recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ehedydd llwyd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ehedyddion llwydion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Calandrella brachydactyla***; yr enw Saesneg arno yw *Greater short-toed lark*. Mae'n perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. brachydactyla*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.

Teulu
-----

Mae'r ehedydd llwyd yn perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ehedydd Angola | Mirafra angolensis |  |
|
| Ehedydd Ash | Mirafra ashi |  |
|
| Ehedydd Kordofan | Mirafra cordofanica |  |
|
| Ehedydd Somalia | Mirafra somalica |  |
|
| Ehedydd calandra | Melanocorypha calandra |  |
|
| Ehedydd cefnllwyd | Eremopterix verticalis |  |
|
| Ehedydd deufannog | Melanocorypha bimaculata |  |
|
| Ehedydd du | Melanocorypha yeltoniensis |  |
|
| Ehedydd gwargoch | Mirafra africana |  |
|
| Llwyn-ehedydd adeingoch Asia | Mirafra assamica |  |
|
| Llwyn-ehedydd dwyreiniol | Mirafra javanica |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ehedydd llwyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Robin prysgoed winau** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: robinod prysgoed gwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cercotrichas galactotes***; yr enw Saesneg arno yw *Rufous scrub robin*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. galactotes*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r robin prysgoed winau yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bronfraith | Turdus philomelos |  |
|
| Bronfraith Mongolia | Turdus mupinensis |  |
|
| Brych Grand Cayman | Turdus ravidus |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych gyddfddu | Turdus atrogularis |  |
|
| Brych gyddfgoch | Turdus ruficollis |  |
|
| Brych tywyll America | Turdus nigrescens |  |
|
| Brych y coed | Turdus viscivorus |  |
|
| Coch dan adain | Turdus iliacus |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |
|
| Socan eira | Turdus pilaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Cuculus canorus canorus* + *Cercotrichas galactotes*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Robin prysgoed winau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) llawn antur gan y cyfarwyddwr Colin Campbell yw ***The Carpet From Bagdad*** a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd gan William Nicholas Selig yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Selig Polyscope Company. Lleolwyd y stori yn y Dwyrain Canol. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Harold MacGrath. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Charles Clary, Kathlyn Williams, Eugenie Besserer, Frank Clark, Fred Huntley, Guy Oliver, Harry Lonsdale a Wheeler Vivian Oakman. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Birth of a Nation* addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Colin Campbell ar 11 Hydref 1859 yn Falkirk a bu farw yn Hollywood ar 18 Hydref 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Colin Campbell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *A Dip in the Briney* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1913-01-01 |
| *A Little Hero* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1913-01-01 |
| *A Reconstructed Rebel* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1912-01-01 |
| *Alas! Poor Yorick!* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1913-01-01 |
| *An Assisted Elopement* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1912-01-01 |
| *Bessie's Dream* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1912-01-01 |
| *Phantoms* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1913-01-01 |
| Rhamant Hoosier |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1918-01-01 |
| *The Love of Madge O'Mara* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1917-01-01 |
| *The Smuggler's Sister* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1914-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Crec tywyll** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: creciau tywyll) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Myrmecocichla nigra***; yr enw Saesneg arno yw *Sooty chat*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. nigra*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r crec tywyll yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bronfraith | Turdus philomelos |  |
|
| Bronfraith Mongolia | Turdus mupinensis |  |
|
| Brych Grand Cayman | Turdus ravidus |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych gyddfddu | Turdus atrogularis |  |
|
| Brych gyddfgoch | Turdus ruficollis |  |
|
| Brych tywyll America | Turdus nigrescens |  |
|
| Brych y coed | Turdus viscivorus |  |
|
| Coch dan adain | Turdus iliacus |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |
|
| Socan eira | Turdus pilaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Crec tywyll** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Corbarot tororen** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corbarotiaid tororen) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Neophema chrysogaster***; yr enw Saesneg arno yw *Orange-bellied parrot*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *N. chrysogaster*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.

