Mae **Fußball Club Erzgebirge Aue eV**, sy'n cael ei alw'n gyffredin yn **FC Erzgebirge Aue** neu **Erzgebirge Aue** (ynganiad Almaeneg: [ˌeːɐ̯t͡sɡəbɪʁɡə ˈaʊ̯ə] (Ynghylch y sain ymagwrando)), yn glwb pêl-droed Almaenig sydd wedi'i leoli yn Aue-Bad Schlema, Sacsoni. Roedd y rhan ddwyreiniol o'r Almaen yn un o sylfaenwyr y 3. Liga yn 2008-09, ar ôl cael ei ddiswyddo o'r 2. Bundesliga yn 2007-08. Mae gan dref Aue-Bad Schlema boblogaeth o tua 20,800, sy'n golygu ei bod yn un o'r dinasoedd lleiaf erioed i gynnal clwb sy'n chwarae ar lefel ail uchaf pêl-droed yr Almaen. Fodd bynnag, mae'r tîm yn denu cefnogwyr o ardal drefol fwy sy'n cynnwys Chemnitz a Zwickau. Ac mae eu timau pêl-droed eu hunain (CFC a FSV) ymhlith cystadleuwyr mwyaf traddodiadol Aue.

Hanes
-----

### 1945-1963: ochr ddominyddol Dwyrain yr Almaen

 Siart hanesyddol o berfformiad Erzgebirge Aue yn y gynghrair
Sefydlwyd y clwb fel *SG Aue* yn 1945, ac ar 1 Tachwedd 1948 daeth yn *BSG Pneumatik Aue* dan nawdd y ffatri offer adeiladu lleol. Arweiniodd newidiadau pellach yn y nawdd at newid enw i *BSG Zentra Wismut Aue* yn 1949 ac yna yn syml i *BSG Wismut Aue* yn 1951.

Perfformiodd y clwb yn dda, gan symud ymlaen trwy chwarae trydydd ac ail haen i'r DDR-Oberliga yn 1951. Gorffennodd BSG Wismut Aue fel is-bencampwyr cenedlaethol yn 1953 gan golli yn y rownd derfynol i SG Dynamo Dresden gyda sgôr o 2-3.

Sefydlodd cymdeithas chwaraeon ganolog SV Wismut glwb chwaraeon SC Wismut Karl-Marx-Stadt yn ninas gyfagos Chemnitz - a ail-enwyd yn ddiweddar yn Karl-Marx-Stadt - yn 1954. Credodd llywodraeth Dwyrain yr Almaen fod Karl-Marx-Stadt yn haeddu tîm pêl-droed o safon ac aeth ati i wneud cynlluniau i adran bêl-droed BSG Wismut Aue symud i Karl-Marx-Stadt a chael ei hymgorffori yn y clwb chwaraeon newydd o'r enw SC Wismut Karl-Marx-Stadt. Ond protestiodd glowyr lleol a bygythiodd chwaraewyr streicio, gan arwain at roi'r gorau i'r cynllun, o leiaf yn rhannol. Roedd adran bêl-droed BSG Wismut Aue dal o dan *SC Wismut Karl-Marx-Stadt*, ond roedd y tîm yn parhau i chwarae eu gemau yn yr Otto-Grotewohl-Stadion yn Aue.

Yn ystod y cyfnod hwn y daeth y clwb yn dîm arwyddocâol ym mhêl-droed Dwyrain yr Almaen. Enillon nhw Gwpan Dwyrain yr Almaen 1955 a dilynodd hynny gyda phedwar teitl y DDR-Oberliga (uwch-gynghrair Dwyrain yr Almaen) yn 1955, 1956, 1957 a 1959. Buont hefyd yn cystadlu yn rownd derfynol Cwpan Dwyrain yr Almaen 1959, ond collwyd 2-3 mewn rownd ail-gyfle yn erbyn SC Dynamo Berlin, ar ôl gêm gyfartal o 0-0 yn y rownd derfynol. Arweiniodd y llwyddiannau hynny gael cystadlu yng Nghwpan Clybiau Pencampwyr Ewrop ym 1958, 1959 a 1961.

### 1963-1991: Gyda'r DDR-Oberliga tan y diwedd

Unodd SC Wismut Karl-Marx-Stadt â SC Motor Karl-Marx-Stadt i ffurfio SC Karl-Marx-Stadt ym 1963. Ers i SC Motor Karl-Marx-Stadt ddod â'u hadran bêl-droed eu hunain, llwyddodd adran bêl-droed SC Wismut Karl-Marx-Stadt i ad-ennill eu hannibyniaeth ac ailymuno â BSG Wismut Aue.

