4x4 cynnar4x4 cynnar gan y cwmni Rwsiaidd GAZ; 1938Ferrari FF (4x4); 2011–2016Ferrari FF (4x4); 2011–2016Ceir cludo teithwyr; gyriant 4-olwyn.
Math o system gyriant i gerbydau yw **gyriant pedair olwyn**, **4×4** ("pedair wrth bedair"), a **4WD** ble mae pob un o'r pedair olwyn yn cael eu pweru. Gall y gyriant fod yn barhaol neu yn ôl yr angen; weithiau mae'r pwer yn troi'r ddwy echel yn hytrach na'r olwynion a gelwir y math hwn yn "all-wheel drive" (AWD). Ond mae "gyriant pedair olwyn" yn cyfeirio at gydrannau arbennig a phwrpas y cerbyd (*offroader* yn aml).

Datblygwyd systemau 4×4/4WD/AWD mewn gwledydd gwahanol ar gyfer cerbydau gwahanol ac nid oes un safon rhyngwladol nag un diffiniad absoliwt o'r gair. Mae'r amrywiaethau felly o'r defnydd a roddir i'r term, yn cael ei lywio gan y farchnad - y prynnwr potensial - yn hytrach na pheirianneg a thechnoleg.

4x4 cynnarWillys MB (neu'r 'Jeep'); 1941Range Rover EvoqueRange Rover Evoque SD4 4WD Prestige; 2011*Offroaders* gyriant 4-olwyn.
Yn ogystal â gyriant 4-olwyn, ceir gyriant dwy olwyn; y dewis yma yw: 'gyriant blaen' neu 'gyriant ôl'. Wrth i geir trydan ddatblygu, yn enwedig rhai 'Llwyr Drydan' (EV) ceir system gyrru pob olwyn yn annibynnol o'i gilydd, gyda modur ar bob olwyn yn hytrach nag un injan mawr.

Hanes
-----

Yn 1893, rhoddodd y peiriannydd Bramah Joseph Diplock batent ar system gyriant-pedair-olwyn ar gfer injan tracsiwn. Roedd ei system olwynion wedi ei chreu'n unswydd ar gyfer wyneb garw *offroad*.

Yn 1900 arddangoswyd car 4x4 trydan, gyda phob un o'r olwynion yn cael eu troi gan fodur trydan; cynllunydd y car oedd Ferdinand Porsche. Prynnwyd y car gan E.W. Hart ac roedd ei allu i gyflymu'n arbennig o gry, a thorwyd sawl record. Galwyd y math hwn yn Lohner-Porsche.

Rhai cerbydau *offroaders*
--------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Blwyddyn** | **Cynhyrchwyd** | **Model/Cyfres** | **Màs** | **Milwrol** |
| 1941
  | GAZ
  | GAZ-64
  |  | x
  |
| 1941
  | Willys-Overland
  | Willys MA/MB
  |  | x
  |
| 1941
  | Volkswagen | Typ 128 Schwimmwagen
  |  | x
  |
| 1945
  | Willys | CJ-2A
  | x
  |  |
| 1946
  | Dodge | Power Wagon
  |  | x
  |
| 1947
  | Jeep | Willys truck
  | x
  |  |
| 1948
  | Ford | F-series
  | x
  |  |
| 1948
  | Rover
  | Land Rover | x
  |  |
| 1951
  | Alfa Romeo | Alfa Romeo Matta
  |  | x
  |
| 1951
  | Austin Motor Company | Austin Champ
  |  | x
  |
| 1951
  | Fiat | Fiat Campagnola
  |  | x
  |
| 1951
  | Nissan | Nissan Patrol
  | x
  |  |
| 1954
  | Toyota | Land Cruiser
  | x
  |  |
| 1956
  | Auto Union
  | DKW Munga
  |  | x
  |
| 1963
  | Kaiser Jeep
  | Wagoneer (SJ)
  | x
  |  |
| 1968
  | Suzuki | Lj10 | x
  |  |
| 1970
  | British Leyland
  | Range Rover | x
  |  |
| 1972
  | UAZ
  | UAZ-469
  |  | x
  |
| 1976
  | Lada | Lada Niva
  | x
  |  |
| 1979
  | Mercedes-Benz | G-Class
  | x
  |  |
| 1982
  | Mitsubishi | Pajero
  | x
  |  |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Mohan, Sankar (12 Mehefin 2000). "All - Wheel Drive / Four - Wheel Drive Systems and Strategies". *Seoul 2000 FISITA World Automotive Congres*.. Adalwyd 2016-12-29.
2. ↑  Andreev, Alexandr F.; Kabanau, Viachaslau; Vantsevich, Vladimir (2010). *Driveline Systems of Ground Vehicles: Theory and Design*. CRC Press. t. 34.
3. ↑  Dykes, Alex. "Alphabet Soup: 4×4 vs 4WD vs AWD Where's the Differential?". *thetruthaboutcars.com*. Cyrchwyd 18 Rhagfyr 2015.[*dolen marw*]