recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Pigwr blodau cefn melynwyrdd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pigwyr blodau cefn melynwyrdd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Prionochilus olivaceus***; yr enw Saesneg arno yw *Olive-backed flowerpecker*. Mae'n perthyn i deulu'r Pigwyr blodau (Lladin: *Dicaeidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. olivaceus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r pigwr blodau cefn melynwyrdd yn perthyn i deulu'r Pigwyr blodau (Lladin: *Dicaeidae*). Weithiau mae'r teulu hwn yn cael ei ystyried yn rhan o deulu ehangach: teulu'r **Adar haul** (*Categori:Nectarinidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn haul Jafa | Aethopyga mystacalis |  |
|
| Aderyn haul Newton | Anabathmis newtonii |  |
|
| Aderyn haul Principe | Anabathmis hartlaubii |  |
|
| Aderyn haul Sangihe | Aethopyga duyvenbodei |  |
|
| Aderyn haul cynffonhir | Hedydipna platura |  |
|
| Aderyn haul eurgoch | Nectarinia kilimensis |  |
|
| Aderyn haul rhuddgoch | Aethopyga siparaja |  |
|
| Aderyn haul torchog | Hedydipna collaris |  |
|
| Aderyn haul ystlyswyn | Aethopyga eximia |  |
|
| Cyanomitra verticalis | Cyanomitra verticalis |  |
|
| Pigwr blodau bronfelyn | Prionochilus maculatus |  |
|
| Pigwr blodau brongoch y Gorllewin | Prionochilus thoracicus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Pigwr blodau cefn melynwyrdd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Pioden las Fformosa** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: piod glas Fformosa) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Urocissa caerulea***; yr enw Saesneg arno yw *Formosan Blue magpie*. Mae'n perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *U. caerulea*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r pioden las Fformosa yn perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brân America | Corvus brachyrhynchos |  |
|
| Brân Caledonia Newydd | Corvus moneduloides |  |
|
| Brân Dyddyn | Corvus corone |  |
|
| Brân Hawaii | Corvus hawaiiensis |  |
|
| Brân Lwyd | Corvus cornix |  |
|
| Brân Sinaloa | Corvus sinaloae |  |
|
| Brân Tamaulipas | Corvus imparatus |  |
|
| Brân bigfain | Corvus enca |  |
|
| Brân jyngl | Corvus macrorhynchos |  |
|
| Brân tai | Corvus splendens |  |
|
| Cigfran | Corvus corax |  |
|
| Cigfran bigbraff | Corvus crassirostris |  |
|
| Cigfran yddfwinau | Corvus ruficollis |  |
|
| Ydfran | Corvus frugilegus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Pioden las Fformosa** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Herbert Brenon yw ***Black Eyes*** a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Ymerodraeth Rwsia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Gone with the Wind* sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herbert Brenon ar 13 Ionawr 1880 yn Nulyn a bu farw yn Los Angeles ar 20 Ionawr 1971. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg y Brenin.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Herbert Brenon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Girl of The Rio |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| Housemaster |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1938-01-01 |
| Moonshine Valley |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1922-01-01 |
| Quinneys |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegNo/unknown value | 1919-01-01 |
| Royal Cavalcade |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1935-01-01 |
| Shadows of Paris |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1924-01-01 |
| Someone at The Door |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1936-01-01 |
| Spring Handicap |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1937-01-01 |
| The Alaskan |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1924-01-01 |
| *The Flying Squad* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1940-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 2 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 2 Mai 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ehedydd dwyreiniol** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ehedyddion dwyreiniol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Alauda gulgula***; yr enw Saesneg arno yw *Oriental sky lark*. Mae'n perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. gulgula*, sef enw'r rhywogaeth.

Enwau yn yr ieithoedd Celtaidd
------------------------------

Dyma enw'r aderyn hwn mewn rhai o'r ieithoedd Celtaidd eraill:

