{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/Nodyn:Taxonomy/Asclepias|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

Mae ***Asclepias curassavica***, a elwir yn gyffredin fel y **llaethlys trofannol**,  yn rywogaeth o blanhigyn blodeuol o'r genws *llaethlys, Asclepias*.  Mae'n frodorol i'r trofannau Americanaidd  ac mae ganddo ddosbarthiad pantrofannol fel rhywogaeth a gyflwynwyd. Ymhlith yr enwau cyffredin Saesneg eraill mae **bloodflower** neu **blood flower**,  **cotton bush**, (Sbaeneg) **hierba de la cucaracha**, **Mexican butterfly** **weed** , **redhead**,  **scarlet milkweed**,  a **wild** **ipecacuanha**. 

Mae'n cael ei dyfu fel planhigyn gardd addurniadol ac fel ffynhonnell fwyd ar gyfer rhai glöynnod byw, fodd bynnag gall fod yn niweidiol i batrymau mudo glöynnod y llaethlys pan gaiff ei ddefnyddio mewn gerddi y tu allan i'w amrediad trofannol brodorol.  Er bod pryder y cyhoedd am y lleihad cyflym ym mhoblogaeth rhywogaeth glöynnod y llethlys wedi cynyddu'r galw ac argaeledd masnachol y llaethlys ymhlith meithrinfeydd yn yr UDA, cymysg fu'r canlyniadau. Er y gall llaethlys trofannol gynnal larfa glöyn y llaethlys yn effeithiol, mae tyfiant lluosflwydd y planhigyn yn cael effaith wael ar batrymau mudo'r glyn byw a gall gael effeithiau ffisiolegol eraill.  Mae'r defnydd o'r llaethlys trofannol mewn gerddi wedi amharu ar ymfudiadau glöynnod y bllaethlys yn enwedig yng Nghaliffornia, Texas, Fflorida a De Carolina.  Yn wahanol i’r rhywogaethau llaethlys sy’n frodorol i’r lleoliadau hyn, nid yw’r llaethlys trofannol yn mynd yn segur yn y gaeaf gan achosi i grwpiau anfudol o löynnod byw ffurfio. Felly mae plannu *Asclepias curassavica* mewn rhanbarthau anfrodorol yn parhau i fod yn ddadleuol ac yn cael ei feirniadu. Fel arall, awgrymir plannu rhywogaethau llaethlys brodorol (fel showy milkweed, llaethlys culddail, a llaethlys yr anialwch ar gyfer Califfornia  ) ar gyfer gerddi glöynnod byw. 

Mae hefyd yn denu aelodau o is-deulu'r Danainae, fel y Danaus gilippus (Queen butterfly) .

 Collage o bryfed yn defnyddio llaethlys trofannol ( *Asclepias curassavica* ) ar gyfer neithdar neu fel man hela

Disgrifiad
----------

Mae planhigion nodweddiadol yn is-lwyni lluosflwydd bytholwyrdd sy'n tyfu hyd at fedr o daldra ac mae ganddynt goesau llwyd golau. Mae'r dail wedi'u trefnu'n gyferbyniol ar y coesau ac maent ar ffurf llafnaidd neu oblongaidd-lafnaidd gan orffen mewn blaenau craff neu acíwt. Fel aelodau eraill o'r genws, mae'r sudd yn llaethog. Mae'r blodau mewn brigflodau gyda 10-20 blodyn yr un. Mae ganddynt goronigau porffor neu goch a llabedau corona sy'n felyn neu'n oren. Mae blodeuo yn digwydd bron trwy gydol y flwyddyn.  Gelwir y ffrwythau hir, ffurf gwerthydaidd yn ffoliglau sy'n 5 i 10cm o hyd.. Mae'r ffoliglau'n cynnwys hadau lliw haul i frown sydd ar ffurf ofydd a 6 i 7 mm o hir. Mae gan yr hadau gwastad flew sidanaidd sy'n caniatáu i'r hadau arnofio ar gerhyntau aer pan fydd y ffoliglau tebyg i goden yn dadelfennu (hollti'n agored).

Amaethu
-------

Mae yna nifer o wahanol gyltifarau gyda lliwiau blodau gwell ac arferiad byrrach; mae gan rai flodau coch llachar, melyn neu oren. Weithiau defnyddir *Asclepias curassavica* mewn gerddi glöynnod byw (gweler uchod am bryderon ynglŷn â glöynnod y llaethlys) neu fel blodyn wedi'i dorri. Fodd bynnag, pan fydd y coesynnau neu'r dail yn cael eu torri, mae sudd llaethog gwenwynig yn amlygu a all achosi anaf i'r llygad.

Dosbarthiad
-----------

Disgrifir *Asclepias curassavica* gan NatureServe fel "rhywogaeth eang, yn amrywio o dde Gogledd America i Ganol America ac i Dde America." 

Mae'n rywogaeth a gyflwynwyd yn nhaleithiau Califfornia, Fflorida, Hawai'i, Louisiana, Tennessee, a Texas yn yr UDA, yn ogystal â thiriogaethau anghorfforedig Puerto Rico ac Ynysoedd Virgin yr Unol Daleithiau. 

Mae wedi'i gyflwyno a'i frodori yn nhaleithiau Tsieineaidd Anhui, Fujian, Guangdong, Guangxi, Guizhou, Hainan, Hubei, Hunan, Jiangsu, Jiangxi, Qinghai, Sichuan, Xizang, Yunnan, a Zhejiang, yn ogystal ag yn Taiwan. 

Cyflwynwyd *Asclepias curassavica* i Awstralia cyn 1869 ac mae'n gyffredin mewn rhannau o Queensland.  Mae'n cael ei ystyried yn blanhigyn egsotig, ac yn chwyn, ym Meteor Downs South Project ger Rolleston, Queensland, Awstralia.

Cemeg
-----

Mae *Asclepias curassavica* yn cynnwys nifer o glycosidau cardiaidd,  gan gynnwys asclepin,  calotropin, wsarin (uzarin) a'u aglyconau, calactin, coroglucigenin ac wsarigenin (uzarigenin) sef math o gerdenolid penodol.  Mae hefyd yn cynnwys asid oleanolic, β-sitosterol, a glycosid asclepin. Y glycosid cardiaidd mwyaf cyffredin sy'n bresennol mewn dail *Asclepias curassavica* yw *voruscharin*, sy'n cynnwys tua 40% o gyfanswm y cynnwys glycosid cardiaidd mewn dail.

Oriel
-----

* BlodeuynBlodeuyn
* FfrwythauFfrwythau
* HadauHadau
* Had gyda pharasiwtHad gyda pharasiwt
* Golwg agos ar yr hadauGolwg agos ar yr hadau
* Closeup blodauCloseup blodau
* Blodau gyda morgrug yn bwydo ar y neithdarBlodau gyda morgrug yn bwydo ar y neithdar
* lindys gloyn byw'r llaeythlys yn bwydo ar laethllys.lindys gloyn byw'r llaeythlys yn bwydo ar laethllys.
* Asclepias curassavica 'Aur Sidan'*Asclepias curassavica* 'Aur Sidan'
* Llaethlys ysgarlad gyda lindysyn glyn byw'r llaethlys a chwilod y llaethlys mawrLlaethlys ysgarlad gyda lindysyn glyn byw'r llaethlys a chwilod y llaethlys mawr

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  Raker, C (1995). "Comprehensive Report Species – Asclepias curassavica". *NatureServe Explorer: An online encyclopedia of life [web application]*. 7.1. Arlington, Virginia: NatureServe Inc. Cyrchwyd 2014-03-22.
2. 1 2  "Synonyms of Tropical Milkweed (Asclepias curassavica)". *Encyclopedia of Life*. Cyrchwyd 2014-03-22.
3. 1 2 3 4
4. ↑  "ITIS Standard Report Page: Asclepias curassavica". *Integrated Taxonomic Information System*. Cyrchwyd 2014-03-22.
5. 1 2 3  "Asclepias curassavica in Flora of China". *Flora of China @ eFloras.org*. Missouri Botanical Garden. Cyrchwyd 2014-03-22.
6. ↑
7. ↑  Howard, Elizabeth; Aschen, Harlen; Davis, Andrew K. (2010). "Citizen Science Observations of Monarch Butterfly Overwintering in the Southern United States". *Psyche: A Journal of Entomology* **2010**: 1–6. doi:10.1155/2010/689301.
8. ↑  Majewska, Ania A.; Altizer, Sonia (16 August 2019). "Exposure to Non-Native Tropical Milkweed Promotes Reproductive Development in Migratory Monarch Butterflies". *Insects* **10** (8): 253. doi:10.3390/insects10080253. PMC 6724006. PMID 31426310. .
9. ↑  "Can Milkweed be Bad for Monarchs". 12 January 2013.
10. ↑  Fahy, Claire (2021-06-01). "California's Monarch Butterflies Are Down 99%. Can This Plant Help?". *The New York Times* (yn Saesneg). ISSN 0362-4331. Cyrchwyd 2021-06-04.
11. ↑  Clarke, Chris (9 January 2015). "Gardening to Help Monarch Butterflies? Plant Natives". *KCET*.
12. ↑  Christman, Steve (2004-01-21). "Asclepias curassavica: Floridata". Floridata. Cyrchwyd 2014-03-22.
13. ↑  Hsueh, Kuo-Fang; Lin, Pei-Yu; Lee, Shui-Mei; Hsieh, Chang-Fu (February 2004). "Ocular injuries from plant sap of genera Euphorbia and Dieffenbachia". *Journal of the Chinese Medical Association* **67** (2): 93–98. PMID 15146906.. Adalwyd 2011-05-01.
14. ↑  "Plants Profile for Asclepias curassavica (Bloodflower)". *Plants Database*. USDA Natural Resources Conservation Service. Cyrchwyd 2014-03-22.
15. ↑  "Asclepias curassavica (bloodflower)". *www.cabi.org* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2022-05-06.
16. ↑  Wormington, Kevin; Tucker, Gail; Black, Robert; Campbell, Lorelle (2012). "Flora, fauna and freshwater biota assessment of the Meteor Downs South Project, near Rolleston, Central Queensland". *EIS and Technical Reports* (Gold Coast Quarry): 28.. Adalwyd 2014-03-30.
17. ↑  Singh, Bhagirath; Rastogi, R.P. (February 1970). "Cardenolides—glycosides and genins". *Phytochemistry* **9** (2): 315–331. doi:10.1016/S0031-9422(00)85141-9.
18. ↑  Singh, B.; Rastogi, R.P. (February 1972). "Structure of asclepin and some observations on the NMR spectra of Calotropis glycosides". *Phytochemistry* **11** (2): 757–762. doi:10.1016/0031-9422(72)80044-X.
19. ↑  Singh, Bhagirath; Rastogi, R. (1969). "Chemical investigation of Asclepias curassavica Linn". *Indian Journal of Chemistry* **7**: 1105–1110. .
20. ↑  Agrawal, Anurag A.; Böröczky, Katalin; Haribal, Meena; Hastings, Amy P.; White, Ronald A.; Jiang, Ren-Wang; Duplais, Christophe (2021-04-20). "Cardenolides, toxicity, and the costs of sequestration in the coevolutionary interaction between monarchs and milkweeds" (yn en). *Proceedings of the National Academy of Sciences* **118** (16): e2024463118. Bibcode 2021PNAS..11824463A. doi:10.1073/pnas.2024463118. ISSN 0027-8424. PMC 8072370. PMID 33850021. .

Dolenni allanol
---------------

* Jepson Manual (1993) —disgrifiad o rywogaethau a gyflwynwyd a dosbarthiad anfrodorol California