recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Miguel M. Delgado yw ***El Barrendero*** a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cantinflas, María Sorté, Evita Muñoz ac Eduardo Alcaraz. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner* sef *film noir*, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miguel M Delgado ar 17 Mai 1905 yn Ninas Mecsico a bu farw yn yr un ardal ar 1 Tachwedd 1967.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Miguel M. Delgado nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Doña Bárbara* |  | MecsicoFeneswela | Sbaeneg | 1943-09-16 |
| El Analfabeto |  | Mecsico | Sbaeneg | 1961-09-07 |
| El Bolero De Raquel |  | Mecsico | Sbaeneg | 1957-01-01 |
| El Ministro y Yo |  | Mecsico | Sbaeneg | 1976-07-01 |
| El Padrecito |  | Mecsico | Sbaeneg | 1964-09-03 |
| Los Tres Mosqueteros |  | Mecsico | Sbaeneg | 1942-01-01 |
| Santo Lwn La Hija De Frankenstein |  | Mecsico |  | 1971-01-01 |
| Santo y Blue Demon Contra Drácula y El Hombre Lobo |  | Mecsico | Sbaeneg | 1973-01-01 |
| Su Excelencia |  | Mecsico | Sbaeneg | 1967-05-03 |
| *The Bloody Revolver* |  | Mecsico | Sbaeneg | 1964-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Khaled Ghorbal yw ***Un Si Beau Voyage*** a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Tiwnisia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Assumpta Serna, Abdelhafid Metalsi, Ahmed Snoussi, Farid Chopel ac Olivier Rabourdin. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Dark Knight* sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Khaled Ghorbal ar 1 Ionawr 1950 yn Sfax.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Khaled Ghorbal nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Fatma* |  |  | 2002-01-01 |
| Un Si Beau Voyage |  | Ffrainc | 2008-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm drywanu gan y cyfarwyddwr Peter Carter yw ***Rituals*** a gyhoeddwyd yn 1977. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Rituals*** ac fe’i cynhyrchwyd yng Nghanada ac Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ontario. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hagood Hardy. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hal Holbrook a Jack Creley. Mae'r ffilm *Rituals (ffilm o 1977)* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Star Wars Episode IV: A New Hope* sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
René Verzier oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter Carter ar 8 Rhagfyr 1933 yn Swydd Hertford a bu farw yn Los Angeles ar 27 Rhagfyr 1993.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Peter Carter nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| High-Ballin' |  | Unol Daleithiau America | 1978-05-26 |
| Highpoint |  | Canada | 1982-08-20 |
| Klondike Fever |  | Canada | 1980-01-01 |
| Rituals |  | CanadaUnol Daleithiau America | 1977-01-01 |
| *Targoor – Reise ins Grauen* |  | Unol Daleithiau America | 1981-02-20 |
| The Courage of Kavik The Wolf Dog |  | Unol Daleithiau America | 1980-01-01 |
| The Rowdyman |  | Canada | 1972-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 4 Gorffennaf 2019.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 16 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 16 Ebrill 2016.
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **seraff llwyd**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **seraffiaid llwyd(-ion)**; yr enw Saesneg yw *Early Tooth-striped*, a'r enw gwyddonol yw *Trichopteryx carpinata*. Mae i'w gael yn y rhan fwyaf o Ewrop ar wahân i Ynys yr Iâ, Gwlad Groeg, Sisili, Sardinia a Croatia).

30–34 mm ydy lled aenydd agored yr oedolyn ac maent yn hedfan rhwng Ebrill a Mai, mewn un genhedlaeth.

Ymhlith prif fwyd y lindys mae'r coed canlynol: *Lonicera*, *helygen* a *Betula*.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r seraff llwyd yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Sgrym mewn gêm rhwng Ffranc a Chymru, 24 Chwefror 2007
Mewn rygbi'r undeb, dull o ailgychwyn y chwarae yn dilyn trosedd yw **sgrym**. Pan yn ffurfio sgrym, mae'r wyth chwaraewr o bob tîm sy'n cael eu hadnabod fel y 'pac' neu'r 'blaenwyr', yn rhwymo yn dair rhes yr un ac yn cyd-gloi â'r tîm arall. Ar y pwynt hwn, mae'r bêl yn cael eu bwydo i'r bwlch rhwng y ddau bac o flaenwyr ac maen nhw'n cystadlu am y bêl er mwyn ennill y meddiant. Gall timau gael eu cosbi am achosi i'r sgrym ddymchwel yn fwriadol, ac am beidio â rhoi'r bêl i mewn i'er sgrym yn gywir. Mae sgrym gan amlaf yn cael ei roi pan fydd y bêl wedi'i tharo ymlaen, y bêl wedi'i phasio ymlaen, neu bêl wedi mynd yn sownd mewn ryc neu sgarmes. Gall anafiadau ddigwydd oherwydd natur gorfforol sgrym, yn arbennig i'r chwaraewyr yn y rheng flaen.

Deiagram yn dangos safloedd y chwaraewyr o fewn i'r sgrym a'r rhifau ar eu crysau.
Yn y sgrym, mae'r rheng flaen yn cynnwys dau brop - pen rhydd a phen tynn (rhifau 1 a 3) - bachwr (2) rhyngddyn nhw. Y bachwr sydd fel arfer yn taro am y bêl er mwyn ei gwthio tuag at gefn y sgrym, er bod hawl gan unrhyw un o chwaraewyr y rheng flaen gystadlu amdani. Mae'r ail reng, sydd hefyd yn cael eu galw yn 'gloeon', (4 a 5) yn rhwymo â'i gilydd ac yn gosod eu pennau yn y ddau fwlch rhwng chwaraewyr y rheng flaen, ac yn defnyddio eu hysgwyddau i wthio. Bydd yr wythwr (8) yn y rheng ôl yn gwneud yr un peth i'r ail reng, a'r blaen asgellwyr (6 a 7) yn cysylltu bob ochr i'r sgrym ac yn helpu i'w atal rhag troi.

Y mewnwr (rhif 9) sy'n bwydo'r bêl i mewn i'r sgrym, a rhaid i'r bêl gael ei bwydo mewn llinell syth. Y mewnwr sydd hefyd fel arfer yn ei chasglu wrth draed yr wythwr er mwyn symud ymlaen i ran nesaf y chwarae. Mae hawl gan yr wythwr hefyd i godi'r bêl unwaith y bydd wedi dod ymhellach na'r ail reng.

Fel sawl agwedd o rygbi'r undeb, mae'r sgrym wedi esblygu ers i'r gêm gael ei dyfeisio yn y 19g.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Verdon, Paul (2000). *Born to Lead: The Untold Story of the All Black Test Captains*. Auckland, Seland Newydd: Celebrity Books. t. 262. ISBN 1-877252-05-0.
Erydiad mewn cae ger Prifysgol Talaith Washington
Proses morffolegol yw **erydiad**. Mae'n byloriant cerrig a symudiad mwd neu tywod trwy proses ffisegol, cemegol neu biolegol. Mae'r gwynt, dŵr (e.e. glaw neu afonnydd), rhewlifau neu disgyrchiant yn symud y gwaddod sy'n ffurfio yn ystod erydiad.

Prosesau ffisegol
-----------------

Mae'n bosib fod dŵr sy'n rhewi yn achosi erydiad achos fod y dŵr yn casglu mewn wagle tir neu gerrig ac yn ehangu yn ystod rhewi a felly yn achosi crac. Proses felly yw crisialiad halen.

Mae'r hinsawdd yn achosi erydiad, hefyd. Yn ystod y dydd mae'r cerrig yn boeth a felly yn ehangu. Pryd maen nhw yn oeri yn sydyn mae'n bosib fod y cerrig yn cracio. A mae'r gwynt yn achosi erydiad wyneb y cerrig neu y ddaear.

Achos arall erydiad yw dŵr sy'n llifo: afonnydd, tonnau y môr a rhewlifau.

Mae'n bosib fod daeargryn yn achos erydiad trwy achosi crac mewn cerrig.

Prosesau cemegol
----------------

Mae'n bosib fod gwanediad yn achosi erydiad. Er enghraifft, mae'n bosib fod dŵr yn achosi gwanediad halen a felly yn achosi gwagle sy'n cwympo o'r diwedd. Mae gwanediad yn achosi carst, hefyd.

Mae ocsidiaid yn achosi craciau a felly erydiad hefyd, er enghraifft gyda cerrig sy'n cynnwys haearn neu manganîs.

Prosesau biolegol
-----------------

Mae gwreiddiau planhigion yn achosi craciau a felly achosi erydiad. A mae'n bosib fod baw anifeiliaid yn achosi proses cemegol mewn cerrig.

Canlyniadau i'r amgylchedd
--------------------------

Problem mawrach yw erydiad tir caeau trwy gwynt neu glaw. Achos fod tir gyda llawer o maetholynnau yn diflannu o achos erydiad, mae hynny yn achosi problemau i'r ffermwyr. Mae coedwig yn cryfaf yn erbyn erydiad: mae gwreiddiau'r coed yn gafael ar tir a mae'r coed yn cadw'r tir o wynt a glaw. Felly mae cwympiad coed yn goryrru erydiad, er enghraifft yn fforestydd law mewn ardaloedd trofannol.

Erydiad y twyni ar draeth Talacre (fideo)

Gweler hefyd
------------

* Sgrafelliad (daeareg)
* Gwaddodiad
Rhaglen deledu cwis ar ffurf gêm banel comig yw ***QI***, sy'n sefyll am *Quite Interesting*. Cafodd ei chreu a'i chynhyrchu gan John Lloyd a'i cyflwynir gan Sandi Toksvig (wedi iddi gymryd lle'r cyflwynydd gwreiddiol, Stephen Fry, ar ôl cyfres 13). Mae Alan Davies wedi ymddangos ymhob pennod fel panelydd rheolaidd.

