recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Actores oedd **Stephanie Parker** (29 Mawrth 1987 – 18 Ebrill 2009), oedd yn fwyaf adnabyddus am chwarae rhan Stacey Weaver ar gyfres deledu BBC Wales, *Belonging*, ers oedd yn 15. Ymddangosodd hefyd yn nghyfres *Casualty* a dramau BBC Radio 4.

Ganwyd yn Brighton a symudodd i Gymru gyda'i rhieni i ardal Rhydyfelin pan oedd yn ei arddegau. Aeth i Ysgol Uwchradd Hawthorn ym Mhontypridd. Roedd hi'n byw yn Nhrefforest.

Marwolaeth
----------

Darganfyddwyd ei chorff wedi ei chrogi ger Pontypridd am tua 6am ar 18 Ebrill 2009; a credir ei fod yn achos o hunan-laddiad. Roedd hi'n 22 mlwydd oed.
Yn Rhagfyr 2009, clywodd y cwest fod Parker yn diodde o iselder, ers iddi ddechrau cael eu bwlio yn yr ysgol. Dywedodd y crwner fod hi'n bosib fod y weithred yn "alwad am gymorth" yn hytrach na ymdrech bwriadol i ladd ei hun. Cofnodwyd rheithfarn o farwolaeth trwy anffawd.

Teledu
------

* *Belonging*
* *Casualty* (2007)
* *Doctors* (2007)
* *Doc Martin* (2007)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Robin Turner. *Welsh TV star Stephanie Parker found dead*   (en) , Wales Online, 20 Ebrill 2009.  Cyrchwyd ar 27 Ionawr 2016.
2. ↑  *Belonging actress is found dead*   (en) , BBC News, 19 Ebrill 2009.
3. ↑  Leigh Holmwood. *Stephanie Parker, actor in Belonging, found hanged*   (en) , The Guardian, 20 Ebrill 2009.
4. ↑  *Actores wedi marw drwy anffawd*   (cy) , Newyddion BBC, 9 Rhagfyr 2009.  Cyrchwyd ar 27 Ionawr 2016.

Dolenni allanol
---------------

* Stephanie Parker ar wefan yr Internet Movie Database
Cyfres deledu dramatig Americanaidd yw ***Riverdale*** sy'n seiliedig ar gymeriadau o'r Archie Comics.

Cafodd y gyfres ei addasu ar gyfer The CW gan brif swyddog creadigol Archie Comics, Roberto Aguirre-Sacasa, ac fe'i cynhyrchir gan Warner Bros. Television a CBS Studios Studios, mewn cydweithrediad â Berlanti Productions ac Archie Comics. Wedi'i greu'n wreiddiol fel addasiad ffilm nodweddiadol ar gyfer Warner Bros. Pictures a chafodd y syniad ei ail-ddychmygu fel cyfres deledu ar gyfer Fox. Yn 2015, symudodd y datblygiad ar y prosiect i The CW, lle archebwyd y gyfres ar gyfer peilot. Cynhelir y ffilmio yn Vancouver, British Columbia.

Cymeriadau
----------

Mae'r gyfres yn cynnwys cast yn seiliedig ar gymeriadau Archie Comics, gyda KJ Apa yn rôl Archie Andrews; Lili Reinhart fel Betty Cooper, Camila Mendes fel Veronica Lodge, a Cole Sprouse fel Jughead Jones, adroddwr y gyfres. Mae'r cast hefyd yn cynnwys Madelaine Petsch fel Cheryl Blossom, Ashleigh Murray fel Josie McCoy, Casey Cott fel Kevin Keller, Charles Melton a Ross Butler fel Reginald "Reggie" Mantle a Vanessa Morgan fel Toni Topaz. Mae cymeriadau eraill yn y gyfres yn cynnwys rhieni'r prif gymeriadau: Luke Perry fel Fred Andrews, Mädchen Amick fel Alice Cooper, Marisol Nichols a Mark Consuelos fel Hermione a Hiram Lodge, a Skeet Ulrich fel FP Jones.

Cychwynodd y gyfres ar 26ain o Ionawr, 2017 i adolygiadau cadarnhaol. Cynhaliwyd premiwm 22-bennod ail-raglen ar yr 11eg o Hydref, 2017, a ddaeth i ben ar yr 16eg o Fai, 2018. Ar yr 2ail o Ebrill, 2018, adnewyddodd The CW y gyfres am drydedd tymor, a gynhaliwyd ar y 10fed o Hydref, 2018.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Bud Greenspan yw ***Seoul '88: 16 Days of Glory*** a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd gan Bud Greenspan yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bud Greenspan. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan ESPN Classic.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carl Lewis, Kristin Otto, Matt Biondi a Greg Louganis. Mae'r ffilm *Seoul '88: 16 Days of Glory* yn 157 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Batman (ffilm o 1989)* sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bud Greenspan ar 18 Medi 1926 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn yr un ardal. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Dinas Efrog Newydd.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobrau Peabody

