recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm gomedi sy'n ymwneud a bywyd teuluol gan y cyfarwyddwr Ashot Keshchyan yw ***Gwarchodwyr*** a gyhoeddwyd yn 2013. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Няньки*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Rwsia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Nikolay Naumov. Mae'r ffilm *Gwarchodwyr (ffilm o 2013)* yn 91 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *12 Years a Slave* sef ffilm fywgraffyddol *gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd.*

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ashot Keshchyan ar 10 Gorffenaf 1977 yn Gagra. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2003 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Cyfeillgarwch Pobl Rwsia.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ashot Keshchyan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Gwarchodwyr |  | Rwsia | Rwseg | 2012-01-01 |
| *Moms* |  | Rwsia | Rwseg | 2012-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Roedd trawsgludo yn rhan annatod o system gyfraith a threfn yng ngwledydd Prydain yn ystod y ddeunawfed ganrif. Pasiwyd Deddf Trawsgludo ym 1718. Bwriad y ddeddf hon oedd cael gwared â gwehilion cymdeithas drwy eu halltudio yn bell, bell o Brydain i diroedd newydd yr Ymerodraeth. Hyd nes 1776 America oedd prif gyrchfan llongau Prydeinig ond gyda dechrau Rhyfel Annibyniaeth yn America roedd gofyn canfod cyrchfan newydd, a dewiswyd Awstralia.

Rhwng 1787 ac 1852 anfonwyd 147,580 o droseddwyr o Brydain i Awstralia, ac yn eu plith roedd 283 o *ferched* o Gymru. Yn nechrau’r ddeunawfed ganrif ffurfiwyd cysyniadau ‘modern’ ynghylch rhywedd. Cred a oedd yn ennill lle blaenllaw gan gyfoeswyr oedd y gred awdurdodedig mai merched oedd y gwanaf o’r ddau ryw; yn gorfforol ac yn feddyliol. Ystyriwyd merched fel unigolion mamol, goddefol a chain. Yn ogystal â hyn, credai cyfoeswyr fod merched yn disgyn i mewn i ddau ddosbarth, y merched da a’r merched drwg. Lliwiwyd y gred hon gan draddodiadau Cristnogol; roedd merched un ai’n hollol dda, fel y Forwyn Fair, neu’n hollol ddrwg fel Efa yng Ngardd Eden. Gyda chredoau mor gadarn yn siapio’r ddelwedd o ferched roedd hi’n anochel y byddent hefyd yn lliwio’r system gyfreithiol ac yn arwain at amrywiaeth yn y driniaeth a dderbyniai troseddwyr benywaidd a gwrywaidd.

Ym 1866 mewn erthygl yn y *Cornhill Magazine* dywedwyd ‘*Criminal women, as a class, are found to be more uncivilised than the savage… less true to all natural and womanly instincts… they are guilty of lying, theft, unchastity, drunkenness, slovenliness.’* Roedd cryn stigma yn amgylchynu’r merched hyn; cawsent eu hystyried fel puteiniad meddw, israddol ac anfoesol.

Ym marn sawl hanesydd blaenllaw megis Deidre Beddoe derbyniodd merched a oedd wedi troseddu gosb lem trawsgludiad oherwydd bod angen cywiro’r anghydbwysedd a fodolai rhwng y rhywiau o fewn y cytrefi cosb.  Alltudiwyd troseddwyr benywaidd i Awstralia er mwyn bodloni chwantiau rhywiol y troseddwyr a’u swyddogion. O dan Ddeddf Trawsgludo mae lle i gredu fod merched wedi derbyn triniaeth wahanol i’w cyfatebwyr gwrywaidd am iddynt dderbyn y gosb hon am fân droseddau e.e. Ann Watkins a Ruth Roberts.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Beddoe, Dierdre (1979). *Welsh Convict Women*. S. Williams.
2. ↑  Richard, Williams (2011). *Sentenced to Hell: The Story of men and women transported from north Wales 1730 – 1878*. Pwllheli.
3. ↑  Tomos, Elin. "Ann Watkins a Ruth Roberts". *Prosiect Drudwen*. Cyrchwyd 22 Mawrth 2018.
Bardd, ysgrifwr beirniad llenyddol, golygydd, a chyfieithydd Pwylaidd-Americanaidd, yn yr iaith Iddew-Almaeneg, oedd **Aaron Glanz-Leyeles** (1889 – 1966). Cyhoeddodd ei farddoniaeth yn bennaf dan yr enw A. Leyeles, a'i ryddiaith dan yr enw A. Glanz.

Ganed ef yn Włocławek yng Ngwlad Pwyl y Gyngres, a fu dan reolaeth Ymerodraeth Rwsia. Mynychodd ysgol y talmwd tora, dan hyfforddiant ei dad, yn Łódź, ac astudiodd lenyddiaeth ym Mhrifysgol Llundain o 1905 i 1908 ac, wedi iddo ymfudo i Efrog Newydd ym 1909, ym Mhrifysgol Columbia o 1910 i 1913. Gweithiodd yn athro mewn ysgolion Iddew-Almaeneg a darlithiodd ar lenyddiaeth yr iaith honno. Golygai sawl cyfnodolyn Iddew-Almaeneg, a chyfrannai erthyglau ar bynciau llenyddol, cymdeithasol, a gwleidyddol i bapur newydd *Der Tog* am hanner can mlynedd a mwy.

Cyhoeddodd ei gyfrol gyntaf o farddoniaeth, *Labirint*, ym 1918. Ym 1919, sefydlodd Glanz-Leyeles, Jacob Glatstein, a N. B. Minkoff y mudiad In Zikh, tueddiad modernaidd mewn barddoniaeth Iddew-Almaeneg yr Unol Daleithiau a daenai ar led drwy gyfrwng y cylchgrawn *In Zikh*. Mae ei ail gasgliad o gerddi, *Yungharbst* (1922), yn esiamplau o ysbryd In Zikh. Ymhlith ei gyfrolau eraill o farddoniaeth mae *Rondos un Andere Lider* (1928), *Tsu Dir – tsu Mir* (1933), yr hunangofiant mydryddol *Fabius Lind* (1937), ei ymateb i'r Holocost *A Yid Oyfn Yam* (1947), *Baym Fus Fun Barg* (1957), a'i deyrnged i Americaniaeth *Amerike un Ikh* (1963).

