recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Clawr yr albwm.
**The Gentle Good** yw enw llwyfan canwr Cymreig o'r enw Gareth Bonello.

Wedi'i leoli yng Nghaerdydd, mae Gareth wedi bod yn perfformio yn sîn byw y Brifddinas, gan ganolbwyntio ar yr acwstig gwerinol ac yn canu caneuon traddodiadol a'i gyfansoddiadau ei hun yn y Gymraeg a'r Saesneg. Mae ei gerddoriaeth yn gyfuniad o'r gwerin traddodiadol, technegau gitâr o'r 60gau a llinynnau swmpus gyda thinc o psychedelia.

Yn 2008 cyhoeddodd ei albwm *While You Slept I Went Out* ag enillodd cryn ganmoliaeth. Ond daeth y Gentle Good i'r amlwg i lawer yn 2009 pan berfformiodd yng Ngwyliau South by Southwest yn yr UD, y Green Man a Glastonbury ymhlith eraill. Mae wedi ennyn clod gan y beirniaid gyda'i gerddoriaeth swynol yn cael ei chymharu gydag artistiaid fel Bert Jansch, John Renbourn, Nick Drake and John Martyn.

Rhyddhaodd albwm newydd, *Tethered for the Storm* ym Mawrth 2011 ar label Gwymon gan ddefnyddio pedwarawd llinynnol a phiano grand fel rhan o'r ensemble cerddorol. Mae'r albwm yn adlewyrchu bywyd yr artist yng Nghaerdydd gyda dylanwadau amrywiol - o farddoniaeth Philip Larkin a John Donne i'r Hen Benillion Cymraeg.

Yn 2013 rhyddhaodd yr albwm Y Bardd Anfarwol ar label Bubblewrap Records  o Gaerdydd. Recordiodd yr albym yn rhannol yn Chengdu, China, Eglwys Y Boro, Llundain a Bwthyn Rhyd Fudr, Llanuwchllyn. Ysgrifennwyd yr albwm wedi i Gareth dreulio cyfnod breswyl yn ninas Chengdu yn 2011, fel artist preswyl. Albwm cysyniadol am y bardd Li Bai yw Y Bardd Anfarwol. Enillodd yr albym y tlws am Albym Cymraeg y Flwyddyn yn Eisteddfod Genedlaethol Llanelli 2014. Seiliwyd y ddrama Rhith Gân gan y dramodydd Wyn Mason ar yr albym a berfformiwyd gan Theatr Genedlaethol yn Eisteddfod 2016. Roedd Gareth yn perfformio fel rhan o'r ddrama.

Daeth yr albwm Ruins/Adfeilion allan ar label Bubblewrap Records yn Hydref 2016. Recordiwyd yn stiwdios Felinfach, Y Fenni gyda Dylan Fowler a Llion Robertson.

Enillodd Wobr Cylchgrawn Selar am yr Artist Unigol Gorau yn 2010 ac mae'n wyneb cyfarwydd erbyn hyn ar y sîn gerddorol Gymreig yn y Gymraeg a'r Saesneg.

Disgyddiaeth
------------

### Albymau

* *While You Slept I Went Out Walking* (2008)
* *Tethered for the Storm* (2010)
* *Y Bardd Anfarwol* (2013)
* *Ruins/Adfeilion* (2016)

### EP

* *Find Your Way Back Home* (2005)
* *Dawel Disgyn* (2007)
* *Plygeiniwch!* (2014)

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2
2. ↑  "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2017-11-01. Cyrchwyd 2017-02-18.
3. ↑

Dolenni allanol
---------------

* Proffil gan BBC Cymru
Mae'r erthygl hon yn sôn am y bwyd.  Am y weithred rywiol, gweler creampie.
Teisen hufen banana.
Math o gacen neu deisen yw **teisen hufen** sydd â hufen fel un o'i brif gynhwysion. Ceir sawl math o deisen hufen ac nid oes diffiniad manwl o'r term. Gall yr hufen fod yn y deisen ei hun a/neu ar ei phen.

Teisen hufen Gymreig
--------------------

Yng Nghymru ceir math arbennig o deisen hufen draddodiadol a wneir gyda blawd, siwgr gwyn, wyau a hufen ffres.

Yn ôl rysáit traddodiadol o ardal Morgannwg, dylid cymysgu'r siwgr a'r blawd mewn dysgl a thorri wy ynddo a'i guro gyda fforc. Wedyn ychwanegir yr hufen ffres a chymysgu'r cyfan yn dda. Yn yr hen amser rhoddid y cymysgedd, sy'n debyg i gytew crempog, fesul llond llwy bwrdd ar faen poeth i'w crasu, ond mewn cegin fodern gellir gwneud yr un fath dan y gridyll hefyd, gyda gofal, gan grasu'r teisennau ar y ddwy ochr hyd nes eu bod o liw coch ysgafn ar y tu allan.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  S. Minwell Tibbot, *Amser Bwyd* (Amgueddfa Werin Cymru, 1974), tud. 35.
Mae ***Teisennau Mair*** yn ffilm Gymraeg a ryddhawyd ym 1979 gan y Bwrdd Ffilmiau Cymraeg. Cyfarwyddwyd y ffilm gan Gareth Wynn Jones.

Crynodeb
--------

Ffilm gyfnod Edwardaidd gyda theimlad gothig iddi sy’n dilyn helyntion cariadol Mair (Marged Esli), wrth iddi adael ei chariad sy’n ofaint ifanc lleol o’r enw Llew (Cefin Roberts) am barchusrwydd dyn cyfoethog o'r enw Goronwy (J. O. Roberts). Defnyddia'r ffilm lawer o symboliaeth i gyfleu’r trasiedi sydd i ddod wrth i baranoia ei gŵr am ei anffyddlondeb â Llew droi’n drasiedi i’r tri.

Cast a chriw
------------

### Prif gast

* Marged Esli (Mair)
* J. O. Roberts (Goronwy)
* Cefin Roberts (Llew)

### Cast cefnogol

* Clive Roberts
* Glyn Williams

### Cydnabyddiaethau eraill

* Cynorthwywr i’r Cyfarwyddwr – Angharad Anwyl
* Coluro – Mary Hillman
* Gwisgoedd – Kate Fox
* Celfi – Arthur Evans
* Graffeg – Ian Cellan Jones

Manylion technegol
------------------

**Fformat saethu:** 16mm

**Lliw:** Lliw

**Lleoliadau saethu:** Grugan Ddu, Y Groeslon.

**Gwobrau:** Prif Wobr yr Wyl Ffilmiau Geltaidd, Harlech 1981.

### Llyfryddiaeth

* David Berry, *Wales and Cinema* (Caerdydd, Gwasg Prifysgol Cymru, 1994)
* ap Dyfrig, R. Jones, E. H. G. Jones, G. *The Welsh Language in the Media Archifwyd 2011-06-11 yn y Peiriant Wayback.* (Aberystwyth: Mercator Media, Mercator Media Monographs, 2006)

 *Mae'r erthygl hon yn cynnwys testun o'r cofnod Teisennau Mair ar yr Esboniadur, adnodd addysgiadol agored gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Mae gan y cofnod penodol hwnnw'r drwydded agored CC BY 4.0; gweler testun y drwydded am delerau ail-ddefnyddio'r gwaith.*
Roedd teulu'r **Thelwall** yn hannu o Thelwall, Lloegr ond a sefydlodd yn Nyffyn Clwyd a chawsant gryn ddylanwad ar fywyd y dyffryn a thu hwnt. Gelwir Eglwys Sant Meugan, Llanrhudd ar lafar yn 'Eglwys y Thelwalliaid' gan fod cynifer o gobeau i aelodau'r teulu yn yr eglwys.

