recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tinwen glustddu** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tinwennod clustddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Oenanthe hispanica***; yr enw Saesneg arno yw *Black-eared wheatear*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *O. hispanica*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.

Teulu
-----

Mae'r tinwen glustddu yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bronfraith | Turdus philomelos |  |
|
| Brych daear Abysinia | Geokichla piaggiae |  |
|
| Brych daear Crossley | Geokichla crossleyi |  |
|
| Brych daear Molwcaidd | Geokichla dumasi |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych daear cefnllwyd | Geokichla schistacea |  |
|
| Geokichla cinerea | Geokichla cinerea |  |
|
| Geokichla interpres | Geokichla interpres |  |
|
| Mwyalch Adeinlwyd | Turdus boulboul |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |
|
| Socan eira | Turdus pilaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tinwen glustddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Roy Del Ruth yw ***Five and Ten Cent Annie*** a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Louise Fazenda. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Circus* ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Norbert Brodine oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ralph Dawson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roy Del Ruth ar 18 Hydref 1893 yn Delaware a bu farw yn Sherman Oaks ar 11 Awst 1999. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Roy Del Ruth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Born to Dance* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |
| Broadway Melody of 1936 |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-01-01 |
| *Bureau of Missing Persons* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |
| *Employees' Entrance* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |
| I Married An Angel |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1942-01-01 |
| *Lady Killer* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |
| *Private Number* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |
| *The Babe Ruth Story* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-01-01 |
| *The Maltese Falcon* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg America | 1931-01-01 |
| *Topper Returns* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1941-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Don Siegel yw ***The Duel at Silver Creek*** a gyhoeddwyd yn 1952. Fe'i cynhyrchwyd gan Leonard Goldstein yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Gerald Drayson Adams. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lee Marvin, Audie Murphy, Faith Domergue, Susan Cabot, Gerald Mohr, Frank Wilcox, Stephen McNally, Griff Barnett, William Bailey, Walter Sande, Frank Hagney, George Eldredge, Harry Harvey, James Anderson, Eugene Iglesias, Jack N. Young a David Newell. Mae'r ffilm *The Duel at Silver Creek* yn 77 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Singin' in the Rain* sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Irving Glassberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Don Siegel ar 26 Hydref 1912 yn Chicago a bu farw yn San Luis Obispo County ar 19 Medi 1980. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1942 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg yr Iesu.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Don Siegel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Charley Varrick |  | Unol Daleithiau America | 1973-09-15 |
| Coogan's Bluff |  | Unol Daleithiau America | 1968-01-01 |
| Dirty Harry |  | Unol Daleithiau America | 1971-01-01 |
| Flaming Star |  | Unol Daleithiau America | 1960-01-01 |
| Hell Is For Heroes |  | Unol Daleithiau America | 1962-01-01 |
| Invasion of The Body Snatchers |  | Unol Daleithiau America | 1956-02-05 |
| Madigan |  | Unol Daleithiau America | 1968-01-01 |
| *The Killers* |  | Unol Daleithiau America | 1964-01-01 |
| The Shootist |  | Unol Daleithiau America | 1976-01-01 |
| Two Mules for Sister Sara |  | Unol Daleithiau America | 1970-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Russulaceae* yw'r **Cap llaeth parddu** (Lladin: ***Lactarius fuliginosus***; Saesneg: *Sooty Milkcap*). 'Y Capiau Llaeth' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r gair 'llaeth; (neu lefrith) yma'n cyfeirio at ddiferion o latecs, neu sudd gwyn a welir yn crynhoi oddi tan degyll y fadarchen. Mae'r teulu *Russulaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Russulales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Asia a Gogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Russulaceae
------------------------------------

