recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Boletaceae* yw'r **Cap tyllog y cythraul** (Lladin: ***Boletus satanas***; Saesneg: *Devil's Bolete*). 'Y Capiau Tyllog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair arall am gap tyllog yw 'boled', a ddefnyddir hefyd i ddisgrifio rhai mathau o ffwng. Mae'r rhan oddi tano'n debycach i sbwng nag i degyll. Mae'r teulu *Boletaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Boletales.

  

Lliw sborau'r fadarchen hon yw lliw olewydd.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un amgrwm.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: mandyllog.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel mycorhisa.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Boletaceae
-----------------------------------

Mae gan **Cap tyllog y cythraul** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Fistulinella alfaroae* | Fistulinella alfaroae |  |
|
| *Fistulinella campinaranae* | Fistulinella campinaranae |  |
|
| *Fistulinella conica* | Fistulinella conica |  |
|
| *Fistulinella gloeocarpa* | Fistulinella gloeocarpa |  |
|
| *Fistulinella guzmaniana* | Fistulinella guzmaniana |  |
|
| Hen wr y coed | Strobilomyces strobilaceus |  |
|
| *Strobilomyces foveatus* | Strobilomyces foveatus |  |
|
| *Veloporphyrellus africanus* | Veloporphyrellus africanus |  |
|
| *Veloporphyrellus pantoleucus* | Veloporphyrellus pantoleucus |  |
|
| *Xanthoconium separans* | Xanthoconium separans |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap tyllog y cythraul** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Hadysor bronwinau** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: hadysorion bronwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sporophila minuta***; yr enw Saesneg arno yw *Ruddy-breasted seedeater*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. minuta*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r hadysor bronwinau yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras adeinwyn | Calamospiza melanocorys |  |
|
| Bras rhesog | Oriturus superciliosus |  |
|
| Pila Ynys Cocos | Pinaroloxias inornata |  |
|
| Pila cribgoch y De | Coryphospingus cucullatus |  |
|
| Pila cribgoch y Gogledd | Coryphospingus pileatus |  |
|
| Pila troedfawr | Pezopetes capitalis |  |
|
| Twinc gwair plaen | Tiaris obscurus |  |
|
| Twinc gwair tywyll | Tiaris fuliginosus |  |
|
| Yellow-faced grassquit | Tiaris olivaceus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Hadysor bronwinau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor cynffondaen America** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion cynffondaen America) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Euthlypis lachrymosa***; yr enw Saesneg arno yw *Neotropic fan-tailed warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. lachrymosa*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r telor cynffondaen America yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Telor Townsend | Setophaga townsendi |  |
|
| Telor bochddu | Basileuterus melanogenys |  |
|
| Telor corun winau | Basileuterus rufifrons |  |
|
| Telor ellyllbren | Setophaga angelae |  |
|
| Telor swil | Setophaga occidentalis |  |
|
| Telor torwyn | Basileuterus hypoleucus |  |
|
| Tingoch America | Setophaga ruticilla |  |
|
| Tinwen adeinwen | Myioborus pictus |  |
|
| Tinwen gorunwinau | Myioborus brunniceps |  |
|
| Tinwen sbectolog | Myioborus melanocephalus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor cynffondaen America** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ray Enright yw ***Blondie Johnson*** a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mae Busch, Joan Blondell, Sterling Holloway, Chester Morris, Olin Howland, Claire Dodd, Allen Jenkins, Donald Kirke, Earle Foxe, Toshia Mori, Joseph Cawthorn ac Arthur Vinton. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *King Kong* ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Tony Gaudio oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ray Enright ar 25 Mawrth 1896 yn Anderson, Indiana a bu farw yn Hollywood ar 4 Tachwedd 1992.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ray Enright nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Alibi Ike* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-01-01 |
| Dames |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |
| *Going Places* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| Gung Ho! |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| *Hard to Get* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| Kansas Raiders |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| On Your Toes |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1939-01-01 |
| *Teddy, the Rough Rider* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| The Spoilers |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1942-01-01 |
| We're in The Money |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Trogon gwargoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: trogoniaid gwargoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Harpactes kasumba***; yr enw Saesneg arno yw *Red-naped trogon*. Mae'n perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: *Trogonidae*) sydd yn urdd y *Trogoniformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. kasumba*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r trogon gwargoch yn perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: *Trogonidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cwetsal cribog | Pharomachrus antisianus |  |
|
| Cwetsal cynffonfrith | Pharomachrus fulgidus |  |
|
| Cwetsal eurben | Pharomachrus auriceps |  |
|
| Cwetsal y Dwyrain | Pharomachrus pavoninus |  |
|
| Cwetsal y Gogledd | Pharomachrus mocinno |  |
|
| Trogon clustiog | Euptilotis neoxenus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Trogon gwargoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm am berson gan y cyfarwyddwr Russell Mulcahy yw ***Swimming Upstream*** a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Lleolwyd y stori yn Queensland. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Tony Fingleton. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Geoffrey Rush, Dawn Fraser, Brittany Byrnes, Craig Horner, Jesse Spencer, Judy Davis, Murray Rose, David Hoflin a Robert Quinn. Mae'r ffilm *Swimming Upstream* yn 114 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl* sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Russell Mulcahy ar 23 Mehefin 1953 ym Melbourne.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Russell Mulcahy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Greatest Video Hits 2* |  | y Deyrnas Gyfunol | 2003-01-01 |
| Highlander |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | 1986-03-07 |
| Highlander Ii: The Quickening |  | Ffraincy Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | 1991-01-01 |
| *On the Beach* |  | Awstralia | 2000-01-01 |
| *Prayers for Bobby* |  | Unol Daleithiau America | 2009-01-21 |
| *Resident Evil: Extinction* |  | Canaday Deyrnas GyfunolFfraincyr AlmaenUnol Daleithiau America | 2007-01-01 |
| *Silent Trigger* |  | y Deyrnas Gyfunolyr EidalUnol Daleithiau AmericaCanada | 1996-01-01 |
| *Tale of the Mummy* |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | 1998-01-01 |
| *Tales from the Crypt* |  | Unol Daleithiau America |  |
| *While the Children Sleep* |  | Unol Daleithiau America | 2007-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pucciniaceae* yw'r **Cawod goch castan ddaear** (Lladin: ***Puccinia bulbocastani***; Saesneg: *Great Pignut Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Pucciniaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pucciniaceae
-------------------------------------

