Safle hen gastell yn Fürstenfeldbruck yn nhalaith Bafaria yn Yr Almaen yw **Burgstall Gegenpoint**. Fe'i adeiladwyd tua 1147, ond y sylfeni yn unig sydd yn weladwy heddiw.

Hanes
-----

Crybwyllwyd yr enw "Kekinpiunt" am y tro cyntaf mewn tystysgrif o’r flwyddyn 857 fel enw anheddiad bychan.

Daeth y teulu von Gegenpoint yn bwerus a thua 1147, adeiladwyd y castell lle y trigasant hyd 1340. Er gwaethaf eu pŵer fodd bynnag, nid oes llawer o wybodaeth amdanynt. Ymddengys eu bod yn finisterialwyr (math o bendefigaeth Almaenig) yng ngwasanaeth Harri y Llew, Dug Bafaria.

Erbyn y 13g meddasant gyfran fawr o dir yn y rhanbarth; fodd bynnag, roedd safle'r castell ar y goror rhwng tiroedd y llinach Welf a'r teulu Wittelsbach yn ddiwedd i'r castell.

Ar ôl dirywiad y teulu Welf, daeth y teulu Gegenpoint i gyni a wnaed yn waeth gan hollti'r ystad gan Heinrich von Gegenpoint. Nad oedd ganddynt unrhyw blant.

Yn 1340, gwerthodd Wigand von Eisenhofen —mab-yng-nghyfraith Heinrich— gyfran fawr o’r castell i Abaty Fürstenfeld gerllaw, a oedd yn eiddo i'r teulu Wittelsbach. Er gwaethaf hyn, gwrthododd yr Abaty ddarparu unrhyw ddiogelwch ar gyfer y castell.

Darfu llinach Gegenpoint yn 1391 gyda Gunter dem Wat von Gegenpoint, gwyrw olaf y teulu.

Cyn-Gerddi'r Castell
--------------------

Yn ôl gweithred o 1306, safodd tŵr ynghyd â rhandy yn y ward a phont godi i’r ward allanol. Roedd yr un ddogfen yn sôn am randy, ysgubor, ffynnon, capel y castell, dwy ardd a’r gât dwyreiniol â’i bont godi ei hun yn y ward allanol.

Goroesodd capel "St Nikolaus" yn hwy na’r castell, ac roedd yn dal i gael ei ddefnyddio i gynnal offeren mor hwyr â 1775. Yn 1785, cafodd ei ddymchwel oherwydd ei gyflwr adfeiliedig. Heddiw, mae croes bren fawr yn nodi ei safle.

Mae Swyddfa Wladwriaeth Bafaria ar gyfer Cadwraeth Wrthrychau Hanesyddol yn cofnodi’r adfail fel *mittelalterlichen Burgstall* (adfail castell canoloesol) gyda’r rhif heneb D 1-7833-0066.

Chwedlau
--------

Yn ôl y chwedl, gellir clywed crio plant trwy wasgu'r glust i'r ddaear. Dywedir i'r rhain fod yn blant i ferched bonheddig a gafodd eu lladd gan eu mamau.

Llyfryddiaeth
-------------

* Clemens Böhne: *Die Geschichte der Gegenpoints*. Yn: *Amperland*, Jahrgang 3, 1967, S. 17, 41-42.
* Ulrich Bigalski: *Vom Aufstieg und Niedergang einer bayerischen Adelsfamilie*. Yn: *Brucker Blätter 1990* (Jahrbuch des Historischen Vereins für die Stadt und den Landkreis Fürstenfeldbruck, Heft 1). Fürstenfeldbruck 1991.
* Volker Liedke, Peter Weinzierl: *Landkreis Fürstenfeldbruck* (Denkmäler in Bayern, Band I.12). München 1996´, ISBN 3-87490-574-8.
* Hans H. Schmidt (Hrsg.): *"Versunkene Burgen" im Fünf-Seen-Land zwischen Ammersee und Isar - Historisch-archäologische Rekonstruktionen* (Arbeitskreis für Ortsgeschichtsforschung der Würmregion). Gauting 2002.
* Klaus Köppke: *Vermessung des Burgstalls Gegenpoint*. Yn: Otto Meißner a Rolf Marquardt (Hrsg.): *Brucker Blätter 2004. Jahrbuch des Historischen Vereins für die Stadt und den Landkreis Fürstenfeldbruck. Heft 15*. Fürstenfeldbruck 2004, S. 63-67.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Merkur.online.de
2. ↑  Eintragung Bayerisches Landesamt für Denkmalpflege
3. ↑  1958. *Nicht veröffentlicht. Im Besitz des Kreisheimatpflegers des Landkreises Fürstenfeldbruck*.