Mae **La Pobla de Segur** yn fwrdeistref sydd wedi'i lleoli yn comarca Pallars Jussà, talaith Lleida, Catalwnia, yng ngogledd Sbaen. Fe'i lleolir yng nghymer afonydd Flamicell a Noguera Pallaresa yng ngogledd y *comarca*, uwchben cronfa ddŵr Sant Antoni. Mae'n ganolfan wasanaeth leol bwysig, sydd wedi caniatáu iddi ddianc rhag y diboblogi sydd wedi effeithio ar lawer o fwrdeistrefi yng ngogledd-orllewin Catalwnia. Gwasanaethir y pentref gan ffordd C-13 rhwng Tremp a Sort, ffordd N-260 i Bont de Suert a chan orsaf reilffordd ar reilffordd i Lleida .

Mae pobl enwog o La Pobla de Segur yn cynnwys y chwaraewr FC Barcelona, Carles Puyol ac Uwch Gynrychiolydd dros y Polisi Tramor a Diogelwch Cyffredin presennol yr Undeb Ewropeaidd, Josep Borrell.

Hanes
-----

Roedd yr anheddiad cynharaf yn yr ardal i'r gogledd o'r dref bresennol, a elwir yn *El Pui de Segur*. Fe'i ymgorfforwyd yn rhan o sir Pallars ar ôl i'r Iarll Guillaume I o Toulouse gipio'r rhanbarth a'r ôl trechu'r Moors yn y nawfed ganrif. Trosglwyddwyd y dref i'w lleoliad presennol yng nghanol y drydedd ganrif ar ddeg, a daeth o dan reolaeth Pere VII el Donzell, Is-iarll Vilamur, yn 1355. Rhoddodd ei fab Pere VIII y siarter gyntaf i'r dref yn 1363. Byddai rheolaeth yn trosglwyddo i Ddugiaid Cardona yn ddiweddarach.

Mae'r *Comú de Particulars* yn fenter gydweithredol leol, a sefydlwyd ym 1834 i reoli melin flawd a roddwyd i'r dref gan Ddug Cardona: yn agored i frodorion y dref neu eu priod, mae bellach yn sefydliad diwylliannol sy'n rheoli'r incwm o'r orsaf bŵer hydrodrydanol leol. Mae'r *Torre Maure* yn grŵp nodedig o adeiladau arddull *modernista* o ddechrau'r ugeinfed ganrif.

### Refferendwm ailenwi promenâd

Ym mis Mawrth 2023 cynhaliwyd refferendwm lleol fel rhan o ymgynghoriad ailenwi promenâd yn y dref. Roedd y promenâd wedi'i enwi ar ôl y gwleidydd Josep Borrell sy'n hanu o'r dref, ond roedd 77.6% o'r rhai a fwrodd bleidlais o blaid newid yr enw i 'Promenâd y Y Cyntaf o Hydref' i goffau refferendwm ynghylch annibyniaeth Catalwnia a gynhaliwyd ar 1 Hydref 2017. Roedd Josep Borrell o'r PSOE yn chwyrn yn erbyn annibyniaeth ac wedi rhannu llwyfan gyda chynrychiolwyr asgell dde ac asgell dde eithafol. Aeth mor bell â dweud yn gyhoeddus bod angen "diheintio Catalwnia", ymadrodd a achosodd, oherwydd ei ystyron Natsïaidd amlwg, feirniadaeth lem, ac sydd bellach wedi arwain at y refferendwm yn ei dref enedigol.

 La Pobla de Segur.

Demograffeg
-----------

Esblygiad demograffig| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 1996 | 2001 | 2005 | 2011 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1.549 | 1.529 | 1.775 | 1.883 | 2.511 | 2.469 | 3.288 | 3. 513 | 3. 356 | 3. 114 | 2. 997 | 2.789 | 3.043 | 3. 246 | 3.073 |

Israniadau
----------

Mae bwrdeistref La Pobla de Segur yn cynnwys tri phentref anghysbell: rhoddir y poblogaethau fel yr oeddynt yn 2005.

* Montsor (2)
* Puimanyons (3), ar lan dde afon Flamicell yn ei chydlifiad â Noguera Pallaresa.
* Sant Joan de Vinyafrescal (63), i'r de o la Pobla de Segur ar lan dde cronfa ddŵr Sant Antoni.

Pobl nodedig
------------

* Gwleidydd a diplomydd o Sbaen oedd Pedro Cortina y Mauri, (ganwyd La Pobla de Segur, 18 Mawrth 1908 - Madrid, 14 Chwefror 1993 ) a wasanaethodd fel y Gweinidog Materion Tramor olaf o dan Francisco Franco rhwng 1974 a 1975
* Gwleidydd Sbaenaidd, aelod o Blaid Sosialaidd Sbaen yw Josep Borrell Fontelles, (ganwyd 24 Ebrill 1947). Bu'n Weinidog Gwaith Cyhoeddus ac Amgylchedd Llywodraeth Sbaen (1991-1996) ac yn Llywydd Senedd Ewrop (2004-2007). Ar 4 Mehefin 2018 daeth yn Weinidog Materion Tramor a Chydweithrediad Sbaen.
* Carles Puyol, (ganwyd 13 Ebrill, 1978), cyn-bêl-droediwr a chwaraeodd dros FC Barcelona a Sbaen fel amddiffynnwr ac enillodd Cwpan y Byd 2010 FIFA .

Chwaer ddinasoedd
-----------------

* Yr Eidal Castellavazzo, Italy
* Ffrainc Le Fousseret, France

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Josep Borrell's hometown removes his name from promenade". *VilaWeb* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2023-03-17.
2. ↑  "Video: new Spanish foreign minister talking of "disinfecting" Catalonia". *El Nacional* (yn Saesneg). 2018-06-04. Cyrchwyd 2023-03-17.

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan swyddogol La Pobla de Segur
* Tudalennau data'r llywodraeth (mewn Catalaneg)