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Bud Greenspan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 16 Days of Glory |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1986-01-01 |
| Atlanta's Olympic Glory |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1997-01-01 |
| Barcelona '92: 16 Days of Glory |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1993-01-01 |
| Bud Greenspan's Athens 2004: Stories of Olympic Glory |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2005-01-01 |
| *Endurance* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1999-02-05 |
| Lillehammer ’94: 16 Diwrnod o Gogoniant |  |  |  | 1994-01-01 |
| Seoul '88: 16 Days of Glory |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1989-01-01 |
| Sydney 2000 Olympics: Bud Greenspan's Gold From Down Under |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2001-01-01 |
| Wilma |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1977-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm am berson sydd hefyd yn ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr David Pablos yw ***El Baile De Los 41*** a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Monika Revilla a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carlo Ayhllón. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alfonso Herrera Rodriguez, Emiliano Zurita a Mabel Cadena. Mae'r ffilm *El Baile De Los 41* yn 99 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Run*. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Soledad Salfate sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm David Pablos ar 11 Medi 1983 yn Tijuana. Derbyniodd ei addysg yn Centro de Capacitación Cinematográfica.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd David Pablos nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| El Baile De Los 41 |  | Mecsico | Sbaeneg | 2020-11-19 |
| Las Elegidas |  | Mecsico | Sbaeneg | 2015-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Canwr a chyfansoddwr cerddoriaeth Saesneg yw **Rick Astley** (ganwyd 6 Chwefror 1966). Mae'n fwyaf enwog am ei gân o 1987, "Never Gonna Give You Up". Cyrhaeddodd y gân #1 mewn siartiau cerddoriaeth 25 gwlad gwahanol. Erbyn 1993, cafodd tua 40 miliwn o recordiau Astley eu gwerthu. Wedi iddo ymddeol yn 1993, dychwelodd Astley nôl i'r byd enwogrwydd diolch i'r meme gwe poblogaidd "Rickrolling". Cafodd Astley ei enwi'r "Act Gorau Erioed" gan bleidleiswyr yr MTV Europe Music Awards yn 2008.

Ganwyd Astley yn Glannau Merswy, Lloegr i deulu dosbarth canol. Ysgarodd ei rhieni pan yr oedd yn 5 mlwydd oed a chafodd Astley a'i tri siblingiaid eu magu gan eu tad. Dechreuodd Astley i ganu yn côr ei ysgol pan oedd yn 10 mlwydd oed ac yn ystod ei fywyd ysgol, perfformiodd Astley fel drymiwr mewn nifer o fandiau lleol. Yn 1985 roedd Astley yn drymio i fand lleol **FBI** ond, wrth i prif ganwr y fand adael, penderfynnodd Astley i ganu yn ei le. Wrth berfformio un noson, cafodd Astley ei weld gan Pete Waterman a dechreuodd ei yrfa canu proffesiynol.

Rick Rollio
-----------

Yn 2007 fe ddaeth Rick yn rhan o 'meme' feiral ar draws y rhyngrwyd o'r enw RickRolling. Mae defnyddiwr y rhyngrwyd yn cael eu twyllo i wylio fideo o'r gân "Never going to give you up" trwy ddilyn cyswllt i'r fideo. Ar y cyntaf o Ebrill fe dwyllodd y wefan YouTube eu gwylwyr gan ddangos y fideo ar bob fideo yr oedd gwylwyr yn clicio arno.

Ond er gwaetha'r ffaith bod ei fideo wedi cael miliynau o hits dim ond $12 cafodd Astley mewn breindaliadau (cymerodd y cwmni recordio y mwyafrif).

Disgyddiaeth
------------

* Whenever You Need Somebody (1987)
* Hold Me In Your Arms (1989)
* Dance Mixes (1990)
* Free (1991)
* Body & Soul (1993)
* 12 Inch Collection (1999)
* Together Forever - Greatest Hits and More... (2000)
* Keep It Turned On (2001)
* Greatest Hits (2002)
* The Best of Rick Astley - Never Gonna Give You Up (2003)
* Love Songs (2004)
* Platinum & Gold Collection (2004)
* Artist Collection: Rick Astley (2004)
* Portrait (2005)
* Collections (2006)
* Together Forever - The Best of Rick Astley (2007)
* Ultimate Collection (2008)
* Playlist: The Very Best of Rick Astley (2008)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Shropshire Star.com, 7 Mehefin 2008". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2008-06-10. Cyrchwyd 2008-06-10.
2. ↑  BBC
3. ↑  "Lookstudio.com". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2002-02-05. Cyrchwyd 2010-09-23.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 6920707
* LCCN: n92023960
* ISNI: 0000 0001 2020 3276
* GND: 134597990
* BNF: cb139335287 (data)
* BIBSYS: 9033025
* NLA: 35380025
* NKC: mzk2003203920

 |
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hugues Gentillon yw ***Love Me Haiti*** a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Sweden. 

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Interstellar* sef Ffilm wyddonias gan Christopher Nolan.

Cyfarwyddwr
-----------

Delwedd:Hugues-gentillon.jpg
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hugues Gentillon ar 17 Rhagfyr 1974 yn Port-au-Prince. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2011 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Academy of Art University.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Hugues Gentillon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Love Me Haiti |  | Unol Daleithiau AmericaSweden |  | 2014-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Mae **Moel yr Wden** (neu **Bwlch y Bi**) yn gopa mynydd a geir yn Yr Arenig ger Cwm Prysor i'r dwyrain o Drawsfynydd, de Gwynedd; cyfeiriad grid SH780356. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 538.1metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Uchder y copa o lefel y môr ydy 572.2 metr (1877 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 8 Mehefin 2009.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr mynyddoedd Cymru
* Rhestr o gopaon Cymru
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Dolennau allanol
----------------

* Clwb Mynydda Cymru
* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-07 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Carma Hinton a Richard Gordon yw ***The Gate of Heavenly Peace*** a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Geremie Barmé. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Dai Qing. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Braveheart* sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carma Hinton ar 1 Ionawr 1949 yn Beijing. Derbyniodd ei addysg yn Beijing 101 Middle School.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Carma Hinton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Morning Sun* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2003-01-01 |
| The Gate of Heavenly Peace |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1995-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Cerdd ar ffurf soned gan y Prifardd T. H. Parry Williams yw **Moelni**.

