Mae **materion amgylcheddol** amrywiol yn wynebu Cymru, gan gynnwys newid hinsawdd, llygredd a cholli ecosystemau, a’r polisïau amrywiol i'w taclo.

Allyriad carbon
---------------

### Ffynonellau

* Cyflenwad ynni yw'r ffynhonnell fwyaf
* Cynhyrchir 14% gan amaethyddiaeth, gan gynnwys cyfraniad 8.9 miliwn o ddefaid a 414,000 o wartheg
* Mae ceir yn gyfrifol am 60% o'r allyriadau trafnidiaeth. Gall symud i hybrid a thrydan leihau allyriadau.
* Mae diwydiannau haearn a dur yn gyfrifol am 60% o allyriadau busnes.

### Tueddiadau

Mae allyriadau carbon yn lleihau yng Nghymru. Ar ôl 2016, cyfrannodd cau’r orsaf bŵer glo olaf yng Nghymru "tuag at hanner" y gostyngiad mewn allyriadau yn 2016. Dros y 30 mlynedd diwethaf, bu gostyngiad o 31% mewn allyriadau. Y nod ar gyfer 2030 yw cyrraedd gostyngiad o 63%, ac erbyn 2050 cyrraedd allyriadau carbon sero net, nodau heriol.

#### Targedau Llywodraeth Cymru

**2021–2025:** gostyngiad o 37% ar gyfartaledd

**2026–2030:** gostyngiad o 58% ar gyfartaledd

**2030:** gostyngiad o 63% ar gyfartaledd

**2040:** gostyngiad o 89% ar gyfartaledd

**2050:** o leiaf sero net

Newid hinsawdd
--------------

 Llifogydd Llanrwst yn 2015
Mae newid hinsawdd yn ffactor yn yr asesiad ar gyfer datblygiadau dyfodol Cymru ers Rhagfyr 2021. Cymru yw’r wlad gyntaf yn y DU lle mae’n rhaid i ddatblygwyr ystyried perygl llifogydd yn y dyfodol oherwydd erydu arfordirol oherwydd cynhesu byd-eang. Bydd 11.3% o dir Cymru mewn perygl o lifogydd yn y dyfodol, i fyny o 9.86% fel y rhagamcanwyd yn flaenorol.

Galluoedd ailgylchu
-------------------

 Biniau Ailgylchu, Machynlleth, Cymru.
Roedd cyfradd ailgylchu Cymru yn 4.8% yn 1998–1999 ond mae bellach wedi codi i 65.4% yn 2021, gan osod Cymru fel y drydedd wlad ailgylchu orau yn y byd, y tu ôl i’r Almaen a Taiwan. Dywed Llywodraeth Cymru fod buddsoddiad o £1 biliwn ers sefydlu’r Senedd ym 1999 wedi helpu hyn. Dywedir bod y gyfradd uchel o ailgylchu gwastraff cartrefi yng Nghymru yn osgoi rhyddhau 400,000 tunnell o CO2 i'r atmosffer bob blwyddyn ac mae'n gyfraniad "allweddol" at leihau newid hinsawdd.

Mae cynlluniau economi gylchol Llywodraeth Cymru yn datgan cynllun i sicrhau dim gwastraff yng Nghymru erbyn 2050.

Cyfreithiol
-----------

Roedd Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 yn ei gwneud yn ofynnol i Lywodraeth Cymru osod targedau allyriadau is erbyn diwedd 2018.

Gweler hefyd
------------

 

* Amgylchedd Cymru
* Ynni adnewyddadwy yng Nghymru
* Plaid Werdd Cymru

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Climate change and Wales: Where we are in charts". *BBC News* (yn Saesneg). 2021-10-31. Cyrchwyd 2022-04-29."Climate change and Wales: Where we are in charts". *BBC News*. 2021-10-31. Retrieved 2022-04-29.
2. ↑  "Climate change targets and carbon budgets". *GOV.WALES* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2022-04-30.
3. ↑  "Climate change: New planning policy in Wales a UK first". *BBC News* (yn Saesneg). 2021-09-28. Cyrchwyd 2022-04-30.
4. 1 2  "New stats show Wales upholds world class recycling rates, despite pandemic". *GOV.WALES* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2022-04-30."New stats show Wales upholds world class recycling rates, despite pandemic". *GOV.WALES*. Retrieved 2022-04-30.
5. ↑  "Climate change work in Wales". *WWF* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2022-04-29.
6. ↑  "Environment (Wales) Act 2016: overview". *GOV.WALES* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2022-04-30.