recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Lyophyllaceae* yw'r **Pengrwm fadreddog** (Lladin: ***Lyophyllum gangraenosum***; Saesneg: *Smoky Domecap*). 'Y Pengrymiaid' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae 'crymiad' yn perthyn yn agos i'r gair 'ymgrymu', crymu, gwyriad, neu blygiad. Mae'r teulu *Lyophyllaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

```
  Mae'r rhywogaeth hon hefyd i'w chanfod yn byw ar dwyni glan y môr, yng Nghymru. 



 

 

```

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Lyophyllaceae
--------------------------------------

Mae gan **Pengrwm fadreddog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Asterotrichum griseum* | Asterotrichum griseum |  |
|
| *Myochromella boudieri* | Myochromella boudieri |  |
|
| *Myochromella inolens* | Myochromella inolens |  |
|
| *Nyctalis asterophora* | Nyctalis asterophora |  |
|
| *Nyctalis caliginosa* | Nyctalis caliginosa |  |
|
| *Nyctalis canaliculata* | Nyctalis canaliculata |  |
|
| *Nyctalis mirabilis* | Nyctalis mirabilis |  |
|
| *Sagaranella tesquorum* | Sagaranella tesquorum |  |
|
| *Sagaranella tylicolor* | Sagaranella tylicolor |  |
|
| *Sphagnurus paluster* | Sphagnurus paluster |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Gwefan www.naturalresources.wales Cyfoeth Naturiol Cymru; adalwyd 23 Chwefror 2020.
3. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
4. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Pengrwm fadreddog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Bonet benfain** (Lladin: ***Mycena leptocephala***; Saesneg: *Nitrous Bonnet*). Y Bonedau yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Bathwyd yr enw o'r gair *Boletus*, sef 'madarchen' yn 1821 gan Linnaeus. Dosbarthwyd y teulu *Tricholomataceae* o fewn urdd yr Agaricales. Disgrifiwyd ac enwyd y tason yma'n wreiddiol gan y naturiaethwr Christiaan Hendrik Persoon.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Asia, Gogledd America a De America. 

Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un cap conig.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffwng
-----

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Bonet benfain** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Collybia daemonica* | Collybia daemonica |  |
|
| *Collybia dealbata* | Collybia dealbata |  |
|
| *Collybia deceptiva* | Collybia deceptiva |  |
|
| *Collybia declinis* | Collybia declinis |  |
|
| *Collybia dehiscens* | Collybia dehiscens |  |
|
| *Collybia delicata* | Collybia delicata |  |
|
| *Collybia delicatella* | Collybia delicatella |  |
|
| *Collybia demangei* | Collybia demangei |  |
|
| *Collybia dentata* | Collybia dentata |  |
|
| *Collybia denticulata* | Collybia denticulata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
2. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Bonet benfain** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor hirbig Kemp** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion hirbig Kemp) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Macrosphenus kempi***; yr enw Saesneg arno yw *Kemp's longbill*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. kempi*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r telor hirbig Kemp yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Minla cynffongoch | Minla ignotincta |  |
|
| Minla cynffonwinau | Minla strigula |  |
|
| Preblyn gwybedog Chapin | Kupeornis chapini |  |
|
| Preblyn mynydd Kupe | Kupeornis gilberti |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor hirbig Kemp** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cynffonlwyd gyffredin** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cynffonlwydion cyffredin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Xenerpestes miniosi***; yr enw Saesneg arno yw *Double-banded greytail*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *X. miniosi*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.

