Mae **Clwb Pêl-droed Dinas Caerdydd** (Saesneg: *Cardiff City Football Club*) yn glwb pêl-droed proffesiynol sydd wedi ei leoli yng Nghaerdydd ac yn un o'r pum clwb o Gymru sy'n chwarae yng nghyfundrefn pêl-droed Lloegr. Mae'n cystadlu yn y Bencampwriaeth, ail haen cynghrair pêl-droed Lloegr. Fe'i sefydlwyd ym 1899 dan yr enw Riverside A.F.C. gan newid i Cardiff City yn 1908. Ymunodd â Chynghrair Pêl-droed De Lloegr ym 1910 cyn symud i Gynghrair Pêl-droed Lloegr yn 1920. Mae'r tîm wedi treulio 17 tymor yn haen uchaf pêl-droed Lloegr; y cyfnod hwyaf oedd rhwng 1921 a 1929. Y cyfnod diweddaraf yn yr haen uchaf oedd tymor yn Uwch Gynghrair Lloegr yn 2018–19.

Caerdydd yw'r unig dîm o'r tu allan i Loegr i ennill Cwpan FA Lloegr, gan wneud hynny yn 1927. Maent hefyd wedi cyrraedd tair rownd derfynol yng nghystadlaethau Lloegr: Rownd Derfynol Cwpan FA Lloegr 1925 (colli i Sheffield United), Rownd Derfynol Cwpan FA Lloegr 2008 (colli i Portsmouth) a Rownd Derfynol Cwpan Cynghrair Pêl-droed 2012 (colli i Lerpwl). Maent wedi ennill Cwpan Cymru ar 22 achlysur, sy’n golygu mai nhw yw’r ail dîm mwyaf llwyddiannus yn hanes y gystadleuaeth ar ôl Wrecsam.

Ac eithrio cyfnod byr ar ddechrau'r ganrif hon, glas a gwyn yw lliwiau cartref y clwb ers 1908, a dyna sy'n rhoi cyfrif am y llysenw 'Yr Adar Gleision'. Cae parhaol cyntaf y clwb oedd Parc Ninian a agorwyd yn 1910; parhaodd i gael ei ddefnyddio am 99 mlynedd cyn i'r clwb symud i Stadiwm Dinas Caerdydd yn 2009. Mae Caerdydd yn gystadleuwyr hirsefydlog i glwb pêldroed Dinas Abertawe ac mae'r ddau yn chwarae darbi De Cymru yn erbyn ei gilydd. Gêm ddarbi bwysig arall yw honno yn erbyn Bristol City, a elwir yn ddarbi Glannau Hafren (Severnside). Deiliad y record ar gyfer nifer ymddangosiadau i'r clwb yw Billy Hardy, a wnaeth 590 ymddangosiad dros gyfnod o ugain mlynedd, a’r sgoriwr uchaf yn hanes y clwb yw Len Davies gyda 179 gôl.

Blynyddoedd cynnar (1899–1920)
------------------------------

Yn dilyn cyfarfod yng nghartref yr artist lithograffig Bartley Wilson yng Nghaerdydd, sefydlwyd y clwb ym 1899 dan yr enw Riverside AFC fel ffordd o gadw chwaraewyr Clwb Criced Riverside gyda'i gilydd ac yn heini yn ystod misoedd y gaeaf.  Yn eu tymor cyntaf, chwaraeon nhw gemau cyfeillgar yn erbyn timau lleol ar faes Gerddi Sophia. Yn 1900 ymunodd y clwb â Chynghrair Caerdydd a'r Cylch am eu tymor cystadleuol cyntaf.  Pan roddodd y Brenin Edward VII statws dinas i Gaerdydd ym 1905, cyflwynodd y clwb gais i Gymdeithas Bêl-droed De Cymru a Mynwy i newid eu henw i Ddinas Caerdydd.  Gwrthodwyd y cais gan y tybiwyd nad oeddent yn chwarae ar lefel ddigon uchel. Er mwyn cynyddu ei statws, trefnodd y clwb i ymuno â Chynghrair De Cymru ym 1907. Y flwyddyn ganlynol cawsant ganiatâd i newid enw'r clwb i Cardiff City.  

Er ei fod yn tyfu mewn statws, bu’n rhaid i’r clwb wrthod y cyfle i ymuno ag Ail Adran Cynghrair Pêl-droed y De a oedd newydd ei ffurfio oherwydd diffyg cyfleusterau ar eu cae yng Ngerddi Sophia. Dros y ddwy flynedd nesaf, chwaraeodd Caerdydd gemau cyfeillgar yn erbyn rhai o dimau proffesiynol gorau Prydain, gan gynnwys Middlesbrough, Bristol City, a Crystal Palace. Chwaraewyd y gemau ar gaeau Caerdydd a threfi cyfagos er mwyn mesur faint o ddiddordeb a oedd gan y cyhoedd yn y tîm. Yn y diwedd sicrhaodd y clwb dir i adeiladu ei stadiwm ei hun, Parc Ninian, a gwblhawyd yn 1910. Trodd y clwb yn broffesiynol yr un flwyddyn. Prynwyd y chwaraewr cyntaf y flwyddyn ganlynol pan ddaeth Jack Evans o Gwmparc.

