Mae **amiodaron** yn feddyginiaeth sydd yn cael ei ddefnyddio i drin nifer o gyflyrau sy'n achosi rhythm calon annormal. Yn y DU mae'n cael ei ddosbarthu gan gwmni *Sanofi* o dan yr enw *Cordarone x*. Mae ar gael ar ffurf tabled fel cyffur generig. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₂₅H₂₉I₂NO₃.

Hanes
-----

Datblygwyd amiodarone gyntaf ym 1961 gan ddod i ddefnydd meddygol ym 1962 ar gyfer poen y frest a gredir ei fod yn gysylltiedig â'r galon. Fe'i tynnwyd o'r farchnad ym 1967 oherwydd sgil effeithiau. Ym 1974 gwelwyd bod yn ddefnyddiol ar gyfer arrhythmia a chafodd ei ailgyflwyno. Mae ar Restr Meddyginiaethau Hanfodol Sefydliad Iechyd y Byd, y meddyginiaethau mwyaf effeithiol a diogel sydd eu hangen mewn system iechyd

Defnydd
-------

Mae amiodarone yn cael ei ddefnyddio i drin ffibriliad rhedwelïol a fentriglaidd cylchol. Mae hefyd yn cael ei ddefnyddio i drin chwimguriad fentrigliaidd y galon a  chwimguriad uwch fentrigliaidd y galon. Mae'n cael ei ddefnyddio i drin syndrom Wolff-Parkinson-Whyte.

Dos
---

Mae amiodarone ar gael fel tabledi neu fel pigiad. Gan fod gan y cyffur sgil effeithiau difrifol mae triniaeth gychwynnol yn cael ei roi mewn ysbyty o dan oruchwyliaeth arbenigwr. Mae ar gael drwy ragnodyn yn unig. Y dos arferol yw 600 mg y dydd yn cael ei leihau i 400 mg y dydd a 100–200 mg y dydd. Ar ffurf tabledi mae'n dechrau gweithio rhwng 72 awr a rhai wythnosau, ond trwy bigiad mae'n dechrau gweithio o fewn hanner awr. Gall ei effeithiau para rhwng 3 a 12 mis.

Sgil effeithiau
---------------

Mae nifer o sgil effeithiau yn perthyn i'r cyffur, ymysg y rhai mwyaf cyffredin yw:

* Chwydu / teimlo'n gyfoglyd
* Anaf i'r afu
* Gor sensitifrwydd i olau
* Aflonyddu ar yr olwg

Mae sgil effeithiau llai cyffredin yn cynnwys

* Problemau efo'r thyroid
* Aflonyddu ar gyfradd y galon
* fferdod, merwino'r eithafion
* Diffyg anadl a pheswch
* Cur pen
* Gwendid / nychdod
* Blas metel ar y tafod
* Y croen yn troi'n llwyd

### Beichiogrwydd

Ni ddylai merched beichiog defnyddio'r cyffur

### Bwydo ar y bron

Gall cael ei drosglwyddo i'r baban gan hynny nid yw'n cael ei gymeradwyo ar gyfer mamau sy'n bwydo ar y fron.

### Gyrru

Dylid osgoi gyrru a gwaith peryglus arall hyd wybod effeithiau'r cyffur. Un o'r peryglon mawr wrth yrru yw bod y cyffur yn amlhau effaith dallu goleuadau cryf.

### Alcohol

Mae'n iawn yfed yn gymedrol

Defnydd meddygol
----------------

Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:

- arhythmia'r galon
 - ffibriliad fentriglaidd
 - clefyd y galon
 - ffibriliad atrïaidd

Enwau
-----

Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Amiodaron, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;

- Cordarone®
 - 2-n-Butyl-3',5'-diiodo-4'-N-diethylaminoethoxy-3-benzoylbenzofuran
 - 2-Butyl-3-benzofuranyl 4-(2-(diethylamino)ethoxy)-3,5-diiodophenyl ketone
 - 2-Butyl-3-(3,5-diiodo-4-(2-diethylaminoethoxy)benzoyl)benzofuran
 - amiodarone hydrochloride

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Cordarone X Intravenous". *emc*. Cyrchwyd 15 Chwefror 2018.
2. ↑  Pubchem. "Amiodaron". *pubchem.ncbi.nlm.nih.gov* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2018-02-28.
3. ↑  Rhestr Meddyginiaethau Hanfodol 2015 (Rhif 19) adalwyd 15 Chwefror 2018
4. ↑  "Web MD - Amiodarone".

  


|  |
| --- |
| **Cyngor meddygol** |
| *Sgrifennir tudalennau Wicipedia ar bwnc **iechyd** er mwyn rhoi gwybodaeth sylfaenol, ond allen nhw ddim rhoi'r manylion sydd gan arbenigwyr i chi. Mae llawer o bobl yn cyfrannu gwybodaeth i Wicipedia. Er bod y mwyafrif ohonynt yn ceisio osgoi gwallau, nid ydynt i gyd yn arbenigwyr ac felly mae'n bosib bod peth o'r wybodaeth a gynhwysir ar y ddalen hon yn anghyflawn neu'n anghywir.*
***Am wybodaeth lawn neu driniaeth ar gyfer afiechyd, cysylltwch â'ch meddyg neu ag arbenigwr cymwys arall!*** |