recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bardd a gwleidydd Eidalaidd oedd **Luigi Alamanni** (28 Hydref 1495 – 18 Ebrill 1556).

Bywgraffiad
-----------

Ganwyd yn Fflorens i deulu nodedig. Ymddisgleiriodd yn ei astudiaethau athroniaeth a llenyddiaeth Roeg hynafol, a daeth yn gysylltiedig yn gynnar â'r teulu Medici. Bu'n rhaid iddo ffoi i Fenis yn 1522 am gynllwynio yn erbyn y Cardinal Giulio de' Medici (yn ddiweddarach y Pab Clement VII). Fe'i carcharwyd am gyfnod yn Brescia, ac wedi iddo gael ei ryddhau fe dreuliodd gyfnod alltud yn crwydro Ffrainc a Genoa. Dychwelodd i Fflorens yn 1527 yn sgil cwymp y Medici yn y ddinas honno, ond bu'n rhaid i adael unwaith eto pan ail-sefydlwyd llywodraeth y Medici yn 1532.

Penderfynodd Alamanni ymsefydlu yn Ffrainc ac yno bu'n ymwneud â nifer o gystadlaethau barddoni. Fe'i galwyd i lys y Brenin Ffransis I, a chafodd ei ddanfon ar sawl taith swyddogol i Rufain ac i Napoli. Derbyniodd Urdd Sant Mihangel am ei wasanaeth i'r goron, ac er ei hanes â'r Medici fe'i penodwyd i swydd o bwys yng ngosgordd Catrin de Medici. Cafodd ei ddanfon yn llysgennad i'r Ymerawdwr Siarl V yn 1544

Bu farw yn Amboise yn 1556. Roedd yn dad i ddau fab, a daeth un ohonynt yn Esgob Maçon.

Barddoniaeth
------------

Cyhoeddwyd y casgliad cyntaf o'i farddoniaeth yn Lyons yn 1532–33, gan gynnwys galarganeuon, bugeilgerddi, dychangerddi, sonedau, emynau, salmau, a chyfieithiad o *Antigone* Soffocles. Cyfansoddodd gerdd ddidactig ddiodl ar bwnc amaeth, *Della Coltivatione*, a gyhoeddwyd ym Mharis yn 1546. Cyhoeddodd hefyd gerdd hir o'r enw *Girone il Cortefe* (1548), ar sail rhamant Ffrangeg. Ymhlith ei weithiau eraill, sydd yn llai enwog, mae'r arwrgerdd *l'Avarchide* a'r comedi *La Flora*. Mae'n debyg taw cyfraniad mwyaf Alamanni at lenyddiaeth Eidaleg yw cyfansoddi'r epigramau cyntaf yn nhafodiaith Tysgani. Roedd hefyd yn llythyrwr amlwg.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *The Encyclopaedia Britannica: A Dictionary of Arts, Sciences, Literature and General Information* (yn Saesneg). University Press. 1910. t. 468.
Ffilm ffantasi llawn cyffro gan y cyfarwyddwr James Yukich yw ***Double Dragon*** a gyhoeddwyd yn 1994. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Michael Davis a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jay Ferguson. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alyssa Milano, Julia Nickson-Soul, Robert Patrick, Mark Dacascos, George Hamilton, Andy Dick, Vanna White, Leon Russom, Scott Wolf, Vincent Klyn a Cory Milano. Mae'r ffilm *Double Dragon* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Forrest Gump* ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Gary B. Kibbe oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Double Dragon*, sef gêm fideo a gyhoeddwyd yn 1987.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James Yukich ar 12 Mawrth 1963.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 13% (Rotten Tomatoes)
* 3.5/10 (Rotten Tomatoes)

.

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 2,341,309 $ (UDA), 4,152,699 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd James Yukich nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 9 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi: .
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Gorffennaf 2016.
4. 1 2  "Double Dragon". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.
5. ↑ . dyddiad cyrchiad: 14 Mai 2023.
Gwleidydd, areithydd a rhyddfeddyliwr Americanaidd oedd **Robert Green Ingersoll** (11 Awst 1833 – 21 Gorffennaf 1899). Enillodd yr enw "yr Agnostig Mawr" am iddo siarad yn gyhoeddus am ei sgeptigiaeth grefyddol, arddel athroniaeth ddyneiddiol a rhesymoliaeth wyddonol, a phoblogeiddio uwchfeirniadaeth y Beibl. Roedd yn ddarlithydd hynod o boblogaidd yn niwedd y 19g ac yn enwog ar draws yr Unol Daleithiau am ei rethreg a'i ffraethineb.

