recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Erthygl am y llwyth Apache yw hon. Gweler hefyd Mescalero (gwahaniaethu).*
Llwyth brodorol sy'n perthyn i'r bobl Apache ac sy'n byw ar hyn o bryd mewn *reservation* yn ne New Mexico, UDA, yw'r **Mescalero** (neu **Apache Mescalero**). Fel yr Apache eraill, bu gan y Mescalero ran yn y Rhyfeloedd Apache yn erbyn yr Unol Daleithiau yn ail hanner y 19g. Ar droad yr 20g croesawodd eu cyd-Apache Chiricahua ar eu tir pan gawsant eu rhyddhau o'u carchar rhyfel yn Fort Sill, Oklahoma, a'r Apache Lipan hefyd. Ar y cyfan pobl dawel heb fod o natur ryfelgar oedd y Mescalero yn y 19g, ond dioddefasant sawl cyflafan gan fyddin yr Unol Daleithiau ac ymladdodd rhai aelodau o'r llwyth ochr yn ochr â'r pennaeth Victorio.

Tipis Mescalero (diwedd y 19eg ganrif)
Sefydlwyd *reservation* y Mescalero yn ne canolbarth Mecsico Newydd ar 27 Mai, 1873 ar orchymyn yr Arlywydd Ulysses S. Grant, ger Fort Stanton. Sefydlwyd y *reservation* presennol yn 1883. Mae'n cynnwys 1,862.463 km² (719.101 milltir sgwar) o dir, bron i gyd yn Swydd Otero. Mae 3,156 o Fescalero yn byw yno (Cyfrifiad 2000).

Ransio a thwristiaeth yw'r prif ffynonellau incwm. Gorwedd y *reservation* ar lethrau dwyreiniol Mynyddoedd Sacramento. Gorchuddir y bryniau a mynyddoedd â phinwydd ac mae datblygiadau yn cael eu cyfyngu er mwyn gwarchod yr amgylchedd. Ond ceir gwersyll sgio 'Ski Apache' ar fynydd 12,000 troedfedd y Sierra Blanca gyda gwesty gerllaw.

Mae'r Sierra Blanca yn dir sanctaidd i'r Mescalero a'r Apache, fel mae canolfan wybodaeth yn nhref fechan Mescalero yn esbonio. Mynyddoedd sanctaidd eraill yw Mynyddoedd Sacramento, hefyd yn New Mecsico

Llywodraethir y llwyth gan Gyngor Llwythol. Etholir Arlywydd bob pedair mlynedd. Carleton Naiche-Palmer yw'r arlywyddd presennol, ers Ionawr 2008.

### Iaith

Mae'r iaith Mescalero yn iaith De Abascaidd, sy'n is-deulu o'r ieithoedd Athabasgaidd a Na-Dené. Mae Mescalero yn perthyn i gangen de-orllewinol yr is-deulu hwn ac yn perthyn yn agos i iaith y Chiricahua ac, i raddau llai, i'r iaith Navajo ac iaith yr Apache Gorllewinol.

