recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pyronemataceae* yw'r **Disc amethyst** (Lladin: ***Smardaea amethystina***; Saesneg: *Amethyst Disco*). 'Y Botymau a'r Cwpannau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r enwau hyn yn cael eu defnyddio i ddisgrifio siap y ffwng. Mae'r teulu *Pyronemataceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pezizales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pyronemataceae
---------------------------------------

Mae gan **Disc amethyst** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Dictyocoprotus mexicanus* | Dictyocoprotus mexicanus |  |
|
| *Galeoscypha pileiformis* | Galeoscypha pileiformis |  |
|
| *Genabea fragilis* | Genabea fragilis |  |
|
| *Genea fragrans* | Genea fragrans |  |
|
| *Genea hispidula* | Genea hispidula |  |
|
| *Genea klotzschii* | Genea klotzschii |  |
|
| *Genea papillosa* | Genea papillosa |  |
|
| *Genea sphaerica* | Genea sphaerica |  |
|
| *Genea verrucosa* | Genea verrucosa |  |
|
| *Geneosperma laevisporum* | Geneosperma laevisporum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Disc amethyst** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Oscar Apfel yw ***Snobs*** a gyhoeddwyd yn 1915. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Snobs*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Paramount Pictures.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ernest Joy, Victor Moore ac Anita King. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Birth of a Nation* addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Oscar Apfel ar 17 Ionawr 1878 yn Cleveland a bu farw yn Hollywood ar 27 Awst 2016. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Oscar Apfel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *A Leech of Industry* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1914-01-01 |
| *Fighting Blood* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1916-01-01 |
| *Held for Ransom* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1913-01-01 |
| Mandarin's Gold |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1919-02-10 |
| The Broken Law |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1915-01-01 |
| The End of The Trail |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1916-01-01 |
| The Fires of Conscience |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1916-01-01 |
| *The Judge's Vindication* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1913-01-01 |
| The Last Volunteer |  |  | Saesneg | 1914-01-01 |
| The Little Gypsy |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1915-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Drudwen bigwen** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: drudwy pigwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Onychognathus albirostris***; yr enw Saesneg arno yw *White-billed starling*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *O. albirostris*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r drudwen bigwen yn perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Dringwr pen plaen | Rhabdornis inornatus |  |
|
| Drudwen Dawria | Agropsar sturninus |  |
|
| Drudwen Sri Lanca | Sturnornis albofrontatus |  |
|
| Drudwen adeinwen | Neocichla gutturalis |  |
|
| Drudwen benllwyd | Sturnia malabarica |  |
|
| Drudwen dagellog | Creatophora cinerea |  |
|
| Drudwen ylfinbraff | Scissirostrum dubium |  |
|
| Maina Bali | Leucopsar rothschildi |  |
|
| Maina Mynydd Apo | Goodfellowia miranda |  |
|
| Maina eurben | Ampeliceps coronatus |  |
|
| Sturnia pagodarum | Sturnia pagodarum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Drudwen bigwen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sugnwr brongoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sugnwyr brongoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sphyrapicus ruber***; yr enw Saesneg arno yw *Red-breasted woodpecker*. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. ruber*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r sugnwr brongoch yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cnocell Magellan | Campephilus magellanicus |  |
|
| Cnocell ddu | Dryocopus martius |  |
|
| Cnocell fraith Japan | Yungipicus kizuki |  |
|
| Cnocell gorunfrown | Yungipicus moluccensis |  |
|
| Corgnocell Temminck | Yungipicus temminckii |  |
|
| Corgnocell y Philipinau | Yungipicus maculatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sugnwr brongoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama a elwir hefyd yn ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr William A. Wellman yw ***The Next Voice You Hear...*** a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Charles Schnee a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Raksin. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nancy Reagan a James Whitmore. Mae'r ffilm *The Next Voice You Hear...* yn 83 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *All About Eve* sy’n ffilm gomedi
Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
William C. Mellor oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan John Dunning sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William A Wellman ar 29 Chwefror 1896 yn Brookline, Massachusetts a bu farw yn Los Angeles ar 3 Rhagfyr 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr y Bwrdd Adolygu Cenedlaethol am y Ffilm Orau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd William A. Wellman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Gallant Journey |  | Unol Daleithiau America | 1946-01-01 |
| Good-Bye, My Lady |  | Unol Daleithiau America | 1956-01-01 |
| My Man and I |  | Unol Daleithiau America | 1952-09-05 |
| *Second Hand Love* |  | Unol Daleithiau America | 1923-08-26 |
| The Conquerors |  | Unol Daleithiau America | 1932-01-01 |
| *The Man Who Won* |  | Unol Daleithiau America | 1923-01-01 |
| Track of The Cat |  | Unol Daleithiau America | 1954-01-01 |
| When Husbands Flirt |  | Unol Daleithiau America | 1925-01-01 |
| Wild Boys of The Road |  | Unol Daleithiau America | 1933-01-01 |
| *Woman Trap* |  | Unol Daleithiau America | 1929-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 14 Ebrill 2016.