* Gwyddeleg: Fuiseog oirthearach
* Llydaweg: Alc'hweder ar reter

Teulu
-----

Mae'r ehedydd dwyreiniol yn perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Alaudala somalica | Alaudala somalica |  |
|
| Ehedydd Archer | Heteromirafra archeri |  |
|
| Ehedydd Dupont | Chersophilus duponti |  |
|
| Ehedydd coed | Lullula arborea |  |
|
| Ehedydd copog | Galerida cristata |  |
|
| Ehedydd gylfindew | Ramphocoris clotbey |  |
|
| Ehedydd hirewin | Chersomanes albofasciata |  |
|
| Ehedydd llwyd Asia | Alaudala cheleensis |  |
|
| Ehedydd llwyd bach | Alaudala rufescens |  |
|
| Ehedydd traeth | Eremophila alpestris |  |
|
| Ehedydd tywod | Alaudala raytal |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ehedydd dwyreiniol** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Robert N. Bradbury yw ***Lightning Speed*** a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Circus* ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert N Bradbury ar 23 Mawrth 1886 yn Walla Walla, Washington a bu farw yn Glendale ar 15 Mawrth 2009.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Robert N. Bradbury nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Blue Steel* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |
| *Lawless Range* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-01-01 |
| *Rainbow Valley* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-03-15 |
| *Texas Terror* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-02-01 |
| *The Lawless Frontier* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-11-22 |
| *The Man from Utah* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-05-15 |
| *The Star Packer* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-07-30 |
| *The Trail Beyond* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-10-22 |
| *Trouble in Texas* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| *West of the Divide* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-02-15 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Trogon delltog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: trogoniaid delltog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Trogon clathratus***; yr enw Saesneg arno yw *Lattice-tailed trogon*. Mae'n perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: *Trogonidae*) sydd yn urdd y *Trogoniformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. clathratus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r trogon delltog yn perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: *Trogonidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cwetsal cribog | Pharomachrus antisianus |  |
|
| Cwetsal cynffonfrith | Pharomachrus fulgidus |  |
|
| Cwetsal eurben | Pharomachrus auriceps |  |
|
| Cwetsal y Dwyrain | Pharomachrus pavoninus |  |
|
| Cwetsal y Gogledd | Pharomachrus mocinno |  |
|
| Trogon clustiog | Euptilotis neoxenus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Trogon delltog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Boletaceae* yw'r **Boled poplys** (Lladin: ***Xerocomus silwoodensis***; Saesneg: *Poplar Bolete*). 'Y Capiau Tyllog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair arall am gap tyllog yw 'boled', a ddefnyddir hefyd i ddisgrifio rhai mathau o ffwng. Mae'r rhan oddi tano'n debycach i sbwng nag i degyll. Mae'r teulu *Boletaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Boletales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Boletaceae
-----------------------------------

Mae gan **Boled poplys** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Boled eurwe | Xerocomus chrysonemus |  |
|
| Boled poplys | Xerocomus silwoodensis |  |
|
| Cap tyllog melfedaidd | Xerocomus subtomentosus |  |
|
| *Xerocomus badiorufus* | Xerocomus badiorufus |  |
|
| *Xerocomus belizensis* | Xerocomus belizensis |  |
|
| *Xerocomus bubalinus* | Xerocomus bubalinus |  |
|
| *Xerocomus depilatus* | Xerocomus depilatus |  |
|
| *Xerocomus fennicus* | Xerocomus fennicus |  |
|
| *Xerocomus griseo-olivaceus* | Xerocomus griseo-olivaceus |  |
|
| *Xerocomus olivaceus* | Xerocomus olivaceus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Boled poplys** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Preblyn coed tinwinau** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod coed tinwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Stachyris maculata***; yr enw Saesneg arno yw *Chestnut-rumped tree babbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. maculata*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r preblyn coed tinwinau yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Preblyn crymanbig bron rhibiniog | Pomatorhinus ruficollis |  |
|
| Preblyn crymanbig cefnwinau | Pomatorhinus montanus |  |
|
| Preblyn crymanbig penddu | Pomatorhinus ferruginosus |  |
|
| Preblyn crymanbig penfrown | Pomatorhinus ochraceiceps |  |
|
| Preblyn crymanbig penllwyd | Pomatorhinus schisticeps |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Preblyn coed tinwinau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cigydd cefngoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cigyddion cefngoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Lanius collurio***; yr enw Saesneg arno yw *Red-backed shrike*. Mae'n perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: *Laniidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. collurio*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.

Teulu
-----

Mae'r cigydd cefngoch yn perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: *Laniidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cigydd brith Somalia | Lanius somalicus |  |
|
| Cigydd brown | Lanius cristatus |  |
|
| Cigydd cefngoch | Lanius collurio |  |
|
| Cigydd cefnwinau | Lanius vittatus |  |
|
| Cigydd cynffonhir Asia | Lanius schach |  |
|
| Cigydd glas | Lanius minor |  |
|
| Cigydd gylfinbraff | Lanius validirostris |  |
|
| Cigydd llwydfelyn | Lanius isabellinus |  |
|
| Cigydd mawr | Lanius excubitor |  |
|
| Cigydd mygydog | Lanius nubicus |  |
|
| Cigydd pendew | Lanius ludovicianus |  |
|
| Cigydd pengoch | Lanius senator |  |
|
| Cigydd rhesog | Lanius tigrinus |  |
|
| Cigydd tingoch | Lanius gubernator |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Cuculus canorus canorus* + *Lanius collurio*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cigydd cefngoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Maurice Elvey yw ***A Will of Her Own*** a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Maurice Elvey. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Elisabeth Risdon. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Birth of a Nation* addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Maurice Elvey ar 11 Tachwedd 1887 yn Stockton-on-Tees a bu farw yn Brighton ar 24 Ebrill 1989. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Maurice Elvey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Hindle Wakes* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1927-01-01 |
| I Lived With You |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1933-01-01 |
| In a Monastery Garden |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1935-01-01 |
| Is Your Honeymoon Really Necessary? |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1953-01-01 |
| *Justice* |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegNo/unknown value | 1917-01-01 |
| Keeper of The Door |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegNo/unknown value | 1919-01-01 |
| Mademoiselle From Armentieres |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1926-01-01 |
| Mademoiselle Parley Voo |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegNo/unknown value | 1928-01-01 |
| Mary Girl |  |  | SaesnegNo/unknown value | 1917-01-01 |
| The Man in The Mirror |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1936-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Frank Borzage yw ***They Had to See Paris*** a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Owen Davis. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Fox Film Corporation.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Irene Rich, Will Rogers, Edgar Kennedy, Rex Bell, Fifi D'Orsay, Gregory Gaye, Ivan Lebedeff, Marguerite Churchill, Marcelle Corday, Robert P. Kerr ac André Cheron. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Piccadilly* ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Frank Borzage ar 23 Ebrill 1894 yn Salt Lake City a bu farw yn Hollywood ar 9 Mawrth 1969. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Frank Borzage nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| History Is Made at Night |  | Unol Daleithiau America | 1937-01-01 |
| Journey Beneath The Desert |  | Ffraincyr Eidal | 1961-05-05 |
| Life's Harmony |  | Unol Daleithiau America | 1916-01-01 |
| *Liliom* |  | Unol Daleithiau America | 1930-01-01 |
| *Lucky Star* |  | Unol Daleithiau America | 1929-01-01 |
| Moonrise |  | Unol Daleithiau America | 1948-01-01 |
| Song O' My Heart |  | Unol Daleithiau America | 1930-01-01 |
| That's My Man |  | Unol Daleithiau America | 1947-01-01 |
| The Shoes That Danced |  | Unol Daleithiau America | 1918-01-01 |
| The Valley of Silent Men |  | Unol Daleithiau America | 1922-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Mai 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cwtiar gopog** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cwtieir copog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Fulica cristata***; yr enw Saesneg arno yw *Red-knobbed coot*. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *F. cristata*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ewrop ac Affrica.

Teulu
-----

Mae'r cwtiar gopog yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ceiliog y dŵr | Gallicrex cinerea |  |
|
| Iâr ddŵr fechan | Gallinula angulata |  |
|
| Rhegen Baillon | Porzana pusilla |  |
|
| Rhegen Nkulengu | Himantornis haematopus |  |
|
| Rhegen ddu Affrica | Amaurornis flavirostra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Fulica cristata*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cwtiar gopog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn ac is-ywogaeth o adar yw **Llinos bengoch fechan** (enw lluosog: llinosiaid pengoch bychain, sy'n enw benywaidd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Acanthis flammea cabaret***; yr enw Saesneg arno yw *Lesser redpoll*. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Arferid ei ystyried yn is-rywogaeth o'r Llinos Bengoch Gyffredin (*Carduelis flammea*), ond mae nifer o awdurdodau yn awr yn ei ystyried yn rhywogaeth ar wahan. Mae'n nythu ar draws rhan helaeth o ogledd a chanolbarth Ewrop, ac mae'n bur gyffredin yn Seland Newydd.

Aderyn yn perthyn i'r teulu Fringillidae yw'r **Llinos Bengoch Leiaf** (*Carduelis cabaret*). O ran maint, mae'n llai na'r Llinos Bengoch Gyffredin, 11.5-12.5 cm o hyd a 20-22.5 cm ar draws yr adenydd, ac mae'n fwy brown. Mae'r talcen coch yn nodweddiadol. Yng Nghymru, y rhywogaeth yma yw'r llinos bengoch gyffredin.