Ymhlith aelodau enwoca'r teulu y mae: Syr Eubule Thelwall (c.1562 – 8 Hydref 1630), Prifathro a noddwr Coleg yr Iesu, Rhydychen a thirfeddiannwr o'r un enw (Eubule) a oedd yn berchennog ar nantclwyd y Dre a Phlas Nantclwyd, sef Eubule Thelwall (g. 1622). Am y rhesymau cnghywir, efallai, y cofir Simon Thelwall (1526 - 1586), y gŵr a ddyfarnodd Rhisiart Gwyn (y merthyr Catholig) i'w farwolaeth.

Roedd nifer o'r teulu dros y blynyddoedd yn gyfreithwyr. Cysylltir y teulu gyda: Plas y Ward, Bathafarn a Phlas Coch, Sir Ddinbych. Daeth John Thelwall i ardal Rhuthun o ardal Thelwall yn Sir Gaer, tua'r flwyddyn 1380 a hynny gyda Reginald de Grey. Priododd ei fab John Ffelis, merch ac etifeddes Walter Cooke neu Ward, o Blas y Ward, a dyna gysylltu'r ffermdy hwnnw gyda'r teulu. Gor-ŵyr i John a Ffelis oedd Richard Thelwall a fu farw yn Eisteddfod Caerwys ym 1568 tra'n eistedd ar y comisiwn. Etifedd Richard Thelwall oedd Simon Thelwall (1526 - 1586), a wnaed yn fargyfreithiwr ar 8 Chwefror 1568, ac yn aelod seneddol dros Sir Ddinbych. Yn ddirprwy-farnwr Caer yn 1584 dyfarnodd ef Rhisiart Gwyn y merthyr Catholig o Lanidloes i'w farwolaeth.

Mab hynaf Simwnt Thelwall o'i briodas gyntaf oedd Edward Thelwall (m. 1610) a briododd (yn drydedd wraig iddo) Catrin o Ferain a phriododd Simon, ei fab o'r ail briodas Gaenor, merch Elis Prys (Y Doctor Coch) o Blas Iolyn, ac o'r briodas hon y disgynnodd Thelwaliaid Rhuthun.

* John Thelwall (1533–1630)John Thelwall (1533–1630)
* Syr Eubule Thelwall (c.1562 – 8 Hydref 1630)Syr Eubule Thelwall (c.1562 – 8 Hydref 1630)
* Eubule Thelwall (1562–1630)Eubule Thelwall (1562–1630)
* Peintiad olew o Ambrose Thelwall (1570-1653)Peintiad olew o Ambrose Thelwall (1570-1653)
* Ambrose Thelwall (1570-1653)Ambrose Thelwall (1570-1653)
* Simon Thelwal, Plas-y-Ward; Siryf Sir Ddinbych yn 1612Simon Thelwal, Plas-y-Ward; Siryf Sir Ddinbych yn 1612
* Thomas Thelwall, Parc Bathafarn; Siryf Sir Ddinbych yn 1643Thomas Thelwall, Parc Bathafarn; Siryf Sir Ddinbych yn 1643

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Y Bywgraffiadur Ar-lein; adalwyd 4 Mehefin 2014.

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Y teulu Thelwall***


|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig

 |
Llenor toreithiog oedd T. E. Lawrence.

Dylanwadau
----------

Tra'n blentyn, darllenodd Lawrence gweithiau rhamantaidd yr Oesoedd Canol ac epigau megis y *Kalevala*.

Seven Pillars of Wisdom
-----------------------

 *Prif erthygl: Seven Pillars of Wisdom*

Revolt in the Desert
--------------------

Cyhoeddwyd *Revolt in the Desert*, crynhoad o *Seven Pillars of Wisdom*, gan Jonathan Cape ym 1927.

Prif reswm Lawrence dros gyhoeddi'r llyfr hwn oedd i ad-dalu benthyciadau i'w fanc.

The Odyssey of Homer
--------------------

Cyhoeddwyd cyfieithiad Saesneg Lawrence o'r *Odyseia* yn Lloegr a'r Unol Daleithiau ym 1932. Dyluniodd y teipograffydd Americanaidd Bruce Rogers y ddau argraffiad.

Llythyron
---------

The Mint
--------

 *Prif erthygl: The Mint*
Cofiant o fywyd Lawrence yn yr Awyrlu Brenhinol yw *The Mint*.

Arall
-----

Ysgrifennodd Lawrence erthygl ar "guerrilla" ar gyfer y 14eg argraffiad o'r *Encyclopædia Britannica*.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Wilson (2011), t. 10.

Ffynonellau
-----------

* Storrs, Ronald. *Lawrence of Arabia, Zionism and Palestine* (Harmondsworth, Penguin, 1940).
* Wilson, Jeremy. "Foreword" yn *Revolt in the Desert* gan T. E. Lawrence (Llundain, Tauris Parke, 2011 [1927]).

Dolen allanol
-------------

* *The Evolution of a Revolt* Archifwyd 2013-08-23 yn y Peiriant Wayback. gan T. E. Lawrence
Mae **Stormy Down** wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu *SSSI*) ers 27 Chwefror 1986 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 6.4 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.

Math o safle
------------

Dynodwyd y safle oherwydd agweddau daearegol arbennig o bwysigrwydd cenedlaethol. Er enghraifft efallai i’r statws gael ei ddynodi oherwydd fod ynddo strata’n cynnwys ffosiliau hynod o greaduriaid asgwrn cefn neu ffosiliau o bryfaid neu blanhigion. Ceir dau fath o safle ddaearegol: rhai a ddaeth i’r wyneb drwy gloddio dyn a safleoedd naturiol bregus yn cynnwys ffurfiau tirweddol, haen bach o waddod neu ogof arbennig.

Cyffredinol
-----------

Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru (bellach 'Cyfoeth Naturiol Cymru'); Archifwyd 2014-01-01 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 25 Rhagfyr 2013

Gweler hefyd
------------

* Gwarchodfa Natur Genedlaethol
* Cymdeithas Edward Llwyd
* Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol
*Gofal: ceir Eubule Thelwall arall o'r un teulu (1622–1695)*
Cyfreithiwr, academydd a gwleidydd Cymreig ariannog oedd **Syr Eubule Thelwall** (c.1562 – 8 Hydref 1630) a oedd yn aelod o Dŷ'r Cyffredin rhwng 1624 a 1629. Roedd hefyd yn Brifathro Coleg yr Iesu, Rhydychen, Rhydychen rhwng 1621 a 1630. Ceir llun ohono'n blentyn a chofeb iddo yng Ngholeg yr Iesu. Roedd yn or-ewyrth i Eubule Thelwall a gysylltir gyda Nantclwyd y Dre.

