Y **sinematograffydd, y ffotogyfarwyddwr** neu'r **cyfarwyddwr ffotograffi** (Saesneg: *director of photography*, a dalfyrrir weithiau i **DP** neu **DOP**) yw'r person sy'n gyfrifol am y broses o recordio ffilm, cynhyrchiad teledu, fideo neu fformat debyg. Y sinematograffydd yw pennaeth y criwiau camera a golau sy'n gweithio ar brosiectau o'r fath ac fel arfer mae'n gyfrifol am wneud penderfyniadau artistig a thechnegol yn ymwneud â'r ddelwedd, y llun e.e. dewis y math o gamera, y stoc ffilm, lensys, hidlwyr, ac ati. Cyfeirir at y gwaith ymarferol a'r astudiaeth o'r maes hwn fel Sinematograffeg.

Criw camera yn paratoi ar gyfer golygfeydd i gael eu ffilmio ar fwrdd llong ar gyfer y ffilm*Stealth* gyda chriw y cludwr awyrennau *Nimitz-class USS Abraham Lincoln* (CVN-72).
Mae'r sinematograffydd yn atebol i'r cyfarwyddwr ffilm, gyda'r dasg o ddal golygfa yn unol â gweledigaeth y cyfarwyddwr. Gall y berthynas rhwng y sinematograffydd a'r cyfarwyddwr ffilm yn amrywio. Mewn rhai achosion, bydd y cyfarwyddwr yn caniatáu annibyniaeth lwyr i'r sinematograffydd, ond mewn achosion eraill, nid yw'r cyfarwyddwr yn caniatáu fawr o ryddid, hyd yn oed gan fynd mor bell â nodi union leoliad y camera a'r dewis o lensys. Mae lefel o gyfranogiad o'r fath yn llai cyffredin pan fydd y cyfarwyddwr a'r sinematograffydd wedi wedi cydweithio â'i gilydd yn y gorffennol. Fel arfer bydd y cyfarwyddwr yn cyfleu i'r sinematograffydd yr hyn sydd ei eisiau o olygfa yn weledol ac yn caniatáu i'r sinematograffydd fynd ati i gael yr effaith honno.

Trosglwyddir y delweddau a recordiwyd gan y sinematograffydd i'r golygydd ffilm i'w golygu .

Roedd sinematograffi yn allweddol yn ystod oes y ffilmiau mud; heb unrhyw sain ar wahân i gerddoriaeth gefndirol a dim deialog, roedd y ffilmiau'n dibynnu ar oleuo, actio, a set.

Ffurfiwyd Cymdeithas Sinematograffwyr America (ASC) ym 1919 yn Hollywood, a hi oedd y gymdeithas gyntaf o sinematograffwyr. Ffurfiwyd cymdeithasau cyffelyb mewn gwledydd eraill hefyd. Mae eu hamcanion yn cynnwys cydnabod cyfraniad y sinematograffydd i gelfyddyd a gwyddor creu lluniau symudol.

Sinematograffwyr nodedig
------------------------

Mae Gwobr yr Academi am y Sinematograffeg Orau yn Wobr Academi a ddyfernir bob blwyddyn i sinematograffydd am waith ar un ffilm penodol.

Mae nifer o sinematograffwyr Americanaidd wedi dod yn gyfarwyddwyr, gan gynnwys Reed Morano a ffilmiodd *Frozen River* a *Lemonade* Beyonce cyn ennill Emmy am gyfarwyddo *The Handmaid's Tale*. Barry Sonnenfeld, DP y brodyr Coen yn wreiddiol; Cyfarwyddodd Jan de Bont, sinematograffydd ar ffilmiau fel *Die Hard* a *Basic Instinct*, *Speed* and *Twister*. Cyfarwyddodd Nicolas Roeg, sinematograffydd ar ffilmiau fel *The Caretaker* (1963) a *The Masque of the Red Death* (1964), *Don't Look Now* (1973) a *The Man Who Fell to Earth* (1976). Tynnodd Ellen Kuras, ASC ffotograff *o Eternal Sunshine of The Spotless Mind* yn ogystal â nifer o ffilmiau Spike Lee fel *Summer of Sam* a *He Got Game* cyn cyfarwyddo penodau o *Legion* and *Ozark.* Yn 2014, gwnaeth Wally Pfister, sinematograffydd ar dair ffilm <i id="mwkg">Batman</i> Christopher Nolan, ei ymddangosiad cyntaf fel cyfarwyddwr gyda *Transcendence,* tra bod y sinematograffwyr Prydeinig Jack Cardiff a Freddie Francis yn symud rhwng y ddwy swydd yn rheolaidd.

Diffiniad
---------

Mae'r ASC yn diffinio sinematograffi fel:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Proses greadigol a deongliadol sy'n arwain at awduro gwaith celf gwreiddiol yn hytrach na chofnodi syml o ddigwyddiad corfforol. Nid yw sinematograffi yn is-gategori o ffotograffiaeth. Yn hytrach, dim ond un grefft yw ffotograffiaeth y mae'r sinematograffydd yn ei defnyddio yn ogystal â thechnegau corfforol, trefniadol, rheolaethol, dehongli a thrin delweddau i greu un broses gydlynol.

A creative and interpretive process that culminates in the authorship of an original work of art rather than the simple recording of a physical event. Cinematography is not a subcategory of photography. Rather, photography is but one craft that the cinematographer uses in addition to other physical, organizational, managerial, interpretive and image-manipulating techniques to effect one coherent process. | "|

* ffilm 3D
* Sinematograffeg

Cyfeiriadau
-----------

Dolenni allanol
---------------

* Cinematography.com
* Rhestr Postio Sinematograffeg (CML)
* Urdd Sinematograffwyr Rhyngwladol
* Hanes Darganfyddiad Sinematograffeg Archifwyd 2020-10-05 yn y Peiriant Wayback.
* Cymdeithas Sinematograffwyr America
* Urdd Technegwyr Camera Prydain
* Cymdeithas Sinematograffwyr Prydain
* Cymdeithas Sinematograffwyr Indiaidd (ISC) Archived
* Ffederasiwn Sinematograffwyr Ewropeaidd / IMAGO
* Cymdeithas Sinematograffwyr Awstralia (ACS)
* Cymdeithas Sinematograffeg yr Almaen, BVK Archifwyd 2017-12-05 yn y Peiriant Wayback.
* Cymdeithas Sinematograffi Eidalaidd, AIC (Autori Italiani della Cinematografia)
* Cymdeithas Sinematograffeg yr Iseldiroedd, NSC
* Cymdeithas Sinematograffwyr Lithwania, LAC Archived

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* GND: 4029412-2
* NKC: ph121408

 |


1. ↑   The ASC Vision Committee
2. ↑  Hora, John (2007). "Anamorphic Cinematography". In Burum, Stephen H. (gol.). *The American Cinematographer Manual* (arg. 9). ISBN 978-0935578317.