Y ddinas yn 2017
Mae **Rawabi** (Arabeg: روابي, DMG *Rawābī*, "Y Bryniau") yn ddinas newydd Palesteinaidd Arabaidd ar tua 630 erw ym Mharth A yn Awdurdod Palesteina yn y Lan Orllewinol. Cafwyd anhawsterau yn ymwneud â'r helynt rhwng Israel a'r Palesteiniaid wrth godi'r ddinas newydd.

Cynllunio
---------

Lleoliad Rawabi cyn yr adeiladu, cyn 2006
Mae Bashar Masri, entrepreneur o Balesteina, yn adeiladu dinas newydd sbon 9 cilometr i'r gogledd o Ramallah ac i'r de o Nablus ger tref Bir Zait sy'n leoliad Prifysgol Birzeit. Mae'r ddinas wedi'i chynllunio ar gyfer 25,000 o bobl, ac ymhen amser at 40,000 o drigolion. Adeiladir y ddinas gan gwmni Massar-Holding Masri o Ramallah mewn Partneriaeth Breifat Cyhoeddus (PPP) gydag Awdurdod Palesteina. Y bwriadu cwblhau'r prosiect gyda chymorth ariannol drwy adneuon a benthyciadau gan Gwmni Buddsoddi "Diar Real Estate", sy'n is-gwmni i Gronfa Olew a Nŵy y Qatar. Sefydlwyd y cyd-is-gwmni Bayti ("Fy Nhŷ") ar gyfer y prosiect. Cost cyfanswm y buddsoddiad yw tua $800 miliwn. Penderfynwyd ar y prosiect yng Nghynhadledd Buddsoddi Palesteina 2008.

Mae'r ardal gynllunio gyfan wedi'i lleoli ym Mharth A, felly mae'r awdurdod cynllunio yn gorwedd gyda'r Awdurdod Cenedlaethol. Fodd bynnag, mae'r ffordd fynediad arfaethedig ar gyfer trigolion y dyfodol wedi'i lleoli'n rhannol ym Mharth C a reolir gan Israel. Nid yw trwydded gan awdurdodau Israel ar gael eto. Cymeradwywyd ffordd dros dro ar gyfer traffig adeiladu ym mis Ionawr 2012. Heb adeiladu'r ffordd hon, roedd y datblygiad dan sylw. Ar ôl sgyrsiau gyda'r diplomat Americanaidd ar gyfer y Dwyrain Canol gan George J. Mitchell ym mis Mai 2010, dangosodd lywodraeth Israel wedi dangos parodrwydd i ddarparu'r tir sydd ei angen ar gyfer adeiladu'r brif ffordd fynediad.

Gwaith adeiladu
---------------

Baner Palesteina yn hedfan ger Canolfan Groeso Rawabi
Logo Rawabi
Dechreuodd y gwaith adeiladu cyntaf ar 1 Ionawr 2010. Yn gyntaf, ar lethrau mynydd teras eisoes, plannwyd cyfran o'r 25,000 o egin-blanhigion coed. Yn ogystal, dechreuodd ffyrdd adeiladu a'r sianeli ar gyfer cyflenwi trydan, nwy, dŵr ac ar gyfer gwaredu dŵr gwastraff.

Er mwyn dangos cefnogaeth moesol i'r priosiect, cafwyd ymweliadau gan sawl aelod o'r gymuned fyd-eang. Ymwelodd cyn ymgeisydd arlywyddol yr Unol Daleithiau, John Kerry, ym mis Chwefror 2010, y safle adeiladu, yn ogystal â Tony Blair yn rhinwedd ei swydd fel un o Bedwarawd y Dwyrain Canol, ym mis Mehefin 2010, Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig Ban Ki-Moon ym mis Ionawr 2012.

Ym mis Mawrth 2010, cyhoeddodd Adran Masnach a Datblygu'r UD (USTDA) ddau gontract ar gyfer datblygiad pellach yn Rawabi. Bydd y contract cyntaf yn ariannu cymorth technegol ar gyfer datblygu technoleg gwybodaeth a chyfathrebu (TGCh) yn y ddinas newydd a bydd yr ail yn darparu cyllid ar gyfer astudiaeth ddichonoldeb ar gyfer adeiladu gwaith trin carthion yn Rawabi a'r cymunedau cyfagos.