Darlledwyd ar BBC Two a BBC Four, a dangosir hen benodau ar UKTV G2/Dave. Nodir *QI* am gael ffigurau gwylio uchaf unrhyw raglen ar BBC Four. O gyfres F yn 2008 ymlaen, symudodd y rhaglen i BBC One, gydag ail-ddarllediadau estynedig yn cael eu darlledu ar BBC Two (o'r enw *QI XL*). Gan ddechrau gyda'r nawfed gyfres, symudodd y brif raglen i BBC Two hefyd. Ym mis Hydref 2015, cyhoeddwyd mai cyfres M fyddai'r gyfres olaf i gael ei chyflwyno gan Stephen Fry a daeth y gomediwraig Sandi Toksvig yn ei le.

Ymddangosiadau gwadd
--------------------

Mae pob un o'r canlynol wedi ymddangos nifer o weithiau fel panelwyr gwadd ar y rhaglen, gan gynnwys penodau Cyfres N. Mae'r rhestr hon yn cynnwys penodau 'canonaidd' yn unig. Nid yw yn cynnwys y peilot sydd heb gael ei ddarlledu, na phenodau arbennig Comic Relief a Sport Relief, nag unrhyw sioeau llwyfan byw.

**38 o ymddangosiadau**

* Bill Bailey

**37 o ymddangosiadau**

* Jo Brand
* Phill Jupitus

**33 o ymddangosiadau**

* Jimmy Carr

**27 o ymddangosiadau**

* Sean Lock

**26 o ymddangosiadau**

* David Mitchell

**24 o ymddangosiadau**

* Rich Hall

**17 o ymddangosiadau**

* Ross Noble

**16 o ymddangosiadau**

* Clive Anderson
* Sandi Toksvig

**15 o ymddangosiadau**

* Rob Brydon
* Sue Perkins

**14 o ymddangosiadau**

* Jeremy Clarkson
* Dara Ó Briain

**10 ymddangosiad**

* John Sessions
* Johnny Vegas

**9 ymddangosiad**

* Jason Manford

**8 ymddangosiad**

* Danny Baker
* Sarah Millican

**7 ymddangosiad**

* Ronni Ancona
* Andy Hamilton
* Josh Widdicombe

**6 ymddangosiad**

* Jack Dee

**5 ymddangosiad**

* Aisling Bea
* Noel Fielding
* Lee Mack
* Sara Pascoe

**4 ymddangosiad**

* Susan Calman
* Victoria Coren Mitchell
* Jeremy Hardy
* Colin Lane
* Cariad Lloyd
* Vic Reeves
* Liza Tarbuck
* Jack Whitehall

**3 ymddangosiad**

* Chris Addison
* Gyles Brandreth
* Richard Coles
* Reginald D. Hunter
* Matt Lucas
* Richard Osman
* Lucy Porter
* Arthur Smith
* Linda Smith
* Mark Steel
* Julia Zemiro

Jo Brand, Jimmy Carr a Phill Jupitus yw'r unig westeion sydd wedi ymddangos ym mhob cyfres hyd yn hyn. Mae gan Rich Hall y nifer uchaf o ymddangosiadau gwadd mewn un gyfres—6 gwaith yng nghyfres B (hanner y penodau yn y flwyddyn honno).

**a.** **1** Hefyd wedi ymddangos yn y peilot sydd heb gael ei ddarlledu.
**b.** **1** **2**  Hefyd wedi ymddangos ym mhennod fyw Comic Relief.  

**c.** **1**  Fel panelydd yn unig, bydd Toksvig yn cymryd lle Fry fel y cyflwynwydd o gyfres N (2016) ymlaen.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) QI: Audience figures. *QI.com*. Adalwyd ar 11 Awst, 2007.

Dolenni allanol
---------------

* (Saesneg) Quite Interesting Ltd.
* (Saesneg) BBC - Comedy - QI
Sgriptoriwm
Ysgrifendy mewn mynachlog lle copiwyd llawysgrifau â llaw yn yr Oesoedd Canol yw **sgriptoriwm** (benthyciad o'r gair Saesneg *scriptorium* (lluosog: *scriptoria*) sydd yn ei dro yn fenthyciad o'r Lladin canoloesol *script-*, *scribere* (ysgrifennu), gyda *-orium* yn ansoddair sy'n dynodi 'lle': felly "lle ar gyfer ysgrifennu"). Fel rheol, lle ceid *sgriptoriwm* ceid llyfrgell yn ogystal.

O gyfnod eu tarddiad yn y 6g ar gyfandir Ewrop ymlaen, chwareodd sgriptoriau ran bwysig fel cyfryngau i drosglwyddo etifeddiaeth lenyddol yr Henfyd i'r dyfodol, ac wrth wneud hynny, yn ddethol, daethant i ddiffinio diwylliant cyffredin Ewrop, sef diwylliant Lladin yr Oesoedd Canol. Copïai mynachod lyfrau pwysig fel Beibl Lladin Fwlgat Sant Jerome a gweithiau Tadau'r Eglwys fel Sant Awstin o Hippo. Roedd y llawysgrifau hyn yn fodd i ledaenu dysg ledled Ewrop. Yn ddiweddarach, cafodd llawysgrifau yn yr ieithoedd brodorol eu cynhyrchu yn y sgriptorau hefyd, e.e. Llyfr Du Caerfyrddin yng Nghymru, y credir iddo gael ei ysgrifennu yn sgriptoriwm Priordy Ieuan Efengylwr a Theulyddog yng Nghaerfyrddin.

