recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Peronosporaceae* yw'r **Llwydni gwlannog letys** (Lladin: ***Bremia lactucae***; Saesneg: *Lettuce Downy Mildew*). Llwydni Dŵr yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae oomycetes I'w cael ar ffurfiau saproffytig a phathogenig, ac yn cynnwys rhai o'r pathogenau mwyaf niweidiol o blanhigion, gan achosi afiechydon dinistriol fel malltod tatws a marwolaeth sydyn coed derw. Mae'r teulu *Peronosporaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Peronosporales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Peronosporaceae
----------------------------------------

Mae gan **Llwydni gwlannog letys** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Peronospora alyssi-maritimi* | Peronospora alyssi-maritimi |  |
|
| *Peronospora amaranthi* | Peronospora amaranthi |  |
|
| *Peronospora americana* | Peronospora americana |  |
|
| *Peronospora anagallidis* | Peronospora anagallidis |  |
|
| *Peronospora anchusae* | Peronospora anchusae |  |
|
| *Peronospora andicola* | Peronospora andicola |  |
|
| *Peronospora andina* | Peronospora andina |  |
|
| *Peronospora androsaces* | Peronospora androsaces |  |
|
| *Peronospora anthemidis* | Peronospora anthemidis |  |
|
| *Peronospora aparines* | Peronospora aparines |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Llwydni gwlannog letys** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Nico America** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: nicos America) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Carduelis tristis***; yr enw Saesneg arno yw *American goldfinch*. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. tristis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r nico America yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Apapane | Himatione sanguinea |  |
|
| Caneri Principé | Crithagra rufobrunnea |  |
|
| Q777369 | Carpodacus waltoni eos |  |
|
| Llinos goch Blanford | Agraphospiza rubescens |  |
|
| Llinos goch Tibet | Carpodacus roborowskii |  |
|
| Llinos goch dywyll | Procarduelis nipalensis |  |
|
| Mêl-gropiwr copog | Palmeria dolei |  |
|
| Tewbig Saõ Tomé | Crithagra concolor |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Nico America** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Amason cynffongoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: amasoniaid cynffongoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Amazona brasiliensis***; yr enw Saesneg arno yw *Red-tailed amazon*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. brasiliensis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r amason cynffongoch yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Amason cynffongoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Robin prysgoed dorchog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: robinod prysgoed torchog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Erithacus johnstoniae***; yr enw Saesneg arno yw *Collared bush robin*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. johnstoniae*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r robin prysgoed dorchog yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bronfraith | Turdus philomelos |  |
|
| Brych daear Abysinia | Geokichla piaggiae |  |
|
| Brych daear Crossley | Geokichla crossleyi |  |
|
| Brych daear Molwcaidd | Geokichla dumasi |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych daear cefnllwyd | Geokichla schistacea |  |
|
| Geokichla cinerea | Geokichla cinerea |  |
|
| Geokichla interpres | Geokichla interpres |  |
|
| Mwyalch Adeinlwyd | Turdus boulboul |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |
|
| Socan eira | Turdus pilaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Robin prysgoed dorchog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pucciniaceae* yw'r **Rhwd gwibredyn** (Lladin: ***Milesina blechni***; Saesneg: *Hard Fern Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Pucciniaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

Mae'r rhywogaeth hon hefyd i'w chanfod yng Nghymru.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pucciniaceae
-------------------------------------

Mae gan **Rhwd gwibredyn** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Puccinia abnormis* | Puccinia abnormis |  |
|
| *Puccinia abramsii* | Puccinia abramsii |  |
|
| *Puccinia acroptili* | Puccinia acroptili |  |
|
| *Puccinia actaeae-elymi* | Puccinia actaeae-elymi |  |
|
| *Puccinia addita* | Puccinia addita |  |
|
| *Puccinia aeluropodis* | Puccinia aeluropodis |  |
|
| *Puccinia aestivalis* | Puccinia aestivalis |  |
|
| *Puccinia affinis* | Puccinia affinis |  |
|
| *Puccinia agropyri* | Puccinia agropyri |  |
|
| *Puccinia arundinacea ß epicaula* | Puccinia arundinacea ß epicaula |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Gwefan Prifysgol Aberystwyth; adalwyd 23 Chwefror 2020.
3. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
4. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Rhwd gwibredyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Gwybedog Chapin** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwybedogion Chapin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Muscicapa lendu***; yr enw Saesneg arno yw *Chapin’s flycatcher*. Mae'n perthyn i deulu'r Gwybedogion (Lladin: *Muscicapidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. lendu*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r gwybedog Chapin yn perthyn i deulu'r Gwybedogion (Lladin: *Muscicapidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Adeinfyr torwyn | Sholicola major |  |
|
| Bronlas | Luscinia svecica |  |
|
| Eos | Luscinia megarhynchos |  |
|
| Eos fraith | Luscinia luscinia |  |
|
| Robin Swinhoe | Larvivora sibilans |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Gwybedog Chapin** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Grugiar saets** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: grugieir saets) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Centrocercus urophasianus***; yr enw Saesneg arno yw *Sage grouse*. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*) sydd yn urdd y *Galliformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. urophasianus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r grugiar saets yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ffesant | Phasianus colchicus |  |
|
| Grugiar | Lagopus lagopus |  |
|
| Grugiar gynffonwen | Lagopus leucura |  |
|
| Sofliar frown | Synoicus ypsilophorus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Grugiar saets** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Boned hardd** (Lladin: ***Mycena renati***; Saesneg: *Beautiful Bonnet*). 'Y Bonedau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Bathwyd y gair yn 1821 (Boletus, sef 'madarchen') gan Linnaeus. Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop. 

Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un cap conig.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Boned hardd** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Collybia myriadophylla* | Collybia myriadophylla |  |
|
| *Collybia nahuelbutensis* | Collybia nahuelbutensis |  |
|
| *Collybia nana* | Collybia nana |  |
|
| *Collybia napipes* | Collybia napipes |  |
|
| *Collybia naranjana* | Collybia naranjana |  |
|
| *Collybia naucoriiformis* | Collybia naucoriiformis |  |
|
| *Collybia neofusipes* | Collybia neofusipes |  |
|
| *Collybia neotropica* | Collybia neotropica |  |
|
| *Collybia nigrescens* | Collybia nigrescens |  |
|
| *Collybia nigrita* | Collybia nigrita |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Bonet hardd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Amason gyddfgoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: amasoniaid gyddfgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Amazona arausiaca***; yr enw Saesneg arno yw *Red-necked amazon*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. arausiaca*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r amason gyddfgoch yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Amason gyddfgoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Titw-deyrn sionc** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: titw-deyrniaid sionc) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Anairetes agilis***; yr enw Saesneg arno yw *Agile tit-tyrant*. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. agilis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r titw-deyrn sionc yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Llydanbig cribfelyn | Platyrinchus coronatus |  |
|
| Piwi cefnwyn | Contopus cooperi |  |
|
| Piwi coed y Dwyrain | Contopus virens |  |
|
| Piwi llwydwyn | Contopus fumigatus |  |
|
| Teyrn morgrug Delalande | Corythopis delalandi |  |
|
| Teyrnaderyn mawr | Tyrannus cubensis |  |
|
| Teyrnaderyn y Gorllewin | Tyrannus verticalis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Titw-deyrn sionc** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Hymenochaetaceae* yw'r **Crawen ludiog** (Lladin: ***Hymenochaete corrugata***; Saesneg: *Glue Crust*). 'Y Crawennau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Crwstyn neu haen sych yw 'cramen'. Mae'r teulu *Hymenochaetaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Hymenochaetales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Hymenochaetaceae
-----------------------------------------

Mae gan **Crawen ludiog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Fomitiporella altocedronensis* | Fomitiporella altocedronensis |  |
|
| *Fomitiporella americana* | Fomitiporella americana |  |
|
| *Fomitiporella austroasiana* | Fomitiporella austroasiana |  |
|
| *Fomitiporella badia* | Fomitiporella badia |  |
|
| *Fomitiporella betulina* | Fomitiporella betulina |  |
|
| *Fomitiporella caryophylli* | Fomitiporella caryophylli |  |
|
| *Fomitiporella cavicola* | Fomitiporella cavicola |  |
