Mae ***Nixon yn China*** yn opera mewn tair act gan John Adams, gyda libreto gan Alice Goodman. Dyma oedd opera gyntaf Adams, cafodd ei ysbrydoli gan ymweliad Richard Nixon, Arlywydd yr UD, â China ym 1972.

Cefndir
-------

Perfformiwyd y gwaith am y tro cyntaf yn yr Houston Grand Opera ar 22 Hydref, 1987, mewn cynhyrchiad gan Peter Sellars gyda choreograffi gan Mark Morris. Pan aeth Sellars at Adams gyda’r syniad ar gyfer yr opera ym 1983, roedd Adams yn gyndyn i ddechrau. Penderfynodd yn y pen draw y gallai’r gwaith fod yn astudiaeth o sut mae chwedlau yn dod i fodolaeth, a derbyniodd y prosiect. Roedd libreto Goodman yn ganlyniad cryn ymchwil i ymweliad Nixon, er iddi ddiystyru'r mwyafrif o ffynonellau a gyhoeddwyd ar ôl taith 1972.

I greu'r synau roedd o eisiau, rhoddodd Adams adran sacsoffon fawr, offerynnau taro ychwanegol, a syntheseiddydd electronig yn y gerddorfa. Er ei fod yn cael ei ddisgrifio weithiau fel un lleiafsymiol, mae'r sgôr yn arddangos amrywiaeth o arddulliau cerddorol. Mae cofleidio minimaliaeth yn arddull Philip Glass ochr yn ochr â darnau sy'n adleisio cyfansoddwyr y 19eg ganrif fel Wagner a Johann Strauss. Gyda'r elfennau hyn, mae Adams yn cymysgu arddull neo-glasurol Stravinski o'r 20g, cyfeiriadau jazz, a synau band mawr sy'n atgoffa rhywun o ieuenctid Nixon yn y 1930au. Mae'r cyfuniad o'r elfennau hyn yn amrywio'n aml i adlewyrchu newidiadau dramatig ar y llwyfan.

Yn dilyn première 1987, derbyniodd yr opera adolygiadau cymysg; wfftiodd rhai beirniaid y gwaith, gan ragweld y byddai'n diflannu cyn bo hir. Fodd bynnag, fe'i cyflwynwyd ar sawl achlysur ers hynny, yn Ewrop a Gogledd America, ac fe'i recordiwyd o leiaf bum gwaith. Yn 2011, derbyniodd yr opera ei ymddangosiad cyntaf yn yr Opera Metropolitan, cynhyrchiad yn seiliedig ar y setiau gwreiddiol, ac yn yr un flwyddyn cafodd gynhyrchiad haniaethol yn Toronto gan Gwmni Opera Canada. Mae barn feirniadol ddiweddar wedi tueddu i gydnabod y gwaith fel cyfraniad sylweddol a pharhaol i opera Americanaidd.

Rolau
-----

| Rôl  | Math o lais | Cast y premiere  Houston, 22 Hydref, 1987 (Arweinydd: John DeMain ) |
| --- | --- | --- |
| Richard Nixon | bariton | James Maddalena |
| Pat Nixon | soprano | Carolann Page |
| Chou En-lai | bariton | Sanford Sylvan |
| Mao Tse-tung | tenor | John Duykers |
| Henry Kissinger | bas | Thomas Hammons |
| Chiang Ch'ing (Madame Mao) | soprano coloratwra | Trudy Ellen Craney |
| Nancy Tang,  Prif Ysgrifennydd Mao | mezzo-soprano | Mari Opatz |
| Ail ysgrifennydd i Mao | alto | Stephanie Friedman |
| Trydydd ysgrifennydd i Mao | contralto | Marion Dry |
| *Dawnswyr, milisia, dinasyddion Peking* |

1. ↑  aka Tang Wensheng

Crynodeb
--------

**Amser**: Chwefror 1972.
**Lle**: Yn Peking a'r cyffiniau.
### Act 1

 Pat Nixon ar daith o amgylch Peking, 23 Chwefror, 1972.
Ym Maes Awyr Peking, mae mintai o fyddin Tsieina yn aros i awyren arlywyddol America "*Spirit of '76*" gyrraedd, gan gario Nixon a'i barti. Mae'r corws milwrol yn canu'r *Three Rules of Discipline and Eight Points for Attention.*. Ar ôl i'r awyren glanio, mae Nixon yn ymddangos gyda Pat Nixon a Henry Kissinger. Mae'r arlywydd yn cyfnewid cyfarchion rhwysgfawr gyda'r arweinydd Tsieineaidd, Chou En-lai, sy'n arwain y parti groeso. Mae Nixon yn siarad am arwyddocâd hanesyddol yr ymweliad, a'i obeithion a'i ofnau am y cyfarfyddiad *(News has a kind of mystery)*. Mae'r olygfa'n newid i stydi'r Cadeirydd Mao, lle mae'r Cadeirydd yn aros i'r parti arlywyddol gyrraedd. Mae Nixon a Kissinger yn ymuno â Chou, ac mae Mao a’r arlywydd yn siarad am bethau cyffredinol wrth i ffotograffwyr recordio’r olygfa. Yn y drafodaeth sy'n dilyn, mae'r Americaniaid yn cael eu drysu gan sylwadau gnomig ac anhreiddiadwy Mao, sy'n cael eu chwyddo gan ei ysgrifenyddion ac yn aml gan Chou. Mae'r olygfa'n newid eto, i wledd y noson yn Neuadd Fawr y Bobl. Mae Chou yn cynnig llwncdestun i'r ymwelwyr Americanaidd *(We have begun to celebrate the different ways)* ac mae Nixon yn ymateb (*I have attended many feasts*), ac ar ôl hynny mae'r llwncdestunau yn parhau wrth i'r awyrgylch ddod yn fwyfwy afieithus. Mae Nixon, gwleidydd a gododd i amlygrwydd o herwydd ei wrthwynebiad i gomiwnyddiaeth, yn cyhoeddi: *Everyone, listen; just let me say one thing. I opposed China, I was wrong.* 

### Act 2

Golygfa o'r bale *The Red Detachment of Women*, a welwyd gan y teulu Nixon ar 22 Chwefror, 1972
Mae Pat Nixon ar daith o amgylch y ddinas, gyda thywyswyr. Mae gweithwyr ffatri yn cyflwyno eliffant model bach iddi sydd, wrth ei bodd gan fod eliffant yn symbol y Blaid Weriniaethol sy'n cael ei harwain gan ei gŵr. Mae hi'n ymweld â chomiwn lle mae hi'n cael ei chyfarch yn frwd, ac yn cael ei swyno gan y gemau plant y mae'n gweld yn yr ysgol. Mae hi'n canu *I used to be a teacher many years ago and now I'm here to learn from you*. Mae hi'n symud ymlaen i'r Palas Haf, lle mae'n rhagweld dyfodol heddychlon i'r byd mewn aria fyfyriol *(This is prophetic)*. Gyda'r nos mae'r parti arlywyddol, fel gwesteion gwraig Mao, Chiang Ch'ing, yn mynychu'r Opera Peking ar gyfer perfformiad o'r opera bale gwleidyddol *The Red Detachment of Women*. Mae hyn yn darlunio cwymp asiant landlord creulon a diegwyddor (wedi'i chwarae gan actor sy'n debyg iawn i Kissinger) yn nwylo gweithwyr chwyldroadol menywod dewr. Mae'r weithred yn effeithio'n ddwfn ar y teulu Nixon; ar un adeg mae Pat yn rhuthro ar y llwyfan i helpu merch werinol y mae hi'n meddwl sy'n cael ei chwipio i farwolaeth. Wrth i'r weithred lwyfan ddod i ben, mae Chiang Ch'ing, yn ddig wrth y camddehongliad ymddangosiadol o neges y darn, yn canu aria lem (*I am the wife of Mao Tse-tung*), gan ganmol y Chwyldro Diwylliannol a gogoneddu ei rhan ei hun ynddo. Mae corws chwyldroadol yn adleisio ei geiriau.

### Act 3

Ar noson olaf yr ymweliad, wrth iddynt orwedd yn eu gwelyau, mae'r prif gymeriadau'n myfyrio ar eu hanes personol mewn cyfres swreal o ddeialogau wedi'u plethu. Mae Nixon a Pat yn cofio brwydrau eu hieuenctid; Mae Nixon yn dwyn atgofion amser rhyfel (*Sitting round the radio*). Mae Mao a Chiang Ch'ing yn dawnsio gyda'i gilydd, wrth i'r Cadeirydd gofio'r "seren fach" a ddaeth i'w bencadlys yn nyddiau cynnar y chwyldro (*the tasty little starlet*). Wrth iddyn nhw hel atgofion, mae Chiang Ch'ing yn honni "na ddylai'r chwyldro ddod i ben" (*the revolution must not end*). Mae Chou yn myfyrio ar ei ben ei hun; mae'r opera'n gorffen ar nodyn meddylgar gyda'i aria *I am old and I cannot sleep*, gan ofyn: "Faint o'r hyn a wnaethom oedd yn dda?".

