recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Ralph Nelson yw ***The Wrath of God*** a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jack Higgins a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lalo Schifrin. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Metro-Goldwyn-Mayer.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Mitchum, Rita Hayworth, Frank Langella, John Colicos, Victor Buono, Gregory Sierra, Guillermo Hernández, Ralph Nelson, Ken Hutchison, Aurora Clavel, Chano Urueta, Pancho Córdova a Jorge Russek. Mae'r ffilm *The Wrath of God* yn 111 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Godfather* sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Alex Phillips Jr. oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Albert Wilson sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ralph Nelson ar 12 Awst 1916 yn Queens a bu farw yn Santa Monica ar 2 Awst 2005. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Emmy
 * Gwobr Primetime Emmy am Gyfarwyddo Cyfres Ddrama

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ralph Nelson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Because He's My Friend |  | Awstralia | 1978-01-01 |
| *Made in Heaven* |  |  |  |
| *Mama* |  | Unol Daleithiau America |  |
| *Requiem for a Heavyweight* |  |  |  |
| *The Big Slide* |  |  |  |
| *The Day Before Atlanta* |  |  |  |
| *The Nutcracker* |  |  |  |
| *The Return of Ansel Gibbs* |  |  |  |
| *The Second Happiest Day* |  |  |  |
| The Wrath of God |  | Unol Daleithiau America | 1972-07-14 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. .. .. .. .. .. .
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr René Cardona Jr. yw ***El Pupazzo*** a gyhoeddwyd yn 1977. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Una noche embarazosa*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Sbaen, Yr Eidal a Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Luis García Berlanga.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lando Buzzanca, Aldo Monti, Pancho Córdova, Claudia Islas, Eduardo Alcaraz, Carlos Estrada a Queta Claver. Mae'r ffilm *El Pupazzo* yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Star Wars Episode IV: A New Hope* sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Carlos Suárez oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm René Cardona Jr ar 11 Mai 1939 yn Ninas Mecsico a bu farw yn yr un ardal ar 24 Ebrill 1995.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd René Cardona Jr. nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Beaks: The Movie |  | Mecsico |  | 1987-01-01 |
| Blood Feast |  | Mecsico | SaesnegSbaeneg | 1972-08-03 |
| Deliciosa Sinvergüenza |  | Mecsico | Sbaeneg | 1990-01-01 |
| Dos Pintores Pintorescos |  | Mecsico | Sbaeneg | 1967-01-01 |
| Fiebre De Amor |  | Mecsico | Sbaeneg | 1985-01-01 |
| Guyana: Crime of The Century |  | MecsicoUnol Daleithiau America | Saesneg | 1979-09-20 |
| Sette Assassine Dalle Labbra Di Velluto |  | Mecsico |  | 1969-01-01 |
| Tage Des Wahnsinns |  | Mecsicoyr Eidal |  | 1980-01-01 |
| The Bermuda Triangle |  | Mecsicoyr Eidal | Saesneg | 1978-02-10 |
| Treasure of The Amazon |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1985-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Lloyd Ingraham yw ***An Old-Fashioned Young Man*** a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Triangle Film Corporation.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Thomas Jefferson, Colleen Moore, Robert Harron a Loyola O'Connor. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Immigrant* sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lloyd Ingraham ar 30 Tachwedd 1874 yn Rochelle, Illinois a bu farw yn Woodland Hills ar 9 Chwefror 1992. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Lloyd Ingraham nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Ann's Finish |  | Unol Daleithiau America |  | 1918-01-01 |
| *Casey at the Bat* |  | Unol Daleithiau America |  | 1916-01-01 |
| Impossible Susan |  | Unol Daleithiau America |  | 1918-01-01 |
| *Keeping Up with Lizzie* |  | Unol Daleithiau America |  | 1921-01-01 |
| *Lavender and Old Lace* |  | Unol Daleithiau America |  | 1921-01-01 |
| *Marry the Poor Girl* |  | Unol Daleithiau America |  | 1921-01-01 |
| *Molly Go Get 'Em* |  | Unol Daleithiau America |  | 1918-01-01 |
| *My Lady Friends* |  | Unol Daleithiau America |  | 1921-01-01 |
| Second Hand Rose |  | Unol Daleithiau America |  | 1922-05-08 |
