Mae **Lilly Platt** (ganwyd 2008) yn amgylcheddwr o'r Iseldiroedd a anwyd yn Lloegr, sy'n adnabyddus am fynd ar streiciau heddychlon *Fridays for Future* i leisio pryderon amgylcheddol, fel ymgyrchydd hinsawdd.

Hi yw *Global Ambassador of YouthMundus* (Llysgennad Byd-eang YouthMundus), Earth.org, a WODI; mae hefyd yn llysgennad ieuenctid ar gyfer y Glymblaid Llygredd Plastig (*Plastic Pollution Coalition*) a *How Global;*  a llysgennad plant ar gyfer Diwrnod Glanhau'r Byd. I ddechrau, aeth Platt yn firaol ar y cyfryngau cymdeithasol ar ôl postio sbwriel o blastig a gododd - ei ddidoli yn unol â hynny. Dros y blynyddoedd mae hi wedi codi mwy na 100,000 o ddarnau o sbwriel.

Symudodd ei theulu o Loegr i'r Iseldiroedd pan oedd hi'n saith oed.

Amgylcheddoliaeth
-----------------

Yn 2015, roedd Platt yn cerdded ar hyd parc yn yr Iseldiroedd gyda'i thad-cu pan sylwodd ar sbwriel o blastig wedi'i wasgaru ar y llawr. Penderfynodd eu cyfrif i ymarfer ei Iseldireg. FCasglodd y ddau 91 darn o blastig o fewn 10 munud. Dywedodd ei thaid wrthi ymhellach sut mae'r sbwriel yn gorffen fel cawl plastig. Sbardunodd hyn Platt i feddwl mwy am yr amgylchedd, ac yn 7 oed, dechreuodd fudiad hyrwyddo'r weithred o godi plastig. Trwy'r mudiad hwn (Mudiad Codi Plastig, Lilly) dechreuodd ysgogi pobl i godi sbwriel a'i ddidoli'n ofalus. Mae hi'n postio lluniau o'r sbwriel ar gyfryngau cymdeithasol, a thros y blynyddoedd mae Platt wedi codi mwy na 100,000 o ddarnau o sbwriel, yn amrywio o boteli, pecynnau sigaréts, cartonau diod ac ati. Trwy ei mudiad mae Platt hefyd yn rhannu effaith plastig ar fywyd gwyllt a'r ecosystem. Ers mynd yn firaol mae ei menter wedi ennill clod rhyngwladol.

Ers iddi fod yn blentyn, mae Platt wedi dangos hoffter tuag at anifeiliaid, yn enwedig y rhai sy'n cael eu hystyried yn annymunol i'r llygad. Cafodd ei bwlio yn yr ysgol oherwydd hyn. Dim ond un o'i chyfoedion a ddangosodd ddiddordeb yn ei gweithgareddau glanhau. Yna symudodd Platt i Ysgol y Brenin lle cymerodd llawer o'i chyd-ddisgyblion ran yn ei hymdrechion glanhau.

Ym Medi 2019, gwelodd Platt brotest Greta Thunberg y tu allan i Senedd Sweden ynghylch gorfodi Cytundeb Paris. Cafodd ei hysbrydoli a phenderfynodd fynd ar streic hefyd. Ar ôl ychydig wythnosau, ymunodd Greta Thunberg â streiciau Platt yn yr Iseldiroedd, gan ystyried bod yr Iseldiroedd wedi bod yn un o'r allyrwyr uchaf o nwyon tŷ gwydr yn yr Undeb Ewropeaidd. Gwahoddwyd y ddau i Frwsel lle buont mewn rali hinsawdd y tu allan i Senedd Ewrop.

Bob dydd Gwener, mae Platt yn mynd ar streic y tu allan i adeiladau'r llywodraeth i brotestio ynghylch argyfwng yr hinsawdd, yn aml ar ei phen ei hun.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Lilly Platt". *Global Shakers*. Global Shakers. Cyrchwyd 13 Medi 2020.
2. 1 2 3  First-Arai, Leanna (4 Ionawr 2019). "This Plastic Pickup Extraordinaire Will Always Have Your Back: Meet Lilly Platt". *Climate Kids* (yn Almaeneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2019-04-14. Cyrchwyd 13 Medi 2020.
3. ↑  "Meet 11 Year Old Lilly - YouthMundus' Global Youth Ambassador". *YouthMundus Festival* (yn Saesneg). Inner Voice Artists, LLC. 29 April 2019. Cyrchwyd 13 Medi 2020.
4. ↑  "Lilly Platt: Meet Earth.Org's First Global Ambassador!". *Earth.Org - Past | Present | Future*. 9 Medi 2020. Cyrchwyd 13 Medi 2020.
5. ↑  "World Oceans Day Italy | World Oceans Day Online Portal". *unworldoceansday.org*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2020-10-01. Cyrchwyd 13 Medi 2020.
6. ↑  Podder, Api. "Lilly Platt Archives". *Your Mark On The World*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2021-04-20. Cyrchwyd 13 Medi 2020.
7. ↑  Herbert, Megan. "5 things I learned from a 10-year-old climate activist". *Medium* (yn Saesneg). A Medium Corporation. Cyrchwyd 13 Medi 2020.
8. 1 2 3  McCarthy, Joe (17 Mehefin 2020). "This 11-Year-Old Activist Has Picked Up More Than 100,000 Pieces of Plastic". *Global Citizen* (yn Saesneg). Cyrchwyd 13 Medi 2020.
9. ↑  "Lilly's Plastic Pickup mission". *National Geographic Kids*. Creature Media Ltd. 23 Chwefror 2018. Cyrchwyd 13 Medi 2020.
10. ↑  "11 year old Environmentalist Taking Action (and how you can too!) | Lilly Platt | TEDxYOUTH@BSN SPEAKER". *TEDxYouth@BSN*. 27 Awst 2019. Cyrchwyd 13 Medi 2020.
11. ↑  Larsson, Naomi (22 Chwefror 2019). "This 10-Year-Old Is Saving The World By Ditching School". *HuffPost* (yn Saesneg). Verizon Media. Cyrchwyd 13 Medi 2020.
12. ↑  First-Arai, Leanna (4 Ionawr 2019). "This Plastic Pickup Extraordinaire Will Always Have Your Back: Meet Lilly Platt". *Climate Kids* (yn Almaeneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2019-04-14. Cyrchwyd 13 Medi 2020.First-Arai, Leanna (4 Ionawr 2019). "This Plastic Pickup Extraordinaire Will Always Have Your Back: Meet Lilly Platt" Archifwyd 2019-04-14 yn y Peiriant Wayback.. *Climate Kids* (in German). Retrieved 13 September 2020. CS1 maint: discouraged parameter (link)