Mae gan **Cap llaeth parddu** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap llaeth llarwydd | Lactarius porninsis |  |
|
| Cap llaeth saffrwm ffug | Lactarius deterrimus |  |
|
| *Lactarius salmonicolor* | Lactarius salmonicolor |  |
|
| *Lactarius sanguifluus* | Lactarius sanguifluus |  |
|
| *Lactarius semisanguifluus* | Lactarius semisanguifluus |  |
|
| *Russula caeruleomalva* | Russula caeruleomalva |  |
|
| *Russula californica* | Russula californica |  |
|
| *Russula calvitiosa* | Russula calvitiosa |  |
|
| *Russula candida* | Russula candida |  |
|
| *Russula candidissima* | Russula candidissima |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap llaeth parddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Jesús Franco yw ***Küß Mich, Monster*** a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Jesús Franco a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jerry van Rooyen. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *You Only Live Twice* sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jesús Franco ar 12 Mai 1930 ym Madrid a bu farw ym Málaga ar 11 Gorffennaf 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1953 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jesús Franco nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Der Teufel Kam Aus Akasava |  | yr AlmaenSbaen | Almaeneg | 1970-01-01 |
| Des Diamants Pour L'enfer |  | FfraincGwlad Belg | Ffrangeg | 1975-01-01 |
| Faceless |  | FfraincSbaen | Saesneg | 1988-01-01 |
| Gritos En La Noche |  | FfraincSbaen | Sbaeneg | 1962-05-14 |
| Ilsa, The Wicked Warden |  | Y Swistiryr Almaen | Saesneg | 1977-01-21 |
| Jungfrau Unter Kannibalen |  | SbaenFfraincyr Almaen | Almaeneg | 1980-01-01 |
| L'abîme Des Morts Vivants |  | FfraincSbaenyr Eidalyr Almaen | Ffrangeg | 1981-01-01 |
| Orgía De Ninfómanas |  | yr AlmaenSbaen | Sbaeneg | 1981-05-29 |
| Sinfonía Erótica |  | SbaenPortiwgal | Sbaeneg | 1979-01-01 |
| Vampire Blues |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1999-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor Kirtland** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion Kirtland) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Dendroica kirtlandii***; yr enw Saesneg arno yw *Kirtland's warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *D. kirtlandii*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r telor Kirtland yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn gyddf-felyn Belding | Geothlypis beldingi |  |
|
| Aderyn gyddf-felyn cycyllog | Geothlypis nelsoni |  |
|
| Aderyn gyddf-felyn cyffredin | Geothlypis trichas |  |
|
| Aderyn gyddf-felyn y Bahamas | Geothlypis rostrata |  |
|
| Telor Bachman | Vermivora bachmanii |  |
|
| Telor euradain | Vermivora chrysoptera |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor Kirtland** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Wida llostfain** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: widaod llostfain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Vidua macroura***; yr enw Saesneg arno yw *Pin-tailed whydah*. Mae'n perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: *Ploceidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *V. macroura*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r wida llostfain yn perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: *Ploceidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Esgob coch | Euplectes orix |  |
|
| Gweddw adeinwen | Euplectes albonotatus |  |
|
| Gweddw gynffondaen | Euplectes jacksoni |  |
|
| Gweddw gynffonhir | Euplectes progne |  |
|
| Gwehydd Rüppell | Ploceus galbula |  |
|
| Gwehydd Taveta | Ploceus castaneiceps |  |
|
| Gwehydd aelfrith | Sporopipes frontalis |  |
|
| Gwehydd barfog | Sporopipes squamifrons |  |
|
| Gwehydd du | Ploceus nigerrimus |  |
|
| Gwehydd eurgefn y Dwyrain | Ploceus jacksoni |  |
|
| Gwehydd gyddf-frown y De | Ploceus xanthopterus |  |
|
| Gwehydd mygydog Lufira | Ploceus ruweti |  |
|
| Gwehydd mygydog coraidd | Ploceus luteolus |  |
|
| Gwehydd mynydd | Ploceus alienus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Vidua macroura* + *Lonchura cucullata*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Wida llostfain** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Boletaceae* yw'r **Cap tyllog hyll** (Lladin: ***Boletus rhodopurpureus***; Saesneg: *Oldrose Bolete*). 'Y Capiau Tyllog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair arall am gap tyllog yw 'boled', a ddefnyddir hefyd i ddisgrifio rhai mathau o ffwng. Mae'r rhan oddi tano'n debycach i sbwng nag i degyll. Mae'r teulu *Boletaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Boletales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Boletaceae
-----------------------------------

