recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Cymeriad ffuglennol a dychanol yw **Silvía Night** (Islandeg: *Silvía Nótt*). Enwog yw hi am ei sioe *Sjáumst með Silvíu Nótt* (*Y Sioe Silvía Night*), sioe comedi yng Ngwlad yr Iâ. Ar y sioe, byddai yn ypsetio ei gwesteion gyda'i hymddygiad gwarthus. Crëwyd y cymeriad gan Gaukur Úlfarsson ac Ágústa Eva Erlendsdóttir; mae'r diwethaf yn chwarae Silvía Night. Mae Silvía Night yn cyfweld pobl gyda problemau bywyd go iawn. Cynrychiolodd Night Gwlad yr Iâ yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 2006 gyda'i chân "*Congratulations*". Achosodd ei champau, ar-lwyfan a ger-lwyfan, ymryson a sylw cyfryngau'n rhyngwladol. Rhyddhawyd ei halbwm cyntaf, *Goldmine* yn Ebrill 2007, enillodd yr albwm y lleoliad rhif un yn y siart albymau Gwlad yr Iâ yn Ebrill 233, 2007.

Y cymeriad
----------

Penderfynodd Ágústa Eva Erlendsdóttir, cantores y band Ske ac actores ifanc, anhysbys, a Gaukur Úlfarsson greu cymeriad i ddefnyddio fel alter ego (er enghraifft Ali G o'r DU) sy'n cynnwys yr elfennau gwaethaf cymdeithas fodern. Narsisist yw Night a mae hi'n gweld ei hun fel y mwyaf enwog a'r mwyaf ddawnus person y byd. Ei henw genedigol ydy Silvía Nótt Sæmundsdóttir, mae Silvía yn golygu 'nymff coed' a Nótt yn golygu 'nos'. Cariad Night yw Romario Hugo Estevez o Ariannin, chwaraeir gan Björn Thors. Mae Night yn defnyddio llawer o iaith sathredig a Saesneg gyda acen sy wedi'i gorliwio pan yw hi'n siarad Iseldireg. Mae hi'n hefyd siarad Siapaneg ar ôl gweithiodd hi ar deledu Siapan.
Yn Chwefror 2006, pleidleisiwyd Night fel y dynes fwyaf secsi Gwlad yr Iâ. Enillodd ei phortreadwr, Ágústa Eva, bedwerydd.
Ffilm ddogfen a drama gan y cyfarwyddwr Med Hondo yw ***Soleil O*** a gyhoeddwyd yn 1967. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Soleil Ô*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc a Mawritania. Lleolwyd y stori yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg ac Arabeg Hassaniya a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan George Anderson. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bernard Fresson, Armand Abplanalp, Greg Germain, Robert Liensol, Théo Légitimus ac Yane Barry. Mae'r ffilm *Soleil O* yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *You Only Live Twice* sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
François Catonné oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Med Hondo ar 4 Mai 1935 yn Ain Bni Mathar a bu farw ym Mharis ar 13 Medi 1984. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Ymhlith y gwobrau a enillwyd y mae Golden Leopard.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Med Hondo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Planhigion bychain ac iddynt ffrwythau blasus yw **Llus** neu **lusi duon bach** (Lladin: *Vaccinium myrtillus*). Maent yn tyfu ar dir llaith, asidig trwy rannau o'r byd gyda hinsawdd gymhedrol.

Cesglir y ffrwythau o'r planhigyn gwyllt er mwyn eu bwyta, on nodweddiadol felly yn y Llychlyn, yr Alban, Iwerddon a Gwlad Pwyl. Yn Llychlyn, mae'n hawl i bawb hel llus, waeth pwy sy'n berchen ar y tir maent yn tyfu arno. Yn Iwerddon, gelwir y ffrwyth *fraochán* yn y Wyddeleg a *fraughan* yn y Saesneg, ac fe'u cesglir yn draddodiadol, ar y dydd sul olaf yng Ngorffennaf, a gelwir yn *Fraughan Sunday*.

Gellir bwyta'r ffrwythau'n ffres, neu eu defnyddio i wneud jam, sudd neu bastai. Yn Ffrainc, fe'u defnyddir yn sail i wirodlynnau, ac i roi flas i *sorbet*, a'r *tarte aux myrtilles* yw'r pwdin traddodiadol yn y Vosges a'r Massif Central. Yn Llydaw, caent eu bwyta gyda *Crêpes*. Mae hel llus ar y mynydd ar ddiwedd yr haf yn arfer poblogaidd hyd heddiw mewn rhannau o Gymru, e.e. yn Eryri, er ei bod hi'n cymryd amser i hel digon o'r ffrwythau bychain i wneud teisen blasus. Mis Awst yw'r amser gorau i hel llus (ond gweler yr adran Ffenoleg).

### Ffenoleg

Mae yna dystiolaeth bod y planhigyn yn ffrwytho'n sylweddol gynt dros yr hanner canrif hyd at 2020. Fe all hyn fod yn adlewyrchiad o Newid Hinsawdd. 

Graff yn dangos newid yn nhymor ffrwytho llus (Vaccinium myrtillus) yng Nghymru dro hanner canrifGraff yn dangos newid yn nhymor ffrwytho llus (Vaccinium myrtillus) yng Nghymru dro hanner canrif
Dynoda'r echel-x y flwyddyn a'r echel-y wythnos y flwyddyn 1-52(+20). Fe berthyn y 4 pwynt wedi eu cylchu mewn coch i'r flwyddyn 2015 ac o gadw y cynharaf yn unig byddai'r duedd arwyddocaol (r=0.41, P<0.01) yn gryfach eto. Mae'r pwyntiau yn annibynnol ar ei gilydd.  

Dyma rai o'r cofnodion y seilir y data arnynt: "rhai ffrwythau yn llawn ac yn biws" (wythnos 25),"llus wedi duo"(27), "hel llus" (26,28,33...), "llond berfa o lus" (28). Mae'n werth nodi manylion y cofnod cynharaf gan Megan Jones a dynnodd lun ar Foelyci, Tregarth ym mis Mai 2020. Ei sylw oedd "Maen nhw wedi bod yn ofnadwy o gynnar blwyddyn yma, tynnais i'r llun yma ar Mai 19fed, Moelyci". Roedd dau lusyn yn amlwg yn y llun.  
 
