recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm ddrama am y celfyddydau gan y cyfarwyddwr Pedro Costa yw ***Juventude Em Marcha*** a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn y Swistir, Portiwgal a Ffrainc; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Ventura Film, Contracosta Produções, Les Films de l'Étranger, Unlimited. Lleolwyd y stori yn Lisbon a chafodd ei ffilmio yn Lisbon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg a hynny gan Pedro Costa. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Vanda Duarte, Ventura, Beatriz Duarte a Gustavo Sumpta. Mae'r ffilm *Juventude Em Marcha* yn 115 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Departed* sef ffilm ddrama
Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pedro Costa ar 3 Mawrth 1959 yn Lisbon. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Lisbon.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr y Sinema yn Niwylliant Ffrainc

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 86% (Rotten Tomatoes)
* 7.8/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Pedro Costa nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Acosada* |  | Sbaen | 2003-01-01 |
| *Bridges of Sarajevo* |  | Ffraincyr AlmaenPortiwgalyr Eidal | 2014-01-01 |
| Cavalo Dinheiro |  | Portiwgal | 2014-08-13 |
| Centro Histórico |  | Portiwgal | 2012-01-01 |
| *Down to Earth* |  | Portiwgal | 1995-01-01 |
| Juventude Em Marcha |  | PortiwgalFfraincY Swistir | 2006-01-01 |
| Ne Change Rien |  | FfraincPortiwgal | 2009-01-01 |
| No Quarto Da Vanda |  | Portiwgal | 2000-08-08 |
| O Sangue |  | Portiwgal | 1989-01-01 |
| Ossos |  | Portiwgal | 1997-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Colossal Youth". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 8 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 302649601
* GND: 119253106X
* SUDOC: 179438611

 |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cynffon sidan Japan** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cynffonnau sidan Japan) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Bombycilla japonica***; yr enw Saesneg arno yw *Japanese waxwing*. Mae'n perthyn i deulu'r Cynffonau sidan (Lladin: *Bombycillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. japonica*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r cynffon sidan Japan yn perthyn i deulu'r Cynffonau sidan (Lladin: *Bombycillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cynffon Sidan Japan | Bombycilla japonica |  |
|
| Cynffon sidan | Bombycilla garrulus |  |
|
| Cynffon sidan y cedrwydd | Bombycilla cedrorum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cynffon sidan Japan** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Mae **Sgurr Eilde Mor** (hefyd **Sgurr Eilde Mòr**) yn gopa mynydd a geir rhwng Fort William a Loch Leven ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN230657. Ceir carnedd ar y copa.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Munro a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr copaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-05 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map Archifwyd 2010-11-21 yn y Peiriant Wayback.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Antonio Bido yw ***Solamente Nero*** a gyhoeddwyd yn 1978. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Antonio Bido. Lleolwyd y stori yn Fenis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Antonio Bido a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stelvio Cipriani. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lino Capolicchio, Stefania Casini, Juliette Mayniel, Antonio Bido, Massimo Serato, Craig Hill, Fortunato Arena, Emilio Delle Piane, Laura Nucci, Sonia Viviani a Carolyn De Fonseca. Mae'r ffilm *Solamente Nero* yn 109 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1978. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Deer Hunter* sef ffilm ryfel sy'n adrodd stori tri chyfaill Americanaidd a'u gwasanaeth milwrol gorfodol yn Rhyfel Fietnam. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Mario Vulpiani oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Bido ar 8 Ionawr 1949 yn Villa del Conte.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Antonio Bido nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 14 Ebrill 2016.
Mae **Gorsaf reilffordd Brampton** yn orsaf ar linell Dyffryn Tyne sydd yn cysylltu Newcastle, Hexham a Chaerliwelydd. Mae’r orsaf yn gwasanaethu’r dref Brampton.

Hanes
-----

Ffurfiwyd Cwmni Rheilffordd Newcastle a Chaerliwelydd ym 1829. Agorwyd yr orsaf ym mis Gorffennaf 1836. yn wreiddiol, roedd cangen rhwng yr orsaf a’r dref, lle oedd Gorsaf Reilffordd Brampton Town. Defnyddiwyd ceffylau ar y gangen. Daeth y rheilffordd, a’r gangen, yn rhan o  Reilffordd y Gogledd Ddwyrain ym 1912. Caewyd y gangen ym mis hydref 1923.

Roedd cangen arall i gario glo o glofeydd yr Arglwydd Caerliwelydd yn ymyl Tindale, seiliedig ar dramffordd gynharach gyda chledrau pren. Caewyd y rheilffordd hon ym mis Mawrth 1953.

Gorsaf-meistr cyntaf yr orsaf oedd Thomas Edmondson, dyfeisydd y tocyn cardfwrdd Edmondson a pheiriannau cysylltiedig â’r tocynnau.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  James, Leslie (Tachwedd 1983). *A Chronology of the Construction of Britain's Railways 1778-1855*. Shepperton: Ian Allan. t. 22. ISBN 0-7110-1277-6. BE/1183.
2. ↑  Gwefan cumbria-railways.co.uk
3. ↑  Gwefan cumbria-railways.co.uk
4. ↑  Gwefan manlocosoc.co.uk
Cyfreithiwr a Chwnsel cyntaf Llywodraeth Cymru yw'r Athro **Thomas Glyn Watkin** (ganwyd 1952). Cychwynodd ar ei swydd fel Cwnsel yn Ebrill 2007. Fe'i ganed yng Nghwmparc, Rhondda Cynon Taf. Mae hefyd yn offeiriad yn yr Eglwys yng Nghymru.

Gan weithio oddi fewn i Swyddfa Cwnsel y Gyfraith, rhan o Lywodraeth Cymru, mae'r Athro Watkin yn gyfrifol am ddrafftio rhaglen ddeddfwriaethol, yn dilyn rhoi Deddf Llywodraeth Cymru 2006 ar waith.

Addysg
------

Astudiodd y gyfraith yn Ngholeg Penfro, Rhydychen lle y cafodd ei wneud yn *Ysgolor Oades a Stafford* (1971-1974); yno hefyd y derbyniodd BA (1974), BCL (1975) ac MA (1977) o Brifysgol Rhydychen. Fe'i galwyd i'r bar yn y Deml Fewnol yn 1976.

Gwaith
------

Rhwng 1975 a 2004 bu'n ddarlithydd, yn uwch-ddarlithydd, yn Ddarllenwr ac yna'n Athro Prifysgol yn Ysgol y Gyfraith, Prifysgol Caerdydd. Ar yr un pryd, gweithiau fel Cynorthwyydd Cyfreithiol Corff Llywodraethol yr Eglwys yng Nghymru rhwng 1981 a 1998. Fe'i penodwyd yn Athro craidd yn y Gyfraith ym Mhrifysgol Bangor yn 2004.