Arbrofai hefyd gyda'r ddrama fydryddol, a derbyniodd glod am *Shlomo Molkho* (1926), hanes David Reubeni a Solomon Molcho, dau Feseia honedig o'r 16g. Ystyriwyd bod Glanz-Leyeles yn lleisio ei gefnogaeth i'r mudiad y Tiriogaetholwyr Iddewig, a fu'n gweithredu dros wladwriaeth i'r Iddewon y tu allan i'r Tir Sanctaidd. Mae ei ail ddrama, *Asher Lemlen* (1928), yn ymwneud â'r gwrthdaro rhwng hiraeth yr Iddewon am y Meseia a'u bywydau gwleidyddol a chymdeithasol. Cyflawnai Glanz-Leyeles gyfieithiadau o'r ieithoedd Saesneg, Rwseg, a Phwyleg i'r Iddew-Almaeneg, gan gynnwys gweithiau o Edgar Allan Poe. Cesglid ysgrifau beirniadol gwychaf Glanz-Leyeles yn y gyfrol *Velt un Vort* (1958).

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3 4  (Saesneg) Sol Liptzin ac Anita Norich, "Glanz-Leyeles, Aaron" yn *Encyclopaedia Judaica*. Adalwyd ar wefan Encyclopedia.com ar 6 Rhagfyr 2021.
Pumed brenin Ymerodraeth Persia oedd **Xerxes I, brenin Persia**, Hen Berseg: *Xšayāršā*, Groeg: Ξέρξης, *Xérxēs* (bu farw 465 CC).

Roedd Xerxes yn fab i Darius I, brenin Persia ac Atossa, merch Cyrus Fawr. Daeth yn frenin ar farwolaeth Darius yn 485 CC, a gorchfygodd wrthryfeloedd yn yr Aifft a Babilon. Yn 484 CC, dygodd o ddinas Babilon y ddelw aur o Bel (Marduk, a arweiniodd at wrthryfeloedd gan y Babiloniaid yn 484 CC a 479 CC.

Yn 480 CC, arweiniodd fyddin enfawr i wneud Groeg yn rhan o’r ymerodraeth. Roedd ei dad, Darius, wedi methu gwneud hyn ddeng mlynedd ynghynt, pan orchfygwyd ei fyddin gan yr Atheniaid ym Mrwydr Marathon. Roedd byddin Xerxes yn un enfawr; yn ôl Herodotus yn ddwy filiwn a hanner o wŷr, er nad yw haneswyr diweddar yn derbyn hyn. Ceisiodd byddin fechan o 300 o Spartiaid a 700 o Thespiaid dan arweiniad Leonidas, brenin Sparta, atal y Persiaid yn Thermopylae, lle roedd y ffordd tua’r de yn dilyn rhimyn cul o dir rhwng y mynyddoedd a’r môr. Bu ymladd am dri diwrnod a lladdwyd nifer fawr o’r Persiaid, ond yn y diwedd lladdwyd y Groegiaid i gyd pan ddangosodd bradwr i’r Persiaid lwybr trwy’r mynyddoedd a’u galluogodd i ymosod ar y Groegwyr o’r tu cefn.

Aeth y Persiaid ymlaen tuag Athen, lle roedd dadl a ddylent ymladd y Persiaid ar y tir ynteu ddibynnu ar eu llynges. Ar gyngor Themistocles, penderfynwyd gadael y ddinas a defnyddio’r llynges i ymladd y Persiaid. Cipiwyd a llosgwyd Athen gan y Persiaid, ond gorchfygwyd llynges Xerxes gan lynges Athen a’i cynghreiriaid ym Mrwydr Salamis. Dychwelodd Xerxes i Asia Leiaf, ond gadawodd Mardonius gyda byddin gref i ymladd y Groegiaid. Y flwyddyn ganlynol, gorchfygwyd a lladdwyd Mardonius gan fyddin o Roegiaid dan arweiniad Pausanias, brenin Sparta ym Mrwydr Plataea.

Cred rhai mai Xerxes yw'r cymeriad sy'n ymddangos yn y Beibl dan yr enw "Ahasfferus", enw sy'n tarddu o'r fersiwn Hebraeg o'i enw. Mae'n gymeriad yn Llyfr Esther, lle ceir ei hanes yn priodi Esther.

Olynwyd ef ar yr orsedd gan ei fab, Artaxerxes I.

|
|  |
| Rhagflaenydd:**Darius I** | **Brenin Ymerodraeth Achaemenid Persia**486 CC – 465 CC | Olynydd:**Artaxerxes I** |
|
| Rhagflaenydd:**Darius I** | **Brenin yr Aifft**486 CC – 465 CC | Olynydd:**Artaxerxes I** |

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 282770127
* LCCN: n81070675
* ISNI: 0000 0000 6300 8852
* GND: 118808109
* SELIBR: 259706
* SUDOC: 050588400
* BNF: cb150689088 (data)
* ULAN: 500354810
* NLA: 66228176
* NKC: mzk2005313022
* BNE: XX1153338

 |
Mae **Manod Bach** yn gopa mynydd a geir yn y Moelwynion rhwng Ffestiniog a Blaenau Ffestiniog, Gwynedd; cyfeiriad grid SH714447. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 415metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Uchder y copa o lefel y môr ydy 511 metr (1677 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 30 Mehefin 2007.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr mynyddoedd Cymru
* Rhestr o gopaon Cymru
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"

Dolenni allanol
---------------

* Clwb Mynydda Cymru
* Lleoliad ar wefan Streetmap[*dolen marw*]
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]
Actor a gwneuthurwr ffilmiau dogfen o Gymru oedd **Kenneth Ewen Griffith** (12 Hydref 1921 – 25 Mehefin, 2006). Cafodd ei eni yn Ninbych-y-Pysgod ac mae wedi ei gladdu ym mynwent Penalun, Sir Benfro.

Actor
-----

Ymddangosodd mewn dwsinau o ffilmiau. Ef oedd y cymeriad 'Jack Phillips' a oedd yn gweithio'r radio ar y Titanic yn y ffilm "A Night to Remember", ac ef oedd 'Whitey' y meddyg hoyw yn "Wild Geese" (1978). Gwerthfawrogir ei waith ar y rhaglen teledu "The Prisoner" gan feirniaid ffilm. Ef yw'r 'hen ddyn dwl' yn "Four Weddings and a Funeral" (1994), y Parch Jones yn "The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain" (1995) a'r 'gweinidog' yn "Very Annie Mary" (2001).

Gwneuthurwr Ffilmiau Dogfen
---------------------------

O'r chwedegau ymlaen daeth yn adnabyddus am greu ffilmiau dogfen, rhai ohonoynt yn ddadleuol iawn. Gwnaeth ffilm ddogfen am fywyd a marwolaeth y gweriniaethwr Gwyddelig Michael Collins o'r enw *Hang up your Brightest Colours*; mae'r teitl yn tarddu o linell allan o lythyr oddi wrth George Bernard Shaw at un o chwiorydd Collins. Gwaharddwyd y ffilm am 20 mlynedd.

Dogfen arall a gynhyrfodd y dyfroedd oedd dogfen am Zola Budd, y rhedwraig o Dde Affrica.

Galwodd ei dŷ yn Llundain yn "Michael Collins House"

### Ffilmiau

* *Blue Scar* (1949)
* *Private's Progress* (1956)
* *A Night to Remember* (1958)
* *I'm All Right Jack* (1959)
* *Only Two Can Play* (1962)
* *The Wild Geese* (1978)
* *The Sea Wolves* (1980)
* *Four Weddings and a Funeral* (1994)
* *The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain* (1995)
* *Very Annie Mary* (2001)

### Teledu

* *Buddenbrooks* (1965)
* *The Prisoner* (1968)
* *Hang Up Your Brightest Colours*
* *Curious Journey*
* *The Perils of Pendragon* (1974)

Dolennau allanol
----------------

* erthygl BBC
* rhestr marwolaethau BBC
* Ceir erthyglau am Kenneth Griffith yn rhifyn Gorffennaf / Awst 2006 o'r cylchgrawn Cymreig Saesneg ei hiaith, Cambria Archifwyd 2007-10-11 yn y Peiriant Wayback.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 91615546
* LCCN: n83068979
* ISNI: 0000 0001 1462 4672
* GND: 119504456
* SUDOC: 121203115
* BNF: cb15790081r (data)
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  ballinagree.freeservers.com; Gweler hefyd cofnodion yr Orsedd. Adalwyd 29 Mawrth 2016.
Copa yn y Moelwynion yn Eryri yw **Moel Penamnen**; cyfeiriad grid SH716483. Saif i'r gogledd-ddwyrain o dref Blaenau Ffestiniog ac i'r dwyrain o'r briffordd A470 a Bwlch y Gerddinen. Saif Llynnau Barlwyd i'r gorllewin o'r copa, ac mae ffîn Parc Cenedlaethol Eryri yn mynd dros y copa. I'r gogledd-ddwyrain mae Cwm Penamnen yn ymestyn tua'r gogledd i gyfeiriad Dolwyddelan. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 490metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Gellir ei ddringo o Fwlch y Gerddinen, dros gopa is Moel Farlwyd, neu o Gwm Penamnen.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Hewitt, Nuttall a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Uchder y copa o lefel y môr ydy 623m (2044tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 20 Tachwedd 2009.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr mynyddoedd Cymru
* Rhestr o Gopaon Cymru
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Dolennau allanol
----------------

* Clwb Mynydda Cymru
* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2011-05-24 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map Archifwyd 2011-05-24 yn y Peiriant Wayback.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Beddrod y bardd Fariduddin Attar yn Nishapur
Mae **Nishapur** (neu Neyshâbûr; Perseg نیشابور) yn dref yn nhalaith Khorasan yng ngogledd-ddwyrain Iran.

Daearyddiaeth
-------------

Lleolir Nishapur ar wastadedd ffrwythlon wrth droed Mynyddoedd Binalud, heb fod ymhell o'r brifddinas daleithiol Mashhad. Mae ganddi boblogaeth o tua 215,940 o bobl (2005).

Hanes
-----

Sefydlwyd Nishapur yng nghyfnod y Sassaniaid (O.C. 224 - 642)ma chafodd ei henwi ar ôl y brenin Shapur (O.C.255-271). Yn sgîl y goresgyniad Arabaidd daeth yn brifddinas talaith Khorasan ac erbyn y 10g roedd yn ddinas o bwys mawr. Fel Rayy a Gurgan roedd yn ewnog am ei chrochenwaith. Yn 1037 fe'i dewiswyd gan y brenin Toghril Beg yn brifddinas Persia.

Cafodd y ddinas ei hysgwyd gan daeargryn yn 1145 a dioddefodd dan law y Tyrcomaniaid yn 1153. Cafodd ei hailadeiladu erbyn 1216 ond byr fu ei hysbaid o dawelwch oherwydd hi oedd y ddinas gyntaf yn y wlad i gael ei difetha gan y Mongoliaid yn 1221 ar ddechrau eu cyrch brawychus trwy'r Dwyrain Canol. Er gwaethaf hyn ac ail ddaeargryn yn 1281 roedd hi'n ddinas lewyrchus unwaith eto erbyn y 14g. Ond yn ystod y canrifoedd nesaf collodd dir i Mashad a dioddefodd ymosodiad dinistriol gan yr Affganiaid yn 1722; ar ôl hynny fe'i disodlwyd gan Mashad fel prifddinas Khorasan.

Diwylliant
----------

Ganwyd Omar Khayyam yn Nishapur y 18 Mai, 1048; bu farw yno yn 1123 ac mae ei fedd i'w weld yng ngerddi cygegrfan Muhamed Mahruq. Roedd y ddinas yn gartref i'r bardd Fariduddin Attar yn ogystal; fe'i lladdwyd yno yn ystod ymosodiad y Mongoliaid ac mae ei feddrod i'w chael yn agos i feddrod Omar Khayyam.

