recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Luigi Comencini yw ***Il Compagno Don Camillo*** a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal, Ffrainc a'r Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Cineriz. Lleolwyd y stori yn yr Eidal a'r Undeb Sofietaidd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a Saesneg a hynny gan Giovannino Guareschi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alessandro Cicognini. Dosbarthwyd y ffilm gan Cineriz.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fernandel, Paul Müller, Marco Tulli, Graziella Granata, Gino Cervi, Leda Gloria, Gianni Garko, Saro Urzì, Jacques Herlin, Silla Bettini, Armando Migliari, Ettore Geri, Marina Morgan, Rosemarie Lindt, Tania Béryl ac Aldo Vasco. Mae'r ffilm *Il Compagno Don Camillo* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Good, the Bad and the Ugly* sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Armando Nannuzzi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nino Baragli sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luigi Comencini ar 8 Mehefin 1916 yn Salò a bu farw yn Rhufain ar 12 Ionawr 1977. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Polytechnig Milan.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal
 * Urdd Anrhydedd Gweriniaeth yr Eidal
 * Gwobr y Llew Aur am Gyflawniadau Gydol Oes

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luigi Comencini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Heidi* |  | Y Swistir | Almaeneg | 1952-01-01 |
| Il Compagno Don Camillo |  | Ffraincyr Almaenyr Eidal | EidalegSaesneg | 1966-01-01 |
| La Bugiarda |  | Ffraincyr Eidal | Eidaleg | 1965-01-01 |
| La Donna Della Domenica |  | yr EidalFfrainc | Eidaleg | 1975-12-16 |
| La Finestra Sul Luna Park |  | yr EidalFfrainc | Eidaleg | 1957-01-01 |
| La Ragazza Di Bube |  | yr EidalFfrainc | Eidaleg | 1963-01-01 |
| La Tratta Delle Bianche |  | yr Eidal | Eidaleg | 1952-01-01 |
| *Le avventure di Pinocchio* |  | yr EidalFfrainc | Eidaleg | 1972-04-08 |
| Lo Scopone Scientifico |  | yr Eidal | Eidaleg | 1972-01-01 |
| Marcellino Pane E Vino |  | FfraincSbaenyr Eidal | Eidaleg | 1991-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Prifysgol Wrecsam (Prifysgol Glyndŵr gynt), lleoliad Neuadd William Aston
Jimmy Carr a berfformiodd yn Neuadd William Aston
**Neuadd William Aston** hefyd **Theatr William Aston** (Saesneg: *William Aston Hall*) yw lleoliad theatr a chyngherddau mwyaf dinas Wrecsam gyda lle i hyd at 880 (1200 yn sefyll).

Wedi’i lleoli ar gyrion canol tref Wrecsam ar gampws Prifysgol Wrecsam, Prifysgol Glyndŵr, Ffordd yr Wyddgrug, Wrecsam, LL11 2AF.

Perfformwyr
-----------

Mae Neuadd William Aston croesawu rhai o’r enwau mwyaf ym myd comedi (gan gynnwys yn Gymraeg perfformiadwyr megis taith Nadolig 2023 Cabarela ac yn Saesneg Kevin Bridges, Alan Davies a Jimmy Carr), cerddoriaeth (gan gynnwys Feeder a The Levellers) yn ogystal â ballet, dawns, sgyrsiau a sioeau. Mae hefyd gartref i Gerddorfa Symffoni Wrecsam a sefydlwyd yn 1969 gan Bryn Williams fel y 'Clwydian Ensemble'.

Hanes
-----

Mae’r neuadd wedi’i henwi ar ôl un o drigolion enwog Wrecsam, William Aston CBE (1869-1962), gŵr busnes o fri a gwleidydd lleol a chwaraeodd ran allweddol yn natblygiad Wrecsam fel tref ac fel canolfan dysg.

Yn 2022 daeth Theatr Clwyd a Phrifysgol Wrecsam (a alwyd yn Brifysgol Glyndŵr ar y pryd) at ei gilydd mewn partneriaeth i achub dyfodol Neuadd William Aston. Eu bwriad oedd diogelu’r lleoliad celfyddydol hanfodol hwn fel ased cymunedol, gan sicrhau bod pobl Wrecsam a Gogledd Cymru fynediad i adloniant byw.

Mae Theatr Clwyd bellach yn gweithredu’r lleoliad – o’r bariau a gwerthiant y tocynnau, i raglennu a llogi.