Teulu
-----

Mae'r cynffonlwyd gyffredin yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bochwen resog | Pseudocolaptes boissonneautii |  |
|
| Casiolot coch | Pseudoseisura cristata |  |
|
| Cropiwr Zimmer | Dendroplex kienerii |  |
|
| Cropiwr coronog | Lepidocolaptes affinis |  |
|
| Cropiwr daear gyddfwyn | Upucerthia albigula |  |
|
| Cropiwr pen rhesog | Lepidocolaptes souleyetii |  |
|
| Cropiwr picoch | Hylexetastes perrotii |  |
|
| Cropiwr sythbig | Dendroplex picus |  |
|
| Rhedwr bach y paith | Ochetorhynchus phoenicurus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cynffonlwyd gyffredin** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama a seiliwyd ar lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr Claude Chabrol yw ***Betty*** a gyhoeddwyd yn 1992. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Betty*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Canal+ yn Ffrainc. Cafodd ei ffilmio ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Claude Chabrol a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Matthieu Chabrol. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Stéphane Audran, Christiane Minazzoli, Marie Trintignant, Pierre Vernier, Dominique Reymond, Gilbert Melki, Jean-François Garreaud, Henri Attal, Jean-Marc Roulot, Jean-Michel Noirey, Jean Le Mouël, Pierre Martot, Raoul Curet, Thomas Chabrol, Yves Verhoeven, Yves Lambrecht a Brigitte Chamarande. Mae'r ffilm *Betty (ffilm o 1992)* yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Reservoir Dogs* sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Bernard Zitzermann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Monique Fardoulis sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Betty*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur
Georges Simenon a gyhoeddwyd yn 1961.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Claude Chabrol ar 24 Mehefin 1930 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 23 Ionawr 1956. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1956 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Paris.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Louis Delluc
 * Gwobr Cyflawniad Oes yr Academi Ffilm Ewropeaidd
 * Yr Arth Aur

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 90% (Rotten Tomatoes)
* 6.7/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Claude Chabrol nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Au Cœur Du Mensonge |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1999-01-01 |
| Juste Avant La Nuit |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1971-03-31 |
| Les Biches |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1968-03-22 |
| Les Bonnes Femmes |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1960-01-01 |
| Les Cousins |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1959-01-01 |
| Les Innocents Aux Mains Sales |  | Ffraincyr Almaenyr Eidal | Ffrangeg | 1975-03-26 |
| Merci Pour Le Chocolat |  | FfraincY Swistir | Ffrangeg | 2000-01-01 |
| Poulet Au Vinaigre |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1985-01-01 |
| Ten Days' Wonder |  | Ffraincyr Eidal | Saesneg | 1971-01-01 |
| À Double Tour |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1959-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 8 Tachwedd 2016. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.
2. ↑ . dyddiad cyrchiad: 22 Rhagfyr 2019.
3. 1 2  "Betty". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Harry Piel yw ***Der Dschungel Ruft*** a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Georg Mühlen-Schulte a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Fritz Wenneis. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Paul Henckels, Erik Ode, Gerda Maurus a Raimund Warta. Mae'r ffilm *Der Dschungel Ruft* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Anthony Adverse* sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Károly Vass oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Hildegard Grebner sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Piel ar 12 Gorffenaf 1892 yn Düsseldorf a bu farw ym München ar 25 Tachwedd 1967. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Harry Piel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Achtung Harry! Augen Auf! |  | yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1926-09-14 |
| Der Geheimagent |  | yr Almaen | Almaeneg | 1932-01-01 |
| Der Reiter Ohne Kopf. 1. Die Todesfalle |  | Gweriniaeth Weimar | AlmaenegNo/unknown value | 1921-01-01 |
| Der Reiter Ohne Kopf. 2. Die Geheimnisvolle Macht |  | Gweriniaeth Weimar | AlmaenegNo/unknown value | 1921-01-01 |
| Der Reiter Ohne Kopf. 3. Harry Piels Schwerster Sieg |  | Gweriniaeth Weimar | AlmaenegNo/unknown value | 1921-01-01 |
| Die Geheimnisse Des Zirkus Barré |  | yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1920-01-01 |
| Dämone Der Tiefe |  | yr Almaen | Almaeneg | 1912-01-01 |
| Menschen Und Masken, 1. Teil |  |  | No/unknown value | 1913-01-01 |
| *Night of Mystery* |  | yr Almaen |  | 1927-10-13 |
| *The Last Battle* |  | yr Almaen |  | 1923-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 19 Ebrill 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Colomen ymerodrol gynffonddu** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: colomennod ymerodrol cynffonddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ducula bicolor***; yr enw Saesneg arno yw *Pied imperial pigeon*. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*) sydd yn urdd y *Columbiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *D. bicolor*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r colomen ymerodrol gynffonddu yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Colomen Bolle | Columba bollii |  |
|
| Colomen Rameron | Columba arquatrix |  |
|
| Colomen Somalia | Columba oliviae |  |
|
| Colomen Wyllt | Columba oenas |  |
|
| Colomen dorchwen | Columba albitorques |  |
|
| Colomen graig | Columba livia |  |
|
| Colomen rameron Comoro | Columba pollenii |  |
|
| Colomen warwen | Columba albinucha |  |
|
| Turtur wynebwen Affrica | Columba larvata |  |
|
| Ysguthan | Columba palumbus |  |
|
| Ysguthan Affrica | Columba unicincta |  |
|
| Ysguthan Andaman | Columba palumboides |  |
|
| Ysguthan ddu | Columba janthina |  |
|
| Ysguthan lwyd | Columba pulchricollis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Colomen ymerodrol gynffonddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Marasmiaceae* yw'r **Parasiwt pren bocs** (Lladin: ***Marasmius buxi***; Saesneg: *Box Parachute*). Y Parasiwtiau yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Un o briodweddau cyffredin y grwp yma yw eu bonion cryf, a gallu'r parasiwt i grebachu'n ddim, bron, mewn sychder, ac adfywio pan ddaw glaw. Mae'r teulu *Marasmiaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Marasmiaceae
-------------------------------------

