recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Etholaeth seneddol yng Ngwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, yw **Somerton and Frome** (Saesneg: *Somerton and Frome*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Somerton a Frome yng Ngwlad yr HafEtholaeth Somerton a Frome yng Ngwlad yr Haf
* Gwlad yr Haf yn LloegrGwlad yr Haf yn Lloegr

Crëwyd yr etholaeth fel etholaeth sirol ym 1983.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1983–1992: Robert Boscawen (Ceidwadol)
* 1992–1997: Mark Robinson (Ceidwadol)
* 1997–2015: David Heath (Democratiaid Rhyddfrydol)
* 2015–2023: David Warburton (Ceidwadol)
* 2023–presennol: Sarah Dyke (Democratiaid Rhyddfrydol)

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn  Ne-orllewin Lloegr**

Bridgwater a Gorllewin Gwlad yr Haf **·** 
Caerfaddon **·** 
Caerloyw **·** 
Caersallog **·** 
Caerwysg **·** 
Camborne a Redruth **·** 
Canol Dorset a Gogledd Poole **·** 
Canol Dyfnaint **·** 
Cotswolds **·** 
Cheltenham **·** 
Chippenham **·** 
Christchurch **·** 
De Bryste **·** 
De Dorset **·** 
De Swindon **·** 
De-ddwyrain Cernyw **·** 
De-orllewin Dyfnaint **·** 
De-orllewin Wiltshire **·** 
Devizes **·** 
Dwyrain Bournemouth **·** 
Dwyrain Dyfnaint **·** 
Dwyrain Bryste **·** 
Filton a Bradley Stoke **·** 
Fforest y Ddena **·** 
Gogledd Cernyw **·** 
Gogledd Dorset **·** 
Gogledd Dyfnaint **·** 
Gogledd Gwlad yr Haf **·** 
Gogledd Swindon **·** 
Gogledd Wiltshire **·** 
Gogledd-ddwyrain Gwlad yr Haf **·** 
Gogledd-orllewin Bryste **·** 
Gorllewin Bournemouth **·** 
Gorllewin Bryste **·** 
Gorllewin Dorset **·** 
Kingswood **·** 
Newton Abbot **·** 
Plymouth Moor View **·** 
Plymouth Sutton a Devonport **·** 
Poole **·** 
St Austell a Newquay **·** 
St Ives **·** 
Somerton a Frome **·** 
Stroud **·** 
Taunton Deane **·** 
Tewkesbury **·** 
Tiverton a Honiton **·** 
Torbay **·** 
Torridge a Gorllewin Dyfnaint **·** 
Totnes **·** 
Truro ac Aberfal **·** 
Thornbury a Yate **·** 
Wells **·** 
Weston-super-Mare **·** 
Yeovil
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Kim Jin-min yw ***Au Revoir, Ufo*** a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd gan Kim Jaewon yn Ne Corea. Lleolwyd y stori yn Seoul. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lee Eun-ju a Lee Beom-soo. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Million Dollar Baby* sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kim Jin-min ar 1 Ionawr 1970 yn Busan. Derbyniodd ei addysg yn Dong-eui University.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Kim Jin-min nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Au Revoir, Ufo |  | De Corea | 2004-01-01 |
| *愛のバトン* |  | De Corea | 2013-11-21 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Seanchaí (chwedleuwr Gwyddeleg) a brodor o Cill Ghallagáin, Swydd Mayo oedd **Seán Ó hEinirí** (**Seán Ó hInnéirghe**, 26 Mawrth 1915 - 26 Gorffennaf 1998), a adwaenir yn Saesneg fel **John Henry**. Credir mai ef oedd y siaradwr uniaith Gwyddeleg olaf.

Cefndir
-------

Amcangyfrifwyd gan Whitley Stokes fod tua 800,000 o siaradwyr uniaith Gwyddeleg ym 1800. Gostyngodd hyn i oddeutu 320,000 erbyn diwedd y Newyn Mawr, ac roedd y ffigur dan 17,000 ym 1911. Roedd siaradwyr uniaith yn y 1950au, ond erbyn yr 80au a'r 90au roeddent bron i gyd wedi marw. Credir bellach mai Séan Ó hEinirí oedd siaradwr uniaith olaf yr Wyddeleg.

Bywyd
-----

Ganwyd Ó hÉinirí yn Cill Ghallagáin (Kilgalligan), Swydd Mayo, i Michael Henry a Mary (Connolly). Ers oedran ifanc, roedd yn benderfynol o gasglu cymaint o hen chwedlau a straeon traddodiadol ag y gallai. Cwryglwr a rhwyfwr medrus oedd ef.

Daeth yn adnabyddus fel seanchaí dawnus, a buodd Proinnsias de Búrca yn casglu straeon ganddo yn nyddiau Comisiwn Llên Gwerin Iwerddon (1935-1971). Flynyddoedd wedyn, fe'i recordiwyd gan Dr Séamas Ó Catháin o Adran Llên Gwerin Iwerddon dros gyfnod o fwy na deg haf gan ddechrau ym 1975. Cyhoeddwyd llawer o'r gwaith hwn yn "Scéalta Chois Cladaigh" ('Straeon Môr a Thraeth') ym 1983 gan Gyngor Llên Gwerin Iwerddon (Cyngor Bhéaloideas Éireann). Fe gynigiodd O hÉinirí nifer fawr o eiriau ac ymadroddion i'r geiriadurwr Tomás de Bhaldraithe, a ymgorfforwyd yng ei gyfrol dylanwadol, *English-Irish Dictionary*, ym 1959. Yn ogystal â hyn, rhoddodd dros 800 o enwau llecynnau bach i Patrick Flanagan o'r Comisiwn Llên Gwerin ar gyfer llyfr *The Living Landscape, Kilgalligan, Erris* a ymddangosodd ym 1974.