Teulu
-----

Mae'r corbarot tororen yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Corbarot tororen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Parot talcen coch Affrica** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: parotiaid talcen coch Affrica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Poicephalus gulielmi***; yr enw Saesneg arno yw *Red-fronted parrot*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. gulielmi*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r parot talcen coch Affrica yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Conwra eurbluog | Leptosittaca branickii |  |
|
| Macaw Spix | Cyanopsitta spixii |  |
|
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Parot talcen coch Affrica** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Bras gyddf-felyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: breision gyddf-felyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Emberiza elegans***; yr enw Saesneg arno yw *Yellow-headed bunting*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. elegans*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r bras gyddf-felyn yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras Cassin | Peucaea cassinii |  |
|
| Bras Tumbes | Rhynchospiza stolzmanni |  |
|
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras bronddu’r De | Peucaea humeralis |  |
|
| Bras corun rhesog | Rhynchospiza strigiceps |  |
|
| Bras cynffon winau | Peucaea sumichrasti |  |
|
| Bras ffrwynog | Peucaea mystacalis |  |
|
| Bras penrhesog y Gogledd | Peucaea ruficauda |  |
|
| Peucaea aestivalis | Peucaea aestivalis |  |
|
| Peucaea botterii | Peucaea botterii |  |
|
| Pila brongoch y Dwyrain | Loxigilla noctis |  |
|
| Pila brongoch y Gorllewin | Loxigilla violacea |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Bras gyddf-felyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Bwlbwl corunllwyd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwlbwliaid corunllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phyllastrephus cinereiceps***; yr enw Saesneg arno yw *Grey-crowned greenbul*. Mae'n perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: *Pycnonotidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. cinereiceps*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r bwlbwl corunllwyd yn perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: *Pycnonotidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bwlbwl cefn garw | Tricholestes criniger |  |
|
| Bwlbwl euraid Affrica | Calyptocichla serinus |  |
|
| Bwlbwl hirbig | Setornis criniger |  |
|
| Bwlbwl mannog | Ixonotus guttatus |  |
|
| Bwlbwl pigfain | Stelgidillas gracilirostris |  |
|
| Bwlbwl torchddu | Neolestes torquatus |  |
|
| Bwlbwl tywyll | Andropadus importunus |  |
|
| Bwlbwl y dail | Pyrrhurus scandens |  |
|
| Bwlbwl y gors | Thescelocichla leucopleura |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Bwlbwl corunllwyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Erysiphaceae* yw'r **Llwydni blodiog eirin-mair america** (Lladin: ***Podosphaera mors-uvae***; Saesneg: *American Gooseberry Mildew*). Y Llwydni Blodiog yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Tebyg i flawd, neu'n cynnwys gronynnau tebyg i flawd yw 'blodiog'. Mae'r teulu *Erysiphaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Erysiphales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Erysiphaceae
-------------------------------------

