recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Brân Hawaii** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: brain Hawaii) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Corvus hawaiiensis***; yr enw Saesneg arno yw *Hawaiian crow*. Mae'n perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. hawaiiensis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r brân Hawaii yn perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brân paith Stresemann | Zavattariornis stresemanni |  |
|
| Cigydd gwrychog | Pityriasis gymnocephala |  |
|
| Cigydd-sgrech gribog | Platylophus galericulatus |  |
|
| Piapiac | Ptilostomus afer |  |
|
| Pioden adeinwen y De | Platysmurus leucopterus |  |
|
| Sgrech frown | Psilorhinus morio |  |
|
| Sgrech-bioden gynffon rhiciog | Temnurus temnurus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Brân Hawaii** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cropiwr hirbig** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cropwyr hirbig) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Nasica longirostris***; yr enw Saesneg arno yw *Long-billed woodcreeper*. Mae'n perthyn i deulu'r Cropwyr (Lladin: *Dendrocolaptidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *N. longirostris*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r cropiwr hirbig yn perthyn i deulu'r Cropwyr (Lladin: *Dendrocolaptidae*) sydd o bosib yn is-deulu'r Adar pobty.

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cropiwr bach | Xiphorhynchus fuscus |  |
|
| Cropiwr mannog | Xiphorhynchus erythropygius |  |
|
| Cropiwr pigwyn | Xiphorhynchus flavigaster |  |
|
| Cropiwr rhibiniog | Xiphorhynchus obsoletus |  |
|
| Lloffwr dail Alagoas | Philydor novaesi |  |
|
| Lloffwr dail aelwyn | Anabacerthia amaurotis |  |
|
| Lloffwr dail corunddu | Philydor atricapillus |  |
|
| Lloffwr dail gyddfgennog | Anabacerthia variegaticeps |  |
|
| Lloffwr dail tingoch | Philydor pyrrhodes |  |
|
| Sinclod Comechingones | Cinclodes comechingonus |  |
|
| Sinclod Olrog | Cinclodes olrogi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cropiwr hirbig** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cigydd helmog Gabela** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cigyddion helmog Gabela) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Prionops gabela***; yr enw Saesneg arno yw *Rand's red-billed helmet shrike*. Mae'n perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: *Laniidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. gabela*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r cigydd helmog Gabela yn perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: *Laniidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cigydd cynffonhir Affrica | Urolestes melanoleucus |  |
|
| Cigydd cynffonhir pigfelyn | Corvinella corvina |  |
|
| Cigydd helmog penwyn | Eurocephalus anguitimens |  |
|
| Cigydd helmog tinwyn | Eurocephalus ruppelli |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cigydd helmog Gabela** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Frank McDonald yw ***Flying Blind*** a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Las Vegas. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Maxwell Shane a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Dimitri Tiomkin.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Eddie Quillan, Jean Parker, William Hall, Nils Asther, Richard Arlen, Dwight Frye, Grady Sutton, Marie Wilson, Dick Purcell, Joseph Crehan a Roger Pryor. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1941. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Ball of Fire* sef ffilm gomedi Americanaidd sy’n parodio’r chwedl Eira Wen a’r Saith Corach, gan y cyfarwyddwr Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Frank McDonald ar 9 Tachwedd 1899 yn Baltimore, Maryland a bu farw yn Oxnard ar 27 Mehefin 1953.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Frank McDonald nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Death Goes North |  | Unol Daleithiau America | 1937-01-01 |
| Ringside |  | Unol Daleithiau America | 1949-01-01 |
| Sing, Neighbor, Sing |  | Unol Daleithiau America | 1944-01-01 |
| Swing Your Partner |  | Unol Daleithiau America | 1943-01-01 |
| Tell It to a Star |  | Unol Daleithiau America | 1945-01-01 |
| *The Big Noise* |  | Unol Daleithiau America | 1936-01-01 |
| The Chicago Kid |  | Unol Daleithiau America | 1945-01-01 |
| The Traitor Within |  | Unol Daleithiau America | 1942-01-01 |
| Tuxedo Junction |  | Unol Daleithiau America | 1941-01-01 |
| Village Barn Dance |  | Unol Daleithiau America | 1940-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Turtur ffrwythau enddu** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: turturod ffrwythau genddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ptilinopus leclancheri***; yr enw Saesneg arno yw *Black-chinned fruit dove*. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*) sydd yn urdd y *Columbiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. leclancheri*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r turtur ffrwythau enddu yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Colomen Bolle | Columba bollii |  |
|
| Colomen Rameron | Columba arquatrix |  |
|
| Colomen Somalia | Columba oliviae |  |
|
| Colomen Wyllt | Columba oenas |  |
|
| Colomen dorchwen | Columba albitorques |  |
|
| Colomen graig | Columba livia |  |
|
| Colomen rameron Comoro | Columba pollenii |  |
|
| Colomen warwen | Columba albinucha |  |
|
| Turtur wynebwen Affrica | Columba larvata |  |
|
| Ysguthan | Columba palumbus |  |
|
| Ysguthan Andaman | Columba palumboides |  |
|
| Ysguthan ddu | Columba janthina |  |
|
| Ysguthan lwyd | Columba pulchricollis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Turtur ffrwythau enddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Pibydd hirgoes** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pibyddion hirgoes) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Micropalama himatopus***; yr enw Saesneg arno yw *Stilt sandpiper*. Mae'n perthyn i deulu'r Pibyddion (Lladin: *Scolopacidae*) sydd yn urdd y *Charadriiformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. himatopus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r pibydd hirgoes yn perthyn i deulu'r Pibyddion (Lladin: *Scolopacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Pibydd hirgoes** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm wyddonias sydd am hynt a helynt gorarwr gan y cyfarwyddwyr William Witney a John English yw ***Mysterious Doctor Satan*** a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Republic Pictures.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Eduardo Ciannelli. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Abe Lincoln in Illinois* sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
William Nobles oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Witney ar 15 Mai 1915 yn Lawton, Oklahoma a bu farw yn Jackson ar 14 Rhagfyr 1950. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd William Witney nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Adventures of Captain Marvel* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1941-01-01 |
| Apache Rifles |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1964-01-01 |
| Drums of Fu Manchu |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| *Laramie* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| Master of The World |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1961-01-01 |
| *The Adventures of Dr. Fu Manchu* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| The Crimson Ghost |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| *The Painted Stallion* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| Zorro Rides Again |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| *Zorro's Fighting Legion* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1939-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ehedydd deufannog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ehedyddion deufannog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Melanocorypha bimaculata***; yr enw Saesneg arno yw *Bimaculated lark*. Mae'n perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. bimaculata*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.