Ffilmiwyd Ó hEinirí yn rhaglen ddogfen chwe rhan y BBC *In Search of the Trojan War*, a ddarlledwyd ym 1985. Yn ôl y rhaglen, roedd Ó hEinirí yn anllythrennog. Fe ymddangosodd ar 25 Gorffennaf yr un flwyddyn ar raglen newyddion Morning Ireland hefyd.

Ym 1986 ymddangosodd Ó hEinirí mewn pennod o'r gyfres *The Story of English* a gynhyrchwyd gan y BBC ac a enillodd Emmy. Roedd yn byw ym mhentref Cill Ghallagáin, lle yr oedd pobl yn ei adnabod fel *seanfhondúir* ('hen ŵr, sefydlydd gwreiddiol'). Bu farw ar 26 Gorffennaf 1998 gan adael ei wraig, Máire (a fu farw yn 2001). Claddwyd Ó hEinirí ym Mynwent Kilgalligan.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "copi archif" (PDF). Archifwyd o'r gwreiddiol (PDF) ar 2018-04-30. Cyrchwyd 2020-07-23.
2. ↑  "Irish language in County Mayo". Irish language in County Mayo. Cyrchwyd 2017-04-24.
3. ↑  Interview from the 1985 BBC documentary *In Search of the Trojan War*
4. 1 2 3  Ó Catháin, Séamas (24 April 1998). "Seán Ó hEinirí (1915-1998)". *Béaloideas* **66**: 235–237. JSTOR 20522503.
5. ↑  "[Seanchaí, Seán Ó hEinirí (John Henry) (70), Kilgalligan, Erris, Co. Mayo.] - UCD Digital Library". Digital.ucd.ie. Cyrchwyd 2017-04-24.
6. ↑  "RTÉ Archives | Arts and Culture | Irish Storytelling Project". Rte.ie. Cyrchwyd 2017-04-24.
7. ↑  "Indexed Photos of Headstones in Kilgalligan Cemetery, Kilcommon, Co. Mayo, Ireland". Goldenlangan.com. Cyrchwyd 2017-04-24.
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Paul Miller yw ***The Wailer 2*** a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a Saesneg. 

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *300* sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

```
Mae ganddo o leiaf 3 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
```

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Paul Miller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Mad Max Renegade* |  |  |  | 2011-01-01 |
| *Saturday Night Live* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| The Wailer 2 |  | MecsicoUnol Daleithiau America | SaesnegSbaeneg | 2007-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Emilio Martínez-Lázaro yw ***Las Palabras De Max*** a gyhoeddwyd yn 1978. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Elías Querejeta a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Luis de Pablo. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Héctor Alterio, Gracia Querejeta a Cecilia Villarreal. Mae'r ffilm *Las Palabras De Max* yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1978. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Deer Hunter* sef ffilm ryfel sy'n adrodd stori tri chyfaill Americanaidd a'u gwasanaeth milwrol gorfodol yn Rhyfel Fietnam. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Teodoro Escamilla oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Emilio Martínez-Lázaro ar 1 Ionawr 1945 ym Madrid. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Biznaga de Oro

Derbyniad
---------

Ymhlith y gwobrau a enillwyd y mae Yr Arth Aur.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Emilio Martínez-Lázaro nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Amo Tu Cama Rica |  | Sbaen | Sbaeneg | 1992-01-01 |
| *Backroads* |  | Sbaen | SaesnegSbaeneg | 1997-11-28 |
| El Otro Lado De La Cama |  | Sbaen | Sbaeneg | 2002-01-01 |
| Las 13 Rosas |  | Sbaen | Sbaeneg | 2007-01-01 |
| Las Palabras De Max |  | Sbaen | Sbaeneg | 1978-01-01 |
| Los 2 Lados De La Cama |  | Sbaen | Sbaeneg | 2005-01-01 |
| Los Peores Años De Nuestra Vida |  | Sbaen | FfrangegSaesneg | 1994-09-09 |
| *Los episodios* |  | Sbaen | Sbaeneg |  |
| Lulú De Noche |  | Sbaen | Sbaeneg | 1985-01-01 |
| Ocho Apellidos Vascos |  | Sbaen | Sbaeneg | 2014-03-14 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Pierre Pradinas yw ***Un Tour De Manège*** a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Gaumont.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Juliette Binoche a François Cluzet. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Batman (ffilm o 1989)* sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pierre Pradinas ar 3 Mai 1955.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Pierre Pradinas nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Un Tour De Manège |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1989-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 3 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 3 Mai 2016.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr John Cromwell yw ***So Ends Our Night*** a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd gan David L. Loew yn Unol Daleithiau America Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Erich Maria Remarque a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Louis Gruenberg.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Erich von Stroheim, Fredric March, Glenn Ford, Margaret Sullavan, Frances Dee ac Anna Sten. Mae'r ffilm *So Ends Our Night* yn 117 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1941. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Ball of Fire* sef ffilm gomedi Americanaidd sy’n parodio’r chwedl Eira Wen a’r Saith Corach, gan y cyfarwyddwr Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
William H. Daniels oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan William H. Reynolds sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John Cromwell ar 23 Rhagfyr 1886 yn Toledo, Ohio a bu farw yn Santa Barbara ar 8 Rhagfyr 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Howe Military School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Tony am yr Actor Gorau mewn Drama
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd John Cromwell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Abe Lincoln in Illinois |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| Ann Vickers |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |
| Anna and The King of Siam |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| I Dream Too Much |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-11-27 |
| Little Lord Fauntleroy |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |
| Of Human Bondage |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |
| Son of Fury: The Story of Benjamin Blake |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1942-01-01 |
| *The Goddess* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1958-01-01 |
| *The Prisoner of Zenda* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| The Silver Cord |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Dinas yn Sbaen yw **Zaragoza**. Mae'n brifddinas Cymuned Ymreolaethol Aragón a thalaith Zaragoza. Gyda phoblogaeth o 667,034, hi yw'r bumed dinas yn Sbaen o ran poblogaeth,