| *The Heart of a Magdalene* |  | Unol Daleithiau America |  | 1914-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm 'comedi du' gan y cyfarwyddwr Nelson Dilipkumar yw ***Kolamavu Kokila*** a gyhoeddwyd yn 2018. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***கோலமாவு கோகிலா (திரைப்படம்)*** ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Anirudh Ravichander. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Zee Studios.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Nayanthara. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Guilty* sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. 
Sivakumar Vijayan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Nelson Dilipkumar ar 21 Mehefin 1984 yn Vellore. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2004 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Nelson Dilipkumar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Beast* |  | India | Tamileg | 2022-01-01 |
| *Doctor* |  | India | Tamileg |  |
| *Jailer* |  | India | Tamileg | 2023-08-10 |
| Kolamavu Kokila |  | India | Tamileg | 2018-08-10 |
| *Vettai Mannan* |  | India | Tamileg | 2016-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Brych coed y Caribî** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brychion coed y Caribî) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cichlherminia lherminieri***; yr enw Saesneg arno yw *Forest thrush*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. lherminieri*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r brych coed y Caribî yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych Aztec | Ridgwayia pinicola |  |
|
| Brych Cataponera | Cataponera turdoides |  |
|
| Brych amrywiol | Ixoreus naevius |  |
|
| Brych y goedwig | Hylocichla mustelina |  |
|
| Crec meini | Pinarornis plumosus |  |
|
| Crec morgrug Finsch | Stizorhina finschi |  |
|
| Crec morgrug gwinau | Stizorhina fraseri |  |
|
| Trydarwr bronddu | Chlamydochaera jefferyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Brych coed y Caribî** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm arswyd a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Bernard L. Kowalski yw ***Sssssss*** a gyhoeddwyd yn 1973. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Sssssss*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Hal Dresner a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Patrick Williams.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jack Ging, Felix Silla, Reb Brown, Heather Menzies, Dirk Benedict, Strother Martin, Richard B. Shull, Tim O'Connor ac Ed McCready. Mae'r ffilm *Sssssss (ffilm o 1973)* yn 99 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Exorcist* sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Gerald Finnerman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Robert Watts sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bernard L Kowalski ar 2 Awst 1929 yn Brownsville, Texas a bu farw yn Los Angeles ar 17 Rhagfyr 2002. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1954 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 30% (Rotten Tomatoes)
* 4.1/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Bernard L. Kowalski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Attack of The Giant Leeches |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1959-01-01 |
| *B.A.D. Cats* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| *Broken Arrow* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| Hot Car Girl |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1958-01-01 |
| Krakatoa, East of Java |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1969-01-01 |
| Night of The Blood Beast |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1958-01-01 |
| Sssssss |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1973-07-01 |
| Stiletto |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1969-01-01 |
| *Terror in the Sky* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1971-01-01 |
| *The Nativity* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1978-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 13 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. .. .. .. .. . .
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Gorffennaf 2016.
4. 1 2  "Sssssss". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Fomitopsidaceae* yw'r **Ysgwydd las** (Lladin: ***Postia subcaesia***; Saesneg: *Blueing Bracket*). 'Yr Ysgwyddau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Fel yr ysgwydd, mae'r ffyngau yn y grwp yma'n llorweddol, yn tyfu allan ac ar draws o fonyn y goeden. Mae'r teulu *Fomitopsidaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Polyporales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Fomitopsidaceae
----------------------------------------

