond |
1985: Fabio Parra |
1986: Andrew Hampsten |
1987: Raúl Alcalá |
1988: Erik Breukink |
1989: Fabrice Philipot |
1990: Gilles Delion |
1991: Alvaro Enrique Mejia |
1992: Eddy Bouwmans |
1993: Antonio Martín |
1994–1995: Marco Pantani |
1996–1998: Jan Ullrich |
1999: Benoît Salmon |
2000: Francisco Mancebo |
2001: Óscar Sevilla |
2002: Ivan Basso |
2003: Denis Menchov |
2004: Vladimir Karpets |
2005: Yaroslav Popovych |
2006: Damiano Cunego |
2007: Alberto Contador |
2008, 2009, 2010: Andy Schleck |
2011: Pierre Rolland  |