Teulu
-----

Mae'r ehedydd deufannog yn perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: *Alaudidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Alaudala somalica | Alaudala somalica |  |
|
| Ehedydd Archer | Heteromirafra archeri |  |
|
| Ehedydd Dupont | Chersophilus duponti |  |
|
| Ehedydd coed | Lullula arborea |  |
|
| Ehedydd copog | Galerida cristata |  |
|
| Ehedydd gylfindew | Ramphocoris clotbey |  |
|
| Ehedydd hirewin | Chersomanes albofasciata |  |
|
| Ehedydd llwyd Asia | Alaudala cheleensis |  |
|
| Ehedydd llwyd bach | Alaudala rufescens |  |
|
| Ehedydd traeth | Eremophila alpestris |  |
|
| Ehedydd tywod | Alaudala raytal |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Melanocorypha bimaculata*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ehedydd deufannog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Psathyrellaceae* yw'r **Coesyn brau mediwsa** (Lladin: ***Psathyrella caput-medusae***; Saesneg: *Medusa Brittlestem*). 'Y Coesynnau Brau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae 'brau' yn groes i 'gwydn' h.y. 'gwan' neu 'fregus'. Mae'r teulu *Psathyrellaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Psathyrellaceae
----------------------------------------

Mae gan **Coesyn brau mediwsa** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Astylospora alachuana* | Astylospora alachuana |  |
|
| *Astylospora albipes* | Astylospora albipes |  |
|
| *Astylospora atomacea* | Astylospora atomacea |  |
|
| *Astylospora australis* | Astylospora australis |  |
|
| *Astylospora bulbillosa* | Astylospora bulbillosa |  |
|
| *Astylospora byssina* | Astylospora byssina |  |
|
| *Astylospora cinchonensis* | Astylospora cinchonensis |  |
|
| *Astylospora commiscibilis* | Astylospora commiscibilis |  |
|
| *Astylospora coprinoceps* | Astylospora coprinoceps |  |
|
| *Rhacophyllus lilacinus* | Rhacophyllus lilacinus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Coesyn brau mediwsa** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Caniedydd cynffondaen** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caniedyddion cynffondaen) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Gerygone flavolateralis***; yr enw Saesneg arno yw *Fan-tailed flyeater*. Mae'n perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: *Acanthizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. flavolateralis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r caniedydd cynffondaen yn perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: *Acanthizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn pigfyr | Smicrornis brevirostris |  |
|
| Aderyn yr ogof | Origma solitaria |  |
|
| Dryw rhedyn | Oreoscopus gutturalis |  |
|
| Dryw rhos tingoch | Hylacola pyrrhopygius |  |
|
| Pendew wyneb aur | Pachycare flavogriseum |  |
|
| Tywysydd gwlanog | Pycnoptilus floccosus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Chrysococcyx lucidus* + *Gerygone flavolateralis*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Caniedydd cynffondaen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pucciniaceae* yw'r **Cawod goch llygad ebrill** (Lladin: ***Uromyces ficariae***; Saesneg: *Bitter Chocolate Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Pucciniaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

```
 Mae'r rhywogaeth hon hefyd i'w chanfod yng Nghymru.  



 

 

