Dathlu 40 mlynedd; Eisteddfod Dinbych, Awst 2013.
Roedd **Edward H. Dafis** yn grŵp Cymraeg oedd yn bodoli o 1973 hyd at 1980.

Rhwng Ionawr 1972 ac Awst 1973, ysgrifennodd Hefin Elis golofn yn *Y Faner* o dan y ffugenw 'Edward H. Dafis', a phan aeth ati i greu grŵp arloesol Gymraeg, rhoddwyd yr enw hwn iddo. Prif bwrpas y band oedd symud cerddoriaeth Gymraeg oddi wrth y synau gwerinaidd a swynol (oedd yn gyffredin iawn yng ngherddoriaeth Gymraeg y cyfnod) tuag at agwedd mwy swnllyd a chynhyrfus.

Llwyddodd y grŵp i gyfansoddi nifer o ganeuon sydd yn boblogaidd iawn hyd heddiw, fel "Breuddwyd Roc a Rôl", "Smo fi ishe mynd", "Ysbryd y Nos", "'Sneb yn Becso Dam", "Cân mewn Ofer" a "Dewch at eich Gilydd".

Gyrfa
-----

Ffurfiwyd Edward H Dafis gan Dewi Morris o Abertawe, gynt o'r Tebot Piws, a Hefin Elis o Bort Talbot, cyn-aelod o'r Datguddiad, Y Nhw a'r Chwyldro. Ymunodd John Griffiths o Bont-rhyd-y-fen ar y gitâr bas, ac wedyn Charli Britton o Gaerdydd, drymiwr sesiwn gyda Hergest a nifer o grwpiau eraill.

Rhyddhawyd un EP ar Sain ym 1973 ac ymddangosodd un trac, "Can Y Stiwdants" ar yr albwm fyw *Tafodau Tân*.

Erbyn yr albwm *Hen Ffordd Gymreig O Fyw* (Sain, 1974) roedd Cleif Harpwood (gynt o Ac Eraill) wedi ymuno fel prif leisydd. Dyma albwm cyntaf Edward H, ac roedd yn garreg filltir yn hanes canu roc a phop Cymraeg.

Roedd *Ffordd Newydd Eingl-Americanaidd Grêt O Fyw* (Sain, 1975) braidd yn siomedig, ac roedd e'n amlwg bod y grŵp wedi colli ffordd rhywsut, ond roedd 'na uchafbwyntiau, fel cân Dewi Morris "Lisa Pant Ddu".

Mae mwy o hanes y ferch ifanc o gefn gwlad yn cael ei adrodd ar '*Sneb Yn Becso Dam* (Sain, 1976). Hon yw record hir gorau'r band heb os nac oni bai. Chwalodd y grŵp ar ôl cyngerdd ffarwel yng Nghorwen ar yr 11eg o Fedi 1976.

Atgyfodwyd y band ym 1978 mewn cyngerdd yn Nhalybont, a rhyddhawyd *Yn Erbyn Y Ffactore* (Sain, 1979) sy'n cynnwys y bytholwyrdd "Ysbryd Y Nos".

Erbyn *Plant Y Fflam* (Sain, 1980) roedd sŵn y band wedi troi braidd yn slic ac yn saff. Penderfynwyd chwalu ar ôl perfformio yn Llanbadarn Roc ar yr 11eg o Orffennaf 1981.

Cyhoeddwyd casgliad o waith y grŵp yn 2005, *Edward H Mewn Bocs*.

Aelodau
-------

* Llais - Cleif Harpwood
* Gitar - Hefin Elis
* Gitar a llais - Dewi 'Pws' Morris
* Bas - John Griffiths (1951–2018)
* Drymiau - Charli Britton (1952–2021)

Disgyddiaeth
------------

*Prif: Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Edward H. Dafis*
Sengl ac EP
* *Ffarwel I Langyfelach Lon* (1973, 7", EP, SAIN 38E)
* *Uffern Ar Y Ddaear* (1978, 7", Sengl, SAIN 67S)

Albymau
* *Hen Ffordd Gymreig o Fyw* (1974, SAIN 1016M) gyda Geraint Griffiths
* *Ffordd Newydd Eingl-Americanaidd Grêt o Fyw* (1975, SAIN 1034M-B)
* '*Sneb yn Becso Dam* (1976, SAIN 1053M) gyda Geraint Griffiths
* *Yn Erbyn y Ffactore* (1979, SAIN 1144M)
* *Plant Y Fflam* (1980, SAIN 1196M)

Casgliadau
* *Edward H Dafis - Breuddwyd Roc a Rôl (1974-1980)* (2001, SAIN SCD8027, 20 cân)
* *Edward H Dafis - Mewn Bocs* (2005, SAIN SCD2428, 6xCD)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Teyrngedau i John Griffiths o'r grŵp Edward H Dafis*  , BBC Cymru Fyw, 25 Chwefror 2018.  Cyrchwyd ar 26 Chwefror 2018.

Dolenni allanol
---------------

* Proffil y band gan BBC Cymru

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 136021200
* LCCN: n78040250
* ISNI: 0000 0004 7071 5765

 |