recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Petrisen fynydd frongoch** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: petris mynydd brongoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Arborophila mandellii***; yr enw Saesneg arno yw *Red-breasted hill partridge*. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*) sydd yn urdd y *Galliformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. mandellii*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r petrisen fynydd frongoch yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Petrisen siwcar | Alectoris chukar |  |
|
| Sofliar frown | Synoicus ypsilophorus |  |
|
| Twrci llygedynnog | Meleagris ocellata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Petrisen fynydd frongoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Cortinariaceae* yw'r **Cap gweog gwyrdd** (Lladin: ***Cortinarius scaurus***; Saesneg: *Green Webcap*). 'Y Capiau Gweog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Fel gwe' yw 'gweog' hy cap sy'n edrych fel pe tae wedi'i wneud o we pry cop. Mae'r teulu *Cortinariaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Cortinariaceae
---------------------------------------

Mae gan **Cap gweog gwyrdd** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap gweog amrywiol | Cortinarius anomalus |  |
|
| Cap gweog cylchol | Cortinarius trivialis |  |
|
| Cap gweog glasgylchog | Cortinarius collinitus |  |
|
| Cap gweog melyn | Cortinarius delibutus |  |
|
| Cap gweog tonnog | Cortinarius cumatilis |  |
|
| Cap gweog troetgoch | Cortinarius bulliardii |  |
|
| *Cortinarius albidus* | Cortinarius albidus |  |
|
| *Cortinarius caninus* | Cortinarius caninus |  |
|
| *Cortinarius gentilis* | Cortinarius gentilis |  |
|
| *Cortinarius thaumastus* | Cortinarius thaumastus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap gweog gwyrdd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Euryn Martinique** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: eurynnod Martinique) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Icterus bonana***; yr enw Saesneg arno yw *Martinique oriole*. Mae'n perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: *Icteridae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *I. bonana*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r euryn Martinique yn perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: *Icteridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn gwartheg efydd | Molothrus aeneus |  |
|
| Aderyn gwartheg penfrown | Molothrus ater |  |
|
| Casig Montezuma | Psarocolius montezuma |  |
|
| Casig Para | Psarocolius bifasciatus |  |
|
| Casig cribog | Psarocolius decumanus |  |
|
| Casig penwinau | Psarocolius wagleri |  |
|
| Gregl gynffonfawr | Quiscalus mexicanus |  |
|
| Gregl y Gorllewin | Quiscalus niger |  |
|
| Q28919184 | Leistes superciliaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Euryn Martinique** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Trogon tingoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: trogoniaid tingoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Harpactes duvaucelli***; yr enw Saesneg arno yw *Scarlet-rumped trogon*. Mae'n perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: *Trogonidae*) sydd yn urdd y *Trogoniformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. duvaucelli*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r trogon tingoch yn perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: *Trogonidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cwetsal cribog | Pharomachrus antisianus |  |
|
| Cwetsal cynffonfrith | Pharomachrus fulgidus |  |
|
| Cwetsal eurben | Pharomachrus auriceps |  |
|
| Cwetsal y Dwyrain | Pharomachrus pavoninus |  |
|
| Cwetsal y Gogledd | Pharomachrus mocinno |  |
|
| Trogon clustiog | Euptilotis neoxenus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Trogon tingoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor heglog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion heglog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ortogocichla rufa***; yr enw Saesneg arno yw *Long-legged warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *O. rufa*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r telor heglog yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych-breblyn Puvel | Illadopsis puveli |  |
|
| Chwarddwr cribwyn | Garrulax leucolophus |  |
|
| Chwarddwr talcengoch | Garrulax rufifrons |  |
|
| Telor prysgwydd Aldabra | Nesillas aldabrana |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor heglog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Polyporaceae* yw'r **Ysgwydd felyngoch** (Lladin: ***Pycnoporus cinnabarinus***; Saesneg: *Cinnabar Bracket*). 'Yr Ysgwyddau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Fel yr ysgwydd, mae'r ffyngau yn y grwp yma'n llorweddol, yn tyfu allan ac ar draws o fonyn y goeden. Mae'r teulu *Polyporaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Polyporales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Polyporaceae
-------------------------------------