Mae gan **Parasiwt pren bocs** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Cephaloscypha mairei* | Cephaloscypha mairei |  |
|
| *Chaetocalathus asperifolius* | Chaetocalathus asperifolius |  |
|
| *Chaetocalathus cheelii* | Chaetocalathus cheelii |  |
|
| *Chaetocalathus cocciformis* | Chaetocalathus cocciformis |  |
|
| *Chaetocalathus craterellus* | Chaetocalathus craterellus |  |
|
| *Chaetocalathus eurysporus* | Chaetocalathus eurysporus |  |
|
| *Chaetocalathus liliputianus* | Chaetocalathus liliputianus |  |
|
| *Chaetocalathus semisupinus* | Chaetocalathus semisupinus |  |
|
| *Collybiopsis rimutaka* | Collybiopsis rimutaka |  |
|
| *Cymatella minima* | Cymatella minima |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Parasiwt pren bocs** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Cristina Comencini yw ***Latin Lover*** a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Puglia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Cristina Comencini a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Andrea Farri. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan 01 Distribution.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Virna Lisi, Valeria Bruni Tedeschi, Marisa Paredes, Candela Peña, Pihla Viitala, Lluís Homar, Jordi Mollà, Angela Finocchiaro, Toni Bertorelli, Neri Marcorè, Claudio Gioè a Francesco Scianna. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Black Mass* sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Italo Petriccione oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Cristina Comencini ar 8 Mai 1956 yn Rhufain. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1982 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol La Sapienza.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Swyddog Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Cristina Comencini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Another World Is Possible* |  | yr Eidal | 2001-01-01 |
| *Black and White* |  | yr Eidal | 2008-01-01 |
| Il Più Bel Giorno Della Mia Vita |  | yr Eidaly Deyrnas Gyfunol | 2002-01-01 |
| La bestia nel cuore |  | yr EidalFfrainc | 2005-01-01 |
| Liberate i Pesci! |  | yr Eidal | 2000-01-28 |
| *Marriages* |  | yr Eidal | 1998-01-01 |
| Quando La Notte |  | yr Eidal | 2011-01-01 |
| The Amusements of Private Life |  | Ffraincyr Eidal | 1992-01-01 |
| The End is Known |  | yr EidalFfrainc | 1992-01-01 |
| Va' dove ti porta il cuore |  | yr Eidal | 1996-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. iaith y gwaith neu'r enw: Almaeneg. dyddiad cyrchiad: 21 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 2 Mai 2016.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Cortinariaceae* yw'r **Cap ffibr hollt** (Lladin: ***Inocybe rimosa***; Saesneg: *Split Fibrecap*). 'Y Capiau Ffibr' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Y gair Groeg am y genws hwn yw *Inocybe*, sef 'cap wedi'i wneud o ffibr', a bathwyd y gair gan y botanegydd o Sweden, Elias Magnus Fries. Mae'r teulu *Cortinariaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r cemegolion o fewn y ffwng yma'n wenwynig.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Cortinariaceae
---------------------------------------

Mae gan **Cap ffibr hollt** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Cortinarius lamproxanthus* | Cortinarius lamproxanthus |  |
|
| *Cortinarius lavendulensis* | Cortinarius lavendulensis |  |
|
| *Cortinarius lepidus* | Cortinarius lepidus |  |
|
| *Cortinarius leucocephalus* | Cortinarius leucocephalus |  |
|
| *Cortinarius livor* | Cortinarius livor |  |
|
| *Cortinarius lubricanescens* | Cortinarius lubricanescens |  |
|
| *Cortinarius luteinus* | Cortinarius luteinus |  |
|
| *Cortinarius luteirufescens* | Cortinarius luteirufescens |  |
|
| *Cortinarius luteobrunneus* | Cortinarius luteobrunneus |  |
|
| *Cortinarius magellanicus* | Cortinarius magellanicus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap ffibr hollt** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Pinc ysgarlad** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pincod ysgarlad) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Haematospiza sipahi***; yr enw Saesneg arno yw *Scarlet finch*. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. sipahi*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r pinc ysgarlad yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q777369 | Carpodacus waltoni eos |  |
|
| Ji-binc | Fringilla coelebs |  |
|
| Pinc glas | Fringilla teydea |  |
|
| Pinc mynydd | Fringilla montifringilla |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Pinc ysgarlad** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Dante Lam yw ***Tân Cydwybod*** a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd gan Dante Lam yng Ngweriniaeth Pobl Tsieina. Lleolwyd y stori yn Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Cantoneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Henry Lai Wan-man. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Leon Lai, Vivian Hsu, Wilfred Lau, Michelle Ye, Liu Kai-chi, Richie Jen a Wang Baoqiang. Mae'r ffilm *Tân Cydwybod* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inception* sef ffilm wyddonias
llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 200 o ffilmiau Cantoneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Dante Lam ar 1 Gorffenaf 1964 yn Hong Cong. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Ffilm Hong Kong am y Cyfarwyddwr Gorau

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Dante Lam nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Beast Stalker* |  | Hong Cong | 2008-11-27 |
| *Bursting Point* |  | Hong CongGweriniaeth Pobl Tsieina | 2023-12-08 |
| Bwystfilod o Heddlu |  | Hong Cong | 1998-04-09 |
| Effaith Gefeilliaid |  | Hong Cong | 2003-01-01 |
| Marchog y Storm |  | Gweriniaeth Pobl TsieinaHong Cong | 2008-01-01 |
| *The Battle at Lake Changjin II* |  | Gweriniaeth Pobl Tsieina | 2022-02-01 |
| *The Stool Pigeon* |  | Gweriniaeth Pobl TsieinaHong Cong | 2010-08-26 |
| The Viral Factor |  | Gweriniaeth Pobl TsieinaHong Cong | 2012-01-01 |
| Thunderbolt |  | Hong Cong | 1995-01-01 |
| Y Frwydr yn Llyn Changjin |  | Gweriniaeth Pobl Tsieina | 2021-09-20 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Xylariaceae* yw'r **Bysedd main y meirw** (Lladin: ***Xylaria longipes***; Saesneg: *Dead Moll's Fingers*). Y Cyrn A'r Bysedd yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r ddau air yma'n cyfeirio at siapau'r ffyngau sydd yn y grwp hwn. Mae'r teulu *Xylariaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Xylariales.

Ceir cryn dystiolaeth, dros y blynyddoedd, na ellir bwyta'r ffyngau hyn.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Asia a Gogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Xylariaceae
------------------------------------

Mae gan **Bysedd main y meirw** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Camillea tinctor* | Hypoxylon tinctor |  |
|
| Dafaden bedw | Hypoxylon multiforme |  |
|
| Dafaden cyll | Hypoxylon fuscum |  |
|
| Dafaden ffawydd | Hypoxylon fragiforme |  |
|
| Dafaden rydlyd | Hypoxylon rubiginosum |  |
|
| *Hypoxylon aeruginosum* | Hypoxylon aeruginosum |  |
|
| *Hypoxylon allantoideum* | Hypoxylon allantoideum |  |
|
| *Hypoxylon anomalum* | Hypoxylon anomalum |  |
|
| *Hypoxylon howeanum* | Hypoxylon howeanum |  |
|
| *Hypoxylon vogesiacum* | Hypoxylon vogesiacum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Bysedd main y meirw** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr David Lean yw ***This Happy Breed*** a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd gan Noël Coward yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Anthony Havelock-Allan a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Muir Mathieson. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Laurence Olivier, Bessie Love, Celia Johnson, Anita Page, John Mills, Kay Walsh, Stanley Holloway, Robert Newton, Amy Veness ac Alison Leggatt. Mae'r ffilm *This Happy Breed* yn 115 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Double Indemnity* ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Ronald Neame oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jack Harris sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm David Lean ar 25 Mawrth 1908 yn Croydon a bu farw yn Limehouse ar 13 Chwefror 2008. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1934 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Leighton Park School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* CBE
 * Gwobr Urdd Cyfarwyddwyr America
 * Gwobr Cymdeithas Academi BAFTA
 * Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr am Gyfraniad Gydol Oes AFI
 * Gwobr Golden Globe am Gyfarwyddwr Gorau
 * Yr Arth Aur
 * Gwobr y Bwrdd Adolygu Cenedlaethol am y Ffilm Orau
 * Marchog Faglor