### Gweler hefyd

* Gouyen
* Fforest Genedlaethol Lincoln
* Mescalero (iaith)
* Winnetou

### Dolenni allanol

* (Saesneg) Gwefan y *Mescalero Apache Indian Reservation* Archifwyd 2008-07-04 yn y Peiriant Wayback.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor MacGillivray** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion MacGillivray) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Geothlypis tolmiei***; yr enw Saesneg arno yw *MacGillivray's warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. tolmiei*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r telor MacGillivray yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Telor Townsend | Setophaga townsendi |  |
|
| Telor bochddu | Basileuterus melanogenys |  |
|
| Telor corun winau | Basileuterus rufifrons |  |
|
| Telor ellyllbren | Setophaga angelae |  |
|
| Telor swil | Setophaga occidentalis |  |
|
| Telor torwyn | Basileuterus hypoleucus |  |
|
| Tingoch America | Setophaga ruticilla |  |
|
| Tinwen adeinwen | Myioborus pictus |  |
|
| Tinwen gorunwinau | Myioborus brunniceps |  |
|
| Tinwen sbectolog | Myioborus melanocephalus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor MacGillivray** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr John Frankenheimer yw ***The Gypsy Moths*** a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd gan Bobby Roberts yn Unol Daleithiau America Lleolwyd y stori yn Kansas a chafodd ei ffilmio yn Kansas. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan William Hanley a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Elmer Bernstein.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Deborah Kerr, Gene Hackman, John Napier, Burt Lancaster, Bonnie Bedelia, Sheree North, William Windom, Scott Wilson, Ford Rainey a Bill Zuckert. Mae'r ffilm *The Gypsy Moths* yn 107 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Midnight Cowboy* sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Philip H. Lathrop oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Henry Berman sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John Frankenheimer ar 19 Chwefror 1930 yn Queens a bu farw yn Los Angeles ar 26 Mai 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1948 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Williams, Massachusetts.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd John Frankenheimer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Bomber's Moon* |  |  |  |  |
| *Danger* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| *Days of Wine and Roses* |  |  | Saesneg | 1958-10-02 |
| *Forbidden Area* |  |  |  |  |
| *Journey to the Day* |  |  |  |  |
| Story of a Love Story |  | Ffraincyr Eidal | Saesneg | 1973-01-01 |
| *The Comedian* |  |  |  | 1957-01-01 |
| The Horsemen |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1971-07-22 |
| *The Rainmaker* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1982-01-01 |
| *You Are There* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.
Ffilm llawn cyffro a ffilm ar y grefft o ymladd gan y cyfarwyddwr Chang Cheh yw ***Bocsiwr o Shantung*** a gyhoeddwyd yn 1972. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***馬永貞 (1972年電影)*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Hong Cong; y cwmni cynhyrchu oedd Shaw Brothers Studio. Lleolwyd y stori yn Shanghai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Frankie Chan. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw David Chiang a Ku Feng. Mae'r ffilm *Bocsiwr o Shantung* yn 138 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Godfather* sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Chang Cheh ar 10 Chwefror 1923 yn Shanghai a bu farw yn Hong Cong ar 25 Ebrill 1961. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ac mae ganddo o leiaf 19 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Cenedlaethol Canolog.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Chang Cheh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bocsiwr o Shantung |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1972-01-01 |
| Brodyr Gwaed |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1973-02-24 |
| Cleddyfwr Unfraich Arfog |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1967-07-26 |
| Deg Teigrod o Kwangtung |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1979-01-01 |
| *Friends* |  | Hong Cong |  | 1974-06-29 |
| Pum Meistr Shaolin |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1974-12-25 |
| Teml Shaolin |  | Hong Cong | *Mandarin safonol* | 1976-12-22 |
| The Legend of The 7 Golden Vampires |  | y Deyrnas GyfunolHong Cong | Saesneg | 1974-07-11 |
| *The New One-Armed Swordsman* |  | Hong Cong | *Mandarin safonol**Putonghua* | 1971-02-07 |
| *Vengeance* |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1970-05-14 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Digrifwr, canwr, actor a chyflwynydd oedd **Gari Williams** (10 Mawrth 1946 – 18 Gorffennaf 1990).

Bywgraffiad
-----------

Fe'i ganwyd ym Mryn Rhyd-yr-Arian ger Llansannan, yn fab hynaf i Harri Pierce a Nance Williams. Ei enw bedydd oedd **Emyr Pierce Williams**. Symudodd y teulu i Lanrwst yn 1956 ac i Fochdre ger Bae Colwyn yn 1963.

Fe briododd Hafwen ar 17 Mai 1969 - ganed eu merch Nia yn 1977 a'i mab Guto yn 1988.

Cafodd ei daro'n ddifrifol wael yng Ngorffennaf 1990 a fe'i gludwyd i Ysbyty Walton, Lerpwl, lle bu farw wedi gwaeledd byr.

Gyrfa
-----

Cychwynnodd berfformio yn Ionawr 1969 yn canu gyda'i frawd Elwyn. Fe ddaeth *Emyr ac Elwyn* yn ddeuawd poblogaidd ac fe ryddhawyd y ddau nifer o recordiau ar label Cambrian.. Roedd Gari yn honni fod swilder ei frawd yn golygu fod rhaid iddo wneud y gwaith cyflwyno rhwng y caneuon, ac fe ddefnyddiodd hyn i ymarfer ei ddawn berfformio a chomedi.

