Gwneuthurwr printiau o Ffrainc oedd **Bernard Baron** (1696 - 24 Ionawr 1762), a dreuliodd lawer o'i oes yn Lloegr.

Cefndir
-------

Ganwyd Baron ym Mharis, yn blentyn i Laurent Baron, ysgythrwr a Françoise (née Aveline) ei wraig. Dysgodd ei grefft gan ei lystad Nicolas-Henri Tardieu.

Gyrfa
-----

Ym 1712 symudodd i Lundain ar wahoddiad Claude Dubosc, er mwyn ei gynorthwyo ar ei ysgythriadau o furlun Laguerre yn Marlborough House. Roedd yn un o'r ysgythrwyr Ffrengig a gynhyrchodd set o blatiau ar ôl paentiadau Thornhill yng nghromen Eglwys Gadeiriol Sant Paul, ac ym 1720 cynorthwyodd Dubosc a Nicolas Dorigny gyda'u hysgythriadau wedi seilio ar gartwnau Raphael. Ym 1724 ysgythrodd Baron wyth plât o Fywyd Achilles wedi seilio ar waith Rubens.

Ym 1729, dychwelodd i Baris dros dro lle ysgythrodd bedwar plât ar gyfer y *Recueil Jullienne*, crynodeb o 271 o ysgythriadau o baentiadau ac addurniadau Watteau a gomisiynwyd gan y gwneuthurwr tecstilau, ysgythrwr a chasglwr celf Jean de Jullienne, a gyhoeddwyd yn y pen draw ym 1735. Mae rhai haneswyr celf wedi awgrymu bod llun gan Watteau o ysgythrwr wrth ei waith, yng nghasgliad yr Amgueddfa Brydeinig, yn bortread o Baron. Hefyd ysgythrodd blât ar ôl Titian ar gyfer y *Recueil Crozat*, casgliad o brintiau o baentiadau Eidalaidd mewn casgliadau Ffrengig a gyhoeddwyd ym 1742.

Ym 1735 roedd Baron yn un o grŵp o artistiaid blaenllaw yn Llundain a ddangoswyd ym mhaentiad Gawen Hamilton *A Conversation of Virtuosis* Roedd yn un o bedwar ysgythrwr Ffrengig a gyflogwyd gan William Hogarth i gynhyrchu platiau ar gyfer ei gyfres *Marriage à la mode*. Ysgythrodd hefyd bortreadau gan Hogarth ac Allan Ramsay, a gweithiau gan Holbein, Rubens, Van Dyck, a Teniers.

Rhoddodd dystiolaeth i bwyllgor Tŷ'r Cyffredin a arweiniodd at y Ddeddf Hawlfraint Ysgythrwyr.

Mae yna enghreifftiau o waith Bernard Baron yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.

Teulu
-----

Tua 1722 priododd Grace Lafosse, gwniadyddes gynau, bu iddynt fab.

Marwolaeth
----------

Bu farw yn ei gartref yn Panton Square, Llundain yn 66 mlwydd oed.

Gweithiau
---------

Ei waithiau mwyaf nodedig yw:

### Portreadau

* *King Charles I on Horseback, with the Duke d'Epernon*, ar ôl Van Dyck.
* *Charles I and Queen, with their two Sons*, ar ôl Van Dyck.
* *The Nassau Family*, o lun yng nghasgliad Iarll Cowper, gan Van Dyck.
* *The Pembroke Family*, o lun yn Wilton House, gan Van Dyck.
* *Henry VIII granting the Charter to the Barber-Surgeons' Company*, ar ôl Holbein.
* *Robert, Earl of Carnarvon*, ac *Anna Sophia, Countess of Carnavon*, y ddau ar ôl Van Dyck.
* *George, Prince of Wales, on Horseback*, ar ôl Joseph Antony Adolph.
* *Cornells van Tromp, Vice-Admiral of Holland*, ar ôl John Vanderbank.
* *Dr. Mead*, ar ôl Allan Ramsay.
* *The Lord Chancellor Hardwick*, ar ôl Allan Ramsay.
* *The Lord Chief Justice Reve*, ar ôl J. Amiconi.
* *The Cornaro Family*, ar ôl Titian, o lun yng nghasgliad Dug Northumberland.
* *Benjamin Hoadly, Bishop of Winchester*, ar ôl Hogarth.

### Ar ôl paentiadau eraill

* Naw plât o *The Life of Achilles*, gyda'r teitlau; ar ôl Rubens.
* *Belisarius*, yn cael eu galw'n anghywir ar ôl Van Dyck.
* *Charles I escaping from Hampton Court*, ar ôl J. d' Angelis.
* *Jupiter and Antiope*, ar ôl Titian, gyfer Casgliad Crozat.
* *Pan and Syrinx*, ar ôl Nicolas Bertin.
* *The Card-players* a *The Temptation of St. Anthony* ar ôl David Teniers yr ieuaf
* *The Italian Comedians*, *The Companion*, *The Two Cousins*, *Soldiers plundering a Village* a *The Peasants revenged*, ar ôl Watteau.
* *St. Cecilia*, ar ôl Carlo Dolci.
* *Moses exposed on the Nile*, ar ôl Eustache Le Sueur.
* Dau blat ar ôl Hogarth *Marriage-à-la-mode*.

Oriel
-----

Dyma ddetholiad o weithiau gan Bernard Baron:

* Harri VIII Yn Cyflwyno Siarter i Gwmni y Llawfeddygon BarbwrHarri VIII Yn Cyflwyno Siarter i Gwmni y Llawfeddygon Barbwr
* Portread o Robert, Iarll CaernarfonPortread o Robert, Iarll Caernarfon
* Marriage a la Mode ar ôl William HogarthMarriage a la Mode ar ôl William Hogarth
* Y Gwir Barch. Dr. Benjamin Hoadly Esgob CaerwyntY Gwir Barch. Dr. Benjamin Hoadly Esgob Caerwynt
* Y teulu sanctaidd yn gorffwys ymysg anifeiliaid yn yr AifftY teulu sanctaidd yn gorffwys ymysg anifeiliaid yn yr Aifft

Cyfeiriadau
-----------

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
 ***Bernard Baron***

1. ↑  **Oxford Dictionary of National Biography** - Bernard Baron
2. ↑  **Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol** - Bernard Baron
3. ↑  "Collections Online | British Museum - Bernard Baron". *www.britishmuseum.org*. Cyrchwyd 2020-10-18.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 34725651
* LCCN: n90656233
* ISNI: 0000 0001 1810 261X
* GND: 1033276464
* SUDOC: 161816800
* BNF: cb14957847v (data)
* ULAN: 500001126
* BNE: XX1522499
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |