Sefydlwyd **Ffederasiwn Gymnasteg Rhyngwladol** (a adnebir yn aml wrth ei dalfyriad Ffrangeg, **FIG**, **Fédération Internationale de Gymnastique**) ar 23 Gorffennaf 1881 yn Liège yng Ngwlad Belg gan Nicolaas Cuperus. Dyma'r ffederasiwn chwaraeon rhyngwladol hynaf. Fe'i gelwir gyntaf yn *Bureau des fédérations européennes de gymnastique*, gan fabwysiadu'r enw swyddogol cyfredol ym 1922.

Mae pencadlys yr FIG wedi ei lleoli yn Lausanne yn y Swistir ers Gorffennaf 2008. Yn 2017, roedd gan FIG 31 o weithwyr.

Cyfrifoldeb
-----------

Mae'r FIG yn llywodraethu wyth camp: Gymnasteg i Bawb, Gymnasteg Artistig Dynion a Merched, Gymnasteg Rhythmig, Trampolîn - gan gynnwys Dwbl-trampolîn Dwbl a Thymbl -, Aerobeg, Acrobateg, a Parkour. Mae'n cyfrif 148 o ffederasiynau aelodau cenedlaethol ac mae ganddo ei bencadlys ym Mhrifddinas Olympaidd, Lausanne. O gymryd holl aelodaeth cymdeithasau gymnasteg cenedlaethol a holl gampau sydd o dan adain yr FIG, gwelwyd bod gan y sefydliad 34,263 o aelodau anuniongyrchol yn oddeutu 2009.

Hanes
-----

Sefydlwyd Bureau des fédérations européennes de gymnastique ar 23 Gorffennaf 1881, dan arweinyddiaeth cynrychiolwyr tair gwlad; Ffrainc, Gwlad Belg a'r Iseldiroedd. Newidiwyd yr enw i'r Fédération Internationale de Gymnastique yn 1922.

Mae pencadlys y FIG wedi newid sawl gwaith yn ystod ei hanes: gan ddechrau yn Liège ac yna ym Mhrâg, symudodd FIG i'r Swistir ar ôl yr Ail Ryfel Byd, yn gyntaf yng Ngenefa, cyn agor ysgrifenyddiaeth barhaol yn Lyss ym 1973, yna i symud i Moutier (ill dau yn canton Bern) ym 1991 ac yn olaf i Lausanne o Orffennaf 2008 2. Daeth yn 36ain sefydliad chwaraeon rhyngwladol i eistedd ar y Pwyllgor Olympaidd Rhyngwladol. Er mwyn agor y Gemau Olympaidd i ddisgyblaethau newydd, yn 1996 fe amsugnodd yr FIG y Ffederasiwn Trampolîn Rhyngwladol sy'n reoli gweithgareddau: trampolîn, tumbling ac acrosport.

Strwythur
---------

Cydnebir y Ffederasiwn gan y Pwyllgor Olympaidd Rhyngwladol fel y prif awdurdod ar gymnasteg ryngwladol. Mae ei strwythur yn hierarchaidd ac yn ymreolaethol, hynny yw, rhaid i ei endidau weithio gyda'i gilydd.

Awdurdodau a chynrychiolwyr
---------------------------

Pencadlys y Ffederasiwn Gymnasteg Rhyngwladol, yn Lausanne, 2016
Mae'r FIG yn cynnwys ffederasiynau cenedlaethol a chyfandirol, sy'n cael eu cydnabod fel y rhai sy'n gwneud penderfyniadau yn eu priod wledydd. Dim ond un ffederasiwn i bob gwlad sy'n cael ei gydnabod a rhaid iddo hefyd gael ei gydnabod gan awdurdodau cenedlaethol ym maes addysg gorfforol a chwaraeon.

Mae'r FIG yn cael ei lywodraethu gan gyngres, cyngor, pwyllgor gweithredol a chomisiwn arlywyddol. Mae'r awdurdodau hyn yn uniongyrchol o dan orchymyn yr arlywydd. Mae yna hefyd saith pwyllgor technegol sy'n cyfarwyddo eu disgyblaethau priodol, ac mae'r Ysgrifennydd Cyffredinol yn cael ei ethol gan y Pwyllgor Gweithredol.

