Alan Holmes yn ei stiwdio
Mae **Alan Holmes** yn gerddor, cynhyrchydd recordio, trefnydd cyngherddau ac arlunydd wedi'i leoli ym Mhorthaethwy, Ynys Môn.

Mae wedi bod yn aelod o grwpiau di-ri yn ardal Bangor a llawer iawn o brosiectau cerddorol a threfnydd o gyngherddau am dros 30 mlynedd.

Bywgraffiad
-----------

Ei grŵp cyntaf oedd band bît *The Insects* tra'n blentyn yn y 60au. Ym 1979 ffurfiodd *The Zuggs* a wedyn *A Silly Tree*. Ym Magor yn 1980 gweithiodd gyda'i ffrind Brian Williams sydd, o dan yr enw Lustmord, bellach yn gyfansoddwyr i ffilmiau a sylfaenydd y genre *dark ambient*.

#### Label Central Slate

Ar ddechrau'r 80au fu'n aelod o *The Pinecones, Reinheitsgebot, Third Spain* a *The Lungs* a sefydlodd y label Central Slate a rhyddhaodd dros ddwsin o recordiadau yn cynnwys y grwpiau Cymraeg Pop Negatif Wastad a Rheinallt H Rowlands.

#### Fflaps

Ar ddiwedd y 1980au ffurfiodd Fflaps - grŵp arloesol post-pync Cymraeg a fu'n un o'r grwpiau iaith Gymraeg cyntaf i chwarae'n gyson tu allan i Gymru gan deithio'n aml o amgylch gwleidydd Prydain a'r cyfandir. Recordiwyd dau sesiwn i raglen radio John Peel ar BBC Radio 1. Roedd *Fflaps* hefyd yn un o'r grwpiau Cymraeg cyntaf i gael eu hyrwyddo i gwmni recordiau tu allan i Gymru – 'Probe Plus' o Lerpwl.

#### Rheinallt H Rowlands

Clawr caset *Hen Wlad y Lladd-dai*, 1990
Ym 1990 fe wahoddwyd y label Recordiau Ankst nifer o grwpiau Cymraeg i recordio fersiynnau newydd o ganeuon record hir 1979 Geraint Jarman *Hen Wlad fy Nhadau* ar gyfer albwm teyrnged aml-gyfrannog. Yn anhapus nad oedd ei grŵp *Y Fflaps* wedi'i wahodd i gyfrannau, penderfynodd Alan Holmes ryddhau ei albwm aml-gyfrannog ffug ei hunain i ddychanu ymdrechion Ankst. Recordiwyd *Hen Wlad y Lladd-dai* ar offer elfennol yn ei sied ym Mhorthaethwy gyda Holmes yn chwarae llawer o'r traciau gan ddewis arddulliau cwbl wahanol i'r gwreiddiol – er enghraifft mae'r gân *Steddfod yn y Ddinas*, cân reggae ar albwm gwreiddiol Jarman, yn cael ei dro'n gân death metal.

Gofynodd Owain Wright a Dewi Evans recordio fersiwn o'r gân *Ethiopia Newydd* yn steil Scott Walker neu 'crooner' 1950iadd. Dyfeisiwyd enwau grwpiau dychmygol ar gyfer pob un o'r traciau, yn cynnwys: *Y Dyfrgwn, Mudiad Moes a Symffonia Waunfawr.* Ar gyfer trac *Ethiopia Newydd* fe roddwyd yr enw Rheinallt H Rowlands.

Llwyddodd Holmes gwblhau *Hen Wlad y Lladd-dai* a chael y casetiau ar werth cyn y fersiwn Ankst gan dderbyn llawn gymaint o sylw. Chwaraewyd y trac *Ethiopia Newydd* sawl tro ar Radio Cymru phan wahoddwyd Wright ac Evans i recordio sesiwn ar gyfer ei rhaglen radio *Heno Bydd yr Adar yn Canu* gan Nia Melville penderfynon fynd ati i berfformio a recordio'n rheolaidd ac bu *Rheinallt H Rowlands* yn fand go iawn go-lwyddiannus am tua ddeg mlynedd.

