Gwleidydd o Gymraes yw **Bethan Sayed** (ganed 9 Rhagfyr 1981). Bu'n Aelod Cynulliad Plaid Cymru dros Orllewin De Cymru rhwng 2007 a 2021. Ar adeg ei ethol Bethan oedd yr aelod ieuengaf yn y Cynulliad Cenedlaethol.

Cychwynnodd gyfnod mamolaeth ym mis Mawrth 2020. Ym mis Awst 2020 cyhoeddodd na fyddai yn sefyll fel ymgeisydd yn Etholiad Senedd Cymru, 2021 er mwyn treulio fwy o amser gyda'i mab ifanc. Nododd y byddai wedi gwneud penderfyniad gwahanol os oedd hi'n bosib i Aelod o'r Senedd rannu swydd neu petai fwy o aelodau er mwyn rhannu baich y gwaith.

Bywyd cynnar ac addysg
----------------------

Ganwyd Bethan Jenkins yn Aberdâr, yn ferch i'r bardd Mike Jenkins. Mae o dras rhannol Wyddelig gyda'i mam yn dod o Ogledd Iwerddon. Ei brawd yw'r newyddiadurwr, Ciaran Jenkins ac mae ganddi chwaer iau, Niahm. Fe'i magwyd ym Merthyr Tudful lle roedd ei rhieni yn weithgar gyda Mudiad Gwrth Apartheid y 1980au ac 1990au. Aeth i Ysgol Gyfun Rhydfelen ac yna astudiodd Gwleidyddiaeth Ryngwladol ym Mhrifysgol Cymru, Aberstwyth.

Yr achos gweriniaethol
----------------------

Mae Bethan yn honni ei bod yn weriniaethwraig o argyhoeddiad ac yn erbyn y cardiau adnabod.

Ar ddechrau Tachwedd 2007, cododd Bethan gwestiwn penderfyniad Undeb Rygbi Cymru i enwi'r dlws ar gyfer gemau rhyngwladol rhwng Cymru a De Affrica yn "Gwpan y Tywysog William". Dywedodd ei bod yn rheitiach enwi'r dlws yn "Gwpan Ray Gravell" er cof am y diweddar chwaraewr rygbi enwog a gwladgarwr twymgalon.

Ym mis Mehefin 2012, aeth Bethan i ddŵr poeth o herwydd sylwadau ar wefan rhwydweithio cymdeithasol Twitter, wedi cwyno am gyfarfod rhwng Dirprwy Brif Weinidog Gogledd Iwerddon Martin McGuinness a'r Frenhines Elizabeth II mewn derbyniad elusennol. Ar ôl i Aelodau Llafur Cymru cwyno am y sylwadau, dywedodd Jenkins ei bod hi'n gofidio o gael ei chyhuddo o "geisio ansefydlogi" y broses heddwch, a'i bod hi am roi'r gorau i Twitter am y tro

Yfed a gyrru
------------

Yn ystod oriau gynnar Sul 14 Hydref 2012, cafodd ei arestio gan Heddlu De Cymru yn Llandaf, Caerdydd am yrru'n afreolaidd. Pan gafodd prawf alcohol, cafwyd bod hi fwy na dwywaith y terfyn cyfreithiol. Ar ôl hynny, cyhoeddodd ddatganiad, yn ddweud nad oedd "dim esgusodion" am yr hyn a wnaeth, a bod hi wedi ymddiswyddo fel llefarydd y Blaid ar dreftadaeth, yr iaith Gymraeg a chwaraeon. Dywedodd ei datganiad hefyd ei bod wedi cael cymorth meddygol proffesiynol ar gyfer iselder ysbryd. Ar ddydd Llun 15 Hydref, ataliwyd Bethan o grŵp ACau Plaid Cymru "tra bod y broses gyfiawnder yn cymryd ei gwrs". Ar 12 Tachwedd 2012, cafodd ei gyhuddo o yfed a gyrru, ac ar 19 Rhagfyr cafodd ei wahardd rhag gyrru am 20 mis..

Bywyd personol
--------------

Ar ei blog (a oedd yn weithredol hyd at 2013) roedd hi'n disgrifio ei hun fel rhywun sy'n "weithredwr, yn canu'r fiola, caru'r ffilm *Amelie*, ac yn casau hysbysebion".

Ym mis Mawrth 2018 priododd a Rahil Abbas Sayed yn Lonavala, India.

| Cynulliad Cenedlaethol Cymru |
| --- |
|
| Rhagflaenydd:**Janet Davies** | **Aelod o'r Senedd dros Orllewin De Cymru**2007 – 2021 | Olynydd:**Luke Fletcher** |
|
| Rhagflaenydd:**Laura Anne Jones** | **Baban y Cynulliad**2007 – 2016 | Olynydd:**Steffan Lewis** |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Bethan Sayed AS ddim am sefyll yn Etholiad 2021*  , BBC Cymru Fyw, 28 Awst 2020.
2. ↑  Golwg 360 *AC yn gadael Twitter yn dilyn sylwadau*
3. ↑  Golwg 360 *Cyhuddo AC Plaid Cymru o yfed a gyrru*
4. ↑  Golwg 360 AC yn cael ei gwahardd rhag gyrru am 20 mis
5. ↑  Blog ei thad Mike Jenkins *A Wedding in India* Archifwyd 2020-09-21 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 22/04/2018

Dolenni allanol
---------------

* Archif Blog swyddogol Bethan Jenkins (hyd at 2013)
* Bethan Sayed ar Twitter

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 7057151052044333530002
* GND: 1073143821

 |