Mae **Earthjustice** (a elwid yn wreiddiol yn *Sierra Club Legal Defense Fund*) yn sefydliad nid-er-elw wedi'i leoli yn yr Unol Daleithiau ac sy'n ymroddedig i gyfreitha materion amgylcheddol. Gyda'i bencadlys yn San Francisco, mae ganddo 14 o swyddfeydd rhanbarthol yn yr Unol Daleithiau, rhaglen ryngwladol, staff, a thîm polisi a deddfwriaeth yn Washington, DC.

Y sefydliad
-----------

Sefydlwyd y sefydliad ym 1971 fel Cronfa Amddiffyn Cyfreithiol Sierra Club, er ei fod yn gwbl annibynnol ar y Sierra Club. Newidiodd ei enw i Earthjustice ym 1997 i adlewyrchu ei rôl fel eiriolwr cyfreithiol yn cynrychioli cannoedd o sefydliadau rhanbarthol, cenedlaethol a rhyngwladol yn well. Fe'i cofrestrwyd fel *public interest organization* yn UDA, y math agosaf at yr hyn a elwir yn *elusen* yng Nghymru. 

O fis Medi 2018, mae'r grŵp wedi darparu cynrychiolaeth gyfreithiol am ddim i fwy na 1,000 o gleientiaid yn amrywio o'r Sierra Club, Cronfa Bywyd Gwyllt y Byd (WWF), a Chymdeithas yr Ysgyfaint America i grwpiau llai ar draws y byd, megis Cymdeithas Cimychiaid Maine a Chyfeillion y Bytholwyrdd (<i>Friends of the Everglades</i>).

Fel a nodwyd, mae'n sefydliad di-elw ac nid yw'n codi tâl ar unrhyw un o'i gleientiaid am eu gwasanaeth. Daw cyllid ar gyfer y sefydliad o roddion a sefydliadau unigol. Nid yw'n derbyn unrhyw gyllid gan gorfforaethau na llywodraethau'r byd. Yn 2021, roedd gan Earthjustice $154 miliwn mewn cyfanswm refeniw a $100 miliwn mewn cyfanswm gwariant yn eu cyllideb. O 2021 ymlaen, roedd gan Earthjustice staff amser llawn o tua 170 o gyfreithwyr mewn 14 swyddfa ar draws yr Unol Daleithiau, a 14 o lobïwyr er budd i'r cyhoedd, wedi'u lleoli yn Washington, DC. Ar unrhyw bwynt mewn amser, mae ganddynt tua 630 o achosion cyfreithiol ar gyfartaledd. Llywydd presennol Earthjustice yw Abigail Dillen, twrne amgylcheddol a ymunodd ag Earthjustice yn 2000 ac a fu gynt yn Is-lywydd Ymgyfreitha ar gyfer Hinsawdd ac Ynni.

Cydnabyddiaeth
--------------

Yn 2001, enwodd y cylchgrawn *Worth*, a anelwyd at Americanwyr incwm uchel, Earthjustice fel un o 100 elusen orau America.

Ers Ebrill 1, 2009, mae Charity Navigator wedi rhoi 4 seren i Earthjustice, sgôr uchaf y grŵp goruchwylio.

Yn Rhagfyr 2014, cafodd y sefydliad ei gydnabod am ei linell dda "Oherwydd bod angen cyfreithiwr da ar y Ddaear",  a ddewiswyd mewn cystadleuaeth ar-lein yn 2009 fel un o'r llinellau tag dielw gorau allan o 1,702. 

* Canolfan Cyfraith Amgylcheddol Ryngwladol (CIEL)
* Bioamrywiaeth a hawliau dynol
* Asghar Leghari yn erbyn Ffederasiwn Pacistan
* Confensiwn Aarhus
* Mudiad hinsawdd
* Cyfeillion Amgylchedd Iwerddon yn erbyn Llywodraeth Iwerddon

Llyfryddiaeth
-------------

* Tom Turner, gyda ffotograffau gan Carr Clifton, *Wild by Law: Cronfa Amddiffyn Cyfreithiol Sierra Club a’r Lleoedd y Mae Wedi’u Hachub* (San Francisco: Cronfa Amddiffyn Cyfreithiol Sierra Club a Sierra Club Books, 1990)ISBN 0-87156-627-3
* Tom Turner, *Cyfiawnder ar y Ddaear: Earthjustice a'r bobl y mae wedi'u gwasanaethu* (White River Junction, VT: Chelsea Green Publishing Co. 2002)ISBN 1-931498-31-8

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Offices". 25 October 2019.
2. ↑  Earthjustice Clients and Coalitions
3. ↑  Earthjustice Financial Statements
4. ↑  Earthjustice litigation staff
5. ↑  Earthjustice Policy & Legislation staff
6. ↑  Earthjustice: Our Work
7. ↑  "Abigail Dillen". *Earthjustice* (yn Saesneg). 2010-04-08. Cyrchwyd 2021-05-17.
8. ↑  "People: Dillen named new president of Earthjustice." InsideEPA. 28 June 2018. Retrieved 30 September 2018.
9. ↑  "WORTH Magazine Names America's 100 Best Charities - and Highlights 12 Worth Avoidng". Business Wire. 29 November 2001. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-03-05. Cyrchwyd 13 January 2016.
10. ↑  "Charity Navigator - Historical Ratings for Earthjustice". Charity Navigator. Cyrchwyd 2019-12-18.
11. ↑  Fritz, Joanne (6 December 2014). "Nonprofit Taglines and Mission Statements". Nonprofit.about.com. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-02-02. Cyrchwyd 13 January 2016.

Dolenni allanol
---------------

* Earthjustice - Gwefan swyddogol