Arwyddlun y Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad ('CGF)
Shehan Ambepitiya, o Sri Lanca yn Ras 100m, Gemau 2008
Digwyddiad aml-chwaraeon rhyngwladol yw **Gemau Ieuenctid y Gymanwlad** ('Commonwealth Youth Games') a drefnir gan Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad. Mae'r gemau'n cael eu cynnal bob pedair blynedd gyda fformat cyfredol Gemau'r Gymanwlad. Cynhaliwyd y gemau cyntaf yng Nghaeredin, yr Alban rhwng 10 a 14 Awst 2000. Cyfyngiad oedran yr athletwyr yw 14 i 18 mlwydd oed.

Hanes
-----

Trafododd Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad y syniad o Gemau Ieuenctid y Gymanwlad ym 1997. Ym 1998 cytunwyd ar y cysyniad at ddiben darparu digwyddiad aml-chwaraeon y Gymanwlad i bobl ifanc a anwyd yn y flwyddyn galendr 1986 neu'n hwyrach.

Rhifyn o'r gemau
----------------

**Caeredin 2000** - Cynhaliwyd rhifyn cyntaf Gemau Ieuenctid y Gymanwlad yng Nghaeredin, yr Alban rhwng 10 a 14 Awst 2000. Bu 15 gwlad yn cystadlu am 483 o fedalau dros 3 diwrnod o gystadlu mewn 8 camp. Cymerodd cyfanswm o 773 o athletwyr, 280 o Swyddogion Technegol a thua 500 o wirfoddolwyr ran yn y digwyddiad. Ymladdwyd wyth o chwaraeon. Roedd y rhain yn cynnwys: Athletau, Cleddyfa, Gymnasteg, Hoci, Tenis Lawnt, Sboncen, Nofio a Chodi Pwysau.

**Bendigo 2004** - Cynhaliwyd ail rifyn Gemau Ieuenctid y Gymanwlad yn Bendigo, Awstralia rhwng 30 Tachwedd a 4 Rhagfyr 2004, cymerodd 22 gwlad ran a chystadlu mewn 10 digwyddiad chwaraeon a wasgarwyd dros gyfnod o 3 diwrnod, a oedd yn cynnwys Athletau, Badminton, Paffio, Bowls Lawnt, Roedd Rygbi 7 bob ochr, Bowlio Tenpin, Nofio, Beicio, Gymnasteg a Chodi Pwysau. Roedd 980 o athletwyr a swyddogion tîm yn rhan o'r Gemau yn Bendigo.

Map medalau Gemau 2008
**Pune 2008** - Cynhaliwyd trydydd rhifyn Gemau Ieuenctid y Gymanwlad yn Pune, India rhwng 12 a 18 Hydref 2008. Cymerodd dros 1,220 o athletwyr a 350 o swyddogion o 71 gwlad ran yn y gemau hyn, mewn 9 disgyblaeth -Athletics, Badminton, Paffio, Saethu, Nofio, Tenis Bwrdd, Tenis, Codi Pwysau a reslo.

**Ynys Manaw 2011** - Cynhaliwyd pedwerydd rhifyn Gemau Ieuenctid y Gymanwlad yn Ynys Manaw rhwng 7 a 13 Medi 2011. Cystadlodd 811 o athletwyr o 64 o genhedloedd y Gymanwlad yng Ngemau Ieuenctid y Gymanwlad 2011. Aeth Cymru â charfan o 32 chwaraewr gan gynnwys pencampwr ifanc nofio Ewrop, Ieuan Lloyd o Benarth.

**Samoa 2015** - Cynhaliwyd pumed rhifyn Gemau Ieuenctid y Gymanwlad yn Apia, prifddinas Samoa. Samoa oedd yr unig gynigwyr ar gyfer y Gemau. Cymerodd tua 807 o athletwyr o 65 o genhedloedd a thiriogaethau ran yn y naw camp: dyfrol, saethyddiaeth, athletau, bocsio, bowlenni lawnt, rygbi saith bob ochr, sboncen, tenis a chodi pwysau. Nodwyd bod y Gemau'n llwyddiant i dîm Cymru a enillodd 2 fedal aur, pum arian, a dwy efydd. Cafwyd eitem ar y Gemau ac ar dîm Cymru yn benodol ar S4C.

 **Bahamas 2017** - Cynhaliwyd chweched rhifyn Gemau Ieuenctid y Gymanwlad yn Nassau, Bahamas. Cynhaliwyd y gemau rhwng 18 a 23 Gorffennaf 2017. Y chwaraeon a ymleddwyd yn y Bahamas 2017 oedd Athletau, Nofio, Pêl-droed Traeth, Bocsio, Beicio (Ffordd), Judo, Rygbi Saith Bob Ochr, Tenis a Phêl-foli Traeth. Hwn oedd y tro cyntaf i Judo, Beach Soccer a Beach Volleyball gael eu cyflwyno mewn Gemau Ieuenctid y Gymanwlad. Chef de Mission tîm Cymru i'r Gemau oedd Gerwyn Owen.