Daw'r enw o'r enw Lladin gwreiddiol *Caesar Augusta*, a drodd yn *Saraqosta* yn Arabeg yna'n Zaragoza yn Sbaeneg. Saif ar lannau Afon Ebro, 199 medr uwch lefel y môr. Mae mewn safle ganolog iawn, tua 300 km o bob un o ddinasoedd Madrid, Barcelona, Valencia, Bilbao a Toulouse.

Rhwng 14 Mehefin ac 14 Medi 2008 bydd arddangosfa ryngwladol Expo Zaragoza 2008 yn cael ei gynnal yno. Mae'r maes awyr wedi tyfu'n sylweddol yn y blynyddoedd diwethaf, yn enwedig wedi i Ryanair dechrau hedfan yno. Yn 2003 dechreuodd gwasanaeth trên cyflym sy'n cysylltu'r ddinas a Madrid a Lleida.

El Pilar, Afon Ebro a'r Puente de Piedra
Ymhlith golygfeydd Zaragoza mae El Pilar, lle ceir lluniau gan Goya, yr Eglwys Gadeiriol a'r *Palacio de la Aljafería*, oedd yn balas y brenin Al-Muqtadir pan oedd Saraqusta yn deyrnas Islamaidd annibynnol.
Mynyddoedd **Zagros** (Cyrdeg: زنجیره‌ چیاکانی زاگروس) yw cadwyn mynydd fwyaf Iran ac Irac. Eu hyd yw 1,500 km o ogledd-orllewin Iran ac yna drwy ran fechan o ogledd-ddwyrain Irac ac i lawr de-orllewin Iran i Gwlff Persia. Mae'r mynyddoedd yn gorffen yn fryniau isel ger Culfor Hormuz. Y copaon uchaf yn y Zagros yw Zard Kuh (4,548 m) a Mynydd Dena (4,359 m). Mae'r rhan fwyaf o'r mynyddoedd yn gorwedd yn Iran.

Cafodd y Zagros eu ffurfio gan wrthdrawo rhwng dau blât tectonig — platiau Ewrasia ac Arabia. Ceir ffynonellau pwysig o olew mewn rhannau o'r gadwyn, er enghraifft ger dinas Kermanshah.

Mae'r Zagros yn fynyddoedd cymhleth. Cyfres o gadwyni cyfochrog ydynt sy'n ymestyn dros ardal eang yng ngorllewin Iran. Nid oes cytundeb llwyr ar ddiffinio eu tiriogaeth. Gellid dadlau mai'r gadwyn sylweddol yn ne-orllewin Iran sy'n ffurfio'r Zagros go iawn, lle ceir y copaon uchaf, ond mae rhai daearyddwyr yn cynnwys yr holl gadwynni llai i'r gogledd-orllewin, gan gynnwys y rhan o Kurdistan sydd yng ngogledd Irac, gan eu hymestyn weithiau i gynnwys y mynyddoedd uchel ar y ffin ag Aserbaijan lle ceir mynydd Sabalan (4,811m / 15,784 troedfedd).

Ymhlith safleodd archaeolegol y Zagros mae Jarmo a Shanidar, lle cafwyd gweddillion ysgerbydau Neanderthal, yn sefyll allan. Cafwyd hyd i dystiolaeth fod dynion yn gwneud gwin yn yr ardal, yn Hajji Firuz a Godin Tepe, efallai mor gynnar â 3500 neu 5400 CC.

Yn yr Henfyd, roedd mynyddoedd y Zagros yn gartref i bobloedd "barbaraidd" fel y Kassiaid, y Guti, a'r Mitanni, a ddeuai o bryd i'w gilydd i geisio goresgyn dinasoedd Sumer neu Akkad ym Mesopotamia. Ers gwawr hanes mae'r mynyddoedd wedi ffurfio gwahanfur rhwng gwastadiroedd poeth Mesopotamia (Irac) a llwyfandir uchel Iran. Yng nghyffiniau'r Zagros tyfodd hen ddinasoedd Susa a Persepolis, prifddinas seremonïol Ymerodraeth Persia.

### Gweler hefyd

* Rhestr mynyddoedd Iran
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Pierre Chenal yw ***Les Mutinés de l'Elseneur*** a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Jean Murat. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Anthony Adverse* sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pierre Chenal ar 5 Rhagfyr 1904 yn Brwsel a bu farw yn La Garenne-Colombes ar 26 Ebrill 2001.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Pierre Chenal nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Crime and Punishment* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1935-01-01 |
| Il Fu Mattia Pascal |  | Ffraincyr Eidal | Eidaleg | 1937-01-01 |
| L'affaire Lafarge |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1938-01-01 |
| L'alibi |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1937-01-01 |
| L'assassin Connaît La Musique... |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1963-01-01 |
| La Bête À L'affût |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1959-01-01 |
| La Foire Aux Chimères |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1946-01-01 |
| La Maison Du Maltais (ffilm, 1938 ) |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1938-01-01 |
| La Rue Sans Nom |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1934-01-01 |
| Le Dernier Tournant |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1939-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.
Drama-gomedi ar ffilm gan y cyfarwyddwr Éric Rohmer yw ***La Carrière De Suzanne*** a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd gan Barbet Schroeder yn Ffrainc; y cwmni cynhyrchu oedd Les films du losange. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Éric Rohmer a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Wolfgang Amadeus Mozart. Dosbarthwyd y ffilm gan Les films du losange a hynny drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Patrick Bauchau, Jean-Louis Comolli, Christian Charrière, Jean-Claude Biette a Pierre Cottrell. Mae'r ffilm *La Carrière De Suzanne* yn 52 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *From Russia with Love* sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond...... Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Éric Rohmer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Éric Rohmer sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Éric Rohmer ar 21 Mawrth 1920 yn Tulle a bu farw ym Mharis ar 21 Chwefror 2019. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1945 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Lycée Henri-IV.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Louis Delluc
 * Y Llew Aur
 * Gwobr y Llew Aur am Gyflawniadau Gydol Oes
 * Gwobr yr Arth Arian i'r Cyfarwyddwr Gorau