Prosiect Gwyddoniaeth y Dinesydd oedd hwn.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Bwletin Llên Natur 150 (yn y wasg 1/7/2020)

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Vaccinium myrtillus***
Nofelydd Seisnig yw **Zoë Heller** (ganwyd 7 Gorffennaf 1965) sy'n gweithio o ddydd i ddydd fel newyddiadurwr. Hyd at 2019 roedd wedi cyhoeddi tair nofel: *Everything You Know* (1999), *Notes on a Scandal* (2003), a *The Believers* (2008). Rhoddwyd *Notes on a Scandal* ar restr fer Gwobr Man Booker a'i haddasu'n ffilm yn 2006. 

Yn 2007, priododd y sgriptiwr Lawrence Konner mewn seremoni Iddewig "minimal" ond yn 2010, gwahanodd y ddau. Yn 2019 roedd Heller yn byw yn Ninas Efrog Newydd gyda'i dwy ferch, Lula a Frankie.

Teulu
-----

Ganed **Zoë Kate Hinde Heller** yn St Pancras, Llundain. Hi oedd yr ieuengaf o bedwar o blant Caroline (née Carter) a Lukas Heller, ysgrifennydd sgrîn llwyddiannus. Roedd ei thad yn fewnfudwr Iddewig o'r Almaen a'i mam yn Saesnes ac yn Grynwr. Ei thaid, ar ochr ei thad, oedd yr athronydd gwleidyddol Hermann Heller.

Ei brawd yw'r sgwennwr-sgrin Bruno Heller. Wedi gadael *Haverstock School* yng ngogledd Llundain aeth Heller i Goleg y Santes Ann, Rhydychen lle bu'n astudio Saesneg, ac yna i Brifysgol Columbia, Efrog Newydd lle derbyniodd M.A. yn 1988.

Gyrfa
-----

Dechreuodd Heller ei gyrfa mewn newyddiaduraeth, fel awdur nodwedd ar gyfer yr *Independent on Sunday* yn y DU. Dychwelodd i Efrog Newydd yn ddiweddarach i ysgrifennu yn y cylchgrawn *Vanity Fair* ac yna *The New Yorker*. Ysgrifennodd golofn wythnosol ar gyfer cylchgrawn y *Sunday Times* yn y DU, ac roedd yn golofnydd rheolaidd i'r *Daily Telegraph*. Enillodd am y gwaith hwn wobr "Colofnydd y Flwyddyn" gan Wobrau'r Wasg Brydeinig yn 2002. Cyd-ysgrifennodd y sgript ffilm ar gyfer ffilm annibynnol 1991, 'Twenty-One'.

Anrhydeddau
-----------

*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Philippe Naughton (28 Mawrth 2012). "UK News, World News and Opinion". Timesplus.co.uk. Cyrchwyd 4 Ebrill 2012.
2. ↑  "Two giants of literature — and one big question". The Jewish Chronicle. 24 Mehefin 2009. Cyrchwyd 4 Ebrill 2012.
3. ↑  Cohen, Patricia (26 Chwefror 2009). "Not Much Sympathy for Zoë Heller's Characters, but a Little Understanding". *The New York Times*.
4. ↑  Cyffredinol:. *ffeil awdurdod y BnF*. dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
5. ↑  Rhyw:. *ffeil awdurdod y BnF*. dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
6. ↑  Dyddiad geni: *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 16 Hydref 2015. "Zoe Heller". "Zoë Heller".
7. ↑  "WEDDINGS; Miranda Cowley And Bruno Heller". New York Times. Mehefin 20, 1993.
8. ↑  "Zoe Heller". British Council. Cyrchwyd 20 Mawrth 2016.
9. ↑  Birnbaum, Robert (29 Gorffennaf 2004). "Zoe Heller". *The Morning News*. Cyrchwyd 20 Mawrth 2016. Italic or bold markup not allowed in: `|work=` (help)

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 85560665
* LCCN: n99013097
* ISNI: 0000 0000 7843 546X
* GND: 131583697
* SELIBR: 321810
* SUDOC: 111827019
* BNF: cb14521750q (data)
* NKC: xx0041409
* The SBN id TO0V544581 is not valid.

 |
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **seffyr y ffyrch**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **seffyrau'r ffyrch**; yr enw Saesneg yw *V-Moth*, a'r enw gwyddonol yw *Macaria wauaria*. Mae i'w gael drwy Ewrop.

Darlun
Prif fwyd y lindys: *Ribes divaricatum*
Lled ei adenydd agored ydy 14–17 mm. Fe'i gwelir yn hedfan rhwng Mai a Mehefin, yn ddibynol ar ei leoliad.

*Ribes divaricatum* ydy prif fwyd y siani flewog.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r seffyr y ffyrch yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.

Dolennau allanol
----------------

* European Butterflies and Moths Archifwyd 2013-04-16 yn Archive.is by Christopher Jonko
* Vlindernet Nodyn:Nl
* waarneming.nl Nodyn:Nl
* Lepidoptera of Belgium Archifwyd 2007-05-16 yn y Peiriant Wayback.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Preblyn coed tinwinau** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod coed tinwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Stachyris maculata***; yr enw Saesneg arno yw *Chestnut-rumped tree babbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. maculata*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r preblyn coed tinwinau yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Corbreblyn brown | Macronus striaticeps |  |
|
| Corbreblyn cefndaen | Macronus ptilosus |  |
|
| Corbreblyn wyneblwyd | Mixornis kelleyi |  |
|
| Preblyn torwinau | Dumetia hyperythra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Preblyn coed tinwinau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Mae **eglwys golegol** neu **eglwys golegaidd** yn eglwys lle cynhelir y gwasanaethau gan goleg o canoniaid, sef cymuned o glerigwyr nad oeddent yn fynachod. Trefnir y gymuned fel corff hunanlywodraethol, a all gael ei lywyddu gan ddeon neu brofost.

O ran ei llywodraethu a'i defodau crefyddol mae eglwys golegol yn debyg i eglwys gadeiriol, er nad yw'n gartref i esgob ac nid oes ganddi esgobaeth. Yn hanesyddol, roedd eglwysi colegol yn aml yn cael eu cefnogi gan diroedd helaeth a ddelid gan yr eglwys, neu gan incwm degwm. 