Dolenni allannol
----------------

* Gwefan swyddogol Neuadd William Aston
* @WilliamAstonHall ar Facebook
* @WilliamAstonWXM cyfrif Twitter

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  "Amdanom Ni". gwefan Neuadd William Aston. Cyrchwyd 15 Mawrth 2024.
2. ↑  "Pwy sy'n Dwad?". Tudalen Facebook Cabarela. 28 Medi 2023.
3. ↑  "WSO History". Gwefan Cerddorfa Symffoni Wrecsam. Cyrchwyd 15 Mawrth 2024.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Preblyn coed adeinwinau** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod coed adeinwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Stachyris erythroptera***; yr enw Saesneg arno yw *Chestnut-winged tree babbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. erythroptera*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r preblyn coed adeinwinau yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Corbreblyn brown | Macronus striaticeps |  |
|
| Corbreblyn cefndaen | Macronus ptilosus |  |
|
| Corbreblyn wyneblwyd | Mixornis kelleyi |  |
|
| Preblyn torwinau | Dumetia hyperythra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Preblyn coed adeinwinau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Luigi Comencini yw ***Infanzia, Vocazione E Prime Esperienze Di Giacomo Casanova, Veneziano*** a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Fenis ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Luigi Comencini a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Fiorenzo Carpi. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Senta Berger, Tina Aumont, Maria Grazia Buccella, Cristina Comencini, Clara Colosimo, Linda Sini, Silvia Dionisio, Leonard Whiting, Mario Scaccia, Lionel Stander, Gigi Reder, Wilfrid Brambell, Ennio Balbo, Umberto Raho, Jacques Herlin, Sara Franchetti, Carlo Russo, Evi Maltagliati, Gino Santercole, Ida Meda, Isabella Savona, Liana Del Balzo, Loredana Martinez, Patrizia De Clara, Raoul Grassilli a Sofia Dionisio. Mae'r ffilm *Infanzia, Vocazione E Prime Esperienze Di Giacomo Casanova, Veneziano* yn 123 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Midnight Cowboy* sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Aiace Parolin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nino Baragli sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luigi Comencini ar 8 Mehefin 1916 yn Salò a bu farw yn Rhufain ar 12 Ionawr 1977. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Polytechnig Milan.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal
 * Urdd Anrhydedd Gweriniaeth yr Eidal
 * Gwobr y Llew Aur am Gyflawniadau Gydol Oes

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luigi Comencini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Heidi* |  | Y Swistir | 1952-01-01 |
| Il Compagno Don Camillo |  | Ffraincyr Almaenyr Eidal | 1966-01-01 |
| La Bugiarda |  | Ffraincyr Eidal | 1965-01-01 |
| La Donna Della Domenica |  | yr EidalFfrainc | 1975-12-16 |
| La Finestra Sul Luna Park |  | yr EidalFfrainc | 1957-01-01 |
| La Ragazza Di Bube |  | yr EidalFfrainc | 1963-01-01 |
| La Tratta Delle Bianche |  | yr Eidal | 1952-01-01 |
| *Le avventure di Pinocchio* |  | yr EidalFfrainc | 1972-04-08 |
| Lo Scopone Scientifico |  | yr Eidal | 1972-01-01 |
| Marcellino Pane E Vino |  | FfraincSbaenyr Eidal | 1991-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn gyddfgoch Brasil** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod gyddfgoch Brasil) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Clytolaema rubricauda***; yr enw Saesneg arno yw *Brazilian ruby*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. rubricauda*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r sïedn gyddfgoch Brasil yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn gyddfgoch Brasil** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Luigi Comencini yw ***La Bugiarda*** a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal a Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Rhufain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan José Gutiérrez Maesso a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Benedetto Ghiglia. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw José Calvo, Catherine Spaak, Riccardo Cucciolla, Enrico Maria Salerno, Nando Angelini, Janine Reynaud, Marc Michel, Didi Perego a Mario De Simone. Mae'r ffilm *La Bugiarda* yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Sound of Music* sef ffilm fiwsical rhamantus gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Armando Nannuzzi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nino Baragli sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luigi Comencini ar 8 Mehefin 1916 yn Salò a bu farw yn Rhufain ar 12 Ionawr 1977. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Polytechnig Milan.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal
 * Urdd Anrhydedd Gweriniaeth yr Eidal
 * Gwobr y Llew Aur am Gyflawniadau Gydol Oes

