recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Glöyn byw sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **glesyn serennog**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **gleision serennog**; yr enw Saesneg yw *Silver-studded Blue*, a'r enw gwyddonol yw *Plebejus argus*. Yng ngwledydd Prydain mae hi bellach yn eitha prin gan fod ei chynefin wedi cael ei ddifa dros y blynyddoedd.

Lliw
----

Mae'r sêr yn enw i'w gweld oherwydd y smotiau arian-metalig glas sydd i'w canfod ar isadain ei adenydd ôl. Lliw'r fenyw ydy brown tywyll gyda smotiau oren ar ymylon ei hadenydd, gydag ychydig o las arni mewn rhai ardaloedd.

Cynefin
-------

Ei hoff gynefin yw rhostiroedd a gweundiroedd, yn enwedig caeau ar dir calchog a thywynnau glan y môr. Ar wahân i dde Lloegr, fe'i ceir yn Norfolk, Suffolk, Dyfnaint, Cernyw a Chymru. Mae'n eithaf llewyrchus yn Ewrop ac Asia - hyd at Japan.

Gleision serennog yn paru ar y Gogarth, Gwynedd, gan Elun Williams.

Bwyd
----

Ei hoff fwydydd yw Grug *Calluna vulgaris*, *Erica cinerea*, *Erica tetralix* a gwahanol fath o eithin: *Ulex*. Ar weundiroedd: *Lotus corniculatus*, *Helianthemum nummularium*, *Hippocrepis comosa* a Teim *Thymus serpyllum*.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r glesyn serennog yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Arddangosfwrdd mewn amgueddfa

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Plebejus argus***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
2. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
Monocotyledon a phlanhigyn blodeuol yw **Hesgen lwytgoch** sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu *Cyperaceae*. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw *Carex saxatilis* a'r enw Saesneg yw *Russet sedge*. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Hesgen Lwytgoch.

Mae'r planhigyn hwn yn tarddu o Asia a throfannau De America. O ran ffurf, mae'n eithaf tebyg i wair, glaswellt neu frwyn, ond y prif nodwedd sy'n eu gwahaniaethu yw bonyn y planhigyn. Mae gan y bonion hyn - o'u croes-dorri - siap triongl ac mae'r dail yn sbeiralu mewn tair rheng - dwy sydd gan wair.

Gweler hefyd
------------

* Y Bywiadur Gwefan Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gerddi Kew; adalwyd 21 Ionawr 2015
2. ↑  "*Grasslike non-grasses* ".
3. ↑  Peter W. Ball, A. A. Reznicek & David F. Murray. "210. Cyperaceae Jussieu". In *Flora of North America Editorial Committee* (gol.). Magnoliophyta: Commelinidae (in part): Cyperaceae. Flora of North America. **23**. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515207-4.

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Hesgen lwytgoch***
Monocotyledon a phlanhigyn blodeuol yw **Hesgen bengron** sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu *Cyperaceae*. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw *Carex pilulifera* a'r enw Saesneg yw *Pill sedge*. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Hesgen Bengron.

Mae'r planhigyn hwn yn tarddu o Asia a throfannau De America. O ran ffurf, mae'n eithaf tebyg i wair, glaswellt neu frwyn, ond y prif nodwedd sy'n eu gwahaniaethu yw bonyn y planhigyn. Mae gan y bonion hyn - o'u croes-dorri - siap triongl ac mae'r dail yn sbeiralu mewn tair rheng - dwy sydd gan wair.

Gweler hefyd
------------

* Y Bywiadur Gwefan Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gerddi Kew; adalwyd 21 Ionawr 2015
2. ↑  "*Grasslike non-grasses* ".
3. ↑  Peter W. Ball, A. A. Reznicek & David F. Murray. "210. Cyperaceae Jussieu". In *Flora of North America Editorial Committee* (gol.). Magnoliophyta: Commelinidae (in part): Cyperaceae. Flora of North America. **23**. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515207-4.

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Hesgen bengron***
Mae **Glas Tulaichean - Creag Bhreac** yn gopa mynydd a geir ar y daith o Pitlochry i Braemar a Blairgowrie yn Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NO070742. Y fam-fynydd yw Glas Tulaichean.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cigfachwr gyddfddu** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cigfachwyr gyddfddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cracticus nigrogularis***; yr enw Saesneg arno yw *Black-throated butcher bird*. Mae'n perthyn i deulu'r Cigfachwyr (Lladin: *Cracticidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. nigrogularis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r cigfachwr gyddfddu yn perthyn i deulu'r Cigfachwyr (Lladin: *Cracticidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cigfachwr cefnddu | Cracticus mentalis |  |
|
| Cigfachwr gyddfddu | Cracticus nigrogularis |  |
|
| Cigfachwr llwyd | Cracticus torquatus |  |
|
| Cigfachwr penddu | Cracticus cassicus |  |
|
| Cigfachwr tinwyn | Cracticus louisiadensis |  |
|
| Clochbioden ddu | Strepera fuliginosa |  |
|
| Clochbioden fraith | Strepera graculina |  |
|
| Clochbioden gefnddu | Gymnorhina tibicen |  |
|
| Clochbioden lwyd | Strepera versicolor |  |
|
| Tarianbig yr iseldir | Peltops blainvillii |  |
|
| Tarianbig yr ucheldir | Peltops montanus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cigfachwr gyddfddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Etholaeth seneddol yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, yw **Great Yarmouth**. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Great Yarmouth yn NorfolkEtholaeth Great Yarmouth yn Norfolk
* Norfolk yn LloegrNorfolk yn Lloegr

Crëwyd yr etholaeth fel bwrdeistref seneddol yn 1295, a hyd at 1868 dychwelodd ddau aelod seneddol. Fe'i difreiniwyd gan Ddeddf Diwygio 1867 ond cafodd ei ail-greu ar gyfer etholiad cyffredinol 1885 fel etholaeth a ddychwelodd un AS. Rhwng 1950 a 1983 disodlwyd y fwrdeistref gan Etholaeth Sirol Yarmouth. Wedyn, ailenwyd yr etholaeth yn Great Yarmouth ac roedd ei ffiniau'n cyd-daro â ffiniau awdurdod lleol Bwrdeistref Great Yarmouth. Mae wedi aros yn ddigyfnewid ers hynny.

Aelodau Seneddol
----------------

Ar ôl 1983

* 1983–1997: Michael Carttiss (Ceidwadol)
* 1997–2010: Tony Wright (Llafur)
* 2010–presennol: Brandon Lewis (Ceidwadol)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Nwyrain Lloegr**

Basildon a Billericay **·** 
Bedford **·** 
Braintree **·** 
Brentwood ac Ongar **·** 
Broadland **·** 
Broxbourne **·** 
Bury St Edmunds **·** 
Caergrawnt **·** 
Canol Norfolk **·** 
Canol Suffolk a Gogledd Ipswich **·** 
Canol Swydd Bedford **·** 
Castle Point **·** 
Clacton **·** 
Colchester **·** 
Chelmsford **·** 
De Basildon a Dwyrain Thurrock **·** 
De Luton **·** 
De Norfolk **·** 
De Norwich **·** 
De Suffolk **·** 
De Swydd Gaergrawnt **·** 
De-ddwyrain Swydd Gaergrawnt **·** 
De-orllewin Norfolk **·** 
De-orllewin Swydd Bedford **·** 
De-orllewin Swydd Hertford **·** 
Fforest Epping **·** 
Gogledd Luton **·** 
Gogledd Norfolk **·** 
Gogledd Norwich **·** 
Gogledd-ddwyrain Swydd Bedford **·** 
Gogledd-ddwyrain Swydd Gaergrawnt **·** 
Gogledd-ddwyrain Swydd Hertford **·** 
Gogledd-orllewin Norfolk **·** 
Gogledd-orllewin Swydd Gaergrawnt **·** 
Gorllewin Southend **·** 
Gorllewin Suffolk **·** 
Great Yarmouth **·** 
Harlow **·** 
Harwich a Gogledd Essex **·** 
Hemel Hempstead **·** 
Hertford a Stortford **·** 
Herstmere **·** 
Hitchin a Harpenden **·** 
Huntingdon **·** 
Ipswich **·** 
Maldon **·** 
Peterborough **·** 
Rayleigh a Wickford **·** 
Rochford a Dwyrain Southend **·** 
Saffron Walden **·** 
St Albans **·** 
Stevenage **·** 
Suffolk Arfordirol **·** 
Waveney **·** 
Thurrock **·** 
Watford **·** 
Welwyn Hatfield **·** 
Witham
Monocotyledon a phlanhigyn blodeuol yw **Hesgen fain** sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu *Cyperaceae*. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw *Carex lasiocarpa* a'r enw Saesneg yw *Slender sedge*. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Hesgen Fain.

Mae'r planhigyn hwn yn tarddu o Asia a throfannau De America. O ran ffurf, mae'n eithaf tebyg i wair, glaswellt neu frwyn, ond y prif nodwedd sy'n eu gwahaniaethu yw bonyn y planhigyn. Mae gan y bonion hyn - o'u croes-dorri - siap triongl ac mae'r dail yn sbeiralu mewn tair rheng - dwy sydd gan wair.

Gweler hefyd
------------

* Y Bywiadur Gwefan Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gerddi Kew; adalwyd 21 Ionawr 2015
2. ↑  "*Grasslike non-grasses* ".
3. ↑  Peter W. Ball, A. A. Reznicek & David F. Murray. "210. Cyperaceae Jussieu". In *Flora of North America Editorial Committee* (gol.). Magnoliophyta: Commelinidae (in part): Cyperaceae. Flora of North America. **23**. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515207-4.

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Hesgen fain***
Mae **Glas Tulaichean - Carn Dallaig** yn gopa mynydd a geir ar y daith o Pitlochry i Braemar a Blairgowrie yn Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NO017750. Y fam-fynydd yw Glas Tulaichean.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Bardd, hynafiaethydd, ac achyddwr oedd **Owen Gruffydd** (c. 1643 - Rhagfyr, 1730). Yn enedigol o blwyf Llanystumdwy, Eifionydd, Gwynedd, canai ar y mesurau caeth a'r mesurau rhydd fel ei gilydd a daeth yn fardd poblogaidd yn ei ddydd. Cyhoeddwyd rhai o'i gerddi yn *Blodeu-gerdd Cymry* (1759).

Bywgraffiad
-----------

Ganed y bardd yn 1643 (fe ymddengys). Yn ôl un traddodiad roedd yn fab perth a llwyn i offeiriad lleol. Roedd yn wehydd o ran ei grefft. Aeth yn ddall yn ystod ei oes. Bu fyw trwy amseroedd tymhestlus iawn, gyda Rhyfel Cartref Lloegr a'r Adferiad yn tarfu ar fywyd y Cymry ym mob rhan o'r wlad. Fe'i claddwyd ym mynwent eglwys plwyf Llanystumdwy ar 6 Rhagfyr 1730, yn henwr o oedran barchus yn yr oes honno, tua 87 oed.

Gwaith llenyddol
----------------

Fel bardd ar y mesurau caeth a ganodd gywyddau ac awdlau i rai o brif deuluoedd Arfon, Llŷn, Eifionydd a Meirionnydd, yr oedd i ryw raddau yn parhau â thraddodiad Beirdd yr Uchelwyr, er nad oedd yn fardd proffesiynol fel y cyfryw. Ond roedd yn fwy adnabyddus yng ngogledd Cymru ar droad y 18g am ei gerddi ar y mesurau rhydd, yn enwedig ei garolau duwiol a moseol.

Llyfryddiaeth
-------------

Cyhoeddwyd rhai o gerddi'r bardd yn y blodeugerddi,

* *Carolau a Dyriau Duwiol* (1688)
* *Blodeu-gerdd Cymry* (1759)

Golygwyd detholiad o'i waith gan O. M. Edwards:

* *Gwaith Owen Gruffydd* (Cyfres y Fil, 1904)

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  O. M. Edwards (gol.), *Gwaith Owen Gruffydd* (Cyfres y Fil, 1904), rhagymadrodd.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
Lleoliad Grindavík
Pentref pysgota ar Reykjanesskagi, Penrhyn Ddeheuol Gwlad yr Iâ, yw **Grindavík**. Mae'r rhan fwyaf o'i phoblogaeth yn gweithio yn y diwydiant pysgota. Mae sba geothermaidd y Lagŵn Glas wedi ei lleoli 3 mile (4.8 km)
 o ganol y dref. Poblogaeth y dref yw 3,023.

Yngannu Grindavík

Hanes
-----

Grindavík o'r de
Sonia'r Landnámabók ("Llyfr y Gwladychu") fod 2 ymsefydlwr Llychlynaidd, Molda-Gnúpur Hrólfsson a Þórir Haustmyrkur Vígbjóðsson, wedi cyrraedd ardal Reykjanes tua'r flwyddyn 934. Ymsefydlodd Þórir yn Selvogur, a Krísuvík a Molda-Gnúpur yn Grindavík.

Sefydlodd meibion Moldar-Gnúpur dri canolfan; Þórkötlustaðahverfi, Járngerðarstaðarhverfi a Staðarhverfi. Mae'r Grindavik gyfoes wedi ei lleoli, gan fwyaf, yn lle roedd Járngerðarstaðarhverfi.