Mae gan **Ysgwydd felyngoch** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Favolus abnormis* | Favolus abnormis |  |
|
| *Favolus acervatus* | Favolus acervatus |  |
|
| *Favolus africanus* | Favolus africanus |  |
|
| *Favolus agariceus* | Favolus agariceus |  |
|
| *Favolus albostipes* | Favolus albostipes |  |
|
| *Favolus alveolarius* | Favolus alveolarius |  |
|
| *Favolus annamensis* | Favolus annamensis |  |
|
| *Favolus apiahynus* | Favolus apiahynus |  |
|
| *Favolus argentinensis* | Favolus argentinensis |  |
|
| *Favolus ater* | Favolus ater |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Ysgwydd felyngoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sgrech-bioden dalcenddu** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sgrech-biod talcenddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Dendrocitta frontalis***; yr enw Saesneg arno yw *Black-browed tree pie*. Mae'n perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *D. frontalis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r sgrech-bioden dalcenddu yn perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Pioden | Pica pica |  |
|
| Sgrech San Blas | Cyanocorax sanblasianus |  |
|
| Sgrech Steller | Cyanocitta stelleri |  |
|
| Sgrech asur | Cyanocorax caeruleus |  |
|
| Sgrech borffor | Garrulus lidthi |  |
|
| Sgrech gefn borffor | Cyanocorax beecheii |  |
|
| Sgrech gribfawr | Cyanocorax chrysops |  |
|
| Sgrech las | Cyanocitta cristata |  |
|
| Sgrech prysgwydd | Aphelocoma coerulescens |  |
|
| Sgrech-bioden dalcenddu | Dendrocitta frontalis |  |
|
| Sgrech-bioden yr India | Dendrocitta vagabunda |  |
|
| Ysgrech y Coed | Garrulus glandarius |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sgrech-bioden dalcenddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Dryw Ynysoedd Heledd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywod Ynysoedd Heledd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Troglodytes troglodytes hebridensis***; yr enw Saesneg arno yw *Hebridean wren*. Mae'n perthyn i deulu'r Drywod (Lladin: *Troglodytidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. troglodytes hebridensis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r dryw Ynysoedd Heledd yn perthyn i deulu'r Drywod (Lladin: *Troglodytidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Dryw bronwelw | Cantorchilus guarayanus |  |
|
| Dryw coed bronllwyd | Henicorhina leucophrys |  |
|
| Dryw coed bronwyn | Henicorhina leucosticta |  |
|
| Dryw danheddog | Odontorchilus cinereus |  |
|
| Dryw gylfinhir | Cantorchilus longirostris |  |
|
| Dryw llwyd | Cantorchilus griseus |  |
|
| Dryw mantell llwyd | Odontorchilus branickii |  |
|
| Dryw persain cyffredin | Microcerculus marginatus |  |
|
| Dryw persain y De | Microcerculus bambla |  |
|
| Dryw persain y Dwyrain | Microcerculus ustulatus |  |
|
| Dryw pigfain | Hylorchilus sumichrasti |  |
|
| Dryw’r glannau | Cantorchilus semibadius |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Dryw Ynysoedd Heledd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Lyophyllaceae* yw'r **Pengrwm glystyrog** (Lladin: ***Lyophyllum decastes***; Saesneg: *Clustered Domecap*). 'Y Pengrymiaid' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae 'crymiad' yn perthyn yn agos i'r gair 'ymgrymu', crymu, gwyriad, neu blygiad. Mae'r teulu *Lyophyllaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Lyophyllaceae
--------------------------------------