Ei arbenigedd yw hanes y gyfraith (gan gynnwys hanes cyfraith y Rhufeiniaid) a chyfraith sifil. Mae'n aelod o Gymdeithas Seldon, yn Ysgrifennydd a Thrysorydd Cymdeithas Hanes Cyfraith Cymru, Cymdeithas Hanes Cyfraith iwerddon ac yn aelod o fwrdd golygyddol *Journal of Legal History*. Fe'i cyfetholwyd y 'Academi Cyfreithwyr Preifat Milan a Pavia' yn 2002.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Prifysgol Bangor: Thomas Glyn Watkin". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-03-21. Cyrchwyd 2015-09-17.
2. ↑  www.law.cf.ac.uk; gwefan Ysgol y Gyfraith, Caerdydd; adalwyd 2015
3. ↑  Cymdeithas Hanes Cyfraith Cymru; adalwyd 2015

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 108802582
* LCCN: n79146237
* ISNI: 0000 0001 1081 3820
* ORCID: 0000-0002-1671-7335
* GND: 124007600
* SUDOC: 032382472
* BNF: cb12342295b (data)
* BIBSYS: 90241028
* CiNii: DA01166676

 |
Ffilm ddrama sydd hefyd yn ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Antonio Racioppi yw ***La Congiura Dei Borgia*** a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Vittorio Nino Novarese a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Tarcisio Fusco. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Frank Latimore, Gino Buzzanca, José Jaspe, Alberto Farnese, Constance Smith, José Greci, Valeria Fabrizi a Giorgio Costantini. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Ben-Hur* sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Racioppi ar 1 Ionawr 1925 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 7 Ebrill 1995.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Antonio Racioppi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Il Decamerone Proibito |  | yr Eidal | Eidaleg | 1972-03-22 |
| Il Maschio Ruspante |  | yr Eidal |  | 1973-01-01 |
| La Congiura Dei Borgia |  | yr Eidal | Eidaleg | 1959-01-23 |
| Le Mille E Una Notte All'italiana |  | yr Eidal | Eidaleg | 1973-01-01 |
| Mio Padre Monsignore |  | yr Eidal |  | 1971-01-01 |
| Tempo Di Villeggiatura |  | yr Eidal | Eidaleg | 1956-01-01 |
| *The Black Hand* |  | yr Eidal | Eidaleg | 1973-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Gilles Marchand yw ***L'autre Monde*** a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Belg a Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Dominik Moll. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Louise Bourgoin, Melvil Poupaud, Grégoire Leprince-Ringuet, Pauline Étienne, Patrick Descamps, Laurent Lacotte, Patrick Vo, Pierre Niney a Swann Arlaud. Mae'r ffilm *L'autre Monde* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inception* sef ffilm wyddonias
llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Céline Bozon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gilles Marchand ar 18 Mehefin 1963 ym Marseille. Mae ganddi o leiaf 9 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gilles Marchand nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dans La Forêt |  | Ffrainc |  | 2016-01-01 |
| L'autre Monde (ffilm, 2010 ) |  | FfraincGwlad Belg | Ffrangeg | 2010-05-16 |
| Qui a Tué Bambi ? |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2003-01-01 |
| *Who Killed Little Gregory?* |  | Ffrainc | Ffrangeg |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 9 Medi 2017. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 9 Medi 2017. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Mae **tretinoin**, sydd hefyd yn cael ei alw’n asid retinoig pob trans (ATRA), yn feddyginiaeth a ddefnyddir i drin acne a lewcemia promyelocytig acíwt. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₂₀H₂₈O₂. Mae tretinoin yn gynhwysyn actif yn Retin-A, Renova, Atralin, Tretin X, Refissa ac Avita.

Defnydd meddygol
----------------

Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:

- acne
 - clefyd y croen
 - dermatosis gwynebol
 - lewcemia promyelocytig acíwt
 - lewcemia myeloid cronig
 - acne

Sgil effeithiau
---------------

Mae sgil effeithiau cyffredin, pan fo'r cyffur yn cael ei weini trwy'r genau, yn cynnwys diffyg anadl, cur pen, fferdod, iselder, sychder y croen, cosi, colli gwallt, chwydu, poen yn y cyhyrau, a newidiadau golwg. Mae sgil effeithiau difrifol eraill yn cynnwys nifer uchel o gelloedd gwaed gwyn a chlotiau gwaed. O'i ddefnyddio fel hufen mae sgil effeithiau yn cynnwys cochni ar y croen, pilio a sensitifrwydd i'r haul. Mae defnydd yn ystod beichiogrwydd yn niweidio'r babi yn y groth.

Hanes
-----

Rhoddwyd Patent i tretinoin ym 1957 a'i gymeradwyo ar gyfer defnydd meddygol ym 1962. Mae ar Restr Meddyginiaethau Hanfodol Sefydliad Iechyd y Byd, y meddyginiaethau mwyaf effeithiol a diogel sydd eu hangen mewn system iechyd. Mae tretinoin ar gael fel meddyginiaeth generig. Yn y Deyrnas Unedig, mae'r hufen ynghyd ag erythromycin yn costio'r GIG tua £ 7.05 fesul 25ml tra bo'r tabledi yn costio £ 1.61 am 10 mg.

Enwau
-----

Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hwn yw Tretinoin, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;

- Tretinoin、ATRA
 - trans-Retinoate
 - Renova®
 - Avita®
 - All-(E)-Retinoate
 - 3,7-Dimethyl-9-(2,6,6-trimethyl-1-cyclohexen-1-yl)-2,4,6,8-nonatetraenoic acid
 - 3,7-Dimethyl-9-(2,6,6-trimethyl-1-cyclohexen-1-yl)-2,4,6,8-nonatetraenoate
 - Tretinoine (Ffrengig)
 - Acide retinoique (Ffrengig)
 - asid retinoig pob trans (ATRA)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Pubchem. "Tretinoin". *pubchem.ncbi.nlm.nih.gov* (yn Saesneg). Unknown parameter `|adalwyd=` ignored (help)
2. ↑  "Tretinoin". The American Society of Health-System Pharmacists. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 30 Tachwedd 2016. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)

  


|  |
| --- |
| **Cyngor meddygol** |
| *Sgrifennir tudalennau Wicipedia ar bwnc **iechyd** er mwyn rhoi gwybodaeth sylfaenol, ond allen nhw ddim rhoi'r manylion sydd gan arbenigwyr i chi. Mae llawer o bobl yn cyfrannu gwybodaeth i Wicipedia. Er bod y mwyafrif ohonynt yn ceisio osgoi gwallau, nid ydynt i gyd yn arbenigwyr ac felly mae'n bosib bod peth o'r wybodaeth a gynhwysir ar y ddalen hon yn anghyflawn neu'n anghywir.*
***Am wybodaeth lawn neu driniaeth ar gyfer afiechyd, cysylltwch â'ch meddyg neu ag arbenigwr cymwys arall!*** |
Seren Niwtron
Mae **seren niwtron** yn weddilion seren sydd wedi dymchwel oherwydd disgyrchiant, a'i maint yn fychan a dwys ac mae wedi'i gwneud bron yn gyfangwbl o niwtronau sy'n fân ronynnau isatomig. Mae'n niwclews fawr iawn ac yn cael ei dal at ei gilydd gan ddisgyrchiant.

