recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Afon yn ardal Eifionydd, Gwynedd, yw **Afon Tâl**. Mae'n llifo yng nghymuned Llanaelhaearn i gyrraedd y môr ar draeth Trefor. Ei hyd yw tua 3.5 milltir.

Cwrs
----

Mae tarddle Afon Tâl yn gorwedd ger y blwch rhwng Moel Penllechog a'r Gyrn Ddu (hefyd *Gurn Ddu*), tua milltir i'r gogledd-ddwyrain o bentref Llanaelhaearn.

Mae'n llifo i gyfeiriad y gorllewin i gyrion Llanaelhaearn lle mae'n troi i gyfeiriad y gogledd. Ger fferm yr Hendre Fawr mae'n mynd dan bont ar y briffordd A499 ac wedyn yn troi i gyfeiriad y gogledd-orllewin i lifo i lawr y cwm i bentref Trefor. Ar ei ffordd drwy Drefor ceir rhes o dai chwarelwyr ar ei glan, sef Stryd yr Eifl, a ddaeth yn gyfarwydd i wylwyr S4C fel lleoliad dychmygol y gyfres ddrama sebon *Minafon*.

Ar ôl mynd trwy'r pentref ei hun mae'r afon yn cyrraedd y traeth carregog ger pier Trefor ac yn llifo i Fae Caernarfon wrth droed llethrau'r Eifl.

Afon Tâl ger ei haber
Afon Tâl ger Stryd yr Eifl, Trefor

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  Map OS Landranger 1:50,000 Taflen 123.
Arwyddwyd **Cytundeb Pipton** ar 22 Mehefin 1265, yn ystod Ail Ryfel y Barwniaid, i sefydlu cynghrair rhwng y Tywysog Llywelyn ap Gruffudd a'r barwn grymus Simon de Montfort. Enwir y cytundeb ar ôl Pipton, Powys.

Daeth y cytundeb i fod yn sgîl buddugoliaeth ysgubol Simon de Montfort ar Harri III o Loegr ym Mrwydr Lewes ym 1264. Daliwyd brenin Lloegr a'i fab y Tywysog Edward. Dechreuodd Llywelyn gyfres o darfodaethau gyda de Montfort, ac ym 1265 cynigiodd iddo'r swm o 30,000 marc yn gyfnewid am heddwch parhaol, gyda thermau'r heddwch yn cadarnhau hawl Llywelyn i reoli Cymru.

Seliwyd y trafodaethau gyda'r cytundeb rhwng Llywelyn a de Montford, ond gellid dadlau fod y termau ffafriol a gafodd Llywelyn yn dangos fod sefyllfa de Montfort yn gwanhau mewn gwirionedd. Mae'r hanesydd J. Beverley Smith yn dadlau mae "dealltwriaeth" yn hytrach na chytundeb ffurfiol oedd Cytundeb Pipton, ond serch hynny rhoddodd Llywelyn a de Montford eu seliau ar gyfres o ddogfennau yn gosod allan yr amodau rhyngddynt.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  J. Beverley Smith, *Llywelyn ap Gruffudd Tywysog Cymru* (Gwasg Prifysgol Cymru, 1988), tt.144, 147
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Pilar Palomero yw ***Las Niñas*** a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Zaragoza. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a Chatalaneg a hynny gan Pilar Palomero. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Natalia de Molina. Mae'r ffilm *Las Niñas* yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Run*. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pilar Palomero ar 1 Ionawr 1980 yn Zaragoza. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Zaragoza.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Biznaga de Oro
 * Gwobrau Goya

Derbyniad
---------

Ymhlith y gwobrau a enillwyd y mae Biznaga de Oro, Gwobr Goya am y Ffilm Orau.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Pilar Palomero nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre: .
2. ↑  .
3. ↑  .
*The Signing of the Peace Treaty of Versailles*
Cytundeb rhyngwladol rhwng y Cynghreiriad a'r Almaen orchyfygiedig ar ddiwedd y Rhyfel Byd Cyntaf oedd **Cytundeb Versailles**. Cafodd ei arwyddo yn Versailles, Ffrainc, ar ddiwedd Cynhadledd Heddwch Paris, ar 28 Mehefin yn y flwyddyn 1919.

Yn ôl termau'r cytundeb roedd yr Almaen yn euog o achosi'r rhyfel a gorchmynwyd iddi dalu iawndal a chyfyngu nerth ei lluoedd arfog. Yn ogystal bu rhaid iddi adfer tiriogaethau Alsace a Lorraine i Ffrainc, ildio rhannau o ddwyrain yr Almaen (Prwsia) i Wlad Pwyl a derbyn meddiant milwrol y Cynghreiriad ar y Rheinland. Ar ben hynny oll gwnaethpwyd y mwyafrif o drefedigaethau'r Almaen - yn Affrica yn bennaf - yn diriogaethau mandad yng ngofal Cynghrair y Cenhedloedd.

Gwrthododd yr Unol Daleithiau arwyddo'r cytundeb tan 1921.

Un o ganlyniadau termau Cytundeb Versailles oedd y dirwasgiad mawr yn yr Almaen yn y 1920au a dechrau'r 1930au. Yn ogystal porthai teimladau cenedlaetholgar ac imperialistaidd ymhlith yr Almaenwyr. Arweiniai hyn yn y pen draw at dwf Natsïaeth a llywodraeth ffasgaidd Adolf Hitler.

Llofnodwyd Cytundeb Trianon gyda Hwngari yn 1920.

Dolenni allanol
---------------

* Archifwyd 2019-07-09 yn y Peiriant Wayback.
Pentref bychan a chymuned yn Sir Ddinbych, Cymru, yw **Bodfari** ("Cymorth – Sain" ynganiad ). Fe'i lleolir wrth droed Bryniau Clwyd tua 2 filltir i'r gogledd-ddwyrain o dref Dinbych, Dyffryn Clwyd. I'r dwyrain o'r pentref ceir bryn isel Moel y Gaer a'i fryngaer a bryn uwch Moel y Parc. Mae Bodfari yn gorwedd ar y lôn A541 o Ddinbych i Gaerwys trwy fwlch ym Mryniau Clwyd. Ar un adeg roedd gan y pentref orsaf reilffordd ar yr hen reilffordd rhwng Dinbych a'r Wyddgrug.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan Gareth Davies (Ceidwadwyr) ac yn Senedd y DU gan James Davies (Ceidwadwyr).

Rhed Llwybr Clawdd Offa trwy'r pentref. I'r gogledd ceir bryngaer Moel y Gaer sy'n dyddio o Oes yr Haearn.

Pobl o Fodfari
--------------

* Lewis ab Edward (neu Lewis Meirchion) (bl. 1521–1568), bardd.