Rhestr o ariâu a dilyniannau cerddorol
--------------------------------------


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Act 1*** Cyflwyniad cerddorfaol
* *"Soldiers of heaven hold the sky"* (Corws)
* *"The people are the heroes now"* (Corws)
* *Arrival of the Spirit of '76* (Orchestra)
* *"Your flight was smooth, I hope?"* (Chou, Nixon)
* *"News has a kind of mystery"* (Nixon, Chou, Kissinger)
* *"I can't talk very well"* (Mao, Nixon, Chou, Kissinger, ysgrifenyddion)
* *"We no longer need Confucius"* (Mao a'r ysgrifenyddion)
* *"Like the Ming Tombs"* (Nixon, Mao, Chou, Kissinger, ysgrifenyddion)
* *"The night is young"* (Nixon, Pat, Chou, Kissinger, corws)
* *"Ladies and gentlemen, comrades and friends, we have begun to celebrate ..."* (Chou)
* *"Mr Premier, distinguished guests, I have attended many feasts ..."* (Nixon)
* *"This is the hour!" (Nixon, Chou, Pat, Kissinger, corws)*
 | **Act 2*** *"I don't daydream and I don't look back"* (Pat)
* *"Look down, look down"* (Chorus, Pat, ysgrifenyddion)
* *"This is prophetic"* (Pat)
* *"At last the weather's warming up"* (Pat a'r corws)
* ***The Red Detachment of Women***:
	+ *"Young as we are"* (Ysgrifenyddion)
	+ *"Oh what a day"* (Kissinger (fel Lao Szu), corws, ysgrifenyddion)
	+ *"Whip her to death"* (Kissinger (fel Lao Szu), Pat, Nixon)
	+ *"Tropical storm"* (cerddorfa, Pat, Nixon)
	+ *"Flesh rebels"* (Corws)
	+ *"I have my brief"* (Kissinger (fel Lao Szu), Nixon)
	+ *"It seems so strange"* (Corws, Chiang Ch'ing, Pat, Nixon, ysgrifennydd)
* *"I am the wife of Mao Tse-tung"* (Chiang Ch'ing, corws)
 | **Act 3*** Cyflwyniad cerddorfaol
* *"Some men you cannot satisfy"* (Kissinger, Nixon, Pat, Chou, Chiang Ch'ing)
* *"I am no one"* (Mao, Chou, Kissinger, Chiang Ch'ing, Pat, Nixon)
* *"Sitting around the radio"* (Nixon, Pat)
* *"Let us examine what you did"* (Mao, Chiang Ch'ing, Chou)
* *"I have no offspring"* (Chou, Mao, Chiang Ch'ing)
* *"I can keep still"* (Chiang Ch'ing, Nixon, Pat, Chou, Mao)
* *"Peking watches the stars"* (Chiang Ch'ing, Mao, Chou)
* *"You won at poker"* (Pat, Nixon, Chiang Ch'ing)
* *"I am old and I cannot sleep"* (Chou En-lai)

  |

Recordiadau
-----------

Mae'r opera wedi'i recordio o leiaf bum gwaith: 

| Blwyddyn | Manylion | Rolau |
| --- | --- | --- |
| Arweinydd | Chiang | Pat | Mao | Chou | Nixon | Kissinger |
| 1987 | Ffilmiwyd Hydref 1987 yn Houston ar gyfer darllediad *Great Performances* ar gyfer PBS | DeMain | Craney | Tudalen | Duykers | Sylvan | Maddalena | Hammons |
| 1987 | Recordiwyd Rhagfyr 1987 yn RCA Studio A, Efrog Newydd ar gyfer set 3-CD ar Nonesuch | de Waart | Craney | Tudalen | Duykers | Sylvan | Maddalena | Hammons |
| 2008 | Recordiwyd yn fyw yn Denver ar gyfer set 3-CD ar Naxos | Alsop | Dahl | Kanyova | Heliwr | Yuan | Orth | Hammons |
| 2011 | Wedi'i ffilmio yn Efrog Newydd ar gyfer DVD Nonesuch | Adams | Kim-K | Kelly | Brubaker | Braun | Maddalena | Fink |
| 2012 | Wedi'i ffilmio ym Mharis ar gyfer Mezzo TV | Briger | Jo | Anderson-J | Kim-A | Kim-KC | Pomponi | Sidhom |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Scottish Opera Nixon in China Archifwyd 2020-07-22 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 22 Gorffennaf 2020
2. ↑  Encyclopædia Britannica Nixon in China Archifwyd 2021-01-21 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 22 Gorffennaf 2020
3. ↑  Matthew Daines, and Peter Sellars. "'Nixon in China': An Interview with Peter Sellars." Tempo, no. 197 (1996): 12-19 adalwyd 22 Gorffennaf 2020
4. ↑  Nixon in China review – a gripping human drama The Observer 22 Chwefror 2010 adalwyd 22 Gorffennaf 2020
5. ↑  Holden, Amanda (2001): John Adams - Nixon in China: The New Penguine Opera Guide tudalen 3. Penguin, Llundain
6. ↑  Kozinn, A. (2002). Nixon in China. Grove Music Online. Adalwyd 22 Gorffennaf 2020
7. ↑  Opera Arias Nixon in China Synopsis Adalwyd 22 Gorffennaf 2020
8. ↑  The Metropolitan Opera Synopsis: Nixon in China Adalwyd 22 Gorffennaf 2020

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 174371890
* LCCN: no00042386
* GND: 300189354
* SUDOC: 159133343
* BNF: cb13923840q (data)

 |