Mae ganddi radiws bychan iawn ond mae ei màs yn llawer mwy na màs yr Haul a'i gwres yn uchel. Caiff ei hatal rhag lleihau'n rhagor gan wasgedd cwantwm (*quantum degeneracy pressure*) drwy'r ffenomenwm a elwir yn "Ataliad Pauli", sy'n mynnu na all unrhyw ddau niwtron (neu unrhyw fân ronyn ffermionig arall) fod yn yr un lle ar yr un pryd.

Mae màs cyfartalog seren niwtron rhwng 1.4 a 3.2 màs solar, gyda radiws o oddeutu 12 km.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Bulent Kiziltan (2011). *Reassessing the Fundamentals: On the Evolution, Ages and Masses of Neutron Stars*. Universal-Publishers. ISBN 1-61233-765-1.
2. ↑  Bulent Kiziltan; Athanasios Kottas; Stephen E. Thorsett (2010). "The Neutron Star Mass Distribution". arXiv:1011.4291 [astro-ph.GA].
3. ↑  "*Nasa Ask an Astrophysist: Maximum Mass of a Neutron Star*". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-11-09. Cyrchwyd 2013-09-06.
4. ↑  Paweł Haensel, A Y Potekhin, D G Yakovlev (2007). *Neutron Stars*. Springer. ISBN 0-387-33543-9.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Marcello Baldi yw ***Il Raccomandato Di Ferro*** a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Rhufain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Giorgio Bontempi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Teo Usuelli. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Lux Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roberto Risso, Alessandra Panaro, Amedeo Nazzari, Mario Riva, Aroldo Tieri, Alberto Rabagliati, Franca Marzi, Nietta Zocchi a Toni Ucci. Mae'r ffilm *Il Raccomandato Di Ferro* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Ben-Hur* sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Marcello Baldi ar 1 Awst 1923 yn Telve a bu farw yn Rhufain ar 22 Rhagfyr 2013.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Marcello Baldi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| I Grandi Condottieri |  | yr EidalSbaen | 1965-01-01 |
| Il Raccomandato Di Ferro |  | yr Eidal | 1959-01-01 |
| Incensurato Provata Disonestà Carriera Assicurata Cercasi |  | yr Eidal | 1972-01-01 |
| Inferno a Caracas |  | yr EidalFfraincyr Almaen | 1967-01-01 |
| Italia K2 |  | yr Eidal | 1955-01-01 |
| *Jacob: The Man Who Fought with God* |  | yr Eidal | 1963-01-01 |
| Marte, Dio Della Guerra |  | yr Eidal | 1962-01-01 |
| Night Train to Milan |  | yr Eidal | 1962-01-01 |
| *Pronto Emergenza* |  | yr Eidal |  |
| *The Hidden Pearl* |  |  | 2001-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Peter Watkins yw ***La Commune (Paris, 1871)*** a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Peter Watkins. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw François Damiens, Aurélia Petit, Laurent Roth, Patrick Dell'Isola a Gérard Watkins. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Gladiator* sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter Watkins ar 29 Hydref 1935 yn Norbiton. Derbyniodd ei addysg yn Royal Academi Celf Dramatig.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr yr Academi am y Rhaglen Ddogfen Orau
 * Berliner Kunstpreis

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 100% (Rotten Tomatoes)
* 8/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Peter Watkins nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Culloden* |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegGaeleg yr Alban | 1964-01-01 |
| *Edvard Munch* |  | Sweden | NorwyegAlmaenegSaesnegFfrangeg | 1974-01-01 |
| Fritänkaren – Filmen Om Strindberg |  | Sweden | Swedeg | 1994-01-01 |
| La Commune |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2000-01-01 |
| Privilege |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1967-01-01 |
| Punishment Park |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1971-01-01 |
| Resan |  | Awstraliayr Eidal |  | 1987-01-01 |
| The Gladiators |  | Sweden | Saesneg | 1969-01-01 |
| *The War Game* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1966-04-13 |
| Tir yr Hwyr |  | Denmarc | Daneg | 1977-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
2. 1 2  "La commune (Paris, 1871)". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.
Tref yn Nhalaith Chubut, yr Ariannin, yw **Trevelin** (weithiau **Trefelín**). Mae ganddi boblogaeth o tua 5,000 Mae'r enw yn deillio o'r felin gyntaf o'r enw "Los Andes" a sefydlwyd gan John Daniel Evans yn 1889.

Trevelin oedd canolbwynt y gwladychiad Cymreig yng Nghwm Hyfryd. Enw Sbaeneg yr ardal yw **Valle 16 de Octubre**, gan iddo gael ei sefydlu ar y 16eg o Hydref, 1888. Yn 1902, yn dilyn anghydfod rhwng Ariannin a Tsile ynghylch perchenogaeth yr ardal, pleidleisiodd disgynyddion y Cymry i fod yn rhan o'r Ariannin.