Cyfrifiad 2011
--------------

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:



| Cyfrifiad 2011 |
| --- |
|  |  |  |
| **Poblogaeth cymuned Bodfari (pob oed) (327)** |    | 100% |
| **Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Bodfari) (68)** |    | 21.7% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 19% |
| **Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Bodfari) (168)** |    | 51.4% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 73% |
| **Y nifer dros 16 sydd mewn gwaith (Bodfari) (53)** |    | 34.9% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 67.1% |

Oriel
-----

* 
* 
* 
* 
* 
*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Senedd Cymru
2. ↑  Gwefan Senedd y DU
3. ↑  "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. Cyrchwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
4. ↑  Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
5. ↑  Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Sir Ddinbych**

**Dinas**  

Llanelwy
  
**Trefi**  

Corwen  **·** Dinbych  **·** Llangollen  **·** Prestatyn  **·** Rhuddlan  **·** Rhuthun  **·** Y Rhyl
  
**Pentrefi**  

Aberchwiler  **·** Betws Gwerful Goch  **·** Bodelwyddan  **·** Bodfari  **·** Bontuchel  **·** Bryneglwys  **·** Bryn Saith Marchog  **·** Carrog  **·** Cefn Meiriadog  **·** Clocaenog  **·** Cwm  **·** Cyffylliog  **·** Cynwyd  **·** Derwen  **·** Diserth  **·** Y Ddwyryd  **·** Efenechtyd  **·** Eryrys  **·** Four Crosses  **·** Gallt Melyd  **·** Gellifor  **·** Glyndyfrdwy  **·** Graeanrhyd  **·** Graigfechan  **·** Gwyddelwern  **·** Henllan  **·** Loggerheads  **·** Llanarmon-yn-Iâl  **·** Llanbedr Dyffryn Clwyd  **·** Llandegla  **·** Llandrillo  **·** Llandyrnog  **·** Llandysilio-yn-Iâl  **·** Llanelidan  **·** Llanfair Dyffryn Clwyd  **·** Llanferres  **·** Llanfwrog  **·** Llangwyfan  **·** Llangynhafal  **·** Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch  **·** Llanynys  **·** Maeshafn  **·** Melin y Wig  **·** Nantglyn  **·** Pandy'r Capel  **·** Pentrecelyn  **·** Pentre Dŵr  **·** Prion  **·** Rhewl (1)  **·** Rhewl (2)  **·** Rhuallt  **·** Saron  **·** Sodom  **·** Tafarn-y-Gelyn  **·** Trefnant  **·** Tremeirchion
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gustav Ucicky yw ***Das Mädchen Vom Moorhof*** a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd gan Walter Koppel yn yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Real Film Berlin. Lleolwyd y stori yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Adolf Schütz a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Siegfried Franz. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hans Nielsen, Inge Meysel, Berta Drews, Wolfgang Lukschy, Hilde Körber, Claus Holm, Maria Emo, Werner Hinz, Eva Ingeborg Scholz, Alice Treff, Horst Frank, Joseph Offenbach, Josef Dahmen a Hans Zesch-Ballot. Mae'r ffilm *Das Mädchen Vom Moorhof* yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Vertigo* sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Albert Benitz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Alice Ludwig sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustav Ucicky ar 6 Gorffenaf 1898 yn Fienna a bu farw yn Hamburg ar 6 Ionawr 1990.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gustav Ucicky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 2 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 2 Gorffennaf 2016.
Lluniwyd **Cytundeb Penmachno** (neu **Lythyr Penmachno**) yng Ngwynedd ar 19 Rhagfyr 1294 gan Fadog ap Llywelyn ac eraill ar anterth ei ymgyrch yn erbyn Edward I a'i oresgynwyr Seisnig. Pwysigrwydd y ddogfen ydyw'r ffaith fod ei awdur, Madog ap Llywelyn yn defnyddio'r teitl 'Tywysog Cymru, Arglwydd Eryri'; dyma ystîl Tywysogion Gwynedd ers teyrnasiad Llywelyn Fawr.

Cytundeb i drosglwyddo dau glwt o dir i berson o'r enw Bleddyn Fychan ydy'r ddogfen, a adnabyddir fel Cytundeb Penmachno.

Gwŷr mawr yn ymffurfio'n ddarpar Llywodraeth
--------------------------------------------

Arwyddwyd y cytundeb gan wŷr mawr y genedl, gan gynnwys Ednyfed Fychan, sef distain (*seneschal*) llys Teyrnas Gwynedd, a wasanaethai Llywelyn Fawr fel ei ganghellor.

Un arall o awduron y dogfen oedd Tudur ap Goronwy sy'n cael ei ddisgrifio fel "ein swyddog". Mae'n ymddangos drwy'r ddogfen hon fod Madog wedi ail-grynhoi at ei gilydd llywodraeth potensial pe bai ei wrthyryfel wedi bod yn llwyddiannus.

Ond er iddynt gipio nifer o gestyll a llosgi nifer o fwrdeistrefi Seisnig gan gynnwys Caernarfon, Rhuthun a Dinbych, roedd byddin Edward I yn rhy gryf i Fadog ac fe'i garcharwyd yn Nhŵr Llundain, ac ni throsglwyddwyd y tir i Fleddyn Fychan gan i'r goresgynwyr Seisnig gymeryd y tir - a llawer iawn o diroedd eraill drwy Gymru.

Gweler hefyd
------------

* Madog ap Llywelyn
* Teyrnas Gwynedd
* Cytundeb Middle, 1234
* Cytundeb Trefaldwyn, 29 Medi 1267
* Cytundeb Aberconwy, 1277

Ffynhonnell
-----------

* Cledwyn Fychan, 'Bleddyn Fychan a Gwrthryfel Madog ap Llywelyn, 1294-5', *Transactions of the Denbighshire Historical Society* Vol. 49, pp. 15–22 (2000).

Dolen allanol
-------------

* (Saesneg) Gwefan 'Medieval News
Etholaeth seneddol yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, yw **Selby ac Ainsty** (Saesneg: *Selby and Ainsty*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Selby ac Ainsty yng Ngogledd Swydd EfrogEtholaeth Selby ac Ainsty yng Ngogledd Swydd Efrog
* Gogledd Swydd Efrog yn LloegrGogledd Swydd Efrog yn Lloegr

Crëwyd yr etholaeth fel etholaeth sirol yn 2010.