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luigi Comencini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Heidi* |  | Y Swistir | 1952-01-01 |
| Il Compagno Don Camillo |  | Ffraincyr Almaenyr Eidal | 1966-01-01 |
| La Bugiarda |  | Ffraincyr Eidal | 1965-01-01 |
| La Donna Della Domenica |  | yr EidalFfrainc | 1975-12-16 |
| La Finestra Sul Luna Park |  | yr EidalFfrainc | 1957-01-01 |
| La Ragazza Di Bube |  | yr EidalFfrainc | 1963-01-01 |
| La Tratta Delle Bianche |  | yr Eidal | 1952-01-01 |
| *Le avventure di Pinocchio* |  | yr EidalFfrainc | 1972-04-08 |
| Lo Scopone Scientifico |  | yr Eidal | 1972-01-01 |
| Marcellino Pane E Vino |  | FfraincSbaenyr Eidal | 1991-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Luigi Comencini yw ***La Donna Della Domenica*** a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd gan Roberto Infascelli yn yr Eidal a Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Torino. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Agenore Incrocci a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ennio Morricone. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan 20th Century Fox.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marcello Mastroianni, Jean-Louis Trintignant, Jacqueline Bisset, Claudio Gora, Pino Caruso, Giuseppe Anatrelli, Clara Bindi, Omero Antonutti, Tina Lattanzi, Ennio Antonelli, Gigi Ballista, Antonino Faà di Bruno, Aldo Reggiani, Antonio Orlando, Franco Nebbia, Lina Volonghi, Maria Teresa Albani, Mario Ferrero, Massimo Giuliani, Mauro Vestri a Gil Cagné. Mae'r ffilm *La Donna Della Domenica* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *One Flew Over the Cuckoo's Nest* sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Luciano Tovoli oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Antonio Siciliano sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *The Sunday Woman*, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Fruttero & Lucentini a gyhoeddwyd yn 1972.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luigi Comencini ar 8 Mehefin 1916 yn Salò a bu farw yn Rhufain ar 12 Ionawr 1977. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Polytechnig Milan.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal
 * Urdd Anrhydedd Gweriniaeth yr Eidal
 * Gwobr y Llew Aur am Gyflawniadau Gydol Oes

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luigi Comencini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Heidi* |  | Y Swistir | 1952-01-01 |
| Il Compagno Don Camillo |  | Ffraincyr Almaenyr Eidal | 1966-01-01 |
| La Bugiarda |  | Ffraincyr Eidal | 1965-01-01 |
| La Donna Della Domenica |  | yr EidalFfrainc | 1975-12-16 |
| La Finestra Sul Luna Park |  | yr EidalFfrainc | 1957-01-01 |
| La Ragazza Di Bube |  | yr EidalFfrainc | 1963-01-01 |
| La Tratta Delle Bianche |  | yr Eidal | 1952-01-01 |
| *Le avventure di Pinocchio* |  | yr EidalFfrainc | 1972-04-08 |
| Lo Scopone Scientifico |  | yr Eidal | 1972-01-01 |
| Marcellino Pane E Vino |  | FfraincSbaenyr Eidal | 1991-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 8 Mai 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. .. . .
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Mai 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Iwhina torchwyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: iwhinaod torchwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Yuhina diademata***; yr enw Saesneg arno yw *White-collared yuhina*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *Y. diademata*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r iwhina torchwyn yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Corbreblyn brown | Macronus striaticeps |  |
|
| Corbreblyn cefndaen | Macronus ptilosus |  |
|
| Corbreblyn wyneblwyd | Mixornis kelleyi |  |
|
| Preblyn torwinau | Dumetia hyperythra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Iwhina torchwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Friedrich Moser yw ***A Good American*** a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Friedrich Moser. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Thomas Andrews Drake, Jesselyn Radack, William Edward Binney, Diane Roark, Ed Loomis a J.Kirk Wiebe. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantastic Beasts and Where to Find Them* sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Friedrich Moser oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Friedrich Moser ar 7 Rhagfyr 1969 yn Gmunden. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Salzburg.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 82% (Rotten Tomatoes)
* 7.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Cafodd ei henwebu am y gwobrau canlynol: IFFR audience award.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Friedrich Moser nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Good American |  | Awstria | Saesneg | 2016-11-03 |
| *How To Build A Truth Engine* |  | Awstria | AlmaenegSaesneg | 2024-03-09 |
| The Brussels Business |  | Gwlad BelgAwstria | Saesneg | 2012-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "A Good American". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Ffilm ddrama a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Jocelyn Moorhouse yw ***How to Make An American Quilt*** a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd gan Sarah Pillsbury yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Amblin Entertainment. Lleolwyd y stori yn Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jane Anderson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Thomas Newman. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Maya Angelou, Kate Capshaw, Winona Ryder, Jean Simmons, Anne Bancroft, Ellen Burstyn, Holland Taylor, Samantha Mathis, Lois Smith, Johnathon Schaech, Kate Nelligan, Melinda Dillon, Adam Baldwin, Richard Jenkins, Rip Torn, Dermot Mulroney, David Williams, Joanna Going, Tamala Jones, Esther Rolle, Jared Leto, Loren Dean, Alfre Woodard, Alicia Goranson, Mykelti Williamson, Tim Guinee, Claire Danes, Will Estes, Derrick O'Connor, Ari Meyers a Denis Arndt. Mae'r ffilm *How to Make An American Quilt* yn 112 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Braveheart* sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Janusz Kamiński oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jill Bilcock sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jocelyn Moorhouse ar 4 Medi 1960 ym Melbourne. Derbyniodd ei addysg yn Australian Film Television and Radio School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Sutherland

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 63% (Rotten Tomatoes)
* 6/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jocelyn Moorhouse nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Thousand Acres |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1997-01-01 |
| How to Make An American Quilt |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1995-10-06 |
| Proof |  | Awstralia | Saesneg | 1991-01-01 |
| *Stateless* |  | Awstralia | Saesneg | 2020-03-01 |
| The Dressmaker |  | Awstralia | Saesneg | 2015-01-01 |
| *The Fabulous Four* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2024-07-26 |
| *The Siege Of Barton's Bathroom* |  | Awstralia |  | 1986-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 4 Mawrth 2018.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
3. 1 2  "How to Make an American Quilt". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Santes o'r 7g a gofnodir ei hanes yn y traethodyn achyddol *Bonedd y Saint* yw **Marchell, merch Tangwystl neu Hawystl Gloff** oedd yn un o 24 o Ferched Brychan Brycheiniog. Ei thad oedd Tydanwedd ap Amlawdd Wledig a bu ganddi pedwar brawd, Teyrnog, Deifr, Tyfrydiog a Tudur. Cyfeirir  ati fel arfer fel **Marchell o'r Eglwys Wen** a Ladineiddiwyd yn ***Marcella***. Magwyd hi a'i brodyr yn y clas ym Mangor-is-y Coed. Pan ymosododd y Sacsoniaid ar y clas yn 604 llwyddodd y teulu i dihangu i Ddyfryn Clwyd.

Sefydlodd Llanfarchell (neu'r 'Eglwys Wen' yn lleol), Dinbych ganddi; yn agos at dau o'i brodyr, Teyrnog yn Llandyrnog a Deifr ym Modfari. Sefydlodd eglwys o'r un enw yn Llanrwst a chysegrwyd eglwys Marchell ym Marchwieil ger Wrecsam iddi. Yn eglwys Llandyrnog mae ffenestr lliw o'r 15g sydd yn dulunio Marchell gyda'i brawd Teyrnog a Gwenffrewi, Frideswide a Catrin o Alecsandria

Eglwys Llanfarchell, Dinbych a enwyd ar ei hôl.
Dallwyd ei gwylmabsant ar y 5ed o Fedi. Ni dylid ei chymysgu gyda'i hen nain Marchell o Dalgarth neu gyda'i wyres Marchell o Ystrad Marchell, (cwmw) ym Mhowys Wenwynwyn) a priododd Gwirin Farfdrwch, pennaeth Meirionnydd.

Eglwys Llanfarchell
-------------------

Mae'r eglwys yn ffinio gydag Afon Clwyd, oddeutu 1 km i'r dwyrain o dref Dinbych, i gyfeiriad Bryniau Clwyd, ar lawr gwastad Dyffryn Clwyd. Yn 1254 cyfeirir ati fel *L(l)annvarcell*. Yn wreiddiol, Llanfarchell oedd prif eglwys, sef eglwys y plwyf yng nghanol pentref. Pan adeiladodd Castell Ddinbych yn y 13g, adeiladwyd tai newydd yn ymyl y castell, cyn codi eglwysi eraill yn y dref ac yn raddol gadewyd yr eglwys yn sefyll ar ei phen ei hun. Yn ôl rhai, dyma un o'r eglwysi plwyf mwyaf urddasol o'r Oesoedd Canol cynnar, ac fel llawer o eglwysi Dyffryn Clwyd mae ganddi ddau gorff. Ceir ffenestri lliw hefyd o'r Canol Oesoedd a chofebau i fawrion Sir Ddinbych gan gynnwys Humphrey Llwyd (m.1568) a Richard Myddelton (m.1575). Roedd yma ar un adeg ffynnon sanctaidd a phoblogaidd iawn, sydd bellach o dan cylchdro'r ffyrdd, ar y ffordd i Ruthun. Cyfeiriodd Edward Llwyd at ffynnon Marchell yn ymyl yr eglwys yn 1699.

Gweler hefyd
------------

Dylid darllen yr erthygl hon ynghyd-destun "Santesau Celtaidd 388-680"

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Jones, TT. 1977, The daughters of Brychan, Brycheiniog Cyf.XVII
2. ↑  Breverton, T.D. 2000, The Book of Welsh Saints Glyndwr Publishing
3. ↑  Adroddiad gan CPAT cpat.org.uk; adalwyd 28 Mawrth 2017.
4. ↑  medieval-wales.com; Archifwyd 2017-03-25 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 28 Mawrth 2017.
Ffilm du am drosedd gan y cyfarwyddwr Jean Negulesco yw ***Nobody Lives Forever*** a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd gan Robert Buckner yn Unol Daleithiau America Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan W. R. Burnett a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Adolph Deutsch.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Walter Brennan, Geraldine Fitzgerald, Faye Emerson a John Garfield. Mae'r ffilm *Nobody Lives Forever* yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Yearling* ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Arthur Edeson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jean Negulesco ar 26 Chwefror 1900 yn Craiova a bu farw ym Marbella ar 28 Mai 2016. Derbyniodd ei addysg yn Carol I National College.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jean Negulesco nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Boy On a Dolphin |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1957-01-01 |
| *Cavalcade of Dance* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| *Daddy Long Legs* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1955-01-01 |
| How to Marry a Millionaire |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1953-01-01 |
| Jessica |  | yr EidalFfrainc | Saesneg | 1962-01-01 |
| *Road House* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-01-01 |
| The Mudlark |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1950-01-01 |
| The Pleasure Seekers |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1964-01-01 |
| Three Came Home |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| *Titanic* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1953-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
Past Tahini