Mae gwreiddiau'r bwrdeisdref i'w canfod ym mhenderfyniad Einar Einarsson i symud yno i adeiladu a rhedeg siop yn 1897. Yn ystod y cyfnod hwnnw, roedd poblogaeth y dref oddeutu 360.

Mae pysgota wedi bod yn rhan annatod o fywyd pobl Grindavik's er gwaethaf ei pheryglon. Ond gwellodd diogelwch y pysgotwyr a hwylustod y gwaith gydag agor glanfa newydd yn Hópið yn 1939. Ers 1950 gwelwyd datblygiadau sylweddol yn y diwydiant bysgota. Datganwyd Grindavík yn fwrdeistref yn 1974.

EGrindavíkurkirkja

Nodweddion
----------

Grindavik
* Lleolir Y Lagŵn Glas (Islandeg: *Bláa Lónið*) rhyw 3 km i'r gogledd o'r dref. Mae'r lagŵn yn ganolfan sba geothermal enwog sy'n defnydio dŵr mineral a phoeth o orsaf ynni Svartsengi ger llaw.
* Ungmennafélag Grindavíkur (Umfg) yw clwb chwraeon y dref ac mae'n cynnwys stadiwn Grindavíkurvöllur.
* Mae Pont Rhwng y Cyfandiroedd (cynt, Leif Lwcus) sy'n ymestyn ar draws dyffryn hollt Álfagjá ger llaw. Dyma'r dyffryn sydd ar y ffin rhwng platiau tectonaidd Ewrasia a Gogledd America. Fe'i hadeiladwyd yn 2002 ac mae wedi ei henwi ar ôl Leif Eriksson, a deithiodd o Ewrop i Ogledd America bron 500 mlynedd cyn Columbus.
* Mae Amgueddfa Pysgod Hallt Gwlad yr Iâ yn y dref. Fe'i hagorwyd yn 2002 ac mae'n adrodd hanes y diwydiant pysgota ac halltu penfras a physgod eraill a'i phwysigrwydd i economi'r wlad dros y canrifoedd.

Gefailldrefi
------------

* Y Ffindir Rovaniemi, Y Ffindir
* Portiwgal Ílhavo, Portiwgal
* Denmarc Hirtshals, Denmarc
* Sweden Piteå Municipality|Piteå, Sweden
* Y Deyrnas Unedig Penistone, Lloegr
* Ffrainc Jonzac, Ffrainc

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Iceland Review*. H.J. Hamar. 2005.

Dolenni allanol
---------------

Gwefan Bwrdeisdref Grindavík
Monocotyledon a phlanhigyn blodeuol yw **Hesgen flewog** sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu *Cyperaceae*. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw *Carex hirta* a'r enw Saesneg yw *Hairy sedge*. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Hesgen Flewog.

Mae'r planhigyn hwn yn tarddu o Asia a throfannau De America. O ran ffurf, mae'n eithaf tebyg i wair, glaswellt neu frwyn, ond y prif nodwedd sy'n eu gwahaniaethu yw bonyn y planhigyn. Mae gan y bonion hyn - o'u croes-dorri - siap triongl ac mae'r dail yn sbeiralu mewn tair rheng - dwy sydd gan wair.

Gweler hefyd
------------

* Y Bywiadur Gwefan Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gerddi Kew; adalwyd 21 Ionawr 2015
2. ↑  "*Grasslike non-grasses* ".
3. ↑  Peter W. Ball, A. A. Reznicek & David F. Murray. "210. Cyperaceae Jussieu". In *Flora of North America Editorial Committee* (gol.). Magnoliophyta: Commelinidae (in part): Cyperaceae. Flora of North America. **23**. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515207-4.

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Hesgen flewog***
Mae **Glas Bheinn Mhor - Meall nan Tri Tighearnan** yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Etive i Glen Lochy yn Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN145425. Ceir carnedd ar y copa. Enw'r fam-fynydd yw Glas Bheinn Mhor.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr copaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-05 yn y Peiriant Wayback.
* ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Etholaeth seneddol yng Ngorllewin Swydd Efrog, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, yw **Halifax**. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Halifax yng Ngorllewin Swydd EfrogEtholaeth Halifax yng Ngorllewin Swydd Efrog
* Gorllewin Swydd Efrog yn LloegrGorllewin Swydd Efrog yn Lloegr

Crëwyd yr etholaeth fel etholaeth fwrdeistrefol yn 1832.

Aelodau Seneddol
----------------

ar ôl 1918

* 1918–1928: John Henry Whitley (Rhyddfrydol, wedyn Llefarydd)
* 1928–1931: Arthur Longbottom (Llafur)
* 1931–1945: Gilbert Gledhill (Ceidwadol)
* 1945–1955: Dryden Brook (Llafur)
* 1955–1964: Maurice Macmillan (Ceidwadol)
* 1964–1983: Shirley Summerskill (Llafur)
* 1983–1987: Roy Galley (Ceidwadol)
* 1987–2005: Alice Mahon (Llafur)
* 2005–2015 Linda Riordan (Llafur)
* 2015–presennol: Holly Lynch (Llafur)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Swydd Efrog a'r Humber**

Batley a Spen **·** 
Beverley a Holderness **·** 
Brigg a Goole **·** 
Calder Valley **·** 
Canol Barnsley **·** 
Canol Doncaster **·** 
Canol Efrog **·** 
Canol Leeds **·** 
Canol Sheffield **·** 
Cleethorpes **·** 
Colne Valley **·** 
De Bradford **·** 
De-ddwyrain Sheffield **·** 
Dewsbury **·** 
Don Valley **·** 
Dwyrain Barnsley **·** 
Dwyrain Bradford **·** 
Dwyrain Kingston upon Hull **·** 
Dwyrain Leeds **·** 
Dwyrain Swydd Efrog **·** 
Efrog Allanol **·** 
Elmet a Rothwell **·** 
Gogledd Doncaster **·** 
Gogledd Kingston upon Hull **·** 
Gogledd-ddwyrain Leeds **·** 
Gogledd-orllewin Leeds **·** 
Gorllewin Bradford **·** 
Gorllewin Kingston upon Hull a Hessle **·** 
Gorllewin Leeds **·** 
Great Grimsby **·** 
Halifax **·** 
Haltemprice a Howden **·** 
Harrogate a Knaresborough **·** 
Hemsworth **·** 
Huddersfield **·** 
Keighley **·** 
Morley ac Outwood **·** 
Normanton, Pontefract a Castleford **·** 
Penistone a Stocksbridge **·** 
Pudsey **·** 
Richmond (Swydd Efrog) **·** 
Rother Valley **·** 
Rotherham **·** 
Scarborough a Whitby **·** 
Scunthorpe **·** 
Selby ac Ainsty **·** 
Sheffield Brightside a Hillsborough **·** 
Sheffield Hallam **·** 
Sheffield Heeley **·** 
Shipley **·** 
Skipton a Ripon **·** 
Thirsk a Malton **·** 
Wakefield **·** 
Wentworth a Dearne
Mae **Glas Tulaichean - Meall Uaine** yn gopa mynydd a geir ar y daith o Pitlochry i Braemar a Blairgowrie yn Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NO110674. Y fam-fynydd yw Glas Tulaichean.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Is-Marilyn, Corbett Top of Munro a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-05 yn y Peiriant Wayback.
* ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Llenor Cymraeg, saer a hynafiaethydd Cymreig oedd **Owen Gethin Jones** neu "**Gethin**" (1 Mai 1816 – 29 Ionawr 1883). Roedd yn frodor o blwyf Penmachno (Bro Machno, Sir Conwy).