Mae Trevelín yn y rhan gwlyb o Batagonia. Ymhlith y mannau o ddiddordeb mae'r *Museo Histórico Regional* yn hen felin John Evans, a *Museo Cartref Taid* lle gellir gweld nifer o gelfi oedd yn perthyn i John Daniel Evans. Gerllaw, mae bedd ceffyl John Evans, Malacara, a achubodd ei fywyd trwy neidio i lawr dibyn serth pan ymosodwyd arno gan Indiaid.

 gw • sg • go**Aneddiadau Talaith Chubut**

Aldea Apeleg **·** 
Cerro Cóndor **·** 
Comodoro Rivadavia **·** 
Dolavon **·** 
Esquel **·** 
Gaiman **·** 
José de San Martín **·** 
Lago Blanco **·** 
Lago Puelo **·** 
Lagunita Salada **·** 
Las Plumas **·** 
Los Altares **·** 
Paso de Indios **·** 
Paso del Sapo **·** 
Porth Madryn **·** 
Puerto Pirámides **·** 
Rada Tilly **·** 
Rawson **·** 
Río Mayo **·** 
Río Pico **·** 
Sarmiento **·** 
Tecka **·** 
Telsen **·** 
Trelew **·** 
Trevelin **·** 
Veintiocho de Julio
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Michel Hazanavicius yw ***Le Redoutable*** a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Redoubtable*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori ym Mharis a chafodd ei ffilmio yn avenue Trudaine, boulevard Henri-IV, boulevard des Batignolles, Place Denfert-Rochereau, Rue Saint-Jacques, rue Crillon, rue Jean-Baptiste-Say, rue Vauquelin, rue Victor-Schœlcher, rue de Bièvre, rue de Constantinople, rue de l'Arsenal, rue de la Banque, Rue de la Cerisaie, rue de la Sorbonne, rue des Batignolles, rue des Pyramides, square Claude-Nicolas-Ledoux, square Jacques-Antoine a avenue Denfert-Rochereau. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a Saesneg a hynny gan Anne Wiazemsky a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Atli Örvarsson. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bérénice Bejo, Louis Garrel, Jean-Pierre Mocky, Grégory Gadebois a Stacy Martin. Mae'r ffilm *Le Redoutable* yn 107 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner 2049* sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Guillaume Schiffman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Anne-Sophie Bion sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michel Hazanavicius ar 29 Mawrth 1967 ym Mharis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1988 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn École nationale supérieure d'arts de Paris-Cergy.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Urdd Cyfarwyddwyr America
 * Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr BAFTA am Gyfarwyddo Gorau

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 54% (Rotten Tomatoes)
* 5.8/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michel Hazanavicius nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Ca détourne* |  | Ffrainc |  | 1992-01-01 |
| *Derrick contre Superman* |  | Ffrainc |  | 1992-09-06 |
| *La Classe américaine* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1993-12-01 |
| *Le Grand Détournement* |  | Ffrainc |  | 1992-01-01 |
| Mes Amis |  | Ffrainc |  | 1999-01-01 |
| Oss 117 : Le Caire, Nid D'espions |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2006-01-01 |
| Oss 117 : Rio Ne Répond Plus |  | Ffrainc | FfrangegSaesneg | 2009-01-01 |
| The Artist |  | FfraincGwlad Belg | Saesneg | 2011-05-11 |
| *The Players* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2012-01-01 |
| The Search |  | FfraincGeorgia | RwsegSaesnegFfrangegTsietsnieg | 2014-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Redoubtable". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Dyluniad hynafol y seren a chilgant, a ddefnyddid yn ardal Bysantiwm yn y 1g CC.
Y seren a chilgant coch a ddefnyddir fel arwyddlun cenedlaethol Twrci.
Symbol sydd yn tarddu o eiconograffiaeth yr oes Helenistaidd yn y Dwyrain Agos yw'r **seren a chilgant**. Defnyddir heddiw fel rhan o arwyddluniau neu faneri sawl gwlad yn y byd Mwslimaidd, a hefyd yn aml fel symbol o grefydd Islam.

Ers talwm, defnyddid siâp y seren i gynrychioli naill ai'r haul neu'r Seren Fore (planed Gwener), a ffurf chwarter y lleuad, neu'r cilgant, i gynrychioli'r lleuad.Arddangosir y fath symbolau ar ddarnau arian sydd yn dyddio'n ôl bron i gyfnod yr hen Fesopotamiaid. Datblygodd y seren a chilgant yn ddelw gyfunedig yn yr 2g CC, yn nhiroedd Groeg eu hiaith yn Asia Leiaf, yn bennaf Pontus a Bysantiwm, ac yn Nheyrnas Bosporus ar lannau gogledd-ddwyrain y Môr Du. Yng ngwladfa Bysantiwm cysylltwyd y symbol â'r dduwies Artemis-Hecate, ac yn yr oes Rufeinig yn gynrychioliad o dduwiesau'r lleuad: Selene-Luna neu Artemis-Diana.

Yn y cyfnod modern, cafodd y seren a chilgant ei mabwysiadu'n arwyddlun Ymerodraeth yr Otomaniaid, ac ar faner 1844 a ddefnyddir o hyd yn faner genedlaethol Twrci. Ymddangosir hefyd ar faneri Libia, Tiwnisia, Algeria, Aserbaijan, Pacistan, Maleisia, Singapôr, a Mawritania. Yn yr 20g, daeth y seren a chilgant yn symbol Islamaidd, yn enwedig un a ddefnyddir gan genedlaetholwyr Arabaidd ac Islamyddion yn y 1970au a'r 1980au. Mae rhai Mwslimiaid yn ystyried y defnydd hwn yn ddi-sail ac yn anghywir.
Sleim mewn pot.
Sleim gwyrdd
**Sleim** yw cyfuniad o wahanol cemegion sydd yn creu gwrthych â gwead tebyg i rwber.

Hanes Sleim
-----------

Dechreuodd y trend sleim gan gwmni o'r enw Mattel yn Gaeaf 1976. Roedd y sleim yn cael ei wneud gan eitemau nad oedd yn wenwynig, sef guar gum, dŵr a boracs.

Sut mae creu sleim?
-------------------

Mae sleim yn cael ei greu gan polyvinol aceate neu polyvinol alcohol Mae'r cynhwysion yma yn gallu cael eu gweld mewn cynhwysion glud neu fwgwd gwyneb. Mae'r sleim hefyd yn cael ei gynhyrchu, gan ddefnyddio boracs neu sodium tetrobate. Mae un llwy dê o foracs yn cael ei roi mewn 236ml o ddŵr poeth ac mae un llwy de o foracs yn cael ei roi mewn glud ac o ganlyniad i hyn mae'r sleim yn cael ei ffurfio.

Rysait sleim
------------

* 1 llwy de o foracs
* 236ml o ddŵr poeth
* Glud (PVA)

Ychwanegu llwy de o foracs i’r dŵr, ac yna ychwanegu’r glud. Parhau i ychwanegu boracs tan fod y gwead yn drwchus. Mae yna lawer o wahanol ffurf o greu sleim, ond yr un mwyaf poblogaidd yw'r rysait uchod.
Cymeriad chwedlonol Cymreig yw **Sanddef Bryd Angel**. Ystyr 'pryd' yma yw "ffurf".

