Adeiladur Tŵr Smáratorg
Bwrdeistref ail fwyaf Gwlad yr Iâ yn ôl poblogaeth yw **Kópavogur** (IPA:ˈkʰoːupavɔɣʏr̥). Saif i'r de o'r brifddinas, Reykjavík, ac mae'n rhan o Reykjavík Fawr. Ystyr yr enw yw *cilfach llo morlo*. Mae arfbais y dref yn cynnwys proffil eglwys Kópavogskirkja a llo morlo oddi tano.

Preswyldref yw Kópavogur gan mwyaf ond mae ganddi ardal fasnachol a diwydiant hefyd. Mae adeilad uchaf Gwlad yr Iâ, Tŵr Smáratorg, wedi ei lleoli yng nghanol Kópavogur.

Hanes
-----

Digranesháls tua 1960.
Mae'r dref yn bwysig yn hanes y genedl gan mai dyma oedd safle cyfarfod Kópavogur 1662. Dyma oedd y digwyddiad a welodd ymgorffori Gwlad yr Iâ yn llawn i mewn i wladwriaeth Denmarc-Norwy pan wnaeth yr Esgob Brynjólfur Sveinsson a'r cyfreithiwr, Árni Oddsson, arwyddo dogfen ar ran pobl yr Ynys yn cadarnhau rheolaeth monarchiaeth absoliwt Brenhinoedd Denmarc dros y wlad. Roedd hyn yn ystod cyfnod Monopoli Masnach Denmarc 1602 to 1787 a roddodd i Ddenmarc sofraniaeth lwyr dros Wlad yr Iâ.

Hyd at yr 1930au, prin iawn oedd poblogaeth Kópavogur, ond daeth y tir i'w defnyddio ar gyfer tai haf i boblogaeth Reykjavík. Gyda mudo poblo o'r cefn gwlad i Ranbarth y Brifddinas, tyfodd y dref ac ardal pentref wreiddiol Kópavogur.

Mae Kópavogur hefyd yn safle un o chwedloniaeth gyfoes Gwlad yr Iâ am yr *huldufólk* (corachod); ac mae'n ymddangos yn y ffilm 'Sumarlandið' o'r flwyddyn 2010, lle caiff y garreg Grásteinn ei phortreadu fel tŷ corachod yn Kópavogur.

Chwaraeon
---------

Prif glybiau chwaraeon Kópavogur yw Gerpla, Breiðablik UBK a Handknattleiksfélag Kópavogs (HK). Yn 2010 cipiodd Breiðablik y bencampwriaeth bêl-droed wrth ennill Cynghrair y wlad am y tro cyntaf ac yn 2012 enillodd HK ei pencampwriaeth pêl-law (handball) cyntaf.

Economi
-------

Kópavogur yw canolfan siopa fwyaf Gwlad yr Iâ, sef y Smáralind. Mae campws y maelfa yma yn cynnwys adeilad uchef Gwlad yr Iâ, Tŵr Smáratorg, a'r pumed adeilad talaf a'r adeilad talaf yn wlad. Mae Kópavogur hefyd yn bencadlys i nifer o gwmnïau, gan gynnwys Promens.

| Poblogaeth Kópavogur |
| --- |
| Blwyddyn | Preswylwyr | Fel canran o Boblogaeth Gwlad yr Iâ |
| 1940 | 200 | 0,2% |
| 1950 | 1.652 | 1,1% |
| 1960 | 6.213 | 3,5% |
| 1970 | 11.165 | 5,4% |
| 1980 | 13.814 | 6,0% |
| 1990 | 16.186 | 6,3% |
| 2000 | 22.693 | 8,1% |
| 2010 | 30.357 | 9,6% |
| 2011 | 30.779 | 9,7% |
| *Fynhonnell: Hagstofa Íslands (Ystadegau Gwlad yr Iâ)* |
|

Enwogion
--------

* Sverrir Ingi Ingason (geni 1993), pêl-droediwr

Gefailldrefi
------------

* Yr Ynys Las Ammassalik, Yr Ynys Las
* Ynysoedd Ffaro Klaksvík, Ynysoedd Ffaroe
* Mariehamn, Åland
* Sweden Norrköping, Sweden
* Denmarc Odense, Denmarc
* Canada Riverton, Canada
* Ffindir Tampere, Ffindir
* Norwy Trondheim, Norwy
* Gweriniaeth Pobl Tsieina Wuhan, Gweriniaeth Pobl Tsieina

Panorama o Kópavogsbær a gymerwyd yn Arnarnes. O'r chwith i'r dde: Kársnes, Kópavogskirkja a Stryd Hamraborg. Yng nghanol y llun mae Suðurhlíð Kópavogur. Ar ochr dde'r llun mae blociau Engihjalla, Kopavogsdalur, Neuadd Chwaraeon Fifa a Smáratorg 3. Yn y blaendir ceir Kopavogur.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *DK Eyewitness Top 10 Travel Guide: Iceland: Iceland*. Dorling Kindersley Limited. 1 June 2010. t. 42. ISBN 978-1-4053-5665-7.
2. ↑  Lacy, Terry G. (2000). *Ring of Seasons: Iceland--Its Culture and History*. University of Michigan Press. t. 210. ISBN 0-472-08661-8.
3. ↑  Andrew Evans: Iceland. Bradt 2008, S. 21, S. 183
4. ↑  Valdimar Tr. Hafstein, 'The Elves' Point of View: Cultural Identity in Contemporary Icelandic Elf-Tradition', *Fabula: Zeitschrift für Erzählsforschung/Journal of Folklore Studies/Revue d'Etudes sur le Conte Populaire*, 41 (2000), 87-104 (pp. 91-93).
5. ↑  "Vorönn - upplýsingar" (yn Icelandic). Gerpla.is. Cyrchwyd 25 February 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
6. ↑  Tölur fengnar af vefsíðu Hagstofu Íslands
7. ↑  vgl. *Wuhan verður vinabær Kópavogs*, *Vísir*, 29. September 2007 (isländisch); Zugriff: 13. August 2011

Dolen allanol
-------------

* Gwefan y Bwrdeisdref