Mae'r llinos bengoch fechan, a dalfyrir yn aml yn *A. flammea cabaret*, neu'r enw rhywogaeth, i'w ganfod yng nghyfandir Ewrop.

Teulu
-----

Mae'r llinos bengoch fechan yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Amacihi bach | Magumma parva |  |
|
| Q777369 | Carpodacus waltoni eos |  |
|
| Hesperiphona abeillei | Hesperiphona abeillei |  |
|
| Llinos euraid | Linurgus olivaceus |  |
|
| Llinos sbectolog | Callacanthis burtoni |  |
|
| Parotbig Hawaii | Psittirostra psittacea |  |
|
| Pinc eurben | Pyrrhoplectes epauletta |  |
|
| Po’owli | Melamprosops phaeosoma |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Avibase: Lesser Redpoll. Adalwyd 29 Gorffennaf 2012.
3. ↑  Clement, Peter; Alan Harris & John Davies (1993) *Finches and Sparrows: An Identification Guide*, Christopher Helm, Llundain.
4. ↑  Snow, D. W. & C. M. Perrins (1998) *Birds of the Western Palearctic: Concise Edition, Vol. 2*, Oxford University Press, Rhydychen.
5. ↑  Green, Jonathan (2002) *Birds in Wales: 1992-2000*, Cymdeithas Adaryddol Cymru.

 *Safonwyd yr enw* **Llinos bengoch fechan** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr William A. Wellman yw ***The Star Witness*** a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Lucien Hubbard a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leo F. Forbstein. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Warner Bros..

Y prif actorion yn y ffilm hon yw George Irving, Walter Huston, Sally Blane, Chic Sale, Dickie Moore, Nat Pendleton, Russell Hopton, Edward Nugent, Grant Mitchell, Ralph Ince a Frances Starr. Mae'r ffilm *The Star Witness* yn 68 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1931. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Frankenstein (1931)* ffilm arswyd, Americanaidd gan James Whale. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
James Van Trees oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William A Wellman ar 29 Chwefror 1896 yn Brookline, Massachusetts a bu farw yn Los Angeles ar 3 Rhagfyr 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr y Bwrdd Adolygu Cenedlaethol am y Ffilm Orau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd William A. Wellman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *A Star Is Born* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| Across The Wide Missouri |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1951-01-01 |
| Darby's Rangers |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1958-01-01 |
| *Female* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |
| Nothing Sacred |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| So Big! |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| *Stingaree* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |
| The Boob |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1926-01-01 |
| The High and The Mighty |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1954-01-01 |
| Wings |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1927-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
3. ↑ . dyddiad cyrchiad: 12 Mawrth 2023.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Colin Campbell yw ***The First Born*** a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn San Francisco. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anna May Wong, Sessue Hayakawa, Helen Jerome Eddy, Clarence Wilson ac Yvonne Pavis. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Kid* sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Colin Campbell ar 11 Hydref 1859 yn Falkirk a bu farw yn Hollywood ar 18 Hydref 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Colin Campbell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Sammy Orpheus* |  | Unol Daleithiau America | 1912-01-01 |
| *Sands of Time* |  | Unol Daleithiau America | 1915-01-01 |
| *Sergeant Byrne of the Northwest Mounted Police* |  | Unol Daleithiau America | 1912-01-01 |
| *Shanghaied* |  | Unol Daleithiau America | 1912-01-01 |
| *Shotgun Jones* |  | Unol Daleithiau America | 1914-01-01 |
| *Songs of Truce* |  | Unol Daleithiau America | 1913-01-01 |
| Sweet Alyssum |  | Unol Daleithiau America | 1915-01-01 |
| *Terrors of the Jungle* |  | Unol Daleithiau America | 1913-01-01 |
| *The Angel of Poverty Row* |  | Unol Daleithiau America | 1917-01-01 |
| The Bowery Bishop |  | Unol Daleithiau America | 1924-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Russulaceae* yw'r **Tegyll brau drewllyd** (Lladin: ***Russula foetens***; Saesneg: *Stinking Brittlegill*). 'Y Tegyll Brau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog 'tagell' yw 'tegyll', a 'gwan' neu 'fregys' yw brau. Mae'r teulu *Russulaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Russulales.

Ceir cryn dystiolaeth, dros y blynyddoedd, na ellir bwyta'r ffyngau hyn.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Russulaceae
------------------------------------

Mae gan **Tegyll brau drewllyd** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap llaeth llarwydd | Lactarius porninsis |  |
|
| Cap llaeth saffrwm ffug | Lactarius deterrimus |  |
|
| *Lactarius salmonicolor* | Lactarius salmonicolor |  |
|
| *Lactarius sanguifluus* | Lactarius sanguifluus |  |
|
| *Lactarius semisanguifluus* | Lactarius semisanguifluus |  |
|
| *Russula amoena* | Russula amoena |  |
|
| *Russula atrorubens* | Russula atrorubens |  |
|
| *Russula firmula* | Russula firmula |  |
|
| *Russula innocua* | Russula innocua |  |
|
| *Russula persicina* | Russula persicina |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Tegyll brau drewllyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Côg-durtur fach** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: côg-durturod bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Macropygia ruficeps***; yr enw Saesneg arno yw *Little cuckoo dove*. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*) sydd yn urdd y *Columbiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. ruficeps*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r côg-durtur fach yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Colomen Rameron | Columba arquatrix |  |
|
| Colomen Seland Newydd | Hemiphaga novaeseelandiae |  |
|
| Colomen Somalia | Columba oliviae |  |
|
| Colomen Wyllt | Columba oenas |  |
|
| Colomen dorchwen | Columba albitorques |  |
|
| Colomen graig | Columba livia |  |
|
| Colomen rameron Comoro | Columba pollenii |  |
|
| Turtur wynebwen Affrica | Columba larvata |  |
|
| Ysguthan | Columba palumbus |  |
|
| Ysguthan Andaman | Columba palumboides |  |
|
| Ysguthan ddu | Columba janthina |  |
|
| Ysguthan lwyd | Columba pulchricollis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Côg-durtur fach** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr John Guillermin yw ***Operation Diplomat*** a gyhoeddwyd yn 1953. Fe'i cynhyrchwyd gan Ernest G. Roy yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan A. R. Rawlinson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Wilfred Burns. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anton Diffring a Guy Rolfe. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Roman Holiday* sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Gerald Gibbs oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John Guillermin ar 11 Tachwedd 1925 yn Llundain a bu farw yn Topanga ar 12 Hydref 1988. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1949 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Caergrawnt.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd John Guillermin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Death on the Nile |  | y Deyrnas GyfunolYr Aifft | Saesneg | 1978-09-29 |
| *House of Cards* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1968-09-20 |
| King Kong Lives |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1986-12-19 |
| La Fleur De L'âge (ffilm, 1965 ) |  | FfraincUnol Daleithiau America | SaesnegFfrangeg | 1965-01-01 |
| Shaft in Africa |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1973-01-01 |
| Sheena |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg | 1984-01-01 |
| The Bridge at Remagen |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1969-01-01 |
| The Towering Inferno |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1974-01-01 |
| Two On The Tiles |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1951-01-01 |
| Waltz of The Toreadors |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1962-04-12 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 21 Mai 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Towhî torchog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: towhîod torchog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pipilo ocai***; yr enw Saesneg arno yw *Collared towhee*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. ocai*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r towhî torchog yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras adeinwyn | Calamospiza melanocorys |  |
|
| Bras rhesog | Oriturus superciliosus |  |
|
| Pila Ynys Cocos | Pinaroloxias inornata |  |
|
| Pila cribgoch y De | Coryphospingus cucullatus |  |
|
| Pila cribgoch y Gogledd | Coryphospingus pileatus |  |
|
| Pila troedfawr | Pezopetes capitalis |  |
|
| Twinc gwair plaen | Tiaris obscurus |  |
|
| Twinc gwair tywyll | Tiaris fuliginosus |  |
|
| Yellow-faced grassquit | Tiaris olivaceus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Towhî torchog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwyr Takashi Miike, Park Chan-wook a Fruit Chan yw ***Tri... Eithafol*** a gyhoeddwyd yn 2004. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***쓰리, 몬스터*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan, Gweriniaeth Pobl Tsieina, De Corea a Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin a hynny gan Lilian Lee. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tony Leung, Lee Byung-hun, Bai Ling, Kang Hye-jung, Yeom Jeong-a, Tony Leung Ka-fai, Kyōko Hasegawa, Miriam Yeung, Atsurō Watabe ac Im Won-hee. Mae'r ffilm *Tri... Eithafol* yn 121 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Million Dollar Baby* sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd. 
Christopher Doyle oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Takashi Miike ar 24 Awst 1960 yn Yao. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1991 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Japan Institute of the Moving Image.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 84% (Rotten Tomatoes)
* 6.8/10 (Rotten Tomatoes)
* 66/100