Cyfeirir at Sanddef Bryd Angel yn y chwedl ganoloesol *Culhwch ac Olwen* fel un o'r tri rhyfelwr a oroesoedd Frwydr Camlan (brwydr terfynol y brenin Arthur). Roedd o mor brydferth fel "ni ddodes neb ei wayw ynddo yng Nghamlan rhag ei deced" ("ni roddodd neb ei waywffon ynddo ym mrwydr Camlan oherwydd ei fod mor deg"). Yn yr un rhan o'r testun cyferbynnir Sanddef â Morfran eil Tegid, un arall o oroeswyr Camlan, a oedd mor hyll fel na feiddai neb ymosod arno am fod pawb yn meddwl ei fod yn "gythraul ganhorthwy" ("cythraul cynorthwyol"); roedd ganddo flew du arno "fel blew hydd".

Ceir enw Sanddef Bryd Angel yn y rhestr mnemonig o Bedwar Marchog ar Hugain Llys Arthur, sy'n tynnu ar yr un ddysg draddodiadol sy'n sail i'r casgliad Trioedd Ynys Prydain. Roedd yn un o'r 'Tri Gwrthnifiad ["Ystyfnig"] Marchog' yn llys Arthur, gyda Morfran eil Tegid a Glewlwyd Gafaelfawr.

Ceir sawl enghraifft arall o'r enw personol Sanddef mewn testunau cynnar, e.e. fel enw un o feibion Llywarch Hen, ond ymddengys nad oes cysylltiad rhyngddynt â Sanddef Bryd Angel.

Cyfeiriadau
-----------

* Rachel Bromwich (gol.), *Trioedd Ynys Prydein* (Gwasg Prifysgol Cymru, 1960; argraffiad newydd 1999), tud. 506.
Digrifwr o Gymro yw **Noel Wyn James** (ganwyd Rhagfyr 1965). Fe'i magwyd ym Mhontardawe. Mae'n perfformio yn Gymraeg a Saesneg mewn arddull stand-yp swreal.

Astudiodd am radd Ffiseg ym Manceinion. Bu'n athro cyn dod yn ddigrifwr llawn amser.

Mae wedi perfformio comedi ar draws gwledydd Prydain yn rhai o'r clybiau a gŵyliau mwyaf, gan gynnwys Reading, a Gwyl Caeredin.

Ysgrifennodd a pherformiodd yn y sioe sgets *Giamocs* ar S4C yn 1995. Enwebwyd y sioe ar gyfer gwobr Rose of Montreaux y flwyddyn honno. Ymddangosodd hefyd ar y gyfres gomedi stand-yp *Gwerthu Allan* yn 2014. Perfformiodd ar y rhaglen gomedi *Pedwar* yn 2015.

Britain's Got Talent
--------------------

Yn 2018, enillodd le ar sioe *Britain's Got Talent* ar ITV gan ennill clod y beirniaid. Yn y rownd gynderfynol ar nos Iau, 31 Mai 2018, cyrhaeddodd y tri uchaf yn y bleidlais gyhoeddus. Roedd rhaid i'r beirniaid benderfynu rhwng cynnig lle yn y rownd derfynol iddo fe neu i Tim and Jack Goodacre, deuawd canu tad a mab. Pleidleisiodd y digrifwr David Walliams o'i blaid ond pleidleisiodd y lleill am yr act arall.

Bywyd personol
--------------

Bu farw ei fam pan oedd yn 20 oed a bu farw ei dad yn 2013.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  *Surreal stand-up Noel James on the heartache behind the laughter*   (en) , WalesOnline, 11 Mawrth 2013.  Cyrchwyd ar 1 Mehefin 2018.
2. ↑  (Saesneg) Glee Club - Noel James. Adalwyd ar 1 Mehefin 2018.
3. ↑  Pedwar
4. ↑  *So close! Noel James misses place in Britain's Got Talent final*   (en) , chortle.co.uk, 31 Mai 2018.  Cyrchwyd ar 1 Mehefin 2018.

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan Swyddogol
* Noel James ar Twitter
Cefnogwr diddymu caethwasiaeth a hawliau merched o dras Americanaidd Affricanaidd oedd **Sojourner Truth** (tua 1797). Ganwyd hi'n gaethwas yn Swartekill, Efrog Newydd, ond dihangodd gyda'i merch fach i ryddid ym 1826. Ar ôl mynd i'r llys i gael ei mab yn ôl, hi oedd y fenyw ddu gyntaf i ennill achos o'r fath yn erbyn dyn gwyn. Cafodd y llysenw **Isabella ("Bell") Baumfree** pan anwyd hi ond cymerodd hi'r enw Sojourner Truth arni ym 1843. Rhoddodd ei haraith o'r frest fwyaf adnabyddus ar anghydraddoldeb ar sail rhyw, *Ain't I a Woman?*, ym 1851 yng Nghymanfa Hawliau Merched Ohio yn Akron. Yn ystod Rhyfel Cartref America, roedd Truth yn helpu i recriwtio milwyr duon ym Myddin yr Undeb ac ar ôl y rhyfel, buodd hi'n aflwyddiannus yn ceisio sicrhau grantiau tir gan lywodraeth ffederal yr Unol Daleithiau ar gyfer cyn-gaethweision.

Yn 2014, ychwanegodd cylchgrawn y *Smithsonian* Truth i restr o'r 100 Americanwr mwyaf arwyddocaol erioed.

Llun o Sojourner Truth tua 1870 gan Randall Studios

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Meet the 100 Most Significant Americans of All Time", *The Smithsonian*, 17 Tachwedd 2014. Retrieved 14 Medi 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 74657903
* LCCN: n79138780
* ISNI: 0000 0001 0988 4285
* GND: 119200910
* SELIBR: 252318
* SUDOC: 070054592
* BNF: cb16157269d (data)
* BIBSYS: 90657480
* NKC: xx0108747
* BNE: XX5274745

 |
Tortilla gyda chynhwysion eraill
Pryd o fwyd traddodiadol o Sbaen yw **tortilla española** (a elwir hefyd yn **tortilla de patatas** neu **tortilla de papas**). Mae'n cael ei wneud gydag wyau a thatws, weithiau hefyd gyda winwns a / neu sifalod neu garlleg. Mae'n cael ei ffrio mewn olew ac yn aml yn cael ei fwyta'n oer fel pryd i godi blys. Mae'n rhan o goginiaeth Sbaen.

