recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Bonet scarlad** (Lladin: ***Mycena adonis***; Saesneg: *Scarlet Bonnet*). 'Y Bonedau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Bathwyd y gair yn 1821 (Boletus, sef 'madarchen') gan Linnaeus. Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Asia a Gogledd America. 

Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un cap conig.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Boned scarlad** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Delicatula agrostidea* | Delicatula agrostidea |  |
|
| *Delicatula alamellosa* | Delicatula alamellosa |  |
|
| *Delicatula angustispora* | Delicatula angustispora |  |
|
| *Delicatula aristulata* | Delicatula aristulata |  |
|
| *Delicatula bagnolensis* | Delicatula bagnolensis |  |
|
| *Delicatula betulina* | Delicatula betulina |  |
|
| *Delicatula crispula* | Delicatula crispula |  |
|
| *Delicatula integrella* | Delicatula integrella |  |
|
| *Delicatula invisibilis* | Delicatula invisibilis |  |
|
| *Delicatula persimilis* | Delicatula persimilis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Bonet scarlad** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Daigo Matsui yw ***Merched Japaneaidd Byth yn Marw*** a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***アズミ・ハルコは行方不明'***ac Fe' cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Yu Aoi. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantastic Beasts and Where to Find Them* sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Daigo Matsui ar 2 Tachwedd 1985 yn Wakamatsu-ku. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Keio.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Daigo Matsui nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *#HandballStrive* |  | Japan | Japaneg | 2020-07-31 |
| Ci yw Chi |  | Japan | Japaneg | 2018-01-01 |
| Diwedd Byd Rhyfeddol |  | Japan | Japaneg | 2014-01-01 |
| Hufen Iâ a Sŵn Diferion Glaw |  |  | Japaneg | 2017-01-01 |
| *Just Remembering* |  | Japan | Japaneg | 2022-02-11 |
| Merched Japaneaidd Byth yn Marw |  | Japan | Japaneg | 2016-10-30 |
| Siwrnai Flinedig |  |  | Japaneg | 2014-01-01 |
| Sweet Poolside |  | Japan |  | 2004-01-01 |
| *くれなずめ* |  | Japan | Japaneg | 2021-05-12 |
| *手* |  | Japan | Japaneg | 2022-09-16 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm arswyd a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Jack Arnold yw ***Monster On The Campus*** a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan David Duncan a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Joseph E. Gershenson. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Whit Bissell, Troy Donahue, Arthur Franz, Ross Elliott, Eddie Parker, Helen Westcott, Judson Pratt, Hank Patterson, Phil Harvey, Joanna Moore a Nancy Walters. Mae'r ffilm *Monster On The Campus* yn 77 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Vertigo* sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Russell Metty oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ted J. Kent sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Arnold ar 1 Ionawr 1912 yn New Haven, Connecticut a bu farw yn Woodland Hills ar 16 Rhagfyr 1932.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jack Arnold nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bachelor in Paradise |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1961-01-01 |
| Creature From The Black Lagoon |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1954-01-01 |
| It Came From Outer Space |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1953-05-25 |
| Monster On The Campus |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1958-01-01 |
| *Tarantula* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1955-01-01 |
| The Brady Bunch |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| *The Danny Thomas Hour* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| The Incredible Shrinking Man |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1957-02-22 |
| The Lively Set |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1964-01-01 |
| The Mouse That Roared |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Unedig | Saesneg | 1959-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cordanagr penddu** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cordanagrod penddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Hemispingus verticalis***; yr enw Saesneg arno yw *Black-headed hemispingus*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. verticalis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r cordanagr penddu yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras adeinwyn | Calamospiza melanocorys |  |
|
| Bras rhesog | Oriturus superciliosus |  |
|
| Pila Ynys Cocos | Pinaroloxias inornata |  |
|
| Pila cribgoch y De | Coryphospingus cucullatus |  |
|
| Pila cribgoch y Gogledd | Coryphospingus pileatus |  |
|
| Pila troedfawr | Pezopetes capitalis |  |
|
| Twinc gwair plaen | Tiaris obscurus |  |
|
| Twinc gwair tywyll | Tiaris fuliginosus |  |
|
| Yellow-faced grassquit | Tiaris olivaceus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cordanagr penddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cnocell eurfron** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau eurfron) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Melanerpes aurifrons***; yr enw Saesneg arno yw *Golden-fronted woodpecker*. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. aurifrons*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r cnocell eurfron yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cnocell Magellan | Campephilus magellanicus |  |
|
| Cnocell ddu | Dryocopus martius |  |
|
| Cnocell fraith Japan | Yungipicus kizuki |  |
|
| Cnocell gorunfrown | Yungipicus moluccensis |  |
|
| Corgnocell Temminck | Yungipicus temminckii |  |
|
| Corgnocell y Philipinau | Yungipicus maculatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cnocell eurfron** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama am arddegwyr gan y cyfarwyddwr Daigo Matsui yw ***Hufen Iâ a Sŵn Diferion Glaw*** a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***アイスと雨音***.. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg. 