2. ↑ . dyddiad cyrchiad: 12 Mawrth 2023.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tingoch Moussier** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tingochion Moussier) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phoenicurus moussieri***; yr enw Saesneg arno yw *Moussier’s redstart*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. moussieri*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tingoch Moussier yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych daear Abysinia | Geokichla piaggiae |  |
|
| Brych daear Crossley | Geokichla crossleyi |  |
|
| Brych daear Molwcaidd | Geokichla dumasi |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych daear cefnllwyd | Geokichla schistacea |  |
|
| Geokichla cinerea | Geokichla cinerea |  |
|
| Geokichla dohertyi | Geokichla dohertyi |  |
|
| Geokichla erythronota | Geokichla erythronota |  |
|
| Geokichla interpres | Geokichla interpres |  |
|
| Mwyalch Adeinlwyd | Turdus boulboul |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
 *Cuculus canorus bangsi* + *Phoenicurus moussieri*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tingoch Moussier** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Russulaceae* yw'r **Tegyll brau pert** (Lladin: ***Russula exalbicans***; Saesneg: *Bleached Brittlegill*). 'Y Tegyll Brau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog 'tagell' yw 'tegyll', a 'gwan' neu 'fregys' yw brau. Mae'r teulu *Russulaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Russulales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Russulaceae
------------------------------------

Mae gan **Tegyll brau pert** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Russula luteoloalba* | Russula luteoloalba |  |
|
| *Russula luteomaculata* | Russula luteomaculata |  |
|
| *Russula luteopulverulenta* | Russula luteopulverulenta |  |
|
| *Russula luteoviolacea* | Russula luteoviolacea |  |
|
| *Russula luteovirens* | Russula luteovirens |  |
|
| *Russula lutescentifolia* | Russula lutescentifolia |  |
|
| *Russula lymanensis* | Russula lymanensis |  |
|
| *Russula macrocarpa* | Russula macrocarpa |  |
|
| *Russula macrocystidia* | Russula macrocystidia |  |
|
| *Russula macrocystis* | Russula macrocystis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Tegyll brau pert** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Aleksandar Đorđević yw ***Mala Sala*** a gyhoeddwyd yn 1991. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Мала шала*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Serbia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbeg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lazar Ristovski, Vojislav Brajović, Dragan Nikolić, Ljiljana Blagojević, Predrag Milinković, Ljubica Ković, Stevan Gardinovački, Ljubiša Barović, Borivoje Stojanović, Kalina Kovačević, Žiža Stojanović, Đorđe Jovanović a Momčilo Stanišić. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Silence of the Lambs* sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 750 o ffilmiau Serbeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Aleksandar Đorđević ar 28 Gorffenaf 1924 yn Subotica a bu farw yn Beograd ar 27 Hydref 2019.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Aleksandar Đorđević nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Avanture Borivoja Šurdilovića |  | Iwgoslafia | Serbo-Croateg | 1980-06-10 |
| *Jaguarov skok* |  |  | Serbeg | 1984-01-01 |
| *Jednog dana moj Jamele* |  |  | Serbo-Croateg | 1967-01-01 |
| *Jegor Buličov* |  |  | Serbo-Croateg | 1967-01-01 |
| Povratak Otpisanih |  | Iwgoslafia | Serbo-Croateg | 1976-01-01 |
| Tesna Koža 3 |  | *Gweriniaeth Ffederal Sosialaidd Iwgoslafia* | Serbo-Croateg | 1988-01-01 |
| Tužan Adio |  | Serbia | Serbeg | 2000-01-01 |
| *Vruć vetar* |  | *Gweriniaeth Ffederal Sosialaidd Iwgoslafia*Iwgoslafia |  |  |
| *Written Off* |  | Iwgoslafia | Serbo-Croateg | 1974-01-01 |
| *Јунаци дана* |  |  | Serbo-Croateg | 1962-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:  (yn en) *Internet Movie Database*, Wikidata Q37312, adalwyd 28 Awst 2018
