Mae **Ynys Dà Bhàrr** (Gaeleg yr Alban: *Eilean Dà Bhàrr*) neu Ynys Davaar wedi'i leoli yng ngheg Loch Campbeltown oddi ar arfordir dwyreiniol Kintyre, yn Argyll a Bute, yr Alban. Mae'n ynys lanw, yn gysylltiedig â'r tir mawr gan sarn raean naturiol a elwir yn Dhorlin ger Campbeltown ar lanw isel. Gellir croesi'r sarn mewn tua 40 munud.

Roedd Ynys Dà Bhàrr yn cael ei hadnabod fel ynys Sant Barre rhwng y blynyddoedd 1449 i 1508. Daw'r ffurf fodern Saesneg *Davaar* o'r ffurf hŷn 'Do Bharre' - sef 'Y (Sant) Barre'. Mae'n ymddangos bod Dr Gillies yn ei "Place Names of Argyll" yn derbyn tarddiad poblogaidd y gair *bàrr* a olygai *pen* neu *bwynt* sef Ynys Pwynt Dwbl (Da-Bharr).

Yn 1854, adeiladwyd Goleudy Davaar ar ben ogleddol yr ynys gan beirianwyr goleudai David a Thomas Stevenson. Cafodd y goleudy ei awtomeiddio ym 1983, a heddiw, mae gofalwyr, defaid, geifr a minc yn byw yn Bàrr.

Codwyd The Lookout, adeilad sgwâr sy'n sefyll ar fryn bach yn agos at y goleudy, yn ystod yr Ail Ryfel Byd i gartrefu criwiau llyngesol, a'u tasg oedd ymestyn rhwydi gwrth-danfor ar draws y dŵr, gan amddiffyn Campbeltown. Mae bellach wedi'i rentu allan fel cartref gwyliau.

 Mynedfa i'r ogof sy'n cynnwys paentiad Archibald MacKinnon
Mae'r ynys hefyd yn adnabyddus am ei saith ogof, ac mae un ohonynt yn cynnwys paentiad ogof maint bywyd yn darlunio'r croeshoeliad, a baentiwyd ym 1887 gan yr arlunydd lleol Archibald MacKinnon ar ôl iddo gael gweledigaeth mewn breuddwyd yn awgrymu iddo wneud hynny. Achosodd y paentiad gynnwrf yn yr ardal gan ei fod yn cael ei ystyried yn arwydd gan Dduw; dywedir, pan ddarganfu'r trigolion mai gwaith MacKinnon ydoedd, ac nid Duw, fe'i halltudiwyd am gyfnod amhenodol. Wedi'i adfer sawl gwaith ers hynny, gan gynnwys ddwywaith gan yr arlunydd gwreiddiol, fandaleiddiwyd y paentiad ym mis Gorffennaf 2006, gyda darlun coch a du o Che Guevara wedi'i baentio dros y campwaith gwreiddiol. Mae wedi cael ei adfer eto ers hynny.

Mae Ynys Dà Bhàrr yn un o 43 o ynysoedd llanw y gellir cerdded iddynt o dir mawr Prydain Fawr ac yn un o 17 y gellir cerdded iddynt o dir mawr yr Alban.

Mae 2 fwthyn ar gael i'w gosod ar gyfer gwyliau.

Pwynt trig ar Ynys Dá Bhárr
Machlud ar Dá Bharr
Goleudy Da Bhárr
Ynys Dá Bhárr

Stampiau
--------

Cyhoeddwyd stampiau lleol ar gyfer Dà Bàrr yn y 1960au. Roedd y stampiau'n gwasanaethu'r nifer fawr o ymwelwyr â'r ynys a oedd yn dymuno i'w post gael ei bostio yno, a'i gludo gan y cychwr i'r Blwch Post GPO agosaf yn Campbeltown ar y tir mawr. Daeth y gwasanaeth cychwr i ben rhywdro'n y 1970au cynnar. Roedd y cyfraddau postio ddwywaith cyfraddau'r DU.

Cyfeiriadau
-----------

Enfys tu draw i oleudy Ynys Dá Bhárr.

Dolenni allanol
---------------

* Bwrdd Goleudy'r Gogledd

1. ↑  "Island Davaar". Ordnance Survey. Cyrchwyd 7 February 2019.
2. 1 2  "Davaar Island". Apr 26, 2011. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2011-04-26. Cyrchwyd Jul 29, 2020.CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link)
3. 1 2  Peter Caton (2011) *No Boat Required - Exploring Tidal Islands*.
4. ↑  "Che vandal attacks Christ image". *BBC News*. 2006-08-01. Cyrchwyd 11 December 2007.
5. ↑  "Modern British Local Posts CD Catalogue, 2009 Edition". Phillips. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2008-09-05. Cyrchwyd 2008-12-08.