Bywgraffiad
-----------

Ganed Gethin ar 1 Mai 1816 yn Tyn-y-cae, Penmachno, yn fab i Owen a Grace Jones. Saer maen oedd ei dad. Dysgodd Gethin grefft ei dad ond yn nes ymlaen bu'n saer coed am gyfnod ac wedyn daeth yn adeiladydd. Priododd yn 1843 ac yn 1852 prynodd fferm Tyddyn Cethin. Ffynnodd fel amaethwr, crefftwr a chontractor. Bu farw ar y 29 o Ionawr 1883, flwyddyn ar ôl cael ei barlysu (canlyniad cael strôc, mae'n debyg).

Llenor a hynafiaethydd
----------------------

Roedd Gethin yn fardd eisteddfodol brwdfrydig ond fe'i cofir heddiw fel hynafiaethydd ac fel hanesydd lleol, ac yn enwedig am ei draethodau ar hanes plwyfi Penmachno, Ysbyty Ifan, a Dolwyddelan. Cyhoeddwyd detholiad o'i waith yn 1884, blwyddyn ar ôl ei farw.

Llyfryddiaeth
-------------

Cyhoeddiadiau
* *Gweithiau Gethin* (1884). Gyda 'byr-gofiant' iddo.

Astudiaeth
* Vivian Parry Williams, *Owen Gethin Jones - Ei Fywyd a'i Feiau* (Gwasg Carreg Gwalch, 2000)

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  Y Bywgraffiadur Cymreig, gwefan Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Owen Gethin Jones***

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* VIAF: 14271917
* LCCN: nb2001014405

 |
Pabi gwyn a adawyd ar Gofeb Waitati, Seland Newydd, ar Sul y Cofio, 2009.
Mae'r **pabi gwyn** yn cael ei ddefnyddio i gofio'r rhai a fu farw ar faes y gad, ac fel symbol o heddwch a heddychiaeth. Cafodd ei greu mewn ymateb i'r **pabi coch** gan rai oedd yn teimlo bod cysylltiad rhy agos rhwng y pabi coch a'r lluoedd arfog, a'i fod yn cael ei ddefnyddio i glodfori rhyfelgarwch ac i gyfiawnhau rhyfela yn y cyfnod modern. Nid dim ond milwyr sy'n cael eu cofio drwy'r pabi gwyn, ond pawb sydd wedi marw oherwydd rhyfel. Mae'r gair 'hedd' wedi ei ysgrifennu yng nghanol y pabi gwyn; mae gwisgo pabi gwyn yn arwydd o wrthwynebiad i ryfel.

Mae'r pabi gwyn, fel y pabi coch, yn fater dadleuol. Mae rhai'n ei weld fel ymosodiad ar filwyr sy'n aberthu eu bywydau mewn rhyfel. Pan oedd yn Brif Weinidog Prydain, mynegodd Margaret Thatcher "atgasedd" at y pabi gwyn.

Gweler hefyd
------------

* Pabi coch, symbol coffa

Dolenni allanol
---------------

* Gwybodaeth am y pabi gwyn ar wefan Cymdeithas y Cymod Archifwyd 2016-03-05 yn y Peiriant Wayback.
* (Saesneg) Gwefan Pabi Gwyn yr Undeb Llw Heddwch
Agwedd o hanes cyfreithiol Cymru yw **hanes cyfansoddiadol Cymru** sy'n ymwneud â statws cyfansoddiadol y wlad. Heddiw mae Cymru yn rhan o'r Deyrnas Unedig ac felly heb gyfansoddiad ysgrifenedig cyfundrefnol, ond cyfansoddiad sydd yn gymysgedd o ddeddfau, cytundebau, cyfraith gyffredin, a thraddodiadau. Mae gan Gymru gynulliad deddfwriaethol a llywodraeth ddatganoledig, ond nid yw'r rhain yn llwyr annibynnol ar lywodraeth y Deyrnas Unedig.

Yr Oesoedd Canol
----------------

* Teyrnasoedd Cymru
* Tywysogaeth Cymru
* Statud Rhuddlan

Teyrnas Lloegr
--------------

Wedi marwolaeth Llywelyn ap Gruffudd ym 1282, daeth Cymru dan reolaeth Brenin Lloegr, er nad oedd yn rhan o Deyrnas Lloegr. Ymgorfforwyd Cymru yn rhan gyfreithiol o Deyrnas Lloegr gan Y Deddfau Uno 1536 a 1543. Yn ôl Deddf Cymru a Berwick 1746, byddai unrhyw ddeddfau fyddai'n cael eu pasio ar gyfer Lloegr o hynny ymlaen hefyd yn weithredol yng Nghymru a Berwick-upon-Tweed. Ebai William Ewart Gladstone, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig yn y 19g, "*The distinction between England and Wales is totally unknown to our constitution.*".

Datblygiadau yn yr 20g
----------------------

   *Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu at yr adran hon.*

Datganoli
---------

* Deddf Llywodraeth Cymru 1998
* Deddf Llywodraeth Cymru 2006

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) "Wales’s constitutional position within the UK[*dolen marw*]", Sefydliad Materion Cymreig. Adalwyd ar 12 Mai 2018.
Etholaeth seneddol yn Llundain Fwyaf, Lloegr, yw **Gogledd Westminster** (Saesneg: *Westminster North*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Gogledd Westminster yn Llundain FwyafEtholaeth Gogledd Westminster yn Llundain Fwyaf
* Llundain Fwyaf yn LloegrLlundain Fwyaf yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 2010.