Mae gan **Cawod goch castan ddaear** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Puccinia abnormis* | Puccinia abnormis |  |
|
| *Puccinia abramsii* | Puccinia abramsii |  |
|
| *Puccinia acroptili* | Puccinia acroptili |  |
|
| *Puccinia actaeae-elymi* | Puccinia actaeae-elymi |  |
|
| *Puccinia addita* | Puccinia addita |  |
|
| *Puccinia aeluropodis* | Puccinia aeluropodis |  |
|
| *Puccinia aestivalis* | Puccinia aestivalis |  |
|
| *Puccinia affinis* | Puccinia affinis |  |
|
| *Puccinia agropyri* | Puccinia agropyri |  |
|
| *Puccinia arundinacea ß epicaula* | Puccinia arundinacea ß epicaula |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cawod goch castan ddaear** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Teyrn bach Chapman** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: teyrniaid bach Chapman) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phylloscartes chapmani***; yr enw Saesneg arno yw *Chapman’s Tyrannulet*. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. chapmani*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r teyrn bach Chapman yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Gwybedog bronwinau’r Gogledd | Aphanotriccus capitalis |  |
|
| Gwybedog pigddu | Aphanotriccus audax |  |
|
| Teyrn bach Chapman | Pogonotriccus chapmani |  |
|
| Teyrn gwrychog amryliw | Pogonotriccus poecilotis |  |
|
| Teyrn gwrychog wynebfrith | Pogonotriccus ophthalmicus |  |
|
| Teyrn gylfingam y De | Oncostoma olivaceum |  |
|
| Teyrn gylfingam y Gogledd | Oncostoma cinereigulare |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Teyrn bach Chapman** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor coedwig brown** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion coedwig brown) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phylloscopus umbrovirens***; yr enw Saesneg arno yw *Brown woodland-warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. umbrovirens*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r telor coedwig brown yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Minla cynffongoch | Minla ignotincta |  |
|
| Minla cynffonwinau | Minla strigula |  |
|
| Preblyn gwybedog Chapin | Kupeornis chapini |  |
|
| Preblyn mynydd Kupe | Kupeornis gilberti |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor coedwig brown** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi am gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr David Butler yw ***Captain January*** a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Maine. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Sam Hellman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lew Pollack. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios a hynny drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw George Irving, Shirley Temple, Jane Darwell, Nella Walker, Sara Haden, Guy Kibbee, Buddy Ebsen, Slim Summerville, June Lang a Mary MacLaren. Mae'r ffilm *Captain January* yn 77 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Anthony Adverse* sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
John F. Seitz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Irene Morra sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm David Butler ar 17 Rhagfyr 1894 yn San Francisco a bu farw yn Arcadia ar 30 Ionawr 2020. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1910 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd David Butler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Handle with Care* |  | Unol Daleithiau America |  | 1932-01-01 |
| If i Had My Way |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| My Weakness |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |
| The Girl He Left Behind |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1956-01-01 |
| The Right Approach |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1961-01-01 |
| *The Time, the Place and the Girl* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| Two Guys From Milwaukee |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| Two Guys From Texas |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-01-01 |
| Where's Charley? |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1952-01-01 |
| You'll Find Out |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 16 Ebrill 2016.
Ffilm ddrama a ffilm am ysbïwyr gan y cyfarwyddwr Sidney Lumet yw ***The Deadly Affair*** a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd gan Sidney Lumet yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Paul Dehn a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Quincy Jones. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Simone Signoret, Maximilian Schell, Lynn Redgrave, James Mason, Harriet Andersson, David Warner, Corin Redgrave, Robert Flemyng, Roy Kinnear, Harry Andrews a Max Adrian. Mae'r ffilm *The Deadly Affair* yn 115 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Good, the Bad and the Ugly* sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Freddie Young oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Thelma Connell sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Call for the Dead*, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur
John le Carré a gyhoeddwyd yn 1961.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sidney Lumet ar 25 Mehefin 1924 yn Philadelphia a bu farw ym Manhattan ar 27 Rhagfyr 2002. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1930 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Neighborhood Playhouse School of the Theatre.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Golden Globe
 * Yr Arth Aur
 * Gwobr Bodil am Ffilm Americanaidd Orau
 * Gwobr Cymdeithas Beirniaid Ffilm Los Angeles am y Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr Kinema Junpo
 * Gwobr Cylch Beirniaid Ffilm Efrog Newydd am y Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr Kinema Junpo
 * Gwobrau'r Academi
 * Gwobr Anrhydeddus yr Academi

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Sidney Lumet nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Dog Day Afternoon |  | Unol Daleithiau America | 1975-01-01 |
| *Equus* |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau AmericaCanada | 1977-10-16 |
| Fail-Safe |  | Unol Daleithiau America | 1964-01-01 |
| Guilty As Sin |  | Unol Daleithiau America | 1993-01-01 |
| Network |  | Unol Daleithiau America | 1976-01-01 |
| Night Falls On Manhattan |  | Unol Daleithiau America | 1996-01-01 |
| *Running on Empty* |  | Unol Daleithiau America | 1988-01-01 |
| *The Alcoa Hour* |  | Unol Daleithiau America |  |
| The Hill |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | 1965-05-22 |
| The Wiz |  | Unol Daleithiau America | 1978-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Ffilm antur a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Richard A. Colla yw ***Saga of a Star World*** a gyhoeddwyd yn 1978. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Glen A. Larson. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jane Seymour, Noah Hathaway, Ed Begley, Jr. Dirk Benedict, Lorne Greene a Richard Hatch. Mae'r ffilm *Saga of a Star World* yn 125 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1978. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Deer Hunter* sef ffilm ryfel sy'n adrodd stori tri chyfaill Americanaidd a'u gwasanaeth milwrol gorfodol yn Rhyfel Fietnam. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Richard A Colla ar 18 Ebrill 1936.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Richard A. Colla nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Blind Witness* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1989-11-26 |
| *Cover Up* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| *Desperate Rescue: The Cathy Mahone Story* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1993-03-18 |
| *Fuzz* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1972-07-14 |
| *Hellfire* |  |  | Saesneg | 1985-11-24 |
| *Her Last Chance* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1996-01-01 |
| Live Again, Die Again |  | Unol Daleithiau America |  | 1974-01-01 |
| *Naked Lie* |  |  |  | 1989-01-01 |
| *The Equalizer* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| *The UFO Incident* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1975-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pucciniaceae* yw'r **Rhwd rhwyddlwyn y coed** (Lladin: ***Puccinia veronicae***; Saesneg: *Wood Speedwell Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Pucciniaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

Mae'r rhywogaeth hon hefyd i'w chanfod yng Nghymru.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pucciniaceae
-------------------------------------

Mae gan **Rhwd rhwyddlwyn y coed** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Puccinia arundinacea ß epicaula* | Puccinia arundinacea ß epicaula |  |
|
| *Puccinia subglobosa* | Puccinia subglobosa |  |
|
| *Puccinia sublesta* | Puccinia sublesta |  |
|
| *Puccinia substriata* | Puccinia substriata |  |
|
| *Puccinia subtilipes* | Puccinia subtilipes |  |
|
| *Puccinia suksdorfii* | Puccinia suksdorfii |  |
|
| *Puccinia taiwaniana* | Puccinia taiwaniana |  |
|
| *Puccinia tenella* | Puccinia tenella |  |
|
| *Puccinia tomipara* | Puccinia tomipara |  |
|
| *Puccinia tornata* | Puccinia tornata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Gwefan Prifysgol Aberystwyth; adalwyd 23 Chwefror 2020.
3. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
4. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Rhwd rhwyddlwyn y coed** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Corbarot Geelvink** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corbarotiaid Geelvink) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Micropsitta geelvinkiana***; yr enw Saesneg arno yw *Geelvink pygmy parrot*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. geelvinkiana*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r corbarot Geelvink yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Corbarot Geelvink** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Robert Siodmak yw ***The Great Sinner*** a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Christopher Isherwood a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bronisław Kaper.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Curt Bois, Ludwig Donath, Ludwig Stössel, Friedrich von Ledebur, Gregory Peck, Walter Huston, Ava Gardner, Frank Morgan, Ethel Barrymore, Agnes Moorehead, Melvyn Douglas, Leonid Kinskey, André Charlot, James Anderson a Jean Del Val. Mae'r ffilm *The Great Sinner* yn 112 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *All About Eve* sy’n ffilm gomedi
Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
George J. Folsey oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Harold F. Kress sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Siodmak ar 8 Awst 1900 yn Dresden a bu farw yn Locarno ar 14 Mehefin 1997. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Berliner Kunstpreis
 * Yr Arth Aur

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Robert Siodmak nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Abschied* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1930-08-25 |
| *Deported* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| *Die Ratten* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1955-07-06 |
| *Kampf um Rom I* |  | yr Almaenyr EidalRwmania | AlmaenegSaesneg | 1968-01-01 |
| *People on Sunday* |  | yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1930-01-01 |
| *The Dark Mirror* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| *The Devil Came at Night* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1957-09-19 |
| *The Killers* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| *The Magnificent Sinner* |  | Ffrainc | Almaeneg | 1959-01-01 |
| *The Spiral Staircase* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr William A. Graham yw ***Congratulations, It's a Boy!*** a gyhoeddwyd yn 1971. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Basil Poledouris. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Bill Bixby. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *A Clockwork Orange* sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm Stanley Kubrick.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William A Graham ar 15 Mai 1926 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw ym Malibu, Califfornia ar 4 Ebrill 2019. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1958 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd William A. Graham nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 21 Hours at Munich |  | yr Almaen | Saesneg | 1976-11-07 |
| *Acceptable Risk* |  | CanadaUnol Daleithiau America | Saesneg | 2001-03-01 |
| Change of Habit |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1969-01-01 |
| *Cindy* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1978-01-01 |
| *Get Christie Love!* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1974-01-01 |
| *Guyana Tragedy: The Story of Jim Jones* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1980-04-15 |
| *Return to the Blue Lagoon* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1991-01-01 |
| *Space* |  |  | Saesneg | 1993-11-12 |
| *The Man Who Captured Eichmann* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1996-01-01 |
| Waterhole No. 3 |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1967-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Colomen wregysog** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: colomennod gwregysog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ptilinopus alligator***; yr enw Saesneg arno yw *Black-banded pigeon*. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*) sydd yn urdd y *Columbiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. alligator*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r colomen wregysog yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Colomen Seland Newydd | Hemiphaga novaeseelandiae |  |
|
| Côg-durtur Parzudaki | Macropygia emiliana |  |
|
| Dodo | Raphus cucullatus |  |
|
| Turtur | Streptopelia turtur |  |
|
| Turtur alarus | Streptopelia decipiens |  |
|
| Turtur dorchgoch | Streptopelia tranquebarica |  |
|
| Turtur dorchog | Streptopelia decaocto |  |
|
| Turtur dorchog Jafa | Streptopelia bitorquata |  |
|
| Turtur dorwridog | Streptopelia hypopyrrha |  |
|
| Turtur fechan | Geopelia cuneata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Colomen wregysog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm drosedd am chwaraeon gan y cyfarwyddwr Kurt Neumann yw ***King For a Night*** a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Universal Studios.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Walter Brennan, Jane Darwell, Helen Twelvetrees, George E. Stone, Edgar Kennedy, Chester Morris, John Miljan, Warren Hymer, Maxie Rosenbloom, Walter Miller, Clarence Wilson, Frank Albertson, George Meeker, Grant Mitchell a Wade Boteler. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *King Kong* ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Charles J. Stumar oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kurt Neumann ar 5 Ebrill 1898 yn Nürnberg a bu farw yn Los Angeles ar 21 Ionawr 1959.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Kurt Neumann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bad Boy |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| La Mouche Noire |  | Unol Daleithiau America | SaesnegFfrangeg | 1958-01-01 |
| Make a Wish |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| Rocketship X-M |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-05-26 |
| Son of Ali Baba |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1952-01-01 |
| Tarzan and The Amazons |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| Tarzan and The Huntress |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1947-01-01 |
| Tarzan and The Leopard Woman |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| The Deerslayer |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1957-01-01 |
| *The Kid from Texas* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Ferdinand Zecca yw ***Le Noël D'un Vagabond*** a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Birth of a Nation* addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ferdinand Zecca ar 1 Ionawr 1864 ym Mharis a bu farw yn Saint-Mandé ar 23 Mawrth 1947.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ferdinand Zecca nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Chez le photographe* |  | Ffrainc |  | 1902-01-01 |
| *L'assassinat de Mac Kinley* |  | Ffrainc |  | 1902-01-01 |
| *L'assommoir* |  | Ffrainc |  | 1902-01-01 |
| *La vie dangereuse* |  | Ffrainc |  | 1902-01-01 |
| *Le conférencier distrait* |  | Ffrainc |  | 1902-01-01 |
| *Le supplice de Tantale* |  | Ffrainc |  | 1902-01-01 |
| *Slippery Jim* |  | Ffrainc |  | 1910-01-01 |
| *The Clever Baker* |  | Ffrainc |  | 1904-01-01 |
| *The Strike* |  | Ffrainc |  | 1904-01-01 |
| *Un conte de Noël* |  | Ffrainc |  | 1902-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Psathyrellaceae* yw'r **Cap inc brith** (Lladin: ***Coprinopsis stangliana***; Saesneg: *Pied Inkcap*). 'Y Capannau Inc' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair arall am 'gapiau' yw 'capannau'; defnyddir inc i ysgrifennu a defnyddir y gair yma oherwydd ei liw tywyll. Mae'r teulu *Psathyrellaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Psathyrellaceae
----------------------------------------