Mae gan **Ysgwydd las** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Sporotrichum columbiense* | Sporotrichum columbiense |  |
|
| *Sporotrichum columnare* | Sporotrichum columnare |  |
|
| *Sporotrichum compactum* | Sporotrichum compactum |  |
|
| *Sporotrichum conditaneum* | Sporotrichum conditaneum |  |
|
| *Sporotrichum congolense* | Sporotrichum congolense |  |
|
| *Sporotrichum conspersum* | Sporotrichum conspersum |  |
|
| *Sporotrichum corii* | Sporotrichum corii |  |
|
| *Sporotrichum coronans* | Sporotrichum coronans |  |
|
| *Sporotrichum councilmanii* | Sporotrichum councilmanii |  |
|
| *Sporotrichum cracoviense* | Sporotrichum cracoviense |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Ysgwydd las** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Drywbreblyn Borneo** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywbreblynnod Borneo) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ptilocichla leucogrammica***; yr enw Saesneg arno yw *Bornean wren babbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. leucogrammica*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r drywbreblyn Borneo yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Corbreblyn brown | Macronus striaticeps |  |
|
| Corbreblyn cefndaen | Macronus ptilosus |  |
|
| Corbreblyn wyneblwyd | Mixornis kelleyi |  |
|
| Preblyn torwinau | Dumetia hyperythra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Drywbreblyn Borneo** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Golfan y graig** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: golfanod y graig) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Petronia petronia***; yr enw Saesneg arno yw *Streaked rock sparrow*. Mae'n perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: *Ploceidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. petronia*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r golfan y graig yn perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: *Ploceidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Gwehydd mawr picoch | Bubalornis niger |  |
|
| Gwehydd mawr pigwyn | Bubalornis albirostris |  |
|
| Malimbe Gray | Malimbus nitens |  |
|
| Malimbe Ibadan | Malimbus ibadanensis |  |
|
| Malimbe Rachel | Malimbus racheliae |  |
|
| Malimbe Tai | Malimbus ballmanni |  |
|
| Malimbe copog | Malimbus malimbicus |  |
|
| Malimbe corun coch | Malimbus coronatus |  |
|
| Malimbe gyddfddu | Malimbus cassini |  |
|
| Malimbe pengoch | Malimbus rubricollis |  |
|
| Malimbe tingoch | Malimbus scutatus |  |
|
| Malimbe torgoch | Malimbus erythrogaster |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Golfan y graig** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ehedydd Blanford** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ehedyddion Blanford) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Calandrella blanfordi***; yr enw Saesneg arno yw *Blanford’s lark*. Mae'n perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. blanfordi*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r ehedydd Blanford yn perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Alaudala somalica | Alaudala somalica |  |
|
| Ehedydd Archer | Heteromirafra archeri |  |
|
| Ehedydd Dupont | Chersophilus duponti |  |
|
| Ehedydd coed | Lullula arborea |  |
|
| Ehedydd copog | Galerida cristata |  |
|
| Ehedydd gylfindew | Ramphocoris clotbey |  |
|
| Ehedydd hirewin | Chersomanes albofasciata |  |
|
| Ehedydd llwyd Asia | Alaudala cheleensis |  |
|
| Ehedydd llwyd bach | Alaudala rufescens |  |
|
| Ehedydd traeth | Eremophila alpestris |  |
|
| Ehedydd tywod | Alaudala raytal |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ehedydd Blanford** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Morgrugydd cefnsmotiog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: morgrugyddion cefnau smotiog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Hypoedalaeus guttatus***; yr enw Saesneg arno yw *Spot-backed antshrike*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: *Formicariidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. guttatus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r morgrugydd cefnsmotiog yn perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: *Formicariidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych morgrug Schwartz | Chamaeza turdina |  |
|
| Brych morgrug Such | Chamaeza meruloides |  |
|
| Brych morgrug cynffonfyr | Chamaeza campanisona |  |
|
| Brych morgrug cynffongoch | Chamaeza ruficauda |  |
|
| Brych morgrug llinellog | Chamaeza nobilis |  |
|
| Brych morgrug rhesog | Chamaeza mollissima |  |
|
| Pita morgrug bronfrith | Myrmothera campanisona |  |
|
| Pita morgrug bronfrych | Hylopezus ochroleucus |  |
|
| Pita morgrug bronresog | Hylopezus perspicillatus |  |
|
| Pita morgrug sbectolog | Hylopezus macularius |  |
|
| Pita morgrug torgoch | Hylopezus fulviventris |  |
|
| Pita morgrug yr Amason | Hylopezus berlepschi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Morgrugydd cefnsmotiog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama llawn melodrama gan y cyfarwyddwr Charles Sturridge yw ***Monteriano - Dove Gli Angeli Non Osano Metter Piede*** a gyhoeddwyd yn 1991. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Where Angels Fear to Tread*** ac fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a Saesneg a hynny gan Tim Sullivan a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Rachel Portman. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Helena Bonham Carter, Judy Davis, Helen Mirren, Rupert Graves a Barbara Jefford. Mae'r ffilm *Monteriano - Dove Gli Angeli Non Osano Metter Piede* yn 116 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Silence of the Lambs* sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Michael Coulter oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Where Angels Fear to Tread*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur E. M. Forster a gyhoeddwyd yn 1905.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Charles Sturridge ar 24 Mehefin 1951 yn Llundain. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Stonyhurst.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Teledu yr Academi Brydeinig am y Gyfres Ddrama Gorau