Cyn Diwygiad Lloegr yn nheyrasiad Harri VIII, roedd cryn nifer o eglwysi colegol yn Lloegr a Chymru, ond diddymwyd y rhan fwyaf ohonynt bryd hynny. Yng Nghymru roedd yr eglwysi canlynol yn golegol:

* Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr, Gwynedd
* Eglwys Sant Cybi, Caergybi, Ynys Môn
* Eglwys Sant Padarn, Llanbadarn Fawr, Ceredigion
* Eglwys Sant Pedr, Rhuthun, Sir Ddinbych
* Eglwlys y Santes Fair, Abertawe

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Geiriadur yr Academi*, s.v. "collegiate"

Llenyddiaeth
------------

* Paul Jeffery, *The Collegiate Churches of England and Wales* (Llundain: Robert Hale, 2004)
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Mario Soldati yw ***Sous Le Ciel De Provence*** a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd gan Giuseppe Amato yn yr Eidal a Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg ac Eidaleg a hynny gan Aldo De Benedetti a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Misraki. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alberto Sordi, Fernandel, Giulia Rubini, Leda Gloria, Tina Pica, Renato Salvatori, Nino Castelnuovo, Andrex, Charles Dechamps, Dany Caron, Manuel Gary, Fosco Giachetti, Georges Cusin, Henri Arius, Jean Brochard, Raymone Duchâteau a Suzet Maïs. Mae'r ffilm *Sous Le Ciel De Provence* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Searchers* sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Nicolas Hayer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Christian Gaudin sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mario Soldati ar 17 Tachwedd 1906 yn Torino a bu farw yn Tellaro ar 13 Rhagfyr 2008. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Turin.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Strega
 * Gwobr Bagutta
 * Gwobr Ryngwladol Viareggio-Versilia
 * Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Mario Soldati nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.
2. ↑  .
Cyflwynydd tywydd Cymreig o dras Iranaidd yw **Behnaz Akhgar** (ganwyd 1980) sy'n cyflwyno'r tywydd ar wasanaeth BBC Cymru, gan gynnwys BBC Wales Today.

Ganwyd yn Shiraz yn Iran, a symudodd ei theulu i Abertawe pan oedd hi'n 10 oed. Gweithiodd fel model yn ei harddegau, ond penderfynodd rhoi'r gorau iddi wedi i'w hasiantaeth ofyn iddi golli pwysau. Enillodd radd mewn astudiaethau cyfathrebu o Brifysgol Morgannwg a diploma ôl-raddedig mewn newyddiaduriaeth ddarlledu o Brifysgol Caerdydd.

Dechreuodd weithio yn y diwydiant teledu yn 2001, fel cynorthwy-ydd newyddion i BBC Cymru, yn gyntaf fel golygydd lluniau ac yn hwyrach yn newyddiadurwraig fideo. Dechreuodd gyflwyno'r tywydd yn 2008, a chafodd ei hyfforddi gan Swyddfa'r Tywydd yng nghanolfan y BBC yn Llundain.

Cystadlodd ar y rhaglen S4C *cariad@iaith* yn 2014.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  (Saesneg) Behnaz Akhgar’s health and body secrets, WalesOnline (7 Gorffennaf 2012). Adalwyd ar 9 Mehefin 2017.
2. ↑  (Saesneg) Weirdo cloud on horizon for weather girl Behnaz, WalesOnline (13 Rhagfyr 2009). Adalwyd ar 9 Mehefin 2017.
3. ↑  Actores yn ennill Cariad@Iaith, Golwg360 (22 Mehefin 2014). Adalwyd ar 9 Mehefin 2017.

Dolen allanol
-------------

* Behnaz Akhgar ar Twitter
Un o gymunedau ymreolaethol Sbaen yw **Cymuned Ymreolaethol Madrid**. Mae'n cynnwys yr ardal o gwmpas dinas Madrid.

Cymuned Ymreolaethol Madrid yn Sbaen

  

 gw • sg • go**Taleithiau Sbaen**

A Coruña **·** 
Albacete **·** 
Alicante **·** 
Almería **·** 
Araba **·** 
Asturias **·** 
Ávila **·** 
Badajoz **·** 
Barcelona **·** 
Biscay **·** 
Burgos **·** 
Cáceres **·** 
Cádiz **·** 
Cantabria **·** 
Castellón **·** 
Ciudad Real **·** 
Córdoba **·** 
Cuenca **·** 
Girona **·** 
Granada **·** 
Guadalajara **·** 
Gipuzkoa **·** 
Huelva **·** 
Huesca **·** 
Jaén **·** 
Las Palmas **·** 
León **·** 
Lleida **·** 
Lugo **·** 
Madrid **·** 
Málaga **·** 
Murcia **·** 
Navarre **·** 
Ourense **·** 
Palencia **·** 
Pontevedra **·** 
La Rioja **·** 
Salamanca **·** 
Santa Cruz de Tenerife **·** 
Segovia **·** 
Sevilla **·** 
Soria **·** 
Tarragona **·** 
Teruel **·** 
Toledo **·** 
Valencia **·** 
Valladolid **·** 
Ynysoedd Balearig **·** 
Zamora **·** 
Zaragoza

 gw • sg • go**Cymunedau ymreolaethol Sbaen**

Andalucía **·** 
Aragón **·** 
Asturias **·** 
Cantabria **·** 
Castilla-La Mancha **·** 
Castilla y León **·** 
Catalwnia **·** 
Extremadura **·** 
Galisia **·** 
Gwlad y Basg **·** 
Madrid **·** 
Murcia **·** 
Navarra **·** 
La Rioja **·** 
Valenciana **·** 
Ynysoedd Balearig **·** 
Yr Ynysoedd Dedwydd **·** 
  
  

**Dinasoedd ymreolaethol**
  

Ceuta **·** 
Melilla
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Potŵ mawr** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: potwaid mawrion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Nyctibius grandis***; yr enw Saesneg arno yw *Great potoo*. Mae'n perthyn i deulu'r Potwaid (Lladin: *Nyctibiidae*) sydd yn urdd y *Caprimulgiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *N. grandis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.