Ganwyd yn Dresden, Talaith Efrog Newydd, a chafodd ychydig o addysg ffurfiol. Cafodd ei dderbyn i'r bar yn Illinois ym 1854, ac aeth i drin y gyfraith yn Peoria, Illinois, Dinas Efrog Newydd, a Washington, D.C. Gwasanaethodd yn Rhyfel Cartref America. Ymunodd â'r Blaid Weriniaethol a daeth yn weithredol yn y byd gwleidyddol, er na ymgeisiodd am yr un swydd etholedig. Gwasanaethodd fel Twrnai Cyffredinol Illinois (1867–69) a gweithiodd fel llefarydd y Gweriniaethwyr mewn ymgyrchoedd arlywyddol. Er yr oedd yn Weriniaethwr pybyr, ni chafodd ei apwyntio i'r un benodiad diplomyddol neu swydd y Cabinet oherwydd ei farnau crefyddol.

Cyhoeddwyd ei brif ddarlithoedd ac areithiau yn y cyfrolau *Some Mistakes of Moses* (1879) ac *Why I Am Agnostic* (1896). Wedi ei farwolaeth, cyhoeddwyd ei weithiau cyfan mewn 12 cyfrol dan olygyddiaeth Clinton P. Farrell, *The Works of Robert G. Ingersoll* (1902).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Robert G. Ingersoll. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 17 Ebrill 2017.
**Rhaniadau'r Bendefigaeth**|   Pendefigaeth Lloegr |
|   Pendefigaeth yr Alban |
|   Pendefigaeth Iwerddon |
|   Pendefigaeth Prydain Fawr |
|   Pendefigaeth y Deyrnas Unedig |

Mae **Pendefigaeth y Deyrnas Unedig** yn ddull Seisnig o hierarchaeth cymdeithasol a weinyddwyd gan Loegr. Mae'n cynnwys bron pob pendefigaeth (*peerage*) a grewyd yn y Deyrnas Unedig a Phrydain Fawr ar ôl y Ddeddf Uno (Lloegr ac Iwerddon) yn 1801, pan ddisodlwyd Pendefigaeth Prydain Fawr. Crewyd Pendefigion yn Iwerddon er mwyn penodi Saeson i uchel swyddi, hyd at sefydlu Gweriniaeth Iwerddon yn 1922.

Oddi fewn i'r hierarchaeth ceir sawl rheng: dug, ardalydd, iarll, is-iarll, a barwn; gelwir y rhain yn 'bendefigion'.

Pasiwyd Deddf Tŷ'r Arglwyddi yn 1999 a ddaeth a'r drefn lle gallai pob pendefig yn y Deyrnas Unedig eistedd yn Nhŷ'r Cyffredin i ben. Ers hynny diarddelwyd Pendefigaethau Etifeddol (heblaw 92 ohonynt) fel rhan o ddiwygio'r Senedd.

Gweler Hefyd
------------

* Palas San Steffan

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "The Dukes of the Peerage of the United Kingdom". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2008-05-12. Cyrchwyd 2008-05-11.
Ffilm fud (heb sain) a drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Alex Monty Canawati yw ***Return to Babylon*** a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tippi Hedren, Laura Harring, Debi Mazar, María Conchita Alonso, Ione Skye, Jennifer Tilly, Alex Monty Canawati, Michael Goldman a Stanley Sheff. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Dark Knight* sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Stanley Sheff sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alex Monty Canawati ar 1 Ionawr 2000.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Alex Monty Canawati nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn cynffonlydan** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod cynffonlydan) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Selasphorus platycercus***; yr enw Saesneg arno yw *Broad-tailed hummingbird*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. platycercus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r sïedn cynffonlydan yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn cynffonlydan** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr John Singleton yw ***Baby Boy*** a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd gan John Singleton yn Unol Daleithiau America Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Singleton.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Snoop Dogg, Mo'Nique, Taraji P. Henson, Ving Rhames, Tyrese Gibson, Omar Gooding ac Adrienne-Joi Johnson. Mae'r ffilm *Baby Boy* yn 129 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *A Beautiful Mind* sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Bruce Cannon sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John Singleton ar 6 Ionawr 1968 yn Los Angeles a bu farw yn yr un ardal ar 29 Ebrill 2019. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1991 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Bassett High School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 71% (Rotten Tomatoes)
* 6.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd John Singleton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
3. 1 2  "Baby Boy". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Rhyfel cartref dros olyniaeth y goron Sbaenaidd oedd **Rhyfel Cyntaf y Carliaid** (Sbaeneg: *la primera guerra carlista*) a barodd o 1833 i 1840. Sbardunwyd y gwrthdaro wedi marwolaeth y Brenin Fernando VII ac esgyniad ei ferch Isabella II i'r orsedd. Gwrthwynebwyd hynny gan y Carliaid a gefnogodd hawl y Don Carlos, brawd iau Fernando, i flaenoriaethu merched Fernando yn unol â'r hen gyfraith Salig. Cychwynnodd y Carliaid ryfel yn erbyn llywodraeth ryddfrydol y Rhaglyw Frenhines Maria Christina, mam Isabella, a'i dilynwyr a elwid *liberales*, *cristinos*, neu *isabelinos*. Mae'n bosib taw hwn oedd rhyfel cartref mwyaf gwaedlyd yr oes.