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Éric Rohmer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Conte De Printemps |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1990-01-01 |
| L'ami De Mon Amie |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1987-01-01 |
| La Femme De L'aviateur |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1981-03-04 |
| La Marquise D'o... |  | Ffraincyr Almaen | AlmaenegFfrangeg | 1976-05-17 |
| Le Genou De Claire |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1970-01-01 |
| Le Rayon Vert |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1986-01-01 |
| Le Signe Du Lion |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1959-01-01 |
| Ma Nuit Chez Maud |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1969-05-15 |
| Presentation, Or Charlotte and Her Steak |  | Ffrainc | No/unknown value | 1951-01-01 |
| *The Bakery Girl of Monceau* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1962-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 28 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 28 Ebrill 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 225729920
* LCCN: no2017107838
* SUDOC: 178473359
* BNE: XX4901620

 |
Afon Gyrrach yn llifo heibio i Waun Gyrrach, ar yr ucheldir uwchben Penmaenmawr
Afon fach yn Sir Conwy yw **Afon Gyrrach**. Mae'n rhedeg o lethrau Tal-y-Fan i'r môr ger twnnel Penmaen-bach.

Er mai dim ond rhyw 5 milltir yw ei hyd mae cwrs yr afon yn amrywiol iawn. Mae ei tharddle tua 1700 troedfedd i fyny ar lethrau gogleddol mynydd Tal-y-Fan, y cyntaf o gopaon y Carneddau o gyfeiriad y dwyrain. Anodd dweud pa un o'r ffynonellau bychain ger Bwlch Defaid yw ei gwir darddle.

Mae hi'n rhedeg ar gwrs tua'r gogledd-ddwyrain o Fwlch Defaid, trwy gorsdir gwlyb iawn lle gwelir merlod mynydd haf a gaeaf, ac yna heibio i hen gronfa dŵr a adeiladwyd gan Cyngor Penmaenmawr tua dechrau'r 20g. Mae hi'n pasio dan bont fach i gerddwyr ger Waun Gyrrach ar ôl i nifer o ffrydiau llai ymuno â hi ac yna'n disgyn yn gyflym trwy Nant Ddaear y Llwynog (neu'r *Fairy Glen* yn Saesneg) goediog i Gapelulo wrth droed Bwlch Sychnant.

Ar ôl rhedeg dan bont ar y lôn mae hi'n mynd i lawr trwy'r Glyn, yn troi i'r gogledd i redeg heibio i lethrau isaf Yr Alltwen, ac yn pasio trwy ochr ddwyreiniol pentref Dwygyfylchi. O'r diwedd mae hi'n llifo dan yr A55 a'r rheilffordd i ddod allan ar draeth o gerrig mân ger Penmaen-bach ac ymuno â Bae Conwy a'r Môr Iwerydd ar ddiwedd ei thaith.
*Mae "Afon Tafolog" yn ailgyfeirio i'r dudalen hon.*
Afon yn Sir Conwy yw **Afon Ro** (weithiau ***Afon Roe***, e.e. ar y map Ordnans). Mae'n un o lednentydd chwith Afon Conwy. Enwir pentref Rowen ar ôl yr afon. Hyd: tua 5 milltir.

Cwrs
----

Tardda Afon Ro o sawl ffrwd fechan ar lethrau deheuol Tal-y-fan, i'r dwyrain o Fwlch-y-Ddeufaen. Mae'r uchaf o'r ffrydiau hyn yn tarddu tua 480 metr i fyny ychydig i'r de o gopa gorllewinol Tal-y-fan. Mae ffrydiau eraill yn tarddu ychydig i'r dwyrain gan lifo'n agos i hen gromlech Maen y Bardd. Ar ôl dilyn cwrs deheuol ymunant i ffurfio Afon Ro. Yna mae ***Afon Tafolog***, sy'n hel nifer o ffrydiau mynyddig yn y corsdir ger Bwlch-y-Ddeufaen, yn ymuno ag Afon Ro sy'n llifo wedyn ar gwrs i gyfeiriad y gogledd-ddwyrain.

Mae'n llifo drwy bentref Rowen ac wedyn yn gwneud tro bedol i lifo i gyfeiriad y de. Mae'n mynd dan bont ar y B5106 (Conwy - Betws-y-Coed) a heibio i bentref Caerhun. Mae'n troi i'r dwyrain eto gan fynd heibio i safle caer Rufeinig *Canovium* (Caerhun) i lifo i Afon Conwy.

Rhyd ar Afon Ro ger Caerhun
Afon Ro ger Rowen

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Map Arolwg Ordnans 1:50,000, taflen 115.
Pentref a chymuned ym mwrdeistref sirol Bro Morgannwg, Cymru, yw **Y Wig** (Saesneg: *Wick*). Mae tua dwy filltir o'r arfordir, y trefi agosaf yw Llanilltud Fawr, Y Bont-faen a Pen-y-bont ar Ogwr.