Mae gan **Llwydni blodiog eirin-mair america** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Ovulariopsis acroclada* | Ovulariopsis acroclada |  |
|
| *Ovulariopsis alni-formosanae* | Ovulariopsis alni-formosanae |  |
|
| *Ovulariopsis ampelopsidis-ciliatae* | Ovulariopsis ampelopsidis-ciliatae |  |
|
| *Ovulariopsis ampelopsidis-heterophyllae* | Ovulariopsis ampelopsidis-heterophyllae |  |
|
| *Ovulariopsis asclepiadis-curassavicae* | Ovulariopsis asclepiadis-curassavicae |  |
|
| *Ovulariopsis bonariensis* | Ovulariopsis bonariensis |  |
|
| *Ovulariopsis erysiphoides* | Ovulariopsis erysiphoides |  |
|
| *Ovulariopsis gossypii* | Ovulariopsis gossypii |  |
|
| *Ovulariopsis papayae* | Ovulariopsis papayae |  |
|
| *Ovulariopsis passiflorae* | Ovulariopsis passiflorae |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Llwydni blodiog eirin-mair america** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tarianbig yr ucheldir** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tarianbigau yr ucheldir) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Peltops montanus***; yr enw Saesneg arno yw *Mountain peltops flycatcher*. Mae'n perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: *Monarchidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. montanus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tarianbig yr ucheldir yn perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: *Monarchidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Apostol Brith | Grallina cyanoleuca |  |
|
| Apostol afon | Grallina bruijnii |  |
|
| Brenin Marquesas | Pomarea mendozae |  |
|
| Brenin aflonydd | Myiagra inquieta |  |
|
| Brenin brith | Arses kaupi |  |
|
| Brenin cyflym | Pomarea iphis |  |
|
| Brenin gloyw | Myiagra alecto |  |
|
| Brenin gwargrych bronwyn | Arses telescopthalmus |  |
|
| Brenin penlas | Myiagra azureocapilla |  |
|
| Brenin torgoch | Myiagra vanikorensis |  |
|
| Brenin torwyn | Myiagra albiventris |  |
|
| Cwchbig bronddu | Machaerirhynchus nigripectus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tarianbig yr ucheldir** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr D. W. Griffith yw ***Jones and His New Neighbors*** a gyhoeddwyd yn 1909. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Biograph Company. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan D. W. Griffith. Dosbarthwyd y ffilm gan Biograph Company.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Florence Lawrence, Mack Sennett, Charles Avery, Gladys Egan, Owen Moore, Charles Inslee, Anita Hendrie, Flora Finch, Linda Arvidson, John R. Cumpson a Gertrude Robinson. Mae'r ffilm *Jones and His New Neighbors* yn 5 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1909. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Corner in Wheat sef ffilm gan y Cymro D. W. Griffith. 
Billy Bitzer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm D W Griffith ar 22 Ionawr 1875 yn La Grange a bu farw yn Hollywood ar 27 Gorffennaf 1992. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1907 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Anrhydeddus yr Academi
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd D. W. Griffith nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Abraham Lincoln* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1930-01-01 |
| *In Old California* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1910-01-01 |
| *Intolerance* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1916-01-01 |
| Lady of The Pavements |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1929-01-01 |
| One Million B.C. |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| Orphans of The Storm |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1921-01-01 |
| *San Francisco* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |
| *The Birth of a Nation* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1915-01-01 |
| *The Brahma Diamond* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1909-01-01 |
| *The Taming of the Shrew* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1908-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "David Wark Griffith". Cyrchwyd 24 Chwefror 2022.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Aderyn sicada amrywiol** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar sicada amrywiol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Coracina dispar***; yr enw Saesneg arno yw *Kai cicadabird*. Mae'n perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: *Campephagidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. dispar*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r aderyn sicada amrywiol yn perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: *Campephagidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cog-gigydd Grauer | Ceblepyris graueri |  |
|
| Cog-gigydd Jafa | Coracina javensis |  |
|
| Cog-gigydd bronwyn | Coracina pectoralis |  |
|
| Cog-gigydd mawr | Coracina macei |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Aderyn sicada amrywiol** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cnocell gochaidd** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau cochaidd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Celeus brachyurus***; yr enw Saesneg arno yw *Rufous woodpecker*. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. brachyurus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r cnocell gochaidd yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cnocell Magellan | Campephilus magellanicus |  |
|
| Cnocell ddu | Dryocopus martius |  |
|
| Cnocell fraith Japan | Yungipicus kizuki |  |
|
| Cnocell gorunfrown | Yungipicus moluccensis |  |
|
| Corgnocell Temminck | Yungipicus temminckii |  |
|
| Corgnocell y Philipinau | Yungipicus maculatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cnocell gochaidd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Arasari torchgoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: arasarïaid torchgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pteroglossus torquatus***; yr enw Saesneg arno yw *Collared araçari*. Mae'n perthyn i deulu'r Twcaniaid (Lladin: *Ramphastidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. torquatus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r arasari torchgoch yn perthyn i deulu'r Twcaniaid (Lladin: *Ramphastidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Arasari gwyrdd | Pteroglossus viridis |  |
|
| Arasari gyddfddu | Pteroglossus aracari |  |
|
| Arasari pigwyn | Pteroglossus azara |  |
|
| Twcaned y De | Pteroglossus bailloni |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Arasari torchgoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Bras penddu** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: breision penddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Emberiza melanocephela***; yr enw Saesneg arno yw *Black-headed bunting*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. melanocephela*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Ewrop.