```

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pucciniaceae
-------------------------------------

Mae gan **Cawod goch llygad ebrill** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Puccinia arundinacea ß epicaula* | Puccinia arundinacea ß epicaula |  |
|
| *Puccinia prostii* | Puccinia prostii |  |
|
| *Puccinia ptarmicae* | Puccinia ptarmicae |  |
|
| *Puccinia pulverulenta* | Puccinia pulverulenta |  |
|
| *Puccinia pulvinata* | Puccinia pulvinata |  |
|
| *Puccinia punctata* | Puccinia punctata |  |
|
| *Puccinia rara* | Puccinia rara |  |
|
| *Puccinia rautahi* | Puccinia rautahi |  |
|
| *Puccinia reidii* | Puccinia reidii |  |
|
| *Puccinia rhei-undulati* | Puccinia rhei-undulati |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Gwefan Prifysgol Aberystwyth; adalwyd 23 Chwefror 2020.
3. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
4. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cawod goch llygad ebrill** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Russulaceae* yw'r **Cap llaeth pysgod** (Lladin: ***Lactarius volemus***; Saesneg: *Fishy Milkcap*). 'Y Capiau Llaeth' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r gair 'llaeth; (neu lefrith) yma'n cyfeirio at ddiferion o latecs, neu sudd gwyn a welir yn crynhoi oddi tan degyll y fadarchen. Mae'r teulu *Russulaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Russulales.

  

Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un amgrwm.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel mycorhisa.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Russulaceae
------------------------------------

