Roedd **Joseph Tudor Hughes** (27 Hydref 1827 – 12 Mai 1841) (a oedd yn perfformio dan yr enw *Master Hughes*) yn delynor ifanc addawol Cymreig a oedd yn berfformiwr hynod boblogaidd yng ngwledydd Prydain a'r Unol Daleithiau yn y 1830au.

Cefndir
-------

Ganwyd Joseph yn y Bala ym 1827 yn fab i David Hughes. Yn fuan wedi ei enedigaeth symudodd y teulu i fyw i Lundain.

Mor ifanc a dwyflwydd a hanner oed roedd yn dangos brwdfrydedd mawr dros gerddoriaeth ac yn arbennig cerddoriaeth y delyn. Cafodd hyfforddiant i ganu'r delyn gan delynor o'r enw T ap James. Yn bum mlwydd oed perfformiodd ei gyngerdd cyhoeddus cyntaf yn neuadd gyngerdd Hanover Square, Llundain. Wedi clywed Joseph yn perfformio ym 1833, cyflwynodd y meistr cynhyrchu telynau, Sabastian Erard, telyn pedolau gwerth 80 gini iddo. Ar ei delyn Erard bu Joseph yn perfformio am weddill ei yrfa. O 1833 bu Joseph ar deithiau perfformio helaeth trwy Loegr, Cymru a'r Iwerddon. Bu nifer fawr o foneddigion ac uchelwyr yn heidio i'w gyngherddau. Roedd ei dad yn cadw llyfr llofnodion o'r pwysigion oedd yn mynychu'r cyngherddau; roedd y llyfr yn cynnwys enwau aelodau o'r teulu brenhinol, arglwyddi ac arglwyddesau, archesgobion ac esgobion, cadfridogion a llawer o arweinwyr cymdeithasol eraill.

Weithiau byddai'n cael ei gefnogi yn ei gyngherddau gan ei ddau frawd. Un o'r brodyr hyn oedd yr Athro David Edward Hughes.

Yn ogystal â chanu'r delyn bu hefyd yn cyfansoddi i'r offeryn. Cyhoeddodd rhai o'i drefniadau a'i cyfansoddiadau yn ei lyfr *British Melodies* ym 1839.

Yr Eisteddfod
-------------

Ym 1835 bu'n canu'r delyn yn eisteddfod Llannerch-y-medd. Cafodd ei urddo i'r Orsedd fel ofydd gan Glwydfardd. Ei Enw yn Orsedd oedd *Blegwryd ab Seisyllt*. Ac yntau dim ond yn 8 mlwydd oed ar y pryd, mae'n bosibl mae ef yw'r person ifancaf erioed i gael ei urddo'n aelod o'r Orsedd. Yn Eisteddfod y Bala, 1836, gwnaed ef yn destun ar gyfer y Gadair! Awdl gan Walchmai fu'n fuddugol.

Marwolaeth
----------

Ym 1838 ymfudodd y teulu i Unol Daleithiau America lle fu'n parhau i deithio fel cerddor. Ar 12 Mai 1841 aeth y teulu am daith ar gwch ar hyd Llyn Hudson. Trodd y cwch drosodd a boddwyd Joseph ac yntau dim ond yn 13 mlwydd oed.

Galeri
------

* Llinellau agoriadol awdl Gwalchmai i Master HughesLlinellau agoriadol awdl Gwalchmai i Master Hughes
* JosephJoseph
* Joseph a'i frodyrJoseph a'i frodyr
* JosephJoseph
* Joseph a David ei frawd yn canu deuawd ar un telyn; a Joseph yn canu dwy delyn ar unwaithJoseph a David ei frawd yn canu deuawd ar un telyn; a Joseph yn canu dwy delyn ar unwaith

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Y bywgraffiadur- HUGHES , JOSEPH TUDOR (' Blegwryd '; 1827 - 1841 )".
2. ↑  Y cerddor Cyf. VI rhif. 61 - Ionawr 1 1894  adalwyd 28.06.2018
3. ↑  Salisbury and Winchester Journal 07 Ebrill 1834 Tud 4 Colofn 3 The concert given on Wednesday
4. ↑  Manchester Times 05 Rhagfyr 1835 Master Hughes' Concert Tud 2 Colofn 5
5. ↑  Y ford gron Cyfrol 4, Rhif 9, Gorffennaf 1934  *Blegywryd y Bachgen Delynor* adalwyd 28/06/2018
6. ↑  "Radio inventor's talented brother; LETTERS".
7. ↑  Yr Awdl fuddugawl ar Master Hughes ... Testyn y Gadair i Eisteddfod y Bala ...gan Richard PARRY (Gwalchmai.) adalwyd 28/06/2018
8. ↑  "The Death of Master Hughes - The Glamorgan Monmouth and Brecon Gazette and Merthyr Guardian". William Mallalieu. 1841-06-19. Cyrchwyd 2018-06-28.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* VIAF: 502162844749173240006
* LCCN: no2021089366

 |