Teulu
-----

Mae'r potŵ mawr yn perthyn i deulu'r Potwaid (Lladin: *Nyctibiidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Potŵ adeinwyn | Nyctibius leucopterus |  |
|
| Potŵ coch | Nyctibius bracteatus |  |
|
| Potŵ cyffredin | Nyctibius griseus |  |
|
| Potŵ cynffonhir | Nyctibius aethereus |  |
|
| Potŵ mawr | Nyctibius grandis |  |
|
| Potŵ mynydd | Nyctibius maculosus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Potŵ mawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Drywbreblyn cynffonhir** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywbreblynnod cynffonhir) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Spelaeornis longicaudatus***; yr enw Saesneg arno yw *Long-tailed wren babbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. longicaudatus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r drywbreblyn cynffonhir yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Corbreblyn brown | Macronus striaticeps |  |
|
| Corbreblyn cefndaen | Macronus ptilosus |  |
|
| Corbreblyn wyneblwyd | Mixornis kelleyi |  |
|
| Preblyn torwinau | Dumetia hyperythra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Drywbreblyn cynffonhir** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm antur a elwir hefyd yn ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr Shawn Levy yw ***Night at The Museum: Secret of The Tomb*** a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd gan Chris Columbus a Shawn Levy yn Unol Daleithiau America a'r Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Washington a chafodd ei ffilmio yn Llundain a Vancouver. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ben Garant a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alan Silvestri. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ricky Gervais, Ben Stiller, Robin Williams, Mickey Rooney, Patrick Gallagher, Hugh Jackman, Owen Wilson, Ben Kingsley, Alice Eve, Rachael Harris, Dick Van Dyke, Steve Coogan, Brad Garrett, Rami Malek, Andrea Martin, Rebel Wilson, Mizuo Peck, Matt Frewer, Bill Cobbs, Dan Stevens, Skyler Gisondo, Anjali Jay, Matthew Harrison a Brennan Elliott. Mae'r ffilm *Night at The Museum: Secret of The Tomb* yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Interstellar* sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Guillermo Navarro oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Dean Zimmerman sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Shawn Levy ar 23 Gorffenaf 1968 ym Montréal. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1986 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Yale.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 47% (Rotten Tomatoes)
* 5/10 (Rotten Tomatoes)
* 47/100

.

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 363,204,635 $ (UDA), 113,746,621 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Shawn Levy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 17 Awst 2016. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.. .. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 28 Ionawr 2023.
2. 1 2  "Night at the Museum: Secret of the Tomb". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 9 Hydref 2021.
3. ↑ . *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 28 Ionawr 2023.
*Mae'r erthygl yma yn trafod y gymuned ymreolaethol bresennol. Am y deyrnas ganoloesol, gweler Teyrnas Navarra.*
Un o gymunedau ymreolaethol Sbaen yw **Nafarroa Garaia** (yn Basgeg) neu **Navarra** (yn Sbaeneg - enw llawn **Comunidad Foral de Navarra**; *Nafarroa Foru Komunitatea* mewn Basgeg), sy'n hefyd yn un o saith talaith traddodiadol Gwlad y Basg. I'r gogledd mae'r ffin â Ffrainc, gydag Aragón i'r dwyrain, La Rioja i'r de ac Euskadi i'r gorllewin.

Nafarroa Garaia yn Sbaen
O'r boblogaeth o 584,734 (2004), mae tua un rhan o dair yn byw yn y brifddinas, Pamplona (*Iruñea* neu *Iruña* mewn Basgeg).

 gw • sg • go**Taleithiau Sbaen**

A Coruña **·** 
Albacete **·** 
Alicante **·** 
Almería **·** 
Araba **·** 
Asturias **·** 
Ávila **·** 
Badajoz **·** 
Barcelona **·** 
Biscay **·** 
Burgos **·** 
Cáceres **·** 
Cádiz **·** 
Cantabria **·** 
Castellón **·** 
Ciudad Real **·** 
Córdoba **·** 
Cuenca **·** 
Girona **·** 
Granada **·** 
Guadalajara **·** 
Gipuzkoa **·** 
Huelva **·** 
Huesca **·** 
Jaén **·** 
Las Palmas **·** 
León **·** 
Lleida **·** 
Lugo **·** 
Madrid **·** 
Málaga **·** 
Murcia **·** 
Navarre **·** 
Ourense **·** 
Palencia **·** 
Pontevedra **·** 
La Rioja **·** 
Salamanca **·** 
Santa Cruz de Tenerife **·** 
Segovia **·** 
Sevilla **·** 
Soria **·** 
Tarragona **·** 
Teruel **·** 
Toledo **·** 
Valencia **·** 
Valladolid **·** 
Ynysoedd Balearig **·** 
Zamora **·** 
Zaragoza

 gw • sg • go**Cymunedau ymreolaethol Sbaen**

Andalucía **·** 
Aragón **·** 
Asturias **·** 
Cantabria **·** 
Castilla-La Mancha **·** 
Castilla y León **·** 
Catalwnia **·** 
Extremadura **·** 
Galisia **·** 
Gwlad y Basg **·** 
Madrid **·** 
Murcia **·** 
Navarra **·** 
La Rioja **·** 
Valenciana **·** 
Ynysoedd Balearig **·** 
Yr Ynysoedd Dedwydd **·** 
  
  

**Dinasoedd ymreolaethol**
  

Ceuta **·** 
Melilla
Ynys fechan yw **Benten-jima** (弁天島) (弁天島)
,  ynys anghyfannedd i'r gorllewin  gogledd-orllewin o Bentir Sōya, Wakkanai, Hokkaidō, Siapan/Japan. Dyma ran mwyaf gogleddol sydd o dan reolaeth Siapanëaidd. Mae'r ynys yn 1 km i'r gogledd o anheddiad Sannai. Gorweddai ynys arall o'r enw Hira-shima (平島) i'r  de-ddwyrain o Benten-jima.

Mae arwynebedd Benten-jima yn 0.005 km sgwâr, gyda pherimedr o gwmpas 0.5 km, ac mae ei phwynt uchaf yn 20m uwch lefel y môr. Fe'i henwid ar ôl Benzaiten, sef duwes Bwdaidd Siapanëaidd a oedd wedi ei chadw â'i chysegredu ar yr ynys. Mae'r bywyd gwyllt yn cynnwys llawer o adar y mar, llewod môr Steller, mir-wiail kombu, a draenogod y môr.