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Charles Sturridge nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Handful of Dust |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1988-01-01 |
| *Aria* |  | y Deyrnas Gyfunol | EidalegAlmaenegFfrangeg | 1987-01-01 |
| *Brideshead Revisited* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1981-01-01 |
| Fairytale: a True Story |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg | 1997-01-01 |
| Gulliver's Travels |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1996-01-01 |
| Lassie |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas GyfunolFfraincGweriniaeth Iwerddon | Saesneg | 2005-01-01 |
| Monteriano - Dove Gli Angeli Non Osano Metter Piede |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegEidaleg | 1991-01-01 |
| *Shackleton* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 2002-01-01 |
| *The No. 1 Ladies' Detective Agency* |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg |  |
| *The Scapegoat* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 2012-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm comedi rhamantaidd a seiliwyd ar lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr Robert Zigler Leonard yw ***Piccadilly Jim*** a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Charles Brackett a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Axt. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Frank Morgan a Robert Montgomery. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Anthony Adverse* sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Joseph Ruttenberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, *Piccadilly Jim*, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur
P. G. Wodehouse a gyhoeddwyd yn 1917.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Zigler Leonard ar 7 Hydref 1889 yn Chicago a bu farw yn Beverly Hills. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Robert Zigler Leonard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Heedless Moths* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1921-01-01 |
| *Her Twelve Men* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1954-01-01 |
| *New Moon* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| *Pride and Prejudice* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| *Small Town Girl* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |
| *The Divorcee* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1930-01-01 |
| *The Great Ziegfeld* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |
| *The Restless Sex* |  | Unol Daleithiau America |  | 1920-09-12 |
| *The Secret Heart* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| *When Ladies Meet* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Maurice Tourneur yw ***The Life Line*** a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd gan Maurice Tourneur yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Maurice Tourneur. Lleolwyd y stori yn Lloegr a Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Charles E. Whittaker. Dosbarthwyd y ffilm gan Maurice Tourneur.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Wallace Beery, Jack Holt, Lew Cody, Tully Marshall, Pauline Starke a Seena Owen. Mae'r ffilm *The Life Line* yn 60 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Broken Blossoms* sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig
D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Maurice Tourneur ar 2 Chwefror 1876 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 11 Gorffennaf 1942. Derbyniodd ei addysg yn Lycée Condorcet.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Maurice Tourneur nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Accused* |  | Ffrainc | 1930-01-01 |
| *After Love* |  | Ffrainc | 1948-01-01 |
| Avec Le Sourire |  | Ffrainc | 1936-01-01 |
| Cécile Est Morte |  | Ffrainc | 1944-01-01 |
| *In the Name of the Law* |  | Ffrainc | 1932-01-01 |
| *The Last of the Mohicans* |  | Unol Daleithiau America | 1920-10-28 |
| The Mysterious Island |  | Unol Daleithiau America | 1929-01-01 |
| The Poor Little Rich Girl |  | Unol Daleithiau America | 1917-01-01 |
| *The Two Orphans* |  | Ffrainc | 1933-01-01 |
| *While Paris Sleeps* |  | Unol Daleithiau America | 1923-01-21 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Auriscalpiaceae* yw'r **Ffwng cwrel candelabra** (Lladin: ***Clavicorona pyxidata***; Saesneg: *Candelabra Coral*). 'Ffyngau Cwrel' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Maent yn edrych yn debyg iawn i gwrel yn y môr, yn lliwgar ac yn tyfu ar i fyny o'r Ddaear neu weithiau o bren sy'n pydru. Mae'r teulu *Auriscalpiaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Polyporales.