Yn 1974 fe ddaeth yn berfformiwr proffesiynol gyda mwy o bwyslais ar gomedi na chanu. Fe awgrymodd y digrifwr Ronnie Williams iddo newid ei enw llwyfan i er mwyn gallu apelio at gynulleidfa ehangach ar draws Prydain - a dewisodd Emyr yr enw **Gari Williams**.

Yn 1976 cafodd y brif ran ym mhantomeim Cwmni Theatr Cymru, Madog, ac fe ddaeth yn wyneb cyfarwydd iawn ar lwyfannau Cymru. Fe ymunodd a'r opera sebon Pobol y Cwm yn 1979, gan chwarae'r mecanic Edgar Sutton. Yn *Jabas*, y gyfres ddrama deledu i bobl ifanc, roedd yn chwarae Sam Llonga, tad y prif gymeriad. Ymddangosodd mewn nifer o gyfresi eraill fel y gomedi sefyllfa Eric gyda Stewart Jones a Myfanwy Talog.

Yn yr 1980au fe ddechreuodd gyflwyno'r sioe *Galw Mewn* ar BBC Radio Cymru. Ar deledu cyflwynodd y sioe gomedi *Galw Gari* ar S4C o 1982 ymlaen yn ogystal â thair cyfres o sioe adloniant *Rargian Fawr*. Darlledwyd y bedwaredd gyfres o *Galw Gari* yn 1990, misoedd cyn ei farwolaeth.

Cronfa Gari
-----------

Sefydlwyd Ymddiriedolaeth Cronfa Gari fel elusen yn 1991. Bwriad y gronfa yw cynnig cefnogaeth ariannol i unigolyn neu unigolion sy'n dymuno canolbwyntio ar adloniant byw o flaen cynulleidfa Gymraeg. Ers hynny mae wedi cefnogi nifer o ddigrifwyr a digwyddiadau comedi yn y Gymraeg, yn cynnwys sawl Gala Comedi yn yr Eisteddfod Genedlaethol.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3 4  ap Dafydd, Myrddin (1996). *Mab Hynaf Musus Wilias - Cofio Gari*. Llanrwst: Gwasg Carreg Gwalch. ISBN 0863813992. `|access-date=` requires `|url=` (help)
2. ↑  Cofnod Discogs - Emyr Ac Elwyn
3. 1 2   Hanes Gari Williams. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Rhagfyr 2015.
4. ↑  Porth - Jabas ; Adalwyd 30 Rhagfyr 2015
5. ↑  *Cofio Gari Williams 70 mlynedd ers ei eni*  , BBC Cymru Fyw, 10 Mawrth 2016.
6. ↑  Manylion Elusen 'Ymddiriedolaeth Cronfa Gari'

Dolenni allanol
---------------

* Gari Williams ar wefan yr Internet Movie Database

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 21786747
* LCCN: no2001008660

 |
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Russulaceae* yw'r **Cap llaeth dyfrllyd** (Lladin: ***Lactarius serifluus***; Saesneg: *Watery Milkcap*). 'Y Capiau Llaeth' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r gair 'llaeth; (neu lefrith) yma'n cyfeirio at ddiferion o latecs, neu sudd gwyn a welir yn crynhoi oddi tan degyll y fadarchen. Mae'r teulu *Russulaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Russulales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Russulaceae
------------------------------------