Mae'r gerdd yn enwog ac yn un y gall llawer o Gymry Cymraeg uniaethu â hi oherwydd ei chyffyrddiad â sawl thema, er enghraifft cariad at fro mebyd ac ystyr tragwyddoldeb. Mae'r bardd yn ceisio symud y darllenydd gyda'i gerdd a gwneud iddynt uniaethu â'i safbwynt. Mae'n trafod y berthynas rhwng bywyd a marwolaeth ac yn cwestiynu a fydd yn bodoli mewn rhyw ffurf ar ôl iddo farw.

Agwedd y Bardd
--------------

Mae'r soned wedi'i rhannu yn chwechawd ac yn wythawd. Yn yr wythawd, mae'r bardd yn trafod ei blentyndod yn Eryri ac yn lleoli'r gerdd. Fe gawn folta yn llinell wyth, sy'n newid awyrgylch y gerdd gan fod y bardd yn dechrau cwestiynu tragwyddoldeb a thrafod a oes bywyd ar ôl marwolaeth. Fe ddaw'r gerdd i uchafbwynt yn y darn hwn. Yn dilyn yr wythawd negyddol i ddechrau'r gerdd, mae'r chwechawd yn llawer mwy gobeithiol ac yn dangos nad yw'r bardd wedi colli ei holl ffydd.

Dyfyniadau Pwysig
-----------------

"Nid oedd ond llymder anial byd di-goed."

"Ac os bydd peth o'm defnydd yn y byd."

"Ni welir arno lun na chynllun chwaith, dim ond amlinell lom y moelni maith."

Y Bardd
-------

T.H. Parry-Williams yw un o feirdd Cymraeg enwocaf yr ugeinfed ganrif, roedd ei farn a'i safbwyntiau yn cael eu dangos yn glir yn ei gerddi, fel sydd i'w weld yn y gerdd hon. Mae'r bardd yn cyfeirio at ei fagwraeth yn Eryri yn sawl un o'i gerddi, a dyna wnaeth ei ysbrydoli i ysgrifennu'r gerdd hon.
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Nathalie Delon yw ***Sweet Lies*** a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori ym Mharis. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Trevor Jones. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Joanna Pacuła, Bernard Fresson, Treat Williams, Gisèle Casadesus a Franck Tiozzo. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Hard* sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Nathalie Delon ar 1 Awst 1941 yn Oujda a bu farw yn Bwrdeistref 1af Paris ar 24 Tachwedd 1975.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Nathalie Delon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Sweet Lies |  | Unol Daleithiau America | 1988-01-01 |
| *They Call It an Accident* |  |  | 1982-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwyr Robin Schmidt a Gez Medinger yw ***Afterdeath*** a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***AfterDeath*** ac fe’i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Dyma restr llawnach o aelodau'r cast a gymerodd ran yn y ffilm hon: Miranda Raison, Sam Keeley.

 Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Black Mass* sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Robin Schmidt nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Afterdeath |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 2015-01-01 |
| *Masaier på vej* |  | Denmarc |  | 2010-01-01 |
| *Punk Royal* |  | Denmarc |  | 2006-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Penadur Farangaidd oedd **Rurik** (Hen Norseg: Hrøríkʀ trawslythreniad: *Hrorekr*, Hen Slafoneg Dwyreiniol: Рюрикъ *Ryurikŭ*, Rwseg ac Wcreineg: Рюрик *Ryurik*, Belarwseg: Рурык *Rurik*; tua 824 – 879) a wnaeth, yn ôl hanes traddodiadol y Slafiaid Dwyreiniol, sefydlu brenhinllin y Rurik fel Tywysog Novgorod.

Yn ôl *Hanes y Blynyddoedd o'r Blaen*, y cronicl hynaf yn llên y Slafiaid Dwyreiniol, Rurik oedd un o dri brawd o Farangiaid—Llychlynwyr a ymsefydlodd yn Nwyrain Ewrop—a ddaeth i osod seiliau gwladwriaeth gyntaf llwyth y Rws yn 862. Datganwyd Rurik yn Dywysog Novgorod, Sineus yn Dywysog Beloozero, a Truvor yn Dywysog Izborsk.

Mae hanesyddion diweddar wedi bwrw tybiaethau eraill am hanes Rurik. O bosib fe ddaeth o benrhyn Lychlyn neu Jylland tua 855 i sefydlu cadarnle ar lannau Llyn Ladoga, ac oddi yno i orymdeithio ar hyd Afon Volkhov a chipio Novgorod. Yn ôl theori arall, hurfilwyr oedd Rurik a'i fyddin, yn gwasanaethu rhyw benadur arall yn ardal y Volkhov a'r Dnieper, a wrthryfelodd yn erbyn eu cyflogwyr.

Bu farw Rurik yn 879, a symudodd ei olynydd, Oleg, i Kyiv yn 882 i sefydlu Rws Kyiv.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Rurik. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 20 Tachwedd 2022.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Stephen Ives yw ***1964*** a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***1964*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Stephen Ives. 

 Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Black Mass* sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Stephen Ives nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1964 |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2015-01-01 |
| *American Experience: Custer's Last Stand* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2012-01-17 |
| *The Great War* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2017-04-10 |
| *The West* |  | Unol Daleithiau America |  | 1996-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm annibynol gan y cyfarwyddwr Eliav Lilti yw ***Stori Drefol*** a gyhoeddwyd yn 2013. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Maasiya Urbanit*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Israel. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hebraeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Yuval Mesner. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ohad Knoller, Irit Nathan Benedek, Alexander Peleg, Michal Shtamler, Sandra Sade, Ami Weinberg, Yitzhak Hizkiya, Esti Yerushalmi, Zohar Strauss, Avi Grainik, Orna Rotberg, Eli Gorenstein, Noa Koler a Noa Friedman. Mae'r ffilm *Stori Drefol* yn 90 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *12 Years a Slave* sef ffilm fywgraffyddol *gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,100 o ffilmiau Hebraeg wedi gweld golau dydd.*

