Nofelydd, academydd a cherddores Cymreig yw **Fflur Dafydd** (ganwyd 1 Awst 1978).

Bywgraffiad
-----------

Ganwyd yn 1978 yn ferch i'r bardd Menna Elfyn, a magwyd yn Llandysul. Yn 1999, enillodd Fedal Lenyddiaeth yr Urdd am *Y Gwir am Gelwydd*. Astudiodd ym Mhrifysgol Aberystwyth gan ennill gradd yn y Saesneg, cyn mynd ymlaen i Brifysgol Dwyrain Anglia, ac ennill gradd Meistr mewn Ysgrifennu Creadigol. Wedi hynny enillodd ddoethuriaeth yn seiliedig ar waith R. S. Thomas ym Mhrifysgol Cymru, Bangor.

Wedi gorffen ei hastudiaethau, bu'n ysgrifennu ar gyfer y theatr, y radio a'r teledu, cyn penderfynu canolbwyntio ar ryddiaith. Bu’n awdur preswyl ar Ynys Enlli yn 2002, ac eto yn Helsinki, y Ffindir yn 2006. Mae hefyd yn cyhoeddi ysgrifau beirniadol ar farddoniaeth R. S. Thomas ac yn darlithio ym Mhrifysgol Cymru, Abertawe a Choleg y Drindod.

Cyhoeddodd ei nofel gyntaf *Lliwiau Liw Nos* yn 2005, a'i hail, *Atyniad*, yn 2006. Enillodd *Atyniad* y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Abertawe 2006. Cyhoeddwyd ei nofel Saesneg gyntaf, *Twenty Thousand Saints*, gan wasg Alcemi.

Enillodd Wobr Goffa Daniel Owen yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Meirion a'r Cyffiniau 2009 gyda'i nofel *Y Llyfrgell*, nofel ffantasi wedi ei gosod yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Ysgrifennodd dri chyfres o'r ddrama deledu *Parch* rhwng 2015 a 2018 a phedwerydd cyfres *35 Awr* yn 2019.

Yn 2020, creuodd a sgriptiodd y gyfres ddrama teledu *Yr Amgueddfa* a ddarlledwyd ar S4C yn Mai-Mehefin 2021.

Erbyn hyn mae Fflur yn briod ac yn byw yng Nghaerfyrddin.

Cerddoriaeth
------------

Yn codi o ludw'r band 'girl power-pop' Johnny Panic / Y Panics ar ddechrau'r degawd, dechreuodd Fflur Dafydd ar ei thaith fel artist unigol drwy ryddhau'r albwm *Coch Am Weddill Fy Oes* yn 2004.

Yn glanio ar y sîn ar yr un pryd â Gwyneth Glyn a Lleuwen Steffan, roedd gan Fflur ei steil ei hun oedd yn adleisio cantorion-gyfansoddwyr Americanaidd y 70au, wedi eu sianelu drwy ysbryd y grŵp Jess a Huw Chiswell yn llywio'r cyfan.

Dawn dweud stori yn gryno mewn cân sydd gan Fflur, a gyda'i band Y Barf - wedi'u henwi ar ôl y blew bythol-bresennol ar wyneb ei phrif gitarydd, Rhys James - gall ymddangos ar ffurf baled tawel neu jam ffwnclyd.

Yn ymwybodol o'i hetifeddiaeth cerddorol Cymraeg, mae'r briodas eiriol ac offerynnol yn ei chaneuon yn un lwyddiannus iawn, gyda'r melys, y chwerw, y dathlu a'r hiraethu i gyd yn nodweddion sydd i'w clywed ar draws ei gwaith.

Rhyddhawyd yr ail albwm *Un Ffordd Mas* yn 2007, a gwelwyd ei chrefft yn aeddfedu eto. Ar diwedd 2009 rhyddhawyd *Byd Bach*; trydydd albwm sydd yn cynnwys caneuon wedi'u seilio ar y llefydd hynny yng Nghymru sydd wedi gadael eu marc ar y gantores o Gaerfyrddin.

Rhyddhawyd *Ffydd, Gobaith, Cariad*, ei phedwaredd albwm fel artist unigol, yn 2012.

Llyfryddiaeth
-------------

### Nofelau Cymraeg

* *Lliwiau Liw Nos* (Y Lolfa, 2005)
* *Atyniad* (Y Lolfa, 2006)
* *Y Llyfrgell* (Y Lolfa, 2009)
* *Ffordd o Fyw* (Y Lolfa)

### Nofelau Saesneg

* *Twenty Thousand Saints* (Alcemi, 2008)
* *The White Trail* (Seren Books, 2011)

### Straeon byrion

* *Y Gwir am Gelwydd* [5 stori fer a 12 cerdd] (Eisteddfod Genedlaethol Urdd Gobaith Cymru, 1999)
* *Tinboeth*, gyda Caryl Lewis, Eigra Lewis Roberts, Meg Elis, Gwen Lasarus, Bethan Gwanas, Lleucu Roberts, Gwyneth Glyn a Siân Northey (Gwasg Gwynedd, 2007)
* *Heb Glustiau* (Y Lolfa, 2010)
* *Awr y Locustiaid* (Y Lolfa, 2010)

### Dramâu

* *Helfa Drysor* (Y Lolfa, 2006)

Disgograffi
-----------

### Albymau

* *Pethau Rhyfedd* (2003)
* *Coch am weddill fy oes* (2004)
* *Un Ffordd Mas* (2007)
* *Byd Bach* (2009)
* *Ffydd Gobaith Cariad* (2012)

### Senglau/EPs

* *Dala Fe Nôl*
* *Helsinki*
* *Caerdydd / Porthgain*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Mark Thwaite. Interview with Fflur Dafydd. Book Depository.
2. ↑   Fflur Dafydd yn ennill gwobr goffa Daniel Owen am ei nofel 'Y Llyfrgell'. Llyfrgell Genedlaethol Cymru (5 Awst 2009).
3. ↑   Yr Amgueddfa yn agor y drws ar fyd tywyll a pheryglus. S4C (7 Ionawr 2021). Adalwyd ar 27 Mai 2021.

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan swyddogol
* Gwefan MySpace
* Proffil Fflur Dafydd a'r Barf gan BBC Cymru

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 26561361
* LCCN: nb99076790
* ISNI: 0000 0000 4321 5766
* GND: 1141078287
* SUDOC: 187368147

 |