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner 2049* sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Daigo Matsui ar 2 Tachwedd 1985 yn Wakamatsu-ku. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Keio.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Daigo Matsui nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *#HandballStrive* |  | Japan | Japaneg | 2020-07-31 |
| Ci yw Chi |  | Japan | Japaneg | 2018-01-01 |
| Diwedd Byd Rhyfeddol |  | Japan | Japaneg | 2014-01-01 |
| Hufen Iâ a Sŵn Diferion Glaw |  |  | Japaneg | 2017-01-01 |
| *Just Remembering* |  | Japan | Japaneg | 2022-02-11 |
| Merched Japaneaidd Byth yn Marw |  | Japan | Japaneg | 2016-10-30 |
| Siwrnai Flinedig |  |  | Japaneg | 2014-01-01 |
| Sweet Poolside |  | Japan |  | 2004-01-01 |
| *くれなずめ* |  | Japan | Japaneg | 2021-05-12 |
| *手* |  | Japan | Japaneg | 2022-09-16 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Colomen graig adeinwen** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: colomennod craig adeinwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Petrophassa albipennis***; yr enw Saesneg arno yw *White-quilled rock pigeon*. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*) sydd yn urdd y *Columbiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. albipennis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.

Teulu
-----

Mae'r colomen graig adeinwen yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Colomen Seland Newydd | Hemiphaga novaeseelandiae |  |
|
| Colomen gynffonresog | Patagioenas fasciata |  |
|
| Colomen lygatfoel | Patagioenas corensis |  |
|
| Cordurtur befriol | Geotrygon chrysia |  |
|
| Côg-durtur Andaman | Macropygia rufipennis |  |
|
| Côg-durtur Parzudaki | Macropygia emiliana |  |
|
| Dodo | Raphus cucullatus |  |
|
| Turtur fechan | Geopelia cuneata |  |
|
| Turtur resog | Geopelia striata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Colomen graig adeinwen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Crec morgrug gogleddol** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: creciau morgrug gogleddol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Myrmecocichla aethiops***; yr enw Saesneg arno yw *Northern anteater chat*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. aethiops*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r crec morgrug gogleddol yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Crec morgrug gogleddol** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama a gynhyrchwyd gan gwmni annibynnol gan y cyfarwyddwr Daigo Matsui yw ***Ci yw Chi*** a gyhoeddwyd yn 2018. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***君が君で君だ*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg. 