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Eliav Lilti ar 20 Hydref 1964 yn Beersheba. Derbyniodd ei addysg yn Steve Tisch School of Film and Television.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Eliav Lilti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Project Runway Israel* |  | Israel | Hebraeg |  |
| Stori Drefol |  | Israel | Hebraeg | 2012-01-01 |
| *אבודים* |  | Israel |  |  |
| *חקירה פנימית* |  | Israel |  |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.
Etholaeth seneddol yn siroedd seremonïol Rutland a Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, yw **Rutland a Melton** (Saesneg: *Rutland and Melton*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Rutland a Melton yn Rutland a Swydd GaerlŷrEtholaeth Rutland a Melton yn Rutland a Swydd Gaerlŷr
* Swydd Gaerlŷr yn LloegrSwydd Gaerlŷr yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn etholaeth sirol yn 1983.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1983–1992: Michael Latham (Ceidwadol)
* 1992–2019: Alan Duncan (Ceidwadol)
* 2019–presennol: Alicia Kearns (Ceidwadol)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Nwyrain Canolbarth Lloegr**

Amber Valley **·** 
Ashfield **·** 
Bassetlaw **·** 
Bolsover **·** 
Boston a Skegness **·** 
Bosworth **·** 
Brigg a Goole **·** 
Broxtowe **·** 
Canol Swydd Derby **·** 
Cleethorpes **·** 
Corby **·** 
Charnwood **·** 
Chesterfield **·** 
Daventry **·** 
De Caerlŷr **·** 
De Derby **·** 
De Holland a'r Deepings **·** 
De Northampton **·** 
De Nottingham **·** 
De Swydd Derby **·** 
De Swydd Gaerlŷr **·** 
De Swydd Northampton **·** 
Dwyrain Caerlŷr **·** 
Dwyrain Nottingham **·** 
Dyffrynnoedd Swydd Derby **·** 
Erewash **·** 
Gainsborough **·** 
Gedling **·** 
Gogledd Derby **·** 
Gogledd Northampton **·** 
Gogledd Nottingham **·** 
Gogledd-ddwyrain Swydd Derby **·** 
Gogledd-orllewin Swydd Gaerlŷr **·** 
Gorllewin Caerlŷr **·** 
Grantham a Stamford **·** 
Harborough **·** 
High Peak **·** 
Kettering **·** 
Lincoln **·** 
Loughborough **·** 
Louth a Horncastle **·** 
Mansfield **·** 
Newark **·** 
Rushcliffe **·** 
Rutland a Melton **·** 
Scunthorpe **·** 
Sherwood **·** 
Sleaford a Gogledd Hykeham **·** 
Wellingborough
Strwythur gemegol risin.
Protein gwenwynig yw **risin** a ddaw o'r planhigyn trogenllys (*Ricin communis*). Gwneir y gwenwyn o'r gwastraff a gynhyrchir wrth brosesu hadau'r trogenllys ("hadau castor"). Gall y gwenwyn bod ar ffurf powdwr, erosol, neu beled, a gellir mynd i mewn i'r corff trwy ei fwyta, ei anadlu, neu drwy bigiad.[1] Mae'n bosib i risin effeithio ar y corff trwy fwyta hadau'r trogenllys yn unig, ond gan amlaf mae angen creu risin yn fwriadol i'w alluogi i wenwyno pobl.[2]

Mae risin yn atal celloedd y corff rhag creu proteinau sydd eu hangen arnynt, ac felly mae'r celloedd yn marw. Yn y bôn gall hyn yn effeithio ar yr holl corff, gan achosi marwolaeth.[2] Dim ond dos o 500 microgram sydd angen i risin fod yn angheuol i fod dynol.[1]

Arwyddion a symptomau
---------------------

Mae prif symptomau gwenwyn risin yn dibynnu ar sut y derbynwyd y risin. Os yw person wedi anadlu'r risin i mewn i'w gorff, ceir anhawster anadlu, twymyn, peswch, cyfog, a phoen yn y frest, rhwng 4 a 24 awr wedi iddynt anadlu'r risin. Gall y claf hefyd chwysu'n drwm a dioddef oedema ysgyfeiniol, ac o bosib bydd ei groen yn troi'n las. Gall pwysedd gwaed isel a methiant anadlu yna achosi marwolaeth. Os yw person yn cnoi neu'n llyncu risin, bydd symptomau'n ymddangos o fewn 10 awr gan gynnwys chwydu a dolur rhydd, ac yn hwyrach dadhydradu a phwysedd gwaed isel ac o bosib confylsiynau a gwaed yn ei wrin. O fewn ychydig o ddyddiau mae'n bosib bydd yr afu, y ddueg, a'r arennau'n methu gan ladd y claf. Yn anaml bydd risin yn mynd i mewn i'r corff trwy'r croen, ond gall cyffwrdd risin achosi cochni a phoen ar y croen a'r llygaid. Mewn achosion difrifol, bydd y gwenwyn yn effeithio ar nifer o organau'r corff a gall y claf marw o fewn 36 i 72 awr, yn dibynnu ar ddos y gwenwyn a sut daeth i mewn i'r corff.[2]

Triniaeth
---------

Nid oes gwrthwenwyn am risin, felly yr unig modd i'w drin yw i wared y corff rhag y gwenwyn ac i leihau ei effaith.[2]

Hanes
-----

Diagram o'r fecanwaith yn yr ymbarél a ddefnyddiwyd i ladd Georgi Markov.
Cafodd y llenor Bwlgaraidd Georgi Markov ei lofruddio yn Llundain ym 1978, gan ddyn a ddefnyddiodd ymbarél i saethu peled o risin i mewn i goes Markov.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  *Mosby's Medical Dictionary* (St Louis, Missouri, Mosby Elsevier, 2009 [wythfed argraffiad]), t. 1630. ISBN 978-0323052900
2. 1 2 3 4  (Saesneg) Facts About Ricin. Centers for Disease Control and Prevention, Llywodraeth yr Unol Daleithiau. Adalwyd ar 19 Ebrill 2013.

