Mae **Nation.Cymru** yn wasanaeth newyddion o Gymru a sefydlwyd yn 2017.

Hanes
-----

Sefydlwyd y wefan gan ddarlithydd newyddiaduraeth ym Mhrifysgol Bangor, Ifan Morgan Jones, mewn ymateb i ddirywiad sector cyfryngau masnachol Cymru, yn enwedig yn dilyn toriadau mewn gorsafoedd a redir gan Global Media Group a Nation Radio, yn ogystal â beirniadaethau am wasanaeth BBC Cymru. Cyhoeddodd y wefan ei herthygl gyntaf ar 26 Mai 2017.

Roedd Jones gynt yn olygydd y wefan newyddion Golwg360, yn ogystal â bod yn aelod o Dasglu Newyddion a Gwybodaeth Ddigidol Cynulliad Cymru yn 2017 a fe rhoddodd dystiolaeth i Bwyllgor Diwylliant, y Gymraeg a Chyfathrebu y Cynulliad.

Nod y wefan yw cau "diffyg democrataidd" Cymru mewn gwasanaethau newyddion, gan ei fod yn un o'r ychydig wasanaethau newyddion Saesneg sy'n delio â Chymru yn unig. Ar hyn o bryd dim ond Golwg360 a S4C sy'n gwasanaethu siaradwyr Cymraeg ar hyn o bryd ("pregethu i'r rhai sydd wedi'u trosi - y dosbarth canol Cymraeg ei iaith" yn ôl Jones), tra bod darllenwyr Saesneg yn cael eu "tan-werthu" gan y BBC (pencadlys yn Llundain) a'r Western Mail (sydd ond yn rhedeg fel papur dyddiol lled-genedlaethol).

Cyfeiriodd ymchwilydd Ysgol Economeg Llundain, Samuel Parry, at y wefan pan wnaethant briodoli'r "maen tramgwydd mawr i Annibyniaeth Cymru" i absenoldeb cyfryngau brodorol yn y wlad. Wrth ysgrifennu ar gyfer blog LSE BREXIT, mae Parry yn dyfynnu sefydlu Nation.Cymru a gwasanaeth tebyg Desolation Radio fel un sy'n ceisio gwella'r sefyllfa honno.

Yn gynnar yn 2017, sefydlodd y gwasanaeth rownd o gyllido torfol ar GoFundMe, gan sicrhau £5305 mewn rhoddion.

Mae'r wefan yn nodi ei bod yn anwleidyddol ac na fydd yn cefnogi unrhyw ymgeisydd penodol. Fodd bynnag, mae'n gwrthod "gwleidyddiaeth wenwynig yr asgell dde eithafol".

Ymhlith cefnogwyr y gwasanaeth mae ymgeisydd seneddol Plaid Cymru yn y DU, Mark Hooper, sy'n dweud ei fod yn gyfle i ddarparu "newyddion Cymru i ddarllenwyr Cymru".

Yn 2019 derbyniodd arian gan Gyngor Llyfrau Cymru, sy'n cefnogi cyhoeddiadau tebyg fel *Poetry Wales*, *Click on Wales* a *The Welsh Agenda* gan yr IWA, y *New Welsh Review*, *Planet*, a'r *Wales Arts Review* .

Gweler hefyd
------------

* Y cyfryngau yng Nghymru
* Gwleidyddiaeth Cymru

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "An Independent Wales in the European Union". *An Independent Wales in the European Union* (yn Saesneg). Cyrchwyd 6 Medi 2019.
2. ↑  "Why is Wales losing its voice on Britain's radio stations?". *www.citymetric.com* (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2020-06-11. Cyrchwyd 2020-06-11.
3. ↑  Wright, Benjamin (12 Ebrill 2019). "BBC Radio Wales cuts weekday news coverage and loses four presenters". *walesonline* (yn Saesneg). Cyrchwyd 11 Mehefin 2020.
4. 1 2  "Welcome to Nation.Cymru". *Nation.Cymru* (yn Saesneg). 25 Mai 2017. Cyrchwyd 6 Medi 2019.
5. ↑  "Ifan Morgan Jones". *The Conversation* (yn Saesneg). Cyrchwyd 6 Medi 2019.
6. 1 2  Parry, Samuel (23 March 2017). "Yes Cymru: the debate on Welsh independence has begun for good". *LSE BREXIT* (yn Saesneg). Cyrchwyd 6 September 2017.
7. ↑  "Interview with Mark Hooper: Plaid Cymru, Cardiff Central Candidate". *Gair Rhydd* (yn Saesneg). 2017-06-05. Cyrchwyd 2019-09-06.
8. ↑  "Promoting Plurality Amongst English-Language Magazines". *Books Council of Wales* (yn Saesneg). 15 Ionawr 2019. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2020-03-22. Cyrchwyd 2020-03-22.