Teulu
-----

Mae'r bras penddu yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras adeinwyn | Calamospiza melanocorys |  |
|
| Bras rhesog | Oriturus superciliosus |  |
|
| Pila Ynys Cocos | Pinaroloxias inornata |  |
|
| Pila cribgoch y De | Coryphospingus cucullatus |  |
|
| Pila cribgoch y Gogledd | Coryphospingus pileatus |  |
|
| Pila troedfawr | Pezopetes capitalis |  |
|
| Twinc gwair plaen | Tiaris obscurus |  |
|
| Twinc gwair tywyll | Tiaris fuliginosus |  |
|
| Yellow-faced grassquit | Tiaris olivaceus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Bras penddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Ataru Oikawa yw ***Ystafell 1303*** a gyhoeddwyd yn 2007. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***1303号室*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan ac Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Tokyo. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg a hynny gan Ataru Oikawa a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Lissauer. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Arata Furuta, Noriko Nakagoshi, Eriko Hatsune a Naoko Otani. Mae'r ffilm yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *300* sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ataru Oikawa ar 5 Medi 1957 yn Tokyo. Mae ganddi o leiaf 32 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ataru Oikawa nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Cusan Cariadon |  | Japan | 2003-01-01 |
| *Kisshō Tennyo* |  | Japan | 2007-01-01 |
| Merch Einstein |  | Japan | 2005-01-01 |
| *Shojō Sensō* |  | Japan | 2011-01-01 |
| Tokyo Psycho |  | Japan | 2004-01-01 |
| Tomie |  | Japan | 1999-01-01 |
| *Tomie* |  | Japan | 1999-01-01 |
| Tomie: Dechrau |  | Japan | 2005-01-01 |
| Tomie: Dial |  | Japan | 2005-01-01 |
| Ystafell 1303 |  | JapanUnol Daleithiau America | 2007-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
3. ↑  Sgript:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Agaricaceae* yw'r **Pertyn brych** (Lladin: ***Lepiota aspera***; Saesneg: *Freckled Dapperling*). 'Y Pertynnod' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Tlws' neu 'brydferth' yw 'pert', sy'n ddisgrifiad o liw a siap y ffyngau hyn. Mae'r teulu *Agaricaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

  

Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un ovate mushroom cap.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Agaricaceae
------------------------------------

Mae gan **Pertyn brych** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Agaricus deserticola* | Agaricus deserticola |  |
|
| *Agaricus pilatianus* | Agaricus pilatianus |  |
|
| *Agaricus semotus* | Agaricus semotus |  |
|
| *Agaricus spissicaulis* | Agaricus spissicaulis |  |
|
| *Agaricus subrufescens* | Agaricus subrufescens |  |
|
| Caws ceffyl | Agaricus arvensis |  |
|
| Caws cennog y coed | Agaricus augustus |  |
|
| Madarch meithrin | Agaricus bisporus |  |
|
| Madarch y coed | Agaricus sylvicola |  |
|
| Madarch y maes | Agaricus campestris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Pertyn brych** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cnocell ddu** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau duon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Dryocopus martius***; yr enw Saesneg arno yw *Black woodpecker*. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *D. martius*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Ewrop.

