Cymuned ym mwrdeistref sirol Wrecsam yw **Gwaunyterfyn**. Weithiau defnyddir **Parc Acton**, enw'r parc mawr gerllaw, fel enw ar y gymuned hefyd. Ar un adeg roedd yn bentref ar wahan, ond erbyn hyn mae wei ei lyncu gan dref Wrecsam; saif i'r gogledd-ddwyrain o ganol y dref.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan Lesley Griffiths (Llafur) a'r Aelod Seneddol yw Sarah Atherton (Ceidwadwyr).

Hanes
-----

Roedd '*Plas Acton* yn perthyn i deulu Jeffreys yn y 17g; yr aelod enwocaf o'r teulu oedd y barnwr George Jeffreys. Yn 1947 rhoddodd y perchennog, William Aston, y neuadd a'r parc yn rhodd i dref Wrecsam.

Cafwyd hyd i gasgliad o bennau bwyeill a chelfi eraill ym Mharc Acton, a ystyrir y casgliad pwysicaf o gelfi o ddiwedd cyfnod cynnar Oes yr Efydd yng Nghymru. Credir eu bod yn defnyddio copr o fwynfeydd Pen y Gogarth ger Llandudno, lle roedd mwyngloddio ar raddfa fawr. Enwyd arddull y celfi ar ôl Parc Acton.

Cyfrifiad 2011
--------------

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:



| Cyfrifiad 2011 |
| --- |
|  |  |  |
| **Poblogaeth cymuned Gwaunyterfyn (pob oed) (13,479)** |    | 100% |
| **Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Gwaunyterfyn) (1,490)** |    | 11.4% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 19% |
| **Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Gwaunyterfyn) (9843)** |    | 73% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 73% |
| **Y nifer mewn gwaith rhwng 16 a 74 oed(Gwaunyterfyn) (2,164)** |    | 37.3% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 67.1% |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan y Cynulliad;[*dolen marw*] adalwyd 24 Chwefror 2014
2. ↑  Gwefan parliament.uk; adalwyd 24 Chwefror 2014
3. ↑  "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. Cyrchwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
4. ↑  Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
5. ↑  Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
6. ↑  Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; *Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.*; adalwyd 31 Mai 2013[*dolen marw*]

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Bwrdeistref Sirol Wrecsam**

**Trefi**  

Y Waun  **·** Wrecsam
  
**Pentrefi**  

Acrefair  **·** Bangor-is-y-coed  **·** Y Bers  **·** Bronington  **·** Brymbo  **·** Brynhyfryd  **·** Bwlchgwyn  **·** Caego  **·** Cefn Mawr  **·** Coedpoeth  **·** Erbistog  **·** Froncysyllte  **·** Garth  **·** Glanrafon  **·** Glyn Ceiriog  **·** Gresffordd  **·** Gwersyllt  **·** Hanmer  **·** Holt  **·** Llai  **·** Llanarmon Dyffryn Ceiriog  **·** Llannerch Banna  **·** Llan-y-pwll  **·** Llechrydau  **·** Llys Bedydd  **·** Marchwiail  **·** Marford  **·** Y Mwynglawdd  **·** Yr Orsedd  **·** Owrtyn  **·** Y Pandy  **·** Pentre Bychan  **·** Pentredŵr  **·** Pen-y-bryn  **·** Pen-y-cae  **·** Ponciau  **·** Pontfadog  **·** Rhiwabon  **·** Rhos-ddu  **·** Rhosllannerchrugog  **·** Rhostyllen  **·** Rhosymedre  **·** Talwrn Green  **·** Trefor  **·** Tregeiriog  **·** Tre Ioan  **·** Wrddymbre