Mae gan **Pengrwm glystyrog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Blastosporella zonata* | Blastosporella zonata |  |
|
| *Termitomyces eurrhizus* | Termitomyces eurrhizus |  |
|
| *Termitomyces floccosus* | Termitomyces floccosus |  |
|
| *Termitomyces fragilis* | Termitomyces fragilis |  |
|
| *Termitomyces griseiumbo* | Termitomyces griseiumbo |  |
|
| *Termitomyces indicus* | Termitomyces indicus |  |
|
| *Termitomyces infundibuliformis* | Termitomyces infundibuliformis |  |
|
| *Termitomyces lanatus* | Termitomyces lanatus |  |
|
| *Termitomyces longiradicatus* | Termitomyces longiradicatus |  |
|
| *Termitomyces magoyensis* | Termitomyces magoyensis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Pengrwm glystyrog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Marchog praff** (Lladin: ***Tricholoma robustum***; Saesneg: *Robust Knight*). 'Y Marchogion' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Fel y marchog, mae'r fadarchen hon yn tyfu'n dalsyth. Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Marchog praff** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Collybia alliacea* | Collybia alliacea |  |
|
| *Collybia alphitophylla* | Collybia alphitophylla |  |
|
| *Collybia altissima* | Collybia altissima |  |
|
| *Collybia alumna* | Collybia alumna |  |
|
| *Collybia alveolata* | Collybia alveolata |  |
|
| *Collybia amabilipes* | Collybia amabilipes |  |
|
| *Collybia amara* | Collybia amara |  |
|
| *Collybia amazonensis* | Collybia amazonensis |  |
|
| *Collybia amethystina* | Collybia amethystina |  |
|
| *Collybia anombe* | Collybia anombe |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Marchog praff** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Crëyr nos gwych** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: crehyrod nos gwych) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Gorsachius magnificus***; yr enw Saesneg arno yw *Magnificent night heron*. Mae'n perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: *Ardeidae*) sydd yn urdd y *Ciconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. magnificus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r crëyr nos gwych yn perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: *Ardeidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Crëyr agami | Agamia agami |  |
|
| Crëyr capanog | Pilherodius pileatus |  |
|
| Crëyr chwibanog | Syrigma sibilatrix |  |
|
| Crëyr gylfinbraff | Cochlearius cochlearius |  |
|
| Crëyr pyllau India | Ardeola grayii |  |
|
| Crëyr pyllau Jafa | Ardeola speciosa |  |
|
| Crëyr rhesog cribwyn | Tigriornis leucolopha |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Crëyr nos gwych** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Russulaceae* yw'r **Tegyll brau pêr** (Lladin: ***Russula grata***; Saesneg: *Bitter Almond Brittlegill*). 'Y Tegyll Brau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog 'tagell' yw 'tegyll', a 'gwan' neu 'fregys' yw brau. Mae'r teulu *Russulaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Russulales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Russulaceae
------------------------------------

Mae gan **Tegyll brau pêr** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap llaeth llarwydd | Lactarius porninsis |  |
|
| Cap llaeth saffrwm ffug | Lactarius deterrimus |  |
|
| *Lactarius salmonicolor* | Lactarius salmonicolor |  |
|
| *Lactarius sanguifluus* | Lactarius sanguifluus |  |
|
| *Lactarius semisanguifluus* | Lactarius semisanguifluus |  |
|
| *Russula grisescens* | Russula grisescens |  |
|
| *Russula laricina* | Russula laricina |  |
|
| *Russula maculata* | Russula maculata |  |
|
| *Russula pallidospora* | Russula pallidospora |  |
|
| *Tegyll brau disglair* | Russula nitida |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Tegyll brau pêr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Brych daear cefngoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brychion daear cefngoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Zoothera erythronota***; yr enw Saesneg arno yw *Red-backed ground thrush*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *Z. erythronota*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r brych daear cefngoch yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych Aztec | Ridgwayia pinicola |  |
|
| Brych Cataponera | Cataponera turdoides |  |
|
| Brych amrywiol | Ixoreus naevius |  |
|
| Brych y goedwig | Hylocichla mustelina |  |
|
| Crec meini | Pinarornis plumosus |  |
|
| Crec morgrug Finsch | Stizorhina finschi |  |
|
| Crec morgrug gwinau | Stizorhina fraseri |  |
|
| Trydarwr bronddu | Chlamydochaera jefferyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Brych daear cefngoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Cortinariaceae* yw'r **Cap gweog hosan borffor** (Lladin: ***Cortinarius integerrimus***; Saesneg: *Purple Stocking Webcap*). 'Y Capiau Gweog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Fel gwe' yw 'gweog' hy cap sy'n edrych fel pe tae wedi'i wneud o we pry cop. Mae'r teulu *Cortinariaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Cortinariaceae
---------------------------------------

