Cantores a chyfansoddwraig Gymreig yw **Cate Le Bon** (ganwyd **Cate Timothy** ar 4 Mawrth 1983) sydd nawr yn byw Los Angeles. Mae hi'n canu yn Saesneg ac yn Gymraeg.

Gyrfa
-----

Ganwyd Le Bon ym Mhen-boyr, Sir Gaerfyrddin, a daeth i sylw'r cyhoedd yn gyntaf pan gefnogodd Gruff Rhys (o'r Super Furry Animals) ar ei daith unigol ar draws gwledydd Prydain yn 2007. Ymddangosodd fel canwr gwestai ar sengl 2008 Neon Neon "I Lust U" oddi ar eu halbwm *Stainless Style*. O dan ei enw gwreiddiol canodd llais cefndir ar albwm unigol cyntaf Richard James, *The Seven Sleepers Den* yn 2006. Mae hi hefyd yn ymddangos ar ei ail albwm unigol, *We Went Riding* yn 2010.

Gweithiodd Le Bon gyda aelod blaen Funeral for a Friend Matt Davies ar ei albwm unigol *Impressionist Road Map of The West* rhwng mis Rhagfyr 2005 ac Awst 2006. Cafodd yr albwm ei rhyddhau yn 2007.

Ei record swyddogol yn y Gymraeg oedd yr EP, *Edrych yn Llygaid Ceffyl Benthyg* (yn debyg i'r ymadrodd Saesneg "to look a gift horse in the mouth"), ar Recordiau Peski yn 2008. Fe ryddhaodd sengl dwbl-ochr cyntaf "No One Can Drag Me Down" / "Disappear" (disgrifiwyd gan Gruff Rhys fel "Bobbie Gentry a Nico yn ymladd dros bysellfwrdd Casio; mae alaw yn ennill!") ar ei gwefan. Gweithiodd Le Bon ochr yn ochr â Megan Childs o Gorky's Zygotic Mynci, yn chwarae'r ffidil, a chydweithiwr Super Furry Animals a Thrills, John Thomas, a ychwanegodd pedal dur.

Rhyddhawyd ei halbwm cyntaf, *Me Oh My* (adnabuwyd yn flaenorol o dan y teitl gweithiol *Pet Deaths*), ei ryddhau yn 2009.

Yn 2010, canodd Le Bon lais cefndir ar nifer o draciau o ail albwm The Gentle Good, *Tethered for the Storm*. Cydweithiodd hefyd gyda phrif ganwr Race Horses, Meilyr Jones ar y prosiect Yoke. Yn 2011, fe wnaeth yr artist Boom Bip ddefnyddio llais Le Bon ar y trac "Do as I Do" o'r albwm *Zig Zaj*.

Yn 2012, ryddhawodd Le Bon yr albwm *Cyrk*, wedi'i ddilyn gan yr EP *Cyrk II*.

Ym mis Ionawr 2013, symudodd Le Bon i Los Angeles i hyrwyddo ei gyrfa yn yr Unol Daleithiau. Rhyddhawyd ei thrydydd albwm, *Mug Museum*, yn Nhachwedd 2013, a'i cynhyrchwyd gan Noah Georgeson a Josiah Steinbrick yn Los Angeles, gyda'i phartner ar y pryd H. Hawkline ar y gitâr a Sweet Baboo ar y bas. Bu'n ganwr gwadd ar y trac "Slow Train" o albwm cyntaf Kevin Morby *Harlem Afonydd* ac ar y trac "Coming Through" sy'n ymddangos ar yr albwm *does Nobody Knows* gan Willis Earl Beal.

Ym mis Medi a mis Hydref 2013, cefnogodd Le Bon y Manic Street Preachers ar nifer o ddyddiadau eu taith o gwmpas DU. Roedd hi'n brif leisydd ar eu trac "4 Lonely Roads" ar eu halbwm *Rewind the Ffilm*, a ryddhawyd ym mis Medi 2013.

Roedd hi fod i arwain gŵyl gerddoriaeth yn Aberteifi, ym mis Awst 2014, ond cafodd ei ganslo oherwydd materion trwyddedu.

Yn 2015, cyhoeddodd Le Bon a Tim Presley eu halbwm cyntafo'r enw *Hermits on Holiday* yn cydweithio dan yr enw DRINKS. Cafodd ei ryddhau ym mis Awst 2015.

Rhyddhaodd Le Bon ei pedwerydd albwm stiwdio, *Crab Day*, ar 15 Ebrill 2016 ar label Drag City gan dderbyn canmoliaeth o'r beirniaid. Cafodd yr albwm ei gynhyrchu gan Josiah Steinbrick a Noah Georgeson a fe'i recordiwyd yn Panoramig House, plasty ar ben y bryn yn nhref arfordirol Stinson Beach, California.

Arddull
-------

Mae Le Bon yn cael ei chanmol gan y beirniaid am ei "llais hardd, hudolus". Mae Le Bon yn honni bod "profiadau cynnar gyda nifer o farwolaethau anifeiliaid anwes wedi cael effaith dwys parhaol arna'i" ac yn ei gyfrifol am ei "obsesiwn anarferol gyda marwolaeth".

Disgyddiaeth unigol
-------------------

### Albwm

* *Me Oh My* (Irony Bored, 2009)
* *Cyrk* (The Control Group, 2012)
* *Mug Museum* (Turnstile, 2013)
* *Crab Day* (Drag City, 2016)

### EPs

* *Edrych yn Llygaid Ceffyl Benthyg* (Recordiau Peski, 2008)
* *Cyrk II* (2012)

### Senglau

* "No One Can Drag Me Down / Disappear" (hunan-rhyddhau, 2007)
* "I Can't Help You" (Turnstile, 2014)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Cate Timothy Director Profile". Endole. 2012-10-05. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-09-24. Cyrchwyd 2015-11-20.
2. ↑  Sabrina Sweeney (18 August 2014). "Cate Le Bon: Living for the music". BBC News. Cyrchwyd 20 August 2014.
3. ↑  "BBC Wales - Music - The Secret Show - Biography". Bbc.co.uk. 2009-01-23. Cyrchwyd 2015-11-20.
4. ↑  "Peski - About Cate Le Bon". Peski Records. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-07-06. Cyrchwyd 2016-06-23.
5. ↑  "Gruff Rhys collaborator readies debut release". *NME*. 3 Ebrill 2007.
6. ↑  "Yoke. Cate Le Bon & Mei Race Horses on Vimeo". Vimeo.com. 2011-01-27. Cyrchwyd 2015-11-20.
7. ↑  "Cate Le Bon on Twitter: "@husharbors moving to LA for a wee while at the end of Jan! blwyddyn newydd dda! X"". Twitter.com. 2013-01-04. Cyrchwyd 2015-11-20.
8. ↑  "Cate Le Bon Mas Mas festival in Cardigan cancelled". BBC News. 19 August 2014. Cyrchwyd 20 August 2014.
9. ↑  Bob Boilen (18 May 2015). "Song Premiere: DRINKS, 'Hermits on Holiday'". NPR.
10. ↑  Mejia, Paula (2016-04-16). "'The World Is Absolute Nonsense': The Cosmic Quest Of Cate Le Bon". NPR Music. Cyrchwyd 2016-04-27.
11. ↑   Archived December 6, 2008, at the Wayback Machine.

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan swyddogol

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 233257637
* LCCN: no2012041338
* GND: 1115810804

 |