Mae gan **Cap llaeth dyfrllyd** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Russula amoena* | Russula amoena |  |
|
| *Russula atrorubens* | Russula atrorubens |  |
|
| *Russula brunneoviolacea* | Russula brunneoviolacea |  |
|
| *Russula columbicolor* | Russula columbicolor |  |
|
| *Russula firmula* | Russula firmula |  |
|
| *Russula innocua* | Russula innocua |  |
|
| *Russula mollis* | Russula mollis |  |
|
| *Russula persicina* | Russula persicina |  |
|
| *Russula versatilis* | Russula versatilis |  |
|
| *Tegyll brau ffrwythaidd* | Russula queletii |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap llaeth dyfrllyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm sy'n flodeugerdd o ffilmiau gan y cyfarwyddwyr Chang Cheh, Yueh Feng a Cheng Kang yw ***Trilogy of Swordsmanship*** a gyhoeddwyd yn 1972. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Chen Yanyan. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Godfather* sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Chang Cheh ar 10 Chwefror 1923 yn Shanghai a bu farw yn Hong Cong ar 25 Ebrill 1961. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Cenedlaethol Canolog.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Chang Cheh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bocsiwr o Shantung |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1972-01-01 |
| Brodyr Gwaed |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1973-02-24 |
| Cleddyfwr Unfraich Arfog |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1967-07-26 |
| Deg Teigrod o Kwangtung |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1979-01-01 |
| *Friends* |  | Hong Cong |  | 1974-06-29 |
| Pum Meistr Shaolin |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1974-12-25 |
| Teml Shaolin |  | Hong Cong | *Mandarin safonol* | 1976-12-22 |
| The Legend of The 7 Golden Vampires |  | y Deyrnas GyfunolHong Cong | Saesneg | 1974-07-11 |
| *The New One-Armed Swordsman* |  | Hong Cong | *Mandarin safonol**Putonghua* | 1971-02-07 |
| *Vengeance* |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1970-05-14 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Cantores canu gwlad a ffermwraig yw **Doreen Lewis** (ganwyd 4 Ebrill 1953).

Bywyd cynnar ac addysg
----------------------

Ganwyd Doreen Davies yn Aberystwyth ac fe'i magwyd yn ardal Abermeurig yn Nyffryn Aeron, Ceredigion.

Cafodd ei haddysg yn Ysgol Gynradd Felinfach ac yna yn Ysgol Gyfun Aberaeron.

Canu
----

Yn 1969, rhyddhaodd Doreen ei record gyntaf *Y Storm* ar label Cambrian, â hithau ond yn 16 oed. Bu hyn yn ddechrau ar yrfa ddisglair i'r ferch ifanc o Abermeurig.

Daeth yn enw a gwyneb cyfarwydd yn ystod y blynyddoedd wedyn gan ymddangos ar lwyfannau a sgriniau teledu led led Cymru. Aeth ei gyrfa o nerth i nerth gan ryddhau nifer o recordiau ar label Sain, a chaneuon cofiadwy fel "Nans o’r Glyn", "Rhowch i mi Ganu Gwlad", "Cae’r Blode Menyn" a "Y Gwr Drwg".

Hi yw'r unig ferch yn hanes canu pop Cymraeg i'w chyflwyno â disg aur am ei chyfraniad oes i adloniant.

Mae Doreen wedi teithio ar hyd a lled Cymru a thramor yn canu am yn agos i 40 mlynedd – ac mae’n dal i fwynhau’r cyfansoddi a’r perfformio, os yw amser yn caniatau iddi ynghanol bwrlwm adref ar y fferm yng Ngheredigion.

Bywyd personol
--------------

Priododd ei gŵr John yn Eglwys Ystrad Aeron yn mis Mai 1972. Ar ôl priodi symudodd y pâr i fyw i Sgwâr Alban yn Aberaeron. Yno fe magwyd eu plant, Gwyndaf a Caryl.

Disgyddiaeth
------------

### *Ha' Bach Mihangel*

*Prif: Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Doreen Lewis*
1. Cariad Di-Derfyn
2. Os Daw'r Gwas Yn Feistr
3. Y Gwely Plu
4. Bob Yn Awr Ac Yn Y Man
5. Mater Bach O 'Ngalon I
6. Dy Oleuni Di
7. Y Gwr Drwg
8. Aderyn Mewn Llaw
9. Rwy'n Siwr
10. Ha' Bach Mihangel
11. Un Storom Arall
12. Cymru, Ti Yw Ngwynfyd
13. Pan Edrychi Di I'm Llygaid I

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Brenhines canu gwlad*  , Cambrian News, 9 Rhagfyr 2018.  Cyrchwyd ar 9 Rhagfyr 2019.
2. ↑  *Yr ifanc a ŵyr: Doreen Lewis a Caryl Lewis*  , BBC Cymru Fyw, 26 Gorffennaf 2018.  Cyrchwyd ar 10 Rhagfyr 2018.