Mae gan y pentref dau dafarn, siop ac ysgol gynradd. Ceir hefyd nifer o lefydd i gerdded a seiclo yn y wlad o amgylch y pentref. Gall ymwelwyr i'r Wig gerdded i'r traethau lleol, Traeth Bach a Traeth Mawr, gan gerdded ar lwybr Cwm Nash ym Monknash neu o Fae Dwnrhefn yn Southerndown. Mae'r llwybrau ar draws y traethau a'r clogwynnau hyn yn ffurfio Llwybr Arfordir Treftadaeth Morgannwg.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan Jane Hutt (Llafur) ac yn Senedd y DU gan Alun Cairns (Ceidwadwr).

Cyfrifiad 2011
--------------

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:



| Cyfrifiad 2011 |
| --- |
|  |  |  |
| **Poblogaeth cymuned Y Wig (pob oed) (698)** |    | 100% |
| **Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Y Wig) (75)** |    | 10.9% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 19% |
| **Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Y Wig) (489)** |    | 70.1% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 73% |
| **Y nifer mewn gwaith rhwng 16 a 74 oed(Y Wig) (95)** |    | 32.6% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 67.1% |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Senedd Cymru
2. ↑  Gwefan Senedd y DU
3. ↑  "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. Cyrchwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
4. ↑  Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
5. ↑  Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
6. ↑  Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; *Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.*; adalwyd 31 Mai 2013[*dolen marw*]

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Bro Morgannwg**

**Trefi**  

Y Barri  **·** Y Bont-faen  **·** Llanilltud Fawr  **·** Penarth
  
**Pentrefi**  

Aberogwr  **·** Aberddawan  **·** Aberthin  **·** City  **·** Clawdd-coch  **·** Corntwn  **·** Dinas Powys  **·** Eglwys Fair y Mynydd  **·** Ewenni  **·** Ffontygari  **·** Gwenfô  **·** Larnog  **·** Llanbedr-y-fro  **·** Llancarfan  **·** Llancatal  **·** Llandochau  **·** Llandochau Fach  **·** Llandŵ  **·** Llanddunwyd  **·** Llan-faes  **·** Llanfair  **·** Llanfihangel-y-pwll  **·** Llanfleiddan  **·** Llangan  **·** Llansanwyr  **·** Llwyneliddon  **·** Llyswyrny  **·** Marcroes  **·** Merthyr Dyfan  **·** Ogwr  **·** Pendeulwyn  **·** Pen-llin  **·** Pennon  **·** Pen-marc  **·** Y Rhws  **·** Sain Dunwyd  **·** Saint Andras  **·** Sain Nicolas  **·** Sain Siorys  **·** Sain Tathan  **·** Saint-y-brid  **·** Sili  **·** Silstwn  **·** Southerndown  **·** Trebefered  **·** Trefflemin  **·** Tregatwg  **·** Tregolwyn  **·** Tresimwn  **·** Y Wig  **·** Ystradowen
Logo newydd Xe/Blackwater
Cwmni milwrol preifat Americanaidd yw **Xe** (ynganiad: 'Si') gyda'i bencadlys yn nhreflan Moyock, Gogledd Carolina, UDA, sy'n adnabyddus am ei waith dadleuol yn Irac ac Affganistan. Hyd 13 Chwefror 2009 roedd yn adnabyddus fel **Blackwater Worldwide** a chyn hynny fel **Blackwater USA**; cyfeirir ato yn gyffredinol fel "**Blackwater**" o hyd. Cafodd ei sefydlu gan Erik Prince ac Al Clark yn 1997. Mae'r cwmni yn disgrifio ei hun fel "cwmni milwrol preifat" ond mae sawl un yn ei galw yn "fyddin breifat" ac yn "hurfilwyr". Yn ogystal â gwasanaethu milwrol, mae'r cwmni wedi ehangu ei weithgareddau i sawl cyfeiriad, yn cynnwys y cwmni technoleg gwybodaeth Total Intelligence Solutions.

Hanes
-----

Prif gyflogwr Xe yw llywodraeth yr Unol Daleithiau. Erbyn Mawrth 2006, roedd y cwmni wedi ennill $1,024,000,000 trwy ei gytundebau gyda'r llywodraeth, yn bennaf am ei waith yn Irac ac Affganistan.

Yn 2010, cafodd Xe gontract gan y CIA yn Affganistan. Am $120 miliwn, bydd un o is-gwmnïau Xe yn amddiffyn llysgenhadau UDA yn Herat a Mazar-i-Sharif am 18 mis.

Gweithgareddau dadleuol
-----------------------

Mae gweithgareddau'r cwmni yn Irac ac Affganistan yn ddadleuol. Mae sawl un wedi ei feirniadu am ei ddulliau a'i gyhuddo hefyd o lofruddio pobl yn y stryd.

Un o'r achlysuron gwaethaf oedd digwyddiad yng nghanol Baghdad ar 16 Medi 2007. Yn ôl yr adroddiad yn y papur newydd o'r Swistir, *Le Temps*: "Aeth y bwled trwy ben Haithem Ahmed. Doedd dim rhybudd o flaen llaw, dim straen arbennig ym Baghdad, ond lladdwyd yr Iraciad hwn yn ymyl ei fam wrth iddo yrru ei fodur yn y stryd. Gyda'r gyrrwr yn farw, crashiodd y modur. Ac yna dechreuodd "hurfilwyr" Blackwater saethu : tanwyd rhai cannoedd o fwledi ganddynt yn Sgwar Nisour, llawn o bobl, a cheisiodd pobl a ddigwyddai fod yn cerdded heibio ffoi a chuddio. Taflwyd *grenades*, a daeth rhai o hofrenyddion Blackwater i orffen y gwaith. Erbyn y diwedd roedd o leiaf 17 sifiliaid Iracaidd wedi'u lladd a 24 wedi'u hanafu." O ganlyniad, gorchmynodd llywodraeth Irac y cwmni i atal ei weithgareddau yn y wlad.