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sofliar glaw** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: soflieir glaw) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Coturnix coromandelica***; yr enw Saesneg arno yw *Rain quail*. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*) sydd yn urdd y *Galliformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. coromandelica*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r sofliar glaw yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Petrisen siwcar | Alectoris chukar |  |
|
| Sofliar frown | Synoicus ypsilophorus |  |
|
| Twrci llygedynnog | Meleagris ocellata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sofliar glaw** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Gwalch du mawr** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gweilch du mawr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Buteogallus urubitinga***; yr enw Saesneg arno yw *Great black hawk*. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*) sydd yn urdd y *Falconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. urubitinga*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r gwalch du mawr yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Eryr cribog mawr | Harpia harpyja |  |
|
| Eryr y Philipinau | Pithecophaga jefferyi |  |
|
| Gwalcheryr torwinau | Lophotriorchis kienerii |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Gwalch du mawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cordylluan y Gogledd** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cordylluan y Gogledd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Glaucidium gnoma***; yr enw Saesneg arno yw *Northern pygmy owl*. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: *Strigidae*) sydd yn urdd y *Strigiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. gnoma*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r cordylluan y Gogledd yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: *Strigidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Tylluan bysgod Pel | Scotopelia peli |  |
|
| Tylluan bysgod goch | Scotopelia ussheri |  |
|
| Tylluan sgrech Balsas | Megascops seductus |  |
|
| Tylluan sgrech Cooper | Megascops cooperi |  |
|
| Tylluan sgrech benddu | Megascops atricapilla |  |
|
| Tylluan sgrech ddwyreiniol | Megascops asio |  |
|
| Tylluan sgrech drofannol | Megascops choliba |  |
|
| Tylluan sgrech gochlyd | Megascops ingens |  |
|
| Tylluan sgrech winau | Megascops petersoni |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cordylluan y Gogledd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Gwalch Besra** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gweilch Besra) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Accipiter virgatus***; yr enw Saesneg arno yw *Besra sparrow hawk*. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*) sydd yn urdd y *Falconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. virgatus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r gwalch Besra yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Accipiter atricapillus | Accipiter atricapillus |  |
|
| Gwalch Besra | Accipiter virgatus |  |
|
| Gwalch torwinau | Accipiter castanilius |  |
|
| Gwyddwalch coch | Erythrotriorchis radiatus |  |
|
| Gwyddwalch ysgwydd winau | Erythrotriorchis buergersi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Gwalch Besra** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddogfen a drama gan y cyfarwyddwyr Raoul Walsh a Christy Cabanne yw ***The Life of General Villa*** a gyhoeddwyd yn 1914. Fe'i cynhyrchwyd gan D. W. Griffith a Harry E. Aitken yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Mutual Film. Lleolwyd y stori ym Mecsicol ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Frank E. Woods. Dosbarthwyd y ffilm gan Mutual Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Raoul Walsh, Mae Marsh, Eagle Eye, Pancho Villa, Walter Long, Spottiswoode Aitken, Robert Harron ac Irene Hunt. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1914. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Cabiria* sef ffilm epig am ryfel o’r Eidal gan Giovanni Pastrone. 
