Roedd **Lemmy** (ganwyd Ian Fraiser Kilmister, 24 Rhagfyr 1945 – 28 Rhagfyr 2015) yn ganwr a chwaraewr gitâr bâs y grŵp roc trwm Motörhead a chyn hynny Hawkwind. Yn ffigwr byd enwog - symbolodd y genre *metel trwm* ac eithafion bywyd roc caled.

Dyddiau cynnar
--------------

Ganwyd yn Stoke-on-Trent, ond symudodd ei deulu i fyw ym Menllech ar Ynys Môn ac fe gafodd y llysenw Lemmy pan oedd yn Ysgol Syr Thomas Jones, Amlwch.

*"Funnily enough, being the only English kid among 700 Welsh ones didn't make for the happiest time, but it was interesting from an anthropological point of view"*, meddai mewn cyfweliad blynyddoedd wedyn.

Erbyn iddo adael yr ysgol roedd ei deulu wedi symud i fyw yng Nghonwy a gweithiodd yn ffactri Hotpoint yng Nghyffordd Llandudno cyn iddo dro at chwarae roc a rôl.

Hawkwind a Motörhead
--------------------

Chwaraeodd mewn nifer o fandiau fel *Rainmaker's*, *Motown Sect*, *Rockin' Vickers*, ac *Opal Butterfly* yn perfformio mewn gigs bach trwy ogledd Lloegr.

Bu'n *roadie* i Jimi Hendrix ar un o'i deithiau cynnar o Brydain.

Ym 1971 ymunodd â Hawkwind yn chwarae bâs ac yn canu o bryd i'w gilydd, yn cynnwys ar eu llwyddiant mwyaf y gân *Silver Machine* ym 1972. Ym 1975 fe'i arestiwyd yng Nghanada am fod â cociane ond pan ddarganfuwyd yr heddlu mai speed (anffetamin) oedd y cyffur fe'i rhyddhawyd. Serch hynny fe'i daflwyd o Hawkwind.

Lemmy, a'i steil canu clasurol gyda'r meicroffon yn uchel *"fel nad oedd rhaid edrych ar y gynulleidfa"* meddaiFfurfiodd Lemmy band newydd o'r enw *Bastard* ond pan berswadiodd nad oedd byth siawns i fand o'r enw cael eu chwarae ar radio neu ymddangos ar deledu newidiwyd yr enw i Motörhead ar ôl teitl cân Hawkwind am ddefnyddwyr speed.

Roedd Lemmy yn benderfynol i'r sŵn y band newydd fod yn fwy syml gan ddychwelyd at elfennau craidd cerddoriaeth roc ac i fod yn gyflym, uchel ac ymosodol.

Wedi i aelodaeth Motörhead newid nifer o weithiau, dechreuodd y band cael llwyddiant fel triawd gyda'r gitarydd "Fast" Eddie Clarke and drymiwr Phil "Philthy Animal" Taylor a Lemmy ar gitâr fâs a chanu.

Yn y 1970au roedd eu caneuon egnïol, syml yn aml yn cael eu hystyried yn nes at Punk Rock na llawer o grwpiau roc trwm y cyfnod a oedd wedi datblygu dull o chwarae cymhleth a gor-hunanbwysig.

Daeth caneuon fel *Overkill*, *Bomber*, *Ace of Spades*, a *No Life 'Til Hammersmith* yn llwyddiannau mawrion ac enillodd Motörhead dilyniant enfawr trwy'r byd. Dywedir i werthiant cyrsiau T Motörhead (gyda logo'r band mewn ffont gothig a ddau ddot ar ben yr ail 'o') fod cymaint â'u recordiau.

Bu Motörhead yn ddylanwad ar gystadlaethau canlynol o fandiau a genres fel Thrash/Death Metal.

Er gwaethaf blynyddoedd o fywyd ar y ffordd a'i ddefnydd helaeth o gyffuriau llwyddodd Lemmy i fyw i 70 mlwydd oed gyda meddwl eglur.

Ymwelodd Lemmy â Chynulliad Cymru yn 2005 i ddweud wrth y gwleidyddion nad oedd eu polisïau cyffuriau yn gweithio.

Bu farw o ganser ar 28 Rhagfyr 2015. Roedd newyddion ei farwolaeth yn un o brif benawdau'r newyddion a thalwyd teyrngedau lu iddo gan nifer fawr o gerddorion a beirniad. Lansiwyd deiseb yn galw ar Lywodraeth Cymru newid Pont Britannia, Ynys Môn i *Pont Lemmy* fel anrhydedd iddo.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑
2. ↑  Bevan, Nathan. "Classic interview: Lemmy – 'Never go camping with a one armed man'". Wales Online. Retrieved 13 November 2015.
3. ↑  Clerk, Carol (2004). The Saga of Hawkwind. Omnibus Press, c2004. p. 546. ISBN 1-84449-101-3.
4. 1 2  "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-11-25. Cyrchwyd 2015-12-31.
5. ↑
6. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 61747042
* LCCN: nr2002027623
* ISNI: 0000 0001 0907 8443
* GND: 124926398
* SELIBR: 246594
* SUDOC: 084050020
* BNF: cb14037054z (data)
* BIBSYS: 4105189
* NKC: xx0051388
* BNE: XX1619119
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |