recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Tiriogaeth dramor y Deyrnas Unedig a leolir yng Nghefnfor India yw **Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India** (Saesneg: *British Indian Ocean Territory (BIOT)*). Mae'n cynnwys chwech o atolau Ynysfor y Chagos â mwy na 1000 o ynysoedd unigol.

Diego Garcia yw'r ynys fwyaf, sydd heddiw yn faes milwrol i'r Deyrnas Unedig a'r Unol Daleithiau. Wedi i'r boblogaeth frodorol, y Chagossiaid, gael ei halltudio yn y 1960au, personél milwrol Prydeinig ac Americanaidd a chontractwyr yw'r unig drigolion.

Daearyddiaeth
-------------

Lleolir Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India rhyw 1,770 km i ddwyrain Mahé, prif ynys y Seychelles. Ynysfor o 55 o ynysoedd yw BIOT ac mae'n ymestyn dros 54,400 km² o Gefnfor India. Mae gan yr ynysoedd eu hunain arwynebedd tir o 60 km² yn unig, ac arfordir 698 km. Diego Garcia yw'r ynys fwyaf a mwyaf ddeheuol, a ganddi arwynebedd 44 km². Poeth a llaith yw hinsawdd yr ynysoedd a gwastad ac isel yw'r tir.

Gwleidyddiaeth
--------------

### Statws cyfansoddiadol

Diffinnir statws cyfansoddiadol BIOT gan Orchymyn Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India (Cyfansoddiad) 2004 sy'n rhoi Comisiynydd Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India yr holl rym dros ddeddfu yn y Diriogaeth. Mae cytundebau rhwng y Deyrnas Unedig a'r Unol Daleithiau yn rheoli materion parthed defnydd y Diriogaeth er amddiffyn, megis awdurdod dros bersonél milwrol Americanaidd.

Fe ddyfarnwyd gan Lys Cyfiawnder Rhyngwladol yn 2019 bod rheolaeth y Ddeyrnas Unedig dros Ynysoedd Chagos yn anghyfreithlon.

### Cysylltiadau tramor

Llywodraeth y Deyrnas Unedig sy'n gyfrifol am gysylltiadau tramor BIOT. Mae BIOT yn cysylltu â San Steffan trwy Gyfarwyddiaeth Tiriogaethau Tramor y Swyddfa Dramor a Chymanwlad.

Economi
-------

Oherwydd absenoldeb brodorion yr ynysoedd, nid oes gweithgarwch economaidd, diwydiannol, nac amaethyddol yn y Diriogaeth bellach. Cyflawnir gwaith adeiladu ar y canolfan milwrol yn Diego Garcia gan bersonél milwrol Prydeinig ac Americanaidd a gweithwyr sifil ar gontract, y mwyafrif ohonynt o Mawrisiws a'r Philipinas.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| gw • sg • goBaner Y Deyrnas Unedig Gwledydd a thiriogaethau'r Deyrnas Unedig |
| --- |
|  |
| Gwlad neu ranbarth | 
* Baner Yr Alban Yr Alban
* Baner Cymru Cymru
* Gogledd Iwerddon
* Baner Lloegr Lloegr

 |
|  |
| Tiriogaethau tramor | 
* Anguilla
* Bermuda
* De Georgia ac Ynysoedd Sandwich y De
* Gibraltar
* Montserrat
* Saint Helena, Ascension a Tristan da Cunha
* Tiriogaeth Brydeinig yr Antarctig
* Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India
* Ynysoedd Caiman
* Ynysoedd y Falklands
* Ynysoedd Pitcairn
* Ynysoedd Prydeinig y Wyryf
* Ynysoedd Turks a Caicos

 |
|  |
| Tiriogaethau dibynnol y Goron | 
* Jersey
* Ynys y Garn
* Ynys Manaw

 |
|  |
| Ardaloedd Canolfan Sofranaidd | 
* Akrotiri a Dhekelia

 |

 |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Meudwy penrhesog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: meudwyod penrhesog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phaethornis augusti***; yr enw Saesneg arno yw *Sooty-capped hermit*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. augusti*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r meudwy penrhesog yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Meudwy penrhesog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Chwaraewr rygbi'r undeb rhyngwladol, sydd yn chwarae yn safle'r canolwr dros Gymru a Scarlets Llanelli yw **Jonathan "Jon" Davies** (ganwyd 5 Ebrill 1988).

Bywyd cynnar
------------

Ganwyd Jonathan Davies yn Solihull yng Ngorllewin Canolbarth Lloegr, ond ymfudodd ei deulu i Fancyfelin, Sanclêr, Sir Gaerfyrddin pan oedd yn ifanc. Mynychodd Ysgol Gyfun Dyffryn Tâf, yn Hendy-gwyn ar Daf, cyn cychwyn cwrs Ffitrwydd a Chwaraeon yng Ngholeg y Drindod, Caerfyrddin. Mae Joanthan yn siarad Cymraeg yn rhugl.

Diddordebau
-----------

Ar wahan i chwarae rygbi, mae Jonathan Davies yn mwynhau caiacio a chwarae criced.

