Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Drudwen (gyffredin)** neu weithiau **Aderyn yr eira** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: **drudwy**) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sturnus vulgaris***; yr enw Saesneg arno yw *Common starling*. Mae'n perthyn i deulu'r drudwy (Lladin: *Sturnidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Dyma aderyn sydd i'w gael yng Nghymru a gwledydd eraill Prydain. Mae'r ddrudwen yn gyffredin yn Ewrop a gorllewin Asia, ac mae hefyd wedi ei chyflwyno i lawer o wledydd a chyfandiroedd eraill, er enghraifft Gogledd America, Awstralia a De Affrica. Yn y gaeaf, mae'n symud tua'r de neu tua'r gorllewin.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. vulgaris*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.

Drudwennod yn Clwydo
--------------------

Drudwennod Gwarchodfa Natur Genedlaethol Gwlyptir Casnewydd
Ymddengys ei bod yn arferiad gan ddrudwennod ymgasglu yn eu cannoedd neu hyd yn oed filoedd i glwydo. Mae Gwarchodfa Natur Conwy wedi bod yn gyrchfan boblogaidd ganddynt. Gwelwyd sawl tystiolaeth ohonynt yn ymgasglu dan Bier Aberystwyth yn ystod y blynyddoedd diwethaf.
Yng ngwanwyn 2018 gwelwyd miloedd o ddrudwennod yn clwydo dan Bier Bae Colwyn hefyd. Mae contractwyr yn y broses o glirio'r pier o'r safle oherwydd bod Cyngor Bwrdeistref Conwy yn bryderus ynglŷn â'i gyflwr. O fewn ychydig fisoedd bydd y lloches yma'n diflannu.
Tynnwyd y lluniau ar nos Sul, Chwefror 25, 2018 tua 1730.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Mae rhain yn closio uwchben y pier |
| Mae rhain yn closio uwchben y pier  |

|  |
| --- |
| Sylwer pa mor agos at ei gilydd mae rhain yn hedfan |
| Sylwer pa mor agos at ei gilydd mae rhain yn hedfan  |

|  |
| --- |
| Drudwennod ar ben to'n aros am weddill y teulu, cyn diflannu o'r golwg o dan y pier. |
| Drudwennod ar ben to'n aros am weddill y teulu, cyn diflannu o'r golwg o dan y pier.  |

 |

Dyma'r clwydfannau a oedd yn bodoli ddechrau'r 20g:

Yn un o rifynnau cyntaf y *Journal of Animal Ecology (Rhif 8, 1933)* cyhoeddodd B.J. Marples ganlyniadau arolwg adaryddol cynnar (a'r unig un o'i fath hyd heddiw mae'n debyg) o glwydfannau drudwennod ym Mhrydain o'r enw *The Winter Starling Roosts of Great Britain 1932-33*. Dyma ganlyniadau gwreiddiol yr arolwg parthed Cymru - gellir eu cymharu a'r sefyllfa bresennol. Sylwch nad oedd clwydfan anferth a dramatic drudwennod pier Aberystwyth yn bod yr adeg honno, a chredai Marples iddo lwyddo i gofnodi y rhan fwyaf o glwydfannau Prydain.

Clwydfannau drudwennod yng Nghymru 1930au| Sir (BJM) | Safle (BJM) | Safle (Cymraeg) |
| --- | --- | --- |
Anglesey  
*(Môn)*

*Prif: Lleoliad clwydfannau drudwennod yng Nghymu yn y 1930au*

Clwydfannau drudwennod yng Nghymru 1930au)| p,n | EE | OO | EO | OE | Total |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Stable | 147 | 5 | 53 | 48 | 253 |
| Long-lived | 21 | 4 | 3 | 5 | 33 |
| All primordial | 168 | 9 | 56 | 53 | 286 |

Sir (BJM)
Anglesey 
Brecon 
Cardigan 
Carmarthen 
Carmarthen 
Carnarvon 
Carnarvon 
Carnarvon 
Flint 
Glamorgan 
Glamorgan 
Glamorgan 
Glamorgan 
Glamorgan 
Merioneth 
Monmouth
Montgomery 
Pembroke 
Pembroke 
Pembroke 
Pembroke 
Radnor Gladestrey
Safle (BJM)
Maelog Lake
Llangorse Lake 
Cardigan 
Carmarthen 
Whiteland 
Aberdaron 
Afon Wen 
Great Orme Prestatyn 
Oxwich 
Swansea
St Fagans
Barry Island 
Rhymny Viaduct 
Aberdovey 
Tredegar Estate Newport Llanymynech Upton Bottoms Kingsbridge Fishguard Skokholm Llanfair
Safle (Cymraeg)
Llyn Maelog Llyn Syfaddan Aberteifi Caerfyrddin Hendy-gwyn Aberdaron Afon Wen
Pen y Gogarth Prestatyn
Abertawe
Sain Ffagan
Ynys y Barri
Pont Cario Dwr Rhymeri (?) Aberdyfi
YstâdTredegyr,
Casnewydd
Llanymynech
Abergwaun Sgogwm Llythynwg

Teulu
-----

Mae'r ddrudwen (gyffredin) yn perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Drudwen Hildebrandt | Lamprotornis hildebrandti |  |
|
| Drudwen Micronesia | Aplonis opaca |  |
|
| Drudwen amethyst | Cinnyricinclus leucogaster |  |
|
| Drudwen ddisglair | Aplonis metallica |  |
|
| Drudwen loyw Burchell | Lamprotornis australis |  |
|
| Drudwen loyw Meves | Lamprotornis mevesii |  |
|
| Drudwen loyw glustlas fawr | Lamprotornis chalybaeus |  |
|
| Drudwen loyw wych | Lamprotornis superbus |  |
|
| Drudwen lwyd | Lamprotornis unicolor |  |
|
| Drudwen y Philipinau | Aplonis panayensis |  |
|
| Maina Mynydd Apo | Goodfellowia miranda |  |
|
| Maina wynebfelyn | Mino dumontii |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Perthynas â'r Cymry
-------------------

Yn haf 1923 wrth iddo ymyrryd yn ddamweiniol â chladdfa Rufeinig ar ei dir ar fferm Magna Castra ger Henffordd, daeth y perchen o hyd i nifer o esgyrn deifiedig mewn dwy wrn neu biser 6 modfedd o uwchder. Adnabuwyd yr esgyrn gan Dr. P.R. Lowe fel rhai y ddrudwen. Beth oedd arwyddocad yr adar hyn tybed i bobl y cyfnod?

### Enwau Rhanbarthol, tafodieithol neu hynafol

Drudws, Drudwy, Aderyn Diarth, Drudan, Trwdws Dyrnod yr Eira, Trwdan Dridw, Drudwst, Driddus, Aderyn Du’r Eira

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.
3. ↑  Marples, B.J. (1933): Journal of Animal Ecology (Rhif 8, 1933
4. ↑  H. A. GILBERT. British Birds 1924

 *Safonwyd yr enw* **Drudwen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*