Economi
-------

Mae economi ardal Nishapur yn seiliedig ar amaethyddiaeth, grawn a chotwn yn bennaf. Cloddir y maen glas gwerthfawr *turquoise* yn y bryniau ger llaw. Mae'r ddinas ei hun yn gartref i ddiwydiant, yr ail o ran ei phwysigrwydd economaidd yn y dalith, ac yn un o'r dinasoedd mwyaf weddol ffynnianus yn Iran.
Nofelydd, awdur straeon byrion, bardd, dramodydd, ac ysgrifwr Archentaidd yn yr iaith Sbaeneg oedd **Julio Cortázar**, a ysgrifennai hefyd dan y ffugenw **Julio Denis** (26 Awst 1914 – 12 Chwefror 1984). Mae ei waith yn nodedig am ei dechnegau arbrofol a'i themâu dirfodol. Roedd yn un o brif lenorion y *boom latinoamericano* ac yn un o'r ffigurau pwysicaf yn llên yr Ariannin yn yr 20g.

Ganwyd yn Ixelles, un o fwrdeistrefi Brwsel, Gwlad Belg, yn fab i rieni Archentaidd. Wedi'r Rhyfel Byd Cyntaf, symudodd y teulu yn ôl i'r Ariannin ac yno cafodd ei addysg. Gweithiodd fel athro a chyfieithydd. Ysgrifennodd ei nofelau cyntaf yn 1949 (*Divertimento*) a 1950 (*El Examen*), ond ni chawsant eu cyhoeddi nes ar ôl ei farwolaeth. Roedd Cortázar yn anfodlon â llywodraeth Juan Perón a sefyllfa'r dosbarth canol yn yr Ariannin, ac ymfudodd felly i Baris, Ffrainc, yn 1951.

Yn 1951 cyhoeddodd ei gyfrol gyntaf o straeon byrion, *Bestiario*, ac yn ddiweddarach casglwyd rhagor o'i ffuglen yn *Final del juego* (1956), *Las armas secretas* (1958), *Historias de cronopios y de famas* (1962), *Todos los fuegos el fuego* (1966), *Un tal Lucas* (1979), a *Queremos tanto a Glenda, y otros relatos* (1981). Ystyrir yr wrthnofel *Rayuela* (1963) yn gampwaith Cortázar. Cyhoeddodd dair nofel arall yn ystod ei oes: *Los premios* (1960), *62/modelo para armar* (1968), a *Libro de Manuel* (1973). Ysgrifennodd hefyd farddoniaeth, dramâu, a sawl cyfrol o ysgrifau.

Derbyniodd ddinasyddiaeth Ffrengig yn 1981. Bu farw ym Mharis yn 69 oed i drawiad ar y galon, wedi iddo ddioddef o liwcemia am nifer o fisoedd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Julio Cortázar. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 10 Ebrill 2019.
2. ↑  (Saesneg) C. Gerald Fraser, "Julio Cortazar dies in Paris; Argentine writer of fiction", *The New York Times* (13 Chwefror 1984). Adalwyd ar 10 Ebrill 2019.
Mae **Manod Mawr (copa gogleddol)** yn gopa mynydd a geir ym mryniau Ffestiniog rhwng Blaenau Ffestiniog a Cwm Penmachno; cyfeiriad grid SH727458. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 593metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Hewitt a Nuttall. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Uchder y copa o lefel y môr ydy 658 metr (2159 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr mynyddoedd Cymru
* Rhestr o gopaon Cymru
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"

Dolenni allanol
---------------

* Clwb Mynydda Cymru
* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-07 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]
Mae **Y Garnedd** yn gopa mynydd a geir yn y Moelwynion ychydig gilometrau i'r dwyrain o Ffestiniog, Gwynedd, rhwng y Bermo a Betws-y-Coed a'r Bala; cyfeiriad grid SH742431. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 477 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghyd ar wefan "Database of British and Irish hills". Uchder y copa o lefel y môr ydy 552 metr (1811 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 10 Mawrth 2007.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr mynyddoedd Cymru
* Rhestr o gopaon Cymru
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"

Dolenni allanol
---------------

* Clwb Mynydda Cymru
* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-07 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]
Ysgrifwr o Ecwador yn yr iaith Sbaeneg oedd **Juan Montalvo** (13 Ebrill 1832 – 17 Ionawr 1889) sy'n nodedig am ei weithiau polemig rhyddfrydol ac am fod yn un o ryddieithwyr gwychaf llên America Ladin yn y 19g o ran ceinder ei arddull.

Ganed yn Ambato ar odre mynyddoedd yr Andes yng nghanolbarth Ecwador. Gweithiodd yn y gwasanaeth diplomyddol cyn iddo cyhoeddi ei ysgrifeniadau a oedd yn beirniadu llywodraeth y wlad.

Yn ei ysgrifau tanbaid mae'n lladd ar y ddau *caudillo* a arweiniodd Ecwador, yr Arlywyddion Gabriel García Moreno (1861–75) ac Ignacio de Veintemilla (1876–83). Cyhoeddodd ei waith yn gyntaf yn ei gyfnodolyn *El cosmopolita* (1866–69). Ysgrifennodd o blaid gwleidyddion rhyddfrydol, megis Eloy Alfaro Delgado, arweinydd y Blaid Ryddfrydol Radicalaidd a ddaeth i rym yn y 1890au. Un o'i brif bamffledi oedd *La dictadura perpetua* (1874), hortlyfr sydd yn ymosod yn ffyrnig ar unbennaeth geidwadol yr Arlywydd García Moreno. Llofruddiwyd García Moreno ar risiau'r Palas Cenedlaethol gan Faustino Rayo a rhyddfrydwyr ifainc eraill a ysbrydolwyd gan *La dictadura perpetua*. O ganlyniad, meddai Montalvo "fy ysgrifbin i, ac nid cleddyf Rayo, a wnaeth ei ladd". Anelodd Montalvo ei ddig nid yn unig at yr unben newydd, Veintemilla, ond hefyd at y rhyddfrydwyr cymedrol nad oedd o'r un farn wrthglerigiol.

Cafodd Montalvo ei alltudio o Ecwador yn 1879 ac aeth i fyw yn Ffrainc. Daeth yn enwog y tu hwnt i'w famwlad yn sgil cyhoeddi dwy gyfrol o ysgrifau dychanol, *Catilinarias* (1880) a *Siete tratados* (1882). Mae'r rhain yn ymdrin â themâu hanesyddol, moesol, athronyddol, a diwylliannol y tu hwnt i wleidyddiaeth, ac yn nodweddiadol o arddull byw a thymer Ramantaidd yr awdur. Disgrifiodd Montalvo ei hunan yn Gatholig ryddfrydol, a fe fu'n grediniwr ffyddlon hyd ddiwedd ei oes. Bu farw ym Mharis yn 56 oed.

Cesglid rhagor o ysgrifau yn y gyfrol *Geometría moral*, a gyhoeddwyd yn 1902 wedi ei farwolaeth. Ysgrifennodd hefyd ddilyniant i'r nofel glasurol *Don Quixote* gan Miguel de Cervantes, a gyhoeddwyd yn 1895 dan y teitl *Capítulos que se la olvidaron a Cervantes*.

Cyfeiriadau
-----------

Darllen pellach
---------------

* Enrique Anderson Imbert, *El arte de la prosa en Juan Montalvo* (Dinas Mecsico: El Colegio de México, 1948).
* Oscar Efrén Reyes, *Vida de Juan Montalvo* (Quito: Talleres Gráficos de Educación, 1943).
* Manuel Freire Heredia, *Juan Montalvo (Forjadores de la Historia Ecuatoriana, 8)* (Riobamba: Editorial Pedagógica "Centro", 1985).
* Antonio Sacoto, *Juan Montalvo: El escritor y el estilista*, 3ydd argraffiad (Quito: Sistema Nacional de Bibliotecas, 1996).
* Agustín L. Yerovi, *Juan Montalvo, ensayo biográfico* (Paris: Imprenta Sudamericana, 1901).
Peiriannydd sifil a phensaer Ffrengig oedd **Alexandre-Gustave Eiffel** (15 Rhagfyr 1832 – 28 Rhagfyr 1923) sydd yn nodedig am ddylunio Tŵr Eiffel a saif ym Mharis.

Ganed yn Dijon, Teyrnas Ffrainc, a derbyniodd ei radd o'r École Centrale des Arts et Manufactures ym 1855. Bu'n arbenigo mewn strwythurau metal, yn enwedig pontydd. Dan ei arweiniad, codwyd pont haearn yn Bordeaux ym 1858, a fe ddyluniodd y Galerie des machines, pafiliwn haearn, dur a gwydr, ar gyfer Arddangosfa Paris ym 1867. Dyluniodd hefyd gromen symudol Arsyllfa Nice a fframwaith Cerflun Rhyddid.

Dyluniodd Eiffel y tŵr haearn gyr sy'n dwyn ei enw ar gyfer yr Exposition Universelle, ffair y byd ym Mharis ym 1889. O 1889 i 1930, Tŵr Eiffel oedd y strwythur wneuthuredig uchaf yn y byd.

Adeiladodd Eiffel labordy ar gyfer arbrofion erodynameg ar gyrion Paris a gweithiodd yno yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Rhoes y labordy i lywodraeth Ffrainc ym 1921. Bu farw ym Mharis yn 91 oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Gustave Eiffel. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 18 Mehefin 2020.
Portread o Mrs Siddons fel Constance yn 'King John' (4673471)
Roedd **Sarah Siddons** (5 Gorffennaf 1755 – 8 Mehefin 1831; nee **Kemble**) yn actores o Gymru, a gofir yn bennaf am ei phortread o 'Lady Macbeth'. Fe'i hystyrir gan lawer fel actores drasig fwya'r 18g. Ganwyd Sarah yn Aberhonddu, yn ferch i Roger Kemble a oedd yn rheolwr cwmni o actorion, sef y  *Warwickshire Company of Comedians*. Roedd ei chwaer Ann Hatton yn nofelydd poblogaidd.

Yr hyn sy'n weddill
-------------------

Yn Aberhonddu ceir tafarn o'r enw "Sarah Siddons" ac roedd injan a adeiladwyd gan gwmni Metropolitan-Vickers a oedd yn rhedeg ar rwydwaith Trafnidiaeth Llundain yn dwyn ei henw, ond a roddwyd yr injan i orffwys yn 1961. Mae 'Cymdeithas Sarah Siddons' yn parhau i gyflwyno gwobr y *Sarah Siddons Award* yn Chicago'n flynyddol i actores amlwg.

Cerflun o Sarah gan Leon-Joseph Chavalliaud, ym mynwent Saint Mary's, Paddington Green.
Ar 12 Ebrill 2010, darlledodd BBC Radio 4 y cyntaf o bum rhaglen am ei pherthynas hir gyda'r arlunydd Thomas Lawrence. Sgwennwyd y sgript gan David Pownall.

Cyfeiriadau
-----------



|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* VIAF: 57410988
* LCCN: n80001298
* ISNI: 0000 0000 6319 3111
* GND: 118797042
* SUDOC: 034922377
* BNF: cb12562314j (data)
* BIBSYS: 90347322
* NLA: 35179728
* NKC: xx0001815
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
Ffilm gyffro Saesneg o Unol Daleithiau America yw ***Das Penthouse – Gefangen in der Dunkelheit*** gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph Ruben. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mark Mancina. Lleolwyd y stori mewn un lle, sef Irac a chafodd ei saethu yn Ottawa.

Dyma restr llawnach o aelodau'r cast a gymerodd ran yn y ffilm hon: Barry Sloane, Michael Keaton, Michelle Monaghan, Andrew Walker, Kaniehtiio Horn.


Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Wolf of Wall Street* gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Joseph Ruben nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑ . dyddiad cyrchiad: 10 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 10 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 10 Gorffennaf 2016.
Proses ddaearegol sy'n cludo gwaddodion (cerrig mân, graean, tywod, clai a silt) ar hyd yr arfordir ac yn gyfochrog â'r draethlin yw **drifft y glannau**.

Mae'r broses hon yn digwydd yn y ffordd ganlynol. Mae tonnau wedi'u gyrru gan y gwynt mynychaf yn agosáu at draeth ar ongl. Mae'r torddwr (tonnau sy'n symud i fyny'r traeth) yn cario'r gwaddodion i fyny'r traeth ac ar hyd-ddo. Mae'r tynddwr (tonnau sy'n symud yn ôl i lawr y traeth) yn eu cludo yn ôl i lawr y traeth ar ongl sgwâr fel canlyniad disgyrchiant. Yn araf mae'r broses yn symud y gwaddodion ar hyd y traeth gan arwain at erydiad mewn rhai mannau a gwaddodiad mewn mannau eraill.

