Roedd **Richard Parry-Jones** CBE FREng (Medi 1951 – 16 Ebrill 2021) yn beiriannydd a dylunydd ceir o Gymro. Bu'n Is-lywydd Grŵp Datblygu Cynnyrch Byd-eang, Prif Swyddog Technegol, a Phennaeth Gweithrediadau Ymchwil a Datblygu Byd-eang yng Nghwmni Moduron Ford. Ymddeolodd ym mis Rhagfyr 2007.

Cyfarwyddodd Parry-Jones ddatblygiad dwsinau o gerbydau yn Ford ar yr un pryd a dylanwadodd yn sylweddol ar gerbydau gan gynnwys Ford Mondeo 1993, Ford Focus Rhyngwladol 1998 a Ford Focus 2000 Gogledd America, Escort 1981 yn Ewrop a Sierra 1983, yn ogystal â modelau'r Ka, Fiesta, Puma, Cougar, a Galaxy.

Goruchwyliodd Parry-Jones ddatblygiad cynnyrch ar gyfer cerbydau Ford ledled y byd, yn ogystal â dyluniad, ymchwil a thechnoleg cerbydau. Fel Prif Swyddog Technegol, adroddodd i fwrdd cyfarwyddwyr y cwmni ar faterion technegol, gan arwain staff technegol o 30,000 o beirianwyr, gwyddonwyr, dylunwyr a gweithwyr busnes proffesiynol yng Ngogledd America, Ewrop, America Ladin a rhanbarth Asia-Môr Tawel, gan gynnwys brandiau Ford, Lincoln, Jaguar, Volvo, Land Rover, ac Aston Martin.

Yn gyfrifol am fentrau diogelwch cynnyrch ac amgylcheddol yn Ford, roedd ei waith yn cynnwys gwaith ar ymateb y cwmni i broblemau a gododd trwy eu defnydd o deiars Firestone ar Ford Explorer SUVs. Disgrifiodd hwn fel ei gyfnod anoddaf fel peiriannydd. "Mae'n debyg fy mod i wedi colli hanner pwys dros y cyfnod hwnnw oherwydd ei bod hi mor ddwys. Dysgais lawer o hynny. Yn bennaf oll dysgais bŵer dadansoddiad peirianyddol trwyadl iawn wrth achub bywydau."

Awgrymodd Parry-Jones fod "adeiladu *supercar* yn llawer haws na chreu car rhagorol i'r miliynau." Galwodd Edmunds.com Parry-Jones yn "driving dynamics guru"  a galwodd Autocar ef yn "un o brif beirianwyr modurol y byd."

Bu farw ar ôl damwain gyda thractor yn Abermaw.

Hanes personol a phroffesiynol
------------------------------

 Ford Focus Mk1 4-drws
Yn enedigol o Fangor, ac yn un o ddisgynyddion gweithiwr chwarel llechi yng ngogledd Cymru, cafodd Parry-Jones y syniad o ddod yn beiriannydd modurol ar ôl gweld Rali RAC (Rally GB bellach) yn pasio trwy'r goedwig ger ei cartref plentyndod.

Ymunodd Parry-Jones gyda adran datblygu cynnyrch Ford ym 1969 fel hyfforddai israddedig, a dyfarnwyd gradd anrhydedd dosbarth cyntaf mewn Peirianneg Fecanyddol iddo o Brifysgol Salford, Manceinion ym 1973. Fe'i penodwyd yn Rheolwr Rhaglenni Car Bach ym 1982 ac fe'i enwyd yn Beiriannydd Gweithredol Ymchwil Dechnolegol Ford yn Ewrop ym 1985, cyn ychwanegu cyfrifoldeb am Gysyniadau Cerbydau flwyddyn yn ddiweddarach.

Yn rhugl yn Saesneg ac Almaeneg roedd profiad rhyngwladol Parry-Jones yn cynnwys aseiniad fel Cyfarwyddwr Peirianneg Cysyniadau Cerbydau yn yr Unol Daleithiau ym 1988, cyn bod yn gyfrifol am Weithrediadau Gweithgynhyrchu yn ffatri Ford yn Cologne, yr Almaen, ym 1990. Ymddeolodd o Ford yn 2007, ar ôl 38 mlynedd gyda'r cwmni.

Tra yn Ford, cafodd Parry-Jones ei ganlyn gan Ferdinand Piëch i arwain y grŵp datblygu cynnyrch yn Volkswagen AG.

Ar ôl ymddeol o Ford, bu Parry-Jones yn cynghori ar faterion polisi. Cynghorodd Lywodraeth Cymru ar seilwaith datblygu economaidd, trafnidiaeth, ynni a TG. Gweithiodd hefyd gyda'r llywodraeth ganolog, gan gynnwys yr Adran Busnes, Arloesi a Sgiliau (BIS), lle cadeiriodd y Tîm Arloesi a Thwf Modurol newydd ac yna Cyngor Modurol y DU sy'n cefnogi'r diwydiant modurol ym Mhrydain.

Ym mis Gorffennaf 2012, daeth Parry-Jones yn gadeirydd Network Rail, swydd a gadwodd am bron i dair blynedd. Roedd yn gadeirydd anweithredol ar Kelda Group, yn gyfarwyddwr anweithredol ar GKN plc a Cosworth Group Holdings ac yn aelod o gyngor yr Academi Beirianneg Frenhinol a Phrifysgol Bangor.

Roedd Parry-Jones yn gefnogwr rygbi, ar ôl chwarae fel bachgen ysgol.