Y dyddiau cynnar
----------------

Eubule oedd pumed mab John Wynne Thelwall ac fe'i addysgwyd yn Ysgol Westminster cyn mynychu Coleg y Drindod, Caergrawnt ble derbyniodd radd Bachellor yn y Celfyddydau ym 1577 cyn ei throi hi tua Rhydychen ar 14 Gorffennaf 1579 ble derbyniodd radd Meistr yn y Celfyddydau ar 13 Mehefin 1580. Ym 1595 cafodd ei alw i'r bar. Chwe mlynedd yn ddiweddarach fe'i apwyntiwyd yn stiward a chofnodydd yn Rhuthun ble adeiladodd Plas Coch (bellach yn Glwb y Ceidwadwyr) ac ar 28 Rhagfyr daeth yn Glerc y Goron yn Sir Fôn, Sir Gaernarfon a Sir Feirionnydd am oes. Daeth yn aelod o Gray's Inn ar 16 Mehefin 1612. Rhwng 1617 a 1630 ef oedd Meistr y Siawnsri.

Cofeb i Syr Eubule Thelwall, 1630, yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen.

Y diwedd
--------

Ni phriododd Eubule Thelwall pan fu farw ar 8 Hydref 1630 yn 68 oed. Fe'i claddwyd yng Ngholeg yr Iesu a chodwyd cofeb iddo gan ei frawd Syr Bevis Thelwall. Ei nai John a etifeddodd ei ystâd.

Y teulu Thelwall
----------------

 *Prif erthygl: Thelwall (teulu)*
Roedd nifer o'r teulu dros y blynyddoedd yn gyfreithwyr. Cysylltir y teulu gyda: Plas y Ward, Bathafarn a Phlas Coch, Sir Ddinbych. Daeth John Thelwall i ardal Rhuthun o ardal Thelwall yn Sir Gaer, tua'r flwyddyn 1380 a hynny gyda Reginald de Grey. Priododd ei fab John Ffelis, merch ac etifeddes Walter Cooke neu Ward, o Blas y Ward, a dyna gysylltu'r ffermdy hwnnw gyda'r teulu. Gor-ŵyr i John a Ffelis oedd Richard Thelwall a fu farw yn Eisteddfod Caerwys ym 1568 tra'n eistedd ar y comisiwn. Etifedd Richard Thelwall oedd Simon Thelwall (1526 - 1586), a wnaed yn fargyfreithiwr ar 8 Chwefror 1568, ac yn aelod seneddol dros Sir Ddinbych. Yn ddirprwy-farnwr Caer yn 1584 dyfarnodd ef Rhisiart Gwyn y merthyr Catholig o Lanidloes i'w farwolaeth.

Mab hynaf Simwnt Thelwall o'i briodas gyntaf oedd Edward Thelwall (m. 1610) a briododd (yn drydedd wraig iddo) Catrin o Ferain a phriododd Simon, ei fab o'r ail briodas Gaenor, merch Elis Prys (Y Doctor Coch) o Blas Iolyn, ac o'r briodas hon y disgynnodd Thelwaliaid Rhuthun.

Gweler hefyd
------------

* Eubule Thelwall (g. 1622) (Nantclwyd)
* Simon Thelwall

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Y Bywgraffiadur Ar-lein; adalwyd 4 Gorffennaf 2014
2. ↑  "Thelwell, Eubule (THLL573E)". *Cronfa Ddata Alumni Caergrawnt*. Prifysgol Caergrawnt.
3. ↑  W R Williams *The Parliamentary History of the Principality of Wales*
4. ↑  Y Bywgraffiadur Ar-lein; adalwyd 4 Mehefin 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
Pentref yn ne Ceredigion yw **Synod Inn**. Fe'i lleolir ar groesffordd yr A487 a'r A486 tua 5 milltir i'r de o Geinewydd a tua 7 milltir i'r de-orllewin o Aberaeron.

Lleolir Ysgol Bro Siôn Cwilt gerllaw, a gymerodd le hen ysgol Ysgol Gynradd Gwenlli yn y pentref yn 2010.

Tafarn *Synod Inn*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  British Place Names; adalwyd 16 Rhagfyr 2019

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Ceredigion**

**Trefi**  

Aberaeron  **·** Aberteifi  **·** Aberystwyth  **·** Ceinewydd  **·** Llanbedr Pont Steffan  **·** Llandysul  **·** Tregaron
  
**Pentrefi**  

Aberarth  **·** Aber-banc  **·** Aber-ffrwd  **·** Abermagwr  **·** Abermeurig  **·** Aber-porth  **·** Adpar **·** Alltyblaca  **·** Betws Bledrws  **·** Betws Ifan  **·** Betws Leucu  **·** Bethania  **·** Beulah  **·** Blaenannerch  **·** Blaenpennal  **·** Blaenplwyf  **·** Blaen-porth  **·** Y Borth **·** Bow Street  **·** Bronant  **·** Bwlch-llan  **·** Capel Bangor  **·** Capel Cynon  **·** Capel Dewi  **·** Capel Seion  **·** Caerwedros  **·** Castellhywel  **·** Cellan  **·** Cilcennin  **·** Ciliau Aeron  **·** Clarach  **·** Cnwch Coch  **·** Comins Coch  **·** Cribyn  **·** Cross Inn (1)  **·** Cross Inn (2)  **·** Cwm-cou  **·** Cwmystwyth  **·** Cwrtnewydd  **·** Dihewyd  **·** Dôl-y-bont  **·** Eglwys Fach  **·** Felinfach  **·** Y Ferwig  **·** Ffair-rhos  **·** Ffostrasol  **·** Ffos-y-ffin  **·** Ffwrnais  **·** Gartheli  **·** Goginan  **·** Y Gors  **·** Gwbert  **·** Henfynyw  **·** Henllan  **·** Horeb  **·** Llanafan  **·** Llanarth  **·** Llanbadarn Fawr  **·** Llandre  **·** Llandyfrïog  **·** Llanddeiniol  **·** Llanddewi Brefi  **·** Llanfair Clydogau  **·** Llanfarian  **·** Llanfihangel y Creuddyn  **·** Llangeitho  **·** Llangoedmor  **·** Llangrannog  **·** Llangwyryfon  **·** Llangybi  **·** Llangynfelyn  **·** Llangynllo  **·** Llanilar  **·** Llanio  **·** Llan-non  **·** Llanrhystud  **·** Llansantffraid  **·** Llanwenog  **·** Llanwnnen  **·** Llechryd  **·** Lledrod  **·** Llundain-fach  **·** Llwyncelyn  **·** Llwyndafydd  **·** Llwyn-y-groes  **·** Morfa  **·** Mwnt  **·** Nanternis  **·** Penbryn  **·** Penparc  **·** Penrhiw-llan  **·** Penrhyn-coch  **·** Penuwch  **·** Pen-y-garn  **·** Plwmp  **·** Pontarfynach  **·** Ponterwyd  **·** Pontgarreg  **·** Pontrhydfendigaid  **·** Pontrhydygroes  **·** Pontsiân  **·** Rhydlewis  **·** Rhydowen, Ceredigion  **·** Rhydyfelin  **·** Rhydypennau  **·** Salem  **·** Sarnau  **·** Southgate  **·** Swyddffynnon  **·** Synod Inn  **·** Talgarreg  **·** Tal-y-bont **·** Temple Bar **·** Trefenter  **·** Trefilan  **·** Tremain  **·** Tre-saith  **·** Tre Taliesin  **·** Troedyraur  **·** Ysbyty Ystwyth  **·** Ystrad Aeron  **·** Ystrad Meurig  **·** Ystumtuen
Clawr y llyfr
Cyfres o ffilmiau ydy ***Tenjho Tenge*** (天上天下, *Tenjō Tenge*, yn llythrennol: *"Nefoedd a Daear"*) sy'n fath o fanga a elwir yn Seinen. Mae'r gyfres wedi'i sgwennu a'i darlunio gan Oh! great (ei enw iawn ydy **Ito Ōgure** (大暮 維人, *Ōgure Ito*, ganwyd 22 Chwefror 1972 yn Hyuga, Miyazaki, Japan). Mae'r stori'n sôn am aelodau o Glwb y Juken a'u gelynion sef Cyngor y Myfyrwyr. Mae'r cwbwl wedi'i leoli mewn ysgol yn Japan, sy'n arbenigo mewn ymladd. Mae'r ffrae yma'n bodoli ers pedwar canrif.