Teulu
-----

Mae'r cnocell ddu yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cnocell Folwen | Dryocopus javensis |  |
|
| Cnocell Magellan | Campephilus magellanicus |  |
|
| Cnocell ddu | Dryocopus martius |  |
|
| Cnocell fraith Japan | Yungipicus kizuki |  |
|
| Cnocell gorunfrown | Yungipicus moluccensis |  |
|
| Corgnocell Temminck | Yungipicus temminckii |  |
|
| Corgnocell y Philipinau | Yungipicus maculatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Dryocopus martius pinetorum*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cnocell ddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm stori fer gan y cyfarwyddwr Kon Ichikawa yw ***Ystafell Gosb*** a gyhoeddwyd yn 1956. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***処刑の部屋*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Searchers* sy'n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kon Ichikawa ar 20 Tachwedd 1915 yn Ise a bu farw yn yr un ardal ar 27 Mehefin 1959.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Medal efo rhuban porffor
 * Person Teilwng mewn Diwylliant
 * Rublan Glas y Cyfarwyddwr Gorau
 * Rublan Glas y Cyfarwyddwr Gorau
 * Rublan Glas y Cyfarwyddwr Gorau

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Kon Ichikawa nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *47 Ronin* |  | Japan | Japaneg | 1994-01-01 |
| *An Actor's Revenge* |  | Japan | Japaneg | 1963-01-01 |
| *Enjō* |  | Japan | Japaneg | 1958-08-19 |
| *Fires on the Plain* |  | Japan | Japaneg | 1959-01-01 |
| *Odd Obsession* |  | Japan | Japaneg | 1959-06-23 |
| *Ten Dark Women* |  | Japan | Japaneg | 1961-05-03 |
| *The Burmese Harp* |  | Japan | Japaneg | 1956-02-12 |
| *Tokyo Olympiad* |  | Japan | Japaneg | 1965-01-01 |
| *Topo Gigio and the Missile War* |  | Japan | Japaneg | 1967-01-01 |
| Visions of Eight |  | yr AlmaenUnol Daleithiau America | Saesneg | 1973-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Apalis bronfelyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: apalisiaid bronfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Apalis flavida***; yr enw Saesneg arno yw *Yellow-breasted apalis*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. flavida*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r apalis bronfelyn yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Chwarddwr talcengoch | Garrulax rufifrons |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |
|
| Sibia llwyd | Heterophasia gracilis |  |
|
| Sibia penddu | Heterophasia melanoleuca |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Apalis bronfelyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Boletaceae* yw'r **Cap tyllog pêr** (Lladin: ***Boletus fragrans***; Saesneg: *Fragrant Bolete*). 'Y Capiau Tyllog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair arall am gap tyllog yw 'boled', a ddefnyddir hefyd i ddisgrifio rhai mathau o ffwng. Mae'r rhan oddi tano'n debycach i sbwng nag i degyll. Mae'r teulu *Boletaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Boletales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Boletaceae
-----------------------------------