Rhennid prif luoedd y Carliaid yn dair byddin ar wahân a leolwyd yn y rhanbarthau lle'r oedd cefnogaeth dros achos Don Carlos ar ei chryfaf: y Gogledd (Gwlad y Basg), Maestrazgo, a Chatalwnia. Brwydrodd hefyd sawl llu herwfilwrol o Garliaid yn y mynyddoedd, mewn ardaloedd pelled â La Mancha ac Andalucía, a ystyriwyd yn *bandoleros* (banditiaid) gan lywodraeth y rhaglyw. Derbyniodd y rhaglywiaeth gefnogaeth o Bortiwgal, Ffrainc, a'r Deyrnas Unedig.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Bullón de Mendoza y Gómez de Valugera, Alfonso (1992). *La primera Guerra Carlista*. Madrid. tt. 3–7. ISBN 8487863086.
2. ↑  Bullón de Mendoza y Gómez de Valugera, Alfonso (2019). "La Primera Guerra Carlista en el tomo IV de la Historia militar de España: un error de enfoque". *Aportes* **XXXIV** (100): 288. ISSN 0213-5868. .
3. ↑  *La partida de Palillos y su estandarte, 1833-1840*
4. ↑  *Partidas carlistas y bandidos en el Marmolejo del siglo XIX*
Ffilm barodi gan y cyfarwyddwr Carly Usdin yw ***Climate Change Denial Disorder*** a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Funny or Die.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ed Begley a Jr.. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Black Mass* sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carly Usdin ar 1 Ionawr 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2016 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Carly Usdin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Climate Change Denial Disorder |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2015-01-01 |
| Suicide Kale |  | Unol Daleithiau America |  | 2017-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------


o Unol Daleithiau America]]



[[Categori:Ffilmiau am LGBT
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Titw llwyd y Calahari** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: titwod llwyd y Calahari) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Parus cinerascens***; yr enw Saesneg arno yw *Acacia grey tit*. Mae'n perthyn i deulu'r Titw (Lladin: *Paridae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. cinerascens*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r titw llwyd y Calahari yn perthyn i deulu'r Titw (Lladin: *Paridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Titw asur | Cyanistes cyanus |  |
|
| Titw cefnwyrdd | Parus monticolus |  |
|
| Titw cribog | Lophophanes cristatus |  |
|
| Titw mawr | Parus major |  |
|
| Titw tomos las | Cyanistes caeruleus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Titw llwyd y Calahari** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Fernando Cortés yw ***La Casa De Las Muchachas*** a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Alfredo Varela Jr. a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sergio Guerrero. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Amparo Rivelles, Ada Carrasco, Enrique Rambal, Alfredo Varela Jr. Antonio Raxel, Óscar Ortiz de Pinedo, Héctor Lechuga, Maura Monti, Óscar Pulido a Gilda Mirós. Mae'r ffilm *La Casa De Las Muchachas* yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Midnight Cowboy* sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Fernando Cortés ar 4 Hydref 1909 yn San Juan a bu farw yn Ninas Mecsico ar 6 Rhagfyr 2009.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Fernando Cortés nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Walter Salles yw ***Central Do Brasil*** a gyhoeddwyd yn 1998. Fe'i cynhyrchwyd gan Robert Redford, Arthur Cohn, Walter Salles a Donald Ranvaud yn Ffrainc a Brasil. Lleolwyd y stori yn Rio de Janeiro ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg a hynny gan João Emanuel Carneiro a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jaques Morelenbaum ac Antonio Pinto. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fernanda Montenegro, Marília Pêra, Vinícius de Oliveira, Matheus Nachtergaele, Caio Junqueira, Othon Bastos, Otávio Augusto a Stella Freitas. Mae'r ffilm *Central Do Brasil* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Saving Private Ryan* sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd. 
Walter Carvalho oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Walter Salles ar 12 Ebrill 1956 yn Rio de Janeiro. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1986 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Archesgobol Gatholig Rio de Janeiro.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Urdd Teilyngdod Diwylliant

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 94% (Rotten Tomatoes)
* 7.9/10 (Rotten Tomatoes)

.