Mae gan **Cap tyllog hyll** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Bothia castanella* | Bothia castanella |  |
|
| *Butyriboletus subappendiculatus* | Butyriboletus subappendiculatus |  |
|
| Cap tyllog llwydfelyn | Suillellus luridus |  |
|
| *Phyllobolites miniatus* | Phyllobolites miniatus |  |
|
| *Rubinoboletus rubinus* | Rubinoboletus rubinus |  |
|
| *Suillellus dupainii* | Suillellus dupainii |  |
|
| *Zangia coerulea* | Zangia coerulea |  |
|
| *Zangia nigricollis* | Zangia nigricollis |  |
|
| *Zangia pallidula* | Zangia pallidula |  |
|
| *Zangia signata* | Zangia signata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap tyllog hyll** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Entolomataceae* yw'r **Tagell binc fawr las** (Lladin: ***Entoloma bloxamii***; Saesneg: *Big Blue Pinkgill*). Y Tegyll Pinc yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog 'tagell' yw 'tegyll'. Mae'r teulu *Entolomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America. Mae'r rhywogaeth hon hefyd i'w chanfod yn byw ar dwyni glan y môr, yng Nghymru.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Entolomataceae
---------------------------------------

Mae gan **Tagell binc fawr las** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Entoloma calthionis* | Entoloma calthionis |  |
|
| *Entoloma canoconicum* | Entoloma canoconicum |  |
|
| *Entoloma canosericeum* | Entoloma canosericeum |  |
|
| *Entoloma captiosum* | Entoloma captiosum |  |
|
| *Entoloma cavipes* | Entoloma cavipes |  |
|
| *Entoloma cephalotrichum* | Entoloma cephalotrichum |  |
|
| *Entoloma cerifactum* | Entoloma cerifactum |  |
|
| *Entoloma cerinum* | Entoloma cerinum |  |
|
| *Entoloma chelone* | Entoloma chelone |  |
|
| *Entoloma chlorophyllum* | Entoloma chlorophyllum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Gwefan www.naturalresources.wales Cyfoeth Naturiol Cymru; adalwyd 23 Chwefror 2020.
3. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
4. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Tagell binc fawr las** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Ustilaginaceae* yw'r **Parddu haidd** (Lladin: ***Ustilago hordei***; Saesneg: *Barley Covered Smut*). Y Gwir-Barddu yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Huddygl, smwt, neu'r carbon a ddaw o ganlyniad i dân yw 'parddu', fel arfer a chyfeirir yma at liw'r ffwng. Mae'r ffwng yma'n medru difa gweiriau fel ŷd, gwenith neu rug. Mae'r teulu *Ustilaginaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Ustilaginales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Ustilaginaceae
---------------------------------------

Mae gan **Parddu haidd** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Ustilago arenariae* | Ustilago arenariae |  |
|
| *Ustilago argentina* | Ustilago argentina |  |
|
| *Ustilago aristidae* | Ustilago aristidae |  |
|
| *Ustilago aristidarius* | Ustilago aristidarius |  |
|
| *Ustilago aristidicola* | Ustilago aristidicola |  |
|
| *Ustilago arrhenatheri* | Ustilago arrhenatheri |  |
|
| *Ustilago arthurii* | Ustilago arthurii |  |
|
| *Ustilago arundinellae-hirtae* | Ustilago arundinellae-hirtae |  |
|
| *Ustilago asparagi-pygmaei* | Ustilago asparagi-pygmaei |  |
|
| *Ustilago asprellae* | Ustilago asprellae |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Parddu haidd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Gordon Douglas yw ***Gildersleeve's Bad Day*** a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jack Townley a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Constantin Bakaleinikoff. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Harold Peary. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Life and Death of Colonel Blimp* sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Jack MacKenzie oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gordon Douglas ar 15 Rhagfyr 1907 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 31 Mawrth 1976.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gordon Douglas nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Barquero |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1970-01-01 |
| *Bored of Education* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |
| Claudelle Inglish |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1961-01-01 |
| Come Fill The Cup |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1951-01-01 |
| Fortunes of Captain Blood |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| Saps at Sea |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| Them! |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1954-01-01 |
| Tony Rome |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1967-01-01 |
| Yellowstone Kelly |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1959-01-01 |
| Zenobia |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1939-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 21 Mai 2016.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Omphalotaceae* yw'r **Parasiwt drycsawr** (Lladin: ***Gymnopus foetidus***; Saesneg: *Foetid Parachute*). 'Y Coesau Gwydn' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Cry' yw ystyr 'gwydn'. Mae'r teulu *Omphalotaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Omphalotaceae
--------------------------------------

