Ffilm Americanaidd neo-noir ias a chyffro seicolegol 2001 yw ***Mulholland Drive*** a ysgrifennwyd a gyfarwyddwyd gan David Lynch, gan serennu Justin Theroux, Naomi Watts, a Laura Harring. Roedd y ffilm yn swrrealaidd a chafodd ei chanmol gan lawer o feirniaid ac enillodd Lynch y Prix de la mise en scène (Gwobr y Cyfarwyddwr Gorau) yng Ngŵyl Ffilm 2001 Cannes yn ogystal ag enwebiad Oscar am y Cyfarwyddwr Gorau. Lansiodd Mulholland Drive gyrfaoedd Watts ac Harring ac roedd yn ffilm nodwedd olaf i serennu actores Hollywood profiadol Ann Miller. Mae'r ffilm yn cael ei ystyried fel un o weithiau gorau Lynch, ochr yn ochr â Eraserhead (1977) a Blue Velvet (1986), ac wedi cael ei ddewis gan lawer o feirniaid fel ffilm sydd yn cynrychioli safbwynt sylweddol o'r 2000au.

Luniwyd yn wreiddiol fel peilot teledu, ac mae cyfran helaeth o'r ffilm wedi ei ffilmio gyda chynllun Lynch i'w chadw'r plot ar agor ar gyfer cyfres posibl. Ar ôl edrych ar fersiwn Lynch, fodd bynnag, penderfynodd gweithredwyr teledu wrthod y syniad; Lynch wedyn yn rhoi diwedd ar y prosiect, gan ei wneud ffilm nodwedd. Y canlyniad hanner peilot, hanner-nodwedd, ynghyd ag arddull nodweddiadol Lynch, wedi gadael yr ystyr cyffredinol o ddigwyddiadau'r ffilm yn agored i'w dehongli. Mae Lynch wedi gwrthod cynnig esboniad am ei fwriadau ar gyfer y naratif, gan adael cynulleidfaoedd, beirniaid, ac aelodau cast i ddyfalu ar yr hyn i'r amlwg.

Mae'r ffilm yn adrodd hanes actores uchelgeisiol a enwir Betty Elms, sydd newydd gyrraedd yn Los Angeles, Califfornia, sy'n cwrdd ag yn dod yn gyfeillgar efo *amnesiac* sydd yn cuddio yn fflat ei modryb. Mae'r stori yn cynnwys portreadau sy'n ymddangos nad ydynt yn gysylltiedig â sawl eraill yn y pen draw yn cysylltu mewn gwahanol ffyrdd, yn ogystal â rhai golygfeydd swreal a delweddau sy'n gysylltiedig â'r naratif cryptig.Ysgrifennodd A.O. Scott o The New York Times, er y gallai rhai ystyried y llain yn drosedd "yn erbyn gorchymyn naratif ... mae'r ffilm yn rhyddhad meddwol o synnwyr, gydag eiliadau o deimlo yn fwy pwerus ar gyfer ymddangos yn dod i'r amlwg o fyd nos gymylog y anymwybodol."

Plot
----

Efallai nad ydy'r stori yn llinellol ac yn arddangos sawl achos o aflonyddwch amserol. Mae dynes gwallt tywyll (Laura Elena Harring) yn dianc llofruddiaeth ei hun trwy fod yr unig un i oroesi damwain car ar Mulholland Drive. Anafwyd ac mewn sioc, mae hi yn disgyn i Los Angeles a feindio'i ffordd i mewn i fflat y mae menyw gwallt coch wedi gadael yn unig. Mae actores uchelgeisiol a enwir Betty Elms (Naomi Watts) yn cyrraedd y fflat ac yn dod o hyd i'r ddynes gwallt tywyll dryslyd, heb wybod ei henw ei hun. Roedd y ddynes gwallt tywyll yn cymryd yn ganiataol yr enw "Rita" ar ôl gweld poster ar gyfer y ffilm Gilda (1946), mae Rita Hayworth yn serennu ynddo. Er mwyn cynorthwyo hi yn darganfod ei hunaniaeth, mae'r ddau yn edrych yn bwrs Rita lle maent yn dod o hyd i swm mawr o arian ac allwedd glas anarferol.

Mewn lle bwyta a elwir yn Winkies, mae dyn yn sôn wrth ei gydymaith am hunllef y mae ef yn breuddwydio am ffigwr ofnadwy y tu ôl i'r lle bwyta. Pan fyddant yn ymchwilio, mae'r ffigwr yn ymddangos, gan achosi i'r dyn gyda'r hunllef i gwympo mewn ofn. Yn ddiweddarach, mae *hitman* (Mark Pellegrino) yn ceisio dwyn ​​llyfr llawn o rifau ffôn ac yn gadael tair pobl i farw. Mae cyfarwyddwr Hollywood a enwir Adam Kesher (Justin Theroux) wedi cael ei ffilm ei meddiannu gan *mobsters* amlwg, sy'n mynnu ei fod yn bwrw actores anhysbys o'r enw Camilla Rhodes (Melissa George) fel arweinydd yn ei ffilm. Ar ôl iddo wrthsefyll, mae'n dychwelyd adref i ddod o hyd ei wraig yn cael perthynas ac yn cael ei daflu allan o'i dŷ. Yn ddiweddarach mae yn dysgu bod ei fanc wedi cau ei linell o gredyd ac mae'n heb bres o gwbl. Mae'n cytuno i gyfarfod â ffigwr dirgel o'r enw *The Cowboy*, sydd yn annog ef i fwrw Camilla Rhodes ar gyfer ei dda ei hun.

Ceisio dysgu mwy am ddamwain Rita, mae Betty a Rita yn mynd i Winkies ac yn cael eu gwasanaethu gan weinyddes a enwir yn Diane, sy'n achosi Rita i'w gofio ei henw "Diane Selwyn". Maent yn dod o hyd i Diane Selwyn yn y llyfr ffôn ac yn galw hi, ond nid yw'n ateb. Mae Betty yn mynd i glyweliad, lle mae ei pherfformiad yn cael ei ganmol yn fawr. Mae asiant castio yn mynd â hi at set ffilm o'r enw *The Sylvia North Story*, a gyfarwyddwyd gan Adam, lle mae Camilla Rhodes yn rhoi clyweliad ac Adam yn datganu, "Dyma'r ferch." Mae Betty yn ffoi cyn y gall gwrdd Adam, gan ddweud bod angen iddi gwrdd â ffrind.

Mae Betty a Rita yn mynd i fflat Diane Selwyn ac yn torri i mewn pan nad oes neb yn ateb y drws. Yn yr ystafell wely maent yn dod o hyd i gorff menyw sydd wedi marw am sawl diwrnod. Ofnus, maent yn dychwelyd i'w fflat, lle mae Rita yn cuddio ei hun gyda wig felen. Mae'r ddwy fenyw yn cael rhyw'r noson honno ac yn deffro am 2yb, pan mae Rita yn mynnu mynd i theatr iasol o'r enw Clwb Silencio. Ar y llwyfan, mae dyn yn esbonio mewn sawl iaith bod popeth yn gamargraff; mae menyw yn dechrau canu ac yna yn dymchwel, er bod ei llais yn parhau. Mae Betty yn ddod o hyd i focs glas yn ei phwrs sy'n cyfateb ac allwedd Rita. Ar ôl dychwelyd i'r fflat, mae Rita yn adennill yr allwedd ac yn canfod bod Betty wedi diflannu. Mae Rita yn datgloi'r bocs, ac mae'n syrthio i'r llawr.