  

Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un heb gapan.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: smooth.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Auriscalpiaceae
----------------------------------------

Mae gan **Ffwng cwrel candelabra** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Auricularia americana* | Auricularia americana |  |
|
| *Auricularia cornea* | Auricularia cornea |  |
|
| *Auricularia delicata* | Auricularia delicata |  |
|
| *Auricularia fuscosuccinea* | Auricularia fuscosuccinea |  |
|
| *Auricularia peltata* | Auricularia peltata |  |
|
| *Auricularia polytricha* | Auricularia polytricha |  |
|
| *Auricularia sordescens* | Auricularia sordescens |  |
|
| *Auricularia tremelloides* | Auricularia tremelloides |  |
|
| Clustiau'r llwyfen | Auricularia mesenterica |  |
|
| Clustiau'r ysgaw | Auricularia auricula-judae |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Ffwng cwrel candelabra** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llostfain Swlawesi** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llostfeinion Swlawesi) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Hirundapus celebensis***; yr enw Saesneg arno yw *Sulawesi spinetailed swift*. Mae'n perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: *Apodidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. celebensis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llostfain Swlawesi yn perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: *Apodidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Corgoblyn Awstralia | Aerodramus terraereginae |  |
|
| Corgoblyn German | Aerodramus germani |  |
|
| Corgoblyn Lowe | Aerodramus maximus |  |
|
| Corgoblyn Maÿr | Aerodramus orientalis |  |
|
| Corgoblyn Ynysoedd Cook | Aerodramus sawtelli |  |
|
| Corgoblyn mynydd | Aerodramus hirundinaceus |  |
|
| Corgoblyn tinwyn | Aerodramus spodiopygius |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llostfain Swlawesi** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Gwehydd Bertrand** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwehyddion Bertrand) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ploceus bertrandi***; yr enw Saesneg arno yw *Bertrand’s weaver*. Mae'n perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: *Ploceidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. bertrandi*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r gwehydd Bertrand yn perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: *Ploceidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Gwehydd mawr picoch | Bubalornis niger |  |
|
| Gwehydd mawr pigwyn | Bubalornis albirostris |  |
|
| Malimbe Gray | Malimbus nitens |  |
|
| Malimbe Ibadan | Malimbus ibadanensis |  |
|
| Malimbe Rachel | Malimbus racheliae |  |
|
| Malimbe Tai | Malimbus ballmanni |  |
|
| Malimbe copog | Malimbus malimbicus |  |
|
| Malimbe corun coch | Malimbus coronatus |  |
|
| Malimbe gyddfddu | Malimbus cassini |  |
|
| Malimbe pengoch | Malimbus rubricollis |  |
|
| Malimbe tingoch | Malimbus scutatus |  |
|
| Malimbe torgoch | Malimbus erythrogaster |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Gwehydd Bertrand** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aelod o Lynges yr Unol Daleithiau yn rhoi tatŵ i forwr arall, 1944.
Rhaff ac angor: darlun ar y chwith a ddefnyddiwyd gan yr artist i greu'r tatŵ ar fraich person
Ffurf o addurno'r corff yw **tatŵ** (lluosog: tatŵau, tatŵs) trwy roi inc annileadwy i mewn i'r croen i newid ei liw.

Defnyddir tatŵio mewn nifer o ddiwylliannau ar draws y byd, gan gynnwys yr Ainu, y Berberiaid, y Celtiaid, y Ffichtiaid, y Maorïaid, y Polynesiaid, a grwpiau cymdeithasol megis morwyr, moto-beicwyr, isddiwylliannau cerddorol, a charcharorion. Gan amlaf mae gan datŵau bwrpas esthetig neu ddiwylliannol, ond weithiau fe'i ddefnyddir am resymau meddygol neu er enghraifft i farcio carcharorion, megis yng ngwersylloedd difa'r Natsïaid.

Cefn dyn o Japan c. 1875.
Gellir cael tatŵ damweiniol, er enghraifft os yw pensil yn treiddio ac yn gadael graffit dan y croen.