Yn Sbaeneg, mae *tortilla* yn ffurf bachigol o'r gair *torta*, sef "cacen". Celwir y ddysgl hon yn *tortilla de patatas* neu *tortilla española* i'w wahaniaethu oddi wrth omled plaen (*tortilla francesa*, yn llythrennol *"omelette Ffrengig"*). Nid yw'r prydau hyn yn gysylltiedig â'r tortilla india corn neu wenith o Mecsico a gwledydd cyfagos, sy'n fath o fara gwastad tenau. Yn y rhan fwyaf o America Sbaenaidd, lle mae'r bara fflat a'r omled tatws yn cael eu bwyta, gelwir yr omled yn *tortilla española* i'w wahaniaethu oddi wrth y tortilla indrawn  Oherwydd bod y tatws yn cael ei alw'n *papa* mewn llawer o America Sbaenaidd (yn hytrach na'r term *patata a* ddefnyddir yn Sbaen), weithiau bydd y pryd hwn yn cael ei gyfeirio ato fel *tortilla de papas* yn y rhanbarth hefyd.

Cyfeiriadau
-----------


1. ↑  "Receta de Tortilla de patatas o tortilla española" [Recipes for tortilla de patatas or tortilla española]. *solorecetas.com (Sbaen)* (yn Sbaeneg). 20 Chwefror 2018. Cyrchwyd 5 Mawrth 2017.
Canwr, actor a sgïwr Seisnig oedd **Noel John Christopher Harrison** (29 Ionawr 1934 – 19 Hydref 2013).

Ganwyd yn Llundain yn fab i'r actor Rex Harrison. Roedd Noel yn bencampwr slalom fawr Prydain ym 1953 a chystadleuodd yng Ngemau Olympaidd y Gaeaf ym 1952 a 1956. Symudodd i'r Unol Daleithiau ym 1965 a chafodd ei lwyddiant cyntaf gyda'r gân "A Young Girl". Cyd-serenodd gyda Stefanie Powers yn *The Girl from U.N.C.L.E.* (1966–7), cyfres deledu ysbïo oedd yn *spin-off* i *The Man from U.N.C.L.E.*.

Ei gân enwocaf yw "The Windmills of Your Mind", oedd yn rhan o drac sain y ffilm *The Thomas Crown Affair* (1968). Enillodd y gân, a gyfansoddwyd gan Michel Legrand gyda geiriau gan Alan a Marilyn Bergman, y Gân Wreiddiol Orau yn 41ain seremoni Gwobrau'r Academi. ("Talk to the Animals", a ganwyd gan ei dad Rex yn *Doctor Dolittle*, oedd enillydd y flwyddyn gynt.) Cyrhaeddodd "The Windmills of Your Mind" safle Rhif 8 yn siartiau'r Deyrnas Unedig ym 1969.

Symudodd i fferm yn Nova Scotia ar ddechrau'r 1970au gan geisio byw'n hunangynhaliol, ac yno yng Nghanada cyflwynodd rhaglen gerdd o'r enw *Take Time* ar gyfer yr CBC. Yn y 1980au dychwelodd i'r byd adloniant gan deithio ar draws yr Unol Daleithiau yn perfformio'i sioe un dyn *Adieu Jacques*, am fywyd Jacques Brel. Dychwelodd Noel i Loegr yn 2003 ac ymgartrefodd yn Ashburton, Dyfnaint. Bu farw yn 2013 o drawiad ar y galon.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  (Saesneg) Slotnik, Daniel E. (23 Hydref 2013). Noel Harrison, Who Sang ‘The Windmills of Your Mind,’ Dies at 79. *The New York Times*. Adalwyd ar 25 Hydref 2013.
2. ↑  (Saesneg) Sweeting, Adam (22 Hydref 2013). Noel Harrison obituary. *The Guardian*. Adalwyd ar 25 Hydref 2013.
3. 1 2 3  (Saesneg) Williamson, Marcus (23 Hydref 2013). Noel Harrison: Actor and singer best known for 'The Windmills of your Mind'. *The Independent*. Adalwyd ar 25 Hydref 2013.
4. ↑  (Saesneg) Obituary: Noel Harrison. *The Daily Telegraph* (22 Hydref 2013). Adalwyd ar 25 Hydref 2013.

Dolenni allanol
---------------

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Noel Harrison***

* (Saesneg) Noel Harrison ar wefan Internet Movie Database

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 104032757
* LCCN: n95043400
* ISNI: 0000 0000 3144 5054
* BNF: cb14185622q (data)
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
Roedd **siroedd hanesyddol Lloegr** yn ardaloedd gweinyddol a sefydlwyd gan y Normaniaid. Roedd siroedd yr Oesoedd Canol yn fodd i orfodi pŵer llywodraeth ganolog, gan alluogi brenhinoedd i reoli eu hardaloedd lleol trwy eu cynrychiolwyr dewisol – siryfion yn wreiddiol ac yn ddiweddarach yr Arglwyddi Rhaglaw – yn ogystal ag ynadon heddwch. Defnyddiwyd siroedd i ddechrau ar gyfer gweinyddu cyfiawnder, casglu trethi a threfnu'r fyddin, ac yn ddiweddarach ar gyfer llywodraeth leol ac ethol cynrychiolaeth seneddol. 

Mewn canrifoedd diweddarach, yn ogystal â bod â swyddogaeth weinyddol, chwaraeodd y siroedd ran allweddol wrth ddiffinio diwylliant a hunaniaeth eu hardaloedd. Parhaodd y rôl ddiwylliannol hon hyd yn oed ar ôl iddynt golli eu harwyddocâd gwleidyddol fel canlyiad i greu siroedd gweinyddol ym 1889, ac ailadeiladu llywodraeth leol yn sylweddol ym 1974.

Mae enwau a lleoliadau llawer o'r siroedd hanesyddol yn byw yn siroedd seremonïol Lloegr heddiw.

Rhestr o'r siroedd
------------------

1. Northumberland
2. Cumberland
3. Swydd Durham
4. Westmorland
5. Swydd Efrog
6. Swydd Gaerhirfryn
7. Swydd Gaer
8. Swydd Derby
9. Swydd Nottingham
10. Swydd Lincoln
11. Swydd Amwythig
12. Swydd Stafford
13. Swydd Gaerlŷr
14. Rutland
15. Swydd Henffordd
16. Swydd Gaerwrangon
17. Swydd Warwick
18. Swydd Northampton
19. Swydd Huntingdon
20. Swydd Gaergrawnt
21. Norfolk
22. Suffolk
23. Swydd Gaerloyw
24. Swydd Rydychen
25. Swydd Buckingham
26. Swydd Bedford
27. Swydd Hertford
28. Essex
29. Berkshire
30. Middlesex
31. Gwlad yr Haf
32. Wiltshire
33. Hampshire
34. Surrey
35. Caint
36. Sussex
37. Cernyw
38. Dyfnaint
39. Dorset

*Dim ar y map*: Dinas Llundain

Gweler hefyd
------------

* Siroedd gweinyddol Lloegr
* Siroedd seremonïol Lloegr

Dolen allanol
-------------

* Gwefan yr Association of British Counties Mae'r gymdeithas hon yn hyrwyddo ymwybyddiaeth o bwysigrwydd parhaus siroedd hanesyddol y Deyrnas Unedig. Mae ei gwefan yn cynnwys llawer o adnoddau defnyddiol.
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **seraff melyn**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **seraffiaid melyn(-ion)**; yr enw Saesneg yw *Yellow-barred Brindle*, a'r enw gwyddonol yw *Acasis viretata*. Mae i'w gael yn y rhan fwyaf o Ewrop ac oddi yno i'r dwyrain o Asia. Fe'i ceir hefyd yng ngogledd America.