Aelodau Seneddol
----------------

* 2010–presennol: Karen Buck (Llafur)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Llundain Fwyaf**

Barking **·** Battersea **·** Beckenham **·** Bermondsey a Hen Southwark **·** Bethnal Green a Bow **·** Bexleyheath a Crayford **·** Brentford ac Isleworth **·** Bromley a Chislehurst **·** Camberwell a Peckham **·** Canol Brent **·** Canol Croydon **·** Canol Ealing ac Acton **·** Carshalton a Wallington **·** Chelsea a Fulham **·** Chingford a Woodford Green **·** Chipping Barnet **·** Dagenham a Rainham **·** De Croydon **·** De Hackney a Shoreditch **·** De Ilford **·** De Islington a Finsbury **·** Dinasoedd Llundain a Westminster **·** Dulwich a Gorllewin Norwood **·** Dwyrain Harrow **·** Dwyrain Lewisham **·** Ealing, Southall **·** East Ham **·** Edmonton **·** Eltham **·** Enfield Southgate **·** Erith a Thamesmead **·** Feltham a Heston **·** Finchley a Golders Green **·** Gogledd Brent **·** Gogledd Croydon **·** Gogledd Ealing **·** Gogledd Enfield **·** Gogledd Hackney a Stoke Newington **·** Gogledd Ilford **·** Gogledd Islington **·** Gogledd Westminster **·** Gorllewin Harrow **·** Gorllewin Lewisham a Penge **·** Greenwich ac Woolwich **·** Hammersmith **·** Hampstead a Kilburn **·** Hayes a Harlington **·** Hen Bexley a Sidcup **·** Hendon **·** Holborn a St Pancras **·** Hornchurch ac Upminster **·** Hornsey a Wood Green **·** Kensington **·** Kingston a Surbiton **·** Lewisham Deptford **·** Leyton ac Wanstead **·** Mitcham a Morden **·** Orpington **·** Poplar a Limehouse **·** Putney **·** Richmond Park **·** Romford **·** Ruislip, Northwood a Pinner **·** Streatham **·** Sutton a Cheam **·** Tooting **·** Tottenham **·** Twickenham **·** Uxbridge a De Ruislip **·** Vauxhall **·** Walthamstow **·** West Ham **·** Wimbledon
Etholaeth seneddol yn Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, yw **Gogledd Milton Keynes** (Saesneg: *Milton Keynes North*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Gogledd Milton Keynes yn Swydd BuckinghamEtholaeth Gogledd Milton Keynes yn Swydd Buckingham
* Swydd Buckingham yn LloegrSwydd Buckingham yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 2010.

Aelodau Seneddol
----------------

* 2010–2019: Mark Lancaster (Ceidwadol)
* 2019–presennol: Ben Everitt (Ceidwadol)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Ne-ddwyrain Lloegr**

Aldershot **·** 
Arundel a Thwyni Deheuol **·** 
Ashford **·** 
Aylesbury **·** 
Banbury **·** 
Basingstoke **·** 
Beaconsfield **·** 
Bexhill a Battle **·** 
Bognor Regis a Littlehampton **·** 
Bracknell **·** 
Brighton Kemptown **·** 
Brighton Pavilion **·** 
Buckingham **·** 
Caergaint **·** 
Caerwynt **·** 
Canol Sussex **·** 
Crawley **·** 
Chatham ac Aylesford **·** 
Chesham ac Amersham **·** 
Chichester **·** 
Dartford **·** 
De Milton Keynes **·** 
De Portsmouth **·** 
De Thanet **·** 
De-orllewin Surrey **·** 
Dover **·** 
Dwyrain Fforest Newydd **·** 
Dwyrain Hampshire **·** 
Dwyrain Reading **·** 
Dwyrain Rhydychen **·** 
Dwyrain Surrey **·** 
Dwyrain Worthing a Shoreham **·** 
Eastbourne **·** 
Eastleigh **·** 
Epsom ac Ewell **·** 
Esher a Walton **·** 
Fareham **·** 
Faversham a Chanol Caint **·** 
Folkestone a Hythe **·** 
Gillingham a Rainham **·** 
Gogledd Milton Keynes **·** 
Gogledd Portsmouth **·** 
Gogledd Thanet **·** 
Gogledd-ddwyrain Hampshire **·** 
Gogledd-orllewin Hampshire **·** 
Gorllewin Fforest Newydd **·** 
Gorllewin Reading **·** 
Gorllewin Rhydychen ac Abingdon **·** 
Gorllewin Worthing **·** 
Gosport **·** 
Gravesham **·** 
Guildford **·** 
Hastings a Rye **·** 
Havant **·** 
Henley **·** 
Horsham **·** 
Hove **·** 
Lewes **·** 
Maidenhead **·** 
Meon Valley **·** 
Maidstone a'r Weald **·** 
Mole Valley **·** 
Newbury **·** 
Reigate **·** 
Rochester a Strood **·** 
Romsey a Gogledd Southampton **·** 
Runnymede a Weybridge **·** 
Sevenoaks **·** 
Sittingbourne a Sheppey **·** 
Slough **·** 
Southampton Itchen **·** 
Southampton Test **·** 
Spelthorne **·** 
Surrey Heath **·** 
Tonbridge a Malling **·** 
Tunbridge Wells **·** 
Wantage **·** 
Wealden **·** 
Windsor **·** 
Witney **·** 
Woking **·** 
Wokingham **·** 
Wycombe **·** 
Ynys Wyth
Pentrefan yng nghymuned Llanddewi Brefi, Ceredigion, Cymru, yw **Cockshead**. Saif ger priffordd yr A485, tua 1.5 milltir i'r gorllewin o bentref Llanddewi Brefi.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan Elin Jones (Plaid Cymru) ac yn Senedd y DU gan Ben Lake (Plaid Cymru).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  British Place Names; adalwyd 27 Rhagfyr 2021
2. ↑  Gwefan Senedd Cymru
3. ↑  Gwefan Senedd y DU

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Ceredigion**

**Trefi**  

Aberaeron  **·** Aberteifi  **·** Aberystwyth  **·** Ceinewydd  **·** Llanbedr Pont Steffan  **·** Llandysul  **·** Tregaron
  