Edrych tuag at Benten-jima, o Bentir Sōya

Gweler hefyd
------------

* Pwyntiau eithafol o Siapan

Dolenni allanol
---------------

* (Japaneg) 宗谷岬弁天島におけるトド調査始まる Archifwyd 2016-12-20 yn y Peiriant Wayback. (The survey of Steller sea lions has begun on Bentenjima Island, Cape Sōya), o マリンネット北海道 Archifwyd 2017-09-18 yn y Peiriant Wayback. (Marine Net Hokkaidō).
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Titw melyn Taiwan** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: titwod melyn Taiwan) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Parus holsti***; yr enw Saesneg arno yw *Formosan yellow tit*. Mae'n perthyn i deulu'r Titw (Lladin: *Paridae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. holsti*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r titw melyn Taiwan yn perthyn i deulu'r Titw (Lladin: *Paridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Titw asur | Cyanistes cyanus |  |
|
| Titw cefnwyrdd | Parus monticolus |  |
|
| Titw cribog | Lophophanes cristatus |  |
|
| Titw mawr | Parus major |  |
|
| Titw tomos las | Cyanistes caeruleus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Titw melyn Taiwan** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Set Mandelbrot: Hunan-debygrwydd wedi ei ddangos drwy chwyddo'r delwedd. Ar y panel hwn, dim chwyddo.Yr un ffractal a'r uchod, wedi ei chwyddo 6 chwaith. Mae'r un patrymau yn ymddangos, gan wneud yr union raddfa yn anodd i'w benderfynu.Yr un ffractal a'r uchod, wedi ei chwyddo 100 chwaith.Yr un ffractal a'r uchod, wedi ei chwyddo 2000 chwaith, lle mae manylion manwl y set Mandelbrot yn ymdebygu i'r manylion heb chwyddo.
Set fathemategol yw ***ffractal*** sy'n ail-adrodd mewn modd anfeidraidd. Fe'u gwelir yn aml ym myd natur oherwydd eu tueddiad i ymddangos yn debyg ar bob graddfa, fel y gwelir wrth chwyddo'r Set Mandelbrot yn fwy ac yn fwy, ar y dde. Mae ffractalau yn dangos patrymau tebyg ar raddfeydd gynyddol fychan, sydd hefyd yn cael ei ddisgrifio fel 'cymesuredd ehangol' neu 'gymesuredd datblygol'; os yw'r dyblygiad hwn yn union yr un fath ar bob graddfa, fel gyda'r sbwng Menger, fe'i gelwir yn "batrwm hunan-debygol" (*self-similar pattern*).

Mae ystyr wahanol i'r gair "ffractal" ar lawr gwlad ag i'r mathemategwr: o ddydd i ddydd, caiff ei ddefnyddio i ddisgrifio patrwm celfyddydol, yn hytrach na'r fathemateg sydd wrth gefn y gwaith. Mae'n anodd diffinio'r cysyniad mathemategol yn ffurfiol, hyd yn oed ar gyfer mathemategwyr, ond gellir deall rhai nodweddion allweddol gydag ychydig o gefndir mathemategol. Gellir nodi yma ei fod yn debyg i'r sbeiral mewn rhai agweddau: mae'n ailadrodd, ac yn anfeidraidd yn y ddau ben - wrth fynd i mewn o'r sbeiral ac wrth iddo chwyddo'n fwy.

Mae'r elfen o "raddfa" a "hunan-debygrwydd" yn dod yn fwy eglur pan feddyliwn am gamera'n zwmio i fewn, gan chwyddo'r llun, fel y gwelir y manylion lleiaf. Ond gyda lens, ceir terfyn i'r chwyddo; gyda ffractaliaeth gellir parhau i chwyddo i mewn i'r llun yn ddiddiwedd, gyda'r patrwm yn ailadrodd drosodd a throsodd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Mandelbrot, Benoît B. (1983). *The fractal geometry of nature*. Macmillan. ISBN 978-0-7167-1186-5.
2. ↑  Falconer, Kenneth (2003). *Fractal Geometry: Mathematical Foundations and Applications*. John Wiley & Sons. xxv. ISBN 978-0-470-84862-3.
3. ↑  Briggs, John (1992). *Fractals:The Patterns of Chaos*. London: Thames and Hudson. t. 148. ISBN 978-0-500-27693-8.
4. ↑  Vicsek, Tamás (1992). *Fractal growth phenomena*. Singapore/New Jersey: World Scientific. tt. 31, 139–146. ISBN 978-981-02-0668-0.
5. ↑  Boeing, G. (2016). "Visual Analysis of Nonlinear Dynamical Systems: Chaos, Fractals, Self-Similarity and the Limits of Prediction". *Systems* **4** (4): 37. doi:10.3390/systems4040037.. Adalwyd 2016-12-02.
6. ↑  Gouyet, Jean-François (1996). *Physics and fractal structures*. Paris/New York: Masson Springer. ISBN 978-0-387-94153-0.
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Chandan Arora yw ***Ymosodwr*** a gyhoeddwyd yn 2010. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***स्ट्राइकर*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Chandan Arora yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Vishal Bhardwaj. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anupam Kher, Vidya Malvade, Anup Soni, Seema Biswas, Aditya Pancholi, Siddharth Narayan, Padmapriya Janakiraman, Ankur Vikal, Nicolette Bird ac Usha Jadhav. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inception* sef ffilm wyddonias
llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd. 
P. S. Vinod oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

  

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobrau Filmfare

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Chandan Arora nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
*Arlwyddiaeth Normanaidd oedd Arglwyddiaeth Brycheiniog; am yr hen deyrnas Gymreig, gweler Teyrnas Brycheiniog.*
Arglwyddiaeth Normanaidd Barwniaid y Mers oedd **Arglwyddiaeth Brycheiniog** a leolwyd yn Ne Cymru a'i Chanolbarth rhwng 1088 a 1535. Ei chanolfan weinyddol oedd Aberhonddu.

Concwest 1070–93
----------------

Yn weinyddol, gorchfygwyd tiroedd Brycheiniog rhwng 1070 a 1093 gan Bernard de Neufmarché a William FitzOsbern Iarll cyntaf Henffordd, pan drechwyd tri tri o frenhinoedd De Cymru a Rhys ap Tewdwr, (bu farw 1093) yn frenin teyrnas Deheubarth.

Sefydlodd Bernard de Neufmarché ei hun yn Arglwydd Brycheiniog. Dewisiodd y tir uchel ger tref Aberhonddu - rhwng cymer afonydd Wysg a Honddu - yn ganolfani'w arglwyddiaeth newydd. Adeiladodd gastell mwnt a beili yn 1093 ac ychwanegwyd ato gan ei gryfhau'n arw dros y canrifoedd. Sefydlodd Bernard Briordy Benedictaidd a elwir heddiw yn Eglwys Gadeiriol Aberhonddu ac eglwys a gysegrwyd i Ioan yr Efengylydd.