Mae gan **Parasiwt drycsawr** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Gymnopus amygdalisporus* | Gymnopus amygdalisporus |  |
|
| *Gymnopus aporpohyphes* | Gymnopus aporpohyphes |  |
|
| *Gymnopus asetosus* | Gymnopus asetosus |  |
|
| *Gymnopus atlanticus* | Gymnopus atlanticus |  |
|
| *Gymnopus atratoides* | Gymnopus atratoides |  |
|
| *Gymnopus atratus* | Gymnopus atratus |  |
|
| *Gymnopus atriceps* | Gymnopus atriceps |  |
|
| *Gymnopus atrigilvus* | Gymnopus atrigilvus |  |
|
| *Gymnopus aurantiacus* | Gymnopus aurantiacus |  |
|
| *Gymnopus aurantiipes* | Gymnopus aurantiipes |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Parasiwt drycsawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Melysor corunfrown** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion corunfrown) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Glyciphilus melanops***; yr enw Saesneg arno yw *Tawny-crowned honeyeater*. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: *Meliphagidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. melanops*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.

Teulu
-----

Mae'r melysor corunfrown yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: *Meliphagidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Melysor Ambon | Myzomela blasii |  |
|
| Melysor bronddu Samoa | Gymnomyza samoensis |  |
|
| Melysor bronoren | Myzomela jugularis |  |
|
| Melysor genwyn | Myzomela albigula |  |
|
| Melysor gwyrdd | Gymnomyza viridis |  |
|
| Melysor moel coronog | Philemon argenticeps |  |
|
| Melysor moel gwarwyn | Philemon albitorques |  |
|
| Melysor moel helmog | Philemon buceroides |  |
|
| Melysor moel swnllyd | Philemon corniculatus |  |
|
| Melysor pengoch y mangrof | Myzomela erythrocephala |  |
|
| Melysor tinfelyn | Myzomela eichhorni |  |
|
| Melysor tywyll | Myzomela obscura |  |
|
| Mêlsugnwr brown | Myza celebensis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Melysor corunfrown** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Russulaceae* yw'r **Tegyll brau cennog** (Lladin: ***Russula melzeri***; Saesneg: *Scurfy Brittlegill*). 'Y Tegyll Brau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog 'tagell' yw 'tegyll', a 'gwan' neu 'fregys' yw brau. Mae'r teulu *Russulaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Russulales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Russulaceae
------------------------------------

Mae gan **Tegyll brau cennog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Russula adulterina* | Russula adulterina |  |
|
| *Russula atroglauca* | Russula atroglauca |  |
|
| *Russula grisescens* | Russula grisescens |  |
|
| *Russula laricina* | Russula laricina |  |
|
| *Russula maculata* | Russula maculata |  |
|
| *Russula pallidospora* | Russula pallidospora |  |
|
| *Russula pseudodelica* | Russula pseudodelica |  |
|
| *Russula rhodopus* | Russula rhodopus |  |
|
| *Tegyll brau disglair* | Russula nitida |  |
|
| *Tegyll brau tywyllol* | Russula vinosa |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Tegyll brau cennog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm drosedd llawn cyffro erotig gan y cyfarwyddwr Jesús Franco yw ***Blue Rita*** a gyhoeddwyd yn 1977. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Das Frauenhaus*** ac fe'i cynhyrchwyd yn y Swistir a Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Jesús Franco. 