Prawf 50 metr
-------------

Wrth ddatblygu dynameg ceir, daeth Parry-Jones yn adnabyddus am awgrymu y gellid dysgu llawer iawn am ddeinameg cerbyd o fewn **Prawf 50 Metr** syml, yn hytrach na phrofi'r cerbyd ar gyflymder uchaf, mynnodd Parry-Jones fod peirianwyr yn gyrru yn araf iawn am 50 metr, gan synhwyro cynildeb dynameg y cerbyd. Awgrymodd "y gallai peiriannydd ddysgu mwy o'r prawf 50-metr na lapiau ar y terfyn o amgylch y trac."

Cydnabodd Parry-Jones y gyrrwr rasio Syr Jackie Stewart am ddylanwadu ar ei ddull o brofi ceir, gan ddweud "Roedd Jackie yn hynod gynorthwyol a dylanwadol gyda fy null gweithredu. Nid yw'n beiriannydd felly ni all drwsio ceir, ond gall dynnu gwybodaeth am ymddygiad car mewn ffordd hynod fanwl a gwych."

Amgylcheddaeth
--------------

Roedd Parry-Jones yn croesawu mentrau amgylcheddol. Mewn araith yn 2000 i Gymdeithas y Peirianwyr Modurol yn The Greenbrier, dywedodd Parry-Jones, "Yr hyn y mae ein cymdeithas am inni ei wneud yw dyfeisio'r dechnoleg i wneud cludiant personol, preifat yn gynaliadwy. Mae pobl yn disgwyl i beirianwyr wneud y peth iawn. Mae fel pe baem wedi cymryd rhyw fath o lw Hippocrataidd. Ac mae ein proffesiwn wedi bod o gwmpas bron cyhyd â meddygaeth ei hun."

Gwobrau
-------

Enwyd Parry-Jones yn Ddyn y Flwyddyn ym 1994 gan y cyhoeddiad Prydeinig Autocar ac ym 1997 gan Automobile Magazine.

Yn 2001, derbyniodd y Wobr Golden Gear am Gyflawniad Modurol Eithriadol gan Gymdeithas Gwasg Modurol Washington, ac fe’i hanrhydeddwyd fel Gwladweinydd Marchnata’r Flwyddyn gan Weithredwyr Gwerthu a Marchnata Detroit.

Roedd yn Gymrawd yn yr Academi Beirianneg Frenhinol ac yn Sefydliad y Peirianwyr Mecanyddol.

Yn 2004 fe'i gwnaed yn Gymrawd Anrhydeddus y Gymdeithas Ystadegol Frenhinol i gydnabod ei waith arloesol wrth gymhwyso dulliau ystadegol i beirianneg ceir. Fe'i penodwyd yn CBE yn Anrhydeddau Blwyddyn Newydd 2005 am wasanaethau i'r diwydiant ceir.

Yn 2005 derbyniodd Parry-Jones Gymrodoriaeth er Anrhydedd gan ei Brifysgol 'gartref' Cymru yn nhref Gogledd Cymru.

Ym 1995 dyfarnwyd Doethuriaeth er Anrhydedd iddo gan Brifysgol Loughborough i gydnabod ei gyfraniadau rhagorol i'r diwydiant moduron ac addysg beirianneg. Roedd hefyd yn Athro Gwadd ac yn Gymrawd yn y brifysgol.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "PROFESSOR RICHARD PARRY-JONES director information. Free director information. Director id 907187095". *Company Check*. Cyrchwyd 17 April 2021.
2. ↑  "Former Ford engineering boss Richard Parry-Jones dies". *Autocar*. Cyrchwyd 17 Ebrill 2021.
3. 1 2  *Teyrngedau wedi marwolaeth cyn-bennaeth Ford, Richard Parry-Jones ar ôl damwain tractor*  , Golwg360, 17 Ebrill 2021.
4. 1 2 3  "Q&A: Richard Parry-Jones, Ford Motor Company, Group Vice President – Global Product Development and Chief Technical Officer". Autocar, 27 February 2005. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2010-08-12. Cyrchwyd 2021-04-17.
5. 1 2 3 4 5 6  "Uber-Engineer Richard Parry-Jones To Retire From Ford" (yn Saesneg). Edmunds.com. 19 Hydref 2007.
6. 1 2  "Ford's Parry-Jones Retires" (yn Saesneg). Edmunds.com, Auto Observer, 19 October 2007.
7. 1 2 3 4 5  "Not The Retiring Type" (yn Saesneg). Ingenia. Medi 2012. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-09-24. Cyrchwyd 2021-04-17.
8. ↑  "2002 Best Small Car – Ford Focus". Automobile Magazine Online, 3 July 2002. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-02-22. Cyrchwyd 2021-04-17.
9. ↑  "180mpg hatch by 2050" (yn Saesneg). Autocar. 24 Gorffennaf 2008. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-02-22. Cyrchwyd 2021-04-17.
10. 1 2 3 4 5 6 7  "FORD'S PARRY-JONES MADE HONORARY FELLOW OF HIS HOME TOWN UNIVERSITY" (yn Saesneg). Ford Press Release. 26 Gorffennaf 2005. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-03-20. Cyrchwyd 2021-04-17.
11. 1 2  "Richard Parry-Jones" (yn Saesneg). Cranfield University, Honorary Graduate.[*dolen marw*]
12. ↑  "Network Rail upgrade delayed by government" (yn Saesneg). BBC. 25 Mehefin 2015. Cyrchwyd 25 Mehefin 2015.
13. ↑  "Life in the Motor Industry -Richard Parry-Jones" (yn Saesneg). Cyrchwyd 17 Ebrill 2021.
14. ↑  "Loughborough University staff – Aeronautical and Automotive Engineering Dept" (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2013-04-06. Cyrchwyd 2021-04-17.


[[Categori:Peirianwyr Cymreig]