Aelodau Seneddol
----------------

* 2010–2023: Nigel Adams (Ceidwadol)
* 2023–presennol: Keir Mather (Llafur)

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Swydd Efrog a'r Humber**

Batley a Spen **·** 
Beverley a Holderness **·** 
Brigg a Goole **·** 
Calder Valley **·** 
Canol Barnsley **·** 
Canol Doncaster **·** 
Canol Efrog **·** 
Canol Leeds **·** 
Canol Sheffield **·** 
Cleethorpes **·** 
Colne Valley **·** 
De Bradford **·** 
De-ddwyrain Sheffield **·** 
Dewsbury **·** 
Don Valley **·** 
Dwyrain Barnsley **·** 
Dwyrain Bradford **·** 
Dwyrain Kingston upon Hull **·** 
Dwyrain Leeds **·** 
Dwyrain Swydd Efrog **·** 
Efrog Allanol **·** 
Elmet a Rothwell **·** 
Gogledd Doncaster **·** 
Gogledd Kingston upon Hull **·** 
Gogledd-ddwyrain Leeds **·** 
Gogledd-orllewin Leeds **·** 
Gorllewin Bradford **·** 
Gorllewin Kingston upon Hull a Hessle **·** 
Gorllewin Leeds **·** 
Great Grimsby **·** 
Halifax **·** 
Haltemprice a Howden **·** 
Harrogate a Knaresborough **·** 
Hemsworth **·** 
Huddersfield **·** 
Keighley **·** 
Morley ac Outwood **·** 
Normanton, Pontefract a Castleford **·** 
Penistone a Stocksbridge **·** 
Pudsey **·** 
Richmond (Swydd Efrog) **·** 
Rother Valley **·** 
Rotherham **·** 
Scarborough a Whitby **·** 
Scunthorpe **·** 
Selby ac Ainsty **·** 
Sheffield Brightside a Hillsborough **·** 
Sheffield Hallam **·** 
Sheffield Heeley **·** 
Shipley **·** 
Skipton a Ripon **·** 
Thirsk a Malton **·** 
Wakefield **·** 
Wentworth a Dearne
Hyfforddwr pêl-droed Cymreig yw **Osian Roberts** sydd yn is-reolwr Tîm pêl-droed cenedlaethol Cymru ers 21 mis Gorffennaf 2015.

Bywyd cynnar ac addysg
----------------------

Ganwyd Roberts ar Ynys Môn, a magwyd ef ym Modffordd.

Mynychodd Ysgol Gyfun Llangefni. Roedd yn bêl-droediwr talentog ac yn gapten tîm Ysgolion Cymru. Yn 1985 derbyniodd Ysgoloriaeth Pêl-droed, i astudio am radd mewn Addysg Gorfforol ym Mhrifysgol Furman yn Ne Carolina yn yr Unol Daleithiau.

Teledu
------

Darlledwyd cyfres ddogfen deledu o'r enw *Byd Pêl-droed Osian Roberts* ar S4C yn 2014.

Anrhydeddau
-----------

Ar 17 Gorffennaf 2017 derbyniodd Gymrodoriaeth er Anrhydedd gan Brifysgol Bangor yr oedd eisoes wedi derbyn Cymrodorion Anrhydeddus gan Brifysgol De Cymru a Phrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.

Yn 2017 cafodd ei benodi’n Llywydd Anrhydeddus Eisteddfod Genedlaethol Cymru Ynys Môn 2017 a chafodd ei urddo i wisg las Gorsedd y Beirdd.

Llyfryddiaeth
-------------

Yn 2016 cyhoeddwyd ei hunangofiant Môn, Cymru a’r Bêl gan gwmni’r Lolfa

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  "Osian's a football power in Wales". Wales Online. 24 Mehefin 2007. Cyrchwyd 5 Ebrill 2014. Unknown parameter `|iaith=` ignored (help)
4. ↑  "Byd Pêl-droed Osian Roberts". S4C. Cyrchwyd 5 Ebrill 2014.
5. ↑
6. ↑
7. ↑   Chris Coleman i’w anrhydeddu gan Brifysgol Bangor. Prifysgol Bangor (17 Gorffennaf 2017).
8. ↑  *Osian Roberts yw Llywydd yr Wyl 2017*[*dolen marw*] adalwyd 20 awst 2017
9. ↑  Gwales *Môn, Cymru a'r Bêl* Osian Roberts, Lynn Davies, Y Lolfa, Mawrth 2016 ISBN 9781784612276
Ffilm ddogfen am LGBT gan y cyfarwyddwr Alek Keshishian yw ***Madonna: Truth Or Dare*** a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd gan Madonna, Sigurjón Sighvatsson a Steve Golin yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Propaganda Films. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Madonna. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Madonna, Kevin Costner, Lionel Richie, Al Pacino, Antonio Banderas, Sean Penn, Pedro Almodóvar, Warren Beatty, Olivia Newton-John, Matt Dillon, Sandra Bernhard, Jean-Paul Gaultier, Mandy Patinkin, Alan Wilder a Donna De Lory. Mae'r ffilm *Madonna: Truth Or Dare* yn 122 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Silence of the Lambs* sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Doug Nichol oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Barry Alexander Brown sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alek Keshishian ar 30 Gorffenaf 1964 yn Beirut. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1991 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Harvard.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 87% (Rotten Tomatoes)
* 6.6/10 (Rotten Tomatoes)

.

Cafodd ei henwebu am y gwobrau canlynol: Gwobr Golden Raspberry i'r Actores Wrth Gefn Waethaf.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Alek Keshishian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Love and Other Disasters |  | Ffraincy Deyrnas Unedig | Saesneg | 2006-01-01 |
| Madonna: Truth Or Dare |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1991-05-24 |
| *Selena Gomez: My Mind & Me* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2022-11-04 |
| With Honors |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1994-03-22 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Prif bwnc y ffilm:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 21 Tachwedd 2021.
2. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.
3. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.
4. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 21 Tachwedd 2021.
5. 1 2  "Madonna: Truth or Dare". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 5 Hydref 2021.
Arwyddwyd **Cytundeb Maastricht** (ei henw iawn yw **Cytundeb yr Undeb Ewropeaidd**) ym Maastricht gan aelod-wladwriaethau y Cymuned Ewropeaidd ym 1992 i greu yr Undeb Ewropeaidd ar ôl trafodaethau ar gyfer undeb ariannol ac undeb gwleidyddiol.

O ganlyniad i'r cytundeb cyflwynwyd arian sengl yr UE, yr Ewro a strwythur tair colofn yr Undeb:

* Colofn y gymuned
* Colofn polisi tramor a diogelwch cyffredin (colofn CFSP) a
* Colofn cyfiawnder a materion mewnol (colofn JHA).

Sylfaen y golofn CFSP yw cydweithrediad gwleidyddiol Ewropeaidd (EPC). Colofn JHA sy'n golygu cydweithrediad ar gyfer atal tor-cyfraith, cyfiawnder troseddol, cyfiawnder sifil, noddfa a mewnfudiad.

Roedd y Gymuned Ewropeaidd yn canolbwyntio ar faterion economaidd a masnachol. Roedd y Comisiwn Ewropeaidd a'r Llys Cyfiawnder Ewrop yn annibynnol o lywodraethau'r aelod-wladwriaethau ac yn nerthol iawn. Etholwyd Senedd Ewrop gan drigolion y Gymuned Ewropeaidd. Roedd llywodraethau'r aelod-gwladwriaethau yn rhannu pŵer ac ers canol y 1980au yn bennaf drwy bleidlais fwyafrifol a thrwy hynny roedd sefydliadau rhyngwladol yn fwy nerthol na llywodraethau cenedlaethol.

Roedd dadl am gyfrifoldebau ar gyfer polisi tramor, milwrol a materion troseddol: roedd rhai eisiau eu trosglwyddo i'r Gymuned Ewropeaidd, ac eraill eisiau i'r llywodraethau cenedlaethol fod yn gyfrifol amdanynt. Fel cyfaddawd cyflwynwyd strwythur tair colofn er mwyn gwahanu'r cyfrifoldebau economaidd a thraddodiadol (megis colofn y Gymuned) i'r materion newydd (sef colofn CFSP a cholofn JHA).

Arwyddwyd Cytundeb Maastricht ar 7 Chwefror, 1992 ym Maastricht yn yr Iseldiroedd, lle bu trafodaethau terfynol ym mis Rhagfyr 1991. Daeth i rym ar 1 Tachwedd, 1993 a cafodd ei diwygio sawl gwaith ers hynny.

| Cytundebau, strwythur a hanes yr Undeb Ewropeaidd |
| --- |
|  |
| **1951/1952** | **1957/1958** | **1965/1967** | **1992/1993** | **1997/1999** | **2001/2003** | **2007/2009 (?)** |
|  |  |  | **U N D E B   E W R O P E A I D D**   ( U E ) |
| **Cymuned Ewropeaidd Glo a Dur** (CEGD) |  |  |
|  | **Cymuned Economaidd Ewropeaidd** (CEE) | **Cymuned Ewropeaidd** (CE) |
| **Cymuned Ewropeaidd Ynni Atomig** (Euratom) |
|  | Tair Cymuned Ewropeaidd: CEGD, CEE ac Euratom | Cyfiawnder a Materion Cartref |   |  |
| Heddlu a Chydweithrediad Cyfreithiolmewn Materion Trosedd |
| Polisi Tramor a Diogelwch Cyffredin (PTDC) |
| **Cytundeb Paris** | **Cytundebau Rhufain** | **Cytundeb Cyfuno** | **Cytundeb Maastricht** | **Cytundeb Amsterdam** | **Cytundeb Nice** | **Cytundeb Lisbon** |
|  | 

---

**"Tri philer yr Undeb Ewropeaidd"**(y Cymunedau Ewropeaidd, y PTDC, a Heddlu a Chydweithrediad Cyfreithiol) |  |
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Peter Hamel yw ***Mit Rosen Fängt Die Liebe An*** a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd gan Alfred Lehr yn Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Heinz Sandauer. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Ingmar Zeisberg. Mae'r ffilm *Mit Rosen Fängt Die Liebe An* yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Bridge on the River Kwai* sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Ernst Wilhelm Kalinke oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter Hamel ar 7 Rhagfyr 1911 ym Mannheim a bu farw ym München ar 22 Mehefin 2014. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1948 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Peter Hamel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Mae'r **Glymblaid** (Saesneg: *Coalition*), yn ffurfiol y **Glymblaid Ryddfrydol/Cenedlaethol** (Saesneg: *Liberal/National Coalition*). yn gynghrair wleidyddol ffurfiol yn Awstralia rhwng dwy blaid geidwadol dde-ganol: y Blaid Ryddfrydol a'r Blaid Genedlaethol.

Pan fydd y Glymblaid yn ffurfio llywodraeth, mae aelodau o'r ddwy blaid yn cael portffolios yn y Cabinet; yn yr un modd, pan fydd y Glymblaid yn ffurfio gwrthwynebiad, mae aelodau o'r ddwy blaid yn cael portffolios yn y Cabinet Cysgodol Awstralia. Ar hyn o bryd, mae'n gynghrair ffurfiol ar y lefel ffederal ac yn De Cymru Newydd a Fictoria, tra ei bod yn gynghrair anffurfiol yng Ngorllewin Awstralia. Yn Queensland, unodd y ddwy blaid i ddod yn Blaid Ryddfrydol Genedlaethol yn 2008, tra yn Nhiriogaeth y Gogledd mae'r ddwy blaid wedi'u huno fel Plaid Ryddfrydol y Wlad drwy gydol ei bodolaeth. Yn Ne Awstralia a Tasmania, mae'r Blaid Ryddfrydol yn weithgar ond dim ond yn rhannol weithredol y mae'r Blaid Genedlaethol ac nid oes ganddi seddi mewn seneddau ffederal na gwladwriaethol yn y taleithiau hynny, tra mai'r Blaid Ryddfrydol yw'r unig blaid geidwadol fawr ym Diriogaeth Prifddinas Awstralia oherwydd y absenoldeb y Blaid Genedlaethol.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Political Parties". *Australian Electoral Commission (AEC)* (yn Saesneg). 11 Awst 2008. Cyrchwyd 22 Mehefin 2022.
Ieithydd ac athronydd yn yr iaith Almaeneg a diplomydd a gweinyddwr addysg yn llywodraeth Prwsia oedd **Friedrich Wilhelm Christian Karl Ferdinand, Freiherr von Humboldt** (22 Mehefin 1767 – 8 Ebrill 1835).

Bywyd cynnar ac addysg
----------------------

Ganed Wilhelm von Humboldt yn Potsdam, Prwsia, ar 22 Mehefin 1767. Ei frawd iau oedd Alexander von Humboldt. Astudiodd y gyfraith ym Merlin a Göttingen.

Cwblhaodd ei astudiaethau ym Mhrifysgol Jena o 1794 i 1797, ac yno magodd gyfeillgarwch agos â Friedrich Schiller.

Ysgolheictod ieithyddol
-----------------------

Cafodd Humboldt flas ar ieitheg wrth iddo deithio drwy Sbaen a Ffrainc, wedi iddo raddio o Brifysgol Jena. Ei brif weithiau yn y maes hwn yw ei astudiaethau o'r Fasgeg (1821) a'r Kavi, iaith hynafol Jawa, a gyhoeddwyd wedi ei farw (1836–40).

Gyrfa ddiplomyddol
------------------

Wedi iddo ddychwelyd i Brwsia ar ôl ei deithiau yn Sbaen a Ffrainc, penodwyd Humboldt yn weinidog preswyl Prwsia i Rufain, a gwasanaethodd yn y swydd ddiplomyddol honno o 1801 i 1808.

Gwasanaethodd yn llysgennad i Fienna, Llundain, a Berlin yn y cyfnod o 1810 i 1819. Yn ystod Cyngres Prag (1813), llwyddodd i ddwyn perswâd ar Awstria i ymgynghreirio â Rwsia a Phrwsia yn erbyn Ffrainc wrth i Ryfeloedd Napoleon barhau. Ym 1815, Ymddiswyddodd mewn protest yn erbyn polisïau'r llywodraeth.