Cafodd y gyfres Tenjho Tenge ei chyhoeddi yn gyntaf yn y cylchgrawn *Ultra Jump*, (cyhoeddwyr: Shūeisha), rhwng 1998 a 2010. Crëwyd ffilm gyda 26 rhan a chafodd ei darlledu ar y teledu rhwng 1 Ebrill, 2004 ac 16 Medi, 2004.

Y plot
------

Mae'r stori'n cychwyn efo Souichiro Nagi a'i ffrind Bob Makihara yn cychwyn yn yr ysgol newydd: *Toudou Academy*. Roedden nhw am roi cweir i blant eraill fel roeddent wedi arfer ei wneud yn yr hen ysgol. Ond mae nhw'n sylweddoli'n sydyn nad ysgol gyffredin oedd hon! Ysgol dysgu paffio oedd hi. Mae gan y myfyrwyr alluoedd oruwchnaturiol: *pyrokinesis*, y gallu i ragweld, a chryfder goruwchnaturiol sy'n tarddu o'u "hysbryd" neu "ki" yn Japaneg. Mae'r ddau yn ymuno â grwp y Juken i herio Cyngor y Myfyrwyr.

Cwynion
-------

Mae na lawer o gwynion wedi bod gan y darllenwyr (y ffans) fod y cyfresi sydd wedi'u cyhoeddi yn yr Unol Daleithiau wedi cael eu sensro, yn enwedig y darnau Omake neu'r rheiny sy'n ymwneud â rhyw. Sgwennodd un beirniad, mewn adolygiad, mai dyma'r darn o lenyddiaeth a gafodd fwyaf o sensoriaeth yn hanes llenyddiaeth Americanaidd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dungan, Mike (7 Mawrth 2005). "Tenjho Tenge Vol. #01 of 15\*". Anime on DVD. Cyrchwyd 2007-12-01.
Sioe gerdd ydy ***The Sound of Music***. Ysgrifennwyd y gerddoriaeth gan Richard Rodgers, a'r geiriau gan Oscar Hammerstein II. Ysgrifennwyd y llyfr gan Howard Lindsay a Russel Crouse. Mae'r sioe yn seiliedig ar atgofion Maria von Trapp, *The Story of the Trapp Family Singers*. Mae caneuon y sioe gerdd yn cynnwys "The Sound of Music", "Edelweiss", "My Favorite Things", "Climb Ev'ry Mountain" a "Do-Re-Mi".

Agorodd y cynhyrchiad Broadway gwreiddiol ym mis Tachwedd 1959 ac ers hynny cafwyd nifer o gynhyrchiadau gwahanol ohonol. Cafodd ei wneud yn ffilm gerddorol ym 1965 ac enillodd Wobr yr Academi. The Sound of Music oedd y sioe gerdd olaf i'w hysgrifennu gan Rodgers and Hammerstein; bu farw Hammerstein o gancr naw mis wedi i'r sioe agor ar Broadway.

Y Sioe yn Llundain
------------------

Agorodd cynhyrchiad Andrew Lloyd Webber o'r sioe ar 15 Tachwedd 2006 yn y Palladium yn Llundain. Yn wreiddiol y bwrdiad oedd cael seren Hollywood, Scarlett Johansson i chwarae'r prif gymeriad, Maria von Trapp ond methwyd dod i gytundeb. O ganlyniad, castiwyd rôl Maria drwy rhaglen deledu realiti yn y DU o'r enw How Do You Solve A Problem Like Maria? Cynhyrchwyd y sioe dalentau gan Andrew Lloyd Webber a chyflwynwyd y rhaglen gan y cyflwynydd / digrifwr Graham Norton. Y beirniaid oedd David Ian, John Barrowman a Zoe Tyler. 
Dewiswyd Connie Fisher gan i cyhoedd fel enillydd y sioe. Ar ddechrau 2007, dioddefodd Fisher annwyd trwm a methodd a pherfformio am bythefnos. Er mwyn atal cymhlethdodau yn y dyfodol, dewiswyd Aoife Mulholland, (cyd-gystadleuydd ar "How Do You Solve A Problem Like Maria?") fel Maria arall. Perfformiodd hi fel Maria ar nosweithiau Llun ac yn y matinee ar ddydd Mercher. Chwaraeodd Lesley Garrett rhan y Brif Leian.
Disgwylir i'r cynhyrchiad ddod i ben ar 21 Chwefror 2009.
**Thimphu** yw prifddinas Bhwtan, yn ogystal â bod yn enw ar yr ardal amgylchol a'r *dzongkhag*, Rhanbarth Thimphu. Gyda phoblogaeth o tua 50,000 (2003), Thimphu yw dinas fwyaf y wlad. Ei lleoliad yw 27°28′00″Gog. 89°38′30″Dwy. Ceir hefyd y ffurf orllewinol **Thimbu**.

Tashichoedzong, y gaer-fynachlog ar ymyl ogleddol y ddinas, a godwyd yn yr 17g, yw sedd llywodraeth y wlad er 1952.

Mae'r ddinas yn ymestyn dros lethrau gorllewinol Dyffryn Wang Chhu. Mae Thimphu wedi gweld tyfiant sylweddol mewn canlyniad i'r all-lifo poblogaeth o gefn-gwlad. Norzin Lam yw'r brif stryd, gyda nifer o siopau, bwytai, ac adeiladau cyhoeddus. Mae pob adeilad yn y ddinas yn gorfod dilyn rheolau cynllunio caeth ynglŷn â phensaerniaeth ac ymddangosiad i adlewyrchu traddodiadau Bwdhaidd y wlad. Cynhelir marchnad ar y penwythnos ar lan yr afon. Lleolir y rhan fwyaf o ddiwydiant ysgafn y ddinas ar ei chyrrion i'r de o'r afon. Lleolir mynachlogydd Dechenphu, Tango a Cheri, ynghyd â Phalas Dechenchoeling, cartref swyddogol brenin Bhwtan, i'r gogledd o'r ddinas.