**Pentrefi**  

Aberarth  **·** Aber-banc  **·** Aber-ffrwd  **·** Abermagwr  **·** Abermeurig  **·** Aber-porth  **·** Adpar **·** Alltyblaca  **·** Betws Bledrws  **·** Betws Ifan  **·** Betws Leucu  **·** Bethania  **·** Beulah  **·** Blaenannerch  **·** Blaenpennal  **·** Blaenplwyf  **·** Blaen-porth  **·** Y Borth **·** Bow Street  **·** Bronant  **·** Bwlch-llan  **·** Capel Bangor  **·** Capel Cynon  **·** Capel Dewi  **·** Capel Seion  **·** Caerwedros  **·** Castellhywel  **·** Cellan  **·** Cilcennin  **·** Ciliau Aeron  **·** Clarach  **·** Cnwch Coch  **·** Comins Coch  **·** Cribyn  **·** Cross Inn (1)  **·** Cross Inn (2)  **·** Cwm-cou  **·** Cwmystwyth  **·** Cwrtnewydd  **·** Dihewyd  **·** Dôl-y-bont  **·** Eglwys Fach  **·** Felinfach  **·** Y Ferwig  **·** Ffair-rhos  **·** Ffostrasol  **·** Ffos-y-ffin  **·** Ffwrnais  **·** Gartheli  **·** Goginan  **·** Y Gors  **·** Gwbert  **·** Henfynyw  **·** Henllan  **·** Horeb  **·** Llanafan  **·** Llanarth  **·** Llanbadarn Fawr  **·** Llandre  **·** Llandyfrïog  **·** Llanddeiniol  **·** Llanddewi Brefi  **·** Llanfair Clydogau  **·** Llanfarian  **·** Llanfihangel y Creuddyn  **·** Llangeitho  **·** Llangoedmor  **·** Llangrannog  **·** Llangwyryfon  **·** Llangybi  **·** Llangynfelyn  **·** Llangynllo  **·** Llanilar  **·** Llanio  **·** Llan-non  **·** Llanrhystud  **·** Llansantffraid  **·** Llanwenog  **·** Llanwnnen  **·** Llechryd  **·** Lledrod  **·** Llundain-fach  **·** Llwyncelyn  **·** Llwyndafydd  **·** Llwyn-y-groes  **·** Morfa  **·** Mwnt  **·** Nanternis  **·** Penbryn  **·** Penparc  **·** Penrhiw-llan  **·** Penrhyn-coch  **·** Penuwch  **·** Pen-y-garn  **·** Plwmp  **·** Pontarfynach  **·** Ponterwyd  **·** Pontgarreg  **·** Pontrhydfendigaid  **·** Pontrhydygroes  **·** Pontsiân  **·** Rhydlewis  **·** Rhydowen, Ceredigion  **·** Rhydyfelin  **·** Rhydypennau  **·** Salem  **·** Sarnau  **·** Southgate  **·** Swyddffynnon  **·** Synod Inn  **·** Talgarreg  **·** Tal-y-bont **·** Temple Bar **·** Trefenter  **·** Trefilan  **·** Tremain  **·** Tre-saith  **·** Tre Taliesin  **·** Troedyraur  **·** Ysbyty Ystwyth  **·** Ystrad Aeron  **·** Ystrad Meurig  **·** Ystumtuen
Mae **Gwernaffel** wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu *SSSI*) ers 15 Mehefin 1989 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 14.41 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.

Math o safle
------------

Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.

Cyffredinol
-----------

Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru (bellach 'Cyfoeth Naturiol Cymru'); Archifwyd 2014-01-01 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 25 Rhagfyr 2013

Gweler hefyd
------------

* Gwarchodfa Natur Genedlaethol
* Cymdeithas Edward Llwyd
* Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol
Etholaeth seneddol yn Llundain Fwyaf, Lloegr, yw **Gogledd Ilford** (Saesneg: *Ilford North*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Gogledd Ilford yn Llundain FwyafEtholaeth Gogledd Ilford yn Llundain Fwyaf
* Llundain Fwyaf yn LloegrLlundain Fwyaf yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 1945.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1945–1950: Mabel Ridealgh (Llafur-Cydweithredol)
* 1950–1954: Geoffrey Hutchinson (Ceidwadol)
* 1954–1974: Tom Iremonger (Ceidwadol)
* 1974–1978: Millie Miller (Llafur)
* 1978–1997: Vivian Bendall (Ceidwadol)
* 1997–2005: Linda Perham (Llafur)
* 2005–2015: Lee Scott (Ceidwadol)
* 2015–presennol: Wes Streeting (Llafur)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Llundain Fwyaf**

Barking **·** Battersea **·** Beckenham **·** Bermondsey a Hen Southwark **·** Bethnal Green a Bow **·** Bexleyheath a Crayford **·** Brentford ac Isleworth **·** Bromley a Chislehurst **·** Camberwell a Peckham **·** Canol Brent **·** Canol Croydon **·** Canol Ealing ac Acton **·** Carshalton a Wallington **·** Chelsea a Fulham **·** Chingford a Woodford Green **·** Chipping Barnet **·** Dagenham a Rainham **·** De Croydon **·** De Hackney a Shoreditch **·** De Ilford **·** De Islington a Finsbury **·** Dinasoedd Llundain a Westminster **·** Dulwich a Gorllewin Norwood **·** Dwyrain Harrow **·** Dwyrain Lewisham **·** Ealing, Southall **·** East Ham **·** Edmonton **·** Eltham **·** Enfield Southgate **·** Erith a Thamesmead **·** Feltham a Heston **·** Finchley a Golders Green **·** Gogledd Brent **·** Gogledd Croydon **·** Gogledd Ealing **·** Gogledd Enfield **·** Gogledd Hackney a Stoke Newington **·** Gogledd Ilford **·** Gogledd Islington **·** Gogledd Westminster **·** Gorllewin Harrow **·** Gorllewin Lewisham a Penge **·** Greenwich ac Woolwich **·** Hammersmith **·** Hampstead a Kilburn **·** Hayes a Harlington **·** Hen Bexley a Sidcup **·** Hendon **·** Holborn a St Pancras **·** Hornchurch ac Upminster **·** Hornsey a Wood Green **·** Kensington **·** Kingston a Surbiton **·** Lewisham Deptford **·** Leyton ac Wanstead **·** Mitcham a Morden **·** Orpington **·** Poplar a Limehouse **·** Putney **·** Richmond Park **·** Romford **·** Ruislip, Northwood a Pinner **·** Streatham **·** Sutton a Cheam **·** Tooting **·** Tottenham **·** Twickenham **·** Uxbridge a De Ruislip **·** Vauxhall **·** Walthamstow **·** West Ham **·** Wimbledon
Yr "Erdapfel" gan Martin Beheim, a wnaed rhwng 1491 a 1493, yw'r glôb hynaf y byd. Nid oedd yr Americas wedi'u cynnwys eto.*Germanisches Nationalmuseum*, Nuremberg (2006)
Model sfferigol o'r Ddaear, neu rhyw sylwedd wybrennol arall, neu o'r sffêr wybrennol yw **glôb** neu yn hynafaidd **cronnell**. Mae gan globau bwrpas tebyg i fapiau, ond yn wahanol i fapiau, nid ydynt yn ystumio'r arwyneb maent yn ei bortreadu heblaw am ei gyflwyno ar raddfa lai. Gelwir glôb o'r Ddaear yn *glôb daearol*. Mae glôb o'r sffer wybrennol yn cael ei alw'n *glôb wybrennol*.

Mae glôb yn dangos manylion ei destun. Mae glôb daearol, er enghraifft, yn dangos y tir a'r môr. Gall ddangos cenhedloedd a dinasoedd adnabyddus a'r rhwydwaith o linellau hydred a lledred. Mae gan rai gerfwedd i ddangos mynyddoedd.