Gyda'r maes newydd yn ei le, ymunodd Caerdydd ag Ail Adran Cynghrair Pêl-droed y De  a phenodi eu rheolwr cyntaf, Davy McDougall, a ddaeth yn chwaraewr-reolwr. Aethant ymlaen i orffen yn y pedwerydd safle yn eu blwyddyn gyntaf yn y gynghrair. Penderfynodd y bwrdd ddisodli McDougall gyda Fred Stewart, a oedd â phrofiad blaenorol o reoli gyda Stockport County. Aeth ati i fabwysiadu agwedd fwy proffesiynol, gan arwyddo sawl chwaraewr gyda phrofiad o'r Gynghrair Bêl-droed, gan gynnwys y brodyr John a George Burton a Billy Hardy. Dyrchafwyd tîm Stewart yn ei ail dymor trwy gipio teitl yr Ail Adran. Arhoson nhw yn yr Adran Gyntaf am y ddegawd nesaf, a gorffen yn y pedwar uchaf ar ddau achlysur.

Ailfrandio a dyrchafiad i Uwchgynghrair Lloegr
----------------------------------------------

Ar 17 Mehefin 2011, penodwyd Malky Mackay yn rheolwr Caerdydd. Yn ystod ei dymor cyntaf, cymerodd Mackay y clwb i rownd derfynol Cwpan Cynghrair Lloegr am y tro cyntaf yn eu hanes.

Yn 2012, cafodd Dinas Caerdydd ei ailfrandio gan berchnogion y clwb o Maleisia. Newidiwyd lliwiau'r crysau cartref o las i goch a bathodyn y clwb, tra cadwyd eu llysenw, 'Yr Adar Gleision'. Roedd yr ailfrandio yn amhoblogiadd ymysg cefnogwyr y clwb, ond honnodd y prif weithredwr ar y pryd y byddai'n ehangu apêl y clwb. Aethant ymlaen i gael eu dechrau gorau erioed i dymor yn 2012/13, gan hefyd dorri record y clwb wrth ennill naw gêm gartref o'r bron. Gorffennwyd y tymor gyda dyrchafiad i'r Uwchgynghrair fel pencampwyr y Bencampwriaeth.

Cefnogaeth
----------

Mae gan Gaerdydd ddalgylch eang i ddenu cefnogwyr ohono. Gyda dim ond dau dîm proffesiynol (Abertawe a Chasnewydd) yn rhannu rhanbarth De Cymru, mae'r clwb yn mwynhau cefnogaeth sylweddol o ddinas Caerdydd a Chymoedd De Cymru o'i chwmpas. Fel clwb Cymreig sy’n chwarae yn system cynghrair pêl-droed Lloegr, credir bod hunaniaeth genedlaethol yn ffactor mawr o ran cefnogaeth , ac mae rhai o gemau’r clwb yn cael eu hystyried yn gystadleuaeth trosffiniol rhwng Cymru a Lloegr. 

Yn ystod yr 1980au, wrth i'r clwb frwydro yn adrannau isaf pêl-droed Lloegr, gostyngodd torfeydd i gyfartaledd o 3,000 fesul gêm. Gwelodd cynnydd yn ffawd y clwb welliant cyson yn niferoedd y torfeydd. Cododd cyfartaledd presenoldeb mewn gemau cartref o 3,594 i 12,522 rhwng 1997 a 2002. Daeth dyrchafiad i'r ail haen yn 2003 â chynnydd pellach mewn niferoedd. Arweiniodd agoriad Stadiwm Dinas Caerdydd at bresenoldeb cyfartalog o 20,000 o gefnogwyr, gan arwain at uchafbwyntiau o rhwng 28,000 a 31,000 yn ystod dau dymor yn yr Uwch Gynghrair.  Er gwaethaf y cynnydd hwn, mae'r clwb yn aml wedi cael ei ystyried fel un sy'n denu llai o wylwyr na thimau mewn sefyllfa debyg. Mae hyn wedi'i briodoli i sawl ffactor megis newid dadleuol y clwb i grysau coch rhwng 2012 a 2015, y ffaith fod rhai cefnogwyr yn cael eu gweld fel cefnogwyr tywydd teg, a diffyg awyrgylch. 

