Un o gysyniad rheoli data yw **llywodraethiant data** sy'n sicrhau fod ansawdd y data yn dda drwy gydol cylch bywyd y data. Oddi fewn y pwnc ceir is-adrannau megis argaeledd y data, defnyddioldeb, cysondeb, cywirdeb a diogelwch y data ac mae hefyd yn cynnwys sefydlu prosesau i sicrhau rheolaeth data effeithiol e.e. fel atebolrwydd os yw ansawdd y data yn wael, a sicrhau y gellir defnyddio'r data drwy'r cwmni neu'r sefydliad cyfan.

Gwaith stiward y data yw sicrhau fod prosesau llywodraethiant Data yn cael eu dilyn, argymhellion yn cael eu dilyn ac awgrymu gwelliannau i'r prosesau hyn.

Trosolwg
--------

Yn grynno: mae llywodraethiant data yn cynnwys y bobl sydd ynghlwm wrth y gwaith, y prosesau a'r technoleg gwybodaeth sydd eu hangen i greu a thrin y data mewn modd cyson a chywir ar draws y fenter. Mae'n gosod sylfaen gadarn ac yn darparu ymarfer da, y strategaeth a'r strwythur angenrheidiol sydd eu hangen i sicrhau bod data'n cael ei reoli fel ased a'i drawsnewid yn wybodaeth ystyrlon. Gellir diffinio nodau ar bob lefel o'r fenter fel bod y prosesau hyn yn cael eu defnyddio. Ymhlith y nodau pwysicaf mae:

* Gwella cysondeb wrth wneud penderfyniadau
* Gostwng y posibilrwydd o ddirwyon rheolaethol
* Gwella diogelwch y data
* Gwella'r incwm a gynhyrchir a'r incwm potensial
* Dynodi atebolrwydd am ansawdd y wybodaeth
* Galluogi gwell cynllunio gan y staff sy'n goruchwylio'r gwaith
* Lleihau, neu ddileu'r angen i ail-wneud rhai prosesau heb fod eu hangen
* Gwella effeithiolrwydd y staff
* Gwella prosesau perfformiad
* Cydnabod y camau da sy'n cael eu creu.

Gwireddir y nodau hyn trwy weithredu rhaglenni (neu fentrau) llywodraethu data, gan ddefnyddio technegau Rheoli Newid.

Pan fydd cwmnïau'n dymuno neu'n cael eu gorfodi i reoli data, yna maent yn grymuso eu staff, yn sefydlu prosesau ac yn cael cymorth gan dechnoleg i wneud hyn.

Mae llywodraethiant data, felly, yn fath o reoli ansawdd er mwyn asesu, rheoli, defnyddio, gwella, monitro, cadw ac amddiffyn gwybodaeth oddi fewn i gwmni neu sefydliad. Mae'n creu model sy'n nodi pwy gaiff wneud beth: pa staff sy'n cymryd y camau angenrheidiol, pa ran o'r data a ddefnyddir, dan ba amgylchiadau a pha ddulliau a ddefnyddir.

### Enghreifftiau

Llywodraethiant data agored:

* OpenStreetMap
* Wicidata

Eraill:

* DAMA International
* Data Governance Professionals Organization (DGPO)
* The Data Governance Society
* The Data Governance Council
* Enterprise Data Management Council (EDM Council)
* IQ International—the International Association for Information and Data Quality
* The Compliance Governance and Oversight Council

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  data governance (DG) Cyhoeddwyd gan TechTarget
2. ↑  [http: //www.lightsondata.com/ what-is-data-governance / "Beth yw Llywodraethu Data? - LightsOnData"] Check `|url=` value (help). *LightsOnData* (yn Saesneg). 2018-01-29. Unknown parameter `|mynediad-date=` ignored (help)
3. ↑  Gianni, D. (2015, Jan). Data Policy Definition and Verification for System of Systems Governance, in Modeling and Simulation Support for System of Systems Engineering
4. ↑  Sarsfield, Steve (2009). "The Data Governance Imperative", IT Governance.
5. ↑  "The DGI Data Governance Framework" (PDF). Archifwyd o'r gwreiddiol (PDF) ar 2018-10-25. Cyrchwyd 2019-02-10.