Drifft y glannau: **1** traeth; **2** môr; **3** cyfeiriad y cerrynt; **4** tonnau sy'n dod i mewn; **5** torddwr; **6** tynddwr
Er mwyn rhwystro erydiad arfordirol trwy'r broses hon, mae grwynau yn aml yn cael eu hadeiladu ar draethau bregus. Mae morglawdd yn amddiffynfa arfordirol fwy sylweddol.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Reeve, D; Chadwick, A; Fleming, C (2004). *Coastal engineering-processes, theory and design practice* (yn Saesneg). Efrog Newydd: Spon Press.
Papur bro a sefydlwyd ym 1977 yw'r ***Tincer***. Cyhoeddwyd y rhifyn cyntaf ym Medi 1977.

Yr ardal
--------

Plwyfi Genau’r-glyn, (Llandre, Dôl-y-bont), 
Trefeurig, (Penrhyn-coch, Pen-bont Rhydybeddau, Capel Madog, Capel Dewi) Tirymynach (Bow Street, Pen-y-garn, Rhydypennau a Dolau, ) a’r Borth - ymunodd plwyf Melindwr yn Ionawr 1982 (pentrefi Pen-llwyn/Capel Bangor, Goginan a Chwmrheidol/Aber-ffrwd)

Yr enw
------

Dewiswyd yr enw, a gynigwyd gan Tegwyn Jones, gan mai dyma ardal y nofelydd Tom Macdonald (1900-1980). Fe’i ganwyd yn Llandre i rieni o dinceriaid Gwyddelig. Ar ôl bod ym Mhrifysgol Aberystwyth bu’n newyddiadurwr a golygydd papur newydd yn Lloegr, Tsieina, Awstralia ac am ddeng mlynedd ar hugain (30) yn Ne Affrica, nes iddo ddychwelyd i Gymru ym 1965.
Cyhoeddodd chwe nofel yn Saesneg - *Gareth the ploughman* (1939), (a gyfieithwyd i’r Gymraeg gan Nansi Griffiths fel *Croesi’r bryniau* (1981); *The peak* (1941), *Gate of gold* (1946), *The black rabbit* (1948), *How soon hath time* (1950), a *The song of the valley* (1951), pob un wedi ei lleoli yng Nghymru.

Ysgrifennodd hefyd ddwy nofel Gymraeg *Y nos na fu* (1974) a *Gwanwyn serch* (1982) a gyhoeddwyd ar ôl ei farw, a hefyd gyfrol o atgofion *Y Tincer tlawd* (1971) a gyfieithwyd yn *The white lanes of summer* (1975). Mae’r gyfrol o atgofion am ei blentyndod yng Ngorllewin Cymru yn y blynyddoedd cyn y Rhyfel Byd Cyntaf (1914-8). 
Mae’r enw yn awgrymu fod y Tincer yn casglu newyddion wrth fynd oddi amgylch yr ardal.

Yn ôl y Cyfansoddiad "Y Gymraeg fydd iaith y Tincer a'i holl weithgareddau"

Mae modd gweld ôl-rifynnau diweddar o'r Tincer ar y wefan
 Archifwyd 2008-11-20 yn y Peiriant Wayback.
Dechreuwyd ei gyhoeddi mewn lliw gyda rhifyn 311 ym Medi 2008.

Golygyddion
-----------

* Tegwyn Jones, Medi 1977-Mehefin 1983
* Mary Thomas, Medi 1983-Hydref 1985
* Richard Lewis, Tachwedd 1985-Mehefin 1987
* Alun Jones, Medi 1987-Mehefin 1990
* Ceris Gruffudd, Medi 1990-

Dolen allanol
-------------

* *Y Tincer* ar wefan y BBC
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Joachim Hellwig yw ***Kennst Du Das Land… Eine Politische Revue*** a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen a Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Joachim Hellwig. 

 Mae'r ffilm *Kennst Du Das Land… Eine Politische Revue* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Apocalypse Now* sy'n seiliedig ar y nofel fer *Heart of Darkness gan Joseph Conrad.*

Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Joachim Hellwig ar 31 Mawrth 1932 ym Międzychód. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Genedlaethol Dwyrain yr Almaen
 * Urdd Teilyngdod Gwladgarol mewn arian

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Joachim Hellwig nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ezio Greggio yw ***Box Office 3d - Il Film Dei Film*** a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd gan Andrea Borella yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Moviemax. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Ezio Greggio. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Moviemax.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gina Lollobrigida, Giorgia Würth, Alessandro Bianchi, Anna Falchi, Antonello Fassari, Gigi Proietti, Biagio Izzo, Ezio Greggio, Bruno Pizzul, Aldo Biscardi, Cesara Buonamici, Cristiano Militello, Enzo Salvi, Franco Neri, Gianfranco Jannuzzo, Gianni Fantoni, Luca Giurato, Mariano D'Angelo, Mariano Rigillo, Mario Zucca, Maurizio Mattioli, Max Pisu, Ric a Sergio Solli. Cafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The King's Speech* sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Claudio Zamarion oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ezio Greggio ar 7 Ebrill 1954 yn Cossato. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* dinasyddiaeth anrhydeddus

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ezio Greggio nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 14 Ebrill 2016.
2. ↑  .
Actores o Gymru yw **Eiry Thomas** (ganwyd 11 Mai 1968).

Bywgraffiad
-----------

Cafodd ei geni yn Abertawe. Mae'n briod a'r actor a'r archeolegydd Iestyn Jones ac mae ganddynt ddau o blant, Gruffudd a Branwen. Mynychodd Ysgol Gynradd Gymraeg Bryntaf ac Ysgol Gyfun Gymraeg Glantaf yng Nghaerdydd. Astudiodd Drama yng Ngholeg Rose Bruford yn Llundain.