Mae hunaniaeth genedlaethol Gymreig hefyd yn cyfrannu at ddiwylliant cefnogwyr y clwb. Ymhlith eu hoff ganeuon y mae 'Rhyfelgyrch Gwŷr Harlech', cân a wnaed yn enwog i raddau helaeth gan y ffilm *Zulu* o 1964, a oedd yn darlunio brwydr â llawer o filwyr o Gymru, ac 'I'll Be There', fersiwn o gân glöwr a oedd yn boblogaidd yn ystod Streic gyffredinol y Deyrnas Unedig 1926. Mae'r Ayatollah, sef codi'r ddwy fraich i fyny ac i lawr uwchben y pen a phatio'r corun, wedi dod yn gyfystyr â'r clwb a'i gefnogwyr ers y 1990au cynnar.   Mae'r arfer wedi dod yn boblogaidd gyda chefnogwyr Caerdydd y tu allan i bêl-droed i ddangos cefnogaeth i'r clwb ac mae'r paffiwr Nathan Cleverly,  y nofiwr Olympaidd David Davies a'r chwaraewr rygbi Gareth Thomas i gyd wedi ei berfformio ar rai adegau o'u gyrfa. 

### Cystadleuwyr

Mae cystadleuaeth fwyaf arwyddocaol clwb pêl-droed Caerdydd gyda chymdogion cyfagos Abertawe, ac mae dros 100 o gemau darbi De Cymru wedi'u chwarae ym mhob cystadleuaeth rhwng y timau. Gêm gystadleuol gyntaf Abertawe yn dilyn eu sefydlu ym 1912 oedd yn erbyn Caerdydd yng Nghynghrair Pêl-droed y De. Bu'r gystadleuaeth yn gymharol gyfeillgar tan y 1970au a'r 1980au. Arweiniodd materion economaidd, megis streic glowyr y DU, cystadleuaeth rhwng y ddwy ddinas a chynnydd mewn hwliganiaeth pêl-droed at nifer o wrthdrawiadau treisgar rhwng cefnogwyr yn y gemau. Galwyd un gêm yn 1993 yn 'Brwydr Parc Ninian' am ei thrais arbennig o ddifrifol ac arweiniodd hynny at gefnogwyr oddi cartref yn cael eu gwahardd rhag mynychu unrhyw gemau rhwng y timau am bedair blynedd.    Disgrifiodd chwaraewr Caerdydd, Jason Perry, y cyfnod fel 'dyddiau tywyll, tywyll y darbi'. Pan ollyngwyd y gwaharddiad, cyflwynwyd 'teithiau swigen' ar gyfer cefnogwyr oddi cartref a oedd ond yn gallu mynychu gemau trwy gonfoi a oedd yn cael ei dywys gan yr heddlu i'r stadiwm ac oddi yno. 

Achoswyd rhaniad gwleidyddol pellach rhwng y ddwy ddinas gan refferendwm datganoli Cymru yn 1997 pan ddewiswyd Caerdydd yn safle ar gyfer y Senedd newydd, er i fwyafrif y ddinas bleidleisio yn erbyn datganoli. Derbyniodd Abertawe, a bleidleisiodd i raddau helaeth o blaid datganoli, arian ar gyfer pwll nofio cenedlaethol yn lle hynny. Dywedodd Alan Curtis, a oedd wedi chwarae i'r ddwy ochr, 'Rwy'n meddwl bod Caerdydd wedi cael ei gweld erioed [...] i dderbyn pa bynnag gyllid sy'n mynd o gwmpas. Mae'n ymddangos i mi bod popeth yn cael ei sianelu i'r cyfeiriad hwnnw.' Ymhellach i ffwrdd, mae gan y clwb gystadleuaeth â Bristol City, a elwir yn ddarbi Glan Hafren, ac i raddau llai, Bristol Rovers. Mae yna hefyd lai o gystadleuaeth gyda chymdogion Cymreig, Casnewydd, er gwaethaf agosrwydd y ddwy ddinas Gymreig; anaml maen nhw wedi chwarae yn erbyn ei gilydd ers yr 1980au oherwydd bod Caerdydd mewn cynghreiriau uwch. Yn gyfan gwbl, dim ond ugain gêm Cynghrair Pêl-droed y maen nhw erioed wedi eu chwarae yn erbyn ei gilydd. Mewn arolwg gan Gyfrifiad Cefnogwyr Pêl-droed yn 2003, rhestrwyd Abertawe, Bristol City, a Chasnewydd fel tair prif gystadleuwyr Caerdydd, gyda Stoke City yn cyfateb i Gasnewydd yn drydydd.