Dolenni allanol
---------------

* Safle MySpace Doreen Lewis

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 73148449839015692159
* LCCN: no2016166381

 |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llostfain tywyll** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llostfeinion tywyll) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Synallaxis moesta***; yr enw Saesneg arno yw *Dusky spinetail*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. moesta*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r llostfain tywyll yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Llostfain aeliog | Siptornis striaticollis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llostfain tywyll** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr J. Sasikumar yw ***Ithikkara Pakki*** a gyhoeddwyd yn 1980. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***ഇത്തിക്കരപ്പക്കി (ചലച്ചിത്രം)*** ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Lleolwyd y stori yn y Raj Prydeinig. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Malaialeg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Prem Nazir. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Empire Strikes Back* sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 600 o ffilmiau Malaialam wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm J Sasikumar ar 14 Hydref 1927 yn Alappuzha a bu farw yn Kochi ar 7 Ebrill 1999. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1927 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd J. Sasikumar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Anveshanam* |  | India | 1972-01-01 |
| Balyakalasakhi |  | India | 1967-01-01 |
| *Bhramachari* |  | India | 1972-01-01 |
| *Bobanum Moliyum* |  | India | 1971-01-01 |
| *Divyadharsanam* |  | India | 1973-01-01 |
| *Kanmanikal* |  | India | 1966-01-01 |
| *Kavalam Chundan* |  | India | 1968-01-01 |
| *Kudumbini* |  | India | 1964-01-01 |
| *Lanka Dahanam* |  | India | 1971-01-01 |
| *Madrasile Mon* |  | India | 1982-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Trogon penlas** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: trogoniaid penlas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Trogon curucui***; yr enw Saesneg arno yw *Blue-crowned trogon*. Mae'n perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: *Trogonidae*) sydd yn urdd y *Trogoniformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. curucui*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r trogon penlas yn perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: *Trogonidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cwetsal cribog | Pharomachrus antisianus |  |
|
| Cwetsal cynffonfrith | Pharomachrus fulgidus |  |
|
| Cwetsal eurben | Pharomachrus auriceps |  |
|
| Cwetsal y Dwyrain | Pharomachrus pavoninus |  |
|
| Cwetsal y Gogledd | Pharomachrus mocinno |  |
|
| Trogon clustiog | Euptilotis neoxenus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Trogon penlas** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ar y grefft o ymladd gan y cyfarwyddwr Chang Cheh yw ***Masked Avengers*** a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd gan Run Run Shaw yn Hong Cong; y cwmni cynhyrchu oedd Shaw Brothers Studio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Raiders of the Lost Ark* sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Chang Cheh ar 10 Chwefror 1923 yn Shanghai a bu farw yn Hong Cong ar 25 Ebrill 1961. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Cenedlaethol Canolog.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Chang Cheh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bocsiwr o Shantung |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1972-01-01 |
| Brodyr Gwaed |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1973-02-24 |
| Cleddyfwr Unfraich Arfog |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1967-07-26 |
| Deg Teigrod o Kwangtung |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1979-01-01 |
| *Friends* |  | Hong Cong |  | 1974-06-29 |
| Pum Meistr Shaolin |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1974-12-25 |
| Teml Shaolin |  | Hong Cong | *Mandarin safonol* | 1976-12-22 |
| The Legend of The 7 Golden Vampires |  | y Deyrnas GyfunolHong Cong | Saesneg | 1974-07-11 |
| *The New One-Armed Swordsman* |  | Hong Cong | *Mandarin safonol**Putonghua* | 1971-02-07 |
| *Vengeance* |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1970-05-14 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Lewis D. Collins yw ***The Fighting Redhead*** a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Paul Franklin. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Eagle-Lion Films.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Jim Bannon. Mae'r ffilm *The Fighting Redhead* yn 55 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *All About Eve* sy’n ffilm gomedi
Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Gilbert Warrenton oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lewis D Collins ar 12 Ionawr 1899 yn Baltimore, Maryland a bu farw yn Hollywood ar 14 Medi 1985. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Lewis D. Collins nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Guns for Hire* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| *Hot Rod* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| Manhattan Butterfly |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-08-14 |
| Reformatory |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| Ship of Wanted Men |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-09-09 |
| Sweethearts of The U.S.A. |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1944-03-07 |
| *The Brand of Hate* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |
| The Law of The Tong |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-12-31 |
| *The Man from Hell* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-08-29 |
| The Strange Case of Dr. Meade |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-12-15 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 18 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Mai 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Pita cefnwyrdd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pitaod cefnwyrdd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pitta steerei***; yr enw Saesneg arno yw *Steere’s pitta*. Mae'n perthyn i deulu'r Pitaod (Lladin: *Pittidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. steerei*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r pita cefnwyrdd yn perthyn i deulu'r Pitaod (Lladin: *Pittidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Erythropitta granatina | Erythropitta granatina |  |
|
| Hydrornis guajana | Hydrornis guajanus |  |
|
| Hydrornis gurneyi | Hydrornis gurneyi |  |
|
| Phayre’s pitta | Hydrornis phayrei |  |
|
| Pita Affrica | Pitta angolensis |  |
|
| Pita Molwcaidd | Pitta moluccensis |  |
|
| Pita adeinlas | Pitta brachyura |  |
|
| Pita aeliog | Pitta nympha |  |
|
| Pita bronwyrdd | Pitta reichenowi |  |
|
| Pita penlas | Hydrornis baudii |  |
|
| Pita penwinau | Hydrornis oatesi |  |
|
| Pita seithliw | Pitta iris |  |
|
| Pita swnllyd | Pitta versicolor |  |
|
| Pita wynebddu | Pitta anerythra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Pita cefnwyrdd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwyr Chang Cheh a Cheung Ying yw ***Happenings in Ali Shan*** a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn Taiwan. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Lee Ying. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *White Heat* sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Chang Cheh ar 10 Chwefror 1923 yn Shanghai a bu farw yn Hong Cong ar 25 Ebrill 1961. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Cenedlaethol Canolog.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Chang Cheh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bocsiwr o Shantung |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1972-01-01 |
| Brodyr Gwaed |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1973-02-24 |
| Cleddyfwr Unfraich Arfog |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1967-07-26 |
| Deg Teigrod o Kwangtung |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1979-01-01 |
| *Friends* |  | Hong Cong |  | 1974-06-29 |
| Pum Meistr Shaolin |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1974-12-25 |
| Teml Shaolin |  | Hong Cong | *Mandarin safonol* | 1976-12-22 |
| The Legend of The 7 Golden Vampires |  | y Deyrnas GyfunolHong Cong | Saesneg | 1974-07-11 |
| *The New One-Armed Swordsman* |  | Hong Cong | *Mandarin safonol**Putonghua* | 1971-02-07 |
| *Vengeance* |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1970-05-14 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Lewis Milestone yw ***New York Nights*** a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jules Furthman. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan United Artists.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Norma Talmadge, John Wray, Gilbert Roland, Lilyan Tashman, Roscoe Karns, Mary Doran a Tetsu Komai. Mae'r ffilm yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Ray June oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Piccadilly* ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lewis Milestone ar 30 Medi 1895 yn Chișinău a bu farw yn Los Angeles ar 20 Tachwedd 1965. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1918 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Lewis Milestone nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Walk in The Sun |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| Edge of Darkness |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| Lucky Partners |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| *Mutiny on the Bounty* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1962-11-08 |
| Ocean's 11 |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1960-01-01 |
| *Tempest* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1928-01-01 |
| *The Front Page* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-01-01 |
| The Kid Brother |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1927-01-01 |
| *Two Arabian Knights* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1927-01-01 |
| À L'ouest, Rien De Nouveau |  | Unol Daleithiau America | SaesnegAlmaenegFfrangeg | 1930-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 2 Mai 2016.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Xamis Muradov yw ***Şəhidlər Və Qazilər*** a gyhoeddwyd yn 1991. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Aserbaijaneg. 