Mae gan **Cap inc brith** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap inc | Coprinopsis atramentaria |  |
|
| Cap inc du a gwyn | Coprinopsis picacea |  |
|
| Cap inc troed ysgyfarnog | Coprinopsis lagopus |  |
|
| Cap inc twyni | Coprinopsis ammophilae |  |
|
| *Coprinopsis argentea* | Coprinopsis argentea |  |
|
| *Coprinopsis bicornis* | Coprinopsis bicornis |  |
|
| *Coprinopsis brunneofibrillosa* | Coprinopsis brunneofibrillosa |  |
|
| *Coprinopsis calospora* | Coprinopsis calospora |  |
|
| *Coprinopsis cinerea* | Coprinopsis cinerea |  |
|
| *Coprinopsis psychromorbida* | Coprinopsis psychromorbida |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap inc brith** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr K. Raghavendra Rao yw ***Jaani Dost*** a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yn India; y cwmni cynhyrchu oedd Vyjayanthi Movies. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a hynny gan Kader Khan a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bappi Lahiri. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Amjad Khan, Sridevi, Dharmendra, Parveen Babi a Jeetendra. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Star Wars Episode VI: Return of the Jedi* sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Kotagiri Venkateswara Rao sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm K Raghavendra Rao ar 23 Mai 1942 yn Krishna. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1977 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobrau Filmfare De

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd K. Raghavendra Rao nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Adavi Simhalu |  | India | Telugu | 1983-01-01 |
| *Bhale Krishnudu* |  | India | Telugu | 1980-01-01 |
| Gaja Donga |  | India | Telugu | 1981-01-30 |
| Justice Chowdary |  | India | Telugu | 1982-05-28 |
| Moodu Mukkalaata |  | India | Telugu | 2000-01-01 |
| *Om Namo Venkatesaya* |  | India | Telugu | 2017-02-10 |
| Ragile Jwala |  | India | Telugu | 1981-01-01 |
| *Shrimati Vellosta* |  | India | Telugu | 1998-01-01 |
| Ustus Chaudhry |  | India | Hindi | 1983-01-01 |
| Vetagaadu |  | India | Telugu | 1979-07-05 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Mai 2016.
Ffilm am berson gan y cyfarwyddwr Russell Mulcahy yw ***In Like Flynn*** a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Lleolwyd y stori yn Papua Gini Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Hirschfelder. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lochlyn Munro, Costas Mandylor, Isabel Lucas, Nathalie Kelley, David Wenham, William Moseley, Dan Fogler, Nathan Jones, Callan Mulvey, Clive Standen, Corey William Large, Grace Huang a Thomas Cocquerel. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Guilty* sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Rodrigo Balart sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Russell Mulcahy ar 23 Mehefin 1953 ym Melbourne.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Russell Mulcahy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Greatest Video Hits 2* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 2003-01-01 |
| Highlander |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg | 1986-03-07 |
| Highlander Ii: The Quickening |  | Ffraincy Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg | 1991-01-01 |
| *On the Beach* |  | Awstralia | Saesneg | 2000-01-01 |
| *Prayers for Bobby* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2009-01-21 |
| *Resident Evil: Extinction* |  | Canaday Deyrnas GyfunolFfraincyr AlmaenUnol Daleithiau America | Saesneg | 2007-01-01 |
| *Silent Trigger* |  | y Deyrnas Gyfunolyr EidalUnol Daleithiau AmericaCanada | Saesneg | 1996-01-01 |
| *Tale of the Mummy* |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg | 1998-01-01 |
| *Tales from the Crypt* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| *While the Children Sleep* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2007-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
*Glaucidium passerinum*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cordylluan** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cordylluan) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Glaucidium passerinum***; yr enw Saesneg arno yw *Eurasian pygmy owl*. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: *Strigidae*) sydd yn urdd y *Strigiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. passerinum*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ewrop.

Teulu
-----

Mae'r cordylluan yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: *Strigidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Tylluan bysgod Pel | Scotopelia peli |  |
|
| Tylluan bysgod goch | Scotopelia ussheri |  |
|
| Tylluan sgrech Balsas | Megascops seductus |  |
|
| Tylluan sgrech Cooper | Megascops cooperi |  |
|
| Tylluan sgrech benddu | Megascops atricapilla |  |
|
| Tylluan sgrech ddwyreiniol | Megascops asio |  |
|
| Tylluan sgrech drofannol | Megascops choliba |  |
|
| Tylluan sgrech gochlyd | Megascops ingens |  |
|
| Tylluan sgrech winau | Megascops petersoni |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cordylluan** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*