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Guilty* sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Daigo Matsui ar 2 Tachwedd 1985 yn Wakamatsu-ku. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Keio.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Daigo Matsui nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *#HandballStrive* |  | Japan | Japaneg | 2020-07-31 |
| Ci yw Chi |  | Japan | Japaneg | 2018-01-01 |
| Diwedd Byd Rhyfeddol |  | Japan | Japaneg | 2014-01-01 |
| Hufen Iâ a Sŵn Diferion Glaw |  |  | Japaneg | 2017-01-01 |
| *Just Remembering* |  | Japan | Japaneg | 2022-02-11 |
| Merched Japaneaidd Byth yn Marw |  | Japan | Japaneg | 2016-10-30 |
| Siwrnai Flinedig |  |  | Japaneg | 2014-01-01 |
| Sweet Poolside |  | Japan |  | 2004-01-01 |
| *くれなずめ* |  | Japan | Japaneg | 2021-05-12 |
| *手* |  | Japan | Japaneg | 2022-09-16 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr George William Pearson yw ***Wee MacGregor's Sweetheart*** a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan John Joy Bell. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Marie Ault. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Häxan* sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm George William Pearson ar 19 Mawrth 1875 yn Llundain a bu farw ym Malvern ar 10 Mehefin 2013. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* OBE

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd George William Pearson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *A Shot in the Dark* |  | y Deyrnas Unedig | Saesneg | 1933-01-01 |
| *A Study in Scarlet* |  | y Deyrnas Unedig | SaesnegNo/unknown value | 1914-01-01 |
| *Auld Lang Syne* |  | y Deyrnas Unedig | Saesneg | 1929-01-01 |
| *Checkmate* |  | y Deyrnas Unedig | Saesneg | 1935-01-01 |
| East Lynne On The Western Front |  | y Deyrnas Unedig | Saesneg | 1931-01-01 |
| Garryowen |  | y Deyrnas Unedig |  | 1920-01-01 |
| Gentlemen's Agreement |  | y Deyrnas Unedig | Saesneg | 1935-01-01 |
| Huntingtower |  | y Deyrnas Unedig | SaesnegNo/unknown value | 1927-01-01 |
| *John Halifax, Gentleman* |  | y Deyrnas Unedig | SaesnegNo/unknown value | 1915-01-01 |
| Wee Macgregor's Sweetheart |  | y Deyrnas Unedig | No/unknown value | 1922-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Colomen mynydd lygadfoel** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: colomennod mynydd llygadfoel) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Gymnophaps albertsii***; yr enw Saesneg arno yw *Bare-eyed mountain pigeon*. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*) sydd yn urdd y *Columbiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. albertsii*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r colomen mynydd lygadfoel yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Colomen Seland Newydd | Hemiphaga novaeseelandiae |  |
|
| Cordurtur goch | Geotrygon montana |  |
|
| Turtur | Streptopelia turtur |  |
|
| Turtur adeinlas | Turtur afer |  |
|
| Turtur alarus | Streptopelia decipiens |  |
|
| Turtur bigddu | Turtur abyssinicus |  |
|
| Turtur ddaear blaen | Columbina minuta |  |
|
| Turtur ddaear gyffredin | Columbina passerina |  |
|
| Turtur dorchgoch | Streptopelia tranquebarica |  |
|
| Turtur dorchog | Streptopelia decaocto |  |
|
| Turtur dorwridog | Streptopelia hypopyrrha |  |
|
| Turtur y Galapagos | Zenaida galapagoensis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Colomen mynydd lygadfoel** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor hesg Affrica** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion hesg Affrica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Bradypterus baboecala***; yr enw Saesneg arno yw *African sedge warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. baboecala*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r telor hesg Affrica yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych-breblyn Puvel | Illadopsis puveli |  |
|
| Chwarddwr cribwyn | Garrulax leucolophus |  |
|
| Chwarddwr talcengoch | Garrulax rufifrons |  |
|
| Telor prysgwydd Aldabra | Nesillas aldabrana |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor hesg Affrica** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Rhegen y Penrhyn** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod y Penrhyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Rallus caerulescens***; yr enw Saesneg arno yw *Kaffir rail*. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *R. caerulescens*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r rhegen y Penrhyn yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ceiliog y dŵr | Gallicrex cinerea |  |
|
| Iâr ddŵr fechan | Gallinula angulata |  |
|
| Rhegen Baillon | Porzana pusilla |  |
|
| Rhegen Nkulengu | Himantornis haematopus |  |
|
| Rhegen ddu Affrica | Amaurornis flavirostra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Rhegen y Penrhyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr D. W. Griffith yw ***The Greatest Thing in Life*** a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd gan D. W. Griffith yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Famous Players-Lasky Corporation. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan D. W. Griffith. Dosbarthwyd y ffilm gan Famous Players-Lasky Corporation.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lillian Gish, ZaSu Pitts, Lucille Young, Carol Dempster, David Butler, Elmo Lincoln, Robert Harron, Kate Bruce ac Edward Peil. Mae'r ffilm yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Billy Bitzer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan James Smith sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Shoulder Arms* sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm D W Griffith ar 22 Ionawr 1875 yn La Grange a bu farw yn Hollywood ar 27 Gorffennaf 1992. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1907 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Anrhydeddus yr Academi
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd D. W. Griffith nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *A Corner in Wheat* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1909-01-01 |
| *Her First Biscuits* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1909-01-01 |
| *His Lost Love* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1909-01-01 |
| *Lady Helen's Escapade* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1909-01-01 |
| *Romance of a Jewess* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1908-01-01 |
| *The Battle* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1911-01-01 |
| *The Curtain Pole* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1909-01-01 |
| *The Hessian Renegades* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1909-01-01 |
| *The Son's Return* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1909-01-01 |
| *The Way of Man* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1909-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "David Wark Griffith". Cyrchwyd 24 Chwefror 2022.
