{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/Nodyn:Taxonomy/Asparagus|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

Mae'r ***Asparagus setaceus***, yn Gymraeg y **merllys rhedynog**, ac yn Saesneg fel *common* *asparagus fern, asparagus grass, lace fern, climbing asparagus* neu'r *ferny asparagus* yn ferllys ddringol o'r genws *Asparagus*. Er fod ei enw - a'i edrychiad yn awgrymu ei fod yn perthyn i deulu'r rhedyn, mewn gwirionnedd nid yw hyn yn wir.

Enwi
----

Wedi'i ddisgrifio'n wreiddiol gan y botanegydd Almaenig Carl Sigismund Kunth, mae ei epithet penodol Lladin *'setaceus'* yn golygu "blewog".

Disgrifiad
----------

 Deilen *Asparagus setaceus*.
Mae'r merllys rhedynog yn berlysieuyn lluosflwydd dringo gyda choesau a dail gwyrdd caled, a all gyrraedd sawl metr o hyd. Mae'r dail mewn gwirionedd yn gladodau tebyg i ddeilen hyd at 7 mm o hyd erbyn 0.1 mm mewn diamedr, sy'n codi mewn clystyrau o hyd at 15 o'r coesyn, gan wneud dail meddal tebyg i redyn gwyrdd mân. Ceir drain pigog miniog ar y coesyn. Yn digwydd o'r gwanwyn i'r hydref, mae'r blodau bach gwyrdd-wyn ffurf cloch yn 0.4 cm o hyd, ac fe'u dilynnir gan aeron gwyrdd bach, sy'n duo gydag aeddfedrwydd.

Dosbarthiad
-----------

Mae'n frodorol i Dde Affrica, yn ymestyn i'r de-orllewin cyn belled â Calitzdorp yn y Karoo .

Fe'i tyfir fel arall fel planhigyn addurniadol. Mae wedi dod yn rhywogaeth ymledol mewn sawl lleoliad lle mae wedi'i gyflwyno.

Amaethu
-------

Mae*'r merllys rhedynog* yn cael ei drin fel planhigyn addurniadol, i'w blannu mewn gardd a photiau, ac fel planhigyn tŷ mewn gwledydd oerach fel Cymru. Defnyddir y dail deniadol hefyd mewn trefniadau blodau. Mae'n wydn iawn ac yn addasu'n rhwydd i'w drin.

Mae'r caledwch hwn wedi ei helpu i ddod yn chwyn ar Ynysoedd Lord Howe a Norfolk yn Awstralia.  Mae ardaloedd eraill sy'n ei ystyried yn rhywogaeth ymledol a chwyn niweidiol yn cynnwys Arfordir Gogleddol De Cymru Newydd,  a Queensland, Awstralia. 

Mae'r planhigyn hwn wedi ennill Gwobr Teilyngdod Gardd y Gymdeithas Arddwriaethol Frenhinol. 

Mae ffrwythau (aeron) y planhigyn hwn yn wenwynig ac ni ddylid eu bwyta.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Asparagus setaceus". Integrated Taxonomic Information System. Cyrchwyd 1 October 2006.
2. ↑  Griffiths/Jones, Bruce a Dafydd (1995). *Geiriadur yr Academi*. Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru. t. 76. ISBN 0-7083-1186-5.
3. ↑  "Asparagus setaceus (Kunth) Jessop". *PLANTS Profile*. USDA Natural Resources Conservation Service. 2006-10-01. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 26 September 2006. Cyrchwyd 2006-10-01.
4. ↑  Zachos, Ellen (2005). *Tempting Tropicals: 175 Irresistible Indoor Plants*. Timber Press. t. 112. ISBN 0-88192-732-5.
5. ↑  Simpson DP (1979). *Cassell's Latin Dictionary* (arg. 5). London: Cassell Ltd. ISBN 0-304-52257-0.
6. ↑  "Asparagus setaceus". *Pacific Island Ecosystems at Risk (PIER)*. Institute of Pacific Islands Forestry. 2005-12-03. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 19 August 2006. Cyrchwyd 2006-10-01.
7. ↑  "Asparagus plumosus". *Flora of Australia Online*. ABRS, ©Commonwealth of Australia. 1994. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-03-04. Cyrchwyd 2009-07-29.
8. ↑  NSW North Coast Weeds Advisory Committee (2004). "Asparagus (Climbing) (Asparagus plumosus)". *Bushland Friendly Nursery Scheme website*. Bushland Friendly Nursery Scheme. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2009-09-13. Cyrchwyd 2009-07-29.
9. ↑  Sonia Jordan (2007). "Feathered asparagus fern". *Queensland Gov't website*. State of Queensland (Primary Industries and Fisheries within the Department of Employment, Economic Development and Innovation). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 11 July 2009. Cyrchwyd 2009-07-29.
10. ↑  "RHS Plantfinder - *Asparagus setaceus*". Royal Horticultural Society. Cyrchwyd 12 January 2018.

* llun o sbesimen llysieufa yng Ngardd Fotaneg Missouri, a gasglwyd yn Costa Rica ym 1965