Roedd **Arthur William Boucher** (29 Mehefin, 1870 – 25 Ebrill, 1948) yn flaenwr rygbi rhyngwladol a chwaraeodd rygbi clwb i Gasnewydd a rygbi gwahoddiad i'r Barbariaid. Chwaraeodd mewn 13 o gemau rhyngwladol i Gymru.

Cefndir
-------

Ganwyd Boucher yn Gobowen, Swydd Amwythig yn blentyn i Charles Boucher, gweinyddwr cwmni rheilffordd ac Emilie (née Davies) ei wraig. Roedd y tad yn hanu o Rydychen a'r fam o Wrecsam. Ym 1871 symudodd y teulu i Gaerfaddon ac ym 1874 setlodd y teulu yng Nghasnewydd. Cafodd Boucher ei addysgu yn Ysgol Clytha, Casnewydd.

Gyrfa
-----

Wedi ymadael a'r ysgol yn 15 mlwydd oed aeth Boucher i weithio fel clerc cyffredinol i gwmni Great Western Railways yn eu swyddfa yng Nghaerdydd ym 1885. Ym 1888 cafodd dyrchafiad i fod yn glerc nwyddau'r cwmni yng Nghasnewydd. Ymadawodd a'r rheilffyrdd ym 1892 i weithio i gwmni allforio glo fel clerc ac wedyn fel rheolwr.

Gyrfa Rygbi
-----------

### Gyrfa clwb

Dechreuodd Boucher ei yrfa rygbi fel blaenwr i dîm Casnewydd yn nhymor 1889/90  gan chware i'r tîm am ddegawd gan gynnwys gwasanaethu fel capten am dri thymor. Roedd yn rhan o dîm di guro 1891/92 ar y cyd ag Arthur Gould. Yn ogystal â chware rygbi i Gasnewydd bu Boucher a Gould yn chwaraewyr amlwg yn nhîm criced y dref.

Wedi rhoi'r gorau i chwarae bu Boucher yn parhau a'i gysylltiad â rygbi trwy wasanaethu fel is lywydd Clwb rygbi Dinas Powys. Bu hefyd yn un o sylfaenwyr Clwb Badminton Dinas Powys.

### Gyrfa ryngwladol

Dewiswyd Boucher i chwarae i Gymru am y tro cyntaf ar 2 Ionawr 1892 yn erbyn Lloegr. Daethpwyd ag ef i mewn gyda chyd-flaenwr Casnewydd, Wallace Watts, a dewiswyd y ddau i chwarae yn yr un garfan ddeng waith. Cafodd tîm Cymru eu curo’n gadarn gan Loegr, gan fethu ag ennill unrhyw un o’r gemau ym Mhencampwriaeth y tymor hwnnw. Y tymor nesaf chwaraeodd Boucher rhan wrth i Gymru ennill y Goron Driphlyg am y tro cyntaf. Erbyn 1897 roedd wedi ennill 13 cap. Yn ei gêm olaf i Gymru yn erbyn Lloegr, sgoriodd Boucher ei unig gais dros ei wlad. Oherwydd yr anghydfod am roi tysteb i Arthur Gould, oedd yn cael ei ystyried fel tâl am chwarae gêm amatur gan rai, ni chwaraeodd Cymru unrhyw gemau pellach y tymor hwnnw.

### Gemau rhyngwladol

**Cymru**

* Lloegr 1892, 1893, 1894, 1895, 1896, 1897
* Iwerddon 1892, 1893, 1895, 1896
* yr Alban 1892, 1893, 1895

Teulu
-----

Priododd Boucher â Frances Claribel Heard ym 1902 cawsant fab a dwy ferch. Roedd Grace, ei ferch gyntaf, yn fam i'r awdur llyfrau plant Dick King-Smith.

Marwolaeth
----------

Bu farw yn Ninas Powys yn 77 mlwydd oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Yr Archif Genedlaethol, Llundain Cofnodion Staff y *Great Western Railway Company*: Cyfeirnod: RAIL264/7
2. ↑  "TOMORROW'S FOOTBALL - South Wales Echo". Jones & Son. 1889-09-20. Cyrchwyd 2020-08-31.
3. ↑  "CRICKET - South Wales Daily News". David Duncan and Sons. 1890-05-12. Cyrchwyd 2020-08-31.
4. ↑  "FOOTBALL PROSPECTS AT DINAS POWIS - Barry Dock News". South Wales Advertising, Printing, and Publishing Company. 1908-08-21. Cyrchwyd 2020-08-31.
5. ↑  "BADMINTON CLUB FOR DINAS POWIS - Evening Express". Walter Alfred Pearce. 1909-10-19. Cyrchwyd 2020-08-31.
6. ↑  "International Match - South Wales Echo". Jones & Son. 1892-01-02. Cyrchwyd 2020-08-31.
7. ↑  "GOULD TESTIMONIAL - The Western Mail". Abel Nadin. 1897-03-15. Cyrchwyd 2020-08-31.