Mae gan **Cap llaeth pysgod** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap llaeth llarwydd | Lactarius porninsis |  |
|
| Cap llaeth saffrwm ffug | Lactarius deterrimus |  |
|
| *Lactarius salmonicolor* | Lactarius salmonicolor |  |
|
| *Lactarius sanguifluus* | Lactarius sanguifluus |  |
|
| *Lactarius semisanguifluus* | Lactarius semisanguifluus |  |
|
| *Russula caeruleomalva* | Russula caeruleomalva |  |
|
| *Russula californica* | Russula californica |  |
|
| *Russula calvitiosa* | Russula calvitiosa |  |
|
| *Russula candida* | Russula candida |  |
|
| *Russula candidissima* | Russula candidissima |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap llaeth pysgod** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llwyndelor pengoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llwyndelorion pengoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cettia brunnifrons***; yr enw Saesneg arno yw *Rufous-capped bush-warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. brunnifrons*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llwyndelor pengoch yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Minla cynffonwinau | Minla strigula |  |
|
| Preblyn gwybedog Chapin | Kupeornis chapini |  |
|
| Preblyn mynydd Kupe | Kupeornis gilberti |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |
|
| Sibia penddu | Heterophasia melanoleuca |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llwyndelor pengoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cordeyrn corunddu** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cordeyrniaid corunddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Myiornis atricapillus***; yr enw Saesneg arno yw *Black-capped pygmy-tyrant*. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. atricapillus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r cordeyrn corunddu yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Piwi cefnwyn | Contopus cooperi |  |
|
| Piwi coed y Dwyrain | Contopus virens |  |
|
| Piwi llwydwyn | Contopus fumigatus |  |
|
| Teyrn gwinau mawr | Attila cinnamomeus |  |
|
| Teyrn morgrug Delalande | Corythopis delalandi |  |
|
| Teyrnaderyn mawr | Tyrannus cubensis |  |
|
| Teyrnaderyn y Gorllewin | Tyrannus verticalis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cordeyrn corunddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tinwen dorchog Affrica** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tinwennod torchog Affrica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Oenanthe pileata***; yr enw Saesneg arno yw *Capped wheatear*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *O. pileata*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r tinwen dorchog Affrica yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych daear Abysinia | Geokichla piaggiae |  |
|
| Brych daear Crossley | Geokichla crossleyi |  |
|
| Brych daear Molwcaidd | Geokichla dumasi |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych daear cefnllwyd | Geokichla schistacea |  |
|
| Geokichla cinerea | Geokichla cinerea |  |
|
| Geokichla dohertyi | Geokichla dohertyi |  |
|
| Geokichla erythronota | Geokichla erythronota |  |
|
| Geokichla interpres | Geokichla interpres |  |
|
| Mwyalch Adeinlwyd | Turdus boulboul |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tinwen dorchog Affrica** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Barcud yr Aifft** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: barcudiaid yr Aifft) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Milvus aegyptius***; yr enw Saesneg arno yw *Egyptian kite*. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*) sydd yn urdd y *Falconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. aegyptius*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r barcud yr Aifft yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Accipiter atricapillus | Accipiter atricapillus |  |
|
| Gwalch Besra | Accipiter virgatus |  |
|
| Gwalch torwinau | Accipiter castanilius |  |
|
| Gwyddwalch coch | Erythrotriorchis radiatus |  |
|
| Gwyddwalch ysgwydd winau | Erythrotriorchis buergersi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Barcud yr Aifft** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Brych Kessler** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brychion Kessler) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Turdus kessleri***; yr enw Saesneg arno yw *Kessler’s thrush*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. kessleri*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r brych Kessler yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bronfraith | Turdus philomelos |  |
|
| Brych daear Abysinia | Geokichla piaggiae |  |
|
| Brych daear Crossley | Geokichla crossleyi |  |
|
| Brych daear Molwcaidd | Geokichla dumasi |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych daear cefnllwyd | Geokichla schistacea |  |
|
| Geokichla cinerea | Geokichla cinerea |  |
|
| Geokichla interpres | Geokichla interpres |  |
|
| Mwyalch Adeinlwyd | Turdus boulboul |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |
|
| Socan eira | Turdus pilaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Brych Kessler** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) am drosedd gan y cyfarwyddwr Maurice Elvey yw ***The Solitary Cyclist*** a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Eille Norwood, Allan Jeayes a Hubert Willis. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Kid* sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Maurice Elvey ar 11 Tachwedd 1887 yn Stockton-on-Tees a bu farw yn Brighton ar 24 Ebrill 1989. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Maurice Elvey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Beware of Pity |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1946-01-01 |
| Dry Rot |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1956-01-01 |
| *High Treason* |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegNo/unknown value | 1929-01-01 |
| *The Cup Final Mystery* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1914-01-01 |
| *The Great Game* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1953-01-01 |
| *The Hound of the Baskervilles* |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegNo/unknown value | 1921-01-01 |
| The Lamp Still Burns |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1943-01-01 |
| *The Lodger* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1932-01-01 |
| The School For Scandal |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1930-09-05 |
| The Sign of Four |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegNo/unknown value | 1923-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Teyrn yr Amason** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: teyrniaid yr Amason) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Knipolegus poecilocercus***; yr enw Saesneg arno yw *Amazonian black-tyrant*. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *K. poecilocercus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r teyrn yr Amason yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Elaenia’r Môr Tawel | Myiopagis subplacens |  |
|
| Gwybedog capanog | Xenotriccus mexicanus |  |
|
| Teyrn bach Ihering | Phylloscartes difficilis |  |
|
| Teyrn bach aelgoch | Phylloscartes superciliaris |  |
|
| Todi-deyrn Kempfer | Hemitriccus kaempferi |  |
|
| Todi-deyrn llydanbig | Hemitriccus josephinae |  |
|
| Todi-wybedog aelfelyn | Todirostrum chrysocrotaphum |  |
|
| Todi-wybedog cyffredin | Todirostrum cinereum |  |
|
| Todi-wybedog penllwyd y De | Todirostrum poliocephalum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Teyrn yr Amason** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Entolomataceae* yw'r **Tagell binc lliw lelog** (Lladin: ***Entoloma porphyrophaeum***; Saesneg: *Lilac Pinkgill*). Y Tegyll Pinc yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog 'tagell' yw 'tegyll'. Ceir enw Cymraeg arall ar y rhywogaeth hon, sef **Tagell binc lelog**. Mae'r teulu *Entolomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Entolomataceae
---------------------------------------