Mae glôb wybrennol yn dangos sêr, a gall hefyd ddangos safleoedd gwrthrychau seryddol adnabyddus eraill. Fel arfer, bydd y sffêr wedi'i rannu yn glystyrau o sêr.

Daw'r gair "glôb" o'r gair Lladin *globus*, sy'n golygu "sffêr". Mae gan globau hanes hir. Mae'r cyfeiriad cynharaf at glôb i'w ganfod yng ngwaith Strabo, yn disgrifio Glôb Crates o gwmpas 150 CC. Y glôb hynaf yn y byd yw'r Erdapfel, a grëwyd gan Martin Behaim yn 1492. Mae'r glôb wybrennol hynaf yn y byd i'w ganfod ar ben Atlas Farnese, wedi'i gerfio yn Ymerodraeth Rufeinig yr ail ganrif.
Etholaeth seneddol yn sir seremonïol Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, yw **Gogledd Nottingham** (Saesneg: *Nottingham North*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Gogledd Nottingham yn Swydd NottinghamEtholaeth Gogledd Nottingham yn Swydd Nottingham
* Swydd Nottingham yn LloegrSwydd Nottingham yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth ym 1955.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1955–1959: James Harrison (Llafur)
* 1959–1983: Bill Whitlock (Llafur)
* 1983–1987: Richard Ottaway (Ceidwadol)
* 1987–2017: Graham Allen (Llafur)
* 2017–presennol: Alex Norris (Llafur-Cydweithredol)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Nwyrain Canolbarth Lloegr**

Amber Valley **·** 
Ashfield **·** 
Bassetlaw **·** 
Bolsover **·** 
Boston a Skegness **·** 
Bosworth **·** 
Brigg a Goole **·** 
Broxtowe **·** 
Canol Swydd Derby **·** 
Cleethorpes **·** 
Corby **·** 
Charnwood **·** 
Chesterfield **·** 
Daventry **·** 
De Caerlŷr **·** 
De Derby **·** 
De Holland a'r Deepings **·** 
De Northampton **·** 
De Nottingham **·** 
De Swydd Derby **·** 
De Swydd Gaerlŷr **·** 
De Swydd Northampton **·** 
Dwyrain Caerlŷr **·** 
Dwyrain Nottingham **·** 
Dyffrynnoedd Swydd Derby **·** 
Erewash **·** 
Gainsborough **·** 
Gedling **·** 
Gogledd Derby **·** 
Gogledd Northampton **·** 
Gogledd Nottingham **·** 
Gogledd-ddwyrain Swydd Derby **·** 
Gogledd-orllewin Swydd Gaerlŷr **·** 
Gorllewin Caerlŷr **·** 
Grantham a Stamford **·** 
Harborough **·** 
High Peak **·** 
Kettering **·** 
Lincoln **·** 
Loughborough **·** 
Louth a Horncastle **·** 
Mansfield **·** 
Newark **·** 
Rushcliffe **·** 
Rutland a Melton **·** 
Scunthorpe **·** 
Sherwood **·** 
Sleaford a Gogledd Hykeham **·** 
Wellingborough
Lleolir **Clwb Rygbi Machynlleth** yn nhref Machynlleth, Powys ac maent yn chwarae, fel rheol, yn ail neu trydydd cynghrair y gogledd - yn 2018-19, Cyngrair 3 Gogledd (*League 3 North*) o system byramid Undeb Rygbi Cymru. Mae'r gynghrair hon yn cynnwys timau o ar draws y Gogledd fel Clwb Rygbi Wrecsam, Clwb rygbi Dolgellau a Chlwb Rygbi Bro Ffestiniog. maent yn rhan o Cyngor Rygbi Gogledd Cymru.

Cit
---

* **Cartref** - crysau streipiau ar draws glas tywyll a gwyn; trwsus gwyn; sannau glas tywyll.

Trafferthion
------------

Mewn erthygl yn Ebrill 2017 yn y 'western Mail' enwyd Clwb Rygbi Machynlleth ymhlith rhestr hir o glybiau rhanbarthol Cymru oedd wedi colli pwyntiau am iddynt fethu a roi ymlaen tîm llawn ar gyfer gemau. Roedd yr erthygl yn nodi trafferthion dybryd nifer o glybiau i ganfod digon o chwaraeaewyr a'r her o ymarfer a theithio yn bell ar gyfer gemau yn ystod y tymor.

Gŵyl Rygbi 7-bob-ochr Machynlleth
---------------------------------

Mae'r clwb wedi cynnal Gŵyl Rygbi 7-bob-ochr er cof am Siôn Wyn Evans a chwaraeodd i'r Clwb. Gelwir yr ŵyl yn *Siôn Wyn Sevens*. Cynhelir hi ym mis Awst fel rheol.

Adeilad y clwb
--------------

Cafwyd tân yn adeilad y clwb ym mis Medi 2006. Credwyd i'r tân gael ei gychwyn yn fwriadol a gwnaed niwed i'r adeilad.

Mae'r adeilad clwb yn safle ar gyfer sesiynau comedi fel rhan o Ŵyl Gomedi Machynlleth flynyddol y dref. Cynhelir digwyddiadau cerddorol a nosweithiau o bob math yno gan gynnwys gig gan Candelas yn 2015.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑

Dolenni allanol
---------------

* Tudalen Facebook Clwb Rygbi Machynlleth
* Twitter @MachynllethRFC
* Instagram CR Clwb-Rygbi-Machynlleth
Etholaeth seneddol yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr, yn rhanbarth Gorllewin Canolbarth Lloegr, yw **Gogledd Walsall** (Saesneg: *Gogledd South*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Gogledd Walsall yn sir Gorllewin Canolbarth LloegrEtholaeth Gogledd Walsall yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr
* Sir Gorllewin Canolbarth Lloegr yn LloegrSir Gorllewin Canolbarth Lloegr yn Lloegr

Crëwyd yr etholaeth fel bwrdeistref seneddol ym 1955.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1955–1974: William Wells (Llafur)
* 1974–1976: John Stonehouse (Llafur)
* 1976–1979: Robin Hodgson (Ceidwadol)
* 1979–2017: David Winnick (Llafur)
* 2017–presennol: Eddie Hughes (Ceidwadol)

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yng Ngorllewin Canolbarth Lloegr**