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***risin***
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Leo Menardi yw ***L'avventura Di Annabella*** a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Leo Menardi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Giovanni D'Anzi. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anna Magnani, Paola Borboni, Cesco Baseggio, Galeazzo Benti, Stefano Sibaldi, Alfredo Martinelli, Amelia Chellini, Enrico Viarisio, Giacomo Moschini, Gorella Gori, Lia Corelli, Lina Tartara Minora, Maurizio D'Ancora a Virgilio Riento. Mae'r ffilm *L'avventura Di Annabella* yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Life and Death of Colonel Blimp* sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Mario Bava oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Fernando Tropea sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Leo Menardi ar 20 Tachwedd 1903 yn Torino a bu farw yn Rhufain ar 28 Awst 2010.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Leo Menardi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Il Paese Senza Pace |  | yr Eidal |  | 1943-01-01 |
| L'avventura Di Annabella |  | yr Eidal | Eidaleg | 1943-01-01 |
| La Moglie in Castigo |  | yr Eidal | Eidaleg | 1943-01-01 |
| Luisa Sanfelice |  | yr Eidal | Eidaleg | 1942-09-19 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.
Prif stryd fasnachol yng nghanol Wrecsam, gogledd-ddwyrain Cymru, yw **Stryt yr Hôb** ("Hope Street").

Lleoliad
--------

Mae Stryt yr Hôb yn cysylltu Stryt y Rhaglaw ("Regent Street") â'r Stryt Fawr yng nghanol y ddinas. Mae'r stryd yn rhedeg o'r groesffordd gyda strydoedd Argyle, y Rhaglaw a'r Priordy, yn troi'r i'r de o flaen tafarndy'r Talbot (ar y gyffordd gyda Stryt y Syfwr), ac yn parhau tuag at y Stryt Fawr.

Disgrifiad
----------

Stryd i gerddwyr ar ei hyd cyfan yw Stryt yr Hôb. Mae'r stryd wedi cadw nifer o adeiladau hanesyddol, gan gynnwys y tafarndy Horse & Jockey, yr 'Argyle Arch', tafarndy'r Talbot, yr hen Fanc National Westminster ar gornel Stryt y Banc (adeiladwyd yn 1876 mewn arddull Eidalaidd), a mynedfa'r Arcêd Ganolog. Ar ran y stryd sy'n arwain at y Stryt Fawr mae golygfa tuag at Eglwys San Silyn.

Hanes
-----

Mae'r cyfeiriad cyntaf i Stryt yr Hôb (neu *Stryd y Hopp*) yn dyddio o 1553. Fel nifer o strydoedd hynaf Wrecsam (Stryt Caer, Ffordd Rhiwabon), cafodd y stryd ei enwi ar ôl ei chyrchfan, sef pentref Yr Hôb, Sir y Fflint.

Dros y blynyddoedd, roedd y stryd yn gartref i lawer o brif fusnesau teleuol y ddinas ac i siopau manwerthu mawr, ond yn y blynyddoedd diwethaf mae rhai o'r olaf wedi symud i'r canolfan siopa Dôl yr Eryrod.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Cynllun Asesu a Rheoli Nodweddion Ardal Gadwraeth Canol Tref Wrecsam" (PDF). *Wrecsam.gov.uk*. Cyrchwyd 28 June 2022.
2. ↑  "Explore Wrexham's Hope Street with vintage postcards". *leaderlive.co.uk*. Cyrchwyd 28 June 2022.

Oriel
-----

* Stryt yr Hôb, Wrecsam - yr hen Fanc National Westminster ar gornel Stryt y Banc; yn y pellter, mynedfa i'r Arcêd GanologStryt yr Hôb, Wrecsam - yr hen Fanc National Westminster ar gornel Stryt y Banc; yn y pellter, mynedfa i'r Arcêd Ganolog
* Stryt yr Hôb - Tafarndy Horse & JockeyStryt yr Hôb - Tafarndy Horse & Jockey
* Stryt yr Hôb - Tafarndy'r Talbot (ar y gornel Stryt y Syfwr)Stryt yr Hôb - Tafarndy'r Talbot (ar y gornel Stryt y Syfwr)
Ffilm arswyd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Gustavo Hernández yw ***No Dormirás*** a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen, Wrwgwái a'r Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Belén Rueda, Juan Manuel Guilera, Eugenia Tobal, Germán Palacios a Natalia de Molina. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Guilty* sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustavo Hernández ar 1 Ionawr 1973.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gustavo Hernández nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| La Casa Muda |  | Wrwgwái | Sbaeneg | 2010-01-01 |
| *Virus 32* |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 2022-04-21 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Manuel Romero yw ***La Historia Del Tango*** a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Francisco Canaro. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Francisco Canaro, Tito Lusiardo, Fernando Lamas, Tita Merello, Enrique Lucero, Betty Lagos, Domingo Federico, Francisco Pablo Donadío, Juan José Miguez, Mario Faig, Maria Armanda, Pepita Muñoz, Severo Fernández, Virginia Luque a Ricardo Land. Mae'r ffilm *La Historia Del Tango* yn 84 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *White Heat* sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Jorge Garate sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Manuel Romero ar 21 Medi 1891 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 22 Ionawr 2014.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Manuel Romero nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Adiós Pampa Mía |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1946-01-01 |
| Carnaval De Antaño |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1940-01-01 |
| Derecho Viejo |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1951-01-01 |
| Divorcio En Montevideo |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1939-01-01 |
| Don Quijote Del Altillo |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1936-01-01 |
| El Diablo Andaba En Los Choclos |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1946-01-01 |
| El Patio De La Morocha |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1951-01-01 |
| Juan Mondiola |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1950-01-01 |
| La Historia Del Tango |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1949-01-01 |
| La Rubia Mireya |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1948-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
Cyfreithiwr a sylfaenydd Antur Waunfawr oedd **Robert Gwynn Davies** (19 Ionawr 1920 – 12 Hydref 2007). Fe'i urddwyd i’r wisg wen yn Eisteddfod Cwm Rhymni 1990; cafodd gynnig O.B.E. ar gyfer Rhestr Anrhydeddau’r Flwyddyn Newydd Ionawr 1989 – ond fe'i gwrthododd.

