Ffeminist Americanaidd oedd **Alva Belmont**, (17 Ionawr 1853 - 26 Ionawr 1933) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel cymdeithaswr a swffragét. Rhwng 1875 i 1896, fe'i hadwaenid fel **Alva Vanderbilt**. Roedd yn filiwnydd ac yn ffigwr mawr yn yr ymgyrch i gael pleidleis i ferched America, sef yr hyn a elwir yn "etholfraint". Ar 12 Ebrill 2016 fe'i anrhydeddwyd gan yr Arlywydd Barack Obama a chodwyd cofeb *Belmont-Paul Women's Equality National Monument* yn Washington, D.C.

I rai pobl, roedd ei hagwedd aristocrataidd yn groes i'r graen. Ond beth bynnag eu barn, roedd ganddi egni eithriadol, deallusrwydd, barn bendant a'r hyder i herio'r drefn.

Yn 1909, sefydlodd y Gynghrair Cydraddoldeb Gwleidyddol (*Political Equality League*) i annog etholwyr i bleidleisio i'r rhai hynny a oedd o blaid etholfraint, yr hawl i fenywod bleidleisio. Ysgrifennai lythyrau i'r papurau ac ymunodd â Chymdeithas Menywod Menywod Cenedlaethol America, sef NAWSA (*National American Woman Suffrage Association (NAWSA)*). Yn ddiweddarach ffurfiodd ei Chynghrair Cydraddoldeb Gwleidyddol ei hun (*Political Equality League*) yn Ninas Efrog Newydd, i ymgyrchu dros etholfraint yn Efrog Newydd, ac fel ei llywydd, arweiniodd y *New York City's 1912 Women's Votes Parade*. 

Yn 1916, roedd yn un o sylfaenwyr Plaid Genedlaethol y Menywod a threfnodd y piced, neu'r brotest gyntaf erioed gan fenywod, a hynny o flaen y Tŷ Gwyn, yn Ionawr 1917. Fe'i hetholwyd yn Llywydd Plaid Genedlaethol y Menywod, swydd a gyflawnodd hyd at ei marwolaeth.

Magwraeth
---------

Picedu o flaen y Tŷ Gwyn yn Ionawr 1917.
Ganed **Alva Erskine Smith** yn 201 Government Street, Mobile, Alabama ar 17 Ionawr 1853; bu farw yn Augerville-la-Rivière, Loiret, ffrainc ac fe'i claddwyd ym Mynwent Woodlawn.

Ei rhieni oedd: Murray Forbes Smith, marchnatwr, a Phoebe Ann Desha. Roedd Murray Smith yn fab i George Smith a Delia Forbes of Dumfries, Virginia ac roedd Phoebe Desha yn ferch i'r Cynrychiolydd US (*Representative*) Robert Desha ac Eleanor Shelby, o Sumner County, Tennessee.

Priododd ddwywaith, yn gyntaf i William Kissam Vanderbilt, a chawsant dri o blant, ac yn ail i Oliver Hazard Perry Belmont. Roedd y ddau'n filiwnyddion ac yn aelodau blaenllaw o'r gymdeithas.

Mae Alva'n adnabyddus hefyd am ei hadeiladau, gan gynnwys y *Petit Chateau* yn Ninas Efrog Newydd, *the Marble House* yn Newport, Rhode Island, *the Belmont House*, Efrog Newydd; *Brookholt* ar Long Island; a *Beacon Towers* yn Sands Point, Efrog Newydd.

Roedd William Kissam Vanderbilt II, Harold Stirling Vanderbilt a Consuelo Vanderbilt yn blant iddi. Ymhlith y gwaith pwysig a nodedig a ysgrifennodd y mae: *Marble House*.

Aelodaeth
---------

Bu'n aelod o Gymdeithas America dros yr Hawl i Ferched Bleidleisio am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau
-----------

*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Presidential Proclamation -- Establishment of the Belmont-Paul Women's Equality National Monument)". *"archives.gov"*. Cyrchwyd 2016-04-12.
2. ↑  Rhyw: .
3. ↑  Dyddiad geni: "Alva Belmont". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Alva Belmont". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Alva Erskine Stirling Belmont". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Alva Erskine Smith". *The Peerage*. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Alva Belmont". *ffeil awdurdod y BnF*.
4. ↑  Dyddiad marw: "Alva Belmont". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Alva Belmont". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Alva Erskine Stirling Belmont". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Alva Erskine Smith". *The Peerage*. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Alva Belmont". *ffeil awdurdod y BnF*.
5. ↑  Tad: Darryl Roger Lundy (yn en), *The Peerage*, Wikidata Q21401824,
6. ↑  Mam: Darryl Roger Lundy (yn en), *The Peerage*, Wikidata Q21401824,
7. ↑  "Alva (Erskine Smith Vanderbilt) Belmont". *"biography.com"*. Cyrchwyd 2007-01-03.
8. ↑  Viens, Katheryn. "Belmont, Alva Erskine Smith Vanderbilt". *"American National Biography Online"*. Cyrchwyd 2008-01-03.
9. ↑  Patterson, Jerry E. *The Vanderbilts.*, tudalennau 120–121. New York: H.N. Abrams, 1989.
10. 1 2  Lundy, Darryl. "A genealogical survey of the peerage of Britain as well as the royal families of Europe: Murray Forbes Smith". *"The Peerage"*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 28 Rhagfyr 2007. Cyrchwyd 2007-12-09. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
11. ↑  "Society at Home and Abroad" (PDF). *New York Times*. October 28, 1906. Cyrchwyd 17 Chwefror 2012.
12. ↑  "Married Very Quietly" (PDF). *New York Times*. July 22, 1888. Cyrchwyd 17 Chwefror 2012.
13. ↑  Man gwaith: *Národní autority České republiky*. dyddiad cyrchiad: 29 Ionawr 2023.
14. ↑  Galwedigaeth: *Národní autority České republiky*. dyddiad cyrchiad: 19 Rhagfyr 2022. *Národní autority České republiky*. dyddiad cyrchiad: 19 Rhagfyr 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 18364843
* LCCN: no98120824
* ISNI: 0000 0000 4566 2519
* GND: 131734571
* SUDOC: 146452488
* BNF: cb150827645 (data)
* ULAN: 500448244
* NKC: xx0239433

 |