Ffilm ddrama sy'n darlunio cyfeillgarwch pobl gan y cyfarwyddwr Roger Donaldson yw ***Cocktail*** a gyhoeddwyd yn 1988. 

Fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd a Jamaica a chafodd ei ffilmio yn Ninas Efrog Newydd a New Jersey.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kelly Connell, Gerry Bamman, Allan Wasserman, Dianne Heatherington, Larry Block, Lisa Banes, Ron Dean, Sandra Will, Liisa Repo-Martell, Garry Pastore, Tom Cruise, Elisabeth Shue, Gina Gershon, Kelly Lynch, Ellen Foley, Laurence Luckinbill, Bryan Brown, Chris Owens, Andrew Shue, Louis Ferreira, James Eckhouse a Paul Benedict. Mae'r ffilm *Cocktail (ffilm o 1988)* yn 99 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Hard* sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Dean Semler oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Neil Travis sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roger Donaldson ar 15 Tachwedd 1945 yn Ballarat. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 12 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Roger Donaldson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Cadillac Man* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1990-01-01 |
| Cocktail |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1988-07-29 |
| *Dante's Peak* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1997-01-01 |
| *Seeking Justice* |  | Unol Daleithiau Americayr Eidaly Deyrnas Unedig | Saesneg | 2011-09-02 |
| *Species* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1995-11-09 |
| *The Bank Job* |  | y Deyrnas Unedig | Saesneg | 2008-02-19 |
| *The Recruit* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2003-01-01 |
| The World's Fastest Indian |  | Unol Daleithiau AmericaSeland Newydd | Saesneg | 2005-01-01 |
| *Thirteen Days* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegRwsegSbaenegRwmaneg | 2000-01-01 |
| *White Sands* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1992-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Rhegen goed fronllwyd** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod coed bronllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Eulabeornis saracura***; yr enw Saesneg arno yw *Slaty-breasted wood rail*. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. saracura*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r rhegen goed fronllwyd yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Rhegen Magellan | Rallus antarcticus |  |
|
| Rhegen Nkulengu | Himantornis haematopus |  |
|
| Rhegen Prydain Newydd | Gallirallus insignis |  |
|
| Rhegen Ynys Lord Howe | Gallirallus sylvestris |  |
|
| Rhegen dŵr | Rallus aquaticus |  |
|
| Rhegen fochlwyd | Rallus limicola |  |
|
| Rhegen yr ŷd | Crex crex |  |
|
| Weca | Gallirallus australis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Rhegen goed fronllwyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ehedydd maes y Gorllewin** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ehedyddion maes y Gorllewin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sturnella neglecta***; yr enw Saesneg arno yw *Western meadowlark*. Mae'n perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: *Icteridae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. neglecta*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r ehedydd maes y Gorllewin yn perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: *Icteridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn gwartheg efydd | Molothrus aeneus |  |
|
| Aderyn gwartheg penfrown | Molothrus ater |  |
|
| Casig Montezuma | Psarocolius montezuma |  |
|
| Casig Para | Psarocolius bifasciatus |  |
|
| Casig cribog | Psarocolius decumanus |  |
|
| Casig penwinau | Psarocolius wagleri |  |
|
| Gregl gynffonfawr | Quiscalus mexicanus |  |
|
| Gregl y Gorllewin | Quiscalus niger |  |
|
| Q28919184 | Leistes superciliaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ehedydd maes y Gorllewin** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwyr D. W. Griffith a Stanner E.V. Taylor yw ***The Greatest Question*** a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd gan Stanner E.V. Taylor yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd First National. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Stanner E.V. Taylor. Dosbarthwyd y ffilm gan First National.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lillian Gish, George Fawcett, Robert Harron, Tom Wilson, Eugenie Besserer, George Nichols, Josephine Crowell, Ralph Graves a Tom Wilson. Mae'r ffilm yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Billy Bitzer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan James Smith sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Broken Blossoms* sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig
D. W. Griffith.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm D W Griffith ar 22 Ionawr 1875 yn La Grange a bu farw yn Hollywood ar 27 Gorffennaf 1992. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1907 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Anrhydeddus yr Academi