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Silence of the Lambs* sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Xamis Muradov ar 15 Medi 1943 yn Qakh. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1966 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Azerbaijan State University of Culture and Arts.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Xamis Muradov nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *9 dəqiqə (film, 2000)* |  | Aserbaijan | Aserbaijaneg | 2000-01-01 |
| *Ana* |  |  |  | 1999-01-01 |
| *Azadlıq elçisi (film, 1993)* |  |  |  | 1993-01-01 |
| Azadlığa Gedən Yollar |  |  |  | 1990-01-01 |
| *Aşıq Ələsgər (film, 1972)* |  | *Gweriniaeth Sofietaidd Sofietaidd Azerbaijan* | Aserbaijaneg | 1972-01-01 |
| *Aşıqlar (film, 1983)* |  | *Gweriniaeth Sofietaidd Sofietaidd Azerbaijan* |  | 1983-01-01 |
| *Bahar günəşi (film, 1974)* |  |  |  | 1974-01-01 |
| *Daşkəsən (film, 1973)* |  |  |  | 1973-01-01 |
| *Dünyaya insan gəlir (film, 1976)* |  | Yr Undeb Sofietaidd |  | 1976-01-01 |
| *Fransa qəhrəmanı (film, 1975)* |  | Yr Undeb Sofietaidd | Aserbaijaneg | 1975-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Amason mawr** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: amasoniaid mawrion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Amazona farinosa***; yr enw Saesneg arno yw *Mealy amazon*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. farinosa*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.