Past yw **tahini** neu **tahina** (Arabeg: طحينية; Hebraeg: טחינה; Ffarsi: ارده, **ardeh**), Twrceg: tahini) wedi'i wneud o hadau sesame wedi eu malu (a elwir hefyd yn sesame) a ddefnyddir fel cynhwysyn mewn amryw o seigiau o'r Dwyrain Canol.

Etymoleg
--------

jar o Tahini
Daw'r gair tahini o'r Arabeg: طحينة‎ [tˤaħiːna], neu'n fyw cywir, ṭaḥīniyya طحينية, sy'n dod o'r gwraidd ط ح ن Ṭ-Ḥ-N a geir yn y ferf طحن ṭaḥana sy'n golygu "melino" (to grind yn Saesneg), yr un gwraidd â'r gair طحين [tˤaħiːn], "blawd" mewn rhai tafodieithoedd Arabeg.

Saws tahini
-----------

Mae saws Tahini yn cynnwys:

Past Tahini a wneir o hadau sesame (gorau oll wedi'u rhostio) wedi'u melino, ychwanegu hylif (dŵr, olew hadau neu olew olewydd) a phinsiad o halen
Gewin garlleg, wedi'i falu
Halen
Sudd lemwn
Persli, wedi'i dorri'n fân (dewisol)

Defnydd
-------

Mae tahini yn elfen ddewisol wrth wneud hwmws a *baba ganush* (wylys wedi stwnsio). Gellir ei daenu hefyd ar fara (yn bennaf mewn bara pita). Gellir hefyd ei wneud yn fwy hylifog gyda sudd lemwn a dŵr (a garlleg o ddewis) i greu saws sy'n cyd-fynd llawer o brydau fel cig troell, megis cebab, troell-rhost fel siawarma, ffalaffel, salad, ac ati

* Israel, caiff tahini ei ychwanegu fel saws ar fwydydd a byr-brydau Israeli (a'r Dwyrain Canol) megis ffelaffel, sabich, a schwg.
* Twrci, caiff tahini ei chymysgu â *pekmez* (math o surop) a'i fwyta fel rhan o frecwast yn y gaeaf.
* Yn y Balcan a'r Dwyrain Canol, Tahini yw prif gynwysyn halfa (*halva*).

Gwybodaeth maeth
----------------

Mae tahini yn gyfoethog iawn mewn fitaminau yn enwedig Fitamin B1, Fitamin B2 a Fitamin B6 ac mae'n cynnwys llawer o galsiwm ac haearn. Mae felly yn fwyd a chynhwysyn poblogaidd gan lyseiwyr a figaniaid. Caiff hefyd ei werthu fel taenyn bwyd amgen i menyn cnau mwnci mewn siopau bwyd iach neu llyseiol, yn ogystal â siopau bwyd Twrcaidd ac Arabaidd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Ghillie Basan, Jonathan Basan (2006), *The Middle Eastern Kitchen: A Book of Essential Ingredients with Over 150 Authentic Recipes*, p.146, Hippocrene Books
2. ↑  Ghillie Basan, Jonathan Basan (2006), *The Middle Eastern Kitchen: A Book of Essential Ingredients with Over 150 Authentic Recipes, p.146*, Hippocrene Books