Mae gan **Tagell binc lliw lelog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Entoloma melanocephalum* | Entoloma melanocephalum |  |
|
| *Entoloma melenosmum* | Entoloma melenosmum |  |
|
| *Entoloma melleum* | Entoloma melleum |  |
|
| *Entoloma milleri* | Entoloma milleri |  |
|
| *Entoloma minutoalbum* | Entoloma minutoalbum |  |
|
| *Entoloma moserianum* | Entoloma moserianum |  |
|
| *Entoloma mutabilipes* | Entoloma mutabilipes |  |
|
| *Entoloma nausiosme* | Entoloma nausiosme |  |
|
| *Entoloma neosericellum* | Entoloma neosericellum |  |
|
| *Entoloma nigellum* | Entoloma nigellum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Tagell binc lliw lelog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sirystes** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sirystesiaid) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sirystes sibilator***; yr enw Saesneg arno yw *Sirystes*. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. sibilator*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r sirystes yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Gwybedog bronwinau’r Gogledd | Aphanotriccus capitalis |  |
|
| Gwybedog pigddu | Aphanotriccus audax |  |
|
| Teyrn bach Chapman | Pogonotriccus chapmani |  |
|
| Teyrn gwrychog amryliw | Pogonotriccus poecilotis |  |
|
| Teyrn gwrychog wynebfrith | Pogonotriccus ophthalmicus |  |
|
| Teyrn gylfingam y De | Oncostoma olivaceum |  |
|
| Teyrn gylfingam y Gogledd | Oncostoma cinereigulare |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sirystes** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Albert S. Rogell yw ***Escape From Devil's Island*** a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Mutiny on the Bounty* sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
John Stumar oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Otto Meyer sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Albert S Rogell ar 21 Awst 1901 yn Ninas Oklahoma a bu farw yn Los Angeles ar 24 Rhagfyr 1926.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Albert S. Rogell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Air Hostess |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |
| *Aloha* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-01-01 |
| Below The Sea |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |
| *Broken Arrow* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| Carnival Boat |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| In Old Oklahoma |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| Start Cheering |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| The Admiral Was a Lady |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| The Tip-Off |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-01-01 |
| The Western Rover |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1927-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Russulaceae* yw'r **Tegyll brau craciog** (Lladin: ***Russula virescens***; Saesneg: *Greencracked Brittlegill*). 'Y Tegyll Brau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog 'tagell' yw 'tegyll', a 'gwan' neu 'fregys' yw brau. Mae'r teulu *Russulaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Russulales.

Defnyddir y ffwng hwn wedi'i goginio mewn bwydydd a gellir ei fwyta'n amrwd.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Asia, Affrica a Gogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Russulaceae
------------------------------------

Mae gan **Tegyll brau craciog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap llaeth llarwydd | Lactarius porninsis |  |
|
| Cap llaeth saffrwm ffug | Lactarius deterrimus |  |
|
| *Lactarius salmonicolor* | Lactarius salmonicolor |  |
|
| *Lactarius sanguifluus* | Lactarius sanguifluus |  |
|
| *Lactarius semisanguifluus* | Lactarius semisanguifluus |  |
|
| *Russula amoena* | Russula amoena |  |
|
| *Russula atrorubens* | Russula atrorubens |  |
|
| *Russula firmula* | Russula firmula |  |
|
| *Russula innocua* | Russula innocua |  |
|
| *Russula persicina* | Russula persicina |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Tegyll brau craciog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*

  


|  |
| --- |
| **Gofal!** |
| *Er bod rhai madarch yn fwytadwy, mae eraill yn fwytadwy gan rai pobl ond yn wenwyn i eraill!*
*Gall corff rhai bobl adweithio'n ddifrifol i rai 'madarch bwytadwy'! Mynwch gyngor gan arbenigwr cyn profi unrhyw fadarch gwyllt.* |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tingoch tywyll** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tingochion tywyll) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phoenicurus fuliginosus***; yr enw Saesneg arno yw *Plumbeous redstart*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. fuliginosus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tingoch tywyll yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych Aztec | Ridgwayia pinicola |  |
|
| Brych Cataponera | Cataponera turdoides |  |
|
| Brych amrywiol | Ixoreus naevius |  |
|
| Brych y goedwig | Hylocichla mustelina |  |
|
| Crec meini | Pinarornis plumosus |  |
|
| Crec morgrug Finsch | Stizorhina finschi |  |
|
| Crec morgrug gwinau | Stizorhina fraseri |  |
|
| Trydarwr bronddu | Chlamydochaera jefferyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tingoch tywyll** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*