Is-gwmnïau
----------

* United States Training Center (Gogledd Carolina)
* Blackwater Target Systems (cwmni arfau)
* Blackwater Security Consulting
* Blackwater K-9
* Blackwater Airships LLC
* Blackwater Armored Vehicle
* Blackwater Maritime Solutions
* Raven Development Group
* Aviation Worldwide Services
* Greystone Limited
* Total Intelligence Solutions

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Le temps* Archifwyd 2012-06-04 yn Archive.is.
2. ↑  *Le Figaro*, 28.06.2010.
3. ↑  *Le Temps*[*dolen marw*], 04.10.2007. Troswyd o'r Ffrangeg.

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan swyddogol (Saesneg)
Ffilm gomedi llawn antur gan y cyfarwyddwr Helmut Käutner yw ***Capten Bae-Bae*** a gyhoeddwyd yn 1953. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Käpt'n Bay-Bay*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Heinrich Jonen yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Fritz Grasshoff a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Norbert Schultze. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ernst Fritz Fürbringer, Carsta Löck, Rudolf Schündler, Rudolf Fernau, Erna Sellmer, Hans Albers, Bum Krüger, Lotte Koch, Renate Mannhardt a Robert Meyn. Mae'r ffilm *Capten Bae-Bae* yn 101 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Roman Holiday* sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Friedl Behn-Grund oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ilse Voigt sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Helmut Käutner ar 25 Mawrth 1908 yn Düsseldorf a bu farw yn Castellina in Chianti ar 14 Hydref 1956. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1940 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Croes Cadlywydd Urdd Teilyngdod Gweriniaeth Ffederal yr Almaen
 * Berliner Kunstpreis
 * Grimme-Preis

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Helmut Käutner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Das Haus in Montevideo |  | yr Almaen | Almaeneg | 1963-01-01 |
| *Die Feuerzangenbowle* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1970-01-01 |
| Die Letzte Brücke |  | AwstriaIwgoslafia | Almaeneg | 1954-01-01 |
| Die Rote |  | yr Almaenyr Eidal | Almaeneg | 1962-06-01 |
| Himmel Ohne Sterne |  | yr Almaen | Almaeneg | 1955-01-01 |
| In Jenen Tagen |  | yr Almaen | Almaeneg | 1947-01-01 |
| Ludwig Ii. |  | yr Almaen | Almaeneg | 1955-01-01 |
| Monpti |  | yr Almaen | Almaeneg | 1957-01-01 |
| Romanze in Moll |  | yr Almaen | Almaeneg | 1943-01-01 |
| *The Captain from Köpenick* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1956-08-16 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
*Am yr afon yn ne Cymru, gweler Afon Llynfi.*
Afon fechan yng Ngwynedd, Cymru, yw **Afon Llyfni**. Mae'n tarddu fel Nant Drws y Coed ar lethrau Y Garn a Mynydd Drws y Coed uwchben pentref gwledig Rhyd-ddu, man geni T. H. Parry-Williams. Wedi llifo tua'r gorllewin wrth ochr y ffordd B4418 mae'n cyrraedd Llyn Nantlle Uchaf.

Ar ôl llifo trwy'r llyn hwnnw mae'r afon yn newid ei henw i Afon Llyfni. Mae'n llifo i lawr Dyffryn Nantlle, gan godi dŵr o'r hen dyllau chwareli sy'n niferus iawn yn yr ardal yma, a llifo heibio Tal-y-sarn a Phen-y-groes. Mae'n cyrraedd y môr gerllaw Pontllyfni.

Yn y gorffennol defnyddid rhai o'r tyllau chwareli i gael gwared o sbwriel diwydiannol o wahanol fathau, a bu pryder fod hwn yn creu llygredd wrth i ddŵr o'r pyllau hyn lifo i mewn i Afon Llyfni. Mae'n ymddangos nad oes problem gydag ansawdd y dŵr ar hyn o bryd fodd bynnag, ac mae'r Llyfni yn afon boblogaidd gyda physgotwyr.

Enwau pyllau 'sgota Afon Llyfni
-------------------------------

* Pyllau Lan Mor
* Cae Corn
* Pwll Girdar
* Cae Glas
* Pont y Cim
* Rhyd y Cim  (ger y bont)
* Craig Dinas
* Llyn Hir
* Fflatiau
* Pistyll
* Llyn Tro
* Steps Bryn Hwylfa
* Glanrafon
* Llyn Ffatri Glanrafon
* Llyn Dwy Garreg
* Tan y Bryn
* Preifat No Fishing
* Pwll Dolgau
* Pwll Tywod
* GORS
* Pwll Eglwys
* Fflatiau Felin Gerrig
* Pwll Cefn Faes Llyn
* Pwll Fatri
* Plas
* Caer Engan
* Fflatiau Gwaith Gas
* Mwd Talysarn

Buasai Cymdeithas Enwau Lleoedd Cymru yn gwerthfawrogi gwybodaeth am leoliadau'r pyllau uchod.
Biolegydd, cymdeithasegydd, a chylluniwr trefol Albanaidd oedd Syr **Patrick Geddes** (2 Hydref 1854 – 17 Ebrill 1932).