Rhennid y gwaith yn y sgriptoriwm fel rheol. Gwaith rhai mynachod oedd paratoi'r memrwn trwy ei smwddio a'i galchu, tra bod eraill yn tynnu llinellau ar y tudalennau ac yn ysgrifennu'r testun. Ar gyfer gwaith arbennig roedd gan y mynachlogydd mawr arlunwyr i ddarlunio a lliwio'r testun. Mewn mynachlogydd llai efallai mai gwaith un mynach fyddai'r cyfan.

O ddechrau'r 13g wynebai'r sgriptorau gystadleuaeth gan weithdai copïo seciwlar ar gyfer pobl llëyg. Ar gyfandir Ewrop, yn arbennig yn yr Eidal, cafwyd siopau llyfrau yn y dinasoedd, fel Fflorens, o tua 1250 ymlaen. Byddent yn gweithio gyda'r gweithdai copïo ac erbyn diwedd y 15g roeddent wedi disodli'r mynachlogydd.

Am fod sgriptoriwm unigol yn tueddu i fod yn ynysig ac i ddatblygu ffurfiau sgript neilltuol, mae paleograffwyr heddiw yn medru dyddio llawysgrifau'n fanwl trwy gymharu arddull.
RMS *Lusitania*
Llong deithio gefnforol yn perthyn i gwmni'r Cunard Line oedd yr **RMS** ***Lusitania***. Am gyfnod hi oedd y llong fwyaf yn y byd a'r fwyaf moethus yn ogystal.

Lawnsiwyd y *Lusitania* ym 1906. ei hadeiladu yng ngwledydd Prydain gan gwmni John Brown & Co. Clydebank. Roedd ganddi hyd o 761 troedfedd a lled trawst o 88 troedfedd. Roedd hi'n pwyso 31,550 tunnell ac yn cael ei gyrru gan bedwar siafft gyriant uniongyrchol o 68,000 hp a'i galluogai i gyrraedd cyflymder o 24 *knot*. Roedd ganddi le i 568 teithiwr dosbarth cyntaf, 464 yn yr ail ddosbarth a 1138 yn y trydydd dosbarth.

Yn ystod mis Hydref 1907, roedd y *Lusitania'*n dal y Rhuban Glas am deithiau dros yr Iwerydd yn y ddau gyfeiriad fel ei gilydd. Llwyddodd i gyrraedd cyflymder o 25.63 *knot* ar gyfartaledd ar y daith i gyfeiriad y gorllewin dros bellter o 5232 km (2890 milltir morwrol).

Ond fe'i cofir yn bennaf heddiw am ei diwedd trasig. Ar y 7 Mai 1915, cafodd ei suddo yn ddirybudd gan dorpedo a daniwyd gan y llong danfor *U-20* nid nepell Kinsale ar arfordir deheuol Iwerddon. Collwyd 1198 o fywydau. Cludwyd y goroeswyr, a dioddefwyr, yn y dre Cobh a chladdodd fwy na 100 o'r dioddefwyr yn Fynwent yr Hen Eglwys. Mae cofadail i'r *Lusitania* ym *Maes Casement* yn y dre.

Un peth sy'n ddirgelwch hyd heddiw ydy methiant y capten i gymryd cwrs igam-ogam er mwyn ceisio osgoi'r torpedo. Roedd tua 228 o'r teithwyr a gollwyd yn ddinesyddion Americanaidd ac mae'n debyg fod y golled honno wedi chwarae rhan nid dibwys ym mhenderfyniad yr Unol Daleithiau i ymladd wrth ymyl y Cynghreiriaid yn y Rhyfel Byd Cyntaf.

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:RMS Lusitania***
Diagram yn dangos rhodenni Cuisenaire, o natur y pwerau perffaith 4, 8, a 9.
Mewn mathemateg, cyfanrif positif yw **pŵer perffaith** a ellir ei fynegi fel pŵer cyfanrif o gyfanrif positif arall. Yn fwy ffurfiol fyth: *n* yw'r pŵer perffaith os oes rhifau naturiol *m* > 1, a *k* > 1 yn bodoli, fel bod *mk* = *n*. Yn yr achos yma, gellir galw *n* y *k*fed pŵer **perffaith**. Os yw *k* = 2 neu *k* = 3, yna gelwir *n* y "sgwâr perffaith" neu'r "ciwb perffaith", yn y drefn honno. Weithiau, caiff 1 ei ystyried yn bŵer perffaith (1*k* = 1 am bob *k*).