Gweler hefyd
------------

* Gwenllian Morgan a fu'n byw yn y Priordy yn Aberhonddu.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Nelson, Lynn H. (1966). "The Normans in South Wales". *Carrie: A Full-Text Electronic Library*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2011-09-28. Cyrchwyd 2007-08-21.
2. ↑  Gwyddoniadur Cymru tud. 8. Gwasg y Brifysgol; 2008.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Georg Wilhelm Pabst yw ***Die Freudlose Gasse*** a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd gan Michael Salkind yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn Fienna. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Willy Haas a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Max Deutsch. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Gruppo Mondadori.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marlene Dietrich, Greta Garbo, Werner Krauss, Valeska Gert, Agnes Esterhazy, Ilka Grüning, Karl Etlinger, Jaro Fürth, Hertha von Walther, Loni Nest, Robert Garrison, Lya Mara, Asta Nielsen, Gregori Chmara, Sylvia Torff, Henry Stuart, Alexander Murski, Otto Reinwald ac Einar Hanson. Mae'r ffilm *Die Freudlose Gasse* yn 148 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Gold Rush* sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Curt Oertel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Mark Sorkin sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Georg Wilhelm Pabst ar 25 Awst 1885 yn Roudnice nad Labem a bu farw yn Fienna ar 11 Mawrth 1931. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1906 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Modrwy Anrhydedd y Ddinas

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 75% (Rotten Tomatoes)
* 6.5/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Georg Wilhelm Pabst nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Joyless Street". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 316753563
* LCCN: no98086685
* GND: 4791762-3
* SUDOC: 17749431X
* BNF: cb16461557h (data)

 |
Boneddigeiddio symbolaidd yn Prenzlauer Berg, Berlin.
Tuedd o fewn cymdogaethau trefol yw **boneddigeiddio** lle mae prisiau tai yn codi fel ag i ddadleoli teuluoedd dosbarth gweithiol neu deuluoedd incwm-isel a busnesau bychain. Mae'n bwnc llosg o fewn cynllunio trefol.

Mae boneddigeiddio'n digwydd pan fo pobl ddosbarth canol yn symud i mewn i ardal a fu gynt yn gymharol dlawd gan newid ei chymeriad. Mae'n daten boeth ym maes cynllunio trefol gan fod y newid a welir yn un sydyn ac anaturiol, ac mae datrus y broblem yn sialens i nifer o gymdogaethau canol dinas mewn gwledydd datblygedig. Y duedd sy'n groes i foneddigeiddio yw tlodi cefn gwlad (neu drefol).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  cymraeg.llyw.cymru;[*dolen marw*] adalwyd Ebrill 2016.
2. ↑  Chris Hamnett, "The blind men and the elephant: the explanation of gentrification", *Transactions of the Institute of British Geographers* 16 (1991):173–189
3. ↑  Lees, Loretta, Tom Slater, a Elvin K. Wyly, *Gentrification* (Efrog Newydd, 2008)
4. ↑  wordfromg.blogspot.com; adalwyd Ebrill 2016
Emyn-dôn Gymreig boblogaidd iawn yw **Cwm Rhondda**, sy'n cael ei ystyried fel anthem answyddogol Cymru a genir ar nifer o achlysuron ar wahân i'r eglwys, gan gynnwys mabolgampau (yn enwedig ar y maes rygbi). Daw enw'r gân o le caiff ei chyfansoddi, sef Cwm Rhondda, yn dilyn arferiad i alluogi organyddion i adnabod tôn yn syth. Ysgrifennodd William Williams y testun (*Arglwydd, arwain trwy'r anialwch*) a chaiff ei ganu i alaw a gyfansoddodd John Hughes. Cred rhai i'r alaw gael ei hysgrifennu ar gyfer Cymanfa Ganu'r Bedyddwyr ym Mhontypridd yn 1905 ond dywed eraill ei bod wedi ei hysgrifennu i gyrddau arbennig yng Nghapel Rhondda, eglwys y Bedyddwyr, Trehopcyn, Pontypridd, yn 1907. Mae'n sôn am hanes yr Iddewon yn teithio o'r Aifft i Ganaan (stori Llyfr Exodus yn y Beibl). Weithiau canir geiriau *Wele'n sefyll rhwng y myrtwydd* gan Ann Griffiths. Mae fersiynau Saesneg o'r gân hefyd: *Bread of Heaven* (cyfieithiad o eiriau Williams, gan Peter Williams), *Christ is Coming*, a *God of Grace and God of Glory*.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |
| --- |
| Cwm Rhondda |
|  |
| *Cwm Rhondda* ar y piano |
| 

---

 |

 |
| *Yn cael trafferth gwrando ar y ffeil? Gweler Cymorth - sain.* |

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "100 Arwyr Cymru — William Williams (Pant-y-celyn)". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2006-04-26. Cyrchwyd 2007-01-01.
2. 1 2  S4C — Codi Canu: Cwm Rhondda

Darllen pellach
---------------

* Huw Williams. *Rhagor o Donau a'u Hawduron* (Llyfrau'r MC, 1969).

Dolenni allanol
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Mae gan Wicidestun destun sy'n berthnasol i'r erthygl hon:
**Arglwydd, arwain trwy'r anialwch** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Mae gan Wicidestun destun sy'n berthnasol i'r erthygl hon:
**Wele'n sefyll rhwng y myrtwydd** |

* (Saesneg) BBC — h2g2 – Cwm Rhondda: The unofficial Welsh National Anthem
* walesonline.com – ffeil MIDI
Gwleidydd o'r Alban yw **Richard Arkless** (ganwyd 7 Gorffennaf 1975) a etholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Dumfries a Galloway; mae'r etholaeth yn siroedd: Dumfries a Galloway, Gororau'r Alban a De Swydd Lanark, yr Alban. Mae'n cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin.

Cafodd ei eni yn 1975 yn Stranraer (Gaeleg: 'An t-Sròn Reamhar'), yn swydd Dumfries a Galloway. Treuliodd ychydig amser gyda'r teulu yn Llundain, pan oedd yn fachgen. Dychwelodd i Stranraer pan oedd yn wyth oed.

Mae ganddo radd BA mewn Arianneg, o Brifysgol Caledonian Glasgow a gradd yn y gyfraith (LLB) o Brifysgol Ystrad Clud.

Etholiad 2015
-------------

Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Richard Arkless 23440 o bleidleisiau, sef 41.4% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 29.1 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 6514 pleidlais.