Bywgraffiad
-----------

Ganed yn Tŷ Gwyn, Waunfawr, mab hynaf Jane Eunice Davies (1888–1978) ac Edward Davies (1886–1926). Ar ôl colli ei dad, symudodd gyda’i fam a’i frawd, Dewi, i 'Glanfa' at ei nain (Ellen Jones) a'i ewythr (W.H. Jones a gadwai Siop Bryn Pistyll). Mynychodd Ysgol y Cyngor, Waunfawr ac yna Ysgol y Sir, Caernarfon.

Priododd Mary Beta Jones (28 Mai 1921 – 13 Mawrth 2006) yn Waunfawr ac ymgartrefodd yn Gilfach. Ganed iddynt Sioned Gwynn Davies (1954-2022) a Gwion Rhys Gwynn Davies (1958). Symudodd y teulu i Bryn Eithin, a bu fyw yno hyd ei farwolaeth

Ei waith
--------

Ar ôl gadael yr ysgol aeth i wneud erthyglau i fod yn gyfreithiwr yn swyddfa Ellis Davies yng Nghaernarfon. Yn ystod y rhyfel cofrestrodd fel gwrthwynebydd cydwybodol ac yng Ngorffennaf 1940 gan dreulio cyfnod y rhyfel yn was ffarm i Garreg Fawr, Waunfawr. Dychwelodd i’r swyddfa yn 1946 yna mynychu coleg yn Guildford cyn cymhwyso fel cyfreithiwr a mynd i weithio yn 1950 i R. Gordon Roberts & Co, Llangefni fel cyfreithiwr cynorthwyol ac yna’n bartner.

Symudodd i weithio yn 1957 fel Cyfreithiwr Cynorthwyol i Gyngor Sir Gaernarfon, yna’n Uwch Gyfreithiwr Cynorthwyol a Chlerc Cynorthwyol y Cyngor. Yn 1972 aeth yn Glerc Ynadon Bangor, Conwy/Llandudno a Betws y Coed ond ymddeol yn gynnar yn 1983 i weithio i’r Comisiwn Iechyd Meddwl ac yna sefydlu Antur Waunfawr fel cwmni corfforedig gyda statws elusennol ar 22 Mehefin 1984.

Yn ogystal bu yn gyfarwyddwr Gwasanaeth Adfocatiaeth a Chynghori Gogledd Cymru (28/1/1997 – 12/10/2007), cyfarwyddwr Anabledd Dysgu Cymru (8/9/1992 – 30/9/1994) a chadeirydd SCOVO (dan adain Strategaeth Cymru Gyfan 1983).

Diddordebau
-----------

Enillodd gadair Eisteddfod Dyffryn Ogwen yn 1993 a derbyniodd fedal Syr T.H Parry Williams yn Eisteddfod Genedlaethol Tŷ Ddewi, 2002. Bu'n aelod o dȋm Talwrn y Beirdd Waunfawr a ddaeth i’r brig yn 2003.

Roedd ganddo ddiddordeb mewn gwleidyddiaeth ac roedd yn aelod o Blaid Cymru. Ymhlith ei ddiddordebau eraill roedd gwaith pren, celf, gwneud gwin cartref a chwarae golff.

Ei athroniaeth
--------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Mae gan pob person gyfrifoldeb i wasanaethu cymdeithas hyd eithaf ei allu ac yn ôl safon ei allu, a’r hawl i gael gwneud hynny pa un a yw yn anabl neu beidio. | "|

Cyhoeddiadau
------------

* *Anturiaf Ymlaen*, Cyfres y Cewri 13 (Gwasg Gwynedd, 1994)
* *Y Waun a’i Phobl* (Antur Waunfawr, 1996)
* *John Evans, Waunfawr* (Antur Waunfawr, 1999) – Darlith Undeb Cymru a’r Byd, Eisteddfod Genedlaethol Môn

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Llythyr gwrthod OBE
2. ↑  Daily Post
Stryd Portland, Aberystwyth, o'r de (Mai 2018)
Un o brif strydoedd canol tref Aberystwyth yw **Stryd Portland** (Saesneg: *Portland Street*). Adnabwyd hi am yn y 19g fel "Lower Portland Street" a Stryd y Porth Bach (*Eastgate Street*) fel "Upper Portland Street".

Fe'i lleolir ar yr hen forfa a oedd tu allan i furiau canoloesol y dref. O'r herwydd fe elwir y capel ar y stryd yn Gapel y Morfa a daw'r stryd i'w therfyn ar Morfa Mawr (*Queen's Street*). Ni ddylid ei drysu gyda Ffordd Portland (*Portland Road*) sydd gyfochrog iddi i'r dwyrain, ac, yn rhyfedd, yn gulach nag hi.

Adeiladau'r stryd
-----------------

Fel un o brif strydoedd Aberystwyth ceir sawl darpariaeth bwysig ar gyfer y dref a'i thrigolion ar y stryd hon. Mae'r tai yn 3 neu 4 llawr o uchder gyda ffenestri bae. Mae'r nifer o'r tai wedi ei llogi ar rent i fyfyrwyr neu fel fflatiau o fewn yr adeilad i unigolion neu deuluoedd.

