recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm gomedi am lys barn a'r gyfraith gan y cyfarwyddwyr Emil Jannings a Gustav Ucicky yw ***Der Zerbrochene Krug*** a gyhoeddwyd yn 1937. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Tobis Film. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Thea von Harbou a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Wolfgang Zeller. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Emil Jannings, Friedrich Kayssler, Elisabeth Flickenschildt, Max Gülstorff, Paul Dahlke, Erich Dunskus, Lina Carstens, Gisela von Collande, Angela Salloker, Bruno Hübner, Lotte Rausch a Walter Werner. Mae'r ffilm *Der Zerbrochene Krug* yn 81 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Life of Emile Zola* sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Fritz Arno Wagner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Arnfried Heyne sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *The Broken Jug*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Heinrich von Kleist a gyhoeddwyd yn 1811.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Emil Jannings ar 23 Gorffenaf 1884 yn Rorschach a bu farw yn Strobl ar 11 Mehefin 1979. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr yr Academi am Actor Gorau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood
 * Medal Goethe ar gyfer Celf a Gwyddoniaeth

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Emil Jannings nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Der Zerbrochene Krug |  | yr Almaen | Almaeneg | 1937-10-19 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 2 Mai 2016.
2. ↑  *Internet Movie Database*.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 213389253
* GND: 4301814-2

 |
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Thomas Mitscherlich yw ***Die Denunziantin*** a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Detlef Michel. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hanns Zischler, Katharina Thalbach, Marquard Bohm, Burghart Klaußner, Christoph Eichhorn, Traugott Buhre, Doris Schade a Richy Müller. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Jurassic Park* a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Thomas Mauch oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Margot Neubert-Maric sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Thomas Mitscherlich ar 11 Rhagfyr 1942 yn Heidelberg a bu farw yn Hamburg ar 30 Mai 2007. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1972 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Thomas Mitscherlich nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Die Denunziantin |  | yr Almaen | Almaeneg | 1993-01-01 |
| Reisen Ins Leben |  | yr Almaen |  | 1996-01-01 |
| *Vater und Sohn* |  | yr Almaen |  | 1983-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Jean-Louis Daniel yw ***Même Les Mômes Ont Du Vague À L'âme*** a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Jean-Louis Daniel. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bruno Cremer, Marie-Christine Barrault, Daniel Mesguich, Mimsy Farmer, Anne Wiazemsky, Fabrice Luchini, Jacques Spiesser, Graham Guit, Daniel Langlet, Guy Bedos, Marianne Épin a Philippe du Janerand. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Empire Strikes Back* sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. 
Gabriel Glissant oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jean-Louis Daniel ar 1 Ionawr 1955 yn Bordeaux.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jean-Louis Daniel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Die Abenteurer vom Rio Verde* |  | Ffraincyr Almaen |  |  |
| *Die Abenteurer vom Rio Verde – Blutige Smaragde* |  |  |  |  |
| Gunblast Vodka |  | Ffrainc |  | 2001-01-01 |
| *La bourgeoise et le loubard* |  | Ffrainc |  | 1979-01-01 |
| Les Fauves |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1984-01-01 |
| Même Les Mômes Ont Du Vague À L'âme |  | Ffrainc |  | 1980-01-01 |
| *Peau d'ange* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1986-01-01 |
| *Septième Ciel* |  | Ffrainc |  | 1987-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwyr Jorge Fons a Gonzalo Martínez Ortega yw ***Tú, Yo, Nosotros*** a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Gonzalo Martínez Ortega a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Manuel Enríquez Salazar. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carlos Ancira, Rita Macedo a Julissa. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Godfather* sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Alex Phillips Jr. oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Carlos Savage sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jorge Fons ar 23 Ebrill 1939 yn Túxpan. Mae ganddo o leiaf 7 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg yn Universidad Nacional Autónoma de México.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Cymdeithas Goffa John Simon Guggenheim
 * Gwobr Genedlaethol y Celfyddydau a Gwyddorau

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jorge Fons nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Diego Rivera* |  | Mecsico |  | 1986-01-01 |
| El Atentado |  | Mecsico | Sbaeneg | 2010-08-27 |
| El Callejón De Los Milagros |  | Mecsico | Sbaeneg | 1995-05-05 |
| Jory |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1973-01-01 |
| *La casa al final de la calle* |  | Mecsico | Sbaeneg |  |
| Los Albañiles |  | Mecsico | Sbaeneg | 1976-12-23 |
| Los Cachorros |  | Mecsico | Sbaeneg | 1973-01-01 |
| *Mi pecado* |  | Mecsico | Sbaeneg |  |
| Rojo Amanecer |  | Mecsico | Sbaeneg | 1990-10-17 |
| *Yo compro esa mujer* |  | Mecsico | Sbaeneg |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
Awdur, dramodydd ac ymgyrchydd o Gymro oedd **Gareth Miles** (19 Ebrill 1938 – 6 Medi 2023).

Bywyd cynnar ac addysg
----------------------

Fe'i ganwyd yng Nghaernarfon a'i fagu yn Waunfawr ond mae ei wreiddiau yn Mhontrhydyfen. Roedd ganddo ddwy chwaer, Lisabeth a Gill. Mynychodd Brifysgol Bangor cyn mynd yn athro Ffrangeg a Saesneg yn Amlwch, Dyffryn Nantlle, ac Ysgol Morgan Llwyd, Wrecsam. Yn ddiweddarach ymgartrefodd ym Mhontypridd.

Gyrfa
-----

Bu'n Drefnydd Cenedlaethol Undeb Cenedlaethol Athrawon Cymru (UCAC) ac roedd yn un o sefydlwyr Cymdeithas yr Iaith Gymraeg.

Bu'n awdur proffesiynol ers 1982. Llwyfanwyd dros ugain o ddramâu gwreiddiol a chyfieithiadau o'i eiddo. Fe weithiodd hefyd fel sgriptiwr ar raglenni teledu gan gynnwys y cyfresi drama *Pobol y Cwm*, *Coleg*, a *Dinas*. 

Enillodd wobr Llyfr y Flwyddyn 2008 am *Y Proffwyd a’i Ddwy Jesebel*.

Bywyd personol
--------------

Roedd yn briod a Gina ac roedd ganddynt tri o blant - Elen, Branwen ac Eiry.

Bu farw ar 6 Medi 2023, gartref gyda'i deulu. Cynhaliwyd ei angladd ar ddydd Gwener, 22 Medi 2023. Cafwyd gwasanaeth cyhoeddus yn Amlosgfa Glyn Taf, Pontypridd am 12:45 â ddilynwyd gan dderbyniad yng Nghlwb y Bont, Pontypridd.

Cyhoeddiadau
------------

### Gwreiddiol

Clawr Llafur Cariad
* *Cymru ar wasgar: chwe stori* (1974)
* *Treffin* (1979)
* *Diwedd y Saithdegau* (1983)
* *Trefaelog* (1989)
* *Romeo a Straeon Eraill* (1999)
* *Hunllef yng Nghymru Fydd* (1995)
* *Llafur Cariad* (2001)
* *Cwmtec* (2002)
* *Ffatri Serch* (2003)
* *Lleidr Da* (2005)
* *Y Proffwyd a’i Ddwy Jesebel* (2007)
* *Teleduwiol* (2010)
* *Cuddwas* (2015)

### Addasiadau

* Euripides, *Y Bacchai* (1991)
* *Duges, Tywysoges, A Chyffur Epilio*; addasiadau o ddramâu gan Niccolò Machiavelli, John Webster a Pierre de Marivaux (1992)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Yr awdur, dramodydd ac ymgyrchydd iaith Gareth Miles wedi marw". *newyddion.s4c.cymru*. 2023-09-06. Cyrchwyd 2023-09-06.
2. ↑  Gorau Arf Golygydd iolo wyn Wi/lliams. Cyhoeddwyr Y Lolfa.Td 347]
3. ↑  "Sylfaenydd Cymdeithas yr Iaith, Gareth Miles, wedi marw". *BBC Cymru Fyw*. 2023-09-06. Cyrchwyd 2023-09-06.
4. ↑  "Speaker Biographies - Swansea University". *www.swansea.ac.uk*. Cyrchwyd 2023-09-06.
5. ↑  "The obituary notice of Gareth MILES". *funeral-notices.co.uk* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2023-09-08.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 36245849
* LCCN: n99024467

 |
Logo DAB
Technoleg darlledu radio digidol yw **DAB** (*Digital Audio Broadcasting*), adnabyddir hefyd dan yr enw **Eureka 147**.

Y pwrpas gwreiddiol o drosi darlledu radio yn ddigidol oedd i alluogi lefel uwch o gywirdeb yn y darlledu, i gael mwy o orsafoedd radio a gwrthsafiad cryfach i sain cefndirol, i osgoi ymyrydaeth gan ddarlledu rhyng-lwybr a sianeli eraill, fel y mae ar radio analog FM. Ond, ym Mhrydain, Denmarc, Norwy a'r Swistir, sef y gwledydd arweiniol yn nhrefn gweithredu'r dechnoleg DAB, mae gan y rhanfwyaf o orsafoedd radio DAB ansawdd sain is nag FM[1][2] oherwydd fod y cyfradd 'bit' (Saesneg:bit rate) a ddefnyddir ar gyfer DAB yn rhy isel[3][4]. Mae hyn yn cymryd yn ganiataol fod gan y gwrandawr dderbyneb dda ar DAB yn ogystal ag FM. Gall FM ddioddef o wanhau pan mae'r derbynnydd yn teithio ar gyflymder uchel, megis mewn car, tueddai technoleg DAB i deidio dioddef o hyn i'r un raddau. Gyda derbynebfa llonydd, gall FM ddioddef o sẃn hisian cefndirol pan fydd y signal yn wan, ond bydd hyn yn achosi sẃn debyg i 'swigod mewn mwd' ar radio DAB.

Yn mis Tachwedd 2006, datganodd *WorldDMB* fod y system DAB yn y broses o gael ei wella, ac y byddai'n ymdopi'r *AAC+ audio codec* i wella effeithlonrwydd y system a galluogi cywiro cryfach yn y broses o ddad-gódi'r darlledu. Golygai hyn fod dwy system DAB erbyn hyn: yr un presennol a ddatblygwyd ar ddiwedd y 1980au, a fersiwn gwell sy'n cael ei ddisgwyl, "DAB+". Nid yw derbynnydd DAB presennol yn cydweddu gyda DAB+ dosbarth newydd, disgwylir i dderbynyddion sy'n cydweddu â DAB+ fod ar gael rhywbryd yn ystod Haf 2007.

Mi fydd newid drosodd i dechnoleg DAB+ yn cymryd lle DAB yn yr holl wledydd a ddefnyddir DAB. Bydd gwledydd lle nad yw technoleg DAB wedi dod i'r amlwg ar y farchnad boblogaidd yn rhydd i ddefnyddio DAB+ o'r cychwyn.

Dolenni allanol
---------------

* Newyddion a gwybodaeth DAB y Deyrnas Unedig
* Radio Ddigidol y BBC Archifwyd 2007-08-22 yn y Peiriant Wayback.
* World DMB Forum (Cyn Fforwm DAB'r Byd)
* *Digital One* - Rhwydwaith masnachol DAB y Deyrnas Unedig
* *Digital Online* - (Canllaw chwiliedig ar y wê i Orsafoedd y Deyrnas Unedig) Archifwyd 2007-09-29 yn Archive.is
* DAB Digital Radio News and Information for the UK Archifwyd 2015-02-02 yn y Peiriant Wayback.
* *DAB Ensembles Worldwide* Archifwyd 2008-01-22 yn y Peiriant Wayback. (adnabyddir hefyd fel "Wohnort", mae prif ran y safle yn rhestru'r gwasanaethu sy'n darlledu ar y hyn o bryd)
* *Digital Radio Mondiale*
* Gwasanaethau DAB a Java Symudol Archifwyd 2005-04-17 yn y Peiriant Wayback.
* Neyddion Radio DAB Archifwyd 2007-08-08 yn y Peiriant Wayback.
* Darlledu Digidol yn Iwerddon
* DAB yn yr Iseldiroedd
* Gwybodlen y BBC am 'Eureka 147' Archifwyd 2004-10-10 yn y Peiriant Wayback.
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harold M. Shaw yw ***The Bosun's Mate*** a gyhoeddwyd yn 1914. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1914. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Cabiria* sef ffilm epig am ryfel o’r Eidal gan Giovanni Pastrone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harold M Shaw ar 3 Tachwedd 1877 yn Brownsville, Tennessee a bu farw yn Los Angeles ar 7 Mehefin 1996. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 57 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Harold M. Shaw nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Dear Fool |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1921-01-01 |
| *Beauty and the Barge* |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegNo/unknown value | 1914-01-01 |
| Brother Officers |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegNo/unknown value | 1915-01-01 |
| De Voortrekkers |  | De Affrica | Affricaneg | 1916-01-01 |
| *The Crime of Carelessness* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1912-01-01 |
| The Firm of Girdlestone |  | y Deyrnas Gyfunol | SaesnegNo/unknown value | 1915-01-01 |
| *The Land Beyond the Sunset* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1912-01-01 |
| *The New Member of the Life Saving Crew* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1912-01-01 |
| *The Old Melody* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1913-01-01 |
| *The Phantom Ship* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1913-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Actifydd cymdeithasol o Gymru sy’n codi ymwybyddiaeth o HIV ar lwyfannau cenedlaethol a rhyngwladol yw **Mercy Ngulube** (ganwyd 1998). Pan gafodd ei geni yng Nghaerdydd; roedd hi'n un o tua ugain o bobl yn unig oedd wedi’u geni yng Nghymru gyda HIV. Penderfynodd wneud hynny’n gyhoeddus pan oedd yn ei harddegau, ac ymroi i godi ymwybyddiaeth o'r firws.

Cafodd Ngubule ei hethol yn gadeirydd Pwyllgor Ieuenctid Cymdeithas HIV y Plant pan oedd yn 16 oed a siaradodd yng Nghynhadledd Ryngwladol HIV yn Durban, De Affrica, yng Ngorffennaf 2016. Cyflwynwyd Gwobr Gwaddol Diana i Ngulube yn 2017 a rhoddodd TEDx Talk ar y testun ‘Generation Y: Entitled to Change’ ym mis Tachwedd y flwyddyn honno. Siaradodd hefyd yng Nghynhadledd Ryngwladol AIDS a gynhaliwyd yn Amsterdam yn haf 2018. Roedd Ngubule ei henwebu am Wobr Person Ifanc yng Ngwobrau Dewi Sant 2018. Bu’n astudio Llenyddiaeth Saesneg ym Mhrifysgol Caerdydd ac wedi hynny ym Mhrifysgol Caerlŷr, ac enillodd Wobr Myfyriwr Israddedig y Flwyddyn am ‘Weithredu Cymdeithasol Effeithiol’ yn 2018.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "The teenager with HIV fighting for change". *BBC News* (yn Saesneg). 15 Chwefror 2018. Cyrchwyd 18 Gorffennaf 2020.
2. ↑  "Mercy Ngulube - 'Generation Y: Entitled to Change' TEