Math o ffilm sy'n defnyddio dulliau animeiddio i greu argraff o ddelweddau'n symud ar y sgrin yw **ffilm animeiddiedig**. Gall y dilyniant o fywddarluniau hyn gael eu tynnu â'r llaw, eu cynhyrchu ar gyfrifiadur, neu eu ffurfio drwy dechnegau megis stop-symud. Y ffordd draddodiadol o animeiddio ar y sgrin yw darlunio pob ffrâm ar wahân, gyda'r llaw, ar ddalennau seliwloid (yn ddiweddarach seliwlos asetad) a chwarae'r lluniau un ar ôl y llall, yn gyflym, fel eu bod yn edrych fel pe baent yn symud. Erbyn diwedd yr 20g, delweddau wedi'u cynhyrchu â chyfrifiadur oedd y prif ddull o wneud ffilmiau animeiddiedig. Ers y cychwyn, bu'r math hwn o ffilm yn hynod o boblogaidd ar draws y byd, ymhlith plant a theuluoedd yn enwedig, ac yn gyfrwng ar gyfer sawl genre sinematig.

Animeiddio traddodiadol
-----------------------

O 1937 hyd at y 1960au, The Walt Disney Company oedd y brif stiwdio animeiddio yn y byd, a rhyddhawyd nifer o ffilmiau mawr yn y sinema a ystyrir bellach yn glasuron, gan gynnwys *Snow White and the Seven Dwarfs* (1937), *Pinocchio* (1940), *Dumbo* (1941), *Bambi* (1942), *Cinderella* (1950), *Alice in Wonderland* (1951), *Peter Pan* (1953), *Lady and the Tramp* (1955), *Sleeping Beauty* (1959), *One Hundred and One Dalmatians* (1961), a *The Jungle Book* (1967). Bu rhai o ffilmiau Disney yn cyfuno lluniau o bobl a phethau go iawn â chymeriadau animeiddiedig, er enghraifft *Mary Poppins* a (1964) a *Bedknobs and Broomsticks* (1971).

Am gyfnod hir, ni wynebai Disney fawr o gystadleuaeth ar y farchnad, yn bennaf oherwydd y costau uchel o animeiddio lluniau mawr, a chanolbwyntiodd animeiddwyr eraill ar ffilmiau byrion neu gartwnau ar gyfer y teledu. Un o'r ychydig i herio tra-arglwyddiaeth Disney oedd Max Fleischer (1883–1972), creawdwr y cymeriad Betty Boop, a gynhyrchodd *Gulliver's Travels* (1939) a *Mr. Bug Goes to Town* (1941). Un o'r ffilmiau animeiddiedig hir cyntaf a anelwyd at oedolion yn hytrach na phlant oedd *Animal Farm* (1954) gan John Halas (1912–95) a Joy Batchelor (1914–91), er y byddai'n cael ei dangos i blant ysgol yn bennaf yn y blynyddoedd i ddod wrth astudio'r nofel o'r un enw.

Yn y 1970au, dechreuodd Ralph Bakshi (g. 1938) gynhyrchu ffilmiau animeiddiedig annibynnol, gan gynnwys *Fritz the Cat* (1972), y llun animeiddiedig gyntaf i dderbyn dosbarthiad X (i oedolion yn unig) oddi ar y Motion Picture Association of America. Aeth nifer o gyn-animeiddwyr Disney yn annibynnol, neu i weithio i stiwdios eraill, gan gynnwys Don Bluth (g. 1937) a enillai glod am ei ffilm ffantasi antur *The Secret of NIMH* (1982). Yn yr un cyfnod, fodd bynnag, rhyddhawyd nifer o addasiadau sinematig o gartwnau teledu neu deganau a chymeriadau masnachol poblogaidd a oedd o safon israddol, megis *The Care Bears Movie* (1985) a *My Little Pony* (1986).

Cafwyd adfywiad yn animeiddiad Disney gyda ffilmiau cerdd i blant megis *The Little Mermaid* (1989), *Beauty and the Beast* (1991), *Aladdin* (1992), a *The Lion King* (1994).

Technegau stop-symud
--------------------

Mae animeiddio stop-symud yn defnyddio dilyniant o ffotograffau o bypedau neu fodelau a gwrthrychau eraill, a newidir neu symudir yn araf bach o ffrâm i ffrâm, er mwyn creu'r argraff o ymsymudiad. Defnyddiwyd technegau o'r fath yn aml i ddodi anghenfilod neu greaduriaid chwedlonol mewn ffilmiau gydag actorion go iawn, er enghraifft *King Kong* (1933). Meistr y ffilmiau stop-symud yng nghanol yr 20g oedd yr animeiddiwr Ray Harryhausen (1920–2013), a gyfrannodd at *The Beast from 20,000 Fathoms* (1953), *Jason and the Argonauts* (1963), *The Golden Voyage of Sinbad* (1973), a *Clash of the Titans* (1981).

Ffurf ar animeiddio stop-symud ydy *claymation*, sy'n defnyddio modelau clai. Un o'r stiwdios amlycaf i ddefnyddio'r dechneg hon ydy Aardman Animations, a gynhyrchodd gyfres Wallace a Gromit ac hefyd *Chicken Run* (2000), y ffilm animeiddiedig stop-symud sydd wedi ennill yr arian mwyaf yn y swyddfa docynnau.

Yr oes ddigidol
---------------

Y ffilm animeiddiedig gyntaf o hyd llawn a gynhyrchwyd yn gyfan gwbl ar gyfrifiadur oedd *Toy Story* (1995) gan gwmni Pixar, a fu'n llwyddiant aruthrol yn y swyddfa docynnau. Cychwynnwyd ar oes newydd o ffilmiau i blant wedi'u cynhyrchu ar gyfrifiadur, yn bennaf gan y ddwy brif stiwdio, Pixar a DreamWorks. Dechreuodd Pixar gydweithio â Disney ers *Toy Story*, ac yn 2006 daeth dan berchenogaeth Walt Disney Studios. Mae Pixar wedi cynhyrchu llu o ffilmiau poblogaidd i blant sydd wedi torri recordau yn y swyddfa docynnau, derbyn clod y beirniaid, ennill gwobrau, a chael eu hystyried yn glasuron newydd ym myd ffilm, gan gynnwys *Finding Nemo* (2003), *WALL-E* (2008), ac *Up* (2009). Yn ogystal mae hen stiwdio Disney yn cynhyrchu ffilmiau animeiddiedig ei hun, megis *Frozen* (2013). Mae DreamWorks hefyd wedi arbenigo mewn ffilmiau i blant, gan gynnwys cyfresi *Shrek* (2001) a *Madagascar* (2005).

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  Richard B. Armstrong a Mary Willems Armstrong, "Animated Movies (Feature-Length)" yn *Encyclopedia of Film Themes, Settings and Series* (Jefferson, Gogledd Carolina: McFarland & Company, 2001), tt. 9–10.