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 22,000,000 $ (UDA), 5,969,553 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Walter Salles nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  .
2. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
3. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 19 Tachwedd 2017.. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 30 Mai 2022.
4. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
5. 1 2  "Central Station". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
6. ↑ . dyddiad cyrchiad: 30 Mai 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 212919567
* LCCN: n98911194
* GND: 7555395-8
* SUDOC: 115442189

 |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn Anna** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod Anna) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Calypte anna***; yr enw Saesneg arno yw *Anna's hummingbird*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. anna*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r sïedn Anna yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn Anna** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Rhomboid
Mewn geometreg dau-ddimensiwn, mae **rhomboid** yn baralelogram lle mae'r ochrau cyfagos yn anghyfartal o ran hyd, a lle na cheir ongl sgwâr. Bathwyd y term gan Euclid yn ei waith *Elfennau*; casglaid 1, Diffiniad 22.

Mae paralelogram gydag ochrau o'r un hyd (h.y. yn hafalochrog) yn rhombws, ond nid yn rhomboid. Os ceir onglau sgwâr yn y corneli, yna mae'n betryal, ond nid yn rhomboid.

Mae'r term 'rhomboid', bellach, yn cael ei ddefnyddio yn amlach na pheidio ar gyfer rhombohedron neu'r paraleleiped cyffredin, ffigwr solid gyda chwe wyneb lle mae pob wyneb yn baralelogram a lle mae pob pâr o wynebau cyferbyn yn gorwedd mewn planau paralel. Mae'r ffurf solid (3D) hefyd yn cael ei alw'n "brism rhombig", ac fe'i defnyddir yn aml mewn gwyddoniaeth i gyfleu ystyr dau a thri dimensiwn.

Perimedr ac arwynebedd
----------------------

Mewn rhomboid gyda'i ochrau *a* a *b* a'u chder yn *h*, mae ei berimedr yn

{\displaystyle Pr=2\,(a+b)}
h.y. cyfanswm y bedair ochr.

Cyfrifir yr arwynebedd drwy luosi hyd un ochr {\displaystyle a} a, i'r linell cyferbyn, {\displaystyle h}:

* {\displaystyle Sr=a\cdot h}

* Sr = **ab** sen {\displaystyle \angle \alpha \!\ }, gyda α yn nodi'r ongl a ffurfir gan *a* a *b*.

Gwyddoniaeth
------------

Defnyddir y gair, mewn meddygaeth i gyfleu ffurf gyda'r siap hwn e.e. gweler yr erthygl Gwynegon. Ceir cyhyr ac amlinelliad math o ddail o'r enw rhomboid hefyd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Decapodiform Fin Shapes". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2019-12-26. Cyrchwyd 2018-09-25.
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr John Schultz yw ***A Christmas Prince: The Royal Baby*** a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.

 Mae'r ffilm *A Christmas Prince: The Royal Baby* yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Parasite* sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John Schultz ar 3 Medi 1960 yn Raleigh, Gogledd Carolina.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 36% (Rotten Tomatoes)
* 3.8/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd John Schultz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "A Christmas Prince: The Royal Baby". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Mae ***The Rocky Horror Picture Show*** (1975) yn ffilm gomedi gerddorol Brydeinig-Americanaidd sy'n parodïo ffilmiau gwyddonias ac arswyd. Daeth y ffilm yn enwog fel ffilm ganol nos ym 1977 pan ddechreuodd cynulleidfaoedd gymryd rhan yn y ffilm mewn sinemau ar hyd a lled y wlad. "Rocky Horror" yw'r ffilm ganol nos gyntaf i gael ei chynhyrchu gan un o'r stiwdios ffilmiau mawrion, megis 20th Century Fox. MAe gan y ffilm ddilyniant rhyngwladol ac mae'n un o'r ffilmiau mwyaf enwog a llwyddiannus yn fasnachol erioed. Yn 2005, dewiswyd y ffilm gan Gynghrair y Llyfrgelloedd i gael ei chadw yn y Gofrestrfa Ffilm Genedlaethol yr Unol Daleithiau am ei arwyddocad diwylliannol, hanesyddol a gweledol.

Ystyrir y ffilm gwlt hon yn glasur, ac mae'n addasiad o'r cynhyrchiad sioe gerdd Prydeinig, *The Rocky Horror Show*. Cynorthwywyd Richard O'Brien, awdur y sioe lwyfan gan Jim Sharman pan yn ysgrifennu'r sgript. Mae'r ffilm yn serennu Tim Curry, Susan Sarandon a Barry Bostwick ynghyd â chast o gynhyrchiad gwreiddiol Kings Road a berfformiwyd yn Theatr Royal Court.