Yn yr 1980au, daeth grŵp hwligan o'r enw The Soul Crew i'r amlwg ymhlith cefnogwyr y clwb. Daeth y grŵp yn enwog am eu gwrthdaro treisgar gyda chefnogwyr eraill a ffrygydau rhwng setiau o gefnogwyr mewn gemau pêl-droed a digwyddiadau eraill.

Lliwiau, cit ac arwyddlun
-------------------------

### Lliwiau

Pan ffurfiwyd Riverside A.F.C. yn 1899, brown siocled ac ambr oedd lliw crys y clwb. Yn dilyn newid enw i Ddinas Caerdydd yn 1908, mabwysiadwyd crys glas a siorts a hosanau gwyn neu las, er y defnyddiwyd hosanau du am y naw mlynedd gyntaf. Dros y blynyddoedd ers hynny mae cit y clwb wedi cynnwys citiau cwbl las, streipen felen fertigol a gyflwynwyd yn ystod y 1970au, a streipiau glas bob yn ail.

Mewn cam dadleuol yn 2012, newidiodd Caerdydd liwiau eu cit i goch a du, y tro cyntaf i'r clwb beidio â gwisgo glas fel ei brif liw ers 1908. Newidiwyd yr arwyddlun hefyd i un yr oedd y Ddraig Goch yn fwy amlwg arno na'r aderyn glas traddodiadol. Gwnaethpwyd y newidiadau hyn er mwyn apelio at 'farchnadoedd rhyngwladol' fel rhan o 'gynllun buddsoddi mawr' a ddadorchuddiwyd gan y cadeirydd Vincent Tan. Ysgogodd yr ailfrandio wrthwynebiad cryf gan y cefnogwyr, a drefnodd orymdeithiau protest a gwrthdystiadau i leisio eu hanfodlonrwydd ynghylch y newidiadau. Er i Tan nodi’n flaenorol na fyddai’r clwb ond yn dychwelyd i wisgo glas pe bai perchennog newydd yn cael ei ganfod, ar 9 Ionawr 2015, ar ôl tri thymor yn chwarae yn y cit coch, fe ddychwelodd y clwb i git cartref glas gyda chit oddi-cartref coch mewn ymgais i 'uno' y clwb.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

Orange and "Chocolate" quarter shirt, "Chocolate Short and sock



Lliwiau gwreiddiol Riverside A.F.C. cyn 1908 | 

Blue jersey, White Shorts, Black socks



Lliwiau gwreiddiol Caerdydd o 1908 tan y 1920au | 

Light Blue jersey, White Shorts, Blue socks



Cit glas goleuach Caerdydd 
 rhwng 1926 a 1926 and 1930 | 

Blue jersey, White Shorts, Black socks



Dychwelwyd i grys glas rhwng 1930 a 1992 | 

Blue jersey, Blue Shorts, Blue socks



Gwisgwyd citiau cwbl las yn 1992–1996 a 2000–2007 | 

Blue jersey, White Shorts, White socks



Ailgyflwynwyd melyn yn 2009–10 | 

Red jersey, Black Shorts, Red socks



Gwisgwyd cit coch rhwng 2012 a 2015 | 




Dychwelwyd i git glas yn 2014–15 |

### Arwyddlun

O 1908 ymlaen chwaraeai Caerdydd mewn crysau heb eu haddurno. Newidiodd hyn yn 1959 pan gafwyd arwyddlun syml yn dangos delwedd o aderyn glas. Y tymor canlynol gwisgwyd crysau plaen heb eu haddurno ac felly y bu tan 1965 pan ychwanegwyd y gair 'Bluebirds' wedi'i frodio. Yn 1969, cyflwynwyd arwyddlun newydd, tebyg i'r un a ddefnyddiwyd yn flaenorol, a gynhwysai'r aderyn glas. Amrywiadau ar yr arwyddlun hwn sydd wedi'u defnyddio ers hynny. Yn y 1980au, ychwanegwyd nodweddion pellach gan gynnwys geiriau a motiffau. Gwnaethpwyd newid mawr yn 2012, pan geisiodd y perchennog Vincent Tan ailfrandio'r clwb i ehangu ei apêl y tu allan i Gymru. Rhoddodd y newid hwn amlygrwydd mawr i'r Ddraig Goch, gan leihau'r aderyn glas i fod yn nodwedd fechan. Ym mis Mawrth 2015, cyhoeddodd Caerdydd arwyddlun newydd a oedd unwaith eto'n cynnwys yr aderyn glas yn y lle amlycaf gyda draig Tsieineaidd yn cymryd lle'r ddraig Gymreig safonol.