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd David Lean nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| A Passage to India |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau AmericaAwstralia | 1984-01-01 |
| *Blithe Spirit* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1945-01-01 |
| Brief Encounter |  | y Deyrnas Gyfunol | 1945-01-01 |
| *Doctor Zhivago* |  | Unol Daleithiau Americayr Eidal | 1965-12-22 |
| *Great Expectations* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1946-01-01 |
| In Which We Serve |  | y Deyrnas Gyfunol | 1942-01-01 |
| Lawrence of Arabia |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | 1962-01-01 |
| *Oliver Twist* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1948-01-01 |
| The Bridge On The River Kwai |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | 1957-01-01 |
| The Greatest Story Ever Told |  | Unol Daleithiau America | 1965-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 16 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 16 Ebrill 2016.
3. ↑  "1974 Film Fellowship | BAFTA Awards". Cyrchwyd 25 Mawrth 2020.
4. ↑  *Oxford Dictionary of National Biography*.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Drywdelor** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywdelorion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Zeledonia coronata***; yr enw Saesneg arno yw *Wrenthrush*. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *Z. coronata*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r drywdelor yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn gyddf-felyn Belding | Geothlypis beldingi |  |
|
| Aderyn gyddf-felyn cycyllog | Geothlypis nelsoni |  |
|
| Aderyn gyddf-felyn cyffredin | Geothlypis trichas |  |
|
| Aderyn gyddf-felyn y Bahamas | Geothlypis rostrata |  |
|
| Telor Bachman | Vermivora bachmanii |  |
|
| Telor euradain | Vermivora chrysoptera |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Drywdelor** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Minifet pigfyr** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: minifetiaid pigfyr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pericrocotus brevirostris***; yr enw Saesneg arno yw *Short-billed minivet*. Mae'n perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: *Campephagidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. brevirostris*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r minifet pigfyr yn perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: *Campephagidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cog-gigydd Grauer | Ceblepyris graueri |  |
|
| Cog-gigydd bronwyn | Coracina pectoralis |  |
|
| Cog-gigydd tagellog y dwyrain | Lobotos oriolinus |  |
|
| Lobotos lobatus | Lobotos lobatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Minifet pigfyr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cnocell werdd** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau gwyrddion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Picus viridis***; yr enw Saesneg arno yw *Green woodpecker*. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain gan gynnwys yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. viridis*, sef enw'r rhywogaeth.

Cnocell weddol fawr o ran maint yw'r Gnocell Werdd, tua 30–36 cm o hyd a 45–51 cm ar draws yr adenydd. Fel yr awgryma'r enw, aderyn gwyrdd ydyw, gyda gwyrdd-felyn goleuach ar y bol. Mae'n byw mewn coedwigoedd bychain gyda gwrychoedd a thir agored gerllaw; ac mae poblogaeth dda o forgrug yn bwysig iddo. I nythu, mae'n torri twll hyd at droedfedd o ddyfnder mewn pren marw neu feddal, twll mwy na'r rhan fwyaf o'r cnocellod eraill.

Ceir niferoedd sylweddol o'r gnocell yma yng Nghymru, er ei fod yn llai cyffredin na'r Gnocell Fraith Fwyaf.