Trac Sain
---------

Rhyddhawyd y trac sain *The Rocky Horror Picture Show: Music From The Motion Picture* ym 1975. Roedd yn cynnwys y traciau:

1. "Science Fiction/Double Feature"
2. "Dammit Janet"
3. "Over at the Frankenstein Place"
4. "Time Warp"
5. "Sweet Transvestite"
6. "I Can Make You a Man"
7. "Hot Patootie - Bless My Soul"
8. "I Can Make You a Man (Reprise)"
9. "Touch-a, Touch-a, Touch Me"
10. "Eddie"
11. "Rose Tint My World":  
a. "Floor Show"  
b. "Fanfare/Don't Dream It"  
c. "Wild and Untamed Thing"
12. "I'm Going Home"
13. "Super Heroes"
14. "Science Fiction/Double Feature (Reprise)"

Rhyddhawyd crynoddisg ym 1989 a oedd yn cynnwys dwy gân ychwanegol:

1. "Time Warp (1989 remix - fersiwn hirach)"
2. "Time Warp (cerddoriaeth - 1 = trac gefndirol = U mix)"

"The Rocky Horror Picture Show: 25 Years of Absolute Pleasure" (2000)
Dyneiddiwr a phensaer Eidalaidd oedd **Leon Battista Alberti** (14 Chwefror 1404 – 25 Ebrill 1472) sydd yn nodedig am ei ddamcaniaethu celfyddydol. Fe'i ystyrir yn esiampl o *homo universalis* y Dadeni.

Bywyd cynnar ac addysg
----------------------

Ganed yn Genoa, Gweriniaeth Genoa, yn fab anghyfreithlon i fanciwr o Fflorens. Astudiodd y gyfraith ym Mhrifysgol Bologna, ond tynnwyd ei sylw yn fwyfwy gan y clasuron.

Ysgolheictod a llenydda
-----------------------

Ymhlith ei ysgrifeniadau, sydd yn nodweddiadol o ddyneiddiaeth yr oes, mae comedi yn yr iaith Ladin, a chasgliad o ymgomion ac ysgrifau ar bynciau moesol o'r enw *Intercenales*. Ysgrifennodd hefyd draethawd o'r enw *Della famiglia* sydd yn ymwneud â chadw tŷ, rheoli ystadau, priodas, a magu plant. O ganlyniad i'w ddoniau llenyddol, cafodd Alberti waith yn Llys y Pab.

Pensaernïaeth a chelf
---------------------

Aeth Alberti gyda Llys y Pab i Weriniaeth Fflorens ym 1432. Yno, cyfarfu â dyneiddwyr ac arlunwyr amlwg y ddinas. Er nad oedd yn medru Tysganeg fel ei iaith gyntaf, cyflawnodd *Grammatica della lingua toscana*, y gramadeg cyntaf o'r iaith honno.

Prif arbenigedd Alberti, mae'n debyg, oedd pensaernïaeth, a châi ddylanwad mawr ar ddamcaniaeth bensaernïol y Dadeni. Ysgrifennodd y traethawd Lladin *De re aedificatoria* (1452) ar sail syniadaeth y pensaer Rhufeinig Vitruvius. Cynlluniodd Alberti nifer o adeiladau, gan gynnwys y Palazzo Rucellai yn Fflorens a Basilica Sant'Andrea ym Mantova. Ail-fodelodd hefyd, yn yr arddull clasurol, y tu allan i Tempio Malatestiano yn Rimini.

Bu hefyd yn arlunydd ac yn gerflunydd o nod. Mae ei draethawd *Elementa picturae* (1435) yn disgrifio egwyddorion y persbectif llinellog a gyflwynwyd gan y cerflunydd Donatello a'r paentiwr Masaccio.

Diwedd ei oes
-------------

Bu farw Leon Barrista Alberti yn Rhufain yn 68 oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Charles G. Nauert, *Historical Dictionary of the Renaissance* (Lanham, Maryland: The Scarecrow Press, 2004), t. 7.
2. ↑  (Saesneg) Leon Barrista Alberti. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 13 Medi 2021.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gregory Ratoff yw ***Hotel For Women*** a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Darrell Ware a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Buttolph. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Joyce Compton, Linda Darnell, Ann Sothern, Lynn Bari, Elsa Maxwell, Amanda Duff, Jean Rogers, Sidney Blackmer, John Halliday, Alan Dinehart, Charles Trowbridge, Ivan Lebedeff, Kay Aldridge, Ruth Terry, James Ellison, Mary Healy a Chick Chandler. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Gone with the Wind* sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
John Peverell Marley oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Louis R. Loeffler sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory Ratoff ar 20 Ebrill 1897 yn St Petersburg a bu farw yn Solothurn ar 18 Rhagfyr 1993. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1921 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gregory Ratoff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn cynffonrhuban** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod cynffonrhuban) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Trochilus polytmus***; yr enw Saesneg arno yw *Streamertail*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. polytmus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r sïedn cynffonrhuban yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn cynffonrhuban** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr John Rich yw ***Boeing Boeing*** a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd gan Hal B. Wallis yn Unol Daleithiau America Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Edward Anhalt a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Neal Hefti.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Christiane Schmidtmer, Tony Curtis, Thelma Ritter, Jerry Lewis, Suzanna Leigh, Dany Saval ac Eugene Borden. Mae'r ffilm *Boeing Boeing* yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Sound of Music* sef ffilm fiwsical rhamantus gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Lucien Ballard oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Warren Low sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Boeing-Boeing*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Marc Camoletti.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John Rich ar 6 Gorffenaf 1925 yn Rockaway Beach a bu farw yn Los Angeles ar 26 Ionawr 1939. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1951 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn University of Michigan College of Literature, Science, and the Arts.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Emmy 'Primetime'
 * Gwobr Urdd Cyfarwyddwyr America

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd John Rich nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 3 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 3 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 3 Mai 2016.
2. ↑  Sgript:. dyddiad cyrchiad: 3 Mai 2016.
Dinas-wladwriaeth a gweriniaeth arforol a fodolai yng ngogledd yr Eidal o'r 11g hyd at ddiwedd y 18g oedd **Gweriniaeth Genoa** (Eidaleg: *Repubblica di Genova*, Ligwreg: *Repúbrica de Zêna*, Lladin: *Res Publica Ianuensis*). Lleolwyd ym mhorthladd Genoa a glannau cyfagos Liguria, a daeth nifer o ynysoedd a thiroedd arforol yn y Môr Canoldir a'r Môr Du dan ei meddiant.

Gellir olrhain hanes Genoa yn ôl i 2000 CC pryd cafodd yr ardal ger yr harbwr naturiol ei gwladychu gan forwyr Groegaidd. Bu dan reolaeth yr Ymerodraeth Rufeinig, Teyrnas yr Ostrogothiaid, a Theyrnas y Lombardiaid cyn iddi ddod yn rhan o'r Ymerodraeth Garolingaidd yn niwedd yr 8g ac yna'n rhan o Deyrnas yr Eidal, un o diriogaethau'r Ymerodraeth Lân Rufeinig. Tyfodd Genoa yn un o brif borthladdoedd y Môr Canoldir ac erbyn yr 11g roedd teuluoedd pendefig yng nghefn gwlad Liguria yn symud i'r ddinas i atgyfnerthu eu grym gwleidyddol ac economaidd.

Enillodd Genoa ei hannibyniaeth ar yr Ymerodraeth Lân Rufeinig ym 1099 ar ffurf y *Compagna Communis*, cynghrair o fasnachwyr a phendefigion yn cynnwys saith (yn ddiweddarach wyth) *compagnies* neu urdd a chanddynt lyngesau, glanfeydd, arfau, a rhandiroedd dinesig eu hunain. Yng nghyfnod cynnar y ddinas-wladwriaeth, bu cryn anghytuno rhwng yr uchelwyr ac weithiau aeth yn helyntion yn y strydoedd a brwydrau rhwng y gwahanol luoedd.

Bu Gweriniaeth Genoa ar anterth ei grym o'r 12g hyd at ei gorchfygiad gan lynges Gweriniaeth Fenis ym Mrwydr Chioggia (1380). Ildiodd ei thra-arglwyddiaeth yn y Môr Canoldir i Ymerodraeth Sbaen yn nechrau'r 16g, ac o'r cyfnod hwnnw hyd at ddiwedd y 18g llywodraethai Gweriniaeth Genoa fel oligarchiaeth dan reolaeth y bendefigaeth.