Yn Thimphu hefyd ceir Llyfrgell Genedlaethol Bhwtan.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Titw penfflamgoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: titwod penfflamgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cephalopyrus flammiceps***; yr enw Saesneg arno yw *Fire-capped tit*. Mae'n perthyn i deulu'r Titwod Pendil (Lladin: *Remizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. flammiceps*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r titw penfflamgoch yn perthyn i deulu'r Titwod Pendil (Lladin: *Remizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Anthoscopus sylviella | Anthoscopus sylviella |  |
|
| Titw pendil | Remiz pendulinus |  |
|
| Titw pendil Affrica | Anthoscopus caroli |  |
|
| Titw pendil llwyd | Anthoscopus musculus |  |
|
| Titw pendil melyn | Anthoscopus parvulus |  |
|
| Titw pendil talcenfelyn | Anthoscopus flavifrons |  |
|
| Titw pendil y Penrhyn | Anthoscopus minutus |  |
|
| Titw pendil y Sahel | Anthoscopus punctifrons |  |
|
| Titw penfelyn | Auriparus flaviceps |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Titw penfflamgoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Titw pendil y Sahel** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: titwod pendil y Sahel) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Anthoscopus puntcifrons***; yr enw Saesneg arno yw *Sennar kapok tit*. Mae'n perthyn i deulu'r Titwod Pendil (Lladin: *Remizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. puntcifrons*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r titw pendil y Sahel yn perthyn i deulu'r Titwod Pendil (Lladin: *Remizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Anthoscopus sylviella | Anthoscopus sylviella |  |
|
| Titw pendil | Remiz pendulinus |  |
|
| Titw pendil Affrica | Anthoscopus caroli |  |
|
| Titw pendil llwyd | Anthoscopus musculus |  |
|
| Titw pendil melyn | Anthoscopus parvulus |  |
|
| Titw pendil talcenfelyn | Anthoscopus flavifrons |  |
|
| Titw pendil y Penrhyn | Anthoscopus minutus |  |
|
| Titw pendil y Sahel | Anthoscopus punctifrons |  |
|
| Titw penfelyn | Auriparus flaviceps |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Titw pendil y Sahel** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ksar Ouled Soltane, Tataouine
Dinas yn ne-ddwyrain Tiwnisia yw **Tataouine** (Arabeg: تطاوين), sy'n brifddinas talaith Tataouine. Ei hen enw oedd **Foum Tataouine**. Fe'i lleolir 531 kilometer i'r de o Diwnis a thua 85 km i'r de o Gabes ar ymyl anialwch y Sahara. Poblogaeth: 59,346 (2004).

Ystyr yr enw 'Tataouine', sy'n ffurf Arabeg ar yr enw Berbereg *tittawen*, yw "ffynnon" neu "ffynhonnell dŵr". Mae'n ddinas werddon sy'n adnabyddus am ei phensaernïaeth dradoddiadol, yn enwedig ei *ksars* (caerau). Yn y gorffennol byddai carafanau yn cychwyn neu'n cyrraedd Tataouine ar hyd y llwybrau masnach ar draws y Sahara a gysylltai Tiwnisia â gorllewin Affrica.

Twristiaeth ac amaethyddiaeth yw'r prif ddiwydiannau heddiw. Yn weinyddol, fe'i rhennir yn ddau ddosbarth, sef Gogledd a De Tataouine.

I wylwyr ffilmiau mae Tataouine yn adnabyddus fel yr ysbrydoliaeth i'r blaned 'Tatooine', planed dywodlyd yn ffilmiau *Star Wars* y cynhyrchydd George Lucas.

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan swyddogol (Arabeg) (Ffrangeg)
Darllediad Radio Yes Cymru, 2018: Esyllt Sears, Steffan Alun a Siôn Jobbins
Comedïwr yn yr iaith Gymraeg a'r Saesneg yw **Steffan Alun** (ganwyd 1985). Magwyd ef yn Abertawe. Mynychodd Brifysgol Aberystwyth.

Gyrfa
-----

Dechreuodd berfformio fel comedïwr yn gyson yn 2011 gan gefnogi'r comedïwr Cymraeg a Chymreig arall, Elis James. Mae wedi perfformio rhediad llawn o sioeau yng Ngŵyl Caeredin ers 2015 ac mae'n wyneb adnabyddus yng Ngŵyl Gomedi Machynlleth ers 2013. Cwblhaodd daith sioe un dyn, *Romantic Comedy*.

Mae wedi ymddangos ar S4C gan gynnwys ar gyfres *Gigl* yn 2013  ac ar BBC Radio Cymru gan gynnwys cyflwyno sioe frecwast gyda Kevin Davies ar *Radio Cymru Mwy*, gorsaf beilot ar-lein cyn BBC Radio Cymru 2 yn 2016.

Yn ogystal â pherfformio mewn cyngherddau ar draws Prydain, mae hefyd yn ymddangos yn gyson yn nosweithiau *Stand Up For Wales* a gynhelir yn Abertawe ac sy'n cael eu trefnu gan fudiad Yes Cymru. Mae ganddo ei noson fisol ei hun yn Abertawe, ac mae'n un o feirniaid ac MC cystadleuaeth flynyddol y Welsh Unsigned Stand-up Awards.

Arddull
-------

Mae'n perfformio yn y Gymraeg a'r Saesneg gan drafod bywyd bob dydd, Cymreictod a byd-olwg Cymreig a synfyfyrdodau swreal.

Teulu
-----

Mae'n fab i'r diweddar Siôn Alun, Gweinidog yn Abertawe ac ymgyrchydd dros hawliau ac addysg iaith Gymraeg.

Dolenni
-------

* Steffan Alun ar YouTube
* Steffan Alun ar Facebook
* Steffan Alun ar Twitter
* Proffil ar wefan *Glee*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑
2. ↑
Ffilm arswyd a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Joseph Green yw ***The Brain That Wouldn't Die*** a gyhoeddwyd yn 1962. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jason Evers, Sammy Petrillo, Arny Freeman, Eddie Carmel, Marilyn Hanold a Virginia Leith. Mae'r ffilm *The Brain That Wouldn't Die* yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Dr. No* a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Joseph Green ar 23 Ebrill 1900 yn Łódź a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 1 Chwefror 1918.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Joseph Green nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Llythyr at Fam |  | Gwlad Pwyl | 1938-01-01 |
| Mamele |  | Gwlad Pwyl | 1938-12-24 |
| The Brain That Wouldn't Die |  | Unol Daleithiau America | 1962-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 14 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 14 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 14 Ebrill 2016.
Telesgop 10 metr o ddiamedr yw **Telesgop Pegwn y De** a leolwyd yng Ngorsaf Amundsen–Scott ym Mhegwn y De (Antartica). Cyfeirir ato'n aml gyda'r byrnod **SPT** (sef *The South Pole Telescope*). Mae wedi'i greu i gofnodi un rhan o'r spectrwm electromagnetig sef microdonnau gwan cefndirol o'r gofod (*cosmic microwave background*, neu CMB) sy'n canolbwyntio ar y rhannau hynny o'r sbectrwm sydd rhwng microdonnau, y 'tonnau milimetr' hynod uchel a'r tonnau is-filimetrau (ymbelydredd terahertz neu *submillimeter-waves*).

