Cwmni drama a sefydlwyd gan griw o bobol ifanc yn Nolwyddelan yn Sir Conwy oedd **Cwmni Ieuenctid Dolwyddelan**. Sefydlwydd y cwmni ym 1986 dan arweiniad Paul Griffiths. Amrywiodd yr aelodau dros y blynyddoedd i gynnwys Glyn Jones, Rhodri Williams, Tamzyn Williams, Tiffany Williams, Fiona Goodwin, Lois Dauncey Roberts, Eirian Goodwin, Sharon Williams a Nerys Price.

Sgetsus
-------

Sgetsus fel rhan o nosweithiau llawen a chyngherddau oedd cynyrchiadau cynnar y cwmni, a hynny mewn nosweithiau wedi'u trefnu'n arbennig gan y cwmni neu o dan adain mudiad ieuenctid Dolwyddelan, sef Cylch yr Ifanc. *Y Bwji* o waith Rhiannon Parry, Llansannan oedd y sgets gyntaf, a hynny ar yr 22ain o Fai 1986 yn y Ganolfan, Tanygrisiau ger Blaenau Ffestiniog. Yn dilyn llwyddiant y noson hon, aeth y Cwmni ymlaen i berfformio sgetsus o waith Gari Williams, Paul Griffiths ac Ifan Gruffydd, mewn canolfannau cyn belled â Dyffryn Nantlle.

Gwyliau Dramâu
--------------

Ym 1990, penderfynodd y Cwmni gystadlu yng Ngŵyl Ddramâu’r papur bro lleol *Yr Odyn* yn Neuadd Goffa, Betws y Coed. *Colli John Albert*, eto o waith Rhiannon Parry, oedd y ddrama gyntaf i’w llwyfannu yn yr ŵyl, dan gyfarwyddyd Paul Griffiths. Robin a Laura Jones, Conwy oedd y beirniaid. Cafodd y Cwmni ganmoliaeth am eu gwaith, a chyfeiriodd Myrddin ap Dafydd at eu gwaith mewn erthygl yn *Golwg* dan y teitl *Moliant y Ddrama Fro*: "Mae nifer o gynhyrchwyr ymroddedig yn yr ardal a thros y blynyddoedd magwyd to o actorion profiadol. Yr hyn sy’n galonogol yw bod to newydd yn codi eto. Iechyd i’r galon oedd gweld Paul Griffiths, llanc 16 oed o Ddolwyddelan, yn cipio tlws yr Actor Mwyaf Addawol eleni. Ef hefyd oedd cynhyrchydd y cwmni ieuenctid buddugol a gadawodd llyfnder y cyflwyniad hwnnw argraff ddofn".

Wedi llwyddiant yr Ŵyl gyntaf, parhau i deithio a chystadlu’n flynyddol wnaeth y cwmni fel a ganlyn:

1990
----

***Colli John Albert* gan Rhiannon Parry** *Cast: Tamzyn Williams, Fiona Goodwin, Lois Dauncey Roberts, Tiffany Williams a Paul Griffiths.* Cyfarwyddwr: Paul Griffiths.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Chwefror 14eg | Gŵyl Ddrama’r Odyn, Betws y Coed | Beirniaid: Robin a Laura Jones | Cyntaf yn yr Adran Ieuenctid a Paul Griffiths Actor Mwyaf Addawol yr Ŵyl. |
| Chwefror 22ain | Canolfan Gymdeithasol Dolwyddelan |  |  |
| Mawrth 13eg | Neuadd Capel Llangefni |  |  |
| Mawrth 15fed | Gŵyl Ddrama’r Gadlas, Llangernyw | Beirniad: Dyfan Roberts | Ail yn yr Adran Ieuenctid a Paul Griffiths Actor Mwyaf Addawol yr Ŵyl. |
| Ebrill 3ydd | Gŵyl Ddrama’r Pentan | Beirniad: Y Parch John Owen, Rhuthun |  |
| Mai 9fed | Ysgol Dyffryn Conwy, Llanrwst |  |
|

1991
----

***Helynt y 'Dolig* gan Paul Griffiths** *Cast: Eirian Goodwin, Lois Dauncey Roberts, Tiffany Williams, Sharon Williams a Paul Griffiths.* Cyfarwyddwr: Paul Griffiths.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Chwefror 13eg | Gŵyl Ddrama’r Odyn, Betws y Coed | Beirniad: Ednyfed Williams, Diserth | Eirian Goodwin Actor Mwyaf Addawol yr Ŵyl. |
| Chwefror 23ain | Canolfan Gymdeithasol Dolwyddelan |  |  |
| Mawrth 8fed | Ysgol Dyffryn Conwy, Llanrwst |  |  |
| Mawrth 15fed | Neuadd Pwllglas, Rhuthun |  |  |
| Mawrth 18fed | Gŵyl Ddrama’r Pentan, Conwy | Beirniad: Morien Phillips | Lois Dauncey Roberts Actor Mwyaf Addawol yr Ŵyl. |
|

