*Am enghreifftiau eraill o'r enw, gweler Bethel.*
Pentref yng nghymuned Llanddeiniolen, Gwynedd, Cymru, ydy **Bethel** ("Cymorth – Sain" ynganiad ). Saif ar ffordd y B4366 rhwng Caernarfon a Llandygái, 4 cilometr o Gaernarfon a 7 cilometr o Fangor.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan Siân Gwenllian (Plaid Cymru) ac yn Senedd y DU gan Hywel Williams (Plaid Cymru).

Tyfodd y pentref yn sgil datblygiad chwareli Llanberis, yn enwedig Chwarel Dinorwig, gan fod Bethel wrth ochr y rheilffordd oedd yn cario llechi o Chwarel Dinorwig i'r Felinheli. I'r de o'r pentref mae bryngaer Dinas Dinorwig.

Gerllaw Bethel ei hun mae Saron a Penrhos. Yn y pentref ceir garej gwerthu ceir, tri chapel a chaffi 'Perthyn', a agorodd ei ddrysau ym mis Hydref 2020. Mae yna hefyd glwb pêl-droed.

Ysgol Gynradd Bethel
--------------------

Ysgol Gynradd Sirol (Babanod/Iau) yw Ysgol Gynradd Bethel ac mae'n ysgol ddyddiol, ddwyieithog, gyd-addysgol. Yn 2019, roedd 150 o ddisgyblion rhwng 3 ac 11 oed yn mynychu'r ysgol. Cymraeg yw iaith yr ysgol o ddydd i ddydd a Chymraeg yw'r iaith a ddefnyddir i gyfathrebu â'r disgyblion ac yng ngweinyddiaeth yr ysgol. Yn dilyn arolygiad Estyn yn 2019, derbyniodd yr ysgol y sgôr uchaf posib gan yr arolygwyr. Beirniadwyd yr ysgol ar bum maes; Safonau, Lles ac Ymagweddau tuag at Ddysgu, Profiadau Dysgu ac Addysgu, Gofal, Cymorth, Arweiniad, ac Arweinyddiaeth a Rheolaeth. Derbyniwyd sgôr ardderchog ym mhob maes.

Cyfrifiad Cenedlaethol 2011 a'r Gymraeg
---------------------------------------

Arolwg sy'n digwydd bob 10 mlynedd yw'r cyfrifiad ac mae'n rhoi darlun i ni o'r holl bobl a chartrefi yng Nghymru a Lloegr. Yn ôl canlyniadau cyfrifiad 2011, roedd 1,342 o bobl, dros 3 oed, yn byw ym Methel. O'r nifer hwn, roedd 85.8% o boblogaeth y pentref yn gallu siarad Cymraeg, a 77.1% o boblogaeth y pentref yn gallu siarad, darllen, ac ysgrifennu yn y Gymraeg. Caiff y canran uchel hwn o siaradwyr Cymraeg ei adlewyrchu yn adroddiad Estyn o Ysgol Bethel yn 2019, sydd yn nodi bod bron pob un o’r disgyblion yn "ymfalchïo yn yr iaith Gymraeg ac yn ei defnyddio'n naturiol wrth siarad â'i gilydd."

Pobl o Fethel
-------------

* W. J. Gruffydd (1881–1954), bardd, llenor, gwleidydd ac academydd
* Berwyn Jones, Ifan Jams, Dewi Foulkes, Sion Garth - aelodau'r band Derwyddon Dr Gonzo
* Selwyn Iolen (2005-2008), archdderwydd

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Rhestr o Enwau Lleoedd Safonol Cymru". *Llywodraeth Cymru*. 14 Hydref 2021.
2. ↑  British Place Names; adalwyd 20 Ionawr 2022
3. ↑  Gwefan Senedd Cymru
4. ↑  Gwefan Senedd y DU
5. ↑  Ysgol Bethel. d.d. "Ysgol Gynradd Bethel Primary School". *ysgolbethel.org*. Cyrchwyd 4 Mawrth 2022.
6. ↑  "A report on Ysgol Gynradd Bethel" (PDF). *Estyn*. Mai 2019. Cyrchwyd: 4 Mawrth 2022
7. ↑  Williams, G. & Care, A. 2019. *The 'excellent' Gwynedd school praised for its natural Welsh ethos* [Ar-lein]. Bae Colwyn: Daily Post. 

Ar gael: 

[Cyrchwyd: 4 Mawrth 2022]
8. 1 2  Estyn. 2019. Ysgol Gynradd Bethel. Caerdydd: Estyn. [Ar-lein]

Ar gael: 

[Cyrchwyd: 4 Mawrth 2022]
9. ↑  "Ynglŷn â'r cyfrifiad". *Cyfrifiad 2021*. Cyrchwyd 2022-03-04.
10. 1 2  "Proffiliau iaith ardaloedd a Phoblogaeth". *www.gwynedd.llyw.cymru*. Cyrchwyd 2022-03-04.

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Gwynedd**

**Dinas**  

Bangor
  
**Trefi**  

Abermaw  **·** Y Bala  **·** Bethesda  **·** Blaenau Ffestiniog  **·** Caernarfon  **·** Cricieth  **·** Dolgellau  **·** Harlech  **·** Nefyn  **·** Penrhyndeudraeth  **·** Porthmadog  **·** Pwllheli  **·** Tywyn
  
**Pentrefi**  

Aberangell  **·** Aberdaron  **·** Aberdesach  **·** Aberdyfi  **·** Aber-erch  **·** Abergwyngregyn  **·** Abergynolwyn  **·** Aberllefenni  **·** Abersoch  **·** Afon Wen  **·** Arthog  **·** Beddgelert  **·** Bethania  **·** Bethel  **·** Betws Garmon  **·** Boduan  **·** Y Bont-ddu  **·** Bontnewydd (Arfon)  **·** Bontnewydd (Meirionnydd)  **·** Botwnnog  **·** Brithdir  **·** Bronaber  **·** Bryncir  **·** Bryncroes  **·** Bryn-crug  **·** Brynrefail  **·** Bwlchtocyn  **·** Caeathro  **·** Carmel  **·** Carneddi  **·** Cefnddwysarn  **·** Clynnog Fawr  **·** Corris  **·** Croesor  **·** Crogen  **·** Cwm-y-glo  **·** Chwilog  **·** Deiniolen  **·** Dinas, Llanwnda  **·** Dinas, Llŷn  **·** Dinas Dinlle  **·** Dinas Mawddwy  **·** Dolbenmaen  **·** Dolydd  **·** Dyffryn Ardudwy  **·** Edern  **·** Efailnewydd  **·** Fairbourne  **·** Y Felinheli  **·** Y Ffôr  **·** Y Fron  **·** Fron-goch  **·** Ffestiniog  **·** Ganllwyd  **·** Garndolbenmaen  **·** Garreg  **·** Gellilydan  **·** Glan-y-wern  **·** Glasinfryn  **·** Golan  **·** Groeslon  **·** Llanaber  **·** Llanaelhaearn  **·** Llanarmon  **·** Llanbedr  **·** Llanbedrog  **·** Llanberis  **·** Llandanwg  **·** Llandecwyn  **·** Llandegwning  **·** Llandwrog  **·** Llandygái  **·** Llanddeiniolen  **·** Llandderfel  **·** Llanddwywe  **·** Llanegryn  **·** Llanenddwyn  **·** Llanengan  **·** Llanelltyd  **·** Llanfachreth  **·** Llanfaelrhys  **·** Llanfaglan  **·** Llanfair  **·** Llanfihangel-y-Pennant (Abergynolwyn)  **·** Llanfihangel-y-Pennant (Cwm Pennant)  **·** Llanfihangel-y-traethau  **·** Llanfor  **·** Llanfrothen  **·** Llangelynnin  **·** Llangïan  **·** Llangwnadl  **·** Llwyngwril  **·** Llangybi  **·** Llangywer  **·** Llaniestyn  **·** Llanllechid  **·** Llanllyfni  **·** Llannor  **·** Llanrug  **·** Llanuwchllyn  **·** Llanwnda  **·** Llanymawddwy  **·** Llanystumdwy  **·** Llanycil  **·** Llithfaen  **·** Maentwrog  **·** Mallwyd  **·** Minffordd  **·** Minllyn  **·** Morfa Bychan  **·** Morfa Nefyn  **·** Mynydd Llandygái  **·** Mynytho  **·** Nantlle  **·** Nantmor  **·** Nant Peris  **·** Nasareth  **·** Nebo  **·** Pant Glas  **·** Penmorfa  **·** Pennal  **·** Penrhos  **·** Penrhosgarnedd  **·** Pen-sarn  **·** Pentir  **·** Pentrefelin  **·** Pentre Gwynfryn  **·** Pentreuchaf  **·** Pen-y-groes  **·** Pistyll  **·** Pontllyfni  **·** Portmeirion  **·** Prenteg  **·** Rachub  **·** Y Rhiw  **·** Rhiwlas  **·** Rhos-fawr  **·** Rhosgadfan  **·** Rhoshirwaun  **·** Rhoslan  **·** Rhoslefain  **·** Rhostryfan  **·** Rhos-y-gwaliau  **·** Rhyd  **·** Rhyd-ddu  **·** Rhyduchaf  **·** Rhydyclafdy  **·** Rhydymain  **·** Sarnau  **·** Sarn Mellteyrn  **·** Saron  **·** Sling  **·** Soar  **·** Talsarnau  **·** Tal-y-bont, Abermaw  **·** Tal-y-bont, Bangor  **·** Tal-y-llyn  **·** Tal-y-sarn  **·** Tanygrisiau  **·** Trawsfynydd  **·** Treborth  **·** Trefor  **·** Tre-garth  **·** Tremadog  **·** Tudweiliog  **·** Waunfawr