Diwygiadau addysg
-----------------

Yn ei draethawd *Über das Studium des Klassischen Altertums* (1793), crynhoiai Humboldt ei raglen ar gyfer diwygio addysg yn yr Almaen, syniadau sydd yn esiamplau o'r newydd-ddyneiddiaeth Almaenig. Dylanwadwyd arno yn gryf gan egwyddorion addysgol Johann Heinrich Pestalozzi, a sefydlodd sawl ysgol yn y Swistir.

Rhoddwyd gyfle i Humboldt roi ei syniadau ar waith pan gafodd ei benodi'n swyddog uwch yn adran gartref llywodraeth Prwsia ym 1809, ac yn gyfrifol yn y swydd honno am addysg gyhoeddus a materion crefyddol. Anfonai athrawon i'r Swistir i astudio dulliau Pestalozzi. Ar gais Humboldt, sefydlwyd Prifysgol Berlin ym 1809 gan y Brenin Ffredrig Wiliam III. Byddai'r honno yn cael ei hail-enwi'n Brifysgol Humboldt Berlin yn sgil ei hail-agor ym 1949. Bu Humboldt hefyd yn gyfrifol am ddiwygio'r drefn addysg gynradd ym Mhrwsia, gan godi'r safonau i hyfforddi ac ardystio athrawon. Ymddiswyddodd o'r adran gartref yn Ebrill 1810, am ei fod yn anfodlon â'i safle israddol.

Diwedd ei oes
-------------

Bu farw Alexander von Humboldt yn Tegel, ger Berlin, ar 8 Ebrill 1835.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Wilhelm von Humboldt. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 20 Tachwedd 2021.

Darllen pellach
---------------

* Paul Robinson Sweet, *Wilhelm von Humboldt: A Biography*, dwy gyfrol (Columbus, Ohio: Ohio State University Press, 1978, 1980).
* James W. Underhill, *Humboldt, Worldview and Language* (Caeredin: Edinburgh University Press, 2009).
Ffilm ddrama llawn arswyd gan y cyfarwyddwyr Federico Fellini, Louis Malle a Roger Vadim yw ***Histoires Extraordinaires*** a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd gan Alberto Grimaldi a Raymond Eger yn yr Eidal a Ffrainc. Lleolwyd y stori yn yr Eidal a chafodd ei ffilmio yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Bernardino Zapponi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nino Rota. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ernesto Colli, Brigitte Bardot, Jane Fonda, Terence Stamp, Alain Delon, Andreas Voutsinas, Peter Fonda, Vincent Price, James Robertson Justice, Françoise Prévost, Renzo Palmer, Milena Vukotic, Anny Duperey, Salvo Randone, Serge Marquand, Maurice Ronet, Dakar, Daniele Vargas, Federico Boido, Mimmo Poli, Philippe Lemaire, Anne Tonietti, Carla Marlier, Georges Douking, Katia Christine, Polidor, Aleardo Ward, Nella Gambini, Franco Arcalli, John Karlsen, Marina Yaru, Marisa Traversi, Paolo Giusti ac Umberto D'Orsi. Mae'r ffilm *Histoires Extraordinaires* yn 121 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *2001: A Space Odyssey* sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Claude Renoir oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Federico Fellini ar 20 Ionawr 1920 yn Rimini a bu farw yn Rhufain ar 22 Gorffennaf 2020. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1945 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol La Sapienza.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Praemium Imperiale
 * Gwobr Anrhydeddus yr Academi
 * Palme d'Or
 * Gwobr Cyflawniad Oes yr Academi Ffilm Ewropeaidd
 * Gwobr Uwch Reithgor Gŵyl Ffilm Fenis
 * Gwobr y Llew Aur am Gyflawniadau Gydol Oes
 * Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 86% (Rotten Tomatoes)
* 6.9/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Federico Fellini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 13 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Gorffennaf 2016.
3. ↑ . dyddiad cyrchiad: 19 Mawrth 2022.
4. ↑ . dyddiad cyrchiad: 7 Rhagfyr 2019.
5. 1 2  "Spirits of the Dead". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Ffilm Swedeg o Sweden yw ***Hon dansade en sommar*** (Swedeg; cyfieithiad Cymraeg *Un Haf o Hapusrwydd*), wedi'i chynhyrchu gan Arne Mattsson, ac wedi'i sylfaenu ar y nofel *Sommardansen* (*Dawns yr Haf*), a gyhoeddwyd yn 1949 gan Per Olof Ekström. Dyma'r ffilm Swedeg gyntaf i dderbyn gwobr Yr Arth Aur yng Ngŵyl Ffilmiau Rhyngwladol Berlin. Cafodd hefyd ei henwebu am y *Palme d'Or* yng Ngŵyl Ffilm Cannes yn 1952. Mae'r ffilm yn cael ei gofio am y noethni ynddi - a achosodd lot o ffys pan ddaeth allan.

Gyda ffilm arall, sef *Sommaren med Monika* ("*Haf efo Monika*", 1952), daeth ag enw i Sweden fel "prifddinas rhyw rhydd" y byd.

Derbyniad
---------

Ceir dwy olygfa rywiol yn y ffilm: golygfa o nofio'n noeth a golygfa garu lle dangoswyd bron noeth yr actores Ulla Jacobsson. Achosodd dipyn o gynnwrf hefyd oherwydd y neges gwrth-eglwysig a phortreadu offeiriad lleol fel y dyn drwg. Er ei fod wedi derbyn nifer o wobrau, cafodd y ffilm ei banio mewn sawl gwlad gan gynnwys Sbaen. Chafodd y ffim ddim mo'i lansio yn Unol Daleithiau America tan 1955.