Daw'r gair Cymraeg trwy'r Saesneg *tattoo*, a ddaw o'r gair Polyneseg *tatau*, sy'n golygu "ysgrifennu".

### Tatŵs amatur a phroffesiynol

Tatŵs pobl Koita yn Papua Gini Newydd, sy'n cychwyn pan mae'r plentyn yn 5 oed. Llun: 1912.
Yn Papua Gini Newydd mae'r plant yn derbyn eu tatŵ cyntaf wedi iddyn nhw gyrraedd eu pen-blwydd yn 5 oed, ac un marc pob blwyddyn wedi hynny; cânt datŵ siap 'V' ym mlwyddyn eu glasoed, sy'n cyfleu eu bod yn ddigon hen i gael cymar. Mae'r tatŵ iddynt, felly, yn un o gerrig milltir (*rites of passage*) mawr bywyd ac yn symbol o statws a safle o fewn cymdeithas. Gall hefyd fod yn symbol o ddefosiwn crefyddol, rhywiol, ffrwythlondeb neu dewrder mewn rhai diwylliannau. Mae'n medru hysbysu pobl fod y peson yn caru rhywun, neu'n perthyn i un grwp arbennig a.y.b. Mae'r Maorïaid yn Seland Newydd yn dal i datŵio'r 'moko' cywrain ar ei wynebau. Yn Cambodia, Laos, a Gwlad Tai, mae'r tatŵ 'yantra' yn cael ei wigo i amddiffyn y person oddi wrth drygioni ac ysbrydion drwg neu i gael lwc dda. Weithiau, mae'r tatŵ'n ddyfyniad allan o gerdd neu lenyddiaeth, o'r Beibl neu ddyfyniad o ffilm - yn enwedig yn y Gorllewin. Y mwyaf poblogaidd gan Gristnogion ydy Ioan 3:16, Philippians 4:13, a Salm 23.

Yn y Philipinau mae rhai llwythi'n credu fod priodweddau lledrithiol yn perthyn i rai tatŵs, sy'n amddiffyn y person sy'n ei wisgo ac mae'r rhan fwyaf o'r rhain yn ddatganiad i'r byd o gyrhaeddiadau'r person, sef yr hyn y mae wedi'i gyflawni.

Gweler hefyd
------------

* Sian Davies: model sydd wedi ymddangos ar glawr *Skin Deep* dair gwaith

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Mosby's Medical Dictionary* (St Louis, Missouri, Mosby Elsevier, 2009 [wythfed argraffiad]), t. 1813. ISBN 978-0323052900
2. ↑   *Samoa: Samoan Tattoos*, Polynesian Cultural Center, adalwyd 2012-05-31
3. ↑  Johnson, Frankie J (2007). "Tattooing: Mind, Body And Spirit. The Inner Essence Of The Art". *Sociological Viewpoints* **23**: 45–61.
4. ↑  "25 Nobel Bible Verses Tattoos".

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***datŵ***

Chwiliwch am ***tatŵ***  
yn Wiciadur.
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Christopher Miles yw ***Up Jumped a Swagman*** a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd gan Andrew Mitchell yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Lewis Greifer a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Norrie Paramor. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Associated British Picture Corporation.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Richard Wattis, Suzy Kendall, Annette Andre, Frank Ifield a Martin Miller. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Sound of Music* sef ffilm fiwsical rhamantus gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Kenneth Higgins oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Christopher Miles ar 19 Ebrill 1939 yn Llundain. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1962 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Institut des hautes études cinématographiques.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Christopher Miles nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Time For Loving |  | y Deyrnas GyfunolFfrainc | Saesneg | 1971-01-01 |
| *Alternative 3* |  | y Deyrnas Gyfunol |  |  |
| Priest of Love |  | y Deyrnas GyfunolAwstralia | Saesneg | 1981-10-11 |
| *Six-Sided Triangle* |  |  |  | 1963-01-01 |
| That Lucky Touch |  | y Deyrnas Gyfunolyr AlmaenAwstralia | Saesneg | 1975-08-07 |
| The Clandestine Marriage |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1999-01-01 |
| The Maids |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1974-01-01 |
| The Virgin and The Gypsy |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1970-01-01 |
| Up Jumped a Swagman |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1965-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 2 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 2 Mai 2016.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Cortinariaceae* yw'r **Cap gweog bonbraff chwerw** (Lladin: ***Cortinarius sodagnitus***; Saesneg: *Bitter Bigfoot Webcap*). 'Y Capiau Gweog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Fel gwe' yw 'gweog' hy cap sy'n edrych fel pe tae wedi'i wneud o we pry cop. Mae'r teulu *Cortinariaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Cortinariaceae
---------------------------------------