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Star Wars Episode IV: A New Hope* sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jesús Franco ar 12 Mai 1930 ym Madrid a bu farw ym Málaga ar 11 Gorffennaf 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1953 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jesús Franco nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 99 Women |  | yr Almaenyr EidalSbaeny Deyrnas GyfunolLiechtenstein | Saesneg | 1968-01-01 |
| Count Dracula |  | yr EidalSbaenyr AlmaenLiechtenstein | Saesneg | 1970-01-01 |
| Dracula, Prisonnier De Frankenstein |  | FfraincSbaen | FfrangegSbaeneg | 1972-10-04 |
| El Tesoro De La Diosa Blanca |  | SbaenFfrainc | Sbaeneg | 1982-01-01 |
| *Jack the Ripper* |  | yr AlmaenY Swistir | Almaeneg | 1976-01-01 |
| Night of The Skull |  | Sbaen | Sbaeneg | 1973-01-01 |
| Sadomania |  | yr AlmaenSbaen | Sbaeneg | 1980-01-01 |
| The Blood of Fu Manchu |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau Americayr AlmaenSbaen | Saesneg | 1968-08-23 |
| The Castle of Fu Manchu |  | y Deyrnas Gyfunolyr Almaenyr EidalSbaen | Saesneg | 1969-05-30 |
| The Girl From Rio |  | Unol Daleithiau Americayr AlmaenSbaen | Saesneg | 1969-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Sidney Lumet yw ***Critical Care*** a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd gan Don Carmody yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Michael Convertino. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Colm Feore, Edward Herrmann, Philip Bosco, Harvey Atkin, Al Waxman, Barbara Eve Harris, Kim Roberts, Anne Bancroft, Kyra Sedgwick, Margo Martindale, James Spader, Wallace Shawn, Jeffrey Wright, Helen Mirren ac Albert Brooks. Mae'r ffilm *Critical Care* yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Titanic* sef ffilm ramant
Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
David Watkin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sidney Lumet ar 25 Mehefin 1924 yn Philadelphia a bu farw ym Manhattan ar 27 Rhagfyr 2002. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1930 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Neighborhood Playhouse School of the Theatre.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Golden Globe
 * Yr Arth Aur
 * Gwobr Bodil am Ffilm Americanaidd Orau
 * Gwobr Cymdeithas Beirniaid Ffilm Los Angeles am y Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr Kinema Junpo
 * Gwobr Cylch Beirniaid Ffilm Efrog Newydd am y Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr Kinema Junpo
 * Gwobrau'r Academi
 * Gwobr Anrhydeddus yr Academi