Cwbwlhawyd yr astudiaeth cyntaf yn Hydref 2011, pan ganfyddwyd galaethau pell eitha mawr. Gosodwyd camera newydd yn y telesgop ar ddechrau 2012, camera llawer mwy senstitif, gyda chydraniad uwch, er mwyn mesur polareiddiad y golau a oedd yn treiddio i fewn iddo. Datblygwyd y camera hwn er mwyn mesur y Modd-B (neu'r cydran "Curl") o'r CMB a bolareiddiwyd.

Cydweithredwyr o flaen Telesgop Pegwn y De.
Mae'r seryddwyr sy'n ymwneud â'r Telesgop yn dod o nifer o wledydd, gan gynnwys Prifysgol Chicago, Prifysgol Califfornia, Berkeley, Prifysgol Case Western Reserve, Harvard/Arsyllfa Astroffiseg y Smithsonian, Prifysgol Colorado-Boulder a phrifysgol McGill, Illinois (yn Urbana-Champaign), California yn Davis, California, Ludwig Maximilian yn Munich, Labordy Cenedlaethol Argonne a Sefydlaid Safonnau a Thechnoleg yr Unol Daleithiau.

Caiff y Telesgop ei ariannu gan Sefydliad Cenedlaethol dros Wyddoniaeth, UDA.

Arsywi ar ficrodonnau ym Mhegwn y De
------------------------------------

Pegwn y De yw'r brif fan i astudio'r donfedd-milimetr gan fod ei atmosffer mor denau. Saif 2.8 km/1.7 mi yn uwch na lefel y môr ac mae'r tymeredd oer yn sicrhau mai ychydig iawn o anwedd dŵr sydd yn yr aer. Mae hyn yn hynod bwysig er mwyn astudio'r donfedd-milimetr, gan fod signalau o'r gofod yn cael eu hamsugno gan anwedd dŵr. Mae'r rhain, yna'n allyrru ymbelydredd sy'n drysu'r darlleniad a'r canlyniadau. Ffactor arall yw'r ffaith nad yw'r haul yn codi ac yn machlud, ac felly mae'r atmosffer yn eitha cyson, heb lawer o newidiadau. Yn ola, yn ystod y cyfnod hwn, heb olau dydd, nid yw golau'r haul yn amharu ar yr ystod-milimetr a astudir.

Gweler hefyd
------------

* Opteg
* Ymbelydredd electromagnetig
* Telesgop Gofod Hubble

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  
J. E. Carlstrom. "The 10 Meter South Pole Telescope". arXiv:0907.4445.
2. ↑  McMahon, J. (2001). "SPTpol: an instrument for CMB polarization". *AIP Conf. Proc.* **1185**: 511–514. .[*dolen marw*]
3. ↑  
Chamberlin, R. A. (2001). "South Pole Submillimeter Sky Opacity and Correlations with Radiosonde Observations". *J. Geophys. Res. Atmospheres* **106** (D17): 20101. Bibcode 2001JGR...10620101C. doi:10.1029/2001JD900208.

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Telesgop***
Planhigyn blodeuol yw **Trwyn-y-llo dail eiddew** sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu *Plantaginaceae*. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw *Cymbalaria muralis* a'r enw Saesneg yw *Ivy-leaved toadflax*. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Llin y Fagwyr, Mam Miloedd, Trwyn y Llo Eiddewddail.

Llwyn (neu brysgwydd) ydyw, fel eraill yn yr un teulu. Cafodd ei gyflwyno i Brydain fel blodyn gardd yn y 18g, ond mae bellach yn tyfu'n wyllt ar waliau. Mae gan y blodau siap tebyg i drwyn y llo ond eu bod nhw'n llawer llai, gyda sbardunnau neithdar tebyg i lin y llyffant.

Mae'r planhigyn yn lluosogi mewn ffordd anarferol, gan ddefnyddio ffototropedd. Mae coesyn y blodyn yn tyfu oddi wrth y wal, tuag at olau, er mwyn annog pryfed i ymweld a pheillio'r blodyn. Yna, wedi ffrwythloniad, mae'r coesyn yn dod yn negatif yn ei ffototropedd ac yn tyfu yn ôl tua'r wal er mwyn plannu'r hadau yno.

* 
* 
* 
* 
*

Gweler hefyd
------------

* Y Bywiadur Gwefan Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  GBIF.org (26 Mai 2018) GBIF Occurrence Download  Cymbalaria muralis P.Gaertner, B.Meyer & Scherb.
2. ↑  Gerddi Kew; adalwyd 21 Ionawr 2015
3. ↑  Wynne, Goronwy (2017). *Blodau Cymru: Byd y Planhigion*. Talybont, Ceredigion: Y Lolfa. ISBN 978-1-78461-424-9
4. ↑  Hart, James Watnell (1990). *Plant Tropisms and other Growth Movements* (yn Saesneg). Springer Science+Business Media, tud. 101. ISBN 978-0-412-53080-7. URL

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Trwyn-y-llo dail eiddew***
Mae **Sulawesi** (gynt **Celebes**) yn un o ynysoedd mwyaf Indonesia. Efallai fod yr enw yn dod o *sula* ('ynys') a *besi* ('haearn').

Mae nifer o grwpiau ethnig ar yr ynys; y Bugis yw'r mwyaf niferus. Cyrhaeddodd morwyr o Bortiwgal yn 1525, ac yn ddiweddarach daeth yr ynys yn rhan o ymerodraeth yr Iseldiroedd cyn dod yn rhan o Indonesia. Gydag arwynebedd o 174,600 km², Sulawesi ydyw'r unfed ynys ar ddeg yn y byd o ran maint. Mae ynys Borneo i'r gorllewin, y Ffilipinau i'r gogledd, Maluku i'r dwyrain, a Flores a Timor i'r de. Rhennir yr ynys yn chwe thalaith: Gorontalo, Gorllewin Sulawesi, De Sulawesi, Canol Sulawesi, De-ddwyrain Sulawesi a Gogledd Sulawesi. Dim ond yn 2004 y crewyd Gorllewin Sulawesi, o ran o Dde Sulawesi. Makassar a Manado ydyw'r dinasoedd mwyaf.

Mae Llinell Wallace yn rhedeg trwy Sulawesi, felly mae bywyd gwyllt yr ynys yn cynnwys rhywogaethau Asiaidd ac Awstronesaidd, ond Awstronesaidd yn bennaf. Y warchodfa natur fwyaf yw Parc Cenedlaethol Lore Lindum sy'n 2,290 km². Roedd poblogaeth yr ynys yn 2000 yn 14,946,488, tua 7.25% o boblogaeth Indonesia. Islam yw'r grefydd fwyaf ar yr ynys, ond mae tua 19% yn Gristionogion, y rhan fwyaf yn Brotestaniaid. Yn y blynyddoedd diwethaf, yn enwedig rhwng 1998 a 2001, bu ymladd rhwng Mwslimilaid a Christionogion, gyda dros fil o bobl yn cael eu lladd.