#### Ectogram

Ectogram - Maeyc Hewitt, Ann Mattews, Alan Holmes
Wedi i Fflaps gorffen ffurfiodd Ectogram ym 1993, eto gydag Ann Matthews yn canu. Rhyddhawyd sawl albwm a theithiodd y band ar draws Prydain a Ewrop.

Yn ystod 2005, chwaraeodd Ectogram nifer o gyngherddau gyda'r grŵp Almaeneg *Faust*, gan ymuno â nhw ar lwyfan o bryd i'w gilydd am berfformiadau ar y cyd. Yn 2012 roeddent yn fand cyfeilio i gyn aelod Can, Damo Suzuki. Bu farw drymiwr *Ectogram* Maeyc Hewitt yn 2015 ac nid yw'r band wedi bod yn weithgar ers hynny..

#### Gorky's Zygotic Mynci

Gyda Gorwel Owen bu'n cynhyrchydd rhai o recordiau cyntaf Gorky's Zygotic Mynci fel *Bwyd Time*, *Merched yn gwneud gwallt ei gilydd* a *Game of Eyes* a gan ddylunio'r cloriau hefyd.

#### Brosiectau eraill

Ym mhilith y grwpiau a recordio di-rif mae Holmes wedi bod yn rhan ohonynt roedd yn aelod o'r '*Sarff/The Serpents* ym 1999 prosiect o dros 30 o gerddorion yn cynnwys aelodau o Super Furry Animals ac *Echo and the Bunnymen.* Rhyddhawyd *y Sarff* un CD *You Have Just Been Poisoned By* ar label *Ochre* a derbyniodd cryn sylw yn y wasg ar y pryd.

Mae Alan Holmes hefyd wedi bod yn gerddor sesiwn ar sawl albwm Cymraeg yn cynnwys record gyntaf Melys,

Chwaraeodd ffidl gyda grŵp David Wrench a rhyddhawyd LP *Blow Winds Blow* ar Label AnkstMusik. Hefyd ar ddiwedd y 199au ffurfiodd y band *Parking Non-Stop* a oedd yn cynnwys recordiadau maes a cherddi gan ei wraig y bardd Zoë Skoulding. Chwaraeodd y grŵp nifer o gyngherddau ar draws Ewrop a rhyddhawyd dau CD ar label Almaeneg.

Yn 2004 canodd mewn côr cefndir i'r band Almaeneg *Einstürzende Neubauten* mewn cyngerdd yn Palast der Republik, Berlin ac yn 2017 cyfansoddood drac sain ar gyfer y cyfrol *Psalmy* gan y bardd Pwyleg Julia Fiedorczuk

#### Label Turquoise Coal

Ffurfiodd y label Turquoise Coal yn 2012 sydd yn rhyddhau recordiadau yn Saesneg a Chymraeg gan grwpiau o Ogledd Cymru yn cynnwys ei brosiectau personol fel Spectralate, *Normal Shed Uses* ac *The Groceries*.

Mae gwefan y label yn pwysleisio nad oes ganddo sŵn penodol ac mae’n agored i unrhyw 'genre’.

Cafodd record gyntaf Turquoise Coal, *Ha Ha* gan *Irma Vep* ei lansio ar Sadwrn 24 Mawrth, 2012 yn siop Recordiau Cob Bangor ble roedd Holmes yn gweitho tu ôl y cownter - diwrnod olaf y siop a oedd yn cau wedi 33 mlynedd.

Gweler hefyd
------------

* Fflaps
* Central Slate (label)
* Ectogram
* Turqoise Coal (label)
* Spectralate

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Robb, John (2013) "Lost treasure: 80′s Welsh underground band the FFlaps", Louder Than War, 2 January 2013. Retrieved 3 November 2013
2. ↑   Hen Wlad Fy Nhadau – Amrywiol (Caset Ankst 013)
3. ↑
4. ↑  Raggett, Ned. [[[:Nodyn:Allmusic]] "Biography: Ectogram"] Check `|url=` value (help). Allmusic. Cyrchwyd 6 July 2010.
5. ↑  Damo Suzuki, Ectogram, Y Niwl play CeLL, Blaenau Ffestiniog | link2wales.co.uk". link2wales.co.uk. Retrieved 26 December 2015
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