Portread o Thomas Love Peacock yn ddyn ieuanc
Llenor o Sais oedd **Thomas Love Peacock** (18 Hydref 1785 – 23 Ionawr 1866), a aned yn Weymouth, Dorset, de Lloegr. Roedd yn gyfaill i'r bardd Shelley ond nid oedd yn un o awduron mwyaf adnabyddus ei oes. Dim ond ar ôl ei farwolaeth y dechreuodd beirniaid a darllenwyr werthfawrogi ei waith. Efallai taw un rheswm am hynny yw'r ffaith mai nofelau bwrlesg byrion oedd ei hoff gyfrwng, a hynny mewn cyfnod yn hanes llenyddiaeth Saesneg pan ddisgwylid i unrhyw nofel werth yr enw lenwi tair cyfrol.

Cefndir
-------

Ganwyd Peacok yn Weymouth. Roedd ei dad yn fasnachwr gwydr. Bu farw'r tad pan oedd Peacok yn dair oed ac aeth ef a'i fam i Chertsey, Swydd Surrey i fyw efo'i daid ar ochr ei fam. O wyth mlwydd oed hyd ei fod yn dri ar ddeg bu Peacock mewn ysgol yn Englefield Green, a oedd yn cael ei gadw gan gwr o'r enw Mr Wicks. Yn ôl Peacock *Nid oedd yr athro yn llawer o ysgolhaig; ond roedd ganddo'r grefft o ysbrydoli ei ddisgyblion gyda'i gariad at ddysgu."*

Cafwyd rhagolwg o ddawn Peacock fel awdur tra yn yr ysgol pan enillodd wobr am draethawd yn y cylchgrawn ieuenctid *"The Juvenile Library"*

Yn un ar bymtheg oed symudodd Peacock gyda'i fam i Lundain, lle bu am gyfnod yn dilyn galwedigaeth fasnachol. Yn Llundain bu'n gwneud defnydd helaeth o adnoddau llyfrgelloedd y ddinas i wella ar ei addysg. Yn Llundain cyhoeddodd ei ddau lyfr cyntaf, y llyfrau o gerddi *The Monks of St. Mark* a *Palmyra*.

Cymru
-----

Yn 1829, cyhoeddodd Thomas Love Peacock ei nofel fer *The Misfortunes of Elphin*. Mae hi'n nofel fwrlesg sy'n seiliedig yn fras ar hanes Elffin a Taliesin yn y chwedl *Hanes Taliesin* ond sy'n cynnwys yn ogystal hanes Cantre'r Gwaelod a sawl cymeriad o hanes traddodiadol Cymru. Mae ffynonellau Peacock yn anhysbys, ond mae'n amlwg ei fod yn gyfarwydd â fersiwn o *Hanes Taliesin*. Roedd ei nofel hir cyntaf, ''Headlong Hall'' hefyd wedi ei leoli yng Nghymru. Mae'r llyfr yn hanes criw o ddynion yn teithio ar Goets Bost Caergybi i Gapel Curig i ymweld â Headlong Hall, cartref man bonheddwr, Cymreig. Gan watwar tueddiad y Cymry bonheddig i Saesnigeiddio eu hunnain mae'n egluro'r modd cymhleth y llygrwyd yr enw Neuadd y Pistyll gan ei droi i Headlong (rhywbeth i wneud efo'r ffaith bod pistyll yn mynd dros y dibyn gerfydd ei phen). Ymwelodd â Meirionnydd sawl gwaith a phriododd ferch leol, sef Jane Gryffydh neu Griffith yn 1820.

Marwolaeth
----------

Bu farw yn ei gwsg yn Lower Halliford, Middlesex, ar 23 Ionawr 1866 a chladdwyd ef chwe diwrnod yn ddiweddarach ym mynwent newydd Shepperton.

Gwaith llenyddol
----------------

### Nofelau

* *Headlong Hall* (1815/1837)
* *Melincourt* (1817)
* *Nightmare Abbey* (1818/1837)
* *Maid Marian* (1822)
* *The Misfortunes of Elphin* (1829)
* *Crotchet Castle* (1831/1837)
* *Gryll Grange* (1861)

### Cerddi

* *The Monks of St. Mark* (1804?)
* *Palmyra and other Poems* (1805)
* *The Genius of the Thames: a Lyrical Poem* (1810)
* *The Genius of the Thames Palmyra and other Poems* (1812)
* *The Philosophy of Melancholy* (1812)
* *Sir Hornbook, or Childe Launcelot's Expedition* (1813)
* *Sir Proteus: a Satirical Ballad* (1814)
* *The Round Table, or King Arthur's Feast* (1817)
* *Rhododaphne: or the Thessalian Spirit* (1818)
* *Paper Money Lyrics* (1837)

### Traethodau

* *The Four Ages of Poetry* (1820)
* *Recollections of Childhood: The Abbey House* (1837)
* *Memoirs of Shelley* (1858-60)
* *The Last Day of Windsor Forest* (1887) [ysgrifennwyd 1862]
* *Prospectus: Classical Education*

### Dramâu

* *The Three Doctors*
* *The Dilettanti*
* *Gl'Ingannati, or The Deceived* (cyfieithiad o'r Eidaleg, 1862)

### Straeon a nofelau anorffenedig

* *Satyrane* (c. 1816)
* *Calidore* (c. 1816)
* *The Pilgrim of Provence* (c. 1826)
* *The Lord of the Hills* (c. 1835)
* *Julia Procula* (c. 1850)
* *A Story Opening at Chertsey* (c. 1850)
* *A Story of a Mansion among the Chiltern Hills* (c. 1859)
* *Boozabowt Abbey* (c. 1859)
* *Cotswald Chace* (c. 1860)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Peacock, Thomas Love (1891). *Cyflwyniad i argraffiad 1891 o Headlong Hall*. Dent.
2. ↑  Peacock, Thomas Love (1815). "Headlong Hall". *Gutenberg*. Cyrchwyd 2019-11-18.
3. ↑  "Peacock, Thomas Love (1785–1866), satirical novelist and poet | Oxford Dictionary of National Biography". *www.oxforddnb.com*. doi:10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-21681. Cyrchwyd 2019-11-19.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 17239611
* LCCN: n80038467
* ISNI: 0000 0001 2122 276X
* GND: 118790072
* SUDOC: 028533038
* BNF: cb12035016n (data)
* BIBSYS: 90243030
* NLA: 35413655
* NDL: 00472849
* NKC: kup19960000075016
* BNE: XX1391618
* CiNii: DA02706542
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |