Awdur a seicolegydd o'r Almaen oedd **Charlotte Wolff** (30 Medi 1897 - 12 Medi 1986) sydd hefyd yn cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel meddyg ac awdur ffeithiol. Roedd ei gwaith ar rhywoleg, lesbiaeth a deurywioldeb yn ddylanwadol iawn ar weithiau cynnar yn y meysydd hyn.

Fe'i ganed yn Prabuty a bu farw yn Llundain. Wedi gadael yr ysgol mynychodd Brifysgol Humboldt, Berlin. Nid oedd yn Seionydd nac yn Iddew sy'n credu nac yn ymarfer ei chred, ond gwrthwynebodd drosi i Gristnogaeth yn bennaf oherwydd dylanwad un o'i chyfeillion yn y Crynwyr, a nododd ei bod yn "Iddew rhyngwladol â phasbort Prydeinig".

Ganed Charlotte Wolff yn Prabuty ('Riesenburg' mewn Almaeneg), Gorllewin Prwsia ond Gwlad Pwyl erbyn hyn, i deulu Iddewig dosbarth canol rhyddfrydol. Cafodd ei haddysgu yn Danzig (Gdansk erbyn hyn) ac yn y Viktoria Schule, Realgymnasium (ysgol uwchradd academaidd i ferched) yn Dresden.

Coleg
-----

Yn 1920 aeth i Brifysgol Freiburg i astudio llenyddiaeth ac athroniaeth; ar y pryd roedd yn ysgrifennu barddoniaeth, a chyhoeddodd rai ohonynt. Newidiodd ei ffocws academaidd i feddygaeth ac ar ôl astudio ymhellach yn Königsberg (Kaliningrad, Rwsia) a Tübingen, cwblhaodd radd fel meddyg yn Berlin yn 1926. Gan aros yn Berlin, fe wnaeth ei interniaeth yn trin puteiniaid yn Ysbyty Rudolf Virchow, yna yn ogystal ag ymarfer preifatfel meddyg a seicotherapydd preifat, bu'n gweithio mewn clinigau mewn ardaloedd dosbarth gweithiol ac yn gwneud gwaith gwirfoddol mewn cynllunio teulu. Daeth yn ddirprwy gyfarwyddwr ar y gwasanaeth beichiogrwydd ac yn 1932, yn gyfarwyddwr yr Athrofa Therapi Electroffisegol yng nghlinig Neukölln.

Yr Ail Ryfel Byd
----------------

Fel Iddew, ni allai weithio wedi i'r Natsïaid ddod i rym ac ymfudodd i Ffrainc, lle bu'n byw gyda ffrindiau ym Mharis a chymuned o arlunwyr yn Sanary-sur-Mer. Wedi'i gwahardd rhag ymarfer meddyginiaeth yno, gwnaeth ddadansoddiadau bywyd drwy archwilio'r llaw. Ym 1936 ymfudodd i Loegr, lle bu'n byw am weddill ei hoes, gan ddod yn breswylydd parhaol yn 1937 a chymryd dinasyddiaeth Brydeinig ym 1947. Cynhaliodd ymchwil seicolegol yng Nghlinig Cynghori Plant Iddewig (*Jewish Child Guidance Clinic*) a Choleg Prifysgol Llundain, gan ymarfer fel seicotherapydd, a dod yn Gymrawd o'r Gymdeithas Seicolegol Brydeinig ym 1941, ond nid fel meddyg hyd 1952.

Roedd Wolff yn lesbiad agored, mor gynnar â'r cyfnod pan oedd yn fyfyriwr; yn Berlin roedd ganddi bartner "Aryan" a'i gadawodd hi am ei bywyd, mewn ofn o'r Natsïaid. Yn y 1970au, cyfieithwyd nifer o'i llyfrau, a chynheuwyd diddordeb mawr ynddi i chwilio ymhellach i'w gwaith a gwahoddwyd hi i ddychwelyd i'r Almaen i siarad yn gyhoeddus.

Llyfryddiaeth ddethol
---------------------

* Tr. O. M. Cook. *Studies in Hand-Reading*. Llundain: Chatto & Windus, 1936. OCLC 6539227
* *The Human Hand*. Llundain: Methuen, 1942. 3rd ed. 1949. OCLC 717390963
* *A Psychology of Gesture*. Llundain: Methuen, 1945. 2nd ed. 1948 repr. New York: Arno, 1972. ISBN 9780405031472
* *The Hand in Psychological Diagnosis*. Llundain: Methuen, 1951. OCLC 14651959
* *Love Between Women*. Llundain: Duckworth, 1971. OCLC 568668143
* Tr. Christel Buschmann. *Psychologie der lesbischen Liebe: eine empirische Studie der weiblichen Homosexualität*. rororo 8040. Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1977. ISBN 9783499680403 (Almaeneg) (Translation of *Love between Women*)
* *Bisexuality: A Study*. Llundain: Quartet, 1977. Rev. ed. 1979, ISBN 9780704332539
* *Magnus Hirschfeld: A Portrait of a Pioneer in Sexology*. Llundain/Efrog Newydd: Quartet, 1986. ISBN 9780704325692

Anrhydeddau
-----------

*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyffredinol:. *ffeil awdurdod y BnF*. dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
2. ↑  Rhyw: Deutsche Nationalbibliothek; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library (yn de, en), *Gemeinsame Normdatei*, Wikidata Q36578, adalwyd 9 Ebrill 2014. *ffeil awdurdod y BnF*. dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
3. ↑  Dyddiad geni: "Charlotte Wolff". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Charlotte Wolff". Cyrchwyd 9 Hydref 2017.
4. ↑  Dyddiad marw: Deutsche Nationalbibliothek; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library (yn de, en), *Gemeinsame Normdatei*, Wikidata Q36578, adalwyd 9 Ebrill 2014 "Charlotte Wolff". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Charlotte Wolff". Cyrchwyd 9 Hydref 2017.
5. 1 2 3  "Wolff, Charlotte", Jewish Women: A Comprehensive Historical Encyclopedia, Jewish Women Archive, adalwyd 18 Chwefror 2014.
6. ↑  Eva Rieger and Christiane von Lengerke, Charlotte Wolff, Fembio (Almaeneg)

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 109959711
* LCCN: n50013749
* ISNI: 0000 0001 1003 9599
* GND: 118634763
* SUDOC: 079404618
* BNF: cb14560387j (data)
* BIBSYS: 5092439
* NLA: 35616721
* NKC: jo20191060488

 |