### Gwneuthurwyr cit a noddwyr crysau

| Cyfnod | Gwneuthurwyr cit | Noddwyr crysau |
| --- | --- | --- |
| 1973–82 | Umbro | *Dim* |
| 1983 | Whitbread Wales |
| 1984 | Superted
Camilleri Roofing |
| 1984–85 | Merthyr Motor Auctions |
| 1985–87 | Admiral | Airways Cymru |
| 1987–88 | Buckley's Brewery |
| 1988–89 | Scoreline |
| 1989–90 | Havelet |
| 1990–91 | *None* |
| 1991–92 | Influence |
| 1992–94 | Bluebirds | South Wales Echo |
| 1994–95 | Strika |
| 1995–96 | Influence |
| 1996–97 | Lotto |
| 1997–98 | Errea | Gilesports |
| 1998–99 | Xara | Sports Cafe |
| 1999–2000 | Modplan |
| 2000–02 | Ken Thorne Group |
| 2002–03 | Puma | Leekes |
| 2003–05 | Redrow Homes |
| 2005–06 | Joma |
| 2006–08 | Communications Direct |
| 2008–09 | Vansdirect |
| 2009–10 | Puma | 777.com |
| SBOBET |
| 2009–10 |
| 2010–11 |
| 2011–14 | Bwrdd twristiaeth Malaysia a BBC Cymru |
| 2014–15 | Cosway Sports |
| 2015–22 | Adidas |
| 2022– | New Balance |

Chwaraewyr
----------

### Tîm Cyntaf y Dynion

Nodyn: Diffinnir y baneri cenedlaethol o dan reolau FIFA. Gall y chwaraewyr, felly, fod o fwy nag un cenedl.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Rhif |  | Safle | Chwaraewr |
| --- | --- | --- | --- |
| 2 | Antigwa a Barbiwda |  | Mahlon Romeo |
| 4 | Gwlad Groeg |  | Dimitrios Goutas |
| 5 | Gweriniaeth Iwerddon |  | Mark McGuinness |
| 6 | Lloegr | CC | Ryan Wintle |
| 8 | Lloegr | CC | Joe Ralls *(capten)* |
| 9 | Lloegr |  | Kion Etete |
| 10 | Cymru | CC | Aaron Ramsey |
| 11 | Lloegr | CC | Callum O'Dowda |
| 13 | Gwlad yr Iâ | GG | Rúnar Alex Rúnarsson *(ar fenthyg Arsenal)* |
| 14 | Lloegr | CC | Josh Bowler *(ar fenthyg gan Nottingham Forest)* |
| 16 | Lloegr |  | Karlan Grant *(ar fenthyg gan West Bromwich Albion)* |
| 17 | Nigeria |  | Jamilu Collins |
| 18 | Gambia | CC | Ebou Adams |

 |  | 

| Rhif |  | Safle | Chwaraewr |
| --- | --- | --- | --- |
| 19 | Sant Kitts-Nevis | CC | Romaine Sawyers |
| 21 | Lloegr | GG | Jak Alnwick |
| 22 | Arfordir Ifori |  | Yakou Méïté |
| 23 | Gwlad Groeg | CC | Manolis Siopis |
| 25 | Cymru | CC | Kieron Evans |
| 27 | Cymru | CC | Rubin Colwill |
| 32 | Lloegr |  | Ollie Tanner |
| 34 | Cymru | CC | Joel Colwill |
| 35 | Lloegr | CC | Andy Rinomhota |
| 38 | Lloegr |  | Perry Ng |
| 44 | Lloegr |  | Xavier Benjamin |
| 47 | Gweriniaeth Iwerddon |  | Callum Robinson |

 |

### Ar fenthyg

Nodyn: Diffinnir y baneri cenedlaethol o dan reolau FIFA. Gall y chwaraewyr, felly, fod o fwy nag un cenedl.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Rhif |  | Safle | Chwaraewr |
| --- | --- | --- | --- |
| – | Gweriniaeth Iwerddon |  | Joel Bagan *(ar fenthyg gyda SV Zulte Waregem tan 30 Mehefin 2024)* |
| – | Cymru |  | Isaak Davies *(ar fenthyg gyda KV Kortrijk tan 30 Mehefin 2024)* |
| – | Cymru |  | Thomas Davies *(ar fenthyg gyda Kilmarnock tan 30 Mehefin 2024)* |
| – | Cymru |  | Oliver Denham *(ar fenthyg gyda Dundee United tan 30 Mehefin 2024)* |

 |  | 

| Rhif |  | Safle | Chwaraewr |
| --- | --- | --- | --- |
| – | Lloegr |  | Malachi Fagan-Walcott *(ar fenthyg gyda Dunfermline Athletic tan 30 Mehefin 2024)* |
| – | Cymru |  | Eli King *(ar fenthyg gyda Ross County tan 30 Mehefin 2024)* |
| – | Lloegr |  | Sheyi Ojo *(ar fenthyg gyda K.V. Kortrijk tan 30 Mehefin 2024)* |
| – | Sambia |  | Chanka Zimba *(ar fenthyg gyda Maidenhead United tan 30 Mehefin 2024)* |