Categori
--------

1. ↑  The Swedish Film Database: *Hon dansade en sommar (1951)* - Kommentar Svensk filmografi (in Swedish) Linked 2014-03-01
2. ↑  IMDb: *One Summer of Happiness (1951)* - Release info Linked 2014-03-01
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwyr Federico Fellini a Alberto Lattuada yw ***Luci Del Varietà*** a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd gan Federico Fellini, Alberto Lattuada a Bianca Lattuada yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Rhufain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Alberto Lattuada a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Felice Lattuada. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sophia Loren, Alberto Lattuada, Giulietta Masina, Giovanna Ralli, Giacomo Furia, Alberto Bonucci, Carla Del Poggio, Marco Tulli, Folco Lulli, Peppino De Filippo, Vittorio Caprioli, Franca Valeri, Dante Maggio, John Kitzmiller, Silvio Bagolini, Carlo Romano, Checco Durante, Fanny Marchiò, Gina Mascetti, Giulio Calì a Renato Malavasi. Mae'r ffilm *Luci Del Varietà* yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *All About Eve* sy’n ffilm gomedi
Americanaidd *gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.* 
Otello Martelli oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Mario Bonotti sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Federico Fellini ar 20 Ionawr 1920 yn Rimini a bu farw yn Rhufain ar 22 Gorffennaf 2020. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1945 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol La Sapienza.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Praemium Imperiale
 * Gwobr Anrhydeddus yr Academi
 * Palme d'Or
 * Gwobr Cyflawniad Oes yr Academi Ffilm Ewropeaidd
 * Gwobr Uwch Reithgor Gŵyl Ffilm Fenis
 * Gwobr y Llew Aur am Gyflawniadau Gydol Oes
 * Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Federico Fellini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 11 Ebrill 2016.
3. ↑ . dyddiad cyrchiad: 19 Mawrth 2022.
4. ↑ . dyddiad cyrchiad: 7 Rhagfyr 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 217038236
* LCCN: n00024680
* GND: 4604120-5
* BNF: cb14293397p (data)

 |
Clawr un o albymau'r baswr o Bennal.
Carreg fedd Dic Rees yn Eglwys Sant Tannwg a Sant Eithrias.
Ffermwr a baswr oedd **Richard Henry Rees** neu **Richard Rees** (1926 – 4/5 Hydref 2003). Symudodd ei deulu o Gorris i Bennal pan oedd yn ddeuddeg oed, lle bu'n ffermio ar fferm "Penmaenbach", ym Mhennal, Gwynedd. Fe'i ystyrir yn un o gantorion gorau ei oes a cheir sawl recordiad o'i lais.

Er iddo gael cynnig lle mewn coleg yn Llundain, penderfynnodd aros ar y fferm i weithio. Ef oedd y cyntaf erioed i ennill y Rhuban Glas ddwywaith: yn dod yn Eisteddfod Genedlaethol Aberystwyth yn 1952 pan ganodd "Y Dymestl" a'r ail ym Mhwllheli, dair blynedd yn ddiweddarach. Cafodd gyfnod fel prif faswr Cwmni Opera Cymru ac roedd ganddo raglenni ei hun ar y BBC ac ITV.

Cysylltir Dic gyda'r "Dymestl", "Y Marchog", "Brad Dynrafon" ac "Aros Mae'r Mynyddau Mawr". Troediodd lwyfannau mwya'r byd ac ymhlith yr operâu y bu'n rhan ohonynt y mae:

* *The Erl King* (Schubert)
* *Y Prolog i Pagliacci* (Leon Cavallo)
* *II Lacerato Spirito* (Verdi)
* *Non Piu Andrai* (Mozart)
* *Honour and Arms* (Handel)
* *Thus Saith The Lord* (Handel)
* *The Barber of Seville* (Gioachino Rossini)

Fe'i claddwyd ym mynwent gron Eglwys Pennal.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan BBC Cymru[*dolen marw*]; "Cawr, Cymro a Chyfaill"; Tachwedd 20013; adalwyd 25 Ionawr 2014
2. ↑  Albwm: Richard Rees Y Baswr o "Benmaenbach", Pennal ar wefan *Welsh Gifts*[*dolen marw*]; adalwyd 25 Ionawr 2014
3. ↑  SAIN (RECORDIAU) CYF Archifwyd 2014-07-01 yn y Peiriant Wayback.; adalwyd 25 Ionawr 2014
Tudalen o *La Operina* Arrighi
Ysgrifennydd yn Llys y Pab a dylunydd teip yn ystod y Dadeni oedd **Ludovico Vicentino degli Arrighi** (tua 1475 – 1527?).

Ychydig a wyddys am ei fywyd. Tua 1510 roedd yn llyfrwerthwr yn Rhufain. Erbyn 1515 fe'i cyflogwyd fel ysgrifennydd yn y *Cancelleria Apostolica* (adran Llys y Pab) yn 1513. Yn 1522 creodd bamffled dylanwadol ar lawysgrifen italig o'r enw *La Operina*, sef y llyfr cyntaf a neilltuwyd i ysgrifennu'r sgript *cancelleresca corsiva*. Argraffwyd y gwaith hwn o 32 o dudalennau gan gyfres o dorluniau. Hwn oedd y cyntaf o sawl gyhoeddiad o'r fath.

Trodd at argraffu yn 1523. Sefydlodd gwmni argraffu gyda'r ysgythrwr a'r argraffydd Lautizio Perugino (Lautizio di Bartolomeo dei Rotelli). Dyluniodd Arrighi ei deipiau italig ei hun ar gyfer ei waith; efelychwyd y rhain yn helaeth. Gwerthfawrogwyd y gweithiau a argraffwyd gan y cwmni yn fawr gan y cerflunydd Benvenuto Cellini. Dyddiwyd ei argraffiad olaf ychydig cyn Anrhaith Rhufain (6 Mai 1527), pan laddwyd ef, yn ôl pob tebyg.

Gweithiau
---------

* *La operina di Ludouico Vicentino, da imparare di scriuere littera cancellarescha* (Rhufain, 1522)
* *Il modo de temperare le penne con le uarie sorti de littere ordinato per Ludouico Vicentino* (Rhufain, 1523)

Dolenni allanol
---------------

* *La operina di Ludouico Vicentino, da imparare di scriuere littera cancellarescha*, argraffiad cyntaf (1522) yn Llyfrgell y Gyngres
* *Il modo de temperare le penne con le uarie sorti de littere ordinato per Ludouico Vicentino*, argraffiad cyntaf (1523) yn Llyfrgell y Gyngres

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 54242991
* LCCN: n79108015
* ISNI: 0000 0001 1876 2909
* GND: 139304770
* SUDOC: 033661987
* BNF: cb12450642r (data)
* BIBSYS: 9025084
* ULAN: 500005483
* The SBN id SBLV077629 is not valid.
* CiNii: DA06376075

 |
Carreg Pre: cofeb i Steve Prefontaine yn y man bu farw.
Rhedwr Americanaidd oedd **Steve Roland "Pre" Prefontaine** (25 Ionawr 1951 – 30 Mai 1975) oedd yn un o sbardunau'r twf mewn rhedeg yn yr Unol Daleithiau yn y 1970au.

Ganwyd yn Coos Bay, Oregon, UDA. Dechreuodd redeg tra'n mynychu Marshfield High School, ac yn ei flwyddyn olaf torrodd y record genedlaethol am y ras ddwy filltir. Tynodd sylw Bill Bowerman, hyfforddwr trac a maes ym Mhrifysgol Oregon a chyd-sefydlydd Nike, Inc.

