recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Xylariaceae* yw'r **Pelen ddu** (Lladin: ***Daldinia concentrica***; Saesneg: *King Alfred's Cakes / Cramp Balls*). Y Dafadennau Duon yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Dafad yw 'dafaden', ond gall hefyd gyfeirio at lympiau bychan o groen ar gorff dynol. Dylid cofio fod llawer o ddefaid yn ddu, ac felly llawer o'r ffyngau hyn! Mae'r teulu *Xylariaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Xylariales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America. 

Lliw sborau'r fadarchen hon yw du.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un heb gapan.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: gleba.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Xylariaceae
------------------------------------

Mae gan **Pelen ddu** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Muscodor albus* | Muscodor albus |  |
|
| *Muscodor crispans* | Muscodor crispans |  |
|
| *Muscodor roseus* | Muscodor roseus |  |
|
| *Muscodor vitigenus* | Muscodor vitigenus |  |
|
| *Nemania abortiva* | Nemania abortiva |  |
|
| *Nemania aenea* | Nemania aenea |  |
|
| *Nemania albocincta* | Nemania albocincta |  |
|
| *Nemania confluens* | Nemania confluens |  |
|
| *Nemania diffusa* | Nemania diffusa |  |
|
| *Nemania serpens var. serpens* | Nemania serpens |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Pelen ddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Russulaceae* yw'r **Tegyll brau nobl** (Lladin: ***Russula nobilis***; Saesneg: *Beechwood Sickener*). 'Y Tegyll Brau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog 'tagell' yw 'tegyll', a 'gwan' neu 'fregys' yw brau. Mae'r teulu *Russulaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Russulales.

Ceir cryn dystiolaeth, dros y blynyddoedd, na ellir bwyta'r ffyngau hyn.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Asia a Gogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Russulaceae
------------------------------------