Parhaodd y tîm i fwynhau llwyddiant cymedrol trwy aros yn yr haenen uchaf y DDR-Oberliga, ac, er na enillodd bencampwriaeth arall, mae'n dal y record am y nifer fwyaf o gemau a chwaraeir gan unrhyw dîm yn y gynghrair honno. Mae *Aue* yn dal y 4ydd safle ar restr y DDR-Oberliga a thros gyfnod o dri deg wyth mlynedd wedi chwarae mwy o gemau (1,019 o gemau) nag unrhyw dîm arall yn Nwyrain yr Almaen. Ychydig y tu ôl iddynt, ar y 6ed safle gyda 1,001 o gemau mae Rot-Weiß Erfurt .

Chwaraeodd BSG Wismut Aue hefyd yn nhwrnamaint Cwpan UEFA yn 1985-86 a 1987-88, gan adael yn y rownd gyntaf yn erbyn Dnipro Dnipropetrovsk yn eu hymddangosiad cyntaf ac yn yr ail rownd yn erbyn tîm o Albania, *Flamurtari Vlorë*. Ar ôl ailuno'r Almaen ym 1990, ailenwyd y clwb yn *FC Wismut Aue* cyn cymryd ei enw presennol, *FC Erzgebirge Aue* ym 1993. Mae'r enw "Erzgebirge" - "Mynyddoedd y Mwynau yn Gymraeg ac "Ore Mountains" yn Saesneg - yn cydnabod bod cartref y clwb wedi'i leoli yn rhan orllewinol y mynyddoedd hyn. Cafodd Aue eu darostwng o’r DDR-Liga Staffel B (lefel B) yn nhymor 1989–90, felly fe’i derbyniwyd i’r NOFV-Oberliga Süd, sef pedwaredd haen Cynghrair yr Almaen rhwng 1991 a 2008, yn nhymor 1991–92.

### 1991–2003: Chwarae yn yr Almaen unedig

Yng nghynghreiriau pêl-droed yr Almaen oedd newydd ail-uno, dechreuodd *Aue* chwarae yn y NOFV-Oberliga Süd (IV). Buont yn cystadlu yn y DFB-Pokal am y tro cyntaf yn 1992. Wrth sefydlu Regionalliga Nordost (III) ym 1994, enilloedd Aue le yn y gynghrair newydd. Symudwyd y clwb i’r Regionalliga Nord yn 2000, ac ar ôl teitl cynghrair syfrdanol yno yn 2003, fe’u dyrchafwyd i’r 2. Bundesliga .

### 2003 – presennol: 2. Bundesliga

Yn dilyn teitl Regionalliga Nord, dyrchafwyd Erzgebirge Aue i'r 2il. Bundesliga lle roedd eu perfformiadau o ansawdd annigonol yn eu tri thymor cyntaf, ond cafodd eu darostwng yn ôl i'r drydedd haen yn 2008.

Daeth Aue yn rhan o'r 3 Liga newydd yn nhymor 2008. Daethant yn ail yn y gynghrair yn eu hail dymor yno, gan ennill dyrchafiad yn ôl i'r 2. Bundesliga. Ar ôl gorffen yn y pumed safle yn eu tymor cyntaf yn ôl, roedd y clwb yn brwydro yn erbyn cael ei ddarostwng eto, gan orffen yn nhraean isaf y tabl am y tymhorau canlynol.

Ar 6 Chwefror 2015, mewn buddugoliaeth gartref 2-0 yn erbyn RB Leipzig, dangosodd cefnogwyr Aue ddwy faner yn cymharu RB Leipzig â Natsïaid. Cafodd Aue ddirwy o £25,000 am hyn a dyfarnwyd bod dau floc yn eu stadiwm yn cael eu cau am 12 mis. Yn nhymor 2014-15, cawsant eu darostwng yn ôl i'r 3. Liga, dim ond i gael dyrchafiad eto yn ôl i'r 2. Bundesliga yn y tymor canlynol. Yn nhymor 2016–17 gorffennodd Aue yn 14eg, ac yn16eg yn nhymor 2017–18. Gorffennon nhw'n 14eg yn nhymor 2018-19.