Mae gan **Cap gweog hosan borffor** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap gweog fioled | Cortinarius violaceus |  |
|
| *Dermocybe alienata* | Dermocybe alienata |  |
|
| *Dermocybe aurantiella* | Dermocybe aurantiella |  |
|
| *Dermocybe canaria* | Dermocybe canaria |  |
|
| *Dermocybe cardinalis* | Dermocybe cardinalis |  |
|
| *Dermocybe castaneodisca* | Dermocybe castaneodisca |  |
|
| *Dermocybe cramesina* | Dermocybe cramesina |  |
|
| *Dermocybe egmontiana* | Dermocybe egmontiana |  |
|
| *Dermocybe icterinoides* | Dermocybe icterinoides |  |
|
| *Dermocybe indotata* | Dermocybe indotata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap gweog hosan borffor** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor Arabia** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion Arabia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sylvia leucomelaena***; yr enw Saesneg arno yw *Red Sea warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. leucomelaena*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r telor Arabia yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Minla cynffongoch | Minla ignotincta |  |
|
| Minla cynffonwinau | Minla strigula |  |
|
| Preblyn gwybedog Chapin | Kupeornis chapini |  |
|
| Preblyn mynydd Kupe | Kupeornis gilberti |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor Arabia** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Conwra’r haul** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: conwraod yr haul) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Aratinga solstitialis***; yr enw Saesneg arno yw *Sun conure*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. solstitialis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r conwra’r haul yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Conwra’r haul** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*

en
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Corregen Madagasgar** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: corregennod Madagasgar) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Coturnicops insularis***; yr enw Saesneg arno yw *Madagascar crake*. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. insularis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r corregen Madagasgar yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Rhegen Nkulengu | Himantornis haematopus |  |
|
| Rhegen Ynys Lord Howe | Gallirallus sylvestris |  |
|
| Rhegen yddflwyd Affrica | Canirallus oculeus |  |
|
| Rhegen yddflwyd Madagasgar | Canirallus kioloides |  |
|
| Weca | Gallirallus australis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Corregen Madagasgar** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llygadwyn Grand Comoro** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion Grand Comoro) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Zosterops mouroniensis***; yr enw Saesneg arno yw *Grand Comoro white-eye*. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: *Zosteropidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *Z. mouroniensis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llygadwyn Grand Comoro yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: *Zosteropidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Iwhina penrhesog | Staphida castaniceps |  |
|
| Llygadwyn Seram | Tephrozosterops stalkeri |  |
|
| Llygadwyn gyddfgoch | Madanga ruficollis |  |
|
| Melysor Ynys Bonin | Apalopteron familiare |  |
|
| Preblyn coed bach | Dasycrotapha plateni |  |
|
| Preblyn coed ysblennydd | Dasycrotapha speciosa |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llygadwyn Grand Comoro** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Dryw prysgoed Atherton** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywod prysgoed Atherton) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sericornis keri***; yr enw Saesneg arno yw *Atherton sericornis*. Mae'n perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: *Acanthizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. keri*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r dryw prysgoed Atherton yn perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: *Acanthizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn pigfyr | Smicrornis brevirostris |  |
|
| Aderyn yr ogof | Origma solitaria |  |
|
| Dryw rhedyn | Oreoscopus gutturalis |  |
|
| Dryw rhos tingoch | Hylacola pyrrhopygius |  |
|
| Pendew wyneb aur | Pachycare flavogriseum |  |
|
| Tywysydd gwlanog | Pycnoptilus floccosus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Dryw prysgoed Atherton** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cornbig trystiog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cornbigau trystiog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ceratogymna fistulator***; yr enw Saesneg arno yw *Piping hornbill*. Mae'n perthyn i deulu'r Cornbigau (Lladin: *Bucerotidae*) sydd yn urdd y *Coraciiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. fistulator*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r cornbig trystiog yn perthyn i deulu'r Cornbigau (Lladin: *Bucerotidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cornbig Malabar | Ocyceros griseus |  |
|
| Cornbig Narcondam | Rhyticeros narcondami |  |
|
| Cornbig Sri Lanka | Ocyceros gingalensis |  |
|
| Cornbig Swmba | Rhyticeros everetti |  |
|
| Cornbig arianfochog | Bycanistes brevis |  |
|
| Cornbig bochfrown | Bycanistes cylindricus |  |
|
| Cornbig codrychog | Rhyticeros undulatus |  |
|
| Cornbig cribog | Berenicornis comatus |  |
|
| Cornbig helmfrith | Bycanistes subcylindricus |  |
|
| Cornbig helmog | Rhinoplax vigil |  |
|
| Cornbig llwyd India | Ocyceros birostris |  |
|
| Cornbig utganol | Bycanistes bucinator |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cornbig trystiog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Aderyn haul Camerŵn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar haul Camer?n) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Nectarinia oritis***; yr enw Saesneg arno yw *Cameroun blue-headed sunbird*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: *Nectarinidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.  

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *N. oritis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r aderyn haul Camerŵn yn perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: *Nectarinidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| teulu | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn haul adeingoch | Nectarinia rufipennis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Aderyn haul Camerŵn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Ophiocordycipitaceae* yw'r **Pastwn coch bach** (Lladin: ***Cordyceps tuberculata***; Saesneg: *Dwarf Caterpillarclub*). Pastynnau Parasitig yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'pastwn' yw 'pastynnau', sy'n rhoi darlun o siap y ffwng. Mae'r teulu *Ophiocordycipitaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Hypocreales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Ophiocordycipitaceae
---------------------------------------------

Mae gan **Pastwn coch bach** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Ophiocordyceps dermapterigena* | Ophiocordyceps dermapterigena |  |
|
| *Ophiocordyceps desmidiospora* | Ophiocordyceps desmidiospora |  |
|
| *Ophiocordyceps diabolica* | Ophiocordyceps diabolica |  |
|
| *Ophiocordyceps discoideicapitata* | Ophiocordyceps discoideicapitata |  |
|
| *Ophiocordyceps dolichoderi* | Ophiocordyceps dolichoderi |  |
|
| *Ophiocordyceps dovei* | Ophiocordyceps dovei |  |
|
| *Ophiocordyceps elateridicola* | Ophiocordyceps elateridicola |  |
|
| *Ophiocordyceps elongata* | Ophiocordyceps elongata |  |
|
| *Ophiocordyceps elongatiperitheciata* | Ophiocordyceps elongatiperitheciata |  |
|
| *Ophiocordyceps elongatistromata* | Ophiocordyceps elongatistromata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Pastwn coch bach** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pucciniaceae* yw'r **Rhwd pelargoniwm** (Lladin: ***Puccinia pelargonii-zonalis***; Saesneg: *Pelargonium Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Pucciniaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

Mae'r rhywogaeth hon hefyd i'w chanfod yng Nghymru.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pucciniaceae
-------------------------------------

Mae gan **Rhwd pelargoniwm** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Puccinia arundinacea ß epicaula* | Puccinia arundinacea ß epicaula |  |
|
| *Puccinia bromoides* | Puccinia bromoides |  |
|
| *Puccinia calanticariae* | Puccinia calanticariae |  |
|
| *Puccinia caleae* | Puccinia caleae |  |
|
| *Puccinia californica* | Puccinia californica |  |
|
| *Puccinia cenchri* | Puccinia cenchri |  |
|
| *Puccinia chaetii* | Puccinia chaetii |  |
|
| *Puccinia changtuensis* | Puccinia changtuensis |  |
|
| *Puccinia chaseana* | Puccinia chaseana |  |
|
| *Puccinia chihuahuana* | Puccinia chihuahuana |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Gwefan Prifysgol Aberystwyth; adalwyd 23 Chwefror 2020.
3. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
4. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Rhwd pelargoniwm** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Eryr rheibus y diffeithwch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: eryrod rheibus y diffeithwch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Aquila nipalensis***; yr enw Saesneg arno yw *Steppe eagle*. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*) sydd yn urdd y *Falconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. nipalensis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.

Teulu
-----

Mae'r eryr rheibus y diffeithwch yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Boda Montagu | Circus pygargus |  |
|
| Boda bacsiog | Buteo lagopus |  |
|
| Boda gwerni | Circus aeruginosus |  |
|
| Boda gwerni Affrica | Circus ranivorus |  |
|
| Boda llwydwyn | Circus macrourus |  |
|
| Boda mêl Siberia | Pernis orientalis |  |
|
| Boda tinwyn | Circus cyaneus |  |
|
| Bwncath | Buteo buteo |  |
|
| Bwncath hirgoes | Buteo rufinus |  |
|
| Eryr moel | Haliaeetus leucocephalus |  |
|
| Eryr môr | Haliaeetus albicilla |  |
|
| Eryr môr torwyn | Haliaeetus leucogaster |  |
|
| Griffon | Gyps fulvus |  |
|
| Griffon gylfinhir | Gyps indicus |  |
|
| Pysgeryr Affrica | Haliaeetus vocifer |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Aquila nipalensis*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Eryr rheibus y diffeithwch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*