|
| *Fomitiporella mangrovei* | Fomitiporella mangrovei |  |
|
| *Fomitiporella melleopora* | Fomitiporella melleopora |  |
|
| *Fomitiporella vietnamensis* | Fomitiporella vietnamensis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Crawen ludiog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Russulaceae* yw'r **Tegyll brau y wawr** (Lladin: ***Russula aurora***; Saesneg: *Dawn Brittlegill*). 'Y Tegyll Brau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog 'tagell' yw 'tegyll', a 'gwan' neu 'fregys' yw brau. Mae'r teulu *Russulaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Russulales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Russulaceae
------------------------------------

Mae gan **Tegyll brau y wawr** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap llaeth llarwydd | Lactarius porninsis |  |
|
| Cap llaeth saffrwm ffug | Lactarius deterrimus |  |
|
| *Lactarius salmonicolor* | Lactarius salmonicolor |  |
|
| *Lactarius sanguifluus* | Lactarius sanguifluus |  |
|
| *Lactarius semisanguifluus* | Lactarius semisanguifluus |  |
|
| *Russula grisescens* | Russula grisescens |  |
|
| *Russula laricina* | Russula laricina |  |
|
| *Russula maculata* | Russula maculata |  |
|
| *Russula pallidospora* | Russula pallidospora |  |
|
| *Tegyll brau disglair* | Russula nitida |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Tegyll brau y wawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Serin Yemen** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: seriniaid Yemen) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Serinus menachensis***; yr enw Saesneg arno yw *Yemen serin*. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. menachensis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r serin Yemen yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q777369 | Carpodacus waltoni eos |  |
|
| Nico | Carduelis carduelis |  |
|
| Serin sitron | Carduelis citrinella |  |
|
| Tewbig cynffonddu | Eophona migratoria |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Serin Yemen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Coblyn coler gwinau** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: coblynnod coler gwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cypseloides rutilus***; yr enw Saesneg arno yw *Chestnut-collared swift*. Mae'n perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: *Apodidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. rutilus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r coblyn coler gwinau yn perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: *Apodidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Corgoblyn Awstralia | Aerodramus terraereginae |  |
|
| Corgoblyn German | Aerodramus germani |  |
|
| Corgoblyn Lowe | Aerodramus maximus |  |
|
| Corgoblyn Maÿr | Aerodramus orientalis |  |
|
| Corgoblyn Ynysoedd Cook | Aerodramus sawtelli |  |
|
| Corgoblyn mynydd | Aerodramus hirundinaceus |  |
|
| Corgoblyn tinwyn | Aerodramus spodiopygius |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Coblyn coler gwinau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sgrech gribduswog** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sgrechod cribduswog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cissilopha melanocyanea***; yr enw Saesneg arno yw *Bushy-crested jay*. Mae'n perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. melanocyanea*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r sgrech gribduswog yn perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brân bysgod | Corvus ossifragus |  |
|
| Brân fechan | Corvus bennetti |  |
|
| Brân y Marianas | Corvus kubaryi |  |
|
| Brân yddfwen | Corvus leucognaphalus |  |
|
| Cigfran Awstralia | Corvus coronoides |  |
|
| Cigfran fach | Corvus mellori |  |
|
| Cigfran y goedwig | Corvus tasmanicus |  |
|
| Pioden | Pica pica |  |
|
| Pioden bigfelen | Pica nuttalliPica nutalli |  |
|
| Sgrech borffor | Garrulus lidthi |  |
|
| Ysgrech y Coed | Garrulus glandarius |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sgrech gribduswog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Amacihi** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: amacihïaid) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Hemignathus virens***; yr enw Saesneg arno yw *Amakihi*. Mae'n perthyn i deulu'r Mêl-gropwyr Hawaii (Lladin: *Drepanididae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. virens*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r amacihi yn perthyn i deulu'r Mêl-gropwyr Hawaii (Lladin: *Drepanididae*) ac i deulu'r *Fringillidae* sef 'y Pincod'. Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q777369 | Carpodacus waltoni eos |  |
|
| Nico | Carduelis carduelis |  |
|
| Serin sitron | Carduelis citrinella |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Amacihi** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor mangrof** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion mangrof) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Acrocephalus baeticatus avicenniae***; yr enw Saesneg arno yw *Mangrove reed warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. baeticatus avicenniae*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r telor mangrof yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Preblyn crymanbig bron rhibiniog | Pomatorhinus ruficollis |  |
|
| Preblyn crymanbig cefnwinau | Pomatorhinus montanus |  |
|
| Preblyn crymanbig penddu | Pomatorhinus ferruginosus |  |
|
| Preblyn crymanbig penfrown | Pomatorhinus ochraceiceps |  |
|
| Preblyn crymanbig penllwyd | Pomatorhinus schisticeps |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor mangrof** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tinwen dalcenwen** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tinwennod talcenwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Myioborus albifrons***; yr enw Saesneg arno yw *White-fronted redstart*. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. albifrons*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tinwen dalcenwen yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Drywdelor | Zeledonia coronata |  |
|
| Helmitheros vermivorum | Helmitheros vermivorum |  |
|
| Telor Connecticut | Oporornis agilis |  |
|
| Telor Tennessee | Leiothlypis peregrina |  |
|
| Telor brith | Mniotilta varia |  |
|
| Telor chwibanog | Catharopeza bishopi |  |
|
| Telor melyn y gwerni | Protonotaria citrea |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tinwen dalcenwen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Parotan euradain** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: parotanod euradain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Brotogeris chrysopterus***; yr enw Saesneg arno yw *Golden-winged parakeet*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. chrysopterus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r parotan euradain yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Parotan euradain** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Aderyn côn-big aelwelw** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar côn-big aelwelw) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Conirostrum cinereum***; yr enw Saesneg arno yw *Cinereous conebill*. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. cinereum*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r aderyn côn-big aelwelw yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Drywdelor | Zeledonia coronata |  |
|
| Helmitheros vermivorum | Helmitheros vermivorum |  |
|
| Telor Connecticut | Oporornis agilis |  |
|
| Telor Tennessee | Leiothlypis peregrina |  |
|
| Telor brith | Mniotilta varia |  |
|
| Telor chwibanog | Catharopeza bishopi |  |
|
| Telor melyn y gwerni | Protonotaria citrea |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Aderyn côn-big aelwelw** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Twraco cribwyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: twracoaid cribwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Tauraco leucolophus***; yr enw Saesneg arno yw *White-crested turaco*. Mae'n perthyn i deulu'r Twracoaid (Lladin: *Musophagidae*) sydd yn urdd y *Cuculiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. leucolophus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r twraco cribwyn yn perthyn i deulu'r Twracoaid (Lladin: *Musophagidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Lowri dorwen | Corythaixoides leucogaster |  |
|
| Lowri lwyd | Corythaixoides concolor |  |
|
| Twraco Bannerman | Tauraco bannermani |  |
|
| Twraco Fischer | Tauraco fischeri |  |
|
| Twraco Hartlaub | Tauraco hartlaubi |  |
|
| Twraco bochwyn | Tauraco leucotis |  |
|
| Twraco cribgoch | Tauraco erythrolophus |  |
|
| Twraco cribog | Tauraco macrorhynchus |  |
|
| Twraco cribwyn | Tauraco leucolophus |  |
|
| Twraco fioled | Musophaga violacea |  |
|
| Twraco gwyrdd | Tauraco persa |  |
|
| Twraco llwyd y Gorllewin | Crinifer piscator |  |
|
| Twraco mawr | Corythaeola cristata |  |
|
| Twraco pigddu | Tauraco schuettii |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Twraco cribwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Drudwen resog** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: drudwy rhesog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Aplonis striata***; yr enw Saesneg arno yw *Striated starling*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. striata*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r drudwen resog yn perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Drudwen (gyffredin) | Sturnus vulgaris |  |
|
| Drudwen ddu | Sturnus unicolor |  |
|
| Maina Mynydd Apo | Goodfellowia miranda |  |
|
| Maina Tsieina | Acridotheres cristatellus |  |
|
| Maina cyffredin | Acridotheres tristis |  |
|
| Maina mynydd | Gracula religiosa |  |
|
| Maina torchwyn | Acridotheres albocinctus |  |
|
| Maina tywyll | Acridotheres fuscus |  |
|