 |

### Rhifau wedi eu neilltuo

Nodyn: Diffinnir y baneri cenedlaethol o dan reolau FIFA. Gall y chwaraewyr, felly, fod o fwy nag un cenedl.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Rhif |  | Safle | Chwaraewr |
| --- | --- | --- | --- |
| 7 | Lloegr | CC | Peter Whittingham (2007–2017) |

 |

### Dan-23 ac Academi

Mae gan Gaerdydd academi ieuenctid ar gyfer chwaraewyr rhwng saith a deunaw oed. Mae'r chwaraewyr sydd wedi dod trwy'r academi ieuenctid yn cynnwys y chwaaraewyr rhynglwadol Joe Ledley, Chris Gunter, Aaron Ramsey, Adam Matthews, Darcy Blake, Declan John, Rabbi Matondo, Mark Harris a Rubin Colwill. Bu Robert Earnshaw a James Collins yn rhan o'r system ieuenctid cyn i hwnnw dderbyn statws academi.

C.P.D. Merched Dinas Caerdydd
-----------------------------

Cynrycholir y clwb hefyd gan dîm pêl-droed merched sef C.P.D. Merched Dinas Caerdydd. Yn wahanol i glwb y dynion, mae'r merched yn cystadlu yn system byramid Cymdeithas Bêl-droed Cymru gan chwarae yn Uwch Gynghrair Cymru lle maent wedi bod yn llwyddiannus iawn ac ennill sawl gwaith.

Rheolwyr
--------


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Enw | Cenedligrwydd | Penodwyd | Ymadawodd |
| --- | --- | --- | --- |
| Davy McDougall | Yr Alban | 1910 | 1911 |
| Fred Stewart | Lloegr | 1911 | 1933 |
| Bartley Wilson | Lloegr | 1933 | 1934 |
| Ben Watts-Jones | Cymru | 1934 | 1937 |
| Bill Jennings | Cymru | 1937 | 1939 |
| Cyril Spiers | Lloegr | 1939 | 1946 |
| Billy McCandless | Gogledd Iwerddon | 1946 | 1948 |
| Cyril Spiers | Lloegr | 1948 | 1954 |
| Trevor Morris | Cymru | 1954 | 1958 |
| Bill Jones | Cymru | 1958 | 1962 |
| George Swindin | Lloegr | 1962 | 1964 |
| Jimmy Scoular | Yr Alban | 1964 | 1973 |
| Lew Clayton (Gofalwr) | Lloegr | 1973 | 1973 |
| Frank O'Farrell | Gweriniaeth Iwerddon | 1973 | 1974 |
| Jimmy Andrews | Yr Alban | 1974 | 1978 |
| Richie Morgan | Cymru | 1978 | 1981 |
| Graham Williams | Cymru | 1981 | 1982 |
| Len Ashurst | Lloegr | 1982 | 1984 |
| Jimmy Goodfellow a Jimmy Mullen (Gofalwyr) | Lloegr Lloegr | 1984 | 1984 |
| Jimmy Goodfellow | Lloegr | 1984 | 1984 |
| Alan Durban | Cymru | 1984 | 1986 |
| Jimmy Mullen (Gofalwr) | Lloegr | 1986 | 1986 |
| Frank Burrows | Yr Alban | 1986 | 1989 |
| Len Ashurst | Lloegr | 1989 | 1991 |
| Eddie May | Lloegr | 1991 | 1994 |
| Terry Yorath | Cymru | 1994 | 1995 |
| Eddie May | Lloegr | 1995 | 1995 |
| Kenny Hibbitt | Lloegr | 1995 | 1996 |

 | 

| Enw | Cenedligrwydd | Penodwyd | Ymadawodd |
| --- | --- | --- | --- |
| Phil Neal | Lloegr | 1996 | 1996 |
| Kenny Hibbitt (Gofalwr) | Lloegr | 1996 | 1996 |
| Russell Osman | Lloegr | 1996 | 1998 |
| Kenny Hibbitt (Gofalwr) | Lloegr | 1998 | 1998 |
| Frank Burrows | Yr Alban | 1998 | 2000 |
| Billy Ayre | Lloegr | 2000 | 2000 |
| Bobby Gould | Lloegr | 2000 | 2000 |
| Alan Cork | Lloegr | 2000 | 2002 |
| Lennie Lawrence | Lloegr | 2002 | 2005 |
| Dave Jones | Lloegr | 2005 | 2011 |
| Malky Mackay | Yr Alban | 2011 | 2013 |
| David Kerslake (Gofalwr) | Lloegr | 2013 | 2014 |
| Ole Gunnar Solskjær | Norwy | 2014 | 2014 |
| Scott Young a Danny Gabbidon (Gofalwyr) | Cymru Cymru | 2014 | 2014 |
| Russell Slade | Lloegr | 2014 | 2016 |
| Paul Trollope | Cymru | 2016 | 2016 |
| Neil Warnock | Lloegr | 2016 | 2019 |
| Neil Harris | Lloegr | 2019 | 2021 |
| Mick McCarthy | Gweriniaeth Iwerddon | 2021 | 2021 |
| Steve Morison | Cymru | 2021 | 2022 |
| Mark Hudson | Lloegr | 2022 | 2023 |
| Dean Whitehead (Gofalwr) | Lloegr | 2023 | 2023 |
| Sabri Lamouchi | Ffrainc | 2023 | 2023 |
| Erol Bulut | Twrci | 2023 |  |