Raoul Walsh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Raoul Walsh ar 11 Mawrth 1887 ym Manhattan a bu farw yn Simi Valley ar 12 Rhagfyr 1937. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Raoul Walsh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Captain Horatio Hornblower R.N. |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | 1951-01-01 |
| Colorado Territory |  | Unol Daleithiau America | 1950-01-01 |
| Dark Command |  | Unol Daleithiau America | 1940-01-01 |
| In Old Arizona |  | Unol Daleithiau America | 1928-01-01 |
| Marines, Let's Go |  | Unol Daleithiau America | 1961-01-01 |
| Regeneration |  | Unol Daleithiau America | 1915-01-01 |
| *Sadie Thompson* |  | Unol Daleithiau America | 1928-01-07 |
| The Sheriff of Fractured Jaw |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | 1958-01-01 |
| *Uncertain Glory* |  | Unol Daleithiau America | 1944-01-01 |
| White Heat |  | Unol Daleithiau America | 1949-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ehedydd llwyd bach** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ehedyddion llwyd bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Calandrella rufescens***; yr enw Saesneg arno yw *Lesser short-toed lark*. Mae'n perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. rufescens*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.

Teulu
-----

Mae'r ehedydd llwyd bach yn perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Alaudala somalica | Alaudala somalica |  |
|
| Ehedydd Archer | Heteromirafra archeri |  |
|
| Ehedydd Dupont | Chersophilus duponti |  |
|
| Ehedydd coed | Lullula arborea |  |
|
| Ehedydd copog | Galerida cristata |  |
|
| Ehedydd gylfindew | Ramphocoris clotbey |  |
|
| Ehedydd hirewin | Chersomanes albofasciata |  |
|
| Ehedydd llwyd Asia | Alaudala cheleensis |  |
|
| Ehedydd llwyd bach | Alaudala rufescens |  |
|
| Ehedydd traeth | Eremophila alpestris |  |
|
| Ehedydd tywod | Alaudala raytal |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ehedydd llwyd bach** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Brân chwibanog** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: brain chwibanog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Corvus typicus***; yr enw Saesneg arno yw *Piping crow*. Mae'n perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. typicus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r brân chwibanog yn perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aradrbig | Eulacestoma nigropectus |  |
|
| Brân paith Stresemann | Zavattariornis stresemanni |  |
|
| Cigydd gwrychog | Pityriasis gymnocephala |  |
|
| Cigydd-sgrech gribog | Platylophus galericulatus |  |
|
| Piapiac | Ptilostomus afer |  |
|
| Pioden adeinlas | Cyanopica cyanus |  |
|
| Pioden adeinwen y De | Platysmurus leucopterus |  |
|
| Sgrech Pinyon | Gymnorhinus cyanocephalus |  |
|
| Sgrech frown | Psilorhinus morio |  |
|
| Sgrech-bioden gynffon rhiciog | Temnurus temnurus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Brân chwibanog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Turtur ddaear adeinefydd** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: turturod daear adeinefydd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Metriopelia aymara***; yr enw Saesneg arno yw *Bronze-winged ground dove*. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*) sydd yn urdd y *Columbiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. aymara*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r turtur ddaear adeinefydd yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Colomen Rameron | Columba arquatrix |  |
|
| Colomen Seland Newydd | Hemiphaga novaeseelandiae |  |
|
| Colomen Somalia | Columba oliviae |  |
|
| Colomen Wyllt | Columba oenas |  |
|
| Colomen dorchwen | Columba albitorques |  |
|
| Colomen graig | Columba livia |  |
|
| Colomen rameron Comoro | Columba pollenii |  |
|
| Turtur wynebwen Affrica | Columba larvata |  |
|
| Ysguthan | Columba palumbus |  |
|
| Ysguthan Andaman | Columba palumboides |  |
|
| Ysguthan ddu | Columba janthina |  |
|