**Trinidad a Tobago 2021** - Cynhelir y seithfed rhifyn o'r Gemau yn ynysoedd Trinidad a Tobago sydd yn y Caribî, oddi ar arfordir Feneswela.

Cymru
-----

Gweinyddir tîm Cymru gan Gemau'r Gymanwlad Cymru sy'n gyfrifol am holl dimau, gweinyddu a strwythur paratoi a chydlynu Gemau'r Gymanwlad yng Nghymru. Mae Ieuenctid Cymru wedi cystadlu ymhob un o'r Gemau ers y cychwyn. Cafwyd eitem ar raglen i blant ar S4C am y Gemau yn Somoa yn 2015 ar raglen *Clwb 2*. Nodwyd buddugoliaethau'r tîm a llwyddiant Catrin Jones o Fangor, enillydd y fedal aur yn categori codi pwysau 48 kg y Merched.

Rhestr Gemau Ieuenctid y Gymanwlad
----------------------------------

Gemau Ieuenctid y Gymanwlad is located in Earth**2000**
**2004**
***2008***
**2011**
**2015**
***2017***
***2021***
Host cities of the Commonwealth Youth Games

Tabl Lleoliadau Gemau'r Gymanwlad Ieuenctid
-------------------------------------------


| Edition | Year | Location | Dyddiadau | Gwledydd | Cystadleuwyr | Campau | Digwyddiad | Gwlad ar y Brig |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2000 Gemau Ieuenctid y Gymanwlad I | 2000 | yr Alban Caeredin, Yr Alban | 10–14 Awst | 15 | 773 | 8 | 112 |  England |
| 2004 Gemau Ieuenctid y Gymanwlad II | 2004 | Awstralia Bendigo, Awstralia | 30 Tach.–4 Rhag. | 22 | 980 | 10 | 146 |  Australia |
| 2008 Gemau Ieuenctid y Gymanwlad III | 2008 | India Pune, India | 12–18 Hydref | 71 | 1220 | 9 | 117 |  India |
| 2011 Gemau Ieuenctid y Gymanwlad IV | 2011 |  Ynys Manaw | 7–13 Medi | 63 | 804 | 7 | 112 |  England |
| 2015 Gemau Ieuenctid y Gymanwlad V | 2015 | Samoa Apia, Samoa | 5–11 Medi | 63 | 926 | 9 | 107 |  Australia |
| 2017 Gemau Ieuenctid y Gymanwlad VI | 2017 | Ynysoedd y Bahamas Nassau, Bahamas | 18–23 Gorffennaf | 65 | 1034 | 8 | 96 |  England |
| 2021 Gemau Ieuenctid y Gymanwlad VII | 2021 | Trinidad a Thobago Port of Spain, Trinidad and Tobago | 1–7 August | *TBD* | *TBD* | 8  | *TBD* | - |

Tabl medalau
------------

Rhwng Gemau Ieuenctid y Gymanwlad gyntaf yn 2000 a 2017 y wlad a enillodd y fwyaf o fedalau oedd Awstralia (112 medal) gyda Lloegr yn ail (102) a De Affrica yn drydydd (80).

Roedd Cymru yn y 9fed safle gyda 30 medal alan o 51 gwlad.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Commonwealth Youth Games - About the Games". *bendigo2004.thecgf.com*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2017-10-17. Cyrchwyd 2017-05-06.
2. ↑  "Facts about the 2000 Commonwealth Youth Games at Edinburgh, Scotland" (PDF). *Commonwealth Games Federation*. Archifwyd o'r gwreiddiol (PDF) ar 2015-11-15.
3. ↑  admin@cygpune2008.in. "What is the Commonwealth Games, what Sport is their in the Commonwealth Games, Commonwealth Games Asia". *pune2008.thecgf.com*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-09-13. Cyrchwyd 2017-05-06.
4. ↑  "Isle of Man Commonwealth Youth Games 2011". *www.cyg2011.com* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2017-05-06.
5. ↑
6. ↑  "Samoa Commonwealth Youth Games 2015". *Samoa Commonwealth Youth Games 2015* (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2017-08-29. Cyrchwyd 2017-05-06.
7. ↑
8. 1 2
9. ↑  "Home - Bahamas Commonwealth Youth Games 2017". *Bahamas Commonwealth Youth Games 2017* (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2017-07-19. Cyrchwyd 2017-08-29.
10. ↑
11. ↑  "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2020-06-07. Cyrchwyd 2020-06-07.
12. ↑  "Sport Programme confirmed for Trinbago 2021". *The Commonwealth Games Federation* (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2020-03-20. Cyrchwyd 2020-03-18.
13. ↑  "Commonwealth Youth Games". thecgf.com. Cyrchwyd 15 April 2017.

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan
* Gwefan 'Gemau'r Gymanwlad Cymru'