1992
----

***Sul y Blodau* gan Paul Griffiths**

*Cast: Eirian Goodwin, Lois Dauncey Roberts, Nerys Price a Paul Griffiths.* 
Cyfarwyddwr: Paul Griffiths.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Chwefror 18fed | Gŵyl Ddrama’r Odyn, Betws y Coed | Beirniad: John Roberts, Caernarfon | Cyntaf yn yr Adran Ieuenctid |
| Chwefror 28ain | Ysgol Cerrig y Drudion |  |  |
| Mawrth 7fed | Canolfan Gymdeithasol, Dolwyddelan |  |  |
| Mawrth 20fed | Gŵyl Ddrama’r Gadlas, Llangernyw | Beirniad: Gaenor Morgan Rees |  |
|

1993
----

 ***Y Groesffordd* gan William Gwyn Jones**

*Cast: Tamzyn Williams, Lois Dauncey Roberts, a Paul Griffiths.* 
Cyfarwyddwr: Paul Griffiths.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Chwefror 16eg | Gŵyl Ddrama’r Odyn, Betws y Coed | Beirniad: Mair Penri Jones | Cyntaf yn yr Adran Ieuenctid a Lois Dauncey Roberts Actor Mwyaf Addawol yr Ŵyl. |
| Chwefror 26ain | Canolfan Gymdeithasol Dolwyddelan |  |  |
| Mawrth 31ain | Gŵyl Ddrama’r Pentan, Conwy | Beirniad: Richard T Jones | Ail yn yr Adran Ieuenctid a Lois Dauncey Roberts Actor Mwyaf Addawol yr Ŵyl. |
| Mai 6ed | Gŵyl Ddrama Corwen | Beirniad: Ednyfed Williams, Diserth | Cyntaf yn yr Adran Ieuenctid a Lois Dauncey Roberts yn derbyn Tlws HTV i'r Actor Gorau dan 30oed. |
| Mai 14eg | Gŵyl Ddrama Dyffryn Tanant Llanrhaeadr ym Mochnant | Beirniad: Mair Penri Jones | Cyntaf yn y Prif Ŵyl |
| Mai 20fed | Gŵyl Ddrama Eisteddfod Môn Theatr Fach Llangefni | Beirniad: J.O.Roberts | Cyntaf yn yr Adran Ieuenctid |
| Mai 22ain | Gŵyl Ddrama Eisteddfod Teulu James Pantyfedwen Pontrhydfendigaid | Beirniad: Iola Gregory | Lois Dauncey Roberts Actor Mwyaf Addawol |
|

Sylwadau'r Beirniaid
--------------------

**Ednyfed Williams**: *Mae'n glod i'r cwmni ifanc hwn iddo lwyddo'n helaeth i greu sefyllfa ddramatig a theatrig drwy amseru da ar y ddeialog, drwy symudiadau bwriadus oedd yn codi o'r ddeialog y rhan amlaf, a thrwy ddefnydd deallus o adnoddau llwyfan...Un o uchafbwyntiau wythnos Corwen i mi heb amheuaeth. Pwysicach o lawer na hynny, fe lwyddwyd i wneud i gynulleidfa'r Ŵyl, sydd bob amser mor hoff o gomedi a ffars, ac yn barod i chwerthin yn barhaus, wrando'n astud a manwl, ac ymdeimlo â'r awyrgylch tynn a grewyd gennych*

**Iola Gregory**: *Roedd y cynhyrchiad yn gafael o'r cychwyn cyntaf...yr actio yn ddiffuant a'r cymeriadu yn effeithiol...Cynhyrchiad syml ond effeithiol*"

1994
----

 ***Pan Ddaw Yfory* addasiad Paul Griffiths o ddrama Branwen Cennard**

*Cast: Tamzyn Williams, Eirian Goodwin, a Paul Griffiths.* 
Cyfarwyddwr: Paul Griffiths.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Chwefror 15fed | Gŵyl Ddrama’r Odyn, Betws y Coed | Beirniad: Robin a Laura Jones | Cyntaf yn yr Adran Ieuenctid |
| Mawrth 22ain | Gŵyl Ddrama’r Pentan | Beirniad: R. Alun Evans | Ail yn yr Adran Ieuenctid a Paul Griffiths Actor Mwyaf Addawol. |
| Mawrth 26ain | Gŵyl Hwyl Clwyd, Theatr Twm o'r Nant | Beirniad: Ednyfed Williams, Diserth | Ail yn yr Ŵyl. |
| Ebrill 2il | Canolfan Gymdeithasol Dolwyddelan |  |  |

Diwedd y daith
--------------

Daeth y Cwmni i ben yn fuan wedyn, a hynny'n bennaf oherwydd gyrfaoedd colegol. Fe wahoddwyd Paul Griffiths i sefydlu cwmni cymunedol yn ardal Pwllheli gan fynd ati'n flynyddol ar y cyd ag Annette Bryn Parri a Glyn Roberts i gyfansoddi a llwyfannu dramâu cerdd ar gyfer yr Ŵyl Fai flynyddol.