Roedd **Rim Banna** (Arabeg: ريم بنا‎; 8 Rhagfyr 1966 – 24 Mawrth 2018) yn gantores a chyfansoddwraig o Balestina a oedd yn fwyaf adnabyddus am ei dehongliadau modern o ganeuon a barddoniaeth draddodiadol Palestina. Ganwyd Banna yn Nasareth, lle graddiodd o Ysgol y Bedyddwyr ac yno hefyd y preswyliai gyda thri o'i phlant. Cyfarfu â'i gŵr, y gitarydd Wcreineg Leonid Alexeyenko, tra'n astudio cerddoriaeth gyda'i gilydd yn Uwch Goleg Cerdd, Moscfa a phriododd y ddau yn 2001, ac ysgaru 9 mlynedd wedyn, yn 2010.

Athroniaeth ei gwaith
---------------------

Enillodd Banna boblogrwydd am y tro cyntaf yn y 1990au cynnar, ar ôl recordio ei fersiynau ei hun o ganeuon plant traddodiadol Palestina a oedd ar fin mynd yn angof. Dywedir bod llawer o ganeuon a rhigymau o'r fath sy'n cael eu canu gan deuluoedd Palestina eto heddiw ar gof a chadw diolch i waith Banna a'u recordiodd.

Cyfansoddodd Banna ei chaneuon ei hun ac ychwanegodd alaw i farddoniaeth draddodiadol o Balestina. Roedd ei neges yn aml yn canolbwyntio ar ddioddefaint y Palestiniaid, yn enwedig rhai'r Lan Orllewinol. Mae ei cherddoriaeth yn cael ei disgrifio fel un "ysbrydol, emosiynol, ar adegau yn ymylu ar kitsch (efelychiad ott, melodramatig a naiif)." Disgrifiodd ei cherddoriaeth ei hun fel modd o ddatgan ei phresenoldeb diwylliannol:

> Mae rhan o'n gwaith yn cynnwys casglu testunau traddodiadol Palestina heb alawon. Fel nad yw'r testunau'n mynd ar goll, ceisiaf gyfansoddi alawon ar eu cyfer sy'n fodern, ond eto wedi'u hysbrydoli gan gerddoriaeth draddodiadol Palestina.
> 
> 

Yn y modd hwn, gwnaeth Banna fwy na dynwared y technegau traddodiadol gan eu cyfuno ag arddulliau canu modern.

Perfformiodd yn fyw yn y Lan Orllewinol a chyrhaeddodd gynulleidfaoedd yn Gaza trwy we-ddarllediadau byw. Perfformiodd ei chyngerdd cyntaf yn Syria ar 8 Ionawr 2009 a pherfformiodd hefyd yn Tunisia ar 25 Gorffennaf 2011. Cynhaliwyd ei chyngerdd cyntaf yn Beirut ar 22 Mawrth 2012.

Cynulleidfa Ewropeaidd
----------------------

### *Hwiangerdd o Echel y Drygioni*

Dechreuodd poblogrwydd Banna yn Ewrop ar ôl i’r cynhyrchydd cerddoriaeth Norwyaidd Erik Hillestad ei gwahodd i gymryd rhan ar y CD *Lullabies o’r Axis of Evil* (2003) gyda’r gantores Norwyaidd Kari Bremnes yn Oslo. Derbyniodd Banna'r gwahoddiad, a perfformiodd y ddau artist gyda'i gilydd.

Mae'r albwm, a alwyd yn "neges gerddorol i Arlywydd yr UDA, George Bush gan gantorion benywaidd o Balestina, Irac, Iran, a Norwy," gan ddod â'r merched hyn ynghyd ag eraill o Ogledd Corea, Syria, Ciwba, ac Afghanistan, i ganu hwiangerddi traddodiadol o'u gwledydd ar ffurf deuawdau gyda pherfformwyr Saesneg eu hiaith gan i'r cyfieithiad gyrraedd cynulleidfa Orllewinol. 

### Drych Fy Enaid

Mae *The Mirrors of My Soul*, a gyflwynwyd i'r holl garcharorion gwleidyddol Palesteinaidd ac Arabaidd yng ngharchardai Israel, yn wyriad o'i gwaith blaenorol. Fe'i cynhyrchwyd mewn cydweithrediad â phumawd Norwyaidd, mae'n cynnwys "steilio pop y Gorllewin" wedi'i asio â strwythurau moddol a lleisiol y Dwyrain Canol, a geiriau Arabeg. Er bod yr arddull yn wahanol i recordiadau blaenorol, mae'r pwnc wedi aros yn gyson yn y bôn. Mae'r albwm yn cynnwys "caneuon anobaith a gobaith" am fywydau "pobl sy'n ei chael hi'n anodd, a hyd yn oed cân am arweinydd diweddar Palesteina ac arlywydd Yasser Arafat mewn dull meddylgar a chynnil".

Disgograffi
-----------

 Banna yn 2014
* Jafra (1985)
* Eich dagrau Mam (1986)
* Y Freuddwyd (1993)
* Lleuad Newydd (1995)
* Mukaghat (1996)
* Al Quds Tragwyddol (2002)
* Krybberom (2003) Rim Banna & SKRUK (2003, Kirkelig Kulturverksted)
* Hwiangerdd o Echel Drygioni (2003, Kirkelig Kulturverksted – Arlunwyr benywaidd amrywiol)
* The Mirrors of My Soul (2005, Kirkelig Kulturverksted, dosbarthiad UDA: Valley Entertainment  )
* Nid dyma oedd fy stori (2006) Rim Banna & Henrik Koitz
* Tymhorau fioled (2007, Kirkelig Kulturverksted)
* Caneuon ar draws Waliau Gwahanu (2008 Kirkelig Kulturverksted - Artistiaid amrywiol o'r Dwyrain Canol, Affrica, Canolbarth America, Gogledd America, ac Ewrop)
* Cysegrwyd April Blossoms (2009, Kirkelig Kulturverksted) albwm i blant, i'r merthyron plant yn Gaza
* Recordiwyd A Time to cry (2010, Kirkelig Kulturverksted), yn un o dai Sheikh Jarrah sydd dan fygythiad cyson i gael ei droi allan o’u tŷ (gyda 3 o gantorion Palesteinaidd)
* "Yfory" (Bokra) 2011, cân unigol y cyfansoddwr chwedlonol Americanaidd Quincy Jones, a ddewisodd Rim Banna i gynrychioli Palestina yn y prosiect hwn a fydd yn cael ei ryddhau mewn Albwm a chlip fideo ym mis Medi 2011
* Datguddiad Ecstasi a Gwrthryfel (2013, Kirkelig Kulturverksted), Cynhyrchwyd gan Bugge Wesseltoft
* Songs from a Stolen Spring (2014, Kirkelig Kulturverksted [dosbarthiad UDA: Valley Entertainment] - Artistiaid Amrywiol), yn cynnwys "Break Your Fears"

Marwolaeth
----------

Bu farw Banna yn ei thref enedigol, Nasareth ar 24 Mawrth 2018 yn dilyn brwydr naw mlynedd gyda chanser y fron yn 51 oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Rim Banna. "Rim Banna's Website". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-02-08.
2. ↑  "World Music Central". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-12-25. Cyrchwyd 2024-03-09.
3. 1 2 3 4  Martina Sabra (2006). "Palestinian Singer Rim Banna:Music and Cultural Self-Assertion". Qantara.de.Martina Sabra (2006).
4. ↑  "Lullabies from the Axis of Evil". Harmony Ridge Music. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2011-05-24. Cyrchwyd 2024-03-09.
5. 1 2  Joe Heim (October 26, 2004). "'Axis of Evil' Lullabies: A Nod to Peace". The Washington Pose.
6. ↑  "Lullabies from the Axis of Evil". Valley Entertainment. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2009-09-22. Cyrchwyd 2024-03-09.
7. ↑  "World Music CD Reviews Middle East & North Africa". Global Rhythm:The Destination for World Music. December 15, 2006. Archifwyd o'r gwreiddiol ar June 6, 2011. Cyrchwyd March 1, 2007.
8. ↑  "Rim Banna:The Mirrors of My Soul (2005)". groove.no. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 22 October 2006.
9. ↑  "*The Mirrors of My Soul"*. *Valley Entertainment*. Cyrchwyd June 28, 2010.
10. ↑  "Leading Arab Israeli singer Rim Banna dies aged 51". Times of Israel. 24 March 2018. Cyrchwyd 24 March 2018.
11. ↑  "Palestinian singer Rim Banna dies at 51 after battle with cancer". Aljazeera. 24 March 2018. Cyrchwyd 24 March 2018.

Dolenni allanol
---------------

* Rim Banna ar Facebook
* Rim Banna </img>

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 225749217
* LCCN: n2012030944
* ISNI: 0000 0001 1928 1269
* GND: 138288984
* BNF: cb162696608 (data)
* BIBSYS: 2059587
* NKC: xx0074699

 |