Aldridge-Brownhills **·** 
Amwythig ac Atcham **·** 
Birmingham Edgbaston **·** 
Birmingham Erdington **·** 
Birmingham Hall Green **·** 
Birmingham Hodge Hill **·** 
Birmingham Ladywood **·** 
Birmingham Northfield **·** 
Birmingham Perry Barr **·** 
Birmingham Selly Oak **·** 
Birmingham Yardley **·** 
Bromsgrove **·** 
Burton **·** 
Caerlwytgoed **·** 
Caerwrangon **·** 
Cannock Chase **·** 
Canol Stoke-on-Trent **·** 
Canol Swydd Gaerwrangon **·** 
De Coventry **·** 
De Dudley **·** 
De Stoke-on-Trent **·** 
De Swydd Stafford **·** 
De Walsall **·** 
De-ddwyrain Wolverhampton **·** 
De-orllewin Wolverhampton **·** 
Dwyrain West Bromwich **·** 
Gogledd Dudley **·** 
Gogledd Stoke-on-Trent **·** 
Gogledd Swydd Amwythig **·** 
Gogledd Swydd Henffordd **·** 
Gogledd Swydd Warwick **·** 
Gogledd Walsall **·** 
Gogledd-ddwyrain Coventry **·** 
Gogledd-ddwyrain Wolverhampton **·** 
Gogledd-orllewin Coventry **·** 
Gorllewin Swydd Gaerwrangon **·** 
Gorllewin West Bromwich **·** 
Halesowen a Rowley Regis **·** 
Henffordd a De Swydd Henffordd **·** 
Kenilworth a Southam **·** 
Llwydlo **·** 
Meriden **·** 
Newcastle-under-Lyme **·** 
Nuneaton **·** 
Redditch **·** 
Rugby **·** 
Solihull **·** 
Stafford **·** 
Stone **·** 
Stourbridge **·** 
Stratford-on-Avon **·** 
Sutton Coldfield **·** 
Swydd Stafford Moorlands **·** 
Tamworth **·** 
Telford **·** 
Warley **·** 
Warwick a Leamington **·** 
The Wrekin **·** 
Wyre Forest
Ffilm ddogfen am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Olga Malířová Špátová yw ***Oko Nad Prahou*** a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn y Weriniaeth Tsiec. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Eliška Kaplický Fuchsová. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Václav Havel, Dagmar Havlová, Norman Foster, Jan Kaplický, Pavel Bém, Brian Clarke, Milan Knížák, Zdeněk Lukeš, David Vávra, Eliška Kaplický Fuchsová a Pavel Bobek.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inception* sef ffilm wyddonias
llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. 
Olga Malířová Špátová oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jakub Voves sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Olga Malířová Špátová ar 6 Mawrth 1984 yn Prag.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Olga Malířová Špátová nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *24* |  | y Weriniaeth Tsiec |  |  |
| *Dobře placená procházka '07* |  | y Weriniaeth Tsiec |  |  |
| *Far Beyond the Sun* |  | y Weriniaeth Tsiec |  | 2015-01-01 |
| *GEN – Galerie elity národa* |  | y Weriniaeth Tsiec | Tsieceg |  |
| *Jednou skautem - navždy skautem* |  | y Weriniaeth Tsiec |  |  |
| *Karel* |  | y Weriniaeth Tsiec |  | 2020-01-01 |
| *Největší přání* |  | y Weriniaeth Tsiec |  |  |
| Oko Nad Prahou |  | y Weriniaeth Tsiec | Tsieceg | 2010-04-15 |
| *Pavel Černoch - Enfant terrible?* |  | y Weriniaeth Tsiec |  |  |
| *Po tmě světlo* |  | y Weriniaeth Tsiec |  |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Spátová, Olga (2010-04-15), *Oko nad Prahou*, Simply Cinema, Ceská Televize, adalwyd 2022-09-16
Etholaeth seneddol yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, yw **Gogledd Portsmouth** (Saesneg: *Portsmouth North*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Gogledd Portsmouth yn HampshireEtholaeth Gogledd Portsmouth yn Hampshire
* Hampshire yn LloegrHampshire yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 1974.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1974–1979: Frank Judd (Llafur)
* 1979–1997: Peter Griffiths (Ceidwadol)
* 1997–2005: Syd Rapson (Llafur)
* 2005–2010: Sarah McCarthy-Fry (Llafur-Cydweithredol)
* 2010–presennol: Penny Mordaunt (Ceidwadol)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Ne-ddwyrain Lloegr**

Aldershot **·** 
Arundel a Thwyni Deheuol **·** 
Ashford **·** 
Aylesbury **·** 
Banbury **·** 
Basingstoke **·** 
Beaconsfield **·** 
Bexhill a Battle **·** 
Bognor Regis a Littlehampton **·** 
Bracknell **·** 
Brighton Kemptown **·** 
Brighton Pavilion **·** 
Buckingham **·** 
Caergaint **·** 
Caerwynt **·** 
Canol Sussex **·** 
Crawley **·** 
Chatham ac Aylesford **·** 
Chesham ac Amersham **·** 
Chichester **·** 
Dartford **·** 
De Milton Keynes **·** 
De Portsmouth **·** 
De Thanet **·** 
De-orllewin Surrey **·** 
Dover **·** 
Dwyrain Fforest Newydd **·** 
Dwyrain Hampshire **·** 
Dwyrain Reading **·** 
Dwyrain Rhydychen **·** 
Dwyrain Surrey **·** 
Dwyrain Worthing a Shoreham **·** 
Eastbourne **·** 
Eastleigh **·** 
Epsom ac Ewell **·** 
Esher a Walton **·** 
Fareham **·** 
Faversham a Chanol Caint **·** 
Folkestone a Hythe **·** 
Gillingham a Rainham **·** 
Gogledd Milton Keynes **·** 
Gogledd Portsmouth **·** 
Gogledd Thanet **·** 
Gogledd-ddwyrain Hampshire **·** 
Gogledd-orllewin Hampshire **·** 
Gorllewin Fforest Newydd **·** 
Gorllewin Reading **·** 
Gorllewin Rhydychen ac Abingdon **·** 
Gorllewin Worthing **·** 
Gosport **·** 
Gravesham **·** 
Guildford **·** 
Hastings a Rye **·** 
Havant **·** 
Henley **·** 
Horsham **·** 
Hove **·** 
Lewes **·** 
Maidenhead **·** 
Meon Valley **·** 
Maidstone a'r Weald **·** 
Mole Valley **·** 
Newbury **·** 
Reigate **·** 
Rochester a Strood **·** 
Romsey a Gogledd Southampton **·** 
Runnymede a Weybridge **·** 
Sevenoaks **·** 
Sittingbourne a Sheppey **·** 
Slough **·** 
Southampton Itchen **·** 
Southampton Test **·** 
Spelthorne **·** 
Surrey Heath **·** 
Tonbridge a Malling **·** 
Tunbridge Wells **·** 
Wantage **·** 
Wealden **·** 
Windsor **·** 
Witney **·** 
Woking **·** 
Wokingham **·** 
Wycombe **·** 
Ynys Wyth