Lled adenydd agored yr oedolyn ydy 25–29 mm. Gwyrdd lliw olif ydy adenydd yr oedolyn ifanc, ond o fewn dyddiau mae'n melynu. Maen nhw'n hedfan rhwng Ebrill a'r Hydref, yn ddibnol ar eu lleoliad.

Mae'r siani flewog yn bwyta amrywiaeth dda o blanhigion, gan gynnwys: *Rhamnus frangula*, *Hedera helix*, *Ligustrum*, *Ilex aquifolium*, *Cornus sanguinea* a *Sorbus aucuparia*.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r seraff melyn yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Arweinydd byddin o gaethweision yn erbyn Rhufain oedd **Spartacus** (bu farw 71 CC).

Nid oes sicrwydd am hanes cynnar Spartacus; dywed rhai haneswyr ei fod wedi ei gymeryd yn garcharor wrth ymladd yn erbyn Rhufain, eraill ei fod wedi bod yn filwr ym myddin Rhufain, wedi dianc ac yna wedi cael ei ddal. Dywedir ei fod yn frodor o Thrace. Yn 73 CC roedd mewn ysgol hyfforddi gladiator yn perthyn i Lentulus Batiatus gerllaw Napoli. Y flwyddyn honno, llwyddodd i ddianc gyda 70 neu 80 arall. Ffoesant i Fynydd Vesuvius, ac yn raddol tyfodd ei fyddin nes cynnwys tua 70,000 o gaethweision wedi dianc.

Llwyddodd y fyddin o gaethweision i orchfygu dwy leng Rufeinig a yrrwyd yn eu herbyn. Yng ngwanwyn 72 CC symudodd y fyddin tua'r gogledd, gan orchfygu tair lleng Rhufeinig arall. Ymddengys mai cynllun gwreiddiol Spartacus oedd croesi'r Alpau i adael yr Eidal, ond yn y diwedd troi yn ôl tua'r de wnaeth y rhan fwyaf o'r fyddin. Gorchfygasant ddwy leng arall dan Marcus Licinius Crassus.

Wedi cyrraedd de'r Eidal, gwnaeth Spartacus gytundeb a môrladron o Cilicia i fynd a'i fyddin i Sicilia yn eu llongau, ond ni chadwodd y môrladron at y cytundeb. Erbyn hyn roedd gan Crassus wyth lleng, a cheisiodd gornelu byddin Spartacus yn ne yr Eidal. Gallodd Spartacus ymladd ei ffordd trwy linellau Crassus a symud i gyfeiriad Brundisium (Brindisi heddiw). Llwyddodd Crassus i'w ddal, a lladdwyd Spartacus yn y frwydr.

Gorchfygwyd y caethweision yn llwyr, a croeshoeliodd Crassus tua 6,000 ohonynt ar hyd y *Via Appia* rhwng Capua a Rhufain.

Mae Spartacus wedi bod yn arwr nifer o nofelau a ffilmiau; yn arbennig y ffilm enwog *Spartacus* a wnaed gan Stanley Kubrick yn 1960, pan gymerwyd rhan Spartacus gan Kirk Douglas, gyda Laurence Olivier fel Crassus.
| Octagon rheolaidd |
| --- |
| Octagon rheolaidd |
| Ymylon a Fertigau | 8 |
| Symbol schläfli | {8}t{4} |
| Diagram Coxeter–Dynkin |  |
| Grŵp cymesuredd | Deuhedrol (D8) |
| Arwynebedd(gyda *t*=hyd ymyl) | {\displaystyle 2(1+{\sqrt {2}})t^{2}}{\displaystyle \simeq 4.828427t^{2}.} |
| Ongl mewnol(gradd) | 135° |

Polygon wyth ochrog yw **octagon** mewn geometreg. Cynyrchiolir octagon rheolaidd gan y Symbol schläfli {8}.

Octagonau rheolaidd
-------------------

Gellir creu octagon rheolaidd gyda chwmpawd ac ymyl syth (e.e. pren mesur). I wneud hyn, dilynwch y camau o 1 i 18 o'r animeiddio, gan nodi nad yw radiws y cwmpawd yn cael ei newid yn ystod camau 7 i 10.
Mae octagon rheolaidd yn octagon sydd â phob ochr o'r un hyd a phob ongl mewnol yr un maint. Mae ongl mewnol pob fertig octagon rheolaidd yn 135° ac mae swm yr holl onglau mewnol yn 1,080°.

Rhoddir arwynebedd octagon rheolaidd gydag ochr hyd *a* gan

{\displaystyle A=2\cot {\frac {\pi }{8}}a^{2}=2(1+{\sqrt {2}})a^{2}\simeq 4.828427\,a^{2}.}
Yn nhermau {\displaystyle R}, (circumradius) yr arwynebedd yw

{\displaystyle A=4\sin {\frac {\pi }{4}}R^{2}=2{\sqrt {2}}R^{2}\simeq 2.828427\,R^{2}.}
Yn nhermau {\displaystyle r}, (inradius) yr arwynebedd yw

{\displaystyle A=8\tan {\frac {\pi }{8}}r^{2}=8({\sqrt {2}}-1)r^{2}\simeq 3.3137085\,r^{2}.}
Yn naturiol, mae'r ddau gyfernod olaf yn cromfachu'r gwerth pi, sef ardal y cylch.  

  

Octagon wedi ei mewnosod mewn sgwâr.
Gellir hefyd ganfod yr arwynebedd fel hyn:

{\displaystyle \,\!A=S^{2}-B^{2}.}
{\displaystyle S} yw rhychwant yr octagon, neu'r croeslin ail-fyraf; a {\displaystyle B} yw hyd un o'r ochrau neu'r gwaelod. Gellir profi hyny'n hawdd gan gymryd octagon, a darlunio sgwâr o gwmpas y tu allan iddi (gan wneud yn siwr fod pedwar ochr o'r wyth yn cyffwrdd pedwar ochr y sgwâr), a gan gymryd y trionglau sy'n ffurfio'r corneli (trionglau 45-45-90) a'u gosod gyda'r onglau sgwâr yn pwyntio i mewn at ei gilydd gan ffurfio sgwâr. Mae ymylon y sgwâr hwn yr un maint a gwaelod yr octagon.