| Ysguthan lwyd | Columba pulchricollis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Turtur ddaear adeinefydd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Sidney Franklin yw ***Her Sister From Paris*** a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Fienna. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ludwig Fulda. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Constance Talmadge. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Gold Rush* sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Arthur Edeson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Hal C. Kern sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sidney Franklin ar 21 Mawrth 1893 yn San Francisco a bu farw yn Santa Monica ar 1 Mai 1994. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Sidney Franklin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Courage* |  | Unol Daleithiau America | 1921-01-01 |
| *Heart o' the Hills* |  | Unol Daleithiau America | 1919-01-01 |
| *Learning to Love* |  | Unol Daleithiau America | 1925-01-01 |
| *Not Guilty* |  | Unol Daleithiau America | 1921-01-01 |
| *Reunion in Vienna* |  | Unol Daleithiau America | 1933-01-01 |
| *The Babes in the Woods* |  | Unol Daleithiau America | 1917-01-01 |
| The Good Earth |  | Unol Daleithiau America | 1937-01-01 |
| *The Hoodlum* |  | Unol Daleithiau America | 1919-01-01 |
| *Unseen Forces* |  | Unol Daleithiau America | 1920-11-29 |
| *Wild Orchids* |  | Unol Daleithiau America | 1929-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Marchfilwr y gwanwyn** (Lladin: ***Melanoleuca cognata***; Saesneg: *Spring Cavalier*). Y Marchfilwyr yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair cyfansawdd yw 'marchfilwyr': 'march' (gwr. ceffyl) a lluosog 'milwr'. Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Disgrifiwyd ac enwyd y tacson yma'n wreiddiol gan y naturiaethwr Elias Magnus Fries.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Marchfilwr y gwanwyn** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Arthrosporella ditopa* | Arthrosporella ditopa |  |
|
| *Asproinocybe brunneolilacina* | Asproinocybe brunneolilacina |  |
|
| *Asproinocybe lactifera* | Asproinocybe lactifera |  |
|
| *Asproinocybe nodulospora* | Asproinocybe nodulospora |  |
|
| *Asproinocybe russuloides* | Asproinocybe russuloides |  |
|
| *Asproinocybe superba* | Asproinocybe superba |  |
|
| *Austroclitocybe veronicae* | Austroclitocybe veronicae |  |
|
| *Callistosporium amazonicum* | Callistosporium amazonicum |  |
|
| *Callistosporium palmarum* | Callistosporium palmarum |  |
|
| *Callistosporium vinosobrunneum* | Callistosporium vinosobrunneum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Marchfilwr y gwanwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Frank McDonald yw ***Song of Arizona*** a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Republic Pictures.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roy Rogers, George "Gabby" Hayes, Frank Reicher a Sons of the Pioneers. Mae'r ffilm *Song of Arizona* yn 68 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Yearling* ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Frank McDonald ar 9 Tachwedd 1899 yn Baltimore, Maryland a bu farw yn Oxnard ar 27 Mehefin 1953.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Frank McDonald nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Death Goes North |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| Ringside |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1949-01-01 |
| Sing, Neighbor, Sing |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1944-01-01 |
| Swing Your Partner |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| Tell It to a Star |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| *The Big Noise* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |
| The Chicago Kid |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| The Traitor Within |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1942-01-01 |
| Tuxedo Junction |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1941-01-01 |
| Village Barn Dance |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Conwra talcenfelyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: conwraod talcenfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Aratinga aurea***; yr enw Saesneg arno yw *Peach-fronted conure*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. aurea*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r conwra talcenfelyn yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Conwra eurbluog | Leptosittaca branickii |  |
|
| Macaw Spix | Cyanopsitta spixii |  |
|