Dolenni allanol
---------------

* Fideo rysait cynhyrchu tahini cartref (Saesneg)
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Crëyr du** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: crehyrod duon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Egretta ardesiaca***; yr enw Saesneg arno yw *Black heron*. Mae'n perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: *Ardeidae*) sydd yn urdd y *Ciconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. ardesiaca*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r crëyr du yn perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: *Ardeidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Crëyr agami | Agamia agami |  |
|
| Crëyr capanog | Pilherodius pileatus |  |
|
| Crëyr chwibanog | Syrigma sibilatrix |  |
|
| Crëyr gylfinbraff | Cochlearius cochlearius |  |
|
| Crëyr pyllau India | Ardeola grayii |  |
|
| Crëyr pyllau Jafa | Ardeola speciosa |  |
|
| Crëyr rhesog cribwyn | Tigriornis leucolopha |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Egretta ardesiaca*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Crëyr du** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm arswyd a ffilm efo fflashbacs gan y cyfarwyddwr Maurice Tourneur yw ***La Main Du Diable*** a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc; y cwmni cynhyrchu oedd Continental Films. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Jean-Paul Le Chanois a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roger Dumas. Dosbarthwyd y ffilm gan Continental Films.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pierre Fresnay, Gabrielle Dorziat, Noël Roquevert, Marcelle Monthil, Josseline Gaël, Henri Vilbert, Georges Chamarat, Albert Malbert, André Bacqué, André Gabriello, Antoine Balpêtré, Charles Vissières, Clary Monthal, Colette Régis, Jean Despeaux, Gabrielle Fontan, Garzoni, Georges Douking, Georges Vitray, Guillaume de Sax, Jean Coquelin, Jean Davy, Louis Salou, Marcelle Rexiane, Pierre Larquey, Pierre Palau, René Blancard, Renée Thorel, Robert Vattier, Roger Vincent ac André Varennes. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Life and Death of Colonel Blimp* sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Armand Henri Julien Thirard oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Christian Gaudin sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Maurice Tourneur ar 2 Chwefror 1876 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 11 Gorffennaf 1942. Derbyniodd ei addysg yn Lycée Condorcet.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Maurice Tourneur nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Accused* |  | Ffrainc | 1930-01-01 |
| *After Love* |  | Ffrainc | 1948-01-01 |
| Avec Le Sourire |  | Ffrainc | 1936-01-01 |
| Cécile Est Morte |  | Ffrainc | 1944-01-01 |
| *In the Name of the Law* |  | Ffrainc | 1932-01-01 |
| *The Last of the Mohicans* |  | Unol Daleithiau America | 1920-10-28 |
| The Mysterious Island |  | Unol Daleithiau America | 1929-01-01 |
| The Poor Little Rich Girl |  | Unol Daleithiau America | 1917-01-01 |
| *The Two Orphans* |  | Ffrainc | 1933-01-01 |
| *While Paris Sleeps* |  | Unol Daleithiau America | 1923-01-21 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Awdures a rhydd-feddylwraig oedd **Zonia Margarita Bowen** (née **North**; 23 Ebrill 1926 – 18 Mawrth 2024). Sefydlodd y mudiad Merched y Wawr yn 1967, gyda chymorth Sylwen Davies a chriw o ferched Sefydliad y Merched o'r Parc, y Bala. Er bod y rhan fwyaf o ddigwyddiadau Sefydliad y Merched ar y pryd yn yr ardaloedd yma yn digwydd trwy gyfrwng y Gymraeg nid oedd y sefydliad yn cydnabod y Gymraeg yn eu dogfennau ysgrifenedig a'u nwyddau.

Bywgraffiad
-----------

Ganed Bowen yn Ormesby St. Margaret, Norfolk, Lloegr. Astudiodd Ffrangeg ym Mhrifysgol Bangor ac yno dechreuodd ddysgu Cymraeg. Cred bod "pob duw a phob crefydd yn ffrwyth dychymyg"; geilw ei hun yn 'rhydd-feddylwraig' (*free-thinker*) yn ogystal ag 'anffyddwraig' neu 'ddyneiddwraig'. Bu'n briod â'r Prifardd Geraint Bowen (1915–2011). Roedd ei gŵr yn Archdderwydd o 1978–1981 ac ef awgrymodd yr enw i Fudiad Merched y Wawr.

Cafodd ei magu yn Heckmondwike, Swydd Efrog, a bu'n byw am flynyddoedd ger Llyn Mwyngil, cyn symud i fyw yng Nghaeathro ger Caernarfon. Yn 2015 cyhoeddodd hunangofiant, lle mae hi'n sôn am sefydlu Merched y Wawr, a pham yr ymddiswyddodd fel Llywydd wedi deng mlynedd fel swyddog o'r mudiad. Dywedodd wrth ei sefydlu na ddylai'r mudiad fod ag unrhyw gysylltiad â chrefydd na gwleidyddiaeth "ond ei fod ar agor i bawb, ar yr un termau" a derbyniwyd hynny gan aelodau'r Cyngor Cenedlaethol. Disgrifiwyd y mudiad o'r cychwyn fel 'mudiad seciwlar'. Roedd hefyd yn weithgar gyda mudiad Dyneiddwyr Cymru.

Teulu
-----

Ganwyd pedwar o blant i Zonia a Geraint sef Rhys, Nia, Siân a Steffan. Ffurfiodd tri o'i hwyrion Y Bandana, prif grwp roc Y Selar yn 2017 ac mae cerddoriaeth yn gryf yng ngwaed y teulu gan bod Gwilym Bowen Rhys hefyd mewn grŵp gwerin poblogaidd o'r enw Plu gyda'i chwiorydd Elan a Marged.

Bu farw yn 97 mlwydd oed ym Mawrth 2024.