Gyrfa clwb
----------

Cychwynodd Jonathan Davies ei yrfa fel aelod ifanc o academi y Scarlets. Gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf dros Glwb Rygbi Llanelli cyn cael ei ddyrchafu i ranbarth y Sgarlets yn 2006. Sgoriodd ei gais cyntaf i'r tîm yn erbyn Connacht ym Medi 2007.

Gyrfa ryngwladol
----------------

Cynhwyswyd Jonathan Davies yng ngharfan Cymru ar gyfer y daith i Ogledd America yn 2009. Chwaraeodd ei gem gyntaf dros Gymru yn erbyn Canada ym Mai 2009. Sgoriodd ddau gais yn erbyn Unol Daleithiau America.

Chwaraeodd Davies fel canolwr allanol Cymru i bartneru gyda Jamie Roberts yn safle'r canolwr mewnol yn Nhachwedd 2009 yn erbyn yr Ariannin. Yn Ionawr 2010, enwyd Davies yn ngharfan Cymru ar gyfer Pencapwriaeth y Chwe Gwlad 2010, ond ni chafodd ei ddewis i chwarae yn unrhyw un o'r gemau.

Ffurfiodd Davies bartneriaeth cryf gyda'r maswr James Hook a'r canolwr Jamie Roberts ym Mhencampwriaeth y Chwe Gwlad yn 2011.

### Cwpan y Byd, 2011

Chwaraeodd Davies dros Gymru ym mhob un o'u saith gem yng Nghystadleuaeth Cwpan y Byd 2011, Seland Newydd. Sgoriodd gyfanswm o dri cais yn ystod y gystadleuaeth, yn erbyn Namibia, Ffiji ac Iwerddon.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Bywgraffiad ar Wefan Scarlets Llanelli". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-06-12. Cyrchwyd 2011-10-24.
2. ↑  Gwefan BBC - Jonathan Davies yn hapus wrth ochr James Hook

Dolenni allanol
---------------

* [*dolen marw*] Bywgraffiad ar Undeb Rygbi Cymru
* Archifwyd 2012-06-12 yn y Peiriant Wayback. Bywgraffiad ar Wefan Scarlets Llanelli

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 307172938
* LCCN: no2014023533

 |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Seren goed cwta** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sêr coed cwta) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Myrmia micrura***; yr enw Saesneg arno yw *Short-tailed woodstar*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. micrura*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r seren goed cwta yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Seren goed cwta** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Volker von Collande yw ***Zwei in Einer Großen Stadt*** a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd gan Robert Wuellner yn yr Almaen a'r Almaen Natsïaidd; y cwmni cynhyrchu oedd Tobis Film. Lleolwyd y stori yn Berlin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Willi Kollo. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Tobis Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Käthe Haack, Paul Henckels, Karl John, Hansi Wendler, Hubert von Meyerinck, Margarete Kupfer, Volker von Collande, Gerhard Dammann, Alice Treff, Erna Sellmer, Claude Farell, Josef Dahmen, Ewald Wenck, Wolf Trutz, Werner Stock, Hannes Keppler a Marianne Simson. Mae'r ffilm *Zwei in Einer Großen Stadt* yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Casablanca* sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Carl Hoffmann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Walter von Bonhorst sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Volker von Collande ar 21 Tachwedd 1913 yn Dresden a bu farw yn Hannover ar 28 Ebrill 1959. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1934 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Volker von Collande nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Das Bad Auf Der Tenne |  | yr Almaen | Almaeneg | 1943-07-30 |
| Ein Mann Vergißt Die Liebe |  | yr Almaen | Almaeneg | 1955-01-01 |
| *Eine kleine Sommermelodie* |  | yr Almaen |  |  |
| *Fritze Bollmann wollte angeln* |  | yr Almaen |  |  |
| Hochzeit Auf Immenhof |  | yr Almaen | Almaeneg | 1956-01-01 |
| Ich Warte Auf Dich |  | yr Almaen | Almaeneg | 1952-01-01 |
| *Insel ohne Moral* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1950-01-01 |
| *So süß ist kein Tod* |  |  |  | 1956-01-01 |
| Zwei in Einer Großen Stadt |  | yr Almaen Natsïaiddyr Almaen | Almaeneg | 1942-01-23 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 30 Mehefin 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 30 Mehefin 2016.. dyddiad cyrchiad: 30 Mehefin 2016.
Ffilm gomedi llawn antur gan y cyfarwyddwr Tadeusz Chmielewski yw ***Wie Ich Den Zweiten Weltkrieg Entfesselte*** a gyhoeddwyd yn 1970. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Jak rozpętałem drugą wojnę światową*** ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyl; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Gorky Film Studio, Zespoły Filmowe. Lleolwyd y stori yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg, Eidaleg, Pwyleg a Rwseg a hynny gan Tadeusz Chmielewski a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jerzy Matuszkiewicz. Dosbarthwyd y ffilm gan Gorky Film Studio a Zespoły Filmowe a hynny drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Piotr Fronczewski, Zdzisław Maklakiewicz, Małgorzata Pritulak, Joanna Jędryka, Aleksander Fogiel, Lech Ordon, Jerzy Duszyński, Janusz Kłosiński, Stanisław Milski, Mirosław Szonert, Ludwik Benoit, Krystyna Borowicz, Wojciech Zagórski, Tomasz Zaliwski, Zygmunt Zintel, Emil Karewicz, Marian Kociniak, Andrzej Krasicki, Wirgiliusz Gryń, Leonard Pietraszak, Kazimierz Rudzki, Elżbieta Starostecka, Kazimierz Fabisiak, Henryk Łapiński, Andrzej Herder, Jerzy Moes, Eugeniusz Kamiński, Leonard Andrzejewski, Mieczysław Stoor, Jarosław Skulski, Andrzej Gawroński, Halina Buyno-Łoza, Stanisław Gronkowski, Zdzisław Kuźniar, Jan Paweł Kruk, Janina Borońska, Jerzy Block, Jerzy Rogalski, Józef Łodyński, Kazimierz Talarczyk, Konrad Morawski a Marian Rułka. Mae'r ffilm *Wie Ich Den Zweiten Weltkrieg Entfesselte* yn 224 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Patton* sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Jerzy Stawicki oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Janina Niedźwiecka sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tadeusz Chmielewski ar 7 Mehefin 1927 yn Tomaszów Mazowiecki a bu farw yn Warsaw ar 2 Ebrill 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1955 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Ffilm Genedlaethol Łódź.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
 * Swyddog yn Urdd y Polonia Restituta
 * Medal Aur Diwylliant Meritorious o Gloria Artis

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Tadeusz Chmielewski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  .
2. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016. .
3. ↑  Iaith wreiddiol: .
4. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn euraid** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod euraid) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Hylocharis chrysura***; yr enw Saesneg arno yw *Gilded hummingbird*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. chrysura*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r sïedn euraid yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn euraid** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm am berson sy'n ymwneud ag ymelwad croenddu gan y cyfarwyddwr Shirley Clarke yw ***The Cool World*** a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd gan Frederick Wiseman yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Carl Lee a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mal Waldron. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dizzy Gillespie, Gloria Foster, Antonio Fargas, Billy Taylor, Val Bisoglio, Clarence Williams III, Mel Stewart, Richard Ward, Carl Lee a Joe Oliver. Mae'r ffilm *The Cool World* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o cymhareb yr Academi. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *From Russia with Love* sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Shirley Clarke sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Shirley Clarke ar 2 Hydref 1919 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Boston, Massachusetts ar 25 Ionawr 1933. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg 'Stephens'.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 83% (Rotten Tomatoes)
* 7.9/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Shirley Clarke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑ . dyddiad cyrchiad: 7 Awst 2020.
2. ↑  Cyffredinol:. dyddiad cyrchiad: 25 Hydref 2022.
3. ↑  Gwlad lle'i gwnaed:. dyddiad cyrchiad: 7 Awst 2020.
4. ↑  Iaith wreiddiol:. dyddiad cyrchiad: 7 Awst 2020.
5. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 7 Awst 2020.. dyddiad cyrchiad: 7 Awst 2020.
6. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
7. ↑  Sgript:. dyddiad cyrchiad: 7 Awst 2020.. dyddiad cyrchiad: 7 Awst 2020.
8. ↑  Golygydd/ion ffilm:. dyddiad cyrchiad: 7 Awst 2020.
9. 1 2  "The Cool World". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 9 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 9144928626954440574
* LCCN: no2009028832
* BIBSYS: 13022231

 |
Ffilm llawn cyffro am drosedd gan y cyfarwyddwr F. Gary Gray yw ***The Fate of The Furious*** a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles a La Habana. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Chris Morgan a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Brian Tyler. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad a thrwy ei harddangos mewn theatrau a sinemâu.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dwayne Johnson, Charlize Theron, Kurt Russell, Aleksander Krupa, Jason Statham, Eva Mendes, Vin Diesel, Michelle Rodriguez, Ludacris, Elsa Pataky, Tyrese Gibson, Helen Mirren, Luke Evans, Scott Eastwood, Gary Weeks, Kristofer Hivju, Nathalie Emmanuel, Tyrone Wiggins a Faith Logan. Mae'r ffilm yn 136 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Stephen F. Windon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Christian Wagner sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner 2049* sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm F Gary Gray ar 17 Gorffenaf 1969 yn Ninas Efrog Newydd.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 67% (Rotten Tomatoes)
* 6.1/10 (Rotten Tomatoes)
* 56/100

.

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 1,236,005,118 $ (UDA), 226,008,385 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd F. Gary Gray nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Man Apart |  | yr AlmaenUnol Daleithiau America | Saesneg | 2003-04-04 |
| Be Cool |  | Unol Daleithiau America | SaesnegRwseg | 2005-03-04 |
| *Friday* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1995-01-01 |
| *Friday* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1995-01-01 |
| Law Abiding Citizen |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2009-09-23 |
| *Men in Black* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1997-01-01 |
| Set It Off |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1996-11-06 |
| Straight Outta Compton |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2015-01-01 |
| *The Italian Job* |  | Unol Daleithiau AmericaFfraincy Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 2003-01-01 |
| The Negotiator |  | Unol Daleithiau Americayr Almaen | Saesneg | 1998-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:  (yn en) *Internet Movie Database*, Wikidata Q37312,   (yn ru) *Kinopoisk*, Wikidata Q2389071,
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
3. 1 2  "The Fate of the Furious". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
4. ↑ . dyddiad cyrchiad: 5 Medi 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 17150999516629871838
* LCCN: no2017046666
* BNE: XX5704618

 |
Mae'r **Wlad Ddu** (neu'r **Ardal Ddu**, Saesneg: *The Black Country*) yn rhanbarth o Orllewin Canolbarth Lloegr, gorllewin Birmingham, ac mae'n aml yn cyfeirio at bob un o'r bwrdeistrefi Metropolitan, sef Dudley, Sandwell, Walsall a Wolverhampton , neu rai o'r bwrdeistrefi hyn. Yn ystod y Chwyldro Diwydiannol, daeth yn un o'r ardaloedd mwyaf diwydiannol ym Mhrydain, gyda phyllau glo, glo golosg, ffowndrïau haearn, ffatrïoedd gwydr, gweithfeydd brics a melinau dur, gan gynhyrchu lefel uchel o lygredd.

Disgrifiwyd yr heol 14 milltir rhwng Wolverhampton a Birmingham fel "un dref ddi-dor" ym 1785. Mae'r cofnod cyntaf o "Y Wlad Ddu" yn dyddio i'r 1840au. Mae'n debyg fod yr enw yn deillio o'r huddygl a ddeuai o ddiwydiannau trwm yr ardal, er bod y sêm lo 30 troedfedd o drwch (10 metr) sy'n agos i'r wyneb yn darddiad posibl arall.

Er bod y diwydiant llygredd trwm a roddodd i'r ardal ei henw wedi hen ddiflannu, mae'r enw wedi ennill ei blwyf drwy'r ymdeimlad o rannu hanes a thraddodiad. At hynny, mae adfywiad yr ardal gan lywodraeth leol a'r llywodraeth genedlaethol wedi rhoi cydnabyddiaeth swyddogol i'r rhanbarth ac, i ryw raddau, wedi diffinio ffiniau'r rhanbarth.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Geiriadur yr Academi*, s.v. "black": I.II.3.2.B
2. ↑  "What or where is the Black Country?". Blackcountrysociety.co.uk. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-01-17. Cyrchwyd 13 January 2012.
3. ↑  "What and where is the Black Country?". BBC. Cyrchwyd 28 May 2014.
4. ↑  Jones, Peter M. (2009). *Industrial Enlightenment: Science, technology and culture in Birmingham and the West Midlands, 1760–1820*. Manchester: Manchester University Press. t. 27. ISBN 0-7190-7770-2.
5. ↑  Jones, Peter M. (2009). "Birmingham and the West Midlands". *Industrial Enlightenment: Science, technology and culture in Birmingham and the West Midlands, 1760–1820*. Manchester: Manchester University Press. t. 22. ISBN 0-7190-7770-2. The notion of the Black Country, that is to say, a rectangle of territory bounded by Wolverhampton and Walsall to the north and Smethwick, Halesowen and Stourbridge to the south, is also an anachronism, since the expression cannot be traced back beyond the 1840s
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Jacques Tourneur yw ***Circle of Danger*** a gyhoeddwyd yn 1951. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Cymru. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Philip MacDonald a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Robert Farnon. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan RKO Pictures.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marius Goring, Ray Milland, Patricia Roc, Naunton Wayne, Edward Rigby, Michael Brennan, Nora Gordon, Archie Duncan a Reginald Beckwith. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *A Streetcar Named Desire* sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jacques Tourneur ar 12 Tachwedd 1904 ym Mharis a bu farw yn Bergerac ar 4 Gorffennaf 2016. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1931 ac mae ganddo o leiaf 8 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jacques Tourneur nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Anne of The Indies |  | Unol Daleithiau America | 1951-01-01 |
| Berlin Express |  | Unol Daleithiau America | 1948-01-01 |
| Canyon Passage |  | Unol Daleithiau America | 1946-01-01 |
| Experiment Perilous |  | Unol Daleithiau America | 1944-01-01 |
| La Battaglia Di Maratona |  | Ffraincyr Eidal | 1959-01-01 |
| Night of The Demon |  | y Deyrnas Unedig | 1957-12-17 |
| *Nightfall* |  | Unol Daleithiau America | 1957-01-01 |
| Out of The Past |  | Unol Daleithiau America | 1947-11-25 |
| The Comedy of Terrors |  | Unol Daleithiau America | 1963-01-01 |
| The Flame and The Arrow |  | Unol Daleithiau America | 1950-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
Roedd **Jacob Isaackszoon van Ruisdael** (Ynganiad Iseldireg: ynganiad: [[ˈjaːkɔp vɑn ˈrœysdaːl]] (Ynghylch y sain ymagwrando); c. 1629 – 10 Mawrth 1682) yn un o gewri 'Oes Aur Paentio yn yr Iseldiroedd'. Roedd hefyd yn arlunydd hynod o doreithiog a allai addasu i'w amgylchiadau, ond arbenigai mewn tirluniau.

Roedd tri o'i deulu'n arlunwyr deheuig, gan gynnwys ei dad Isaack van Ruisdael, ei ewyrth adnabyddus Salomon van Ruysdael a'i gefnder a alwyd hefyd yn Jacob Salomonsz van Ruysdael. Nid yw pob llun o'r cyfnod wedi'i arwyddo, na'i ddyddio, a gall adnabod perchnogaeth rhai o'r lluniau fod yn faen tramgwydd i'r beirniad celf.

O 1646 ymlaen, tirluniau o'r Iseldiroedd oedd thema'r rhan fwyaf o baentiadau Ruisdael, a'r rheiny o safon uchel. Yna daeth cyfnod o ddylanwad Almaenig, wedi iddo ymweld â'r wlad honno, gyda'r paentiadau'n fwy 'arwrol'. Ar ddiwedd ei oes, wrth weithio o Amsterdam, cafwyd tirluniau mwy dinesig eu naws a golygfeydd glan y môr, lle roedd yr awyr yn aml yn cymryd dros ddau draean o'r llun. Ei unig ddisgybl nodedig y gwyddom amdano oedd Meindert Hobbema.

Ychydig iawn y teithiodd, gyda'r rhan fwyaf o'i waith yn yr Iseldiroedd a'r Almaen, ac er bod ganddo nifer o dirluniau o Norwy, nid oes tystiolaeth iddo erioed deithio yno.

* Golygfa o Egmond aan Zee*Golygfa o Egmond aan Zee*
* Mynwent yr Iddewon*Mynwent yr Iddewon*
* Melin Wynt Wijk bij Duurstede*Melin Wynt Wijk bij Duurstede*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr o luniau gan Jacob van Ruisdael

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Union list of artist names". J. Paul Getty Trust. Cyrchwyd 24 Hydref 2015.
2. ↑  "Jacob van Ruisdael in the RKD (Netherlands Institute for Art History)". Netherlands Institute for Art History. Cyrchwyd 8 October 2015.
3. ↑  Slive 2001, t. 153.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 89550506
* LCCN: n82062822
* ISNI: 0000 0001 1774 0724
* GND: 118604082
* SELIBR: 271885
* SUDOC: 027515125
* BNF: cb11953866r (data)
* BPN: 86418509
* ULAN: 500027077
* NLA: 36526880
* NKC: xx0057356
* The SBN id RAVV025707 is not valid.
* BNE: XX903937
* KulturNav: id

 |
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Mario Imperoli yw ***Le Dolci Zie*** a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Mario Imperoli a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nico Fidenco. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Femi Benussi, Marisa Merlini, Pascale Petit, Mario Maranzana, Guerrino Crivello, Orchidea De Santis a Patrizia Gori. Mae'r ffilm *Le Dolci Zie* yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *One Flew Over the Cuckoo's Nest* sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Otello Colangeli sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mario Imperoli ar 24 Mehefin 1931 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 8 Hydref 2016.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Mario Imperoli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Stefano Vanzina yw ***Cose di Cosa Nostra*** a gyhoeddwyd yn 1971. Fe'i cynhyrchwyd gan Roberto Amoroso yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Sisili. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Aldo Fabrizi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Manuel De Sica. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Euro International Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Vittorio De Sica, Aldo Fabrizi, Jean-Claude Brialy, Enzo Cannavale, Agnès Spaak, Pamela Tiffin, Carlo Giuffré, Salvo Randone, Mario Brega, Ennio Antonelli, Fortunato Arena, Nino Vingelli, Luca Sportelli, Nicoletta Elmi, Angela Luce, Brizio Montinaro, Franca Dominici, Franca Scagnetti, Mario Feliciani a Pier Luigi Zollo. Mae'r ffilm yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Carlo Carlini oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Antonietta Zita sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *A Clockwork Orange* sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stefano Vanzina ar 19 Ionawr 1917 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 25 Gorffennaf 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1949 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Canolfan Arbrofol ym Myd y Sinema.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Stefano Vanzina nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Gorffennaf 2016.
Ffilm gomedi a sbageti western gan y cyfarwyddwr Giuseppe Colizzi yw ***Dio Perdona... Io No!*** a gyhoeddwyd yn 1967. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Dio perdona… Io no!*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Enzo D'Ambrosio yn Sbaen a'r Eidal. Cafodd ei ffilmio yn Almería. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a Saesneg a hynny gan Giuseppe Colizzi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carlo Rustichelli. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw José Manuel Martín, Bud Spencer, Terence Hill, Frank Braña, Frank Wolff, Joaquín Blanco, Giancarlo Bastianoni, Gina Rovere, Giovanna Lenzi, José Canalejas, Luis Barboo, Rufino Inglés, Tito García, Remo Capitani, Roberto Alessandri a José Terrón. Mae'r ffilm *Dio Perdona... Io No!* yn 109 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *You Only Live Twice* sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Alfio Contini oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Sergio Montanari sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giuseppe Colizzi ar 28 Mehefin 1925 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 7 Mawrth 2006. Derbyniodd ei addysg yn Academi Genedlaethol Celfyddydau Dramatig Silvio D'Amico.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Giuseppe Colizzi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  .
2. ↑  .
3. ↑  .
4. ↑  Genre: .
5. ↑  Dyddiad cyhoeddi: !.
6. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
Ffilm antur a seiliwyd ar nofel gan y cyfarwyddwr Sidney Salkow yw ***The Adventures of Martin Eden*** a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd gan B. P. Schulberg a Samuel Bronston yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Columbia Pictures.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Glenn Ford, Claire Trevor, Evelyn Keyes, Addison Richards, Charles Lane, Stuart Erwin, Dickie Moore, Nestor Paiva, Ian MacDonald, Martha Wentworth, Charles Halton, Harry Tenbrook, Pierre Watkin, Rafaela Ottiano, Walter Baldwin, Ethan Laidlaw, Ferris Taylor a Regina Wallace. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Casablanca* sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Martin Eden*, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Jack London a gyhoeddwyd yn 1909.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sidney Salkow ar 16 Mehefin 1911 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Valley Village ar 31 Gorffennaf 2019. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Dinas Efrog Newydd.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Sidney Salkow nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Blood On The Arrow |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1964-01-01 |
| City Without Men |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| *Fury* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| Scarlet Angel |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1952-01-01 |
| *Sitting Bull* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1954-01-01 |
| Storm Over Bengal |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| *The Addams Family* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| The Last Man On Earth |  | Unol Daleithiau Americayr Eidal | Saesneg | 1964-01-01 |
| The Quick Gun |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1964-01-01 |
| Twice-Told Tales |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1963-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 16 Ebrill 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Inca efydd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: incas efydd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Coeligena coeligena***; yr enw Saesneg arno yw *Bronzy inca*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. coeligena*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r inca efydd yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Inca efydd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Sant Cymreig cynnar o'r 6g oedd **Cynidr** a fu'n esgob ar y Clas-ar-Wy, ym Mhowys.

Yn ôl y *De Situ Brecheniauc* ei fam oedd Ceingair ferch Brychan, ond ni wyddom pwy oedd ei dad. Fodd bynnag, yn y *Generatio Sancti Egwini* dywedir mai Gwynllyw oedd ei dad a bod ganddo ddau frawd: Cadog ac Eigion. 
Yn ôl Breverton, roedd Cynidr yn fab i Gwladys, ac yn ŵyr i Brychan.

Yr olygfa tuag at Llangynidr, pentref a gafodd ei enw gan Sant Cynidr.
Mae'r Bywgraffiadur Arlein yn nodi tair mam posibl:

1. Rhiant: Geingar ferch Brychan
2. Rhiant: Gwladys ferch Brychan
3. Rhiant: Gwynllyw

Ar wahân i Glas-ar-Wy, roedd ganddo gysylltiadau gydag eglwysi Aberysgir, Llanywern, Cantref a
Llangynidr, i gyd ym Mrycheiniog. Credir fod ganddo hefyd gysylltiadau gydag lle a enwir yn Llyfr Llandaf yn 'Llanncinitir' yn Erging, hen deyrnas Gymreig a oedd a'i hanner ym Mynwy a hanner yn yr hyn a elwir heddiw yn Swydd Henffordd (*Archenfield* cyn hynny). Yng Nghlas-ar-Wy, ceir ffynnon hynafol i gofio amdano, a elwir yn "Ffynnon Gynydd".

Yng Nghlas-ar-Wy y bu farw ac yno y claddwyd ef. Mae ei Ŵyl Masant ar 27 Rhagfyr.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *A Welsh Classical Dictionary*; gol. P.C. Bartrum; adalwyd 8 Rhagfyr 2018.
2. ↑  T. D. Breverton, A Book of Welsh Saints (Cyhoeddiadau Glyndwr, 2000).
3. ↑  Church at Llanigon Archifwyd August 14, 2013, yn y Peiriant Wayback..
4. ↑  S. Baring-Gould, *The Lives of the British Saints* Vol. 3.
5. ↑  bywgraffiadur.cymru; adalwyd 8 Rhagfyr 2018.
6. ↑  Cyfeiriad yn Llyfr Llandaf: f (BLD 277, WATU, LBS II.258).
7. ↑  *Lives of the British Saints*. 2, t.258.
Ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr John Brahm yw ***Escape to Glory*** a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan P. J. Wolfson.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Erwin Kalser, Don Beddoe, Constance Bennett, Marjorie Gateson, Edgar Buchanan, Frank Benson, Alan Baxter, Melville Cooper, Pat O'Brien, John Halliday, Stanley Logan, Wyndham Standing, Francis Pierlot a Frank Sully. Mae'r ffilm *Escape to Glory* yn 64 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Abe Lincoln in Illinois* sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Franz Planer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Al Clark sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John Brahm ar 17 Awst 1893 yn Hamburg a bu farw ym Malibu, Califfornia ar 13 Hydref 1982.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd John Brahm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Alcoa Premiere* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| *Face to Face* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1952-01-01 |
| *Judgment Night* |  |  | Saesneg | 1959-12-04 |
| *Person or Persons Unknown* |  |  | Saesneg | 1962-03-23 |
| *Queen of the Nile* |  |  | Saesneg | 1964-03-06 |
| *The Girl from U.N.C.L.E.* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| The Locket |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| The Mad Magician |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1954-01-01 |
| *The Virginian* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| *Young Man's Fancy* |  |  | Saesneg | 1962-05-11 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Santes o'r 5g oedd **Rhiangar** ac un o 24 o ferched Brychan Brycheiniog. Roedd ganddi fab, Cynidr, oedd yn etifedd iddi. Ni wyddom enw ei dad ef. Roedd tiroedd Rhiangar yn ne Brycheiniog a gorllewin Henffordd.

### Diffyg Cysegriadau

Ar wahân i eglwys yn Llech ym Maelienydd nid oes eglwysi sy'n parhau i ddwyn enw Rhiangar. Cyfeirir mewn hen ddogfennau at "lannau Rhiangar a Chynidr", a ail-gysegrwyd i Fair, mam Iesu yn ddiweddarach. Ond ceir eglwysi sy'n dwyn enw ei mab: Llangynidr ym Mhowys ac Aberysgir a Llan-y-wern ble gelwir yr eglwysi yn "Eglwys Fair a Cynidr". Yn Nghantref ac yn Kenderchurch (eglwys Cynidr) mae'r cysegriad presennol hefyd wedi'i newid i Fair. Pan drosglwyddwyd awdurdod dros yr eglwys yn y Clas-ar-Wy i fynachdy Sant Pedr, Caerloyw yn 1088 cyfeiriwyd ati fel "eglwys sant Cynidr. Heddiw gelwir hi yn eglwys Sant Pedr.

Mae Rhiangar yn enghraifft o santes sydd bron wedi mynd yn anghof oherwydd y tuedd Normanaidd i ail-gysegru eglwysi.

Gweler hefyd
------------

* Santesau Celtaidd 388-680

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  Jones, T.T. 1977, The Daughters of Brychan, Brycheiniog XVII
Llwyfan yw **gwasanaeth rhwydweithio cymdeithasol** sy'n galluogi unigolion i gysylltu a rhannu cynnwys gyda phobl ar-lein sydd â'r un diddordebau neu weithgaredd, neu sydd yn awyddus i drafod diddordebau neu weithgareddau pobl eraill.

Mae gwefannau rhwydweithio cymdeithasol wedi creu ffyrdd newydd o gyfathrebu a rhannu gwybodaeth. Defnyddir gwefannau rhwydweithio cymdeithasol yn rheolaidd gan filiynau o bobl, ac ymddengys y bydd rhwydweithio cymdeithasol yn parhau i fod yn rhan o fywyd bob dydd. Y prif fathau o wasanaethau rhwydweithio cymdeithasol yw'r rhai hynny sy'n cynnwys categorïau megis disgyblion a fu yn yr un dosbarth yn ysgol, ffyrdd i gysylltu â ffrindiau (gan amlaf drwy ddefnyddio tudalen hunan-ddisgrifio) a systemau argymell. Mae'r dulliau mwyaf poblogaidd yn cyfuno'r elfennau hyn gyda dros 2.2 biliwn o bobl yn defnyddio Facebook yn fyd-eang. Mae sawl gwasanaeth wedi mynd a dod mewn poblogrwydd dros y blynyddoedd a nifer o wasanaethau wedi cau lawr neu ei prynu a'i cyfuno.

Mae rhai gwefannau yn cael eu defnyddio yn bennaf mewn gwledydd neu ardaeloedd penodol, er enghraifft Nexopia (yng Nghanada); Bebo, Hi5, Tagged, Xing a Skyrock mewn rhannau o Ewrop; Orkut a Hi5 yn Ne America a Friendster, Orkut, Xiaonei a Cyworld yn Asia a'r Ynysoedd Tawel.

Ers dyfodiad ffonau clyfar mae nifer fawr o apiau cymdeithasol wedi datblygu, yn aml i gydfynd a gwefan.

Cafwyd ymdrechion i safoni'r gwasanaethau hyn er mwyn osgoi ailadrodd ffrindiau a diddordebau ond arweiniodd hyn at bryderon ynglŷn â phreifatrwydd.

Rhwydweithiau Cymreig
---------------------

Datblygwyd gwefan ac ap clecs yn 2014 gyda rhyngwyneb tebyg i Twitter, ond wedi ei anelu'n benodol at siaradwyr Cymraeg. Caewyd y wefan lawr ym Mai 2018.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Clecs - Mae hi'n amser dweud hwyl fawr
Prifysgol gyhoeddus a leolir yn Tübingen, Baden-Württemberg, yn ne-orllewin yr Almaen yw **Prifysgol Tübingen**, yn llawn **Prifysgol Eberhard Karl Tübingen** (Almaeneg: *Eberhard Karls Universität Tübingen*, Lladin: *Universitas Eberhardina Carolina*).

Sefydlwyd y brifysgol gan yr Iarll Eberhard VI ym 1477, wedi iddo gael blas ar y Dadeni Dysg pan aeth ar grwydr drwy'r Eidal. Daeth yn ganolfan i ddiwygwyr eglwysig a dinesig a syniadau newydd, yn enwedig ym maes diwinyddiaeth. Sefydlwyd y coleg diwinyddol Protestannaidd yno gan y Dug Ulrich ym 1534. Bu nifer o enwogion o amryw feysydd yn astudio yn Tübingen, gan gynnwys y diwygiwr Philipp Melanchthon, seryddwr Johannes Kepler, y bardd Friedrich Hölderlin, yr athronwyr G. W. F. Hegel a Friedrich Wilhelm Joseph Schelling, y diwinydd a dyngarwr Albert Schweitzer, y diwinydd Hans Küng, a'r Pab Bened XVI.

Cyrhaeddodd y brifysgol anterth ei henwogrwydd yng nghanol y 19g, fel cartref i Ysgol Tübingen, ysgol feddwl o ddiwinyddion Protestannaidd, yn eu plith Ferdinand Christian Baur. Tübingen oedd y brifysgol gyntaf yn yr Almaen i sefydlu cyfadran gwyddorau natur, ac hynny ym 1863. Cafodd athroniaethau Marcsaidd a Marcsiaeth–Leniniaeth le blaenllaw yn y brifysgol yn nechrau'r 20g. Bu'n rhaid i academyddion gydymffurfio â pholisïau'r llywodraeth Natsïaidd o 1933 hyd at 1945. Ailstrwythurwyd Prifysgol Tübingen ym 1970 yn ôl yr arfer Ffrengig, gan rannu'r brifysgol yn sawl adran annibynnol ar gyfer astudiaethau ac ymchwil.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) University of Tübingen. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 23 Tachwedd 2021.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ernest Pintoff yw ***Harvey Middleman, Fireman*** a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ernest Pintoff. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Columbia Pictures.

 Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Sound of Music* sef ffilm fiwsical rhamantus gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ernest Pintoff ar 15 Rhagfyr 1931 yn Watertown, Connecticut a bu farw yn Woodland Hills ar 5 Mawrth 1996. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Syracuse.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr yr Academi am y Ffilm Fer Animeiddiedig Orau

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ernest Pintoff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Blade |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1973-01-01 |
| *Dallas* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| Dynamite Chicken |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1971-01-01 |
| Jaguar Lives! |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1979-01-01 |
| *James at 15* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| *Occasional Wife* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| *St. Helens* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1981-01-01 |
| *The Critic* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1963-01-01 |
| *The Violinist* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1959-01-01 |
| *Who Killed Mary What's 'Er Name?* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1971-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.
Cylchgrawn dychanol Cymraeg o'r 19g oedd ***Y Punch Cymraeg***. Fe'i bwriedid fel math o fersiwn Cymreig o'r cylchgrawn Seisnig enwog *Punch*. Fe'i cyhoeddid yng Nghaergybi.

Hanes
-----

Lewis Jones
Lawnsiwyd *Y Punch Cymraeg* ar Ionawr 1af, 1858. Y sylfaenwr a golygydd cyntaf oedd Lewis Jones, o Gaernarfon yn wreiddiol ond yn byw yng Nghaergybi, a ymfudodd yn nes ymlaen i Batagonia lle bu ganddo ran bwysig yn hanes sefydlu'r Wladfa. Ymunodd y Parch. Evan Jones, Caernarfon, yn fuan ar ôl sefydlu'r cylchgrawn. Roedd y ddau ŵr hyn yn gyd-olygyddion yn y swyddfa yng Nghaergybi ac yn ysgrifennu cyfran sylweddol o'r erthyglau.

Cyhoeddiad pythefnosol o 32 tudalen oedd *Y Punch Cymraeg*, a'i bris oedd ceiniog. Cafodd dderbyniad da a chyrhaeddodd uchafbwynt cylchrediad o dros 8,000 o gopïau.

Ond wynebodd y cylchgrawn broblemau ariannol, er hynny. Ymadawodd Evan Jones yn haf 1859 ac er iddo barhau am gyfnod daeth y cylchgrawn i ben yn weddol fuan ar ôl hynny. Er mai byr oedd ei barhad, roedd yn fenter arloesol a greodd gryn dipyn o gynnwrf yng Nghymru oherwydd miniogrwydd yr erthyglau am rai o enwogion y dydd a ymylai ar fod yn enllibus weithiau.

Ffynhonnell
-----------

* T. M. Jones (Gwenallt), *Llenyddiaeth fy Ngwlad, sef hanes y newyddiadur a'r cylchgrawn Cymreig...* (Treffynnon, 1893)
{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/Nodyn:Taxonomy/Thuidium|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

Rhywogaeth o fwsogl sy'n perthyn i'r teulu Thuidiaceae yw Thuidium ***tamariscinum***.  Mae ganddo ddosbarthiad bron yn gosmopolitan. Golygir hyn ei fod yn medru goroesi fwy neu lai'n fyd-eang.

Mewn astudiaeth o effaith y chwynladdwr Asulam ar dyfiant mwsogl, dangoswyd bod gan *Thuidium tamariscinum* sensitifrwydd canolradd i amlygiad Asulam.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Thuidium tamariscinum W.P.Schimper, 1852". *www.gbif.org* (yn Saesneg). Cyrchwyd 18 February 2021.
2. ↑  Rowntree, J. K.; Lawton, K. F.; Rumsey, F. J.; Sheffield, E. (2003). "Exposure to Asulox Inhibits the Growth of Mosses". *Annals of Botany* **92** (4): 547-556. .