Enghreifftiau
-------------

Gellir cynhyrchu cyfres o bwerau perffaith drwy adrifo (neu ailadrodd) y gwerthoedd ar gyfer *m* a *k*. Y pwerau perffaith cyntaf, gan ddangos pwerau dyblyg, yw (cyfres A072103 yn yr *On-Line Encyclopedia of Integer Sequences* (OEIS)): 

{\displaystyle 2^{2}=4,\ 2^{3}=8,\ 3^{2}=9,\ 2^{4}=16,\ 4^{2}=16,\ 5^{2}=25,\ 3^{3}=27,} {\displaystyle 2^{5}=32,\ 6^{2}=36,\ 7^{2}=49,\ 2^{6}=64,\ 4^{3}=64,\ 8^{2}=64,\dots }
Cyfanswm cilyddion (*reciprocals*) y pwerau perffaith, gan gynnwys dyblygiadau megis 34 a 92, yw 1:

{\displaystyle \sum \_{m=2}^{\infty }\sum \_{k=2}^{\infty }{\frac {1}{m^{k}}}=1.}
a gellir profi hyn fel a ganlyn:

{\displaystyle \sum \_{m=2}^{\infty }\sum \_{k=2}^{\infty }{\frac {1}{m^{k}}}=\sum \_{m=2}^{\infty }{\frac {1}{m^{2}}}\sum \_{k=0}^{\infty }{\frac {1}{m^{k}}}=\sum \_{m=2}^{\infty }{\frac {1}{m^{2}}}\left({\frac {m}{m-1}}\right)=\sum \_{m=2}^{\infty }{\frac {1}{m(m-1)}}=\sum \_{m=2}^{\infty }\left({\frac {1}{m-1}}-{\frac {1}{m}}\right)=1\,.}
Y pwerau perffaith cyntaf heb ddyblygiadau yw:

(weithiau 0 a 1), 4, 8, 9, 16, 25, 27, 32, 36, 49, 64, 81, 100, 121, 125, 128, 144, 169, 196, 216, 225, 243, 256, 289, 324, 343, 361, 400, 441, 484, 512, 529, 576, 625, 676, 729, 784, 841, 900, 961, 1000, 1024, ... (cyfres A001597 yn yr *On-Line Encyclopedia of Integer Sequences* (OEIS))
Cyfanswm cilyddion y pwerau perffaith *p*, heb ddyblygiadau yw:

{\displaystyle \sum \_{p}{\frac {1}{p}}=\sum \_{k=2}^{\infty }\mu (k)(1-\zeta (k))\approx 0.874464368\dots }
lle dynodir μ(*k*) fel ffwythiant Möbius a ζ(*k*) fel ffwythiant Riemann zeta.

Yn ôl Euler, dangosodd Goldbach mewn llythyr sydd bellach ar goll fod cyfanswm 1/*p* − 1 dros y set o bwerau perffaith *p*, heb gynnwys 1 na'r dyblygiadau, yw 1:

{\displaystyle \sum \_{p}{\frac {1}{p-1}}={{\frac {1}{3}}+{\frac {1}{7}}+{\frac {1}{8}}+{\frac {1}{15}}+{\frac {1}{24}}+{\frac {1}{26}}+{\frac {1}{31}}}+\cdots =1.}
Gelwir hyn, fel arfer, yn "theorem Goldbach–Euler".

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Weisstein, Eric W. "Perfect Power". *MathWorld*.

* Daniel J. Bernstein (1998). "Detecting perfect powers in essentially linear time". *Mathematics of Computation* **67** (223): 1253–1283. doi:10.1090/S0025-5718-98-00952-1. .
Ffilm ddrama am ryfel gan y cyfarwyddwr Falk Harnack yw ***Der 20. Juli*** a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd gan Artur Brauner yn yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd CCC Film. Lleolwyd y stori yn Berlin ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Günther Weisenborn a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Herbert Trantow. Dosbarthwyd y ffilm gan CCC Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Wolfgang Preiss, Werner Peters, Paul Esser, Ernst Schröder, Robert Freitag, Ernst Lothar, Claus Holm, Werner Hinz, Erwin Kalser, Ernst Stahl-Nachbaur, Paul Bildt, Charlotte Ander, Wolfgang Büttner, Siegfried Schürenberg, Erich Dunskus, Fritz Tillmann, Herbert Stass, Konrad Wagner, Paul Wilhelm Hubert Wagner, Annemarie Düringer, Alfred Schieske, Maximilian Schell, Arno Paulsen, Axel Monjé, Peter Mosbacher, Margot Leonard-Schnell, Edgar Ott, Erich Schellow, Georg Gütlich, Hans Zesch-Ballot, Heinz Giese, Herbert Wilk, Manfred Erich Meurer, Paul Hoffmann, Rolf Moebius a Wolfgang Eichberger. Mae'r ffilm *Der 20. Juli* yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Rebel Without a Cause* sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Karl Löb oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Kurt Zeunert sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Falk Harnack ar 2 Mawrth 1913 yn Stuttgart a bu farw yn Berlin ar 20 Gorffennaf 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1940 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol München.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Croes Swyddog Urdd Teilyngdod Gweriniaeth Ffederal yr Almaen