Ganed yn Ballater, Swydd Aberdeen, ac astudiodd fioleg yn Llundain dan Thomas Henry Huxley. Bu'n athro sŵoleg ym Mhrifysgol Caeredin o 1880 i 1888, ac yn athro botaneg yng Ngholeg Prifysgol Dundee o 1888 i 1919. Yn Dundee, cyd-ysgrifennodd y gyfrol *The Evolution of Sex* (1889) gyda'r naturiaethwr John Arthur Thomson. Roedd ganddo ystod eang o ddiddordebau, a datblygodd athroniaeth ei hun o gynllunio trefol, a geir yn ei lyfrau *City Development* (1904) a *Cities in Evolution* (1915). Geddes a wnaeth fathu'r termau *conurbation* (cytref) ac "yr ail chwyldro diwydiannol" wrth gyfeirio at ddatblygiadau mewn trydan a chemegion.

Ym Mandad Palesteina fe ddyluniodd adeilad Prifysgol Hebraeg Jeriwsalem (1919) a chynlluniodd ddinas Tel Aviv. Ar daith i Fecsico, dioddefodd Geddes o bwl o ddallineb, a phenderfynodd felly i ganolbwyntio ar gymdeithaseg gan nad oedd modd iddo gynnal ei arbrofion biolegol. Aeth i'r India a bu'n athro astudiaethau dinesig a chymdeithaseg yn Bombay o 1920 i 1923. Symudodd o'r India i Ffrainc a chyfarwyddodd y Coleg Sgotaidd ym Montpellier. Cafodd ei urddo'n farchog ym 1932, a bu farw y flwyddyn honno ym Montpellier yn 77 oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Sir Patrick Geddes. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 9 Mai 2021.

Darllen pellach
---------------

* P. Boardman, *Patrick Geddes: Maker of the Future* (1957).
* P. Kitchen, *A Most Unsettling Person* (1975).
* V. M. Welter, *Biopolis: Patrick Geddes and the City of Life* (2002).
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Carlos Sorín yw ***El Cuaderno De Tomy*** a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Cafodd ei ffilmio yn Buenos Aires. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Carlos Sorín. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Beatriz Spelzini, Malena Pichot, Valeria Bertuccelli, Ana Pauls, Ana Katz, Carla Quevedo, Diego Reinhold, Fabián Arenillas, Mauricio Dayub, Mónica Severa Antonópulos, Romina Ricci, Paola Barrientos, Esteban Lamothe a Diego Gentile. Mae'r ffilm *El Cuaderno De Tomy* yn 84 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Run*. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carlos Sorín ar 1 Ionawr 1944 yn Buenos Aires.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 80% (Rotten Tomatoes)
* 6.3/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Carlos Sorín nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Días De Pesca En Patagonia |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 2012-01-01 |
| El Camino De San Diego |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 2006-09-14 |
| El Cuaderno De Tomy |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 2020-11-24 |
| El Gato Desaparece |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 2011-01-01 |
| El Perro |  | yr ArianninSbaen | Sbaeneg | 2004-01-01 |
| Eversmile, New Jersey |  | yr Arianniny Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1989-01-01 |
| Historias Mínimas |  | yr ArianninSbaen | Sbaeneg | 2002-11-15 |
| Joel |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 2018-01-01 |
| La Película Del Rey |  | yr Ariannin | Sbaeneg | 1986-01-01 |
| The Window |  | yr Ariannin |  | 2008-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Notes for My Son". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Ffilm ddrama am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Ed Harris yw ***Appaloosa*** a gyhoeddwyd yn 2008. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Appaloosa*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Ed Harris yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd New Line Cinema. Lleolwyd y stori ym Mecsico Newyddl ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ed Harris a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jeff Beal. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ed Harris, Renée Zellweger, Viggo Mortensen, Jeremy Irons, Ariadna Gil, Timothy Spall, Lance Henriksen, Tom Bower, Rex Linn a James Gammon. Mae'r ffilm *Appaloosa (ffilm o 2008)* yn 114 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Dark Knight* sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Dean Semler oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Appaloosa*, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Robert B. Parker a gyhoeddwyd yn 2005.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ed Harris ar 28 Tachwedd 1950 yn Englewood, New Jersey. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1973 ac mae ganddo o leiaf 21 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Columbia.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Drama Desk ar gyfer Actor Eithriadol mewn Drama
 * Gwobr Urdd Actorion Sgrin ar gyfer Perfformiad Eithriadol gan Cast mewn Ffilm Nodwedd
 * Gwobr y Glob Aur am yr Actor Cefnogol Gorau - ar ffim
 * Gwobr y 'Theatre World'
 * Gwobr Golden Globe
 * Gwobr Saturn
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 76% (Rotten Tomatoes)
* 6.7/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ed Harris nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Appaloosa |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2008-09-19 |
| Pollock |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2000-01-01 |
| *The Ploughmen* |  | Unol Daleithiau America |  |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
3. ↑  .
4. 1 2  "Appaloosa". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* LCCN: n2010070646

 |
Mae **Y Wern, Rhosgoch** wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu *SSSI*) ers 23 Mawrth 1993 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 5.14 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.

Math o safle
------------

Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.

Cyffredinol
-----------

Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru (bellach 'Cyfoeth Naturiol Cymru'); Archifwyd 2014-01-01 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 25 Rhagfyr 2013

Gweler hefyd
------------

* Gwarchodfa Natur Genedlaethol
* Cymdeithas Edward Llwyd
* Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol
Rhaglen deledu gystadleuol ar S4C oedd ***Shotolau***. Byddai dau dîm o saethwyr yn cystadlu drwy saethu colomennod clai liw nos. Cyflwynydd y sioe oedd Emyr Davies.