Un o ofynion Masri, y mae'n rhaid i bob cwmni gadw atynt, yw na fydd "dim un sgriw a gynhyrchir mewn trefedigaeth Iddewig" (ar y Lan Orllewinnol) yn cael ei ddefnyddio ar gyfer y gwaith adeiladu. Mae cynnwys cwmnïau Israel, ar y llaw arall, yn ddymunol a hyd yn oed yn angenrheidiol. Mewn ymateb, ym mis Gorffennaf 2011, pasiwyd y gyfraith boicot yn y Knesset. Nid yw'r gyfraith hon, sy'n gwahardd boicot Israel neu hyd yn oed yr aneddiadau, yn effeithio ar Masri, ond gall fod yn broblem i gwmnïau Israel.

Ym mis Mawrth 2013, cwblhawyd y cyntaf o 700 o unedau tai anorffenedig. Wedi hynny, bob mis, cwblhawyd 100 o unedau fflat newydd a'u meddiannu.

Yng ngwanwyn 2015, cytunodd awdurdodau Israel i ymuno â Rawabi gyda'r rhwydwaith dŵr yfed a weithredir gan Israel. Ers mis Ebrill 2015, mae digon o ddŵr wedi bod yn llifo ar gyfer y 1,200 cyntaf o drigolion Rawabi, a fydd yn cael ei ddrafftio erbyn 2016.

Gweinyddiaeth a Bywyd y Ddinas
------------------------------

Ar 30 Mehefin, 2013, cynhaliodd cyngor y ddinas ei gyfarfod cyntaf dan gadeiryddiaeth maer llywodraeth Palesteina Majeed Abd Al-Fatah yn Rawabi.

Agorwyd ysgol gyntaf Rawabi, ysgol cyfrwng Saesneg, Rawabi English Academy ym mis Medi 2016..

Ceir hefyd ysbyty a chyfleusterau eraill yn y ddinas gan gynnwys amffitheatr sy'n eistedd 15,000 o bobl yn yr awyr agored.

Dolenni
-------

* Gwefan Swyddogol rawabi.ps (Saesneg ac Arabeg)
* Fideos am Rawabi
* Florain Elsemüller: *Die Musterstadt der Palästinenser (Dinas Gaerog y Palesteiniaid)*, Adroddiad ar gynnydd ac amcanion datblygu trefol ar 14 Mawrth 2016 (Almaeneg)
* Angela Schader, Gilles Steinmann: *Rawabi: Scheitert ein palästinensischer Traum? – Ein Foto-Tableau von Andrea und Magda ("Rawabi: Diogelwch y freuddwyd Balesteinaidd?")*, yn y Neue Zürcher Zeitung ar 25 Chwefror 2019 (Almaeneg)
* *Rawabi, une ville nouvelle en Cisjordanie*, Sianel Arte, 26 Chwefror 2016 (3 munud, Ffrangeg)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Vorgriff auf den Palästinenserstaat. Der Standard, 21. Mai 2010
2. ↑  Rawabi is building dreams brick by brick. Gulf News, 16. Jan. 2010
3. ↑  Archifwyd [Date missing], at www.ameinfo.com Error: unknown archive URL AMEinfo, 22 Mai 2008
4. ↑  Schöner wohnen für moderne Palästinenser. NZZ, 24. Oktober 2010
5. ↑  A new Palestinian city rises in the West Bank. Archifwyd 2012-08-03 yn Archive.is CTV, 5. Februar 2012
6. ↑  Signs of progress lacking as US envoy ends Mideast visit. Archifwyd 2010-05-23 yn y Peiriant Wayback. AFP, 19. Mai 2010
7. ↑  Archifwyd [Date missing], at media.themedialine.org Error: unknown archive URL The Media Line, 14. Dezember 2009
8. ↑  U.N. Leader Urges Israelis and Palestinians to Resume Talks. New York Times, 1 Chwefror 2012
9. ↑  Building the Palestinien dream on a shaky ground, Ha-Aretz am 30. Juli 2011
10. ↑
11. 1 2