}

Nodyn:FIAV Nodyn:FIAV Nodyn:FIAV Nodyn:FIAV
Fersiwn 'gwennol' o'r faner, answyddogol on poblogaidd yn yr Ynysoedd
Y faner wreiddiol yn cael eu harddangos yn eglwys Fámjin
Croes Lychlynaidd goch yn fewnol, glas yn allanol ar faes gwyn yw **baner Ynysoedd Ffaröe**, a elwir yn y *Merkið*. Mae'r ynysoedd yn genedl hunan-lywodraethol o fewn Teyrnas Denmarc.

Ystyr yr enw *Merkið* yn syml ac yn gyffredinol yw baner neu farc ond fe'i defnyddir gan amlaf i gyfeirio'n uniongyrchol at faner yr ynysoedd hyn.

Dyluniad a symbolaeth
---------------------

Fel gwlad Nordig a'i phoblogaeth yn ddisgynyddion i'r Llychlynwyr mae'r Merkið yn dilyn dyluniad adnabyddus y 'Groes Nordaidd' lle gorwedda'r groes i'r chwith o'r canol. Yn fwy penodol mae'n dilyn patrwm baneri Norwy a Gwlad yr Iâ lle ceir dwy groes ar ben ei gilydd yn hytrach nag un fel y gwelir ym maneri Sweden, Denmarc a'r Ffindir.

Gorwedda croes goch gydag ymyl las ar gefndir wen.

Mae'r coch a'r glas yn liwiau a welir ym maneri eraill gwledydd Llychllyn ac yn dynodi perthynas agos yr ynysoedd gyda'r byd hwnnw. Mae'r gwyn yn symbol o ewyn y môr ac awyr gwyn pur yr Ynysoedd.

Hanes
-----

Dyfeiswyd y faner yn 1919 gan Jens Oliver Lisberg ac eraill tra oedd yn fyfyriwr yn Copenhagen, prifddinas Denmarc. Chwifiwyd y faner am y tro cyntaf ar Ynysoedd Ffaröe mewn priodas ar 22 Mehefin 1919 ym mhentref Fámjin ar Suðuroy, ynys fwyaf deheuol yr ynysfor.

Ar Ebrill 1940 a chyda Denmarc wedi ei meddiannu gan y Natsïaid a heb reolaeth dros yr Ynysoedd fe lansiodd Llywodraeth Prydain dan gyfarwyddid Winston Churchill 'Operation Valentine' er mwyn cipio Ynysoedd Ffaröe a sicrhau na byddent yn cael eu meddiannu gan yr Almaenwyr. Roedd gan yr ynysoedd hyd at hynny statws *amt* (sir) yn unig o fewn gwladwriaeth Denmarc. Ar 23 Ebrill 1940 yn dilyn trafodaethau gyda'r awdurdodau Danaidd a chyngor Løgting yr Ynysoedd, penderfynodd Llywodraeth Prydain gydnabod y faner ar longau a chychod Ynysoedd Ffaröe. Yn dilyn y statws 'rhyngwladol' hwn fe gydnabu Denmarc y faner fel baner genedlaethol Ynysoedd Ffaröe yn Neddf Hunanlywodraeth 23 Mawrth 1948.

Fe ddethlir 25 Ebrill yn flynyddol hyd heddiw fel gŵyl genedlaethol Flaggdagur (diwrnod y faner).

Mae'r faner wreiddiol a chwifiwyd yn 1919 i'w gweld yn eglwys Fámjin yn Suðuroy.

Baneri eraill Ynysoedd Ffaröe
-----------------------------

Nid oedd gan Ynysoedd Ffaröe unrhyw statws genedlaethol cyn Deddf Hunanlywodraeth 1948. Cyn hynny roedd ond yn sir o fewn teyrnas Denmarc.

Defnyddiwyd baner Denmarc neu faner Undeb Kalmar ganddi (os o gwbl).

Yn ystod y 19 ganrif ceir enghreifftiau o faneri o ddafad neu faharen wen 'passant' ar gefndir las o fewn ffrâm coch. O gofio mai ystyr 'Føroyar' yw 'dafad' does dim syndod i symbol mor amlwg gael ei ddefnyddio.

Defnyddiwyd maharen gorniog ar gefndir las fel arfbais Senedd Ynysoedd Ffaröe, y Løgting. Bellach, ers 1 Ebrill 2004 cyhoeddodd swyddfa Prif Weinidog yr Ynysoedd y byddai ei Weinidogion a'i swyddfeydd yn defnyddio arfbais Ffaröe ar wedd newydd, wedi ei seilio ar gynllun ar seddi yn Kirkjubøur, cartref esgobaeth yr Ynysoedd. Addaswyd rhywfaint ar y cynlluniau blaenorol gan dynnu ar ysbrydoliaeth o liwiau'r faner. Ychwaengwyd tafod goch a hefyd lliw melyn eurog i'r carnau a'r cyrn. Caiff yr arfbais ei defnyddio gan aelodau'r Cabinet a chynrychiolwyr swyddogol yr Ynysoedd.