Mae gan **Tegyll brau nobl** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Russula amoena* | Russula amoena |  |
|
| *Russula atrorubens* | Russula atrorubens |  |
|
| *Russula brunneoviolacea* | Russula brunneoviolacea |  |
|
| *Russula columbicolor* | Russula columbicolor |  |
|
| *Russula firmula* | Russula firmula |  |
|
| *Russula innocua* | Russula innocua |  |
|
| *Russula mollis* | Russula mollis |  |
|
| *Russula persicina* | Russula persicina |  |
|
| *Russula versatilis* | Russula versatilis |  |
|
| *Tegyll brau ffrwythaidd* | Russula queletii |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Tegyll brau nobl** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Colomen ymerodrol Ynys Nadolig** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: colomennod ymerodrol Ynys Nadolig) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ducula whartoni***; yr enw Saesneg arno yw *Christmas Island imperial pigeon*. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*) sydd yn urdd y *Columbiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *D. whartoni*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r colomen ymerodrol Ynys Nadolig yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Colomen Bolle | Columba bollii |  |
|
| Colomen Rameron | Columba arquatrix |  |
|
| Colomen Seland Newydd | Hemiphaga novaeseelandiae |  |
|
| Colomen Somalia | Columba oliviae |  |
|
| Colomen Wyllt | Columba oenas |  |
|
| Colomen dorchwen | Columba albitorques |  |
|
| Colomen graig | Columba livia |  |
|
| Colomen rameron Comoro | Columba pollenii |  |
|
| Turtur wynebwen Affrica | Columba larvata |  |
|
| Ysguthan | Columba palumbus |  |
|
| Ysguthan Andaman | Columba palumboides |  |
|
| Ysguthan ddu | Columba janthina |  |
|
| Ysguthan lwyd | Columba pulchricollis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Colomen ymerodrol Ynys Nadolig** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tanagr penwinau'r De** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod penwinau'r De) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pyrrhocoma ruficeps***; yr enw Saesneg arno yw *Chestnut-headed tanager*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. ruficeps*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tanagr penwinau'r De yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras McKay | Plectrophenax hyperboreus |  |
|
| Bras yr Eira | Plectrophenax nivalis |  |
|
| Pila telorus Bolifia | Poospiza boliviana |  |
|
| Pila telorus brongoch | Poospiza rubecula |  |
|
| Pila telorus gwinau | Poospiza ornata |  |
|
| Pila telorus llygatddu’r Dwyrain | Poospiza nigrorufa |  |
|
| Pila telorus llygatddu’r Gorllewin | Poospiza whitii |  |
|
| Pila telorus torchog y De | Poospiza torquata |  |
|
| Pila telorus torchog y Gogledd | Poospiza hispaniolensis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tanagr penwinau'r De** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr William Witney yw ***Outlaws of Pine Ridge*** a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Norman S. Hall a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mort Glickman. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Don "Red" Barry. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Casablanca* sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Bud Thackery oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Witney ar 15 Mai 1915 yn Lawton, Oklahoma a bu farw yn Jackson ar 14 Rhagfyr 1950. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd William Witney nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Adventures of Captain Marvel* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1941-01-01 |
| Apache Rifles |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1964-01-01 |
| Drums of Fu Manchu |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| *Laramie* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| Master of The World |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1961-01-01 |
| *The Adventures of Dr. Fu Manchu* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| The Crimson Ghost |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| *The Painted Stallion* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| Zorro Rides Again |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| *Zorro's Fighting Legion* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1939-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 7 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 7 Gorffennaf 2016.
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Gorffennaf 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Trogon Hispaniola** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: trogoniaid Hispaniola) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Temnotrogon roseigaster***; yr enw Saesneg arno yw *Hispaniolan trogon*. Mae'n perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: *Trogonidae*) sydd yn urdd y *Trogoniformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. roseigaster*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r trogon Hispaniola yn perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: *Trogonidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Apalharpactes reinwardtii | Apalharpactes reinwardtii |  |
|
| Trogon Baird | Trogon bairdii |  |
|
| Trogon Ciwba | Priotelus temnurus |  |
|
| Trogon Diard | Harpactes diardii |  |
|
| Trogon Narina | Apaloderma narina |  |
|
| Trogon cain | Trogon elegans |  |
|
| Trogon cynffonddu | Trogon melanurus |  |
|
| Trogon cynffonresog | Apaloderma vittatum |  |
|
| Trogon cynffonwyn | Trogon viridis |  |
|
| Trogon gwyrdd a melyn | Trogon rufus |  |
|
| Trogon pengoch | Harpactes erythrocephalus |  |
|
| Trogon penlas | Trogon curucui |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Trogon Hispaniola** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor Pirre** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion Pirre) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Basileuterus ignotus***; yr enw Saesneg arno yw *Pirre warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. ignotus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r telor Pirre yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Telor Townsend | Setophaga townsendi |  |
|
| Telor bochddu | Basileuterus melanogenys |  |
|
| Telor corun winau | Basileuterus rufifrons |  |
|
| Telor ellyllbren | Setophaga angelae |  |
|
| Telor swil | Setophaga occidentalis |  |
|
| Telor torwyn | Basileuterus hypoleucus |  |
|
| Tingoch America | Setophaga ruticilla |  |
|
| Tinwen adeinwen | Myioborus pictus |  |
|
| Tinwen gorunwinau | Myioborus brunniceps |  |
|
| Tinwen sbectolog | Myioborus melanocephalus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor Pirre** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Minifet Fflores** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: minifetiaid Fflores) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pericrocotus lansbergei***; yr enw Saesneg arno yw *Flores minivet*. Mae'n perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: *Campephagidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. lansbergei*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r minifet Fflores yn perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: *Campephagidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cog-gigydd Grauer | Ceblepyris graueri |  |
|
| Cog-gigydd bronwyn | Coracina pectoralis |  |
|
| Gwybedog-gigydd adeinddu | Hemipus hirundinaceus |  |
|
| Minifet bach | Pericrocotus cinnamomeus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Minifet Fflores** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr George Fitzmaurice yw ***His Captive Woman*** a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Carey Wilson. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Milton Sills. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Piccadilly* ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Lee Garmes oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Stuart Heisler sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm George Fitzmaurice ar 13 Chwefror 1885 ym Mharis a bu farw yn Los Angeles ar 14 Mehefin 1940. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 75 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd George Fitzmaurice nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Blind Man's Luck |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1917-01-01 |
| Kick In |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1917-01-14 |
| Live, Love and Learn |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-10-29 |
| Paying The Piper |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1921-01-01 |
| The Hunting of The Hawk |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1917-04-22 |
| The Night of Love |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1927-01-01 |
| The Quest of The Sacred Jewel |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1914-01-01 |
| The Unholy Garden |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-01-01 |
| *Three Live Ghosts* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1922-01-01 |
| Vacation From Love |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 19 Ebrill 2016.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pluteaceae* yw'r **Tagell rosliw'r angel** (Lladin: ***Volvariella reidii***; Saesneg: *Angel Rosegill*). Y Tegyll Rhosliw yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog 'tagell' yw 'tegyll', ac mae 'rhosliw' yn cyfeirio at liw coch y rhosyn. Mae'r teulu *Pluteaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pluteaceae
-----------------------------------