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd D. W. Griffith nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Abraham Lincoln* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1930-01-01 |
| *In Old California* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1910-01-01 |
| *Intolerance* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1916-01-01 |
| Lady of The Pavements |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1929-01-01 |
| One Million B.C. |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| Orphans of The Storm |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1921-01-01 |
| *San Francisco* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |
| *The Birth of a Nation* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1915-01-01 |
| *The Brahma Diamond* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1909-01-01 |
| *The Taming of the Shrew* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1908-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "David Wark Griffith". Cyrchwyd 24 Chwefror 2022.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Bwncath udol** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwncathod udol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Buteo rufofuscus***; yr enw Saesneg arno yw *Jackal buzzard*. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*) sydd yn urdd y *Falconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. rufofuscus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r bwncath udol yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Barcud wynepgoch | Gampsonyx swainsonii |  |
|
| Eryr nadroedd Madagasgar | Eutriorchis astur |  |
|
| Fwltur yr Aifft | Neophron percnopterus |  |
|
| Gwalch Besra | Accipiter virgatus |  |
|
| Gwalch torwinau | Accipiter castanilius |  |
|
| Gwyddwalch coch | Erythrotriorchis radiatus |  |
|
| Gwyddwalch ysgwydd winau | Erythrotriorchis buergersi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Bwncath udol** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Turtur dorchog Affrica** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: turturod torchog Affrica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Streptopelia roseogrisea***; yr enw Saesneg arno yw *African collared dove*. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*) sydd yn urdd y *Columbiformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. roseogrisea*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r turtur dorchog Affrica yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Colomen Seland Newydd | Hemiphaga novaeseelandiae |  |
|
| Colomen Wyllt | Columba oenas |  |
|
| Dodo | Raphus cucullatus |  |
|
| Turtur | Streptopelia turtur |  |
|
| Turtur alarus | Streptopelia decipiens |  |
|
| Turtur dorchgoch | Streptopelia tranquebarica |  |
|
| Turtur dorchog | Streptopelia decaocto |  |
|
| Turtur dorchog Jafa | Streptopelia bitorquata |  |
|
| Turtur dorwridog | Streptopelia hypopyrrha |  |
|
| Ysguthan | Columba palumbus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Turtur dorchog Affrica** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm antur gan y cyfarwyddwyr Étienne Périer a Baccio Bandini yw ***La Congiura Dei Dieci*** a gyhoeddwyd yn 1962. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal a Ffrainc. Lleolwyd y stori yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a Saesneg a hynny gan Alec Coppel a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mario Nascimbene. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Christine Kaufmann, Sylva Koscina, Alberto Lupo, Stewart Granger, Claudio Gora, Marina Berti, Riccardo Garrone, Fausto Tozzi, Tom Felleghy, Tullio Carminati, Giulio Marchetti a Mario Passante. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Dr. No* a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Tonino Delli Colli oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Étienne Périer ar 11 Rhagfyr 1931 yn Ninas Brwsel a bu farw yn Le Plan-de-la-Tour ar 13 Mawrth 1988.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Étienne Périer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bobosse |  | Ffrainc |  | 1959-01-01 |
| Dis-Moi Qui Tuer |  | Ffrainc |  | 1965-01-01 |
| *La Garçonne (1988)* |  |  |  | 1988-09-21 |
| La Main À Couper |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1974-01-01 |
| *La Rumeur* |  |  |  | 1997-01-01 |
| *La Vérité en face* |  |  |  | 1993-01-01 |
| *La confusion des sentiments* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1979-01-01 |
| Sechs Jungen Und Vier Mädchen |  | Ffrainc |  | 1967-01-01 |
| When Eight Bells Toll |  | y Deyrnas Unedig | Saesneg | 1971-01-01 |