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Conwra talcenfelyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Robin gynffonfforchog corunwyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: robinod cynffonfforchog corunwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Enicurus leschenaulti***; yr enw Saesneg arno yw *White-crowned forktail*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. leschenaulti*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r robin gynffonfforchog corunwyn yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bronfraith | Turdus philomelos |  |
|
| Brych daear Abysinia | Geokichla piaggiae |  |
|
| Brych daear Crossley | Geokichla crossleyi |  |
|
| Brych daear Molwcaidd | Geokichla dumasi |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych daear cefnllwyd | Geokichla schistacea |  |
|
| Geokichla cinerea | Geokichla cinerea |  |
|
| Geokichla interpres | Geokichla interpres |  |
|
| Mwyalch Adeinlwyd | Turdus boulboul |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |
|
| Socan eira | Turdus pilaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Robin gynffonfforchog corunwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Cortinariaceae* yw'r **Cap gweog bondew sbriws** (Lladin: ***Cortinarius corrosus***; Saesneg: *Spruce Bigfoot Webcap*). 'Y Capiau Gweog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Fel gwe' yw 'gweog' hy cap sy'n edrych fel pe tae wedi'i wneud o we pry cop. Mae'r teulu *Cortinariaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Cortinariaceae
---------------------------------------

Mae gan **Cap gweog bondew sbriws** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap gweog fioled | Cortinarius violaceus |  |
|
| *Dermocybe alienata* | Dermocybe alienata |  |
|
| *Dermocybe aurantiella* | Dermocybe aurantiella |  |
|
| *Dermocybe canaria* | Dermocybe canaria |  |
|
| *Dermocybe cardinalis* | Dermocybe cardinalis |  |
|
| *Dermocybe castaneodisca* | Dermocybe castaneodisca |  |
|
| *Dermocybe cramesina* | Dermocybe cramesina |  |
|
| *Dermocybe egmontiana* | Dermocybe egmontiana |  |
|
| *Dermocybe icterinoides* | Dermocybe icterinoides |  |
|
| *Dermocybe indotata* | Dermocybe indotata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap gweog bondew sbriws** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Grugiar gynffonfain** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: grugieir cynffonfain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Tympanuchus phasianellus***; yr enw Saesneg arno yw *Sharp-tailed grouse*. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*) sydd yn urdd y *Galliformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. phasianellus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Caiff ei fagu er mwyn ei hela.

Teulu
-----

Mae'r grugiar gynffonfain yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Petrisen | Perdix perdix |  |
|
| Sofliar frown | Synoicus ypsilophorus |  |
|
| Twrci llygedynnog | Meleagris ocellata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Grugiar gynffonfain** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Boletales* yw'r **Siantrel ffug** (Lladin: ***Hygrophoropsis aurantiaca***; Saesneg: *False Chanterelle*). Y Ffug-Siantrelau yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Daw'r gair 'siantrel' o'r Hen Roeg ' kantharos', sef 'cwpan'. Mae'r teulu *Boletales* yn gorwedd o fewn urdd y Boletales.

Ceir cryn dystiolaeth, dros y blynyddoedd, na ellir bwyta'r ffyngau hyn.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Awstralia, Asia, Gogledd America a De America. Fe'i ceir hefyd yn Seland Newydd.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Boletales
----------------------------------

Mae gan **Siantrel ffug** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Suillus adhikarii* | Suillus adhikarii |  |
|
| *Suillus fruticicola* | Suillus fruticicola |  |
|
| *Suillus haedinus* | Suillus haedinus |  |
|
| *Suillus infractus* | Suillus infractus |  |
|
| *Suillus megalosporus* | Suillus megalosporus |  |
|
| *Suillus napipes* | Suillus napipes |  |
|
| *Suillus piperatus* | Suillus piperatus |  |
|
| *Suillus prunicolor* | Suillus prunicolor |  |
|
| *Suillus subsimilis* | Suillus subsimilis |  |
|
| *Suillus thozetii* | Suillus thozetii |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Siantrel ffug** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*