Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Fleetwood**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Wyre. Mae'n gorwedd ar lan Bae Morecambe.

Mae tramffordd yn cysylltu Fleetwood â Blackpool.

Mae Caerdydd 271.3 km i ffwrdd o Fleetwood ac mae Llundain yn 332.2 km. Y ddinas agosaf ydy Caerhirfryn sy'n 20.5 km i ffwrdd.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 29,939.

Hanes
-----

Yn ôl Llyfr Dydd y Farn (1086), cantref Amounderness oedd ar ardal adeg hynny, ac yn eiddo i Baron Roger de Poictou, aelod o fyddin y Normaniaid ym 1066. Pan gafodd o ei ddiarddel, rhoddwyd y tir i Theobald Walter, ac yn y pen draw i’r brenin, a gwerthwyd y tir gan Harri VIII yn ystod Diddymu’r Mynachlogydd.

Etifeddodd Syr Peter Hesketh stad Rossall ym 1824 a phenderfynodd greu porthladd a chyrchfan wyliau. Gofynnodd y pensaer Decimus Burton i gynllunio'r dref. Agorwyd marchnad ym 1840. Yn yr un flwyddyn, goleuwyd Goleudy Pharos a'r Goleudy Is, cynlluniwyd gan Burton. Ffurfiwyd Rheilffordd Cwmni Rheilffordd, Harbwr a Phorthladd Preston a Wyre, ac agorwyd rheilffordd rhwng Preston a Fleetwood ar 15 Gorffennaf 1840. Adeiladwyd Pier Fleetwood ym 1906, 600 troedfedd o hyd. Agorwyd y pier ym 1911. Llosgwyd y pier ym 1952. Cwblhawyd gwaith trwsio ym 1958.

Adeiladwyd Gwesty North Euston ym 1841, yn hannergylch â olygfeydd dros aber Afon Wyre a Bae Morecambe. Ar y pryd doedd ‘na ddim reilffordd ar arfordir gorllewin Lloegr at Yr Alban, felly cyrhaeddodd teithwyr Fleetwood ar drenau i gymryd cwch i Ardrossan, wedyn ar drên arall i Glasgow. Adeiladwyd rheilffordd i’r Alban ym 1847. Agorwyd Marchnad Fleetwood ym 1840.
Cynlluniwyd goleudai Pharos ac Is gan Burton, adeiladwyd ym 1840. Adeiladwyd goleudy’r Wyre gan Alexander Mitchell rhwng 1839 a 1840 ar draethell 2 filltir o’r arfordir. Distrywiwyd y goleudy’n rhannol yn 2017.

Agorwyd cangen reilffordd i Blackpool, yn lleihau’r nifer o deithwyr i Fleetwood.

Pasiwyd deddfau i adeiladu palmentydd a goleuadau. Estynnwyd mordeithiau i Ynys Manaw, Derry, Belfast ac Ardrossan.

Daeth Fleetwood yn un o’r porthladdau pysgota mwyaf ym Mhrydain, yn canolbwyntio ar gegddu. Adeiladwyd y doc ym 1877, yn costio £250,000. Creuwyd porthladd cynhwysydd ar safle’r hen orsaf reilffordd, a dechreuodd gwasanaeth rhwng Fleetwood a Larne dwywaith bob dydd ym 1975. Cymerodd Lein Stena drosodd yn 2004, yn hwylio teirgwaith yn ddyddiol. Daeth y wasanaeth i ben yn 2010, efo colled o 140 o swyddi.

Daeth Doc Wyre yn farina i gychod hwylio ym 1995, ac adeiladwyd canolfan manwerthu a thai ar yr ardal glanio.

Adeiladwyd y tramffordd rhwng Blackpool a Fleetwood yn yr 1890au.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  British Place Names; adalwyd 15 Hydref 2022
2. ↑  City Population; adalwyd 15 Hydref 2022
3. 1 2 3 4  Tudalen hanes ar wefan visitfleetwood.info
4. 1 2  "Gwefan fleetwood-fishing-industry". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-05-30. Cyrchwyd 2016-05-07.
5. ↑  Gwefan engineering-timelines
6. ↑  Blackpool Gazette, 26 Gorffennol 2017

Oriel
-----

* Goleudy PharosGoleudy Pharos
* Y goleudy IsY goleudy Is
* Neuadd Marina a GerddiNeuadd Marina a Gerddi
* Machlud haul dros draeth FleetwoodMachlud haul dros draeth Fleetwood

 gw • sg • go**Dinasoedd a threfi Swydd Gaerhirfryn**

**Dinasoedd**  

Caerhirfryn **·** 
Preston
  
**Trefi**  

Accrington **·** 
Adlington **·** 
Bacup **·** 
Barnoldswick **·** 
Blackburn **·** 
Blackpool **·** 
Brierfield **·** 
Burnley **·** 
Carnforth **·** 
Clayton-le-Moors **·** 
Cleveleys **·** 
Clitheroe **·** 
Colne **·** 
Chorley **·** 
Darwen **·** 
Earby **·** 
Fleetwood **·** 
Garstang **·** 
Great Harwood **·** 
Haslingden **·** 
Heysham **·** 
Kirkham **·** 
Leyland **·** 
Longridge **·** 
Lytham St Annes **·** 
Morecambe **·** 
Nelson **·** 
Ormskirk **·** 
Oswaldtwistle **·** 
Padiham **·** 
Penwortham **·** 
Poulton-le-Fylde **·** 
Preesall **·** 
Rawtenstall **·** 
Rishton **·** 
Skelmersdale **·** 
Whitworth