  |

Ffynhonnell.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Y pedwar arall yw Abertawe, Casnewydd, Wrecsam a Merthyr Tudful.
2. ↑  Hayes 2006
3. 1 2  Tucker, Steve (9 May 2012). "The obscure story of Cardiff City's blue kit and nickname". *WalesOnline*. Media Wales. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 22 August 2017. Cyrchwyd 21 August 2017.
4. ↑  Hayes 2003
5. ↑  Grandin 2010
6. ↑  Shepherd 2002
7. ↑  Shepherd, Richard (19 March 2013). "1899–1920 Foundations & the Early Years". Cardiff City F.C. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 22 June 2016. Cyrchwyd 22 January 2017.
8. ↑  Grandin 2010
9. ↑  Shepherd, Richard (19 March 2013). "1899–1920 Foundations & the Early Years". Cardiff City F.C. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 22 June 2016. Cyrchwyd 22 January 2017.
10. ↑  "Cardiff City". Football Club History Database. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 April 2017. Cyrchwyd 22 January 2017.
11. ↑  "Playing Manager Appointed". *Evening Express*. 14 September 1910. t. 4.
12. ↑  Hayes 2006
13. ↑  Shepherd, Richard (19 March 2013). "1899–1920 Foundations & the Early Years". Cardiff City F.C. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 22 June 2016. Cyrchwyd 22 January 2017.
14. ↑  Shepherd 2002
15. ↑  Adar Gleision: gorymdaith i gofio hanes y clwb Gwefan BBC Cymru 25 Awst 2013
16. 1 2  Rogers, Guy; Rookwood, Joel (2007). "Cardiff City Football Club as a Vehicle to Promote Welsh National Identity" (PDF). *Journal of Qualitative Research in Sports Studies*. Archifwyd o'r gwreiddiol (PDF) ar 9 August 2017. Cyrchwyd 22 December 2018.
17. ↑  Abbandonato, Paul (19 August 2018). "Why the fans and Cardiff City Stadium factor are the Bluebirds' biggest Premier League weapon". *WalesOnline*. Media Wales. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 December 2018. Cyrchwyd 23 December 2018.
18. ↑  Shepherd 2007
19. 1 2  Pritchard, Dafydd (30 October 2015). "Cardiff City: Why have crowds dwindled despite steady results?". BBC Sport. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 December 2018. Cyrchwyd 23 December 2018.
20. ↑  Sands, Katie (7 May 2019). "The attendances Cardiff City can now expect after relegation from the Premier League". *WalesOnline*. Media Wales. Cyrchwyd 28 August 2020.
21. ↑  Abbandonato, Paul (23 February 2018). "Cardiff City's poor crowds investigated: The facts, the reasons and why the missing fans could yet return". *WalesOnline*. Media Wales. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 December 2018. Cyrchwyd 23 December 2018.
22. ↑  Goldblatt, David (2014). *The Game of Our Lives: The Meaning and Making of English Football*. London: Penguin UK. ISBN 978-0241955260. Cyrchwyd 23 December 2018.
23. ↑  McLaren, James (19 October 2010). "The Stand – I'll Be There". BBC Wales. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 December 2018. Cyrchwyd 23 December 2018.
24. 1 2  Woolford, Anthony (8 August 2016). "What is the Ayatollah? Why do Cardiff City fans do it? And why did former Swansea City star Jazz Richards spark controversy?". *WalesOnline*. Media Wales. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 December 2018. Cyrchwyd 23 December 2018.
25. ↑  Williams, Richard (14 January 2002). "How doing the Ayatollah became Cardiff's terrace tribute". *The Guardian*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 December 2018. Cyrchwyd 23 December 2018.
26. ↑  "Famous Fans: Nathan Cleverly". English Football League. 25 October 2012. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 December 2018. Cyrchwyd 23 December 2018.
27. ↑  "Olympian Davies takes silver in the 'swim of his life'". *WalesOnline*. Media Wales. 21 August 2008. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 December 2018. Cyrchwyd 23 December 2018.
28. ↑  Hayes 2003
29. 1 2  James, Stuart (1 November 2013). "Cardiff and Swansea make Premier League history but hatred continues". *The Guardian*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 March 2016. Cyrchwyd 4 November 2018.
30. 1 2  Herbert, Ian (3 November 2013). "Cardiff v Swansea: History and hurt behind the squabble for Welsh rule". *The Independent*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 6 January 2014. Cyrchwyd 4 November 2018.
31. ↑  Owens, David (5 March 2014). "'The worst violence I have ever seen anywhere in my life': Football intelligence officer recalls South Wales derby clash". *WalesOnline*. Media Wales. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 8 March 2014. Cyrchwyd 4 November 2018.
32. ↑  Clutton, Graham (1 November 2013). "How the once-friendly rivalry between Cardiff City and Swansea City turned poisonous". *The Telegraph*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 19 August 2016. Cyrchwyd 4 November 2018.
33. 1 2  Herbert, Ian (3 November 2013). "Cardiff v Swansea: History and hurt behind the squabble for Welsh rule". *The Independent*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 6 January 2014. Cyrchwyd 4 November 2018.
34. ↑  James, Stuart (1 November 2013). "Cardiff and Swansea make Premier League history but hatred continues". *The Guardian*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 March 2016. Cyrchwyd 4 November 2018.
35. ↑  "Rivalry uncovered!" (PDF). Football Fans Census. Archifwyd o'r gwreiddiol (PDF) ar 20 October 2013. Cyrchwyd 26 July 2013.
36. ↑  "Confessions of a hooligan". *South Wales Echo*. 9 March 2002. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 1 September 2017. Cyrchwyd 31 August 2017.
37. ↑  "How Soul Crew became notorious". *South Wales Echo*. 8 June 2008. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 1 September 2017. Cyrchwyd 31 August 2017.
38. ↑  "Court told how rivalry between Cardiff City and Swansea City fans sparked mass brawl at racecourse". *WalesOnline*. Media Wales. 13 November 2013. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 1 September 2017. Cyrchwyd 31 August 2017.
39. ↑  "Cardiff City 2012/13 kits revealed". Cardiff City F.C. 6 Mehefin 2012. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 16 Mai 2013. Cyrchwyd 10 Medi 2013.
40. ↑  "Cardiff City to change kit from blue to red amid financial investment". BBC Sport. 6 Mehefin 2012. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 11 Awst 2018. Cyrchwyd 12 Chwefror 2018.
41. ↑  Gaskell, Simon (8 Mehefin 2012). "Fans and designers criticise Cardiff City's new emblem". *WalesOnline*. Media Wales. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 12 Awst 2017. Cyrchwyd 12 Awst 2017.
42. ↑  "Thousands of Cardiff City fans march against club's blue to red rebrand". *BBC News*. 22 Mawrth 2014. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2 Rhagfyr 2017. Cyrchwyd 30 Awst 2017.
43. ↑  "Cardiff City owner Vincent Tan agrees return to blue home kit". BBC Sport. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 10 Ionawr 2015. Cyrchwyd 9 Ionawr 2015.
44. ↑  James, Stuart (9 Ionawr 2015). "Cardiff revert to blue kit after Vincent Tan approves change". *The Guardian*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 31 Awst 2017. Cyrchwyd 30 Awst 2017.
45. ↑  "Cardiff City to change kit from blue to red amid financial investment". BBC Sport. 6 Mehefin 2012. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 29 Rhagfyr 2014. Cyrchwyd 9 Ionawr 2015.
46. ↑  "Cardiff City 2015 crest reveal". Cardiff City F.C. 9 Mawrth 2015. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 11 Mawrth 2015. Cyrchwyd 9 Mawrth 2015.
47. ↑  "Sponsor removed from City shirts". BBC Sport. 17 September 2009. Cyrchwyd 1 June 2020.
48. ↑  Blake, Nathan (19 Ebrill 2017). "Cardiff City's academy must start producing if the Bluebirds want to compete with the Premier League big boys". *WalesOnline*. Media Wales. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 1 Medi 2017. Cyrchwyd 1 Medi 2017.
49. ↑  "Dick Bate named new Cardiff Academy boss". BBC Sport. 2 November 2012. Cyrchwyd 1 September 2017.
50. ↑  Kelly, Ciaran (14 June 2016). "Parents of Wales defender James Collins, from Newport, cheer him on in Euros". South Wales Argus. Cyrchwyd 1 March 2019.
51. ↑  Hayes 2006, tt. 53–54
52. 1 2 3 4  "Cardiff City Manager History". Soccerbase.com. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 12 Awst 2017. Cyrchwyd 12 Awst 2017.