Llyfryddiaeth
-------------

Ymhlith ei llyfrau y mae:

* *Dy bobl di fydd fy mhobl i*; Gwasg y Lolfa, 2015 - hunangofiant Zonia Bowen
* *Traed ar y ddaear*; CAA, 1995
* *Yec'hed Mat - Iechyd Da!* Cyhoeddwyd gan Gwasg y Lolfa, Rhagfyr 1980
* *Y dyddiau cynnar*; Llyfrau'r Faner, ar ran Merched y Wawr, 1977
* *Llydaweg i'r Cymro*; Llyfrau'r Faner, 1977
* *Merched y Wawr*; Llyfrau'r Faner, ar ran Merched y Wawr, 1977

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Sefydlydd Merched y Wawr Zonia Bowen wedi marw". *newyddion.s4c.cymru*. 2024-03-18. Cyrchwyd 2024-03-18.
2. 1 2 3  *Dy bobl di fydd fy mhobl i*; Gwasg y Lolfa, 2015 - hunangofiant Zonia Bowen
3. ↑  Gwefan Cymru Fyw, y BBC; adalwyd 5 Chwefror 2015

Dolenni allanol
---------------

* Llyfrgell Genedlaethol Cymru:Papurau Zonia M. Bowen (Merched y Wawr) ar wefan Archif Cymru

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 30791561
* LCCN: n78011758
* ISNI: 0000 0000 2464 0177
* SUDOC: 123047382

 |
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Charles Band yw ***Blood Dolls*** a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Charles Band. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Phil Fondacaro, Persia White, Nicholas Worth a Jodie Fisher. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Matrix* sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Charles Band ar 27 Rhagfyr 1951 yn Los Angeles. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1973 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Charles Band nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Blood Dolls |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1999-01-01 |
| Bong Drwg: Uchel 5 |  |  |  | 2016-04-20 |
| Evil Bong |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2006-01-01 |
| Parasite |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1982-01-01 |
| Prehysteria! |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1993-01-01 |
| *Puppet Master* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1989-01-01 |
| Puppet Master X: Axis Rising |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2012-01-01 |
| Puppet Master: The Legacy |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2004-01-01 |
| The Dungeonmaster |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1985-01-01 |
| Trancers |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1984-11-07 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 14 Ebrill 2016.
Biocemegydd o Bwyliad oedd **Kazimierz Funk** neu **Casimir Funk** yn Saesneg (23 Chwefror 1884 – 19 Tachwedd 1967) oedd un o'r gwyddonwyr cyntaf i ddatblygu'r cysyniad o fitaminau; y termau a ddefnyddiodd ef oedd "vital amines" a "vitamines". Honna'r 'Gorllewin' yn aml mai ef oedd y cyntaf.

Yn 1910 roedd y gwyddonydd Umetaro Suzuki o Japan wedi llwyddo i elldynnu hylif llawn maetholion allan o uwd reis gan ei alw'n "asid aberig", ond ni soniwyd fod ei ddarganfyddiad yn newydd sbon pan gyfieithwyd ei waith i'r Almaeneg. Yn 1935 sylweddolwyd mai'r fitamin thiamin oedd ei ddarganfyddiad mewn gwirionedd.

Wedi darllen gwaith yr Iseldirwr Christiaan Eijkman, a soniodd pobl a oedd yn bwyta reis brown yn llai tebygol o gael beri-beri na phobl a oedd yn bwyta reis wedi'i falu'n uwd, aeth ati i geisio darganfod pam. Llwyddodd yn 1912 i wneud hynny a gan fod y grŵp hwnnw'n cynnwys amin, galwodd y maetholion hyn yn "fitamin" (ond a ail-enwyd yn ddiweddarach yn "fitamin B3" (niacin); credodd ef ei hun ei fod wedi darganfod thiamin (vitamin B1) gan ei ddisgrifio fel "ffactor gwrth-beri-beri". Gwnaeth y ddamcaniaeth y gellid gwella afiechydon eraill megis y llechau (*rickets*), pelagra, y clefyd seliag a'r clefri poeth (neu 'sgyrfi') drwy gymryd fiteminau.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Casimir Funk: A Biographical Sketch. *Journal of Nutrition*. Adalwyd ar 30 Gorffennaf 2014.
2. ↑
3. ↑  *Just The Facts: Inventions & Discoveries* (School Specialty Publishing, 2005)
4. ↑  Casimir Funk, "The etiology of the deficiency diseases. Beri-beri, polyneuritis in birds, epidemic dropsy, scurvy, experimental scurvy in animals, infantile scurvy, ship beri-beri, pellagra", *Journal of State Medicine* 20 (1912):341–68

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Casimir Funk***


|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 52637392
* LCCN: n96003527
* ISNI: 0000 0000 8131 8344
* GND: 124997074
* SUDOC: 073011193
* BIBSYS: 90577520
* NKC: nlk20000090307
* BNE: XX1276997
* CiNii: DA07447510

 |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Aderyn bwn bach** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar bwn bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ixobrychus exilis***; yr enw Saesneg arno yw *Least bittern*. Mae'n perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: *Ardeidae*) sydd yn urdd y *Ciconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *I. exilis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.