O ganlyniad i'w lwyddiant ar y trac, roedd 35 o golegau Americanaidd yn dymuno iddo gofrestru gyda hwy. Ymunodd Prefontaine â Phrifysgol Oregon ym 1969, a denodd niferoedd mawr o bobl i wylio ei rasys. Ar ôl iddo raddio, roedd ganddo saith teitl o'r National Collegiate Athletic Association (NCAA): traws gwlad 1970, '71, a '73, a'r ras dair milltir '70, '71, '72, a '73. Mae ei recordiau yn y rasys tair milltir a chwe milltir yn sefyll hyd heddiw. Yn ystod ei yrfa torrodd recordiau cenedlaethol (weithiau rhai ei hunan) 14 o weithiau.

Rhedodd yn y ras 5,000 metr yng Ngemau Olympaidd 1972 ym München, ond er iddo bod yn y blaen am y mwyafrif o'r ras daeth yn bedwerydd.

Bu farw Prefontaine mewn damwain car, ger Parc Hendricks yn Eugene, Oregon, pan trodd ei gar godi to drosodd wrth iddo ei yrru. Crynodiad yr alcohol yn ei waed oedd .16; dan gyfraith Oregon mae .10 yn dynodi bod person wedi meddwi.

Cynhelir Ras Goffa Prefontaine bob blwyddyn ym Mae Coos.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  (Saesneg) Steve Prefontaine. National Distance Running Hall of Fame. Adalwyd ar 10 Tachwedd 2012.
2. ↑  (Saesneg) Prefontaine signs letter. *The Bulletin* (2 Mai 1969). Adalwyd ar 9 Tachwedd 2012.
3. ↑  (Saesneg) Tests Show Prefontaine Was Drunk. *The Milwaukee Journal* (31 Mai 1975). Adalwyd ar 10 Tachwedd 2012.
4. ↑  "Steve "Pre" Prefontaine". *Steve Prefontaine Foundation* (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2022-07-24. Cyrchwyd 24 Gorffennaf 2022.

Llyfryddiaeth
-------------

* Jordan, Tom. *Pre: The Story of America's Greatest Running Legend* (Rodale, 1998).

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 75908883
* LCCN: no96023734
* ISNI: 0000 0001 0916 793X
* GND: 12064150X

 |
Pentref yng Nghyngor yr Ucheldir, yr Alban, yw **Stromeferry** (Gaeleg yr Alban: *Port an t-Sròim*). Saif ar lannau Loch Carron.

Gwasanaethir y pentref gan reilffordd ac mae ffordd yr A890 yn mynd yn agos iddo i'r de.
Fe'i lleolir ar ran culaf y foryd felly bu gwasanaethau fferi yno am flynyddoedd lawer. Pan ddatblygwyd yr A890, nid oedd angen y gwasanaethau fferi mwyach, felly daethant i ben yn 1970. Ond yn 2012 bu'n rhaid cau'r ffordd, a rhoddwyd y fferi yn ôl i ddefnydd am ychydig.

Roedd Sabathyddiaeth yn gryf yn yr Ucheldiroedd yn ystod y 19g, felly pan oedd y cwmni rheilffordd yn gweithredu trenau ar y Sul roedd cryn wrthwynebiad ymhlith y boblogaeth leol. Fe aeth pethau i'r pen mewn terfysg yn Stromferry ar 3 Mehefin 1883. Cymerodd dros 200 o bysgotwyr feddiant o derfynfa'r rheilffordd er mwyn atal dadlwytho pysgod ar y Sul. Cafodd deg dyn eu carcharu o ganlyniad.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  British Place Names; adalwyd 3 Tachwedd 2022
2. ↑  Gwefan *Ainmean-Àite na h-Alba* Archifwyd 2022-11-03 yn y Peiriant Wayback.; adalwyd 3 Tachwedd 2022
3. ↑  |Allan W. MacColl, *Land, Faith and the Crofting Community:Christianity and Social Community in the Highlands of Scotland, 1843-1893* (Edinburgh University Press, 2006)
4. ↑  "Sunday Traffic (Scotland) The Stome Ferry Riots" Archifwyd 2022-11-03 yn y Peiriant Wayback. *Hansard*, 3 Awst 1883; adalwyd 3 Tachwedd 2022
Daearyddwr, fforiwr, cyfieithydd, llenor, milwr, dwyreinydd, cartograffydd, ethnolegydd, ysbïwr, ieithydd, bardd, cleddyfwr, a diplomydd o Sais oedd y Capten **Syr Richard Francis Burton** KCMG FRGS (19 Mawrth 1821 – 20 Hydref 1890). Roedd yn enwog am ei deithiau yn Asia, Affrica a'r Amerig yn ogystal â'i wybodaeth eang o ieithoedd a diwylliannau. Yn ôl un gyfrif, yr oedd yn medru siarad 29 o ieithoedd Ewropeaidd, Asiaidd ac Affricanaidd.

Ymhlith ei gampau enwocaf yw teithio mewn cuddwisg i Mecca, cyfieithu'r *Mil ac un o nosweithiau* o'r Arabeg i'r Saesneg mewn argraffiad heb ei sensro, cyhoeddi'r *Kama Sutra* yn Saesneg, a theithio â John Hanning Speke dan arweiniad y tywysydd Sidi Mubarak Bombay i ymweld â Llynnoedd Mawr Affrica wrth chwilio am darddiad Afon Nîl. Beirniadodd Burton bolisïau trefedigaethol yn ei waith, er anfantais i'w yrfa. Roedd yn awdur toreithiog a dysgedig ac ysgrifennodd nifer o lyfrau ac erthyglau ysgolheigaidd ar bynciau gan gynnwys ymddygiad dynol, teithio, hebogyddiaeth, cleddyfa, ymddygiad rhywiol, ac ethnograffeg. Nodwedd unigryw o'i lyfrau yw'r troednodion ac atodiadau helaeth sy'n cynnwys sylwadau nodedig a gwybodaeth gyflawn.

Roedd yn gapten ym myddin Cwmni Prydeinig India'r Dwyrain a gwasanaethodd yn India, ac am gyfnod byr yn Rhyfel Crimea. Wedi hyn cafodd ei gyflogi gan y Gymdeithas Ddaearyddol Frenhinol i fforio arfordir dwyreiniol Affrica a daeth yn yr Ewropead cyntaf i weld Llyn Tanganyika. Yn hwyrach gwasanaethodd fel conswl dros Brydain yn Fernando Po, Santos, Damascus a Trieste. Roedd yn Gymrawd y Gymdeithas Ddaearyddol Frenhinol a chafodd ei urddo'n farchog (KCMG) ym 1886.