Gweler hefyd
------------

* Alex Salmond
* Margo MacDonald
* Margaret Ewing
* Nicola Sturgeon

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  "*Your MP elect: Richard Arkless*". *itv News*. 8 Mai 2015. Cyrchwyd 9 Mai 2015.
2. ↑  "My CV". *richardarkless.scot*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-05-09. Cyrchwyd 9 Mai 2015.
3. ↑  Gwefan y BBC; adalwyd 03 Gorffennaf 2015
4. ↑  Adroddiad yn y Guardian ar y don o seddi gan yr SNP yn yr Alban
Pwyllgor y Pump yn cyflwyno eu drafft o'r Datganiad Annibyniaeth i'r Gyngres ar 28 Mehefin 1776. Mae'r paentiad hwn gan John Trumbull yn ymddangos ar gefn papur $2 yr Unol Daleithiau.
Arweinwyr gwleidyddol a gwladweinwyr oedd â rhan yn Chwyldro America oedd **Sefydlwyr yr Unol Daleithiau** (hefyd **y Tadau Sefydlu** neu'r **Tad-Sefydlwyr**; Saesneg: *Founding Fathers of the United States*) trwy arwyddo Datganiad Annibyniaeth yr Unol Daleithiau, cymryd rhan yn Rhyfel Annibyniaeth America, sefydlu Cyfansoddiad yr Unol Daleithiau, neu gyfraniadau allweddol eraill. O fewn grŵp mawr y "Sefydlwyr" ceir dwy brif garfan: "Arwyddwyr y Datganiad Annibyniaeth" (a'u harwyddodd ym 1776) a "Llunwyr y Cyfansoddiad" (cynrychiolwyr i'r Gynhadledd Gyfansoddiadol a gymerodd rhan wrth lunio ac ysgrifennu'r Cyfansoddiad). Diffinnir "y Sefydlwyr" gan y mwyafrif o hanesyddion fel grŵp eangach sydd yn cynnwys nid yn unig yr Arwyddwyr a'r Llunwyr ond hefyd pob un wnaeth cymryd rhan mewn ennill annibyniaeth Americanaidd a chreu'r Unol Daleithiau, gan gynnwys gwleidyddion, cyfreithegwyr, gwladweinwyr, milwyr, diplomyddion, a dinesyddion cyffredin. Yn ei lyfr *Seven Who Shaped Our Destiny: The Founding Fathers as Revolutionaries* (1973), nododd yr hanesydd o Americanwr Richard B. Morris saith dyn yn y prif Sefydlwyr:

* Benjamin Franklin
* George Washington
* John Adams
* Thomas Jefferson
* John Jay
* James Madison
* Alexander Hamilton

Bathodd y cyhoeddwr papurau newydd Warren G. Harding, Seneddwr Gweriniaethol o Ohio ar y pryd, y term Saesneg "*Founding Fathers*" yn ei araith gyweirnod i'r Gynhadledd Genedlaethol Weriniaethol ym 1916. Defnyddiodd yr ymadrodd nifer o weithiau ar ôl hynny, yn amlycaf yn ei anerchiad agoriadol fel Arlywydd yr Unol Daleithiau ym 1921.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  americanrevolution.org Allwedd i baentiad Trumbull
2. ↑  R. B. Bernstein, *The Founding Fathers Reconsidered* (Efrog Newydd a Rhydychen: Oxford University Press, 2009).
3. ↑  Richard B. Morris, *Seven Who Shaped Our Destiny: The Founding Fathers as Revolutionaries* (Efrog Newydd: Harper & Row, 1973).
4. ↑  Bernstein, *Founding Fathers Reconsidered*, rhagymadrodd (sydd yn casglu pob defnydd Harding o'r ymadrodd ac amrywiolion ohono rhwng 1912 a 1921).
Édith Piaf
Mae ***Non, je ne regrette rien*** (ynganiad Ffrangeg: ​[nɔ̃ ʒə nə ʁəɡʁɛt ʁjɛ̃], ystyr "Na, nid wyf yn difaru dim byd") yn gân Ffrangeg a gyfansoddwyd gan Charles Dumont, gyda geiriau gan Michel Vaucaire. Cafodd ei hysgrifennu ym 1956 a daeth i amlygrwydd drwy recordiad Édith Piaf ym 1960 pan dreuliodd saith wythnos ar ben siartiau cerddoriaeth Ffrainc.

Cefndir
-------

Dywed y cyfansoddwr Charles Dumont yn ei lyfr *Edith Piaf, Opinions publiques*, gan Bernard Marchois (TF1 Argraffiad 1995), mai teitl gwreiddiol Michel Vaucaire oedd *"Non, je ne trouverai rien"* ("Na, nid wyf am ddod o hyd i unrhyw beth") a bod y gân wedi ei chyfansoddi'n wreiddiol ar gyfer y canwr Ffrengig poblogaidd Rosalie Dubois. Ond, wrth feddwl am Piaf yn ei chanu, fe newidiodd y teitl i "Non, je ne regrette rien" ("Na, nid wyf yn Difaru Dim").

Cyflwynodd Piaf ei recordiad o'r gân i Leng Dramor Ffrainc. Ar adeg y recordiad, roedd Ffrainc yn brwydro yn Rhyfel Algeria (1954-1962). Wedi methiant Putsch y Cadfridogion yn erbyn yr Arlywydd Charles de Gaulle ac arweinyddiaeth sifil Algeria, mabwysiadwyd y gân gan gefnogwyr y cadfridogion yn y Lleng Dramor. Bellach mae'n cael ei defnyddio fel cân orymdaith y Lleng Dramor.

Geiriau
-------

Mae geiriau telynegol y gân yn adleisio rhythm yr alaw yn ôl y mesur Ffrengig traddodiadol nodweddiadol o osod y pwyslais ar y sillaf olaf mewn corfan cyrch dyrchafedig. Mae'r cantor yn dathlu gadael holl bwysau emosiynol ei bywyd blaenorol - y da, y drwg a'r hyll - wrth iddi ganfod cariad newydd. Mae hi'n canu "Rwy'n difaru dim" ac yn dathlu dechrau cyfnod newydd o'i bywyd sy'n golygu bod y gorffennol y tu ôl iddi.

### Bras gyfieithiad

Na, dim byd

Na, nid wyf yn difaru dim

Nid y pethau da sydd wedi digwydd

Na'r drwg, maent yr un peth i mi

Na, dim byd

Na, nid wyf yn difaru dim

Mae pob dim wedi ei dalu, wedi ei ysgubo i ffwrdd, wedi ei anghofio

Nid wyf yn poeni am y gorffennol!

Rwy'n gosod tân i'm hatgofion

Fy nhrafferthion, fy mhleserau

Dydw i ddim eu hangen mwyach

Rwyf wedi ysgubo ffwrdd cariadon y gorffennol

A'u nwydau crynedig

Wedi'i eu hysgwyd i ffwrdd am byth

Rydw i'n cychwyn drosodd

Na, dim byd

Na, nid wyf yn difaru dim

Nid y pethau da sydd wedi digwydd

Na'r drwg, maent yr un peth i mi

Na, dim byd

Na, nid wyf yn difaru dim

Oherwydd fy mywyd, oherwydd fy llawenydd

Heddiw ... mae'n ail ddechrau gyda thi!

Dolenni allanol
---------------

Edith Piaf - Non, je ne regrette rien ar wefan YouTube

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archif "InfoDisc" Archifwyd 2008-03-23 yn y Peiriant Wayback.. Adalwyd 10 Awst 2018.
2. ↑  Cooke, James J. (1990). "Alexander Harrison, *Challenging de Gaulle: The O.A.S. and the Counterrevolution in Algeria, 1954–1962*". *The International Journal of African Historical Studies*. Boston: Boston University African Studies Center.
3. ↑  Non, Je Ne Regrette Rien – Edith Piaf / French Lyrics and English Translation adalwyd 11 Awst 2018
Clawr *The Satanic Verses*
Pedwaredd nofel Salman Rushdie yw ***The Satanic Verses***, a gyhoeddwyd yn 1988, wedi'i hysbrydoli mewn rhan gan fywyd Muhammad. Cyfeirir y teitl at yr Adnodau Satanaidd, rhyngosodiad honedig yn y Coran fel y disgrifiodd Ibn Ishaq yn ei fywgraffiad ar Fuhammad (y testun hynaf sy'n goroesi). Mae anghydfod mawr ynglŷn â'r Adnodau Satanaidd, a chafodd eu dilysrwydd ei ddadlau gan haneswyr Mwslimaidd ers talwm.

Sbardunodd y nofel llawer o anghydfod yn dilyn ei chyhoeddiad yn 1988, a chredant llawer o Fwslimiaid ei bod yn cynnwys sylwadau cableddus. India oedd y wlad gyntaf i wahardd y llyfr. Datganodd yr Ayatollah Ruhollah Khomeini, Arweinyddd Goruchel Iran ac ysgolhaig Mwslimaidd Shia, ffatwa yn galw ar farwolaeth Rushdie a taw dyletswydd pob Fwslim oedd i ufuddhau, er gwaethaf os oeddent wedi darllen y llyfr.

Ar 14 Chwefror, 1989, darlledwyd y neges ganlynol gan yr Ayatollah ar radio yn Iran:

> *I inform the proud Muslim people of the world that the author of the Satanic Verses book, which is against Islam, the Prophet and the Qur'an, and all those involved in its publication who are aware of its content are sentenced to death.*  
> Rwyf yn hysbysu'r bobl Fwslimaidd falch y byd bod awdur y llyfr *The Satanic Verses*, sydd yn erbyn Islam, y Proffwyd a'r Coran, a'r holl rhai sydd yn ymwneud â'i gyhoeddiad ac yn ymwybodol o'i gynnwys yn cael eu dedfrydu i farwolaeth.
> 
> 

 O ganlyniad, trywanwyd y cyfieithydd Siapaneg, Hitoshi Igarashi, i farwolaeth ar 11 Gorffennaf, 1991; anafwyd y cyfieithydd Eidaleg, Ettore Capriolo, yn ddifrifol yn yr un mis; a bu William Nygaard, y cyhoeddwr yn Norwy, yn goroesi ymgais i ei lofruddio yn Oslo yn Hydref 1993. Ar 14 Chwefror, 2006, hysbysodd asiantaeth newyddion wladwriaethol Iran bydd y ffatwa yn parhau.

Er yr anghydfod mawr, yn y Deyrnas Unedig derbyniodd y llyfr llawer o gymeradwyaeth feirniadol. Bu yn netholiad terfynol Booker Prize 1988, yn colli i *Oscar and Lucinda* gan Peter Carey.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "*The "Satanic Verses"*". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2007-09-09. Cyrchwyd 2007-04-02.
2. ↑  (Saesneg) "Ayatollah sentences author to death", *BBC*, 14 Chwefror, 1988.
3. ↑  (Saesneg) "Iran says Rushdie fatwa still stands", *Iran Focus*, 14 Chwefror, 2006.
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Josef Mach yw ***Die Söhne Der Großen Bärin*** a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd gan Hans Mahlich yn yr Almaen a Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd DEFA. Lleolwyd y stori yn De Dakota. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Liselotte Welskopf-Henrich a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Wilhelm Neef. Dosbarthwyd y ffilm gan DEFA a hynny drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Günter Schubert, Hannjo Hasse, Gojko Mitić, Blanche Kommerell, Brigitte Krause, Dietmar Richter-Reinick, Helmut Schreiber, Jiří Vršťala, Hans Hardt-Hardtloff, Gerhard Rachold, Rolf Römer, Rolf Ripperger, Jozef Adamovič, Martin Ťapák a Herbert Dirmoser. Mae'r ffilm *Die Söhne Der Großen Bärin* yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Good, the Bad and the Ugly* sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Ilse Peters sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Die Söhne der Großen Bärin*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Liselotte Welskopf-Henrich.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Josef Mach ar 25 Chwefror 1909 yn Prostějov a bu farw yn Prag ar 20 Rhagfyr 1999.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Josef Mach nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Black Panthers* |  | Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen | Almaeneg | 1966-01-01 |
| Die Söhne Der Großen Bärin |  | yr AlmaenGweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen | Almaeneg | 1966-01-01 |
| Hrátky S Čertem |  | Tsiecoslofacia | Tsieceg | 1957-01-01 |
| Na Kolejích Čeká Vrah |  | Tsiecoslofacia | Tsieceg | 1970-01-01 |
| Nikdo Nic Neví |  | Tsiecoslofacia | Tsieceg | 1947-01-01 |
| Racek Má Zpoždění |  | Tsiecoslofacia |  | 1950-01-01 |
| Rodinné Trampoty Oficiála Tříšky |  | Tsiecoslofacia | Tsieceg | 1949-01-01 |
| Tři Chlapi V Chalupě |  | Tsiecoslofacia | Tsieceg | 1963-12-25 |
| Valčík Pro Milión |  | Tsiecoslofacia | Tsieceg | 1960-01-01 |
| Zelená Knížka |  | Tsiecoslofacia | Tsieceg | 1948-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 12 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 12 Gorffennaf 2016.