Lleolir:

* Deintyddfa Stryd Portland
* Meddygfa'r Llan
* Capel y Morfa

Ceir hefyd Amgueddfa Ceredigion sydd ar gyffordd y stryd gyda Ffordd y Môr ond gyda'r mynedfa ar Ffordd y Môr.

Ar waelod y stryd lleolir Llyfrgell Tref Aberystwyth yn adeilad hardd neo-glasurol yr hen Gyngor Tref Aberystwyth.

Wrth ymyl Meddygfa'r Llan ceir llwybr sy'n cysylltu Stryd Portland â Stryd y Baddon, Aberystwyth.

Gardd Gofio
-----------

Ar waelod y stryd, gyferbyn â'r llyfrgell, ceir gardd goffa lle planwyd sawl coeden i gofio a chydnabod digwyddiadau o bwys yn hanes Aberystwyth a'r byd.

*Aberystwyth* Joseph Parry
--------------------------

Credir i dôn enwog Joseph Parry gael ei pherfformio am y tro cyntaf yn Eglwys Annibynnol Saesneg Stryd Portland i geiriau "Jesus, Lover of My Soul" gan Charles Wesley. Mae'r eglwys bellach yn Feddygfa a chefn yr adeilad yn eiddo i Gwmni Theatr Arad Goch sydd a'i mynedfa ar Stryd y Baddon (Bath St.). Roedd Parry yn organydd yn yr eglwys. Ceir plac llechen i gofnodi'r digwyddiad ar fur y Meddygfa'r Llan ar Stryd Portland.

Cyhoeddwyd emyn-dôn *Aberystwyth* yn 1876 a'i chyhoeddi gyntaf yn 1879 yn llyfr Edward Stephen, *Ail Lyfr Tonau ac Emynau*.

Yn 1897 cyfansoddodd Enoch Sontonga emyn *Nkosi Sikelel' iAfrika* ("Duw Bendithio Affrica" yn Xhosa), gan ei roi i dôn *Aberystwyth* i gychwyn. Daeth y gân maes o law yn anthem rhyddid Affricanaidd a thôn anthem genedlaethol Tansania, Zambia a De Affrica.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *The Concise Oxford Dictionary of Music*
2. ↑  Let the People Sing: Hymn Tunes in Perspective, Paul Westermeyer, page 217

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan Cyngor Tref Aberystwyth
* Gwefan Deintyddfa Stryd Portland
* Gwefan Meddygfa'r Llan

Oriel
-----

* Capel yr Annibynwyr SaesnegCapel yr Annibynwyr Saesneg
* Stryd Portland o'r gogleddStryd Portland o'r gogledd
* Plac Joseph Parry, emyn-dôn AberystwythPlac Joseph Parry, emyn-dôn *Aberystwyth*
* Plac i'r arlunydd Alfred Worthington ar ochr mur Amgueddfa Ceredigion ar Stryd PortlandPlac i'r arlunydd Alfred Worthington ar ochr mur Amgueddfa Ceredigion ar Stryd Portland
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Luis Mandoki yw ***La Vida Precoz y Breve De Sabina Rivas*** a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Diana Cardozo a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alejandro Castaños Luna. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Joaquín Cosío Osuna, Angelina Peláez, Fernando Moreno a Greisy Mena. Mae'r ffilm *La Vida Precoz y Breve De Sabina Rivas* yn 115 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *12 Years a Slave* sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Damián García oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luis Mandoki ar 17 Awst 1954 yn Ninas Mecsico. Derbyniodd ei addysg yn London College of Communication.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luis Mandoki nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Angel Eyes* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2001-01-01 |
| Born Yesterday |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1993-01-01 |
| Gaby: a True Story |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1987-01-01 |
| La Vida Precoz y Breve De Sabina Rivas |  | Mecsico | Sbaeneg | 2012-01-01 |
| Message in a Bottle |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1999-01-01 |
| *Trapped* |  | Unol Daleithiau Americayr Almaen | Saesneg | 2002-01-01 |
| Voces Inocentes |  | Mecsico | Sbaeneg | 2004-01-01 |
| *When a Man Loves a Woman* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1994-01-01 |
| White Palace |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1990-01-01 |
| ¿Quién es el señor López? |  | Mecsico | Sbaeneg | 2006-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Gorffennaf 2016.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Britta Wandaogo yw ***Die Krokodile Der Familie Wandaogo*** a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg. 