Gyrfa
-----

Ar S4C, mae wedi ymddangos yng nghyfresi drama *Con Passionate*, *Teulu*, *Lan a Lawr* a *Byw Celwydd*. Enillodd wobr Actores Gorau gan BAFTA Cymru am ei rhan yn y ffilm Gymraeg *Cwcw* (2008). Yn 2010 chwaraeodd un o'r prif rannau yng nghyfres uchelgeisiol *Pen Talar*. Yn 2019, chwaraeodd rhan Enid yng nghyfres ddrama *Enid a Lucy*.

Yn Saesneg, mae wedi chwarae prif rannau yn *The Indian Doctor*, *Belonging* a *The Bench* a rhannau gwadd yn *Eastenders*, *Torchwood* a *Stella*. Yn 2003, enillodd wobr Actores Gorau gan BAFTA Cymru am ei rhan yn nrama BBC Cymru *The Bench*. Ym mis Mai 2021, ymddangosodd yn y gyfres ddrama *The Pact* ar BBC One, stori gyffro wedi ei leoli mewn bragdy yng Nghymru.

Mae'n un o sylfaenwyr y cwmni Theatr Pena, sy'n creu cyfleoedd i fenywod yn y theatr ac yn cynhyrchu dramâu clasurol a modern.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Ps and Qs: Eiry Thomas*  , Wales Online, 23 Chwefror 2008.
2. ↑   Eiry Thomas faced a "huge challenge" playing scriptwriter Jane Jones in S4C's award-winning drama, Cwcw. Western Mail (6 Mar 2010). Adalwyd ar 30 Ionawr 2016.
3. ↑   Meet the cast of BBC One drama The Pact. Radio Times (17 Mai 2021).

Dolenni allanol
---------------

* Eiry Thomas ar wefan yr Internet Movie Database
* Tudalen ar asiantaeth Emptage Hallett[*dolen marw*]
* Cyfrif Twitter
* Theatr Pena Archifwyd 2016-03-03 yn y Peiriant Wayback.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 4094153653289155900001
* LCCN: no2018115880

 |
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Fernando Di Leo yw ***La Bestia Uccide a Sangue Freddo*** a gyhoeddwyd yn 1971. Fe'i cynhyrchwyd gan Tiziano Longo yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Fernando Di Leo a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Silvano Spadaccino. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Klaus Kinski, Marco Mariani, Rosalba Neri, Margaret Lee, Carla Mancini, John Ely, Monica Strebel, Ettore Geri, Fernando Cerulli, John Karlsen, Lina Franchi, Carolyn De Fonseca a Gilberto Galimberti. Mae'r ffilm *La Bestia Uccide a Sangue Freddo* yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *A Clockwork Orange* sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm
Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Franco Villa oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Fernando Di Leo ar 11 Ionawr 1932 yn San Ferdinando di Puglia a bu farw yn Rhufain ar 9 Medi 2016.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Fernando Di Leo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 21 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 21 Mai 2016.
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Sergio Grieco yw ***La Regina Dei Tartari*** a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal a Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Marcello Ciorciolini a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bruno Canfora. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Chelo Alonso, Andrea Scotti, Folco Lulli, Pietro Tordi, Jacques Sernas, Philippe Hersent a Mario Petri. Mae'r ffilm *La Regina Dei Tartari* yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Psycho* sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y *genre* yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Alfio Contini oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sergio Grieco ar 13 Ionawr 1917 yn Codevigo a bu farw yn Rhufain ar 11 Chwefror 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Sergio Grieco nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Ffilm wyddonias gan y cyfarwyddwr Jon Mikel Caballero yw ***El Increíble Finde Menguante*** a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Jon Mikel Caballero. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Luis Tosar, Nadia de Santiago, Adrián Expósito, Jimmy Castro, Irene Ruiz ac Iria del Río. Mae'r ffilm *El Increíble Finde Menguante* yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Parasite* sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jon Mikel Caballero ar 1 Ionawr 1985 yn Iruñea. Mae ganddo o leiaf 2 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 79% (Rotten Tomatoes)
* 7.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jon Mikel Caballero nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "The Incredible Shrinking Wknd". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Michelangelo Antonioni yw ***Identificazione Di Una Donna*** a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd gan Antonio Macrì a Giorgio Nocella yn yr Eidal a Ffrainc. Lleolwyd y stori yn yr Eidal a chafodd ei ffilmio yn Fenis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Gérard Brach a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Foxx. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Christine Boisson, Tomás Milián, Lara Wendel, Veronica Lazăr, Marcel Bozzuffi, Alessandro Ruspoli, 9th Prince of Cerveteri, Enrica Antonioni, Giampaolo Saccarola a Stefania D'Amario. Mae'r ffilm *Identificazione Di Una Donna* yn 128 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner* sef *film noir*, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm
Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Carlo Di Palma oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Michelangelo Antonioni sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michelangelo Antonioni ar 29 Medi 1912 yn Ferrara a bu farw yn Rhufain ar 29 Mehefin 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Canolfan Arbrofol ym Myd y Sinema.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Feltrinelli
 * Gwobr Sutherland
 * Y Llew Aur
 * Gwobr Anrhydeddus yr Academi
 * Yr Arth Aur
 * Palme d'Or
 * Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal
 * Gwobr Cyflawniad Oes yr Academi Ffilm Ewropeaidd

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 57% (Rotten Tomatoes)
* 5.9/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michelangelo Antonioni nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwlad lle'i gwnaed: "Identification d'une femme". "Identification d'une femme".
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi: .
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Gorffennaf 2016.
4. ↑ . dyddiad cyrchiad: 8 Rhagfyr 2019.
5. 1 2  "Identification of a Woman". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.
Ffilm ddrama a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Luca Guadagnino yw ***Io sono l'amore*** a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd gan Tilda Swinton, Francesco Melzi d'Eril, Luca Guadagnino a Carlo Antonelli yn yr Eidal; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Mikado Film, Rai Cinema. Lleolwyd y stori ym Milan a chafodd ei ffilmio ym Milan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Barbara Alberti a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Adams. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Waris Ahluwalia, Tilda Swinton, Marisa Berenson, Alba Rohrwacher, Diane Fleri, Gabriele Ferzetti, Edoardo Gabbriellini, Pippo Delbono, Flavio Parenti, Maria Paiato, Martina Codecasa a Honor Swinton Byrne. Mae'r ffilm yn 120 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inglourious Basterds* sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Yorick Le Saux oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Walter Fasano sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luca Guadagnino ar 10 Awst 1971 yn Palermo. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1997 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol La Sapienza.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 81% (Rotten Tomatoes)
* 7.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luca Guadagnino nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *A Bigger Splash* |  | yr EidalFfrainc | Saesneg | 2015-01-01 |
| Call Me By Your Name |  | yr EidalUnol Daleithiau AmericaBrasilFfraincy Deyrnas Gyfunol | SaesnegFfrangegEidaleg | 2017-01-01 |
| Inconscio Italiano |  | yr Eidal |  | 2011-01-01 |
| Io Sono L'amore |  | yr Eidal | Eidaleg | 2009-01-01 |
| Melissa P. |  | yr EidalSbaen | Eidaleg | 2005-01-01 |
| Mundo Civilizado |  | yr Eidal |  | 2003-01-01 |
| Suspiria |  | Unol Daleithiau Americayr Eidal | Saesneg | 2018-01-01 |
| The Protagonists |  | yr Eidaly Deyrnas Gyfunol |  | 1999-01-01 |
| The Staggering Girl |  | yr Eidal | Saesneg | 2019-01-01 |
| *We Are Who We Are* |  | Unol Daleithiau Americayr Eidal | SaesnegEidaleg |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  .
2. ↑  Iaith wreiddiol: .
3. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. . dyddiad cyrchiad: 10 Tachwedd 2017.
4. 1 2  "I Am Love". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Bernard Borderie yw ***Les Femmes S'en Balancent*** a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd gan Raymond Borderie yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Bernard Borderie a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Misraki. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Pathé.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nadia Gray, Dominique Wilms, Jacques Castelot, Guy Henry, Eddie Constantine, Darío Moreno, Jack Ary, Anne-Marie Mersen, Georgette Anys, Giani Esposito, Gil Delamare, Grégoire Gromoff, Robert Berri, Nicolas Vogel, Pascale Roberts, Paul Azaïs, Robert Burnier a François Perrot. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Rear Window* sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Jean Feyte sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bernard Borderie ar 10 Mehefin 1924 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 18 Mai 1972.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Bernard Borderie nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 7 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Gorffennaf 2016.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Franz Hofer yw ***Wer Ist Der Täter?*** a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd gan Max Maschke yn Ymerodraeth yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Franz Hofer. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Raja Harishchandra* sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Gotthardt Wolf oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Gotthardt Wolf sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Franz Hofer ar 31 Awst 1882 yn Saarbrücken a bu farw yn Berlin ar 12 Chwefror 1964.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Franz Hofer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.
Roedd **George Armstrong** (5 Ebrill 1822 – 11 Gorffennaf 1901) yn beiriannydd rheilffordd Seisnig, yn cynllunio locomotifau stêm ar gyfer Rheilffordd y Great Western yng Ngweithdy Heol Stafford, Wolverhampton, rhwng 1864 a 1897. Roedd ei frawd hŷn, Joseph Armstrong, yn beiriannydd gyda'r un rheilffordd. Roedd George yn enwog am ei locomotifau tanc 0-4-2 and 0-6-0. Goroesant dros gyfnod hir, a chawsant eu disodli gan locomotifau tebyg iawn, cynlluniwyd gan Charles Collett a Frederick Hawksworth; Dosbarth 1400 GWR, Dosbarth 5700 GWR a Dosbarth 1600 GWR.

Bywyd
-----

Ganwyd George Armstrong ar 5 Ebrill 1822. Roedd ei deulu yng Nghanada rhwng 1817 a 1824 felly ganwyd ef yno. Mae’n debyg y symudodd y teulu i Newburn ger Newcastle-on-Tyne. Gwelodd o’r locomotif Puffing Billy pan oedd o’n ifanc. Dechreuodd waith gweithio gyda’r Peirianydd Robert Hawthorn yng Nglofa Walbottle pan oedd o’n 14 oed.

  

Aeth o gyda’i frawd Joseph Armstrong i Hull i fod yn beiriannyddion ar Reilffordd Hull a Selby, ac wedyn aethant i Weithdy Brighton ar Reilffordd Llundain a Brighton. Wedyn aeth George i Ffrainc a gweithiodd ar Chemin de Fer du Nord. Gorfodwyd gan yr heddlu i gynorthwyo, adeiladu barricades yn ystod y Chwyldro Ffrengig 1848 ym Mharis. Daeth Armstrong yn ôl i Loegr i fod yn wrrwr injan ar Reilfordd Amwythig a Chaer yn Saltney, ac wedyn fforman locomotifau. Symudodd i Weithdy Heol Stafford, Wolverhampton ym 1853. Daeth y rheilffordd yn rhan o Reilffordd y Great Western ym1854 ac roedd Heol Stafford yn gifrifol am gynnal y cerbydau a locomotifau lled safonol. Roedd Joseph Armstrong yn Brif Beiriannydd yno, gyda chynorthwy ei frawd fel rheolwr y gweithdy.

  

Symudodd Joseph i Weithdy Swindon ym 1864, a daeth George yn brif beiriannydd yn Heol Stafford, gyda chymorth William Dean. Aeth George i Ffrainc eto ym 1870 i roi cyngor peiriannol ynglŷn â’r Rhyfel Ffrainc a Phrwsia ac roedd rhaid iddo amddiffyn walia Paris gyda rheiffl. Ac eithrio ailadeiladu locomotifau eraill, adeiladodd Armstrong ond ychydig o locomotifau 2-4-0 neu 0-6-0 yn gynnar yn ei yrfa yn Wolverhampton. Yn hwyrach, canolbwyntiodd ar locomotifau tanc 0-6-0 neu 0-4-2, gan gynnwys y dosbarthiadau 517 a 645. Rheolodd y gweithdy am 33 mlynedd; adeiladodd 626 o locomotifau ac ailadeiladodd 513.

  

Ymddeolwyd George ym 1897 a bu farw ym Wolverhampton ar 11 Gorffennaf 1901.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Gwefan steamindex.com". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2021-05-05. Cyrchwyd 2021-01-30.
2. ↑  Gwefan rmweb.co.uk
3. ↑  Holcroft 1953, t. 86.