Yn sgil ymgyrch Napoleon Bonaparte yn yr Eidal, diddymwyd y weriniaeth ym 1797 a sefydlwyd Gweriniaeth Liguria, un o chwaer-weriniaethau Ffrainc, yn ei lle. Yn sgil cwymp Napoleon, ail-sefydlwyd Gweriniaeth Genoa am gyfnod byr (1814–5) cyn ei chyfeddiannu gan Deyrnas Sardinia.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  (Saesneg) "Republic of Genoa" yn *Gale Encyclopedia of World History: Governments*. Adalwyd ar Encyclopedia.com ar 12 Mai 2020.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Delor cnau bach** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: delorion cnau bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sitta pygmaea***; yr enw Saesneg arno yw *Pygmy nuthatch*. Mae'n perthyn i deulu'r Delorion cnau (Lladin: *Sittidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. pygmaea*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r delor cnau bach yn perthyn i deulu'r Delorion cnau (Lladin: *Sittidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Delor Cnau Talcenddu | Sitta frontalis |  |
|
| Delor cnau Algeria | Sitta ledanti |  |
|
| Delor cnau Corsica | Sitta whiteheadi |  |
|
| Delor cnau Krüper | Sitta krueperi |  |
|
| Delor cnau aeliog | Sitta victoriae |  |
|
| Delor cnau bach | Sitta pygmaea |  |
|
| Delor cnau brongoch | Sitta canadensis |  |
|
| Delor cnau bronwyn | Sitta carolinensis |  |
|
| Delor cnau glas | Sitta azurea |  |
|
| Delor cnau hardd | Sitta formosa |  |
|
| Delor cnau penfrown | Sitta pusilla |  |
|
| Delor cnau’r graig | Sitta neumayer |  |
|
| Delor y Cnau | Sitta europaea |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Delor cnau bach** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm llawn cyffro a ffilm ar y grefft o ymladd gan y cyfarwyddwr Eric Tsang yw ***Lucky Stars Go Places*** a gyhoeddwyd yn 1986. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***最佳福星*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Sammo Hung yn Hong Cong. Lleolwyd y stori yn Hong Cong ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Cantoneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lam Manyee. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Orange Sky Golden Harvest.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Andy Lau, Sammo Hung, Anthony Chan, Alan Tang a Karl Maka. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Aliens* sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 200 o ffilmiau Cantoneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Eric Tsang ar 14 Ebrill 1953 yn Hong Cong. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Eric Tsang nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Augusto Caminito yw ***Grandi Cacciatori*** a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Augusto Caminito. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Klaus Kinski, Harvey Keitel, Yorgo Voyagis, Debora Caprioglio, Iris Peynado a Roberto Bisacco. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Hard* sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Augusto Caminito ar 1 Gorffenaf 1939 yn Napoli a bu farw yn Rhufain ar 10 Rhagfyr 2009.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Augusto Caminito nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.
Diplomydd, gŵr llys, a llenor Eidalaidd yn ystod y Dadeni oedd **Baldassare Castiglione** (6 Rhagfyr 1478 – 2 Chwefror 1529) sy'n enwocaf am ei lyfr cwrteisi *Il libro del cortegiano* (1528).

Ganwyd yn Casatico yn ardal Mantova i deulu bonheddig. Cafodd ei addysg yn ysgol ddyneiddiol Giorgio Merula a Demetrius Chalcondyles, ac yn llys Ludovico Sforza ym Milan. Dychwelodd i Mantova ym 1499 i weithio i'r ardalydd Francesco Gonzaga, ac ym 1504 fe symudodd i weithio i Guidobaldo da Montefeltro, Dug Urbino. Cafodd ei ddanfon i Rufain ym 1513 fel llysgennad y dug newydd, Francesco Maria della Rovere, ac yn ddiweddarach fe weithiodd i'r pab. Aeth i Sbaen ym 1525 fel llysgennad y pab, ac yno y bu farw yn Toledo.

Ysgrifennodd *Il libro del cortegiano* yn y cyfnod 1513–18, a chyhoeddwyd y llyfr yn Fenis ym 1528. Ffurf ymgom sydd i'r gwaith, ac ymddangosa cyfeillion yr awdur, gan gynnwys Pietro Bembo, Ludovico da Canossa, Bernardo da Bibbiena, a Gasparo Pallavicino, yn trafod nodweddion y llyswr delfrydol: graslonrwydd, *sprezzatura*, hwyl, huodledd, ac anrhydedd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Guido Rebecchini (2002). *Private Collectors in Mantua, 1500-1630*. Ed. di Storia e Letteratura. t. 100. ISBN 978-88-8498-049-6.
2. ↑  O. Classe; [Anonymus AC02468681] (2000). *Encyclopedia of Literary Translation Into English: A-L*. Taylor & Francis. t. 234. ISBN 978-1-884964-36-7.
Tafodiaith Tsieineeg ydy **Mandarin** (中文 *ZhongWen*; 汉语 *HanYu* 普通话 "yr iaith gyffredin"). Y dafodiaith "safonol" ydyw, gyda'r gair "mandarin" yn cyfeirio at y swyddog a gaed yn y Tsieina draddodiadol (er nad yw'r gair "mandarin" ei hun yn air Tsieineaidd).

Seilir Mandarin i ryw raddau ar dafodiaith Beijing, gan hepgor acen gref brodorion y ddinas honno. Hon yw'r iaith a ddefnyddir gan ddarllenwyr newyddion ar y teledu a'r radio.

