Beiciwr modur, awdur, ac actor Americanaidd oedd **Ralph Hubert "Sonny" Barger, Jr.** (8 Hydref 1938 – 29 Mehefin 2022) sydd yn nodedig am arwain yr Hells Angels am ddeugain mlynedd, o 1958 i 1998, ac o bosib efe yw'r aelod amlycaf yn hanes y clwb beic modur drwg-enwog hwnnw.

Ganed ef ym Modesto yng nghanolbarth Califfornia, Unol Daleithiau America, a chafodd ei fagu yn Oakland ar lannau Bae San Francisco. Dociwr alcoholig oedd ei dad, a gadawodd ei fam y teulu pan oedd Sonny yn ifanc. Gadawodd yr ysgol yn 16 oed i ymuno â'r fyddin, gan ffugio'i dystysgrif geni er mwyn gallu listio heb ganiatâd ei rieni. Pedwar mis ar deg yn ddiweddarach, wedi i'w gelwydd ddod i'r amlwg, fe'i rhyddhawyd o'r fyddin a dychwelodd i fyw gyda'i deulu yn Oakland. Gweithiodd ar y dociau, ac yno cyfarfu a chyn-filwyr eraill a oedd yn ymddiddori mewn beiciau modur. Ym 1956, ymunodd â chlwb beiciau modur yr Oakland Panthers.

Ym 1957, sefydlodd Barger a Don "Boots" Reeves adran leol, neu siapter, o'r Hells Angels yn Oakland, gan wneud cysylltiad â'r fam-siapter yn San Bernardino, Califfornia. Wedi i lywydd y clwb gael ei garcharu ym 1958, dyrchafwyd Barger yn arweinydd yr Hell Angels, yn 20 oed, a symudodd y pencadlys i Oakland. Yn ogystal â'i ddyletswyddau i'r clwb, gweithiodd Barger yn beiriannwr a byddai'n cael ei arestio yn fynych am feddu ar ganabis ac ymosod ar elynion o feicwyr.

Dan arweiniad Barger, daeth yr Hells Angels yn gysylltiedig â gwrthddiwylliant y 1960au, ac ymddengys Barger yn y llyfrau *Hell's Angels* (1966) gan Hunter S. Thompson a *The Electric Kool-Aid Acid Test* (1968) gan Tom Wolfe. Ymddiswyddodd o'i waith llafuriol, a gweithiodd fel cynghorwr technegol i'r llu o ffilmiau "ecsbloetiol" a gynhyrchwyd am feicwyr modur ifainc yn y 1960au, gan gynnwys *Wild Angels* (1966) ac *Hell's Angels on Wheels* (1967). Portreadodd ei hun yn y ffilm *Hell's Angels '69* (1969).

Cafodd Barger ei gyhuddo o sawl trosedd difrifol, ac o'r diwedd fe'i cafwyd yn euog ym 1973 o feddu ar heroin ac arfau—ac yntau wedi ei gael yn euog o ffeloniaeth o'r blaen—a fe'i dedfrydwyd felly i garchar am gyfnod o 10 mlynedd hyd at ddiwedd ei oes. Er gwaethaf, byddai'n bwrw dim ond pedair blynedd a hanner o'i ddedfryd, ac o'i gell yng Ngharchar Folsom dywed iddo barhau i reoli'r Hells Angels. Derbyniodd Barger barôl yn Nhachwedd 1977, a chyn bo hir bu dan erlyniaeth ddifrifol eto. Ym 1979 fe'i cyhuddwyd o racetirio dan y gyfraith ffederal, ond fe'i cafwyd yn ddieuog.

Cafodd Barger ganser y gwddf ym 1983, a chafodd lawdriniaeth i dynnu tannau'r llais. Dysgodd i siarad unwaith eto trwy ddefnyddio'r cyhyrau yn ei lwnc. Ym 1987 cafodd ei arestio ar gyhuddiadau o gynllwynio i fasnachu cyffuriau a gynnau yng Nghaliffornia, a fe'i rhoddwyd ar brawf yn Louisville, Kentucky, ar gyhuddiad o ddarparu ffrwydron i'w defnyddio yn erbyn clwb yr Outlaws yn y dalaith honno. Yn ei amddiffyniad, honnai Barger iddo gael ei lithio i droseddu gan yr FBI, a hynny trwy ddulliau anghyfreithlon; fodd bynnag, fe'i cafwyd yn euog a threuliodd tair mlynedd a hanner arall yn y carchar.

Ymddiswyddodd Barger o arweinyddiaeth yr Hells Angels yn y 1990au, ond parhaodd yn aelod o'r clwb. Ymsefydlodd yn Arizona o 1998 i 2016, ac yno cafodd ei garcharu am wyth niwrnod wedi iddo ymosod ar ei drydedd wraig, Beth. Yn ei henaint, ysgrifennai Barger sawl chwe llyfr, gan gynnwys atgofion, nofelau, a chyflwyniad i reidio beiciau modur. Yn 2010–12, ymddangosodd yn y gyfres deledu *Sons of Anarchy*. Priododd Sonny Barger pedair gwaith, yn gyntaf i Elsie Mae George, a fu farw o emboledd ym 1967; yn ail i Sharon Gruhlke, a phriododd tra yn y carchar yn y 1970au, hyd at eu hysgariad; yna i Beth Noel Black, hyd at eu hysgariad; ac yn olaf i Zorana Katzakian o 2005 hyd at ddiwedd ei oes. Dychwelodd i'w fro enedigol yn 2016, a chwe mlynedd yn hwyrach bu farw Sonny Barger yn ei gartref ar gyrion Oakland, Califfornia, yn 83 oed.

Llyfryddiaeth
-------------

* *Hell's Angel: The Life and Times of Sonny Barger and the Hell's Angels Motorcycle Club* (Efrog Newydd: William Morrow & Co. 2000). Gyda Keith a Kent Zimmerman.
* *Ridin' High, Livin' Free: Hell-Raising Motorcycle Stories* (Efrog Newydd: William Morrow & Co. 2002). Gyda Keith a Kent Zimmerman.
* *Dead in 5 Heartbeats* (Efrog Newydd: William Morrow & Co. 2003). Gyda Keith a Kent Zimmerman.
* *Freedom: Credos from the Road* (Efrog Newydd: William Morrow & Co. 2005).
* *6 Chambers, 1 Bullet* (Efrog Newydd: William Morrow & Co. 2006). Gyda Keith a Kent Zimmerman.
* *Let's Ride: Sonny Barger's Guide to Motorcycling* (Efrog Newydd: William Morrow & Co. 2010). Gyda Darwin Holmstrom.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  (Saesneg) Clay Risen, "Sonny Barger, Face of the Hells Angels, Dies at 83", *The New York Times* (30 Mehefin 2022). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 1 Gorffennaf 2022.
2. 1 2 3 4  (Saesneg) Michael Carlson, "Sonny Barger obituary", *The Guardian* (17 Gorffennaf 2022). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 14 Hydref 2022.