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Takashi Miike nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *13 Assassins* |  | Japany Deyrnas Gyfunol | 2010-01-01 |
| 4.6 Biliwn o Flynyddoedd o Gariad |  | Japan | 2006-01-01 |
| *Audition* |  | Japan | 1999-01-01 |
| Dead Or Alive 2 逃亡者 |  | Japan | 2000-01-01 |
| Hapusrwydd y Katakuris |  | Japan | 2001-01-01 |
| *Like a Dragon* |  | Japan | 2007-03-03 |
| Man, Next Natural Girl: 100 Nights in Yokohama |  | Japan | 1999-01-01 |
| Marw Neu Fyw: Terfynol |  | Japan | 2002-01-01 |
| Sebraman |  | Japan | 2004-01-01 |
| Tri... Eithafol |  | JapanGweriniaeth Pobl TsieinaHong CongDe Corea | 2004-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.
3. 1 2  "Three...Extremes (Saam gaang yi)". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cynffon adfach berlog** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cynffonnau adfach perlog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Margarornis squamiger***; yr enw Saesneg arno yw *Pearled treerunner*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. squamiger*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r cynffon adfach berlog yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bochwen frown | Pseudocolaptes lawrencii |  |
|
| Bochwen resog | Pseudocolaptes boissonneautii |  |
|
| Casiolot coch | Pseudoseisura cristata |  |
|
| Cropiwr Zimmer | Dendroplex kienerii |  |
|
| Cropiwr coronog | Lepidocolaptes affinis |  |
|
| Cropiwr daear gyddfwyn | Upucerthia albigula |  |
|
| Cropiwr pen rhesog | Lepidocolaptes souleyetii |  |
|
| Cropiwr picoch | Hylexetastes perrotii |  |
|
| Cropiwr sythbig | Dendroplex picus |  |
|
| Rhedwr bach y paith | Ochetorhynchus phoenicurus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cynffon adfach berlog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pucciniaceae* yw'r **Rhwd fioled** (Lladin: ***Puccinia violae***; Saesneg: *Violet Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Pucciniaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

Mae'r rhywogaeth hon hefyd i'w chanfod yng Nghymru.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pucciniaceae
-------------------------------------

Mae gan **Rhwd fioled** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cawod goch hesg chwysigennaidd | Puccinia microsora |  |
|
| *Puccinia arundinacea ß epicaula* | Puccinia arundinacea ß epicaula |  |
|
| *Puccinia maurea* | Puccinia maurea |  |
|
| *Puccinia melanosora* | Puccinia melanosora |  |
|
| *Puccinia melicae* | Puccinia melicae |  |
|
| *Puccinia mesomajalis* | Puccinia mesomajalis |  |
|
| *Puccinia minuta* | Puccinia minuta |  |
|
| *Puccinia mogiphanis* | Puccinia mogiphanis |  |
|
| *Puccinia montana* | Puccinia montana |  |
|
| *Puccinia morrisoni* | Puccinia morrisoni |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Gwefan Prifysgol Aberystwyth; adalwyd 23 Chwefror 2020.
3. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
4. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Rhwd fioled** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Raoul Walsh yw ***Pillars of Society*** a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw William Parsons, 3rd Earl of Rosse, Mary Alden, Henry B. Walthall, George Beranger, Josephine Crowell, Joseph Singleton ac Edna Mae Wilson. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Intolerance* sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, *The Pillars of Society*, sef gwaith llenyddol gan y dramodydd
Henrik Ibsen a gyhoeddwyd yn 1877.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Raoul Walsh ar 11 Mawrth 1887 ym Manhattan a bu farw yn Simi Valley ar 12 Rhagfyr 1937. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ac mae ganddo o leiaf 25 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Raoul Walsh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Captain Horatio Hornblower R.N. |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg | 1951-01-01 |
| Colorado Territory |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| Dark Command |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| In Old Arizona |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1928-01-01 |
| Marines, Let's Go |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1961-01-01 |
| Regeneration |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1915-01-01 |
| *Sadie Thompson* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1928-01-07 |
| The Sheriff of Fractured Jaw |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1958-01-01 |
| *Uncertain Glory* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1944-01-01 |
| White Heat |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1949-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------