Mae gan **Cap gweog bonbraff chwerw** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap gweog Caledonaidd | Cortinarius caledoniensis |  |
|
| *Cortinarius bulbosus* | Cortinarius bulbosus |  |
|
| *Cortinarius calosporus* | Cortinarius calosporus |  |
|
| *Cortinarius carbonellus* | Cortinarius carbonellus |  |
|
| *Cortinarius cartilagineus* | Cortinarius cartilagineus |  |
|
| *Cortinarius caryotis* | Cortinarius caryotis |  |
|
| *Cortinarius castaneiceps* | Cortinarius castaneiceps |  |
|
| *Cortinarius castanellus* | Cortinarius castanellus |  |
|
| *Cortinarius castoreus* | Cortinarius castoreus |  |
|
| *Cortinarius cavipes* | Cortinarius cavipes |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap gweog bonbraff chwerw** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Stuart Rosenberg yw ***Question 7*** a gyhoeddwyd yn 1961. Fe'i cynhyrchwyd gan Lothar Wolff yn Unol Daleithiau America a'r Almaen. Lleolwyd y stori yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hans-Martin Majewski. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fritz Wepper, Eduard Linkers, Almut Eggert, Günter Meisner, Erik Schumann, Sigurd Lohde, Louis V. Arco, Nora Minor, Helmo Kindermann a Michael Gwynn. Mae'r ffilm yn 106 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Günther Senftleben oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1961. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Breakfast at Tiffany's* sy’n glasur o ffilm, yn gomedi rhamantus gan Blake Edwards ac yn addasiad o lyfr o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stuart Rosenberg ar 11 Awst 1927 yn Brooklyn a bu farw yn Beverly Hills ar 20 Rhagfyr 1991. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1957 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Efrog Newydd.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr y Bwrdd Adolygu Cenedlaethol am y Ffilm Orau
 * Gwobr Primetime Emmy am Gyfarwyddo Cyfres Ddrama

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Stuart Rosenberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Fame Is the Name of the Game* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1966-01-01 |
| *He's Alive* |  |  | Saesneg | 1963-01-24 |
| *I Shot an Arrow into the Air* |  |  | Saesneg | 1960-01-15 |
| *Move* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1970-01-01 |
| Murder, Inc. |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1960-01-01 |
| *Mute* |  |  | Saesneg | 1963-01-31 |
| *Run for Your Life* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| The April Fools |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1969-01-01 |
| The Laughing Policeman |  | SwedenUnol Daleithiau America | Saesneg | 1973-12-20 |
| Wusa |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1970-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Josu Martinez yw ***Jainkoak ez dit barkatzen*** neu ***Dios No Me Perdona*** a gyhoeddwyd yn 2018. Ystyr y teitl Basgeg yw **Nid yw Duw yn maddau hyn i mi**. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a Basgeg a hynny gan Josu Martinez a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Joserra Senperena. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lezo Urreztieta a Martin Ugalde. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Guilty* sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Josu Martinez ar 1 Ionawr 1986 yn Bilbo. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Gwlad y Basg.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Josu Martinez nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Barrura begiratzeko leihoak* |  | Sbaen | BasgegSbaenegFfrangeg | 2012-10-27 |
| Bizkarsoro |  | FfraincSbaen | BasgegAlmaenegFfrangeg | 2023-01-01 |
| Dios No Me Perdona |  | Sbaen | BasgegSbaeneg | 2018-09-24 |
| El Tiempo De Las Manzanas |  |  | BasgegSbaeneg | 2010-06-11 |
| La Hija Del Mar |  | Sbaen | SbaenegBasgeg | 2009-02-06 |
| *Prohibido recordar* |  | Gwlad y Basg | SbaenegBasgeg | 2010-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------