Ardal gadwraeth i'r de o ganol Wrecsam, gogledd-ddwyrain Cymru, yw **Ardal Gadwraeth Ffordd y Tylwyth Teg** (Saesneg: *Fairy Road Conservation Area*).

Lleoliad
--------

Stryt y Tylwyth Teg, Wrecsam - arwydd dwyieithog 
Mae Ardal Gadwraeth Ffordd y Tylwyth Teg tua milltir i'r de o ganol Wrecsam,  rhwng Parc Bellevue ac Ysgol Gatholig ac Anglicanaidd Sant Joseff.

Calon yr ardal gadwraeth yw Ffordd y Tylwyth Teg, sy'n cysylltu Ffordd Rhiwabon â Ffordd Erddig. Mae ffiniau'r ardal yn rhedeg ar hyd Ffordd Rhiwabon, Ffordd y Tylwyth Teg, Ffordd Sonlli, Ffordd Caer y Bryn, Ffordd Percy, Stryt Trefor, Ffordd Erddig a Ffordd Wellington. 

Mae'r ardal gadwraeth yn cynnwys y strydoedd canlynol: Ffordd y Tylwyth Teg, Ffordd Belmont (*Belmont Road*), Ffordd Erddig (*Erddig Road*), Ffordd Sonlli (*Sontley Road*), Ffordd Faddon (*Bath Road*), Stryt Trefor (*Trevor Street*) (yn rhannol), Ffordd Rhiwabon (*Ruabon Road*) (yn rhannol), Ffordd Belgrave (*Belgrave Road*), Ffordd Percy (*Percy Road*) (yn rhannol) a Ffordd Caer y Bryn (*Hillbury Road*).

Hanes
-----

Ffordd y Tylwyth Teg - o'r gyffordd gyda Ffordd Rhiwabon a Ffordd Victoria
Yn ardal Ffordd y Tylwyth Teg mae dwy domen Oes yr Efydd, *Fairy Oak Round Barrow*  ar Ffordd y Tylwyth Teg, a *Hillbury Round Barrow*  ar Ffordd Caer y Bryn.

Cafodd ardal Ffordd y Tylwyth Teg ei chynllunio yng nghanol y bedwaredd ganrif ar bymtheg fel maestref breswyl ar gyfer Wrecsam.

Prif nodwedd arbennig yr ardal yw'r manylion Celf a Chrefft nodedig ar lawer o'r adeiladau.

Cafodd Ardal Gadwraeth Ffordd y Tylwyth Teg ei dynodi ym mis Awst 1975 a newidwyd ei ffin yn 1997.

Disgrifiad
----------

Mae Ardal Gadwraeth Ffordd y Tylwyth Teg yn gorwedd mewn ardal breswyl gyda nifer o ddatblygiadau tai Fictoraidd o frics coch. Ychydig i'r gogledd-ddwyrain mae ardal gadwraeth arall, Ardal Gadwraeth Ffordd Salisbury.

Mae nifer o adeiladau rhestredig yn yr ardal:

- Tŷ’r Esgob (*Bishop's House*), Ffordd Sonlli, a gafodd ei adeiladu yn 1865 yn ôl cynllun gan y pensaer lleol J.R Gummow ar gyfer Thomas Williams. Enw gwreiddiol y tŷ oedd Plas Tirion. Bellach mae'r tŷ yn cael ei ddefnyddio fel preswylfa esgob Catholig Wrecsam. 

Tŷ Stafford
- Tŷ Stafford (*Stafford House*), sy'n sefyll ar 'ynys' wedi'i ffurfio gan Ffordd Erddig, Ffordd Sonlli a Ffordd y Tylwyth Teg. Adeiladwyd Tŷ Stafford yn 1876, yn ôl cynllun gan y pensaer E.A Ould (yn ôl pob tebyg) ar gyfer W.E Samuel. Mae'r tŷ’n enghraifft rhagorol o'r arddull Celf a Chrefft. Mae'n ffurfio grŵp gyda rhifau 5 a 7 Ffordd y Tylwyth Teg. 

- Rhifau 5 a 7, Ffordd y Tylwyth Teg. Adeiladwyd y tai yn 1881 fel pâr gan E.A Ould. Enw gwreiddiol Rhif 5 oedd *Fairy Mount*, ac mae tomen gladdu Oes yr Efydd yn bodoli o hyd yng ngardd y tŷ. 

- Rhif 9, Ffordd y Tylwyth Teg, a gafodd ei adeiladu yn ol pob tebyg tua 1880 gan E.A Ould.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3 4  "Ardaloedd Cadwraeth - Cyngor Bwrdeistref Wrecsam". *Wrecsam.gov.uk*. Cyrchwyd 29 Mawrth 2023.
2. ↑  "All about Wrexham North Wales and its History". *Chrismeyers.col.uk*. Cyrchwyd 29 Mawrth 2023.
3. ↑  "Fairy Oak Round Barrow, Offa, Wrexham (Wrecsam)". *ancientmonuments.co.uk*. Cyrchwyd 29 Mawrth 2023.
4. ↑  "HIllbury Round Barrow, Offa, Wrexham (Wrecsam)". *ancientmonuments.co.uk*. Cyrchwyd 29 Mawrth 2023.
5. ↑  "The Bishop's House, Sontley Road". *Coflein*. Cyrchwyd 29 Mawrth 2023.
6. ↑  "Stafford House, Offa, Wrexham". *britishlistedbuildings.co.uk*. Cyrchwyd 29 Mawrth 2023.
7. ↑  "5, Fairy Road, Wrexham, Clwyd, LL13 7PT, Offa, Wrexham". *britishlistedbuildings.co.uk*. Cyrchwyd 29 Mawrth 2023.
8. ↑  "No 9 Fairy Road (N Side), Clwyd, Offa, Wrexham". *britishlistedbuildings.co.uk*. Cyrchwyd 29 Mawrth 2023.