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Falk Harnack nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Anastasia, Die Letzte Zarentochter |  | yr Almaen | Almaeneg | 1956-09-27 |
| Arzt Ohne Gewissen |  | yr Almaen | Almaeneg | 1959-01-01 |
| Das Beil Von Wandsbek |  | Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaenyr Almaen | Almaeneg | 1951-01-01 |
| Der 20. Juli |  | yr Almaen | Almaeneg | 1955-01-01 |
| Die Nacht Des Sturms |  | yr Almaen | Almaeneg | 1957-01-01 |
| Ein Frauenarzt Klagt An |  | yr Almaen | Almaeneg | 1964-01-01 |
| *Jeder stirbt für sich allein* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1962-01-01 |
| Nacht Der Entscheidung |  | yr Almaen | Almaeneg | 1956-01-19 |
| Roman Eines Frauenarztes |  | yr Almaen | Almaeneg | 1954-01-01 |
| Unruhige Nacht |  | yr Almaen | Almaeneg | 1958-10-30 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* GND: 4803160-4

 |
Mae **Sgurr Fhuar-thuill - Carn Eiteige** yn gopa mynydd a geir ar y daith o Kyle of Lochalsh i Garve yn Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NH209431. Ceir piler triongl yr OS ger y copa. Y fam-fynydd yw Sgurr Fhuar-thuill.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr o gopaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Francesco Dal Bosco a Stefano Consiglio yw ***La Camera Da Letto*** a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

 Mae'r ffilm *La Camera Da Letto* yn 532 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Silence of the Lambs* sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Francesco Dal Bosco ar 26 Awst 1955 yn Trento a bu farw yn yr un ardal ar 12 Mai 1948.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Francesco Dal Bosco nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| La Camera Da Letto |  | yr Eidal |  | 1991-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. *Internet Movie Database*.
Yr *Inn Pinn* ar y copa.
Mae **Sgurr Dearg** (Hefyd: **Sgúrr Dearg**) yn gopa mynydd yn Cuillin yn Ynys Mull yn yr Alban; cyfeiriad grid NM665339. Mae iddo graig serth ar y copa a elwir yn *In Pin* neu'n *In Pinn*), craig 150 troedfedd (50 metr) ar ei hira. Mae'r graig hon yn dramgwydd i lawer o gerddwyr sy'n ceisio cyrraedd copa pob Munrro (hy *Munro baggers*) gan fod angen ei ddringo gyda chyfarpar pwrpasol.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Graham a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills".

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* Ynysoedd Heledd
* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2011-05-24 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map Archifwyd 2011-05-24 yn y Peiriant Wayback.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **pwtyn adain gul**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **pytiau adain gul**; yr enw Saesneg yw *Narrow-winged Pug*, a'r enw gwyddonol yw *Eupithecia nanata nanata*. Fe'i ceir ledled Ewrop.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r pwtyn adain gul yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Alexandre Rockwell yw ***Sweet Thing*** a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

 Mae'r ffilm *Sweet Thing* yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Run*. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alexandre Rockwell ar 18 Awst 1956 yn Boston, Massachusetts. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1983 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* U.S. Grand Jury Prize: Dramatic

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Alexandre Rockwell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| 13 Moons |  | Unol Daleithiau America | 2002-01-01 |
| *Four Rooms* |  | Unol Daleithiau America | 1995-01-01 |
| Hero |  | Unol Daleithiau Americayr Almaen | 1983-01-01 |
| In The Soup |  | Unol Daleithiau America | 1992-01-01 |
| Lenz |  | Unol Daleithiau America | 1981-05-04 |
| Little Feet |  | Unol Daleithiau America | 2013-01-01 |
| Louis & Frank |  | Unol Daleithiau America | 1998-01-01 |
| Pete Smalls Is Dead |  | Unol Daleithiau America | 2010-01-01 |
| *Somebody to Love* |  | Unol Daleithiau America | 1994-01-01 |
| *Sons* |  | Unol Daleithiau America | 1989-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **pwtyn bach**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **pytiau bach**; yr enw Saesneg yw *Dwarf Pug*, a'r enw gwyddonol yw *Eupithecia tantillaria*. Mae i'w ganfod yn Ewrop.

16–19 mm ydy lled ei adenydd.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r pwtyn bach yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Francesco Pasinetti yw ***Il Canale Degli Angeli*** a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Fenis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Francesco Pasinetti. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Otello Toso, Maurizio D'Ancora a Pino Locchi. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Thin Man* ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Giulio De Luca oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Giorgio Simonelli sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Francesco Pasinetti ar 1 Mehefin 1911 yn Fenis a bu farw yn Rhufain ar 6 Hydref 1999. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1934 ac mae ganddo o leiaf 11 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Padua.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Francesco Pasinetti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Il Canale Degli Angeli |  | yr Eidal | 1934-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Mai 2016.
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **pwtyn Haworth**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **pytiau Haworth**; yr enw Saesneg yw *Haworth's Pug*, a'r enw gwyddonol yw *Eupithecia haworthiata*. Mae i'w ganfod drwy Ewrop.

12–14 mm ydy lled yr adenydd.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r pwtyn Haworth yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Joseph Santley yw ***The Loudspeaker*** a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Monogram Pictures.

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Thin Man* ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Gilbert Warrenton oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Joseph Santley ar 10 Ionawr 1889 yn Salt Lake City a bu farw yn Los Angeles ar 18 Rhagfyr 2018. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 18 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Joseph Santley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Behind The News |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| Blond Cheat |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| Blue Songs |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1929-01-01 |
| *Brazil* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1944-01-01 |
| Call of The Canyon |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1942-01-01 |
| Melody Ranch |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| Music in My Heart |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| Swing High |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1930-01-01 |
| *The Cocoanuts* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1929-01-01 |
| The Spirit of Culver |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1939-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
Mae **Sgurr Dubh (copa deheuol)** yn gopa mynydd a geir ar y daith o Applecross i Achnasheen yn Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NG974552. Y fam-fynydd yw Sgurr Dubh.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr o gopaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* ar wefan Get-a-map Archifwyd 2011-08-19 yn y Peiriant Wayback.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **pwtyn brith**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **pytiau brith (-ion)**; yr enw Saesneg yw *Mottled Pug*, a'r enw gwyddonol yw *Eupithecia exiguata*. Fe'i ceir yn Ewrop ac mae'n eitha cyffredin yn y rhan fwyaf o ran deheuol gwledydd Prydain.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r pwtyn brith yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Mae **Mawnog Gwaunynog** wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu *SSSI*) ers 12 Mehefin 1984 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 6.97 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.

Math o safle
------------

Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.

Cyffredinol
-----------

Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru (bellach 'Cyfoeth Naturiol Cymru'); Archifwyd 2014-01-01 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 25 Rhagfyr 2013

Gweler hefyd
------------

* Gwarchodfa Natur Genedlaethol
* Cymdeithas Edward Llwyd
* Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **pwtyn dwyresog**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **pytiau dwyresog**; yr enw Saesneg yw *Double-striped Pug*, a'r enw gwyddonol yw *Gymnoscelis rufifasciata*. Mae i'w ganfod drwy'r Palearctig, y Dwyrain Agos a Gogledd Affrica.

15–19 mm ydy lled ei adenydd.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r pwtyn dwyresog yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Ffilm fampir gan y cyfarwyddwr Antoine de Caunes yw ***Love Bites*** a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Canal+, StudioCanal. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Laurent Chalumeau. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Vincent Perez, Asia Argento, Camille, Guillaume Canet, José Garcia, Gilbert Melki, Gérard Lanvin, Jean-Marie Winling, Cylia Malki, Emile Abossolo M'Bo, Fabio Zenoni, Jo Prestia, Margot Abascal, Saïd Amadis, Warren Zavatta, Francis Leplay, Frédéric Pellegeay, Nicolas Wanczycki, Denis Braccini a Jean-Marc Minéo. Mae'r ffilm *Love Bites* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *A Beautiful Mind* sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. 
Pierre Aïm oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antoine de Caunes ar 1 Rhagfyr 1953 ym Mharis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1978 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.   
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Marchog Urdd Teilyngdod Amaethyddol

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Antoine de Caunes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Coluche, L'histoire D'un Mec |  | Ffrainc |  | 2008-01-01 |
| Désaccord Parfait |  | Ffraincy Deyrnas Gyfunol | Ffrangeg | 2006-01-01 |
| Love Bites |  | Ffrainc |  | 2001-01-01 |
| Monsieur N. |  | Ffraincy Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 2003-01-01 |
| *Yann Piat, chronique d'un assassinat* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2012-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Pwyntiau pwls
Mae **pwls** yn cyfeirio at unrhyw guriad neu ddirgryniad rhythmig.

Mewn meddygaeth mae pwls yn cyfeirio at ehangu a chywasgu rheolaidd y rhydweli syn cael ei greu gan y tonnau o bwysau a gynhyrchir wrth i waed cael ei dynnu o fentrigl chwith y galon pan fo'n contractio.

Gellir canfod y ffenomen yn rhwydd ar y rhydwelïau arwynebol, fel y rhydwelïau rheiddiol a charotid. Mae pob curiad pwls yn cyfateb i guriad y galon. Mae'r nifer arferol o guriadau pwls y funud mewn oedolyn yn amrywio o 50 i 100 ar gyfartaledd. Bydd ffactorau megis ymarfer corff, anaf, salwch ac adweithiau emosiynol yn effeithio ar ba mor gyflym â pha mor rheolaidd bydd curiadau'r pwls.

Pwynt pwls
----------

Pwynt pwls yw'r enw a roddir ar unrhyw un o'r safleoedd ar wyneb y corff lle gellir teimlo pwls yn hawdd. Y pwynt pwls a ddefnyddir mwyaf aml yw'r un ar y rhydweli rheiddiol yn yr arddwrn. Mae pwyntiau pwls eraill dros y rhydweli tymhorol o flaen y glust, dros y rhydweli carotid cyffredin ar lefel isaf y cartilag thyroid, a thros rydweli'r wyneb ar ymyl isaf yr ên.

Cyfraddau arferol
-----------------

Cyfraddau pwls arferol wrth orffwys, mewn curiadau y funud :

|  |  |
| --- | --- |
|  | 
Curiad pwls baban

Curiad pwls baban |
| 

---

*Problem chwarae ffeil yma? Gweler Cymorth.* |

| newydd anedig(0–3 mis oed) | babanod(3 – 6 mis) | babanod(6 – 12 mis) | plant(1 – 10 mlwydd oed) | plant dros 10 mlwydd& oedolion gan gynnwys henoed | oedolion athletig |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 99-149 | 89–119 | 79-119 | 69–129 | 59–99 | 39–59 |

Gellir defnyddio cyfradd y pwls i wirio lefel iechyd a ffitrwydd y galon. Yn gyffredinol mae cyfradd is yn well, ond gall bradycardia (y galon yn curo yn arafach nag arfer) fod yn beryglus. Mae symptomau curiad calon peryglus o araf yn cynnwys colli egni, gwendid a llewygu.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  U.S. Department of Health and Human Services - National Ites of Health Pulse
2. ↑  "Pulse Rate Measurement". *Healthwise*. WebMD. Cyrchwyd 25 Ionawr 2018.