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 59% (Rotten Tomatoes)
* 6.4/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Sidney Lumet nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Deathtrap* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1982-01-01 |
| King: a Filmed Record... Montgomery to Memphis |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1970-01-01 |
| Network |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1976-01-01 |
| *Q & A* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1990-01-01 |
| Serpico |  | Unol Daleithiau Americayr Eidal | Saesneg | 1973-12-05 |
| The Anderson Tapes |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1971-01-01 |
| *The Appointment* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1969-01-01 |
| The Fugitive Kind |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1959-01-01 |
| The Hill |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg | 1965-05-22 |
| *The Verdict* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1982-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 14 Mai 2016.
2. 1 2  "Critical Care". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tylluan sgrech gochlyd** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tylluanod sgrech cochlyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Otus ingens***; yr enw Saesneg arno yw *Rufescent screech owl*. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: *Strigidae*) sydd yn urdd y *Strigiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *O. ingens*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tylluan sgrech gochlyd yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: *Strigidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cordylluan | Glaucidium passerinum |  |
|
| Cordylluan Bolifia | Glaucidium bolivianum |  |
|
| Cordylluan Brasil | Glaucidium brasilianum |  |
|
| Cordylluan Ciwba | Glaucidium siju |  |
|
| Cordylluan Hardy | Glaucidium hardyi |  |
|
| Cordylluan dorchog | Glaucidium brodiei |  |
|
| Cordylluan y goedwig | Glaucidium radiatum |  |
|
| Cordylluan yr Andes | Glaucidium jardinii |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tylluan sgrech gochlyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Pita penddu** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pitaod penddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pitta venusta***; yr enw Saesneg arno yw *Black-crowned garnet pitta*. Mae'n perthyn i deulu'r Pitaod (Lladin: *Pittidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. venusta*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r pita penddu yn perthyn i deulu'r Pitaod (Lladin: *Pittidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Pita penddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Gwybedog Nilgiri** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwybedogion Nilgiri) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Muscicapa albicaudata***; yr enw Saesneg arno yw *Nilgiri verditer flycatcher*. Mae'n perthyn i deulu'r Gwybedogion (Lladin: *Muscicapidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. albicaudata*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r gwybedog Nilgiri yn perthyn i deulu'r Gwybedogion (Lladin: *Muscicapidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Adeinfyr torwyn | Sholicola major |  |
|
| Robin-grec torwyn | Dessonornis humeralis |  |
|
| Robin-grec y Penrhyn | Dessonornis caffer |  |
|
| Tinwen Somalia | Oenanthe phillipsi |  |
|
| Tinwen felynllwyd | Oenanthe isabellina |  |
|
| Tinwen fraith | Oenanthe pleschanka |  |
|
| Tinwen fraith Cyprus | Oenanthe cypriaca |  |
|
| Tinwen frongoch | Oenanthe bottae |  |
|
| Tinwen glustddu | Oenanthe hispanica |  |
|
| Tinwen y Garn | Oenanthe oenanthe |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Gwybedog Nilgiri** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm comedi arswyd gan y cyfarwyddwr Gordon Douglas yw ***Gildersleeve's Ghost*** a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Robert E. Kent a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Constantin Bakaleinikoff. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Harold Peary. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Double Indemnity* ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Jack MacKenzie oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gordon Douglas ar 15 Rhagfyr 1907 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 31 Mawrth 1976.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gordon Douglas nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Call Me Bwana |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1963-04-04 |
| *Came the Brawn* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| Canned Fishing |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| Dick Tracy Vs. Cueball |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| First Yank Into Tokyo |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| *Fishy Tales* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| General Spanky |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |
| Gildersleeve On Broadway |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| *Hearts Are Thumps* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| *Hide and Shriek* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.
Ffilm gomedi llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Simon West yw ***Salty*** a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Gun Shy*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Simon West a Cassian Elwes yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Tsili. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Mark Haskell Smith. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Antonio Banderas. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner 2049* sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Simon West ar 17 Gorffenaf 1961 yn Letchworth Garden City. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 24 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg yn Fearnhill School.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 0% (Rotten Tomatoes)
* 3/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Simon West nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Con Air |  | Unol Daleithiau America | 1997-01-01 |
| Lara Croft: Tomb Raider |  | y Deyrnas GyfunolJapanUnol Daleithiau Americayr Almaen | 2001-01-01 |
| *Stolen* |  | Unol Daleithiau America | 2012-09-14 |
| Stratton |  | y Deyrnas Gyfunol | 2017-01-01 |
| *The Expendables 2* |  | Unol Daleithiau America | 2012-08-08 |
| The General's Daughter |  | Unol Daleithiau America | 1999-01-01 |
| The Mechanic |  | Unol Daleithiau America | 2011-01-01 |
| *The Saint* |  | Unol Daleithiau America | 2013-01-01 |
| *When a Stranger Calls* |  | Unol Daleithiau America | 2006-01-01 |
| *Wild Card* |  | Unol Daleithiau America | 2015-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Gun Shy". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Tachwedd 2021.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Xylariaceae* yw'r **Pelen ddu** (Lladin: ***Daldinia concentrica***; Saesneg: *King Alfred's Cakes / Cramp Balls*). Y Dafadennau Duon yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Dafad yw 'dafaden', ond gall hefyd gyfeirio at lympiau bychan o groen ar gorff dynol. Dylid cofio fod llawer o ddefaid yn ddu, ac felly llawer o'r ffyngau hyn! Mae'r teulu *Xylariaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Xylariales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America. 

Lliw sborau'r fadarchen hon yw du.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un heb gapan.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: gleba.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Xylariaceae
------------------------------------

Mae gan **Pelen ddu** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Botwm gleuad | Poronia erici |  |
|
| Hoelion ebod | Poronia punctata |  |
|
| *Phylacia globosa* | Phylacia globosa |  |
|
| *Phylacia mexicana* | Phylacia mexicana |  |
|
| *Phylacia poculiformis* | Phylacia poculiformis |  |
|
| *Pidoplitchkoviella terricola* | Pidoplitchkoviella terricola |  |
|
| *Podosordaria jugoyasan* | Podosordaria jugoyasan |  |
|
| *Podosordaria leporina* | Podosordaria leporina |  |
|
| *Podosordaria mexicana* | Podosordaria mexicana |  |
|
| *Podosordaria tulasnei* | Podosordaria tulasnei |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Pelen ddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*