Bronfraith gymharol fawr yw'r **Brych gyddfddu** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brychion gyddfddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Turdus ruficollis atrogularis***; yr enw Saesneg arno yw *Black-throated thrush*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru. Caidd ei ystyried weithiau gan naturiaethwyr fel isrywogaeth, ac felly hefyd ei chwaer, sef y Brych gyddfgoch (*Turdus ruficollis ruficollis*), ond yn ddiweddar mae'r mwyafrif o naturiaethwyr yn eu cyfrif yn rhywogaethau ar whahân.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. ruficollis atrogularis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Ewrop.

Mae'n aderyn mudol, gyda'i diriogaeth yn debyg iawn i'w chwaer, y Brych gyddfgoch (*Turdus ruficollis ruficollis*).

Disgrifiad
----------

Mae'n fronfraith gymharol fawr sy'n ddigon hawdd i'w hadnabod. Mae gan y gwryw fron ddu - o'i ên i waelod ei frest, gyda chynffon llwyd-ddu. Mae'r rhan uchaf hefyd yn llwyd a'r rhan isaf yn wyn gyda'r adain oddi tanynt yn orengoch.

Cynefin
-------

Mae'r Brychion gyddfddu'n paru ar fin ac ar ffiniau coedwigoedd, llannerch goediog - yn enwedig codwig gydag amrywiaeth o goed collddail. Yn aml, gwnant eu nyth ym mhrysgwydd sef yr isdyfiant y *Pinus sibirica* neu'r befrwydden, yn enwedig wrth ymyl tir corsiog a llynnoedd bychan.

Teulu
-----

Mae'r brych gyddfddu yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych daear Abysinia | Geokichla piaggiae |  |
|
| Brych daear Crossley | Geokichla crossleyi |  |
|
| Brych daear Molwcaidd | Geokichla dumasi |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych daear cefnllwyd | Geokichla schistacea |  |
|
| Geokichla cinerea | Geokichla cinerea |  |
|
| Geokichla dohertyi | Geokichla dohertyi |  |
|
| Geokichla erythronota | Geokichla erythronota |  |
|
| Geokichla interpres | Geokichla interpres |  |
|
| Mwyalch Adeinlwyd | Turdus boulboul |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Clement, Peter; Hathway, Ren; Wilczur, Jan (2000). *Thrushes (Helm Identification Guides)*. Christopher Helm Publishers Ltd. tt. 377–381. ISBN 0-7136-3940-7.
3. ↑  British Ornithologists’ Union Records Committee (2009). "British Ornithologists’ Union Records Committee: 37th Report (Hydref 2008)". *Ibis* **151**: 224–230. doi:10.1111/j.1474-919x.2008.00901.x. Archifwyd o y gwreiddiol ar 2011-07-17. .
4. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Brych gyddfddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*