Roedd targed wedi ei oleuo wedi ei rannu i 12 cylchran, gyda mwy o bwyntiau ar gael wrth saethu ynghynt (lle byddai'r golomen clai yn hedfan yn gyflymach). Roedd y tîmau yn cynnwys enwogion Cymru ynghyd â saethwr proffesiynol. Roedd rhai o'r capteiniaid cynnar yn cynnwys Ray Gravell, Gerallt Lloyd Owen a Geraint Griffiths.

Dyfeisiwyd y gêm yn yr Alban fel modd newydd o fwynhau y gamp o saethu colomennod clai. Datblygwyd y fformat ar gyfer rhaglen deledu *Starshot* a gynhyrchwyd ar gyfer BBC Two yn 1987. Canslwyd y gyfres honno ar ôl yr ail raglen wedi Cyflafan Hungerford ond fe ddychwelodd ar sianel ESPN yn 1988. Yn 1991 cynhyrchwyd sawl cyfres Gymraeg gan Uned Hel Straeon.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) NEW TV SHOW DEPICTS GUN USE IN POSITIVE LIGHT TOM FEGELY OUTDDOORS EDITOR OUTDOOR RAMBLINGS. The Morning Call (20 Medi 1988). Adalwyd ar 17 Rhagfyr 2020.
2. ↑  Starshot (yn Saesneg)
3. ↑  Catalog y Llyfrgell Genedlaethol[*dolen marw*]
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr David Batty yw ***My Generation*** a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Michael Caine. Mae'r ffilm *My Generation* yn 85 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner 2049* sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 78% (Rotten Tomatoes)
* 6.3/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd David Batty nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Black As |  |  |  | 2016-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "My Generation". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Michael Dreher yw ***Die Zwei Leben Des Daniel Shore*** a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd gan Rüdiger Heinze a Karim Debbagh yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg, Saesneg ac Arabeg a hynny gan Michael Dreher a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lorenz Dangel. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Constantin Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bernd Tauber, Katharina Schüttler, Driss Roukhe, Morjana Alaoui, Nikolai Kinski, Judith Engel, Sean Gullette, Matthias Matschke, Stefan Lampadius a Karim Saidi. Mae'r ffilm *Die Zwei Leben Des Daniel Shore* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inglourious Basterds* sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Ian Blumers oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Wolfgang Weigl sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michael Dreher ar 1 Ionawr 1974 yn Ostfildern.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michael Dreher nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 16 Chwefror 2018.
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
Mae **Sgurr Fhuar-thuill - Creag Ghorm a'Bhealaich** neu **Creag Ghorm a' Bhealaich** yn gopa mynydd a geir ar y daith o Kyle of Lochalsh i Garve yn Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NH244435. Ceir carnedd fechan ar y copa. Enw'r fam-fynydd yw Sgurr Fhuar-thuill.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro Top a Murdo. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr o gopaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-05 yn y Peiriant Wayback.
* ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Franz Antel yw ***Die Ganze Welt Ist Himmelblau*** a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Kurt Nachmann a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Johannes Fehring. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gustav Knuth, Joseph Egger, Rudolf Carl, Johanna Matz, Alma Seidler, Peter Weck, Gunther Philipp, Sabina Sesselmann, Vico Torriani, Chubby Checker, Eddie Constantine, Paul Hörbiger, Trude Herr, Evi Kent, Georges Dimou a Raoul Retzer. Mae'r ffilm *Die Ganze Welt Ist Himmelblau* yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Dr. Strangelove* sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Hanns Matula oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Paula Dvorak sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Franz Antel ar 28 Mehefin 1913 yn Fienna a bu farw yn yr un ardal ar 17 Rhagfyr 1988. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1948 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Romy
 * Addurn Aur am Wasanaeth dros Dinas Fienna
 * Athro Berufstitel

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Franz Antel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 29 Mehefin 2016.
Mae **Sgurr Fhuar-thuill - Sgurr na Muice** yn gopa mynydd a geir ar y daith o Kyle of Lochalsh i Garve yn Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NH226418. Enw'r fam-fynydd yw Sgurr Fhuar-thuill.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr o gopaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-06 yn y Peiriant Wayback.
* ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Afon yng Ngwynedd, Cymru, yw **Afon Aber** neu **Afon Abergwyngregyn**, hefyd **Afon Rhaeadr-fawr**. Mae'r afon yn adnabyddus yn bennaf fel yr afon fynyddig sy'n disgyn dros graig uchel i ffurfio'r Rhaeadr Fawr.

Mae'r afon yma yn newid ei henw sawl gwaith yn ystod ei chwrs cymharol fyr. Tardda fel **Afon Goch**, ar lethrau Foel Fras yn y Carneddau. Wedi llifo tua'r de rhwng Llwytmor a'r Bera Mawr, mae'n disgyn dros Raeadr Aber, ac oddi yno yn newid ei henw i Afon Rhaeadr-fawr. Ymuna Afon Rhaeadr-bach a hi fymryn islaw y rhaeadr. Llifa i lawr trwy warchodfa Coedydd Aber, lle mae Afon Anafon yn ymuno â hi. Ger Bont Newydd, y bont dros yr afon ar y ffordd gefn o Abergwyngregyn, mae'n newid ei henw eto i Afon Aber. Cyrhaedda'r môr ar Draeth Lafan ger Abergwyngregyn.

*Afon Goch*: rhan uchaf Afon Aber
Diwedd y daith: aber Afon Aber
Mae cryn dipyn o wahaniaeth barn ynglŷn â'r enwau; cred rhai fod yr Afon Goch yn newid ei henw i Afon Rhaeadr-fawr yn syth islaw'r rhaeadr, ac mai dim ond yn is i lawr, wedi i Afon Anafon ymuno â hi y dylid ei galw yn Afon Aber.