Gŵr busnes a chenedlaetholwr o Gatalwnia yw **Jordi Cuixart i Navarro** (ganwyd 22 Ebrill 1975), sy'n ymgyrchydd dros iaith a diwylliant Catalaneg. Bu'n Llywydd Diwylliannol mudiad Omnium ers mis Rhagfyr 2015.

Cefndir
-------

Ganed Cuixart yn Navarro yn Santa Perpètua de Mogoda, yn y Vallès Occidental, Catalwnia yn fab i fam o Murcia a thad o Gatalwnia.

Gwaith
------

Cuixart yw sylfaenydd a phennaeth *Aranow*, cwmni sy'n cynhyrchu peiriannau pecynnu yn Barcelona. Mae'n aelod o Ganolfan Metelegol Catalwnia ac yn noddwr a sefydlwr *FemCAT* cymdeithas i entrepreneuriaid o Gatalwnia.

Gweithgaredd diwylliannol a chenedlaetholgar
--------------------------------------------

Ymunodd ag Òmnium Cultural, mudiad i hyrwyddo iaith a diwylliant Catalaneg, ym 1996. Gwasanaethodd fel trysorydd ac is-lywydd y mudiad cyn cael ei benodi yn llywydd arni ar 19 Rhagfyr 2015.

Cuixart yn annerch Omnium wedi iddo gael ei ethol yn llywydd
Cymerodd ran yn yr ymgyrch wleidyddol *Ara es l'hora* (nawr yw'r awr) a oedd yn ceisio troi etholiadau i senedd Catalwnia 2015 yn bleidlais o blaid annibyniaeth i'r wlad. O dan ei arweiniad, trefnodd Omnium ymgyrch o'r enw *Lluites compartides* (rhannu'r frwydr) sy'n anrhydeddu gweithredwyr brwydrau cymdeithasol Catalaneg ers y 1950au, a oedd yn ymgyrchu i greu *gwlad well a thecach*.

Bu'n gyfrifol am ehangu gwaith Omnium y tu hwnt i'r frwydr iaith a diwylliant i geisio creu consensws ymysg pobl y wlad ar faterion cymdeithasol. Trefnodd gyfarfodydd, trafodaethau a chynadleddau a gynhaliwyd o Dachwedd 2016 i Ebrill 2017 ar amrywiol bynciau, megis ymwrthod â gwleidyddiaeth cefnogwyr cyfoes Franco; heddychiaeth, amddiffyn y Gatalaneg, brwydrau undebau llafur a symudiadau amgylcheddol.

O dan ei arweinyddiaeth daeth Omniwm yn bartner mewn menter *Lliures de Pobresa, Exclusió i Desigualtats* (rhydd o dlodi, allgau ac anghydraddoldeb), sef ymgyrch gan y gymdeithas sifil yn erbyn effeithiau parhaus yr argyfwng economaidd. Mae'r ymgyrch yn beirniadu diffyg gweithredu'r awdurdodau cyhoeddus. Mae wedi bod yn hynod o feirniadol wladwriaeth Sbaen am y modd y mae wedi ymosod yn systematig ar bolisïau cymdeithasol a gwrth tlodi llywodraeth Catalwnia trwy ei ddefnydd o'r Llys Cyfansoddiadol.

Carcharu
--------

Ar 4 Hydref, 2017, cyhuddwyd Jordi Cuixart a Jordi Sànchez i Picanyol (llywydd Cyngres Genedlaethol Catalwnia) o greu cynnwrf yn erbyn y wladwriaeth am eu rhan wrth drefnu refferendwm Annibyniaeth Catalwnia, 1 Hydref 2017. Ar 16 Hydref, 2017 cafodd y ddau eu carcharu am gyfnod ataliol er mwyn i'r awdurdodau chwilio am brawf o'u troseddau honedig. Arweiniodd eu carchariad at brotestiadau enfawr yng Nghatalwnia a chafodd eu carchariad ei feirniadu gan Amnest Rhyngwladol am fod yn rhy llawdrwm.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  ABC ESPAÑA *Jordi Cuixart, la industria del independentismo* adalwyd 19 Hydref 2017
2. ↑  gwefan Omnium *Jordi Cuixart, proclamació com a president d'Òmnium* Archifwyd 2017-09-20 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 19 Hydref 2017
3. ↑  Golwg360 *Mariano Rajoy yn rhybuddio Catalwnia i "ymddwyn yn synhwyrol"* adalwyd 19 Hydref 2017
4. ↑  gwefan Amnest *SPAIN: CHARGES FOR SEDITION AND PRE-TRIAL DETENTION AGAINST JORDI CUIXART AND JORDI SANCHEZ ARE EXCESSIVE* adalwyd 19 Hydref 2017

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 3150939878126600573
* LCCN: no2019101528
* GND: 1196644691
* SUDOC: 241718813
* BNE: XX6003363

 |