Dosbarthiad y Gnocell Werdd
*Picus viridis*

Teulu
-----

Mae'r cnocell werdd yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cnocell fraith Japan | Yungipicus kizuki |  |
|
| Cnocell gorunfrown | Yungipicus moluccensis |  |
|
| Corgnocell Temminck | Yungipicus temminckii |  |
|
| Corgnocell y Philipinau | Yungipicus maculatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cnocell werdd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Pila diwca cyffredin** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pilaon diwca cyffredin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Diuca diuca***; yr enw Saesneg arno yw *Common diuca finch*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *D. diuca*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r pila diwca cyffredin yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras adeinwyn | Calamospiza melanocorys |  |
|
| Bras rhesog | Oriturus superciliosus |  |
|
| Pila Ynys Cocos | Pinaroloxias inornata |  |
|
| Pila cribgoch y De | Coryphospingus cucullatus |  |
|
| Pila cribgoch y Gogledd | Coryphospingus pileatus |  |
|
| Pila troedfawr | Pezopetes capitalis |  |
|
| Twinc gwair plaen | Tiaris obscurus |  |
|
| Twinc gwair tywyll | Tiaris fuliginosus |  |
|
| Yellow-faced grassquit | Tiaris olivaceus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Pila diwca cyffredin** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Brych Cataponera** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brychion Cataponera) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cataponera turdoides***; yr enw Saesneg arno yw *Cataponera thrush*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. turdoides*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r brych Cataponera yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych Yemen | Turdus menachensis |  |
|
| Brych gwyrddfelyn | Turdus olivaceus |  |
|
| Brych mawr | Turdus fuscater |  |
|
| Mwyalch Adeinlwyd | Turdus boulboul |  |
|
| Mwyalch dorchwen | Turdus albocinctus |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |
|
| Robin gefnwinau | Turdus rufopalliatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Brych Cataponera** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tanagr du a gwyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod du a gwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Conothraupis speculigera***; yr enw Saesneg arno yw *Black and white tanager*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. speculigera*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tanagr du a gwyn yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras adeinwyn | Calamospiza melanocorys |  |
|
| Bras rhesog | Oriturus superciliosus |  |
|
| Pila Ynys Cocos | Pinaroloxias inornata |  |
|
| Pila cribgoch y De | Coryphospingus cucullatus |  |
|
| Pila cribgoch y Gogledd | Coryphospingus pileatus |  |
|
| Pila troedfawr | Pezopetes capitalis |  |
|
| Twinc gwair plaen | Tiaris obscurus |  |
|
| Twinc gwair tywyll | Tiaris fuliginosus |  |
|
| Yellow-faced grassquit | Tiaris olivaceus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tanagr du a gwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cwtiar fawr** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cwtieir mawrion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Fulica gigantea***; yr enw Saesneg arno yw *Giant coot*. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *F. gigantea*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

```
Ni all hedfan, er fod ganddo adenydd.
```

Teulu
-----

Mae'r cwtiar fawr yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Rhegen Magellan | Rallus antarcticus |  |
|
| Rhegen Nkulengu | Himantornis haematopus |  |
|
| Rhegen Prydain Newydd | Gallirallus insignis |  |
|
| Rhegen Ynys Lord Howe | Gallirallus sylvestris |  |
|
| Rhegen dŵr | Rallus aquaticus |  |
|
| Rhegen fochlwyd | Rallus limicola |  |
|
| Rhegen yr ŷd | Crex crex |  |
|
| Weca | Gallirallus australis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cwtiar fawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Coch dan adain** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cochion dan adain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Turdus iliacus***; yr enw Saesneg arno yw *Redwing*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. iliacus*, sef enw'r rhywogaeth.

Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Ewrop. Mae'n aderyn cyffredin yng Nghymru yn y gaeaf, ond nid ymddengys fod cofnod iddo nythu yma, er fod nifer fychan o barau yn nythu yn Yr Alban ar brydiau. Mae'r Coch Dan-aden yn aderyn mudol, sy'n symud tua'r de a thua'r gorllewin yn y gaeaf. Maent yn nythu mewn fforestydd, ond yn adeiladu'r nyth mewn llwyni neu ar lawr.

Mae'n nythu trwy rannau gogleddol Ewrop ac Asia ac yn aderyn cyfarwydd ymhellach i'r de yn y gaeaf.

Nyth Coch Dan-aden.
Gellir ei adnabod o'r cefn brown a bol wyn gyda rhesi neu smotiau tywyll, y lliw coch ar yr ochrau ac o dan yr adenydd a'r llinell wen amlwg uwchben y llygad. Mae tua'r un faint a Bronfraith. Ei brif fwyd yw pryfed yn yr haf ac aeron yn y gaeaf. Yn y gaeaf mae'n aml yn ymgasglu'n heidiau mawr, weithiau yn gymysg gyda'r Socan Eira.

Teulu
-----

Mae'r coch dan adain yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych Aztec | Ridgwayia pinicola |  |
|
| Brych Cataponera | Cataponera turdoides |  |
|
| Brych amrywiol | Ixoreus naevius |  |
|
| Brych y goedwig | Hylocichla mustelina |  |
|
| Crec meini | Pinarornis plumosus |  |
|
| Crec morgrug Finsch | Stizorhina finschi |  |
|
| Crec morgrug gwinau | Stizorhina fraseri |  |
|
| Trydarwr bronddu | Chlamydochaera jefferyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Coch dan adain** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*