Y Faner mewn diwylliant poblogaidd
----------------------------------

Gwelir y Merkið mewn fideo i'r gân "*Declare Independence Declare Independence*" gan y gantores, Björk. Yn y gân mae'r gantores, sy'n dod o Wlad yr Iâ (gwlad oedd yn drefedigaeth i Ddenmarc ac sydd ag iaith debyg iawn i'r Ffoareg) yn ceisio ysbrydoli cenhedloedd i gyhoeddi eu hanibyniaeth. Gwelir baner Ynysoedd Ffaröe a'r Ynys Las (sydd hefyd yn rhan o deyrnas Denmarc) yn y fideo.

Dathliadau Canmlwyddiant
------------------------

Cynhaliwyd dathliadau canmlwyddiant y faner ym mis Mai a Mehefin 2019 wrth i longau hwylio pren traddodiadol Ffaraoeg, hwylio o'r Ynysoedd a galw mewn gwahanol drefi yn Nenmarc. Roeddynt yn cofnodi'r ffaith i'r faner gael ei chodi'n gyhoeddus am y tro cyntaf mewn priodas yn nhref Fredensborg, 30 km i'r gogledd o'r brifddinas, Copenhagen ar 2 Mehefin 1919. Cafwyd canu, areithiau a phobl mewn gwisg draddodiadol Ffaroeg ar hyd y daith.

Oriel
-----

* Baner Undeb Kalmar, yr oedd Ynysoedd Ffaröe yn rhan ohoni.Baner Undeb Kalmar, yr oedd Ynysoedd Ffaröe yn rhan ohoni.
* Baner Ynysoedd y Ffaröe yn y 19g.Baner Ynysoedd y Ffaröe yn y 19g.
* Arfbais Llywodraeth Ynysoedd Ffaröe ers 2004.Arfbais Llywodraeth Ynysoedd Ffaröe ers 2004.
* Baner gyfoes Ynysoedd Ffaröe.Baner gyfoes Ynysoedd Ffaröe.

Dolenni allanol
---------------

* Gwybodaeth am y Faner ar wefan faroeislands.fo

Ffynonellau
-----------

* *Complete Flags of the World* (Dorling Kindersley, 2002)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2021-10-05. Cyrchwyd 2019-06-12.
2. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| gw • sg • goBaneri Ewrop |
| --- |
|  |
| Gwladwriaethau sofranaidd | 
Albania **·** Yr Almaen **·** Andorra **·** Awstria **·** Belarws **·** Gwlad Belg **·** Bosnia-Hertsegofina **·** Bwlgaria **·** Croatia **·** Denmarc **·** Y Deyrnas Unedig (Yr Alban • Cymru • Gogledd Iwerddon • Lloegr) **·** Yr Eidal **·** Estonia **·** Y Ffindir **·**  Y Fatican **·** Ffrainc **·** Gwlad Groeg **·** Hwngari **·** Gwlad yr Iâ **·** Yr Iseldiroedd **·** Gweriniaeth Iwerddon **·** Latfia **·** Liechtenstein **·** Lithwania **·** Lwcsembwrg **·** Gweriniaeth Macedonia **·** Malta **·** Moldofa **·** Monaco **·** Montenegro **·** Norwy **·** Portiwgal **·** Gwlad Pwyl **·** Rwmania **·** San Marino **·** Sbaen **·** Serbia **·** Slofacia **·** Slofenia **·** Sweden **·** Y Swistir **·** Y Weriniaeth Tsiec **·** Wcráin
 |
|  |
| Gwladwriaethau trawsgyfandirol | 
Armenia1 **·** Aserbaijan2 **·** Cyprus1 **·** Georgia2 **·** Casachstan3 **·** Rwsia3 **·** Twrci3
 |
|  |
| Tiriogaethau dibynnol,ardaloedd ymreolaethol,a thiriogaethau eraill | 
*Abkhazia* 2 **·** Ajaria1 **·** Akrotiri a Dhekelia **·** Åland **·** Azores **·** Crimea **·** *De Ossetia* 2 **·** Føroyar **·** Gagauzia **·** Gibraltar **·** *Gogledd Cyprus*1 **·** Jan Mayen **·** Jersey **·** *Kosovo* **·** Madeira4 **·** *Nagorno-Karabakh*1 **·** Nakhchivan1 **·** Svalbard **·** *Transnistria* **·** Ynys y Garn **·** Yr Ynys Las5 **·** Ynys Manaw
 |
|  |
| Dynodir gwlad anghydnabyddedig neu a gydnabyddir yn rhannol gan *lythrennau italig*.1 Yn Ne Orllewin Asia yn gyfan gwbwl.  2 Yn rhannol neu'n gyfan gwbwl yn Asia, yn dibynnu ar ddiffiniadau'r ffiniau rhwng Ewrop ac Asia.  3 Gyda'r mwyafrif o'i thir yn Asia.  4 Ar Blât Affrica.  5 Ar Blât Gogledd America. |

 |