 Mae'r ffilm *Die Krokodile Der Familie Wandaogo* yn 61 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl* sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Britta Wandaogo ar 27 Tachwedd 1965 yn Unna.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Britta Wandaogo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1200 brutto |  | yr Almaen | Almaeneg | 2008-01-01 |
| Den Affen Töten |  | yr Almaen | Almaeneg | 1994-01-01 |
| Der Struggle Ist Real |  | yr Almaen |  | 2016-01-01 |
| Die Krokodile Der Familie Wandaogo |  | yr Almaen | Almaeneg | 2003-01-01 |
| *Krokodile ohne Sattel* |  | yr Almaen | Almaeneg | 2012-01-01 |
| Liebe Schwarz Weiss |  | yr Almaen | Almaeneg | 2011-01-01 |
| Nichts Für Die Ewigkeit |  | yr Almaen | Almaeneg | 2011-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr William James Craft yw ***The Cohens and The Kellys in Atlantic City*** a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Atlantic City a New Jersey. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Walter Brennan, George Sidney, Tom Kennedy, Mack Swain, Kate Price, Nora Lane a George Sidney. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Piccadilly* ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William James Craft ar 1 Ionawr 1887 yn Toronto a bu farw yn Hollywood ar 12 Awst 2009. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1910 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd William James Craft nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Beasts of Paradise* |  | Unol Daleithiau America | 1923-01-01 |
| *Crossed Clues* |  | Unol Daleithiau America | 1921-01-01 |
| *Double Crossers* |  | Unol Daleithiau America | 1921-01-01 |
| Headin' West |  | Unol Daleithiau America | 1922-01-01 |
| *In the Days of Daniel Boone* |  | Unol Daleithiau America | 1923-01-01 |
| One Hysterical Night |  | Unol Daleithiau America | 1929-01-01 |
| See America Thirst |  | Unol Daleithiau America | 1930-01-01 |
| The Radio Detective |  | Unol Daleithiau America | 1926-01-01 |
| *The Riddle Rider* |  | Unol Daleithiau America | 1924-01-01 |
| The Silent Flyer |  | Unol Daleithiau America | 1926-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
Roedd **Robert John Dickson Burnie** (8 Ebrill 1842 – 6 Mawrth 1908) yn wleidydd Rhyddfrydol Cymreig a wasanaethodd fel Aelod Seneddol Tref Abertawe o 1892 i 1895

Bywyd Personol
--------------

Ganwyd Burnie yn Dawlish, Dyfnaint, yn fab i John Dickson Burnie, adeiladwr a chontractwr, ac Elizabeth ei wraig.

Priododd Georgina Elliot ym 1866 a bu iddynt bedwar mab a dwy ferch.

Gyrfa
-----

Wedi ymadael a'r ysgol ar ôl dderbyn addysg elfennol derbyniodd Burnie swydd fel clerc yn swyddfa *The South Devon and Cornwall Railway Company*. Ym 1864 cafodd ei ddyrchafu i swydd is ysgrifennydd y *Bristol and South Wales Wagon Company* a dwy flynedd yn ddiweddarach cafodd ei ddyrchafu i swydd Ysgrifennydd Cwmni Rheilffordd Cheltenham ac Abertawe, pan gaeodd swyddfa'r cwmni yn Cheltenham ym 1869 symudodd Burnie i Abertawe lle fu'n gweithio fel pennaeth y cwmni hyd ei farwolaeth.

Gyrfa wleidyddol
----------------

Ym 1877 cafodd Burnie ei ethol dros ward St Thomas ar Gyngor Abertawe, gwasanaethodd fel cadeirydd y pwyllgor cyllid a chadeirydd ymddiriedolaeth yr harbwr. Ym 1883 gwasanaethodd fel maer tref Abertawe.

Ychydig cyn etholiad cyffredinol 1892 bu farw AS Ryddfrydol Abertawe Lewis Llewelyn Dillwyn, dewiswyd Burnie fel yr ymgeisydd brys i sefyll yn ei le. Llwyddodd Burnie i gadw'r sedd i'r achos Rhyddfrydol ond collodd y sedd i'r Ceidwadwr John Talbot Dillwyn Llewellyn yn etholiad 1895. Cafodd ei ddewis yn ymgeisydd ar gyfer etholiad cyffredinol 1900 ond tynnodd allan o'r gystadleuaeth yn bennaf oherwydd ei wrthwynebiad i Ryfel y Boer.

Marwolaeth
----------

Bu farw yn ei gartref, Bryncoed, Sgeti a rhoddwyd ei weddillion i orwedd ym mynwent Eglwys Y Cocyd. Bu farw Mrs Burnie ym 1913.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "BURIAL OF MR R D BURNIE - The Cardiff Times". David Duncan and William Ward. 1908-03-14. Cyrchwyd 2015-12-01.
2. ↑  "THE RETIREMENT OF COUNCILLOR R D BURNIE - The Cambrian". T. Jenkins. 1889-10-18. Cyrchwyd 2015-12-02.
3. ↑  "Olynydd Mr Dillwyn - Y Cymro". Isaac Foulkes. 1892-06-30. Cyrchwyd 2015-12-02.
4. ↑  "The Late Mr R D Burnie - Weekly Mail". Henry Mackenzie Thomas. 1908-03-14. Cyrchwyd 2015-12-02.
5. ↑  "THE LATE MR R D BURNIE - The Cambrian". T. Jenkins. 1908-03-13. Cyrchwyd 2015-12-02.
6. ↑  "LATE MRS R D BURNIE - The Cambria Daily Leader". Frederick Wicks. 1913-06-02. Cyrchwyd 2015-12-02.

| Senedd y Deyrnas Unedig |
| --- |
|
| Rhagflaenydd:**Lewis Llewelyn Dillwyn** | **Aelod Seneddol Tref Abertawe**1892 – 1895 | Olynydd:**John Talbot Dillwyn Llewellyn** |
Mae **Nant Pen-cerrig** wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu *SSSI*) ers 24 Mai 1985 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 0.6 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.

Math o safle
------------

Dynodwyd y safle oherwydd agweddau daearegol arbennig o bwysigrwydd cenedlaethol. Er enghraifft efallai i’r statws gael ei ddynodi oherwydd fod ynddo strata’n cynnwys ffosiliau hynod o greaduriaid asgwrn cefn neu ffosiliau o bryfaid neu blanhigion. Ceir dau fath o safle ddaearegol: rhai a ddaeth i’r wyneb drwy gloddio dyn a safleoedd naturiol bregus yn cynnwys ffurfiau tirweddol, haen bach o waddod neu ogof arbennig.

Cyffredinol
-----------

Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru (bellach 'Cyfoeth Naturiol Cymru'); Archifwyd 2014-01-01 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 25 Rhagfyr 2013

Gweler hefyd
------------

* Gwarchodfa Natur Genedlaethol
* Cymdeithas Edward Llwyd
* Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol