Bardd, awdur, golygydd ac actifydd o Wlad Pwyl oedd **Anna Kamieńska** (12 Ebrill 1920 – 10 Mai 1986). Roedd hi'n ffigwr dylanwadol drwy'r cyfnod comiwnyddol yng Ngwlad Pwyl.

Bywyd
-----

Cafodd Anna Kamieńska ei geni ar 12 Ebrill 1920 yn Krasnystaw, Gwlad Pwyl. Ei rhieni oedd Tadeusz Kamienski a Maria z Cękalskich. Treuliodd ei blynyddoedd cynnar yn ninas Lublin. Arhosai'n aml gyda'i thaid a'i nain yn nhref Świdnik gerllaw.

Bu farw'i thad yn gynnar, felly syrthiodd y baich o ofalu am y bedair merch ar ei mam. Cyfansoddodd Anna ei cherdd gyntaf yn 1936 pan oedd tua 14 oed, a gyhoeddwyd yn y cylchgrawn "Płomyczek" o dan nawdd Joseph Czechowicz. O 1937 ymlaen astudiodd yn Athrofa Warsaw. Yn ystod y goresgyniad Natsïaid, roedd hi'n byw yn Lublin, ac yn dysgu mewn ysgolion pentref tanddaearol. Ar ôl graddio yng Ngholeg Lublin, astudiodd ieitheg glasurol - i ddechrau ym Mhrifysgol Gatholig Lublin ac yna ym Mhrifysgol Lodz.

Roedd Kamienska'n gysylltiedig â'r cylchgrawn diwylliannol, wythnosol "Wlad", lle roedd hi'n un o'i olygyddion o 1946 -1953, a'r cylchgrawn wythnosol "Diwylliant Newydd" (golygydd barddoniaeth, 1950-1963). Yng nghanol y pumdegau, dechreuodd ysgrifennu caneuon ar gyfer pobl ifanc.
Priododd y bardd a chyfieithydd Jan Śpiewak ym 1948. Cafon nhw ddau fab: Jan Leon (1949-1988 - newyddiadurwr, gwleidydd, awdur ac actifydd cymdeithasol) a Pawel (a aned yn 1951, athro cymdeithaseg ym Mhrifysgol Warsaw, ac aelod o'r Sejm (cynulliad), 2005 -2007)).
Gweithiodd Anna a Jan gyda'i gilydd ar gyfieithiadau o farddoniaeth Rwseg a dramau, a golygon nhw nifer o lyfrau.

Yn Rhagfyr 1967 bu farw ei gŵr. Trodd Kamieńska at ei ffydd Gristnogol, a oedd yn ddylanwad mawr ar ei gweithiau diweddarach. Bu farw yn Warsaw, 10 Mai 1986.

Gwaith
------

Ysgrifennodd bymtheg cyfrol o farddoniaeth; dwy gyfrol o "Lyfrau nodiadau" - ei gwaith mwyaf enwog tramor, sy'n gofnod o'i darlleniadau a hunan-gwestiynu; tair cyfrol o esboniadau ar y Beibl; a chyfieithiadau o'r ieithoedd Slafeg ag o Hebraeg, Lladin a Ffrangeg.

Mae ei cherddi yn cofnodi ymdrechion i fynd i'r afael ag unigrwydd ac ansicrwydd mewn dull uniongyrchol, di-sentiment. Mae'i barddoniaeth yn dal i fynegi hiwmor tawel ac ymdeimlad treiddiol o ddiolchgarwch am fodolaeth ddyn ac ar gyfer llu o greaduriaid fel draenogod, adar, ac ati.

Barddoniaeth
------------

* *Wychowanie* (KiW 1949)
* *O szczęściu* (Czytelnik 1952)
* *Bicie serca* (Czytelnik 1954)
* *Pod chmurami* (Czytelnik 1957)
* *Poezje wybrane* (Czytelnik 1959)
* *W oku ptaka* (PIW 1960)
* *Źródła* (PIW 1962)
* *Rzeczy nietrwałe* (Czytelnik 1963)
* *Odwołanie mitu* (PIW 1967)
* *Biały rękopis* (Czytelnik 1970)
* *Wygnanie* (PIW 1970)
* *Poezje wybrane* (LSW 1971)
* *Herody* (LSW 1972)
* *Poezje wybrane* (Czytelnik 1973)
* *Drugie szczęście Hioba* (PIW 1974)
* *Milczenia* (WL 1979)
* *Rękopis znaleziony we śnie • Wiersze z lat 1973-1975* (Czytelnik 1978)
* *Wiersze jednej nocy* (LSW 1981)
* *Anna Kamieńska • Wybór wierszy* (Czytelnik 1982)
* *Raptularz wojenny* (b.w. 1982)
* *Pierwszy śnieg • Świadkowie* (Correspondance des Art 1983)
* *W pół słowa • Wiersze z lat 1970-1980* (Czytelnik 1983
* *Dwie ciemności • Wybór poezji* (W drodze 1984)
* *Przyjdź Królestwo* (b.w. 1984)
* *Nowe imię* (Epideixis 1987)
* *Milczenia i psalmy najmniejsze* (WL 1988)
* *Nie tylko o Sandomierzu* (Oficyna Jędrzejowska 1990)
* *Pisz o kamieniu* (PAX 1995)
* *Inne miejsca* (W drodze 1996)
* *Jasność w środku nocy* (PIW 2001)
* *Wiersze przemilczane* (Wydawnictwo KUL 2008)

Cyfeiriadau
-----------

• "Astonishments: Selected Poems of Anna Kamieńska", cyfieithu gan Grażyna Drabik a David Curzon, Gwasg Paraclete, 2007.
• "Modern Poetry in Translation". Erthygl ar Anna Kamieńska. Cyfres 3, Haf 1993. t7-t43.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 61572156
* LCCN: n84068814
* ISNI: 0000 0000 7139 8563
* GND: 118919210
* SELIBR: 192530
* SUDOC: 029170818
* BNF: cb12085262d (data)
* BIBSYS: 99052867
* NLA: 35815814
* NKC: jx20050106002
* BNE: XX1329156
* CiNii: DA14377051

 |