### Strwythur Fewnol yr FIG

Mae'r Cyngor FIG yn cynnwys 44 aelod, sy'n diweddaru'r rheoliadau bob blwyddyn. Mae'r Pwyllgor Gweithredol, sy'n cwrdd dair gwaith y flwyddyn, yn cynnwys 22 aelod, gan gynnwys Llywyddion yr Undebau Cyfandirol. Mae yna hefyd saith pwyllgor technegol (un ar gyfer pob disgyblaeth: gymnasteg artistig, gymnasteg rhythmig, ac ati) a sawl comisiwn i fyfyrio a chynnig ar bob pwnc sy'n gofyn am newidiadau.

### Sefyllfa Cymru

Yn achos Cymru, er bod gan Gymru gymdeithas Gymnasteg Cymru a thîm genedlaethol sy'n cystadlu yng Ngemau'r Gymanwlad, dim ond *British Amateur Gymnastics Association* (a elwir bellach yn "British Gymnastics") a sefydlwyd yn 1888 a gydnabyddir gan yr FIG ac sydd â sedd a llais yn ei gweinyddiaeth. Ymunodd y BAGA gyda'r FIG yn 1936.

Fel aelod o'r strwythur Brydeinig a thîm Olympaidd Prydain, mae gymnastwyr a sefydliad Cymru yn derbyn rheolau'r FIG.

Cynghorau'r FIG
---------------

Ymhlith y prif benderfyniadau a gymerwyd gan gyfarfodydd i Gyngor yr FIG mae:

| Rhif | Blwyddyn | Dinas letyol | Cymdeithas letyol | Prif benderfyniad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2001 | Lausanne SUI | UEG | Codi'r terfyn oedran mewn Gymnasteg Rhythmig i 16 (er 2005) |
| 2 | 2002 | Chiba JPN | AGU | 24 gymnastwyr yn ART Comp II |
| 3 | 2003 | San Juan PUR | PAGU | Fformat newydd i gystadleuaeth Gymnasteg Rhyddmig |
| 4 | 2004 | Windoeck NAM | UAG | Commission TUE |
| 5 | 2005 | Helsinki FIN | UEG | Llw beirniaid ac athletwyr |
| 6 | 2006 | Kuala Lumpur MAS | AGU | Nid yw'r sgorau bellach yn fanwl |
| 7 | 2007 | Orlando USA | PAGU | Côd disgyblu newydd |
| 8 | 2008 | Le Cap RSA | UAG | Trwyddedau ar gyfer gymnastwyr |
| 9 | 2009 | Lillestrom NOR | UEG | Beirniaid Cyfeirio |
| 10 | 2010 | Chiba JPN | AGU | Amser hediad ar trampolîn |
| 11 | 2011 | San Jose USA | PAGU | Dyrannu digwyddiadau dros 6 oed |
| 12 | 2012 | St Petersburg RUS | UAG | Rheolau newydd ar gyfer cysylltiadau |
| 13 | 2013 | Liverpool GBR | UEG | Egwyddorion y system gymhwyso Olympaidd newydd |
| 14 | 2014 | Kuwait City KUW | AGU | Cwotâu newydd ar gyfer gymnasteg rhythmig |
| 15 | 2015 | Melbourne AUS | OCE | Cwotâu newydd ar gyfer Timau Gymnasteg Artistig |
| 16 | 2016 | Bangkok THA | AGU | Amserlen newydd ar gyfer cymhwyster Olympaidd |
| 17 | 2017 | Baku AZE | UEG |  |

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  « La FIG, mode d'emploi », in *Gymnaste Magazine*, n°310, décembre 2008, Nodyn:P.18-19.
2. ↑
3. ↑

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan swyddogol yr FIG
* Apparatus Norms Archifwyd 2014-01-09 yn y Peiriant Wayback. ar wefan yr FIG
* Gwefan Swyddogol Gymasteg Cymru