Mae gan **Cap tyllog pêr** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Fistulinella alfaroae* | Fistulinella alfaroae |  |
|
| *Fistulinella campinaranae* | Fistulinella campinaranae |  |
|
| *Fistulinella conica* | Fistulinella conica |  |
|
| *Fistulinella gloeocarpa* | Fistulinella gloeocarpa |  |
|
| *Fistulinella guzmaniana* | Fistulinella guzmaniana |  |
|
| Hen wr y coed | Strobilomyces strobilaceus |  |
|
| *Strobilomyces foveatus* | Strobilomyces foveatus |  |
|
| *Veloporphyrellus africanus* | Veloporphyrellus africanus |  |
|
| *Veloporphyrellus pantoleucus* | Veloporphyrellus pantoleucus |  |
|
| *Xanthoconium separans* | Xanthoconium separans |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap tyllog pêr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tanagr pêr torwinau'r Gogledd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr torwinau'r Gogledd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Chlorophonia pyrrhophrys***; yr enw Saesneg arno yw *Chestnut-breasted chlorophonia*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. pyrrhophrys*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tanagr pêr torwinau'r Gogledd yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras adeinwyn | Calamospiza melanocorys |  |
|
| Bras rhesog | Oriturus superciliosus |  |
|
| Pila Ynys Cocos | Pinaroloxias inornata |  |
|
| Pila cribgoch y De | Coryphospingus cucullatus |  |
|
| Pila cribgoch y Gogledd | Coryphospingus pileatus |  |
|
| Pila troedfawr | Pezopetes capitalis |  |
|
| Twinc gwair plaen | Tiaris obscurus |  |
|
| Twinc gwair tywyll | Tiaris fuliginosus |  |
|
| Yellow-faced grassquit | Tiaris olivaceus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tanagr pêr torwinau'r Gogledd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Petrisen goed winau** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: petris coed gwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Caloperdix oculea***; yr enw Saesneg arno yw *Ferruginous wood partridge*. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*) sydd yn urdd y *Galliformes*. Fe'i ceir yn Indonesia, Maleisia, Myanmar, a Gwlad Tai.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. oculea*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r petrisen goed winau yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Grugiar gynffonfain | Tympanuchus phasianellus |  |
|
| Grugiar paith fechan | Tympanuchus pallidicinctus |  |
|
| Sofliar frown | Synoicus ypsilophorus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Petrisen goed winau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ffantasi a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr S. S. Rajamouli yw ***Yamadonga*** a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan S. S. Rajamouli a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan M. M. Keeravani. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mamta Mohandas, N. T. Rama Rao Jr. Priyamani, Khushbu, Mohan Babu, Brahmanandam, Ali, Jaya Prakash Reddy, Raghu Babu, Srinivasa Reddy a M. S. Narayana. 

Senthil Kumar oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Kotagiri Venkateswara Rao sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *300* sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm S S Rajamouli ar 10 Hydref 1973 ym Manvi.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Padma Shri yn y celfyddydau

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd S. S. Rajamouli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Chhatrapati* |  | India | Telugu | 2005-01-01 |
| *Eega* |  | India | TeluguTamileg | 2012-01-01 |
| *Magadheera* |  | India | Telugu | 2009-07-30 |
| *Maryada Ramanna* |  | India | Telugu | 2010-01-01 |
| *Rajanna* |  | India | Telugu | 2011-01-01 |
| *Simhadri* |  | India | Telugu | 2003-01-01 |
| *Student No.1* |  | India | Telugu | 2001-01-01 |
| *Sye* |  | India | Telugu | 2004-01-01 |
| *Vikramarkudu* |  | India | Telugu | 2006-01-01 |
| *Yamadonga* |  | India | Telugu | 2007-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Melysor gwyrdd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion gwyrddion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Gymnomyza viridis***; yr enw Saesneg arno yw *Green honeyeater*. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: *Meliphagidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. viridis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r melysor gwyrdd yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: *Meliphagidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Melysor Tasmania | Melithreptus affinis |  |
|
| Melysor adeinfelyn | Phylidonyris novaehollandiae |  |
|
| Melysor ceg borffor | Lichenostomus cratitius |  |
|
| Melysor gwarwyn | Melithreptus lunatus |  |
|
| Melysor gyddfwyn | Melithreptus albogularis |  |
|
| Melysor moel rhesog | Melitograis gilolensis |  |
|
| Moho Bishop | Moho bishopi |  |
|
| Moho Kauai | Moho braccatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Melysor gwyrdd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Elaenia yr Antilles** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: elaeniaid yr Antilles) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Elaenia fallax***; yr enw Saesneg arno yw *Greater Antillean elaenia*. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. fallax*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r elaenia yr Antilles yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Gwybedog Euler | Lathrotriccus euleri |  |
|
| Gwybedog crib oren | Myiophobus phoenicomitra |  |
|
| Gwybedog melyn y De | Myiophobus flavicans |  |
|
| Teyrn bach planalto | Phyllomyias fasciatus |  |
|
| Titw-deyrn copog | Anairetes parulus |  |
|
| Todi-deyrn bochwyn | Poecilotriccus albifacies |  |
|
| Todi-wybedog coch | Poecilotriccus russatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Elaenia yr Antilles** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*