Cyfeiriadau
-----------



|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 29832058
* LCCN: n80057204
* ISNI: 0000 0001 2126 2534
* GND: 118517848
* SELIBR: 43852
* SUDOC: 026760045
* BNF: cb11894626v (data)
* BIBSYS: 3007927
* NLA: 35024155
* NDL: 00434920
* NKC: jn20000700262
* The SBN id CFIV102356 is not valid.
* BNE: XX1163477
* CiNii: DA00632933
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
Ffilm erotig gan y cyfarwyddwr Max Nosseck yw ***Das Verbotene Paradies*** a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd gan Artur Brauner yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Martin Böttcher. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ingeborg Schöner, Wolfgang Lukschy, Jan Hendriks, Siegfried Schürenberg, Heinz Schimmelpfennig, Alexa von Porembsky, Günter Pfitzmann, Sigurd Lohde, Bruno Fritz, Walter Breuer, Käte Alving, Horst Gentzen, Inge Wolffberg, Lutz Moik, Maly Delschaft, Martin Berliner a Rolf Moebius. Mae'r ffilm *Das Verbotene Paradies* yn 78 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Vertigo* sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Werner M. Lenz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Max Nosseck ar 19 Medi 1902 yn Nakło nad Notecią a bu farw yn Bad Wiessee ar 6 Ionawr 2000.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Max Nosseck nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Alfred Lind yw ***Ultima Rappresentazione Di Gala Del Circo Wolfson*** a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Alfred Lind. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Intolerance* sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Alfred Lind oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alfred Lind ar 27 Mawrth 1879 yn Helsingør a bu farw yn Copenhagen ar 22 Mai 1965. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1906 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Alfred Lind nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm comedi deledu gan y cyfarwyddwr Giulio Base yw ***Un Cane Per Due*** a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Pietro Valsecchi. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carolina Crescentini, Giorgio Tirabassi, Dino Abbrescia, Fabio Troiano, Luca Angeletti, Pietro De Silva a Susy Laude. Mae'r ffilm *Un Cane Per Due* yn 93 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inception* sef ffilm wyddonias
llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giulio Base ar 6 Rhagfyr 1964 yn Torino. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol La Sapienza.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Giulio Base nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi: *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 15 Mawrth 2019.
2. ↑  Sgript: *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 15 Mawrth 2019.
Roedd **Alfred Thomas, barwn Pontypridd** (16 Medi 1840 - 14 Rhagfyr 1927) yn wleidydd Rhyddfrydol Cymreig ac yn Aelod Seneddol Dwyrain Morgannwg

Bywyd Personol
--------------

Ganwyd Alfred Thomas ym 1840 ym Mhen-y-lan, Caerdydd, yn fab i Daniel Thomas ymgymerwr.

Cafodd ei addysgu yn Ysgol Weston, ger Caerfaddon.

Roedd yn ddibriod.

Gyrfa Gwleidyddol
-----------------

Daeth Thomas yn aelod Rhyddfrydol o Gyngor Bwrdeistref Caerdydd ym 1875 a bu'n Maer y Dref ym 1881-1882. Fel Maer chwaraeodd rhan ganolog yn y penderfyniad i leoli Coleg Prifysgol De Cymru yng Nghaerdydd, yn hytrach nag Abertawe. Cafodd ei greu yn Rhyddfreiniwr Bwrdeistref Caerdydd ym 1887.

Safodd Thomas yn etholaeth Dwyrain Morgannwg yn enw'r Blaid Ryddfrydol ym 1885 gan gael ei ethol yn Aelod Seneddol a gan dal y sedd hyd ei ymddeoliad o'r Senedd adeg Etholiad Cyffredinol Mis Ragfyr 1910.

Roedd Thomas yn aelod cenedlaetholgar o'r Blaid Ryddfrydol. Fe gyflwynodd yn (aflwyddiannus ) gyda chefnogaethThomas Edward Ellis *Mesur Sefydliadau Gwladol (Cymru)* i'r senedd ym 1891. Mesur oedd yn ymofyn Prifysgol i Gymru, Amgueddfa Genedlaethol i Gymru, Ysgrifennydd Gwladol i Gymru a Senedd i Gymru.

Roedd yn aelod o Gymru Fydd, ac fe fu'n gadeirydd yr ymgyrch i godi cerflun i Evan James a James James awduron Hen Wlad fy Nhadau.

Cafodd Thomas ei urddo'n farchog ym 1902, a'i ddyrchafu i Dŷ'r Arglwyddi fel Barwn Pontypridd ym 1912.

Marwolaeth
----------

Bu farw Arglwydd Pontypridd ym 1927. A gan nad oedd ganddo blant bu farw ei farwniaeth gydag ef.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Owens, B. G. (1953). THOMAS, ALFRED, barwn Pontypridd (1840 - 1927), o Fronwydd, Caerdydd;. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 7 Awst 2019
2. ↑  Hansard NATIONAL INSTITUTIONS (WALES) BILL  Archifwyd 2016-03-04 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 20 Rhagfyr 2014
3. ↑  NATIONAL MEMORIAL TO THE AUTHORS OF "HEN WLAD FY NHADAU" Carmarthen Weekly Reporter 8 Mai 1914  adalwyd 20 Rhagfyr 2014

| Senedd y Deyrnas Unedig |
| --- |
|
| Rhagflaenydd:***etholaeth newydd*** | **Aelod Seneddol dros Dwyrain Morgannwg**1885 – 1910 | Olynydd:**Allen Clement Edwards** |

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |
Bardd Seisnig yn ystod Oes Fictoria oedd **Arthur Hugh Clough** (1 Ionawr 1819 – 13 Tachwedd 1861).

Ganed ef yn Lerpwl, ac aeth i Ysgol Rugby cyn iddo ennill ysgoloriaeth i Goleg Balliol, Rhydychen. Ei fwriad ar y cychwyn oedd i hyfforddi ar gyfer gyrfa glerigol yn Eglwys Loegr, ond gadawodd y brifysgol am iddo gwestiynu ei ffydd. Fe'i penodwyd yn bennaeth ar Neuadd y Brifysgol, Llundain, ym 1849. Ym 1852 cafodd ei wahodd gan Ralph Waldo Emerson i dreulio sawl mis yn darlithio ym Massachusetts, Unol Daleithiau America. Yn ddiweddarach, gweithiodd i adran addysg y llywodraeth a chynorthwyodd Florence Nightingale wrth ei gwaith dyngarol. Ar daith i'r Eidal cafodd ei heintio gan falaria, a bu farw yn Fflorens yn 42 oed.

Mae barddoniaeth Clough yn mynegi sgeptigiaeth grefyddol—pwnc poblogaidd yn llên Lloegr yng nghanol y 19g—a hynny mewn modd eironig braidd. Wedi ei farwolaeth, cyhoeddwyd nifer o'i gerddi yn y gyfrol *Poems* (1862), a fu'n hynod o boblogaidd. Roedd yn gyfaill i Matthew Arnold, a chyfansoddodd Arnold yr alargerdd "Thyrsis" er cof amdano.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Arthur Hugh Clough. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 3 Awst 2022.