| Maina’r dorlan | Acridotheres ginginianus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Drudwen resog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm llawn cyffro am drosedd gan y cyfarwyddwr John Frankenheimer yw ***Dead Bang*** a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bob Foster a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gary Chang.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Michael D. Higgins, Penelope Ann Miller, Tate Donovan, Don Johnson, Michael Jeter, Michael Higgins, William Forsythe, Tim Reid, Bob Balaban a Brad Sullivan. Mae'r ffilm *Dead Bang* yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Batman (ffilm o 1989)* sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Gerry Fisher oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Robert F. Shugrue sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John Frankenheimer ar 19 Chwefror 1930 yn Queens a bu farw yn Los Angeles ar 26 Mai 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1948 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Williams, Massachusetts.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 33% (Rotten Tomatoes)
* 4.6/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd John Frankenheimer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 52 Pick-Up |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1986-11-07 |
| *Against the Wall* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1994-01-01 |
| *Ambush* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2001-01-01 |
| *Danger* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| *Days of Wine and Roses* |  |  | Saesneg | 1958-10-02 |
| Dead Bang |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1989-01-01 |
| Story of a Love Story |  | Ffraincyr Eidal | Saesneg | 1973-01-01 |
| *The Hire* |  | y Deyrnas Gyfunol | Sbaeneg | 2001-01-01 |
| *The Manchurian Candidate* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1962-01-01 |
| *The Train* |  | Unol Daleithiau Americayr EidalFfrainc | Saesneg | 1964-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Dead Bang". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 5 Hydref 2021.
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr André Hugon yw ***The Princess and The Clown*** a gyhoeddwyd yn 1924. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***La Princesse aux clowns*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Jean-José Frappa. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Charles de Rochefort, Guy Favières a Huguette Duflos. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Nibelungen* sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Hugon ar 17 Rhagfyr 1886 yn Alger a bu farw yn Cannes ar 8 Awst 2007.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd André Hugon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Anguish* |  | Ffrainc | No/unknown value | 1917-01-01 |
| Beauté Fatale |  | Ffrainc | No/unknown value | 1916-01-01 |
| *Boubouroche* |  | Ffrainc |  | 1933-01-01 |
| Chacals |  | Ffrainc | No/unknown value | 1917-01-01 |
| Chambre 13 |  | Ffrainc |  | 1942-01-01 |
| Chignon D'or |  | Ffrainc | No/unknown value | 1916-01-01 |
| Chourinette |  | Ffrainc |  | 1934-01-01 |
| La Preuve |  | Ffrainc | No/unknown value | 1921-01-01 |
| La Sévillane |  | Ffrainc |  | 1943-01-01 |
| *Sarati the Terrible* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1937-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr George Marshall yw ***Imitation General*** a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Glenn Ford, Taina Elg a Red Buttons. Mae'r ffilm *Imitation General* yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Vertigo* sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
George J. Folsey oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Harold F. Kress sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm George Marshall ar 29 Rhagfyr 1891 yn Chicago a bu farw yn Los Angeles ar 4 Medi 2006. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1915 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd George Marshall nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Haunted Valley* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown valueSaesneg | 1923-01-01 |
| Love Under Fire |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| Murder, He Says |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| The Adventures of Ruth |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1919-01-01 |
| The Man From Montana |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1917-01-01 |
| *The Midnight Flyer* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1918-01-01 |
| The Wicked Dreams of Paula Schultz |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1968-01-01 |
| True to Life |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| Valley of The Sun |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1942-01-01 |
| You Can't Cheat An Honest Man |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1939-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Gorffennaf 2016.