Pentref bychan yn Sir Gaerfyrddin yw **New Inn** (ymddengys nad oes enw Cymraeg arno). Fe'i lleolir yng ngogledd canolbarth y sir ar y ffordd A485 tua 12 milltir i'r gogledd o dref Caerfyrddin, hanner ffordd rhwng y dref honno a Llanbedr Pont Steffan. Yng Nghyfrifiad 2011, poblogaeth New Inn oedd 348. Mae'n rhan o blwyf eglwysig Llanfihangel-ar-Arth.

Hanes
-----

Datblygodd y pentref ar groesffordd o ffordd Rufeinig Sarn Helen a llwybr pwysig (ffordd y porthmyn yn ddiweddar). Roedd y pentref yn ganolfan fasnachol erbyn canol y 19g, gyda siop gyffredinol (oedd yn allforio meintiau enfawr o fenyn a pheth caws i ddociau Caerfyrddin), tair tafarn a gwesty pwysig *The Traveller's Rest*. Dirywiodd economi'r pentref yn dilyn agor rheilffordd ym mhentref cyfagos Pencader.

Agorodd yr ysgol gymunedol yn y pentref yn 1881. Yn y degawd diwethaf bu gostyngiad sylweddol yn nifer y disgyblion a gofrestrodd yn yr ysgol a cheuwyd yr ysgol yn 2007.

Nawr mae’r pentref yn cynnwys capel, gwerthwr peiriannau amaethyddol, cwmni peirianneg, fferm laeth, a threfnydd teithiau.

Trafnidiaeth
------------

Lleolir y pentref ar y briffordd A485 sy'n ei gysylltu i'r trefi cyfagos o Gaerfyrddin a Llanbedr Pont Steffan. Mae nifer o lwybrau troed cyhoeddus sy'n ei gysylltu i'r trefi cyfagos o Wyddgrug a Phencader.

Mae'r gwasanaeth bws TrawsCymru T1, sy'n dechrau yn Llambed a diwedd yng Nghaerfyrddin yn stopio bob awr yn y pentref. Mae'r bws 701, sy'n ddiwedd yng Nghaerdydd yn stopio bob dydd.

Cyfrifiad 2011
--------------

Yn ôl y Cyfrifiad 2011, gall 212 o'r 316 preswylwyr (dros 3 oed) deall siarad Cymraeg llafar (63%). Dangosodd y cyfrifiad bod 195 preswylwyr (58%) yn gallu siarad Cymraeg. Y poblogaidd yn 2001 oedd 306, sy'n awgrymu cynnydd. Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:



| Cyfrifiad 2011 |
| --- |
|  |  |  |
| **Poblogaeth New Inn (pob oed) (348)** |    | 100% |
| **Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (New Inn) (199)** |    | 57.2% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 19% |
| **Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (New Inn) (228)** |    | 65.5% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 73% |
| **Y nifer rhwng 16 – 64 oed sydd mewn gwaith (New Inn) (186)** |    | 71.5% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 67.1% |

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2
2. ↑  Gwefan Pencader a'r Cylch, New Inn
3. ↑  "MODERNEIDDIO'R DDARPARIAETH ADDYSG - CAU ARFAETHEDIG AR YSGOL GYNRADD GYMUNEDOL NEW INN, 12 Mehefin 2006". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-06-05. Cyrchwyd 2013-07-24.
4. ↑  "Swyddau Ystadegau Gwladol, Sgiliau iaith Gymraeg, New Inn SA39". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-03-05. Cyrchwyd 2013-07-21.
5. ↑  "Swyddau Ystadegau Gwladol, Gwlad enedigol, New Inn SA39". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-03-04. Cyrchwyd 2013-07-21.
6. ↑  "Swyddau Ystadegau Gwladol, Gweithgarwch Economaidd, New Inn SA39". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-03-04. Cyrchwyd 2013-07-21.

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Sir Gaerfyrddin**

**Trefi**  

Caerfyrddin  **·** Castellnewydd Emlyn  **·** Cydweli  **·** Hendy-gwyn  **·** Llandeilo  **·** Llanelli  **·** Llanybydder  **·** Llanymddyfri  **·** Porth Tywyn  **·** Rhydaman  **·** Sanclêr  **·** Talacharn
  
**Pentrefi**  

Aberarad  **·** Aberbowlan  **·** Abercrychan  **·** Abergorlech  **·** Abergwili  **·** Aber-nant  **·** Alltwalis  **·** Babel  **·** Bace  **·** Bancycapel  **·** Bancyfelin **·** Y Betws **·** Bethlehem  **·** Blaengweche  **·** Blaenos  **·** Blaen-waun  **·** Blaen-y-coed  **·** Brechfa  **·** Broadway  **·** Bronwydd  **·** Bron-y-gaer  **·** Bryn  **·** Brynaman  **·** Bryn Iwan  **·** Bwlch-clawdd  **·** Bwlchnewydd  **·** Bynea  **·** Caeo  **·** Capel Dewi  **·** Capel Gwyn  **·** Capel Hendre  **·** Capel Isaac  **·** Capel Iwan  **·** Capel Seion  **·** Carmel  **·** Carwe  **·** Cefn-bryn-brain  **·** Cefneithin  **·** Cefn-y-pant  **·** Cenarth  **·** Cilgwyn  **·** Cilsan  **·** Cil-y-cwm  **·** Croesyceiliog  **·** Cross Hands  **·** Crug-y-bar  **·** Crwbin  **·** Cwm-ann  **·** Cwm-bach (1)  **·** Cwm-bach (2)  **·** Cwm-du  **·** Cwmduad  **·** Cwmfelin-boeth  **·** Cwmfelinmynach  **·** Cwmgwili  **·** Cwmhiraeth  **·** Cwmifor  **·** Cwmisfael  **·** Cwmllyfri  **·** Cwm-miles  **·** Cwm-morgan  **·** Cwm-pen-graig  **·** Cwrt-henri  **·** Cwrt-y-cadno  **·** Cynghordy  **·** Cynheidre  **·** Cynwyl Elfed  **·** Derwen-fawr  **·** Derwydd  **·** Dinas  **·** Dolgran  **·** Dre-fach  **·** Dre-fach Felindre **·** Dryslwyn  **·** Dyffryn Ceidrych  **·** Efail-wen  **·** Esgair  **·** Felin-foel  **·** Felin-gwm  **·** Felin-wen  **·** Foelgastell  **·** Ffair-fach  **·** Ffaldybrenin  **·** Ffarmers  **·** Fforest  **·** Ffynnon  **·** Garnant  **·** Garthynty  **·** Gelli-aur  **·** Gelli-wen  **·** Glanaman  **·** Glan Duar  **·** Glan-y-fferi  **·** Gorllwyn  **·** Gors-las  **·** Gwernogle  **·** Gwyddgrug  **·** Gwynfe  **·** Hebron  **·** Yr Hendy  **·** Henllan  **·** Henllan Amgoed  **·** Hermon  **·** Horeb  **·** Login  **·** Llanarthne  **·** Llanboidy **·** Llan-dawg  **·** Llandeilo Abercywyn  **·** Llandre (1)  **·** Llandre (2)  **·** Llandybïe  **·** Llandyfaelog  **·** Llandyry  **·** Llanddarog  **·** Llanddeusant  **·** Llanddowror  **·** Llanedi  **·** Llanegwad  **·** Llanfair-ar-y-bryn  **·** Llanfallteg  **·** Llanfihangel Aberbythych  **·** Llanfihangel Abercywyn  **·** Llanfihangel-ar-Arth  **·** Llanfihangel-uwch-Gwili  **·** Llanfynydd  **·** Llangadog  **·** Llan-gain  **·** Llangathen  **·** Llangeler  **·** Llangennech  **·** Llanglydwen  **·** Llangyndeyrn  **·** Llangynin  **·** Llangynnwr  **·** Llangynog  **·** Llanishmel  **·** Llanllawddog  **·** Llan-llwch  **·** Llanllwni  **·** Llanmilo  **·** Llannewydd  **·** Llannon  **·** Llanpumsaint  **·** Llansadwrn  **·** Llan-saint  **·** Llansawel  **·** Llansteffan  **·** Llanwinio  **·** Llanwrda  **·** Llan-y-bri  **·** Llanycrwys  **·** Llwyn-croes  **·** Llwynhendy  **·** Llwyn-y-brain (1)  **·** Llwyn-y-brain (2)  **·** Maenordeilo  **·** Maerdy  **·** Maes-y-bont  **·** Marros  **·** Meidrim  **·** Meinciau  **·** Merthyr  **·** Morfa  **·** Myddfai **·** Mynydd-y-garreg  **·** Nantgaredig  **·** Nant-y-caws  **·** New Inn  **·** Pant-gwyn  **·** Pantyffynnon  **·** Parc-y-rhos  **·** Pedair Heol  **·** Pen-boyr  **·** Pen-bre  **·** Pencader  **·** Pencarreg  **·** Peniel  **·** Penrherber  **·** Penrhiw-goch  **·** Pentrecagal  **·** Pentrecwrt  **·** Pentrefelin  **·** Pentre Gwenlais  **·** Pentre Tŷ-gwyn  **·** Pentywyn  **·** Pen-y-banc  **·** Pen-y-bont (1)  **·** Pen-y-bont (2)  **·** Pen-y-garn  **·** Pen-y-groes  **·** Pinged  **·** Plas  **·** Pont Aber  **·** Pontaman  **·** Pontantwn  **·** Pont-ar-Gothi  **·** Pont-ar-llechau  **·** Pont-ar-sais  **·** Pont Hafod  **·** Pont-henri  **·** Pont-iets  **·** Pont-tyweli  **·** Pontyberem  **·** Porth-y-rhyd  **·** Pum Heol  **·** Pumsaint  **·** Pwll  **·** Pwll-trap  **·** Ram  **·** Rhandir-mwyn  **·** Rhos  **·** Rhosaman  **·** Rhos-goch  **·** Rhos-maen  **·** Rhydargaeau  **·** Rhydcymerau  **·** Rhyd Edwin  **·** Rhydowen  **·** Rhyd-y-wrach  **·** Salem  **·** Sandy  **·** Sarnau  **·** Saron (1)  **·** Saron (2)  **·** Soar  **·** Sylen  **·** Taliaris  **·** Talog  **·** Talyllychau  **·** Tir-y-dail  **·** Trap  **·** Trelech  **·** Trevaughan  **·** Trimsaran  **·** Twynllannan  **·** Tŷ-croes  **·** Y Tymbl  **·** Waunclunda  **·** Waun y Clyn  **·** Ystrad Ffin