Asana, neu osgo'r corff, o fewn ioga yw **Trikonasana** neu **Utthita Trikonasana** (Sansgrit: उत्थित त्रिकोणासन; IAST: *utthita trikoṇāsana*), neu'r **Triongl estynedig**. Gelwir y math yma o asana yn asana sefyll a chaiff ei ymarfer mewn ioga modern fel ymarfer corff.Ceir nifer o amrywiadau gan gynnwys Baddha Trikonasana (y triongl clwm) a Parivrtta Trikonasana (y triongl cylchdro).

Geirdarddiad
------------

Daw'r enw o'r geiriau Sansgrit *utthita* (उत्थित), "estynedig", *trikoṇa* (त्रिकोण) "triongl", ac *āsana* (आसन) "osgo" neu "siap y corff.

Disgrifir yr ystum am y tro cyntaf yn yr 20g, gan ymddangos yn nysgeidiaeth Tirumalai Krishnamacharya, yn ei lyfr 1934 *Yoga Makaranda*, ac yng ngwaith ei fyfyrwyr.

Gwahaniaethau mewn arddull
--------------------------

Asana melin wynt, yn agos at y pumed fersiwn dilyniant Ioga Satyananda o Trikonasana
Mae gan wahanol ysgolion ioga safbwyntiau amrywiol am beth yw Trikonasana. Dangosodd erthygl yn 2001 ar yr asana yn yr *Yoga Journal* gyda chyfarwyddiadau a roddwyd gan athrawon o bum traddodiad ioga modern (Ioga Iyengar, Ioga ashtanga vinyasa, Ioga Kripalu, Ioga Sivananda a Ioga Bikram) safleoedd corff gwahanol. Nid yw'r erthygl hon yn gwahaniaethu rhwng Trikonasana (y Triongl) ac Utthita Trikonasana (Triongl estynedig).

Amrywiadau
----------

Parivritta Trikonasana
Mae gan Trikonasana un amrywiad cyffredin, Parivritta Trikonasana (Triongl cylchdro). Lle yn Utthita Trikonasana (gyda'r droed chwith ymlaen) mae'r llaw chwith yn ymestyn i lawr tuag at y droed chwith, yn yr ystum cylchdro, y llaw dde sy'n cyrraedd y droed chwith, ac mae'r corff yn cael ei gylchdroi'n gryf i wneud hyn yn bosibl."Parivritta Trikonasana - AshtangaYoga.info". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-09-25. Cyrchwyd 11 April 2011."Parivritta Trikonasana - AshtangaYoga.info" Archifwyd 2012-09-25 yn y Peiriant Wayback.. Retrieved 11 April 2011.</ref>

Mae amrywiadau eraill yn cynnwys y Baddha Trikonasana datblygedig (Triongl clwm). Mae'r coesau a'r corff wedi'u trefnu yn debyg i Utthita Trikonasana, ond (gyda'r droed chwith ymlaen) mae'r fraich chwith yn ymestyn o flaen y glun chwith i ddal y fraich dde sy'n ymestyn y tu ôl i'r cefn. Gellir troi'r droed dde tuag allan yn fwy nag arfer er mwyn hwyluso'r cylchdro ychwanegol i fyny'r torso.

Amrywiad pellach yw Baddha Parivritta Trikonasana (Triongl cylchdro clwm). Mae hwn yn debyg i Parivritta Trikonasana ond gyda'r dwylo wedi'u clymu, yn yr un modd ag y mae Baddha Trikonasana ar gyfer Trikonasana heb ei gylchdroi (Utthita).

Nid yw Supta Parivritta Trikonasana yn ddim ond Parivritta Trikonasana ar y llawr, gyda'r traed yn gwthio'r wal.

Mewn diwylliant
---------------

Stamp post Indiaidd deg-rwpi wedi'i farcio "Utthita trikonasana"; 1991
Addaswyd y llun o'r asana a berfformiwyd gan yr athrawes ioga Mira Mehta yn y canllaw *Yoga the Iyengar Way* (1990) ar gyfer stamp post Indiaidd deg rwpi ym 1991. Disgrifiwyd y ddelwedd fel "yr osgo perffaith".

Gweler hefyd
------------

* Rhestr o asanas

Llyfryddiaeth
-------------

* Iyengar, B. K. S. (1979) [1966]. *Light on Yoga: Yoga Dipika*. Unwin Paperbacks. ISBN 978-1855381667.
* Mallinson, James; Singleton, Mark (2017). *Roots of Yoga*. Penguin Books. ISBN 978-0-241-25304-5. OCLC 928480104.
* Mehta, Silva; Mehta, Mira; Mehta, Shyam (1990). *Yoga the Iyengar Way: The new definitive guide to the most practised form of yoga*. Dorling Kindersley. ISBN 978-0863184208.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Iyengar 1979.
2. 1 2  "Parivritta Trikonasana - AshtangaYoga.info". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-09-25. Cyrchwyd 11 April 2011.
3. ↑  Sinha, S. C. (1 Mehefin 1996). *Dictionary of Philosophy*. Anmol Publications. t. 18. ISBN 978-81-7041-293-9.
4. ↑  Mallinson 2017, t. 90.
5. ↑  "Trikonasana". *Yoga Journal*: 78–87. 2001. .
6. ↑   *Baddha Trikonasana*. Yoga Journal. December 2007. p. 112. .
7. ↑  "Baddha Parivritta Trikonasana / Flickr - Photo Sharing!". Cyrchwyd 13 April 2011.
8. ↑  Carey, Leeann (2015). *Restorative Yoga Therapy: The Yapana Way to Self-Care and Well-Being*. New World Library. tt. 63–65. ISBN 978-1-60868-359-8.
9. ↑  "India on Yogasana 1991". *iStampGallery*. Cyrchwyd 20 Mawrth 2019.
10. ↑  "Yoga stamps issued by postal department forgotten". *The Times of India*. 18 Mehefin 2015. Cyrchwyd 20 Mawrth 2019. The set of four multi-coloured stamps in the denominations of Rs 2, 5, 6.5 and 10 were issued on December 30, 1991, depicting yoga postures - Bhujangasana, Dhanurasana, Ushtrasana and Utthita Trikonasana - respectively.