Teulu
-----

Mae'r amason mawr yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Conwra eurbluog | Leptosittaca branickii |  |
|
| Macaw Spix | Cyanopsitta spixii |  |
|
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Amason mawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Loricît gwyrdd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: loricitiaid gwyrddion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Loriculus exilis***; yr enw Saesneg arno yw *Green hanging parrot*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. exilis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r loricît gwyrdd yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Loricît gwyrdd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Chang Cheh yw ***Cleddyf Wedi'i Staenio Â Gwaed Brenhinol*** a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd gan Shaw Brothers Studio yn Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Chiang Sheng a Philip Kwok. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Raiders of the Lost Ark* sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Sword Stained with Royal Blood*, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Jin Yong a gyhoeddwyd yn 1956.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Chang Cheh ar 10 Chwefror 1923 yn Shanghai a bu farw yn Hong Cong ar 25 Ebrill 1961. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Cenedlaethol Canolog.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Chang Cheh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bocsiwr o Shantung |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1972-01-01 |
| Brodyr Gwaed |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1973-02-24 |
| Cleddyfwr Unfraich Arfog |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1967-07-26 |
| Deg Teigrod o Kwangtung |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1979-01-01 |
| *Friends* |  | Hong Cong |  | 1974-06-29 |
| Pum Meistr Shaolin |  | Hong Cong | Tsieineeg Mandarin | 1974-12-25 |
| Teml Shaolin |  | Hong Cong | *Mandarin safonol* | 1976-12-22 |
| The Legend of The 7 Golden Vampires |  | y Deyrnas GyfunolHong Cong | Saesneg | 1974-07-11 |
| *The New One-Armed Swordsman* |  | Hong Cong | *Mandarin safonol**Putonghua* | 1971-02-07 |
| *Vengeance* |  | Hong Cong | Tsieineeg | 1970-05-14 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Vijay Singh yw ***Jaya Ganga*** a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd gan Vijay Singh yn Ffrainc ac India. Lleolwyd y stori yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a hynny gan Vijay Singh a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Vanraj Bhatia. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Smriti Mishra. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Renu Saluja oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Scream* sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Vijay Singh ar 16 Chwefror 1952.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Vijay Singh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Jaya Ganga |  | IndiaFfrainc | 1996-01-01 |
| Kabhi Ajnabi Yr |  | India | 1985-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Hygrophoraceae* yw'r **Cap cwyr y twyni** (Lladin: ***Hygrocybe conicoides***; Saesneg: *Dune Waxcap*). 'Y Capiau Cwyr' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r 'capiau cwyr' yn grwp adnabyddus iawn yng Nghymru, ac maent I'w cael yma (fel yng ngweddil Ewrop), fel arfer, ar feysydd o welltiroedd agored. Yng ngweddill y byd, maen nhw'n tyfu mewn coedwigoedd. Mae'r teulu *Hygrophoraceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Hygrophoraceae
---------------------------------------

Mae gan **Cap cwyr y twyni** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Botrydina chromacea* | Botrydina chromacea |  |
|
| *Botrydina vulgaris* | Botrydina vulgaris |  |
|
| *Cora buapana* | Cora buapana |  |
|
| *Cora byssoidea* | Cora byssoidea |  |
|
| *Cora caliginosa* | Cora caliginosa |  |
|
| *Cora campestris* | Cora campestris |  |
|
| *Phytoconis chromacea* | Phytoconis chromacea |  |
|
| *Phytoconis ericetorum* | Phytoconis ericetorum |  |
|
| *Phytoconis purpurea* | Phytoconis purpurea |  |
|
| *Sinohygrocybe velutipes* | Sinohygrocybe velutipes |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap cwyr y twyni** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ar y grefft o ymladd gan y cyfarwyddwr Ching Siu-tung yw ***Twyllwr Tokyo*** a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Hong Cong. Lleolwyd y stori yn Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Cantoneg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Louis Koo, Nick Cheung a Joe Cheng. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Gladiator* sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 200 o ffilmiau 200 wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ching Siu-tung ar 1 Ionawr 1953 yn Hong Cong.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ching Siu-tung nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *A Chinese Ghost Story* |  | Hong Cong | 1987-07-18 |
| *A Chinese Ghost Story II* |  | Hong Cong | 1990-01-01 |
| *A Chinese Ghost Story III* |  | Hong Cong | 1991-01-01 |
| Belly of The Beast |  | CanadaUnol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | 2003-01-01 |
| *Executioners* |  | Hong Cong | 1993-01-01 |
| Mae Dr. Wai yn "Yr Ysgrythur Heb Eiriau" |  | Hong Cong | 1996-01-01 |
| *Swordsman II* |  | Hong Cong | 1992-01-01 |
| *The East is Red* |  | Hong Cong | 1993-01-01 |
| *The Sorcerer and the White Snake* |  | Gweriniaeth Pobl TsieinaHong Cong | 2011-01-01 |
| *The Swordsman* |  | Hong Cong | 1990-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sgrech Steller** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sgrechod Steller) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cyanocitta stelleri***; yr enw Saesneg arno yw *Steller's jay*. Mae'n perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. stelleri*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r sgrech Steller yn perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brân America | Corvus brachyrhynchos |  |
|
| Brân Caledonia Newydd | Corvus moneduloides |  |
|
| Brân Dyddyn | Corvus corone |  |
|
| Brân Hawaii | Corvus hawaiiensis |  |
|
| Brân Lwyd | Corvus cornix |  |
|
| Brân Sinaloa | Corvus sinaloae |  |
|
| Brân Tamaulipas | Corvus imparatus |  |
|
| Brân bigfain | Corvus enca |  |
|
| Brân jyngl | Corvus macrorhynchos |  |
|
| Brân tai | Corvus splendens |  |
|
| Cigfran | Corvus corax |  |
|
| Cigfran bigbraff | Corvus crassirostris |  |
|
| Cigfran yddfwinau | Corvus ruficollis |  |
|
| Ydfran | Corvus frugilegus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sgrech Steller** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Euryn Saõ Tomé** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: eurynnod Saõ Tomé) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Oriolus crassirostris***; yr enw Saesneg arno yw *Saõ Tomé oriole*. Mae'n perthyn i deulu'r Eurynnod (Lladin: *Oriolidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *O. crassirostris*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r euryn Saõ Tomé yn perthyn i deulu'r Eurynnod (Lladin: *Oriolidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Euryn | Oriolus oriolus |  |
|
| Euryn Saõ Tomé | Oriolus crassirostris |  |
|
| Euryn cefnfelyn Asia | Oriolus xanthonotus |  |
|
| Euryn gwarddu | Oriolus chinensis |  |
|
| Euryn melyn Awstralia | Oriolus flavocinctus |  |
|
| Euryn penddu Asia | Oriolus xanthornus |  |
|
| Pitohwi amryliw | Pitohui kirhocephalus |  |
|
| Pitohwi cribog | Pitohui cristatus |  |
|
| Pitohwi penddu | Pitohui dichrous |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Euryn Saõ Tomé** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*