Gan gymryd y rhychwant {\displaystyle S}, hyd ochr {\displaystyle B} yw

{\displaystyle S={\frac {B}{\sqrt {2}}}+B+{\frac {B}{\sqrt {2}}}=(1+{\sqrt {2}})B}
{\displaystyle S=2.414B}
Yr arwynebedd felly yw

{\displaystyle A=((1+{\sqrt {2}})B)^{2}-B^{2}=2(1+{\sqrt {2}})B^{2}.}

Dolenni allanol
---------------

* (Saesneg) Sut i ganfod arwynebedd octagon
* (Saesneg) Diffiniad priodweddau octagon Gyda animeiddio rhyngweithiol

  


|  |
| --- |
| **Polygonau** |
| Triongl |
Pedrochr |
Pentagon |
Hecsagon |
Heptagon |
Octagon |
Nonagon |
Decagon |
Hendecagon |
Dodecagon |
Triskaidecagon |
Tetradecagon |
Pentadecagon |
Hexadecagon |
Heptadecagon |
Octadecagon |
Enneadecagon |
Icosagon |
Chiliagon |
Myriagon |
Pentref bychan yng nghymuned Llanbadrig, Ynys Môn, yw **Tregele** ("Cymorth – Sain" ynganiad ). Saif yng ngogledd yr ynys ar lôn yr A5025, tua thri chwarter milltir i'r de-orllewin o bentref Cemaes.

Golygfa ar gwr Tregele i gyfeiriad Wylfa
Ceir lôn yn rhedeg i lawr i Fae Cemlyn ar yr arfordir i'r gogledd-orllewin. Hanner milltir i'r de o'r pentref ceir cromlech ar Foel Fawr, ar y ffordd i Llanfechell.

Mae atomfa'r Wylfa yn gorwedd cwta hanner milltir i'r gogledd o'r pentref, gyda gwarchodfa natur Cemlyn gerllaw.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Rhestr o Enwau Lleoedd Safonol Cymru". *Llywodraeth Cymru*. 13 Hydref 2021.
2. ↑  British Place Names; adalwyd 14 Rhagfyr 2021

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Ynys Môn**

**Trefi**  

Amlwch  **·** Benllech  **·** Biwmares  **·** Caergybi  **·** Llangefni  **·** Niwbwrch  **·** Porthaethwy
  
**Pentrefi**  

Aberffraw  **·** Bethel  **·** Bodedern  **·** Bodewryd  **·** Bodffordd  **·** Bryngwran  **·** Brynrefail  **·** Brynsiencyn  **·** Brynteg  **·** Caergeiliog  **·** Capel Coch  **·** Capel Gwyn  **·** Carmel  **·** Carreglefn  **·** Cemaes  **·** Cerrigceinwen  **·** Dwyran  **·** Y Fali  **·** Gaerwen  **·** Glyn Garth  **·** Gwalchmai  **·** Heneglwys  **·** Hermon  **·** Llanallgo  **·** Llanbabo  **·** Llanbedrgoch  **·** Llandegfan  **·** Llandyfrydog  **·** Llanddaniel Fab  **·** Llanddeusant  **·** Llanddona  **·** Llanddyfnan  **·** Llanedwen  **·** Llaneilian  **·** Llanfachraeth  **·** Llanfaelog  **·** Llanfaethlu  **·** Llanfair Pwllgwyngyll  **·** Llanfair-yn-Neubwll  **·** Llanfair-yng-Nghornwy  **·** Llan-faes  **·** Llanfechell  **·** Llanfihangel-yn-Nhywyn  **·** Llanfwrog  **·** Llangadwaladr  **·** Llangaffo  **·** Llangeinwen  **·** Llangoed  **·** Llangristiolus  **·** Llangwyllog  **·** Llaniestyn  **·** Llannerch-y-medd  **·** Llanrhuddlad  **·** Llansadwrn  **·** Llantrisant  **·** Llanynghenedl  **·** Maenaddwyn  **·** Malltraeth  **·** Marian-glas  **·** Moelfre  **·** Nebo  **·** Pencarnisiog  **·** Pengorffwysfa  **·** Penmynydd  **·** Pentraeth  **·** Pentre Berw  **·** Pentrefelin  **·** Penysarn  **·** Pontrhydybont  **·** Porthllechog  **·** Rhoscolyn  **·** Rhosmeirch  **·** Rhosneigr  **·** Rhostrehwfa  **·** Rhosybol  **·** Rhydwyn  **·** Talwrn  **·** Trearddur  **·** Trefor  **·** Tregele
Gwladwriaeth a fodolai yn Nwyrain Ewrop yn ystod yr Oesoedd Canol Cynnar oedd **Rws Kyiv** (o'r enw Rwseg diweddar **Ки́евская Русь**; enwau gwreiddiol: Hen Slafoneg y Dwyrain:**Роусь** (***Rusĭ***) neu **роусьскаѧ землѧ** (*rusĭskaę zemlę*) sef "Gwlad y Rws", Hen Norseg**: *Garðaríki***). Ffurfiodd y wladwriaeth tua diwedd y 9g, gan barhau tan iddi gael ei chwalu gan oresgyniadau'r Mongoliaid-Tatariaid yn ail chwarter y 13g. Dinas Kyiv oedd canol y wladwriaeth. Gwelodd cyfnod Rws Kyiv gyflwyniad Cristnogaeth i'r ardal gan Vladimir I yn 988.

Mae enw Rws yn tarddu o enw'r llwyth Llychlynnaidd a ddaeth i arglwyddiaethu ar y tiroedd Slafaidd dwyreiniol yn ail hanner y 9g.

Mae hanesyddion yn tueddu heddiw i gyfeirio at Rws yn hytrach na Rwsia yn y cyfnod cynnar er mwyn pwysleisio bod y wladwriaeth ganoloesol gynnar yn rhagflaenu tair cenedl fodern, Rwsia, Wcráin a Belarws, yn hytrach na Rwsia yn unig, ac hefyd am fod craidd y wladwriaeth wedi'i leoli mewn ardaloedd sydd heddiw yn rhan o Wcráin.
Mae **Sgurr Choinnich** yn gopa mynydd a geir ar y daith o Kyle of Lochalsh i Garve yn Fforest Achnashellach, yn Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NH076446. Ceir carnedd ar y copa. Caiff ei gysylltu gan gerddwyr gyda Sgurr a' Chaorachain.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr o gopaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-07 yn y Peiriant Wayback.
* ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"