Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Hwet-hwet gyddfddu** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: hwet-hwetiaid gyddfddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pteroptochos tarnii***; yr enw Saesneg arno yw *Black-throated huet-huet*. Mae'n perthyn i deulu'r Tapacwlos (Lladin: *Rhinocryptidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. tarnii*, sef enw'r rhywogaeth.

Yn ôl Wikipedia Sbaeneg fe'i gelwir yn 'hwet-hwet deheuol' yn Chile,neu'r gorginero (gyddf-ddu). Fe'i gelwir hefyd yn *hued-hued*, *huet-huet* yn yr Ariannin), du-throated hued-hued, gallereta, tuta, huez-huez. Yn mapudungun, iaith y mapuche fe'i gelwir yn*wedwed* (sef enw onomatopoeiaidd am ei gri, ond hefyd yn golygu "gwallgof"), *huehueta* neu *huete*. Mae'r rhywogaeth o aderyn yn un o'r tri sy'n perthyn i'r genws *Pteroptochos* o'r teulu Rhinocryptidae. Mae'n byw yn ne Chile ac mewn llain ar hyd ffin â'r Ariannin.

Dosbarthiad
-----------

Yn Chile mae'n byw yn y de, o'r afon Bío-Bío yn nhaleithiau Biobío a Concepción , yn Rhanbarth VIII Biobío, i ranbarth Magallanes, ar lannau sianel Messier.. Diffinnir ei therfyn gogleddol o geg Afon Bío-Bío, i'r dwyrain i'w chydlifiad ag Afon Laja ac ymhellach i'r dwyrain, ar hyd arfordir gogleddol Afon Laja.

Yn yr Ariannin fe'i dosberthir yng nghymoedd coediog yr Andes ym Mhatagonia'r Ariannin o fwlch Pino Hachado yng ngorllewin talaith Neuquén, i Barc Cenedlaethol Los Glaciares , yn ne-orllewin talaith Santa Cruz. Yn y wlad honno fe'i gelwir yn boblogaidd wrth yr enw cyffredin *hued*

Cynefin
-------

Mae'r aderyn hwn yn nodweddiadol o goedwig Faldifaidd, ecogategori o goed gyda goruchafiaeth o angiospermau bytholwyrdd, gyda dail llydan a sgleiniog (laurifolias), a choedwigoedd gyda gwahanol rywogaethau o ffawydd deheuol, yn lluosflwydd a chollddail. Mae'r isdyfiant yn cynnwys gwahanol rywogaethau o lwyni, sydd fel arfer yn cyd-fynd â'r gangen colihue (Chusquea).

Disgrifiad
----------

Mae'n aderyn mawr, yn mesur 25 cm a'r gwryw yn pwyso rhwng 155 a 184g a rhwng 150 a 179 g ar gyfer y fenyw. Mae lliw coch ei blu i'w gael ar y cynffon uchaf, ar y talcen, y goron, a'r bol. Mae'r bol cochaidd yn ysgafnach, gan ddangos stribedi traws du mân bach. Mae gan y frest uchaf, y gwddf, gweddill y pen, a'r rhan fwyaf o'i barthau uchaf arlliwiau sy'n amrywio o lwydni i ddu myglyd. Mae ganddynt hefyd barth llwydaidd nodedig o gwmpas y clustiau. Mae ei big a'i goesau mawr yn ddu

Teulu
-----

Mae'r hwet-hwet gyddfddu yn perthyn i deulu'r Tapacwlos (Lladin: *Rhinocryptidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Dryw’r bambŵ | Psilorhamphus guttatus |  |
|
| Galito copog | Rhinocrypta lanceolata |  |
|
| Galito'r tywod | Teledromas fuscus |  |
|
| Hwet-hwet gwinau | Pteroptochos castaneus |  |
|
| Tapacwlo Brasilia | Scytalopus novacapitalis |  |
|
| Tapacwlo aelarian | Scytalopus argentifrons |  |
|
| Tapacwlo gyddfwyn | Scelorchilus albicollis |  |
|
| Tapacwlo llwyd | Myornis senilis |  |
|
| Tapacwlo mannog | Acropternis orthonyx |  |
|
| Tapacwlo torchgoch | Liosceles thoracicus |  |
|
| Tapacwlo torwinau | Eugralla paradoxa |  |
|
| Tapacwlo tywyll | Scytalopus magellanicus |  |
|
| Tapacwlo ystlyswinau | Eleoscytalopus psychopompus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Hwet-hwet gyddfddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*