Clwb pêl-droed ym mhrifddinas Gweriniaeth Iwerddon, Dulyn, **Bohemian F.C.** neu, fel rheol **Bohemians** ac, wedi ei dalfyrru, the **Bohs**, (Gwyddeleg: *Cuman Peile Bóithéimeach*). Mae'r clwb, a sefydlwyd ym 1890, yn un o'r clybiau pêl-droed hynaf sy'n bodoli'n barhaus yng Ngweriniaeth Iwerddon (ochr yn ochr â Thref Athlone, UCD Dulyn a Shelbourne F.C.); y tîm pêl-droed yw'r unig un yn Uwch Gynghrair Iwerddon sy'n perthyn i aelodau'r clwb yn unig. Mae'r clwb wedi chwarae ei gemau cartref ym Mharc Dalymount er 1901, sef y stadiwm bwysicaf yng Ngweriniaeth Iwerddon tan y 1970au.

Hanes
-----

Bohemians v Everton, 2011
Rhaid deall bod strwythurau pêl-droed ynys Iwerddon yn unedig nes Rhyfel Annibyniaeth Iwerddon a sefydlu Gwladwriaeth Rydd Iwerddon rhwng 1916-1922 ac wedi hynny, cafwyd rhaniad yn strwythur cynghreiriau a thimau cenedlaethol yr Ynys, ond gyda Cymdeithas Bêl-droed Gogledd Iwerddon yn arddel ac yn etifeddu holl enwau a statws y corff rheoli pêl-droed a chystadlaethau.

Sefydlwyd Bohemians gan aelodau o'r Royal Hibernian Military School  ar 6 Medi 1890 ym Mhorthdy Parc Phoenix ger y North Circular Road yn ninas Dulyn a bu iddynt chwarae ei gemau cyntaf ar feysydd Polo y Parc enwog yma. Roeddynt yn aelodau o'r *Irish Football League*, sef, ar y pryd, unig gynghrair genedlaethol i holl ynys Iwerddon rhwng 1902 a 1911 a rhwng 1912 i 1920. ond, a etifeddwyd ei henw a statws, maes o law hyd heddiw gan Cynghrair Bêl-droed Gogledd Iwerddon oherwydd Rhyfel Annibyniaeth Iwerddon a sefydlu Gwladwriaeth Rydd Iwerddon. Yn ystod y cyfnod pan oedd pêl-droed yn yr Iwerddon yn unedig, camp fwyaf y Bohs oedd ennill Cwpan Iwerddon ('Irish Cup') yn 1908. 

Roedd y clwb yn llwyddiannus iawn o'r dechrau; yn 20 mlynedd gyntaf ei fodolaeth llwyddodd i gyrraedd rownd derfynol Cwpan FAI chwe gwaith, ond collodd yr holl gemau olaf heblaw am un fuddugoliaeth ym 1908. Ar ôl i Gymdeithas Bêl-droed Gweriniaeth Iwerddon wahanu oddi wrth Cymdeithas Bêl-droed Iwerddon hynny yw, Cymdeithas Bêl-droed Gogledd Iwerddon ym 1921, daeth y Bohemiaid yn aelod sefydlol o Gynghrair Iwerddon a siapio pêl-droed Gwyddelig yn y 1920au a'r 1930au. Yn ogystal â phum pencampwriaeth a dwy fuddugoliaeth cwpan, mae cyfanswm o bedwar yn ail yn y ddwy gystadleuaeth. Roedden nhw'n un o aelodau sefydlu Cynghrair Iwerddon ym 1921, ar ôl iddyn nhw dynnu'n ôl o Gynghrair Bêl-droed Iwerddon. Fe wnaethant sefydlu eu hunain fel prif rym o fewn 15 mlynedd gyntaf Cynghrair Iwerddon, gan ennill 5 teitl cynghrair, 2 Gwpan FAI a 4 Tarian, ond brwydro am ddegawdau wedi hynny, yn bennaf oherwydd eu statws amatur caeth, gan fynd 34 tymor heb ennill tlws mawr. Gollyngodd Bohemiaid eu hethos amatur ym 1969 a bwrw ymlaen i ennill 2 deitl Cynghrair, 2 Gwpan FAI, a 2 gwpan Cynghrair yn ystod y 1970au. Fe wnaethant ddioddef dirywiad pellach trwy gydol yr 1980au a'r rhan fwyaf o'r 1990au cyn hawlio dyblau Cynghrair a Chwpan yn 2001 a 2008, ochr yn ochr â buddugoliaethau teitl 2003 ac yn fwyaf diweddar 2009.

Hyd at 1969, pan ddaeth y ddau led-broffesiynol cyntaf i'r Bohs, roeddent yn dîm amatur pur. Yn ddiweddarach fe wnaethant ddatblygu i fod yn dîm cwbl broffesiynol. Ers hynny rydych chi wedi bod yn chwarae i'r teitlau cenedlaethol yn rheolaidd.

Rheolaeth y Cefnogwyr
---------------------

Mae Bohemiaid yn chwarae eu gemau cartref ym Mharc Dalymount yng nghymdogaeth Phibsborough yn Northside Dulyn. Aelodau'r clwb sy'n berchen ar y Bohemians 100%. 

Lliwiau y clwb yn goch a du, a fabwysiadwyd ganddynt yn ei 4ydd Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol ym mis Hydref 1893. Mae cefnogwyr Bohemiaid yn aml yn cyfeirio at eu clwb gan nifer o lysenwau gan gynnwys *Bohs* a *The Gypsies*, ac yn darparu hanner hanner cystadleuaeth chwerw gyda chlwb Southside Dulyn, Shamrock Rovers.

Cefnogwyr
---------

Cefnogwyr y Bohemians mewn gêm yn erbyn Red Bull Salzburg, 2009
Daw sylfaen gefnogwyr Bohs yn bennaf o ochr ogleddol Dulyn ac mae eu cefnogwyr yn rhannu cystadleuaeth chwerw gyda chlwb y Southside, Shamrock Rovers. Fodd bynnag, mae gan y clwb lawer o gefnogwyr o rannau eraill o'r ddinas, ledled Iwerddon a ledled y byd. Mae'r clwb yn rhannu cystadleuaeth â'u cymdogion yn y Gogledd y ddinas, Shelbourne F.C. yn bennaf oherwydd agosrwydd daearyddol gan fod y ddau glwb bellach wedi'u lleoli tua milltir yn unig ar wahân, a hefyd oherwydd eu bod yn cael lle amlwg yn nyddiau cynnar pêl-droed Dulyn, pan oedd pêl-droed ledled y wlad yn dal i fod wedi'i leoli o amgylch Belffast. Roedd Shelbourne a Bohs yn aml yn cael sylw yng Nghynghrair Bêl-droed Iwerddon gyfan yng nghanol Belffast cyn y rhaniad a chadwyd y gystadleuaeth i ffwrdd ar ôl iddynt ffurfio cynghrair Gwladwriaeth Rydd Iwerddon gyda Shamrock Rovers a chlybiau eraill.

Yn ystod 2006, ffurfiodd nifer o gefnogwyr Bohemiaid grŵp ultra mewn ymdrech i greu awyrgylch mwy diddorol mewn gemau cartref. Yn dwyn yr enw eironig The Notorious Boo-Boys (neu NBB, term a ddefnyddir gan newyddiadurwyr i ddibrisio amynedd cefnogwyr Bohs), prynodd y grŵp fflagiau a threfnu arddangosfeydd yn ystod gemau i godi awyrgylch cartref Dalymount Park pêl-droed Gwyddelig.Mae gan y cefnogwyr gysylltiadau cyfeillgar â chlwb Bohemians 1905 o ddinas Prâg, Wrecsam, [23] clwb Swedeg, Malmö FF yn ogystal â chlwb FC United of Manchester nad yw'n chwarae yn un o gynghreiriau cenedlaethol Lloegr, ond, sydd fel Bohs, yn berchen i'r cefnogwr.

Bohemians a chlybiau Cymru
--------------------------

Mae'r Bohemians wedi chwarae dau o dimau Uwch Gynghrair Cymru a hynny mewn cystadlaethau UEFA. Y ddau dîm hyd yma yw; 

C.P.D. Y Rhyl yn Cwpan Inter-toto 2008 gan ennill adre 5-1; i ffwrdd yng Nghymru, 2-4
C.P.D. Y Seintiau Newydd yn 2010-11 yn ail rownd Cynghrair y Pencampwyr UEFA, gan golli adre 0-1 ond ennill oddi cartref, 0-4  Galwodd Rheolwr Bohemians, Pat Fenlon, y perfformiad fel un "gwarthus" a dywedodd "mae'r chwaraewyr yn siomi'r clwb, y gynghrair a'r wlad". Cafodd y canlyniad ei labelu gan eraill fel y canlyniad gwaethaf yn hanes Ewropeaidd 40 mlynedd Bohs.
Mae gan y Bohemians hefyd berthynas agos gydag Wrecsam oherwydd bod y ddau glwb yn berchen i'r cefnogwyr.

Anrhydeddau
-----------

Hen arfbais y *Bohs*
* '*Pencampwr Uwch Gynghrair Gweriniaeth Iwerddon* (11)

1923/24, 1927/28, 1929/30, 1933/34, 1935/36, 1974/75, 1977/78, 2000/01, 2002/03, 2008, 2009

* **Enillwyr Cwpan Gweriniaeth Iwerddon** (7)

1928, 1935, 1970, 1976, 1992, 2001, 2008

* **Enillydd Cwpan Cynghrair Iwerddon** (3)

1975, 1979, 2009

* **Cwpan Chwaraeon Setanta** (1)

2009/10

* **Enillydd Cwpan Iwerddon (Iwerddon Gyfan)** (1)

1908

* **Cwpan Inter City** (1)

1945

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Nodyn:Bare URL inline
2. ↑  Notorious Boo-Boys launch site Archifwyd 30 January 2008 yn y Peiriant Wayback. *Bohemian F.C. Official Website*, 2008. Retrieved on 2 January 2008
3. ↑
4. ↑  "Embarrassed Fenlon slams 'disgraceful' Bohs". rte.ie. 21 Gorffennaf 2010. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 22 Gorffennaf 2010. Cyrchwyd 21 Gorffennaf 2010.
5. ↑  Fitzmaurice, Aidan (21 Gorffennaf 2010). "Fenlon fumes as sorry Gypsies sent crashing". *Irish Independent*. Cyrchwyd 21 Gorffennaf 2010.
6. ↑  "The Football Ramble podcast". *thefootballramble.com*.

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan swyddogol Bohemians
* Twitter @bfcdublin