Baner Gweriniaeth Canolbarth Affrica, cymesuredd, 3:5
Mae **baner Gweriniaeth Canolbarth Affrica** yn faner anghyfrfredin yn ei defnydd o streipiau. Fe'i cyflwynwyd i'r Ddeddfwriaeth ar 1 Rhagfyr 1958 gan yr Arlywydd Barthélémy Boganda pan ddaeth tiriogaeth drefedigaethol Ffrengig yng nghanolbarth Affrica, Oubangui-Chari yn wladwiaeth annibynnol dan yr enw Gweriniaeth Canolbarth Affrica.

Gweledigaeth Boganda oedd y byddai tiriogaethau trefedigaethol Ffrainc yng nghanolbarth Affrica (*Afrique équatoriale française*) yn dod yn un wladwriaeth ffederal a hon byddai ei baner. Y tiriogaethau o'r AEF ddaeth maes o law yn wledydd annibynnol, ac nid yn rhan o un wladwriaeth ffederal fel y dymunodd Bagona yw: Tsiad, Gweriniaeth Canolbarth Affrica, Gabon a Gweriniaeth y Congo. Cynrychiolir rhan yn lliwiau'r faner. Roedd Camerŵn wedi ei rannu rhwng rhan Brydeinig a rhan Ffrengig, a gyd chyfnod annibynaieth, gadawodd Camerŵn Ffrengig gan uno â'r ochr Brydeinig.

Dyluniad
--------

Ceir pedwar streipen llorweddol o'r un lled a hyd ar draw y faner gan ddechrau o'r uchaf: glas, gwyn, gwyrdd, melyn ac yna streipen goch o'r un lled, yn gwypo lawr ar draws u streipiau llorsweddol yng nghannol y faner. Ar ochr y chwith y streipen las, ceir seren pump pig felen.

Mae'r lliwiau gwyrdd, melyn a choch yn lliwiau y mudiad 'Rhyng-Affricanaidd' (pan-African) ac yn gyffredin i nifer o faner gwladwriaeth Affrica. Ysbrydolwyd y lliwiau yma gan liwiau baner Ethiopia, yr unig wlad Affricanaidd na feddianwyd gan wledydd tramor yn ystod yr 19g.

Symboliaeth
-----------

* Seren - i arwain y bobl ddu tuag at ryddid ac ymryddhâd. Mewn dyluniad cynnar cafwyd llaw ar y faner gyda'r mynegfys yn cyfeirio at seren MESAN (*Mouvement de l'évolution sociale de l'Afrique noire* - Mudiad Esblygiad Cymdeithasol Affrica Ddu). Mae'r glas a gwyn yn gydnabyddiaeth i'r dreftadaeth Ffrengig.
* Glas - yn cyfateb i'r Congo a'r môr sy'n ei ysgogi
* Gwyn - ar gyfer Chad a'i cotwm.
* Gwyrdd - Gabon a'i goedwigoedd.
* Melyn - ar gyfer Gweriniaeth Canol Affrica a'i gyfoeth mwynol
* Coch - gwaed y merthyron

Hanes
-----

Yn 1976 ystyriodd yr Arlywydd, Jean-Bedel Bokassa, faner newydd. Daeth hyn yn dilyn ei dröedigaeth i Islam o dan ddylanwad arweinydd Libya, Muammar Gaddafi. Cynnigiodd faner gyda lleuad cilgant ar yr aswy gyda seren ar y dde, ill dau yn lliw aur. Yn y canton, yn cymryd lle chwarter chwith uchaf y faner roedd dwy streipen llorweddol, aur uwchben gwyn.

Fodd bynnag, ni fabwysiadwyd y cynnig a coronodd Bakossa ei hun yn "Ymeradwr Bokassa I" a newid enw'r wlad i Ymerodraeth Canolbarth Affrica. Ar 4 Rhagfyr [[1976}}, disgrifiodd y cyfansoddiad newydd yr arwyddlun ar gyfer defnydd personol yr Ymerawdwr sef, baner o faes gwyrdd golau gydag eryr euraidd yn gorwedd ar seren 20 pegwn aur. Ysbrydolwyd yr ystondord gan ystondord eryr ymerodrol Napoleon.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Berry, Bruce (1 January 2016). "Central African Republic". Flags of the World. Cyrchwyd 1 November 2016.

Dolenni allanol
---------------

* Baner GCA oddi ar gwefan 'Flags of the World'

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| gw • sg • goBaneri Affrica |
| --- |
|  |
| Gwladwriaethau sofranaidd | 

Yr Aifft1 **·** 
Algeria **·** 
Angola **·** 
Gweriniaeth Ddemocrataidd Congo **·** 
Benin **·** 
Botswana **·** 
Bwrcina Ffaso **·** 
Bwrwndi **·** 
Camerŵn **·** 
Cabo Verde **·** 
Gweriniaeth Canolbarth Affrica **·** 
Y Comoros **·** 
Gweriniaeth y Congo **·** 
Arfordir Ifori **·** 
De Affrica **·** 
De Swdan **·** 
Jibwti **·** 
Eritrea **·** 
Ethiopia **·** 
Gabon **·** 
Y Gambia **·** 
Ghana **·** 
Gini Gyhydeddol **·** 
Gini **·** 
Gini Bisaw **·** 
Eswatini **·** 
Cenia **·** 
Lesotho **·** 
Liberia **·** 
Libia **·** 
Madagasgar **·** 
Malawi **·** 
Mali **·** 
Mawritania **·** 
Mawrisiws **·** 
Moroco **·** 
Mosambic **·** 
Namibia **·** 
Niger **·** 
Nigeria **·** 
Rwanda **·** 
*Gweriniaeth Ddemocrataidd Arabaidd Sahrawi* **·** 
Sambia **·** 
São Tomé a Príncipe **·** 
Senegal **·** 
Seychelles **·** 
Sierra Leone **·** 
Simbabwe **·** 
Somalia **·** 
Swdan **·** 
Tansanïa **·** 
Tiwnisia **·** 
Togo **·** 
Tsiad **·** 
Wganda
 |
|  |
| Tiriogaethau dibynnol,ardaloedd ymreolaethol,a thiriogaethau eraill | 

*Azawad* **·** 
Ceuta2 **·** 
*Gorllewin Sahara* **·** 
Madeira3 **·** 
Mayotte4 **·** 
Melilla2 **·** 
Puntland **·** 
Réunion4 **·** 
Saint Helena, Ascension a Tristan da Cunha5 **·** 
Socotra6 **·** 
*Somaliland* **·** 
Yr Ynysoedd Dedwydd2 **·** 
Sansibar7
 |
|  |
| Dynodir gwlad anghydnabyddedig neu a gydnabyddir yn rhannol gan *lythrennau italig*.1 Gwlad drawsgyfandirol; gorynys Sinai yn Ne Orllewin Asia.  2 Cymunedau/Dinas ymreolaethol Sbaenaidd.  3 Rhanbarth ymreolaethol Portiwgalaidd.  4 Tiriogaeth dramor Ffrengig.  5 Tiriogaeth dramor Brydeinig.  6 Rhan o Yemen.  7 Rhan o Tanzania. |

 |