Sulawesi
Mae **Trwyn Dwlban** wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu *SSSI*) ers 01 Ionawr 1957 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 14.7 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.

Math o safle
------------

Dynodwyd y safle oherwydd agweddau daearegol arbennig o bwysigrwydd cenedlaethol. Er enghraifft efallai i’r statws gael ei ddynodi oherwydd fod ynddo strata’n cynnwys ffosiliau hynod o greaduriaid asgwrn cefn neu ffosiliau o bryfaid neu blanhigion. Ceir dau fath o safle ddaearegol: rhai a ddaeth i’r wyneb drwy gloddio dyn a safleoedd naturiol bregus yn cynnwys ffurfiau tirweddol, haen bach o waddod neu ogof arbennig.

Cyffredinol
-----------

Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru (bellach 'Cyfoeth Naturiol Cymru'); Archifwyd 2014-01-01 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 25 Rhagfyr 2013

Gweler hefyd
------------

* Gwarchodfa Natur Genedlaethol
* Cymdeithas Edward Llwyd
* Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol
Mae **The Fara - Meall Cruaidh** yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Treig a Loch Ericht ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN578808. Enw'r fam fynydd ydy Fara.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr copaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Cyfres deledu drama gyfreithiol Americanaidd yn yr iaith Saesneg yw ***Suits***. Mae wedi'i chreu a'i hysgrifennu gan Aaron Korsh, a'i chynhyrchu gan Universal Cable. Dangoswyd *Suits* am y tro cyntaf ar rwydwaith USA ar 23 Mehefin 2011. Mae'r rhaglen wedi'i gosod mewn cwmni cyfreithiol (ffuglennol) yn Ninas Efrog Newydd. Canolbwynt y rhaglen yw Mike Ross (Patrick J. Adams), dyn ifanc talentog a adawodd y coleg heb gwblhau ei astudiaethau, sy'n cael gwaith fel cyfreithiwr cyswllt i Harvey Specter (Gabriel Macht), er nad yw erioed wedi mynychu ysgol gyfraith. Mae'r rhaglen yn dilyn hynt a helyntion Harvey a Mike wrth ymdrin â gwahanol achosion tra'n ceisio cadw cyfrinach Mike yn ddiogel.

Mae *Suits* wedi'i enwebu am nifer o wobrau ers 2012, gyda Gina Torres a Patrick J. Adams yn derbyn clod fel unigolion am eu rhannau fel Jessica Pearson a Mike Ross. Yn ychwanegol at ddau enwebiad yn cydnabod ei rhan fel actores ategol, derbyniodd Torres wobr am Berfformiad Rhagorol mewn Cyfres Deledu yng Ngwobrau Impact NHMC yn 2013. Cafodd Adams ei enwebu am Berfformiad Rhagorol gan Actor Gwrywaidd mewn Cyfres Ddrama yng Ngwobrau Urdd yr Actorion Sgrin yn 2012, ac mae'r rhaglen ei hun wedi'i henwebu ddwywaith yng Ngwobrau Dewis y Bobl.

Yn Awst 2016, cafodd y rhaglen ei hadnewyddu am seithfed tymor/cyfres o 16 pennod, gyda'r bennod gyntaf yn cael ei darlledu ar 12 Gorffennaf 2017.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Exclusive: More USA Summer Premieres: "Burn Notice," "Suits" on Thursday, June 23; "Royal Pains," "Necessary Roughness" on Wednesday, June 29". *The Futon Critic*. Cyrchwyd April 8, 2011.
2. ↑  Levine, Stuart (January 19, 2011). "USA expands slate with two new series". *Variety*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2011-01-23. Cyrchwyd February 12, 2011.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Seyfi Teoman yw ***Tatil Kitabı*** a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Nhwrci. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg a hynny gan Seyfi Teoman. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rıza Akın a Taner Birsel. Mae'r ffilm *Tatil Kitabı* yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Dark Knight* sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd. 
Arnau Valls Colomer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Çiçek Kahraman sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Seyfi Teoman ar 16 Ebrill 1977 yn Kayseri a bu farw yn Istanbul ar 5 Hydref 1945.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Seyfi Teoman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Our Grand Despair* |  | TwrciYr Iseldiroeddyr Almaen | 2011-01-01 |
| *Summer Book* |  | Twrci | 2008-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Mae **trwydded meddalwedd** yn offeryn statudol sy'n rheoli ailddosbarthu meddalwedd a'r defnydd a wneir ohoni. Ar wahân i feddalwedd yn y parth cyhoeddus, yn y rhan fwyaf o wledydd, mae pob meddalwedd yn cael ei warchod dan hawlfraint, yn y ffurf cod ffynhonnell a chod y gwrthrych (*object code*). Fel arfer, mae'r trwydded meddalwedd yn rhoi'r hawl i'r defnyddiwr (y term cyfreithiol yw 'y trwyddedig') i ddefnyddio un neu ragor o gopiau o'r feddalwedd; heb y drwydded, byddai defnyddio'r feddalwedd o bosib yn drosedd.

Deddfau hawlfraint
------------------

Dan gyfraith hawlfraint, y ddau brif gategori yw:

* meddalwedd perchnogol, a werthir gan amlaf
* meddalwedd cod ffynhonnell rhydd ac am ddim (FOSS, sef *free and open-source software*)

Y gwahaniaeth cysyniadol amlwg rhwng y ddau yw yr hawliau i addasu ac ailddefnyddio'r meddalwedd, gan gwsmer. Mae trwyddedau FOSS yn caniatáu i'r cwsmer wneud y ddau beth yma. Ar y llaw arall, nid yw meddalwedd perchnogol, fel arfer, yn caniatáu'r naill na'r llall, a chuddir y cod ffynhonnell. Fel arfer mae meddalwedd ar drwydded FOSS yn rhoi'r cod mewn ffeil ar gyfer y defnyddiwr. Gelwir cod meddalwedd perchnogol, fodd bynnag, yn "ffynhonnell gaeedig".

Yn ogystal â rhoi hawliau a gosod cyfyngiadau ar ddefnyddio meddalwedd â hawlfraint arno, fel arfer mae trwyddedau meddalwedd yn cynnwys darpariaethau sy'n dyrannu atebolrwydd a chyfrifoldeb rhwng y partïon sy'n ymrwymo i gytundeb y drwydded. Mewn testun trwydded meddalwedd masnachol, yn aml yn cyfyngu atebolrwydd, y gwarantau ac ymwadiadau gwarantau, ac indemniad - os yw'r feddalwedd yn torri hawliau eiddo deallusol unrhyw un.

Trwyddedau meddalwedd a'r hawliau a roddwyd yng nghyd-destun yr hawlfraint yn ôl Mark Webbink.   
Ymestynir hyn gyda rhadwedd ac is-drwyddedu.| Yr hawliau a roddir | Parth cyhoeddus | Trwyddedau Goddefol FOSS | Trwyddedau Hawlfraint (*Copyleft*) FOSS(e.e. GPL) | Rhadwedd/Rhanwedd/*Freemium* | Trwyddedau meddalwedd perchnogol | Masnachu *Trade secret* |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Cedwir yr **Hawlfraint** | Na | Ie | Ie | Ie | Ie | llym iawn |
| Yr hawl i **berfformio** | Ie | Ie | Ie | Ie | Ie | Na |
| Yr hawl i **arddangos** | Ie | Ie | Ie | Ie | Ie | Na |
| Yr hawl i **gopio** | Ie | Ie | Ie | Yn aml | Na | Ceir llawer o achosion llys |
| Yr hawl i **addasu** | Ie | Ie | Ie | Na | Na | Na |
| Yr hawl i **ailddefnyddio** | Ie | Oes, dan yr un drwydded | Oes, dan yr un drwydded | Yn aml | Na | Na |
| Yr hawl i **aildrwyddedu** | Ie | Ie | Na | Na | Na | Na |
| Meddalwedd enghreifftiol | SQLite, ImageJ | Apache web server, ToyBox | Linux kernel, GIMP, OBS | Irfanview, Winamp, *League of Legends* | Windows, a'r rhan fwyaf o gemau masnachol, a'u DRMs, Spotify, xSplit, TIDAL | Server-side Cyfrifiaduro yn y Cwmwl Gemau gan Blizzard Entertainment, Rockstar, Activision, etc.PlayStation Network a Xbox Live |
|

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Larry Troan (2005). "Open Source from a Proprietary Perspective" (PDF). *RedHat Summit 2006 Nashville*. redhat.com. t. 10. Archifwyd o'r gwreiddiol (pdf) ar 2014-01-22. Cyrchwyd 2015-12-29.

Gweler hefyd
------------

* Mudiad meddalwedd rhydd
Mae **The Fara - Leacann na Sguabaich** yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Treig a Loch Ericht ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN586819.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Murdo a Corbett Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr copaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-07 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Gwyddys fod o leiaf 370 prawf i theorem Pythagoras.[1]
Mewn mathemateg, mae **theorem** (enw benywaidd) yn ddatganiad sydd wedi'i brofi ar sail datganiadau a sefydlwyd yn flaenorol, megis theoremau eraill, a gwirebau, sef datganiadau a dderbynnir yn gyffredinol. Mae'r theorem yn ganlyniad rhesymegol i'r gwirebau hyn.

Profir y theori mathemategol ar ffurf dadl resymegol ar y datganiad theorem a roddir. Mae'r prawf o'r theorem yn aml yn cael ei ddehongli fel cyfiawnhad o wirionedd y datganiad theorem. Gan fod theoremau'n cael eu profi, mae'r cysyniad o theorem yn diddwythol (*deductive*), yn wahanol i'r syniad o ddeddf wyddonol, sy'n arbrofol.[2]

Mae llawer o theoremau yn ddatganiadau amodol. Yn yr achos hwn, mae'r prawf yn canfod y casgliad allan o amodau a elwir yn "rhagdybiaeth" (*hypotheses*) neu "ragosodiadau" (*premises*).[3]

Er y gellir eu hysgrifennu mewn ffurf gwbl symbolaidd (er enghraifft, yn nhermau calcwlws), mynegir theoremau yn aml mewn iaith naturiol anfathemategol. Mae'r un peth yn wir am brofion, a fynegir yn aml fel dadleuon anffurfiol, wedi'u trefnu'n rhesymegol, ac a fwriedir i argyhoeddi darllenwyr o wirionedd datganiad y theorem. Ohonynt, gellir llunio prawf symbolaidd ffurfiol. Fel arfer, mae dadleuon o'r fath yn haws i'w gwirio na rhai symbolaidd yn unig - yn wir, byddai llawer o fathemategwyr yn ffafrio prawf nad yw'n dangos dilysrwydd theorem yn unig, ond sydd hefyd yn dweud yn blwmp ac yn blaen pam ei fod yn wir.

Mewn rhai achosion, gall llun yn unig fod yn ddigonol i brofi theorem. Oherwydd bod theoremau yn gonglfaen i fathemateg, maent hefyd yn ganolog i'w estheteg. Yn aml, disgrifir theoremau fel "dibwys", neu "anodd", neu "ddwfn", neu hyd yn oed yn "hardd". Mae'r barnau goddrychol hyn yn amrywio nid yn unig o berson i berson, ond hefyd gydag amser. Er enghraifft, wrth i brawf gael ei symleiddio neu ei gyflwyno a'i ddeall yn well, gallai theorem a oedd unwaith yn anodd ddod yn ddibwys. Ar y llaw arall, gellir nodi theorem ddofn yn syml, ond gall ei brawf gynnwys cysylltiadau annisgwyl a bychan iawn, rhwng meysydd mathemateg gwahanol. Mae Theorem Olaf Fermat yn enghraifft arbennig o adnabyddus o'r math hwn o theorem.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Elisha Scott Loomis. "The Pythagorean proposition: its demonstrations analyzed and classified, and bibliography of sources for data of the four kinds of proofs" (PDF). *Education Resources Information Center*. Institute of Education Sciences (IES), Adran Addysg UDA. Cyrchwyd 2010-09-26. Italic or bold markup not allowed in: `|work=` (help); Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (help) Cyhoeddwyd yn wreiddiol yn 1940; ailargraffwyd yn 1968 gan y *National Council of Teachers of Mathematics*.
2. ↑  Fodd bynnag, mae'r ddau (theoremau a deddfau gwyddonol) yn ganlyniad i ymchwil. Gweler: Heath 1897 *Introduction, The terminology of Archimedes*, t. clxxxii:"theorem (θεὼρνμα) from θεωρεἳν to investigate"
3. ↑  geiriadur.bangor.ac.uk; *Y Termiadur Addysg - Cemeg a Bioleg, Ffiseg a Mathemateg, Gofal Plant*; adalwyd 30 Rhagfyr 2018.
Planhigyn blodeuol o deulu llygad y dydd a blodyn haul ydy **Trwyn-y-llo-dail-eiddew yr Eidal** sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu *Asteraceae*. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw *Cymbalaria pallida* (***C. pallida***) a'r enw Saesneg yw *Italian toadflax*. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Llin y Fagwyr Mwyaf.

Daw'r gair "Asteraceae", sef yr enw ar y teulu hwn, o'r gair 'Aster', y genws mwyaf lluosog o'r teulu - ac sy'n tarddu o'r gair Groeg ἀστήρ, sef 'seren'.

Disgrifiad
----------

Planhigyn lluosflwydd yw Trwyn-y-llo sy'n tyfu i uchter o rhwng 5 a 15 cm (2.0–5.9 mod) gyda bonyn bychan a dail cyferbyn, siap aren. Mae'r calycs yn flewog iawn gyda llabedi crwm a'r corola yn 8–10 mm (0.31–0.39 mod) o led. Mae i liw fioled, gyda gwyn yn y canol, gydag arlliw o felyn a phoffor a llabedi siap wy yng ngwaelod y petalau. Maent yn blodeuo rhwng Mehefin ag Awst.

Gweler hefyd
------------

* Y Bywiadur Gwefan Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gerddi Kew; adalwyd 21 Ionawr 2015

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Trwyn-y-llo-dail-eiddew yr Eidal***