Tymhorau diweddar
-----------------

Perfformiad diweddar y clwb o dymor i dymor: 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Tymor** | **Adran** | **Haen** | **Swydd** |
| 1999–2000 | Regionalliga Nordost | III | 3ydd |
| 2000–01 | Regionalliga Nord | 7fed |
| 2001–02 | Regionalliga Nord | 9fed |
| 2002-03 | Regionalliga Nord | 1af ↑ |
| 2003–04 | 2. Bundesliga | II | 8fed |
| 2004-05 | 2. Bundesliga | 7fed |
| 2005–06 | 2. Bundesliga | 7fed |
| 2006–07 | 2. Bundesliga | 10fed |
| 2007–08 | 2. Bundesliga | 16eg ↓ |
| 2008–09 | 3. Liga | III | 12fed |
| 2009–10 | 3. Liga | 2il ↑ |
| 2010–11 | 2. Bundesliga | II | 5ed |
| 2011–12 | 2. Bundesliga | 15fed |
| 2012–13 | 2. Bundesliga | 15fed |
| 2013–14 | 2. Bundesliga | 14eg |
| 2014–15 | 2. Bundesliga | 17eg ↓ |
| 2015–16 | 3. Liga | III | 2il ↑ |
| 2016–17 | 2. Bundesliga | II | 14eg |
| 2017–18 | 2. Bundesliga | 16eg |
| 2018–19 | 2. Bundesliga | 14eg |
| 2019–20 | 2. Bundesliga | 7fed |
| 2020–21 | 2. Bundesliga | 12fed |
| 2021–22 | 2. Bundesliga | 17eg ↓ |
| 2022–23 | 3. Liga | III | 14eg |
| 2023–24 | 3. Liga |  |

Anrhydeddau
-----------


|  |  |
| --- | --- |
| League
* **DDR-Oberliga:** (as SC Wismut Karl-Marx-Stadt)
	+ Ennillwyr: 1956, 1957, 1959
	+ Winners of the transition championship: 1955
* **3. Liga:**
	+ Ail: 2010, 2016
* **Regionalliga Nord (III):**
	+ Ennillwyr: 2003
* **Regionalliga Nordost (III):**
	+ Ail: 1997

 | Cup
* **FDGB-Pokal:** (as SC Wismut Karl-Marx-Stadt)
	+ Ennillwyr: 1954–55
	+ Ail: 1959
* **Saxony Cup (Tiers III-VII):**
	+ Ennillwyr: 2000, 2001, 2002, 2016
	+ Ail: 1991‡, 1998, 1999, 2007‡, 2010

  |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Grüne, Hardy (2001). Vereinslexikon. Kassel: AGON Sportverlag ISBN 3-89784-147-9 (Almaeneg)
2. 1 2  Dennis, Mike; Grix, Jonathan (2012). *Sport Under Communism: Behind the East German 'Miracle'* (yn Saesneg). Efrog Newydd: Palgrave Macmillan. t. 140. ISBN 978-0-230-22784-2. OCLC 779529923.
3. ↑  "East Germany 1959" (yn Saesneg). Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Cyrchwyd 28 Rhagfyr 2019.
4. ↑  "The UEFA Cup 1985/86 – BSG Wismut Aue (GDR)". Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Cyrchwyd 28 Rhagfyr 2019.
5. ↑  "The UEFA Cup 1987/88 – BSG Wismut Aue (GDR)". Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Cyrchwyd 28 Rhagfyr 2019.
6. ↑  "Football club condemns fans' Nazi banners". *thelocal.de* (yn Saesneg). 9 Chwefror 2015. Cyrchwyd 29 Rhagfyr 2019.
7. ↑  "German side Erzgebirge Aue fined for banner comparing RB Leipzig to Nazis". *The Guardian* (yn Saesneg). 13 March 2015. ISSN 0261-3077. Cyrchwyd 29 Rhagfyr 2019.
8. ↑  "Spieltag/Tabelle". *DFB – Deutscher Fußball-Bund e.V.* (yn Almaeneg). 11 Mawrth 2014. Cyrchwyd 28 Rhagfyr 2019.
9. ↑  "Spieltag/Tabelle". *DFB – Deutscher Fußball-Bund e.V.* (yn Almaeneg). 18 March 2014. Cyrchwyd 28 Rhagfyr 2019.
10. ↑  "Spieltag/Tabelle". *DFB – Deutscher Fußball-Bund e.V.* (yn Almaeneg). 11 March 2014. Cyrchwyd 28 Rhagfyr 2019.
11. ↑  "Spieltag/Tabelle". *DFB – Deutscher Fußball-Bund e.V.* (yn Almaeneg). 11 March 2014. Cyrchwyd 28 Rhagfyr 2019.
12. ↑  "Spieltag/Tabelle". *DFB – Deutscher Fußball-Bund e.V.* (yn Almaeneg). 11 Mawrth 2014. Cyrchwyd 28 Rhagfyr 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 155719046
* GND: 10039156-4

 |