Awdur, newyddiadurwr a chynhyrchydd teledu yw **John Osmond** (ganwyd 1946). Roedd yn gyfarwyddwr y felin drafod Sefydliad Materion Cymreig rhwng 1996 a Mai 2013. Mae wedi cyfrannu tuag at nifer o lyfrau ar wleidyddiaeth a diwylliant Cymru a throsglwyddiad cyfrifoldebau gwleidyddol i’r Senedd yng Nghaerdydd. Yn y gorffennol bu Osmond yn newyddiadurwr a chynhyrchydd rhaglenni teledu.

Bywyd Personol ac Addysg
------------------------

Cafodd Osmond ei eni yn Y Fenni, Sir Fynwy yn 1946. Roedd yn ddisgybl yn Ysgol Ramadeg King Henry VIII cyn cofrestru i ddarllen gradd BA yn Athroniaeth a Gwleidyddiaeth ym Mhrifysgol Bryste. Cwbwlhaodd ei gradd yn yr 1960au. Yn 2004 rhoddi MA anrhydeddus i Osmond gan Prifysgol Cymru.

Gyrfa
-----

Dechreuodd gwaith gyda'r *Yorkshire Post*, wedi iddo raddio, fel gohebydd. Yn yr 1970au cymerodd swydd fel gohebydd materion Cymreig ar gyfer papur newydd y *Western Mail*. Rhwng 1980 a 1982 bu Osmond yn olygydd y cylchgrawn materion cyfoes Cymreig *ARCADE – Wales Fortnightly*. Cymerodd rol gyda HTV yn yr 1980au fel cynhyrchydd rhaglenni, a roedd Osmond yn un o'r rhai a gychwynnodd y rhaglen materion cyfoes *Wales This Week*. Yn cynnwys ei waith gyda HTV, bu Osmond yn gynhyrchydd ar gyfer y rhaglen teledu Sianel 4 *The Divided Kingdom*. Ysgrifennodd llyfr i cyd fynd gyda'r rhaglen yn 1988. Cymerodd swydd Dirprwy Golygydd y papur newydd *Wales on Sunday* rhwng 1988 a 1990.

Yn yr 1990au ffurfiodd gwmni teledu Agenda Productions, a gynhyrchodd nifer o raglenni teledu ar gyfer y BBC, HTV, Sianel 4, S4C ac STV.

Cychwynodd ei swydd fel cyfarwyddwr Y Sefydliad Materion Cymreig yn 1996. Yn etholiadau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2007, ymgeisiodd Osmond yn etholaeth Preseli Penfro fel cynrychiolydd Plaid Cymru. Ond cynrychiolydd y Ceidwadwyr, Paul Davies, enillodd y sedd.

Heddiw mae Osmond yn dal nifer o swyddi:

* Cyfaill Ymchwil Hyn Anrhydeddus gyda'r Uned Cyfansoddiad yng Ngholeg Prifysgol Llundain.
* Cyfaill Sefydliad Prifysgol Cymru, Caerdydd.
* Aelod Cyfrwng Hyrwyddiad Llenyddiaeth Cymraeg.
* Aelod ar Bwrdd Canolfan Bywydeg a Meddygaeth Darwin yn Sir Benfro.
* Aelod ar Bwrdd Brawdle Datblygiad Cynnaladwy Cymru

Cyhoeddiadau
------------

* *Crossing the Rubicon: Coalition Politics Welsh Style* (IWA, 2007)
* *Myths, Memories and Futures: The National Library and National Museum in the Story of Wales* (Editor, IWA, 2007)
* *Time to Deliver: The Third Term and Beyond* (golygydd, IWA, 2006)
* *Welsh Politics Come of Ages* (golygydd, IWA, 2005)
* *Birth of Welsh Democracy* (golygydd, IWA, 2003)
* *Building a Civic Culture: Institutional Change, Policy Development and Political Dynamics in the National Assembly for Wales* (co-golygydd, 2002, IWA)
* *The National Assembly Agenda* (golygydd, IWA, 1998)
* *Welsh Europeans* (Seren, 1995)
* *The Reality of Dyslexia* (Cassell, 1993)
* *The Democratic Challenge* (Gomer, 1992)
* *The Divided Kingdom* (Constable, 1988)
* *The National Question Again - Welsh Political Identity in the 1980s* (golygydd, Gomer, 1985)
* *Work in the Future* (Thorsons, 1986)
* *Police Conspiracy* (Y Lolfa, 1984)
* *Alternatives* (Thorsons, 1983)
* *Creative Conflict: The Politics of Welsh Devolution* (Routledge, 1978)
* *The Centralist Enemy* (Christopher Davies, 1974)

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan IWA

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 162854539
* LCCN: n85384004
* ISNI: 0000 0001 1499 6927
* SUDOC: 069389748
* BIBSYS: 90396227

 |