Dylid nodi fod gwahaniaethau mawr rhwng yr iaith lafar a'r iaith a ddefnyddir mewn dogfennau swyddogol lle gwelir o bryd i'w gilydd eiriau a chystrawen yr iaith glasurol. Oherwydd i nifer o silliau ddatblygu'n debyg i'w gilydd crëwyd yn yr iaith lafar yr arfer o ychwanegu gair arall at un o'r geiriau hyn er mwyn arbed camddealltwriaeth. Gan fod y lluniau Hanzi (汉字) yn glir eu hystyr nid oes rhaid gwneud hyn wrth ysgrifennu. Dyma un rheswm am yr agendor rhwng yr iaith lafar a'r iaith ysgrifenedig.

Serch hynny defnyddir llawer o ymadroddion o'r iaith ysgrifenedig draddodiadol yng nghanol yr iaith lafar, gan gynnwys y llu o ddywediadau pedwar llun. Er enghraifft,

骑虎难下 (qí hŭ nán xià / qi1hu3nan2xia4 - lle mae'r rhifau yn dynodi goslef y sill). Cyfieithiad llythrennol fyddai "Marchogaeth Teigr, anodd disgyn" a dynoda'r y dywediad sefyllfa sydd yn anodd parhau ynddi a hefyd yn anodd dod allan ohoni.

班门弄斧 (bān mén nòng fŭ) - Defnyddio bwyellt o flaen drws Ban (saer crefftus iawn). Ystyr hyn ydyw rhywun o allu pitw yn ceisio dangos ei hun o flaen arbennigwr.

九牛一毛 (jiŭ niú yī máo) - naw buwch un blewyn, hynny yw rhywbeth sy'n anodd dod o hyd iddo.

同床异梦 (tóng chuáng yì mèng) - cysgu yn yr un gwely ond breuddwydio breuddwydion gwahanol, hynny yw, sefyllfa lle y mae dau berson neu gwmni yn cydweithio ond gyda nodau gwahanol.

Noder hefyd mai yr un iaith ysgrifenedig sydd yn cael ei defnyddio gan siaradwyr pob tafodiaith o Tsieineeg. Dyma un rheswm am undod Tsieina dros y canrifoedd.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Meudwy crymbig** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: meudwyod crymbig) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Glaucis dohrnii***; yr enw Saesneg arno yw *Hook-billed hermit*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. dohrnii*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r meudwy crymbig yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Meudwy crymbig** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Frank Capra yw ***The Miracle Woman*** a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd gan Harry Cohn yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jo Swerling.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Barbara Stanwyck, David Manners, Al Stewart, Charles Middleton, Harry Todd, Dennis O'Keefe, Charles Middleton, 1st Baron Barham, Edward LeSaint, Beryl Mercer, June Lang, Russell Hopton, Eddie Boland, Mary Doran, Robert Bolder, Sam Hardy ac Ivan Linow. Mae'r ffilm *The Miracle Woman* yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1931. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Frankenstein (1931)* ffilm arswyd, Americanaidd gan James Whale. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Joseph Walker oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Frank Capra ar 18 Mai 1897 yn Bisacquino a bu farw yn La Quinta ar 29 Gorffennaf 1983. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Manual Arts High School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Y Medal Celf Cenedlaethol
 * Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr am Gyfraniad Gydol Oes AFI
 * Medal Gwasanaethau Difreintiedig
 * Lleng Teilyngdod
 * Medal Victoria
 * Medal Ymgyrch America
 * Medal 'Buddugoliaeth' yr Ail Ryfel Byd
 * Gwobr y Bwrdd Adolygu Cenedlaethol am y Ffilm Orau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood
 * Gwobr Inkpot

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Frank Capra nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.
3. ↑ . dyddiad cyrchiad: 28 Gorffennaf 2021.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Meudwy sythbig** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: meudwyod sythbig) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phaethornis bourcieri***; yr enw Saesneg arno yw *Straight-billed hermit*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. bourcieri*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r meudwy sythbig yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Meudwy sythbig** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Titw asur** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: titwod asur) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Parus cyanus***; yr enw Saesneg arno yw *Azure tit*. Mae'n perthyn i deulu'r Titw (Lladin: *Paridae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. cyanus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ewrop.

Teulu
-----

Mae'r titw asur yn perthyn i deulu'r Titw (Lladin: *Paridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Titw asur | Cyanistes cyanus |  |
|
| Titw cefnwyrdd | Parus monticolus |  |
|
| Titw cribog | Lophophanes cristatus |  |
|
| Titw mawr | Parus major |  |
|
| Titw tomos las | Cyanistes caeruleus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Titw asur** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*