  


|  |
| --- |
| **Cyngor meddygol** |
| *Sgrifennir tudalennau Wicipedia ar bwnc **iechyd** er mwyn rhoi gwybodaeth sylfaenol, ond allen nhw ddim rhoi'r manylion sydd gan arbenigwyr i chi. Mae llawer o bobl yn cyfrannu gwybodaeth i Wicipedia. Er bod y mwyafrif ohonynt yn ceisio osgoi gwallau, nid ydynt i gyd yn arbenigwyr ac felly mae'n bosib bod peth o'r wybodaeth a gynhwysir ar y ddalen hon yn anghyflawn neu'n anghywir.*
***Am wybodaeth lawn neu driniaeth ar gyfer afiechyd, cysylltwch â'ch meddyg neu ag arbenigwr cymwys arall!*** |
Roedd **Rhun ap Maelgwn Gwynedd** (492? - 582?), a adnabyddir hefyd fel **Rhun *Hir***, yn frenin Gwynedd o 547 hyd ei farwolaeth.

Hanes
-----

Daeth Rhun yn frenin Gwynedd pan fu farw ei dad, Maelgwn Gwynedd, o'r pla a elwir 'Y Fad Felen' yn 547 (neu efallai 549). Nid oes llawer o wybodaeth ar gael amdano, heblaw yn llawysgrifau fersiwn Gwynedd o Gyfraith Hywel Dda. Yn ôl yr hanes yma yr oedd Elidyr Llydanwyn, brenin Rheged yn yr Hen Ogledd, yn briod â chwaer Rhun. Hawliodd Elidir orsedd Gwynedd, ond pan ymwelodd a'r deyrnas lladdwyd ef gan wŷr Arfon yn Aber Meweddus, ger Clynnog. I ddial ei farwolaeth, ymosodwyd ar Wynedd gan ei ddau gefnder, Rhydderch Hael o Ystrad Clud a Clydno Eiddin. Dywedir i'w byddin hwy ddiffeithio Arfon, ac i ddial am hyn arweiniodd Rhun fyddin i'r Hen Ogledd cyn belled ag Afon Forth.

Cysylltir Rhun â'r gaer Rufeinig Caerhun yn Nyffryn Conwy. Pan fu farw dilynwyd ef gan ei fab Beli.

Traddodiadau
------------

Roedd Rhun, fel yr awgryma ei lysenw "Rhun Hir" yn ddyn mawr o gorffolaeth, ac ystyried ef y pennaf o'r brenhinoedd Cymreig cyfoes. Mae cyfeiriad ato yn y chwedl *Breuddwyd Rhonabwy*. Yn y chwedl yma mae'r Brenin Arthur a'i gynghorwyr wedi derbyn cais gan eu gelyn Osla am gadoediad o chwech wythnos. Mae Arthur yn trafod hyn gyda'i gynghorwyr, yna maent i gyd yn mynd at ddyn mawr, tal sy'n eistedd ar wahân. Mae Rhonabwy yn holi'r rheswm am hyn, a dywedir wrtho mai Rhun ap Maelgwn Gwynedd ydyw, a bod yn rhaid i bawb ddod i geisio ei gyngor ef yn hytrach na bod ef yn mynd at eraill. Yn ôl un o'r Trioedd Cymreig yr oedd Rhun mor fawr nes bod rhaid cael offer arbennig i'w gael ar gefn ceffyl.

Cyfeiriadau
-----------

* *Y Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940* (Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion).
* J.E. Lloyd (1911) *A history of Wales from the earliest times to the Edwardian conquest* (Longmans, Green & Co.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **O'i flaen :**Maelgwn Gwynedd | **Brenhinoedd Gwynedd** | **Olynydd :**Beli ap Rhun |

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **pwtyn Mere**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **pytiau Mere**; yr enw Saesneg yw *Mere's Pug*, a'r enw gwyddonol yw *Eupithecia intricata*. Mae i'w gael yn Ewrop a Gogled America.

20–24 mm ydy lled ei adenydd.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r pwtyn Mere yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Ffilm arswyd a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Mark Lewis yw ***The Thaw*** a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada ac Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kyle Schmid, Val Kilmer, Aaron Ashmore, William B. Davis, Martha MacIsaac a Steph Song. Mae'r ffilm *The Thaw* yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inglourious Basterds* sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Jan Kiesser oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mark Lewis ar 1 Ionawr 1957 yn Hamilton. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Mark Lewis nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Invention* |  | Canaday Deyrnas Gyfunol | 2015-09-12 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 18 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 18 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 18 Mai 2016.