Mae gan **Tagell rosliw'r angel** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Pluteus kuthanii* | Pluteus kuthanii |  |
|
| *Pluteus laetifrons* | Pluteus laetifrons |  |
|
| *Pluteus laetus* | Pluteus laetus |  |
|
| *Pluteus laevis* | Pluteus laevis |  |
|
| *Pluteus laricinus* | Pluteus laricinus |  |
|
| *Pluteus latifolius* | Pluteus latifolius |  |
|
| *Pluteus leaianus* | Pluteus leaianus |  |
|
| *Pluteus lepiotiformis* | Pluteus lepiotiformis |  |
|
| *Pluteus leptonia* | Pluteus leptonia |  |
|
| *Pluteus leucocyanescens* | Pluteus leucocyanescens |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Tagell rosliw'r angel** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Robin-grec Heuglin** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: robin-greciau Heuglin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cossypha heuglini***; yr enw Saesneg arno yw *White-browed robin chat*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. heuglini*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r robin-grec Heuglin yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bronfraith | Turdus philomelos |  |
|
| Bronfraith Mongolia | Turdus mupinensis |  |
|
| Brych Grand Cayman | Turdus ravidus |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych gyddfddu | Turdus atrogularis |  |
|
| Brych gyddfgoch | Turdus ruficollis |  |
|
| Brych tywyll America | Turdus nigrescens |  |
|
| Brych y coed | Turdus viscivorus |  |
|
| Coch dan adain | Turdus iliacus |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |
|
| Socan eira | Turdus pilaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Robin-grec Heuglin** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor rhesog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion rhesog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sylvia nisoria***; yr enw Saesneg arno yw *Barred warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. nisoria*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.

Teulu
-----

Mae'r telor rhesog yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Minla cynffonwinau | Minla strigula |  |
|
| Preblyn gwybedog Chapin | Kupeornis chapini |  |
|
| Preblyn mynydd Kupe | Kupeornis gilberti |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |
|
| Sibia penddu | Heterophasia melanoleuca |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Cuculus canorus canorus* + *Sylvia nisoria*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor rhesog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr William Witney yw ***Roll On Texas Moon*** a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roy Rogers, George "Gabby" Hayes, Sons of the Pioneers ac Elisabeth Risdon. Mae'r ffilm *Roll On Texas Moon* yn 68 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Yearling* ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Witney ar 15 Mai 1915 yn Lawton, Oklahoma a bu farw yn Jackson ar 14 Rhagfyr 1950. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd William Witney nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Adventures of Captain Marvel* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1941-01-01 |
| Apache Rifles |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1964-01-01 |
| Drums of Fu Manchu |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| *Laramie* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| Master of The World |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1961-01-01 |
| *The Adventures of Dr. Fu Manchu* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| The Crimson Ghost |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| *The Painted Stallion* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| Zorro Rides Again |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| *Zorro's Fighting Legion* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1939-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 14 Mai 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Gwehydd penfelynwyrdd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwehyddion penfelynwyrdd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ploceus olivaceiceps***; yr enw Saesneg arno yw *Olive-headed golden weaver*. Mae'n perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: *Ploceidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. olivaceiceps*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r gwehydd penfelynwyrdd yn perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: *Ploceidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Gwehydd mawr picoch | Bubalornis niger |  |
|
| Gwehydd mawr pigwyn | Bubalornis albirostris |  |
|
| Malimbe Gray | Malimbus nitens |  |
|
| Malimbe Ibadan | Malimbus ibadanensis |  |
|
| Malimbe Rachel | Malimbus racheliae |  |
|
| Malimbe Tai | Malimbus ballmanni |  |
|
| Malimbe copog | Malimbus malimbicus |  |
|
| Malimbe corun coch | Malimbus coronatus |  |
|
| Malimbe gyddfddu | Malimbus cassini |  |
|
| Malimbe pengoch | Malimbus rubricollis |  |
|
| Malimbe tingoch | Malimbus scutatus |  |
|
| Malimbe torgoch | Malimbus erythrogaster |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Gwehydd penfelynwyrdd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Maurice Elvey yw ***Adam Bede*** a gyhoeddwyd yn 1918. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Shoulder Arms* sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Maurice Elvey ar 11 Tachwedd 1887 yn Stockton-on-Tees a bu farw yn Brighton ar 24 Ebrill 1989. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Maurice Elvey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Beware of Pity |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1946-01-01 |
| Dry Rot |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1956-01-01 |
| *High Treason* |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegNo/unknown value | 1929-01-01 |
| *The Cup Final Mystery* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1914-01-01 |
| *The Great Game* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1953-01-01 |
| *The Hound of the Baskervilles* |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegNo/unknown value | 1921-01-01 |
| The Lamp Still Burns |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1943-01-01 |
| *The Lodger* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1932-01-01 |
| The School For Scandal |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1930-09-05 |
| The Sign of Four |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegNo/unknown value | 1923-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cnocell warfelyn fawr** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau gwarfelyn mawr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Picus flavinucha***; yr enw Saesneg arno yw *Greater yellow-naped woodpecker*. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. flavinucha*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r cnocell warfelyn fawr yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cnocell Folwen | Dryocopus javensis |  |
|
| Cnocell Magellan | Campephilus magellanicus |  |
|
| Cnocell ddu | Dryocopus martius |  |
|
| Cnocell fraith Japan | Yungipicus kizuki |  |
|
| Cnocell gorunfrown | Yungipicus moluccensis |  |
|
| Corgnocell Temminck | Yungipicus temminckii |  |
|
| Corgnocell y Philipinau | Yungipicus maculatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cnocell warfelyn fawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cnocell siecrog** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau siecrog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Picoides mixtus***; yr enw Saesneg arno yw *Checkered woodpecker*. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. mixtus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r cnocell siecrog yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cnocell Folwen | Dryocopus javensis |  |
|
| Cnocell Magellan | Campephilus magellanicus |  |
|
| Cnocell ddu | Dryocopus martius |  |
|
| Cnocell fraith Japan | Yungipicus kizuki |  |
|
| Cnocell gorunfrown | Yungipicus moluccensis |  |
|
| Corgnocell Temminck | Yungipicus temminckii |  |
|
| Corgnocell y Philipinau | Yungipicus maculatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cnocell siecrog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cwtiar y Caribî** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cwtieir y Caribî) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Fulica caribaea***; yr enw Saesneg arno yw *Caribbean coot*. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *F. caribaea*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.

Teulu
-----

Mae'r cwtiar y Caribî yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ceiliog y dŵr | Gallicrex cinerea |  |
|
| Rhegen Baillon | Porzana pusilla |  |
|
| Rhegen Nkulengu | Himantornis haematopus |  |
|
| Rhegen ddu Affrica | Amaurornis flavirostra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cwtiar y Caribî** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tylluan sgrech farfog** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tylluanod sgrech barfog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Otus trichopsis***; yr enw Saesneg arno yw *Whiskered screech owl*. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: *Strigidae*) sydd yn urdd y *Strigiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *O. trichopsis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r tylluan sgrech farfog yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: *Strigidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Tylluan Fach | Athene noctua |  |
|
| Tylluan Gorniog | Asio otus |  |
|
| Tylluan Tengmalm | Aegolius funereus |  |
|
| Tylluan bysgod Malaia | Ketupa ketupu |  |
|
| Tylluan bysgod frown | Ketupa zeylonensis |  |
|
| Tylluan dyrchol | Athene cunicularia |  |
|
| Tylluan fach fraith | Athene brama |  |
|
| Tylluan fronfelen | Aegolius harrisii |  |
|
| Tylluan glustiog | Asio flammeus |  |
|
| Tylluan gorniog Abysinia | Asio abyssinicus |  |
|
| Tylluan gorniog Madagasgar | Asio madagascariensis |  |
|
| Tylluan hogi | Aegolius acadicus |  |
|
| Tylluan y gors | Asio capensis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tylluan sgrech farfog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Teyrn bach Minas Gerais** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: teyrniaid bach Minas Gerais) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phylloscartes roquettei***; yr enw Saesneg arno yw *Minas Gerais tyrannulet*. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. roquettei*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r teyrn bach Minas Gerais yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Piwi cefnwyn | Contopus cooperi |  |
|
| Piwi coed y Dwyrain | Contopus virens |  |
|
| Piwi llwydwyn | Contopus fumigatus |  |
|
| Teyrn gwinau mawr | Attila cinnamomeus |  |
|
| Teyrn morgrug Delalande | Corythopis delalandi |  |
|
| Teyrnaderyn mawr | Tyrannus cubensis |  |
|
| Teyrnaderyn y Gorllewin | Tyrannus verticalis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Teyrn bach Minas Gerais** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Brenin Caledonia Newydd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brenhinoedd Caledonia Newydd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Myiagra caledonica***; yr enw Saesneg arno yw *New Caledonian myiagra flycatcher*. Mae'n perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: *Monarchidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. caledonica*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r brenin Caledonia Newydd yn perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: *Monarchidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Apostol Brith | Grallina cyanoleuca |  |
|
| Apostol afon | Grallina bruijnii |  |
|
| Brenin Marquesas | Pomarea mendozae |  |
|
| Brenin aflonydd | Myiagra inquieta |  |
|
| Brenin brith | Arses kaupi |  |
|
| Brenin cyflym | Pomarea iphis |  |
|
| Brenin gloyw | Myiagra alecto |  |
|
| Brenin gwargrych bronwyn | Arses telescopthalmus |  |
|
| Brenin penlas | Myiagra azureocapilla |  |
|
| Brenin torgoch | Myiagra vanikorensis |  |
|
| Brenin torwyn | Myiagra albiventris |  |
|
| Cwchbig bronddu | Machaerirhynchus nigripectus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Brenin Caledonia Newydd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cwyrbig adeingoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cwyrbigau adeingoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Estrilda rhodopyga***; yr enw Saesneg arno yw *Crimson-rumped waxbill*. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: *Estrildidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. rhodopyga*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Affrica.

Teulu
-----

Mae'r cwyrbig adeingoch yn perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: *Estrildidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cwyrbig Ffiji | Erythrura pealii |  |
|
| Cwyrbig Papwa | Erythrura papuana |  |
|
| Cwyrbig bambŵ | Erythrura hyperythra |  |
|
| Cwyrbig clustgoch | Erythrura coloria |  |
|
| Cwyrbig pengoch | Erythrura cyaneovirens |  |
|
| Cwyrbig pigbinc | Erythrura kleinschmidti |  |
|
| Grenadwr cyffredin | Granatina granatina |  |
|
| Grenadwr glas | Uraeginthus angolensis |  |
|
| Grenadwr penlas | Uraeginthus cyanocephalus |  |
|
| Grenadwr porffor | Granatina ianthinogaster |  |
|
| Pinc fflamgwt lliwgar | Emblema pictum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cwyrbig adeingoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Bolbitiaceae* yw'r **Cap maes tywyll** (Lladin: ***Agrocybe erebia***; Saesneg: *Dark Fieldcap*). Y Capannau Maes yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair arall am 'gapiau' yw 'capannau', a 'maes' yw tir agored e.e. cae. Mae'r teulu *Bolbitiaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Dyma'r unig rywogaeth Agrocybe sydd â chylch (neu fodrwy) a chap brown tywyll drwy'r amser. Gall ychydig o rywogaethau eraill fod yn weddol frown tywyll pan yn ifanc, ond yn fuan mae'r lliw'n pylu ac yn goleuo.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Bolbitiaceae
-------------------------------------

Mae gan **Cap maes tywyll** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Galeropsis allospora* | Galeropsis allospora |  |
|
| *Galeropsis andina* | Galeropsis andina |  |
|
| *Galeropsis angusticeps* | Galeropsis angusticeps |  |
|
| *Galeropsis aporos* | Galeropsis aporos |  |
|
| *Galeropsis besseyi* | Galeropsis besseyi |  |
|
| *Galeropsis bispora* | Galeropsis bispora |  |
|
| *Galeropsis deceptiva* | Galeropsis deceptiva |  |
|
| *Galeropsis desertorum* | Galeropsis desertorum |  |
|
| Medelwr | Panaeolina foenisecii |  |
|
| *Panaeolina castaneifolia* | Panaeolina castaneifolia |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap maes tywyll** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llygadwyn Santa Cruz** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion Santa Cruz) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Zosterops sanctaecrucis***; yr enw Saesneg arno yw *Santa Cruz white-eye*. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: *Zosteropidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *Z. sanctaecrucis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llygadwyn Santa Cruz yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: *Zosteropidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llygadwyn Santa Cruz** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ehedydd Angola** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ehedyddion Angola) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Mirafra angolensis***; yr enw Saesneg arno yw *Angola lark*. Mae'n perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. angolensis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r ehedydd Angola yn perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Alaudala somalica | Alaudala somalica |  |
|
| Ehedydd Dunn | Eremalauda dunni |  |
|
| Ehedydd Dupont | Chersophilus duponti |  |
|
| Ehedydd Gray | Ammomanopsis grayi |  |
|
| Ehedydd coed | Lullula arborea |  |
|
| Ehedydd gylfindew | Ramphocoris clotbey |  |
|
| Ehedydd hirewin | Chersomanes albofasciata |  |
|
| Ehedydd llwyd Asia | Alaudala cheleensis |  |
|
| Ehedydd twyni | Calendulauda erythrochlamys |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ehedydd Angola** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*