| *Zeppelin* |  | y Deyrnas Unedig | Saesneg | 1971-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Amacihi Hawaii** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: amacihïaid Hawaii) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Hemignathus ellisianus***; yr enw Saesneg arno yw *Hawaiian amahiki*. Mae'n perthyn i deulu'r Mêl-gropwyr Hawaii (Lladin: *Drepanididae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. ellisianus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r amacihi Hawaii yn perthyn i deulu'r Mêl-gropwyr Hawaii (Lladin: *Drepanididae*) ac i deulu'r *Fringillidae* sef 'y Pincod'. Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q777369 | Carpodacus waltoni eos |  |
|
| Gylfingroes | Loxia curvirostra |  |
|
| Gylfingroes adeinwyn | Loxia leucoptera |  |
|
| Nico | Carduelis carduelis |  |
|
| Serin sitron | Carduelis citrinella |  |
|
| Tewbig pinwydd | Pinicola enucleator |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Amacihi Hawaii** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Apalis Chirinda** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: apalisiaid Chirinda) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Apalis chirindensis***; yr enw Saesneg arno yw *Chirinda apalis*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. chirindensis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r apalis Chirinda yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Minla cynffonwinau | Minla strigula |  |
|
| Preblyn gwybedog Chapin | Kupeornis chapini |  |
|
| Preblyn mynydd Kupe | Kupeornis gilberti |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |
|
| Sibia penddu | Heterophasia melanoleuca |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Apalis Chirinda** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sisticola Levaillant** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sisticolau Levaillant) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cisticola tinniens***; yr enw Saesneg arno yw *Levaillant’s cisticola*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. tinniens*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r sisticola Levaillant yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych-breblyn Puvel | Illadopsis puveli |  |
|
| Chwarddwr cribwyn | Garrulax leucolophus |  |
|
| Chwarddwr talcengoch | Garrulax rufifrons |  |
|
| Telor prysgwydd Aldabra | Nesillas aldabrana |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sisticola Levaillant** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddogfen am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Ondi Timoner yw ***Brand: a Second Coming*** a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd gan Ondi Timoner yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ondi Timoner. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Russell Brand. Mae'r ffilm *Brand: a Second Coming* yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Black Mass* sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Svetlana Cvetko oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan David Timoner a Ondi Timoner sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ondi Timoner ar 6 Rhagfyr 1972 ym Miami. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1994 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Yale.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 73% (Rotten Tomatoes)
* 6.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ondi Timoner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Brand: a Second Coming |  | y Deyrnas Unedig | Saesneg | 2015-01-01 |
| Coming Clean |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2020-01-01 |
| Cool It |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2010-01-01 |
| *Dig!* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2004-01-01 |
| Mapplethorpe |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2018-01-01 |
| We Live in Public |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2009-01-19 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.
3. 1 2  "Brand: A Second Coming". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Richard Eichberg yw ***Girl of The Berlin Streets*** a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Häxan* sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Richard Eichberg ar 27 Hydref 1888 yn Berlin a bu farw ym München ar 4 Mai 1974. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1915 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Richard Eichberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Das Indische Grabmal |  | yr Almaen Natsïaidd | Almaeneg | 1938-01-01 |
| *Das Tagebuch des Apothekers Warren* |  | yr Almaen |  |  |
| Der Draufgänger |  | yr Almaen | Almaeneg | 1931-01-01 |
| Der Tiger Von Eschnapur |  | yr Almaen | Almaeneg | 1938-01-01 |
| *Die Katz' im Sack* |  | Ffraincyr Almaen |  | 1935-01-01 |
| *Durchlaucht Radieschen* |  | yr Almaen |  | 1927-01-01 |
| *Indische Rache* |  | yr Almaen |  | 1952-01-01 |
| *Le tigre du Bengale* |  |  |  | 1938-01-01 |
| *Robert als Lohengrin* |  | yr Almaen |  |  |
| *Strandgut oder Die Rache des Meeres* |  | yr Almaen |  |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------