Enwau yn yr ieithoedd Celtaidd
------------------------------

Dyma enw'r aderyn hwn yn rhai o'r ieithoedd Celtaidd eraill:

* Gwyddeleg: Bonnán seang
* Llydaweg: Bongorz bihan Amerika

Teulu
-----

Mae'r aderyn bwn bach yn perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: *Ardeidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Crëyr agami | Agamia agami |  |
|
| Crëyr capanog | Pilherodius pileatus |  |
|
| Crëyr chwibanog | Syrigma sibilatrix |  |
|
| Crëyr gylfinbraff | Cochlearius cochlearius |  |
|
| Crëyr pyllau India | Ardeola grayii |  |
|
| Crëyr pyllau Jafa | Ardeola speciosa |  |
|
| Crëyr rhesog cribwyn | Tigriornis leucolopha |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Aderyn bwn bach** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Robert Florey yw ***Don't Bet On Blondes*** a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Boyce DeGaw. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Errol Flynn, Guy Kibbee, Warren William, William Gargan, Walter Byron, Claire Dodd, Hobart Cavanaugh, Grace Hayle, Vince Barnett, Mary Treen ac André Cheron. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Mutiny on the Bounty* sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
William Rees oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Thomas Richards sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Florey ar 14 Medi 1900 ym Mharis a bu farw yn Santa Monica ar 2 Gorffennaf 1917. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Lleng Anrhydedd

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Robert Florey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Bedside* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-27 |
| El profesor de mi mujer |  | Ffraincyr AlmaenSbaen | Sbaeneg | 1930-10-31 |
| *Face Value* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1927-08-01 |
| *Love Songs* |  | Ffraincyr Almaen | Ffrangeg | 1930-01-01 |
| Murders in The Rue Morgue |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| *One Hour of Love* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1927-01-15 |
| Tarzan and The Mermaids |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-01-01 |
| *The Cocoanuts* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1929-01-01 |
| *The Firing Squad* |  |  |  |  |
| *The Romantic Age* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown valueSaesneg | 1927-06-05 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Drama-gomedi ar ffilm gan y cyfarwyddwr Luigi Comencini yw ***Un Ragazzo Di Calabria*** a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd gan Fulvio Lucisano yn yr Eidal a Ffrainc; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: RAI, Rai 1, Italian International Film. Lleolwyd y stori yn Calabria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Francesca Comencini. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Diego Abatantuono, Gian Maria Volonté, Thérèse Liotard, Giada Desideri a Jacques Peyrac. Mae'r ffilm *Un Ragazzo Di Calabria* yn 108 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Last Emperor* sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Franco Di Giacomo oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nino Baragli sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luigi Comencini ar 8 Mehefin 1916 yn Salò a bu farw yn Rhufain ar 12 Ionawr 1977. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Polytechnig Milan.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal
 * Urdd Anrhydedd Gweriniaeth yr Eidal
 * Gwobr y Llew Aur am Gyflawniadau Gydol Oes

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luigi Comencini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Heidi* |  | Y Swistir | Almaeneg | 1952-01-01 |
| Il Compagno Don Camillo |  | Ffraincyr Almaenyr Eidal | EidalegSaesneg | 1966-01-01 |
| La Bugiarda |  | Ffraincyr Eidal | Eidaleg | 1965-01-01 |
| La Donna Della Domenica |  | yr EidalFfrainc | Eidaleg | 1975-12-16 |
| La Finestra Sul Luna Park |  | yr EidalFfrainc | Eidaleg | 1957-01-01 |
| La Ragazza Di Bube |  | yr EidalFfrainc | Eidaleg | 1963-01-01 |
| La Tratta Delle Bianche |  | yr Eidal | Eidaleg | 1952-01-01 |
| *Le avventure di Pinocchio* |  | yr EidalFfrainc | Eidaleg | 1972-04-08 |
| Lo Scopone Scientifico |  | yr Eidal | Eidaleg | 1972-01-01 |
| Marcellino Pane E Vino |  | FfraincSbaenyr Eidal | Eidaleg | 1991-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Cecil Hepworth yw ***Sunken Rocks*** a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ernest Charles Temple Thurston. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Alma Taylor. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Shoulder Arms* sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Cecil Hepworth ar 19 Mawrth 1874 yn Bwrdeistref Llundain Lambeth a bu farw yn Greenford ar 9 Mawrth 2015.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Cecil Hepworth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Clown and Policeman* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1900-01-01 |
| *Leapfrog As Seen by the Frog* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1900-07-01 |
| *Peace with Honour* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1902-01-01 |
| *Rachel's Sin* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1911-01-01 |
| *The Comic Grimacer* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1900-01-01 |
| *The Eccentric Dancer* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1900-01-01 |
| *The Electricity Cure* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1900-11-01 |
| *The Gunpowder Plot* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1900-01-01 |
| *The Sluggard's Surprise* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1900-11-01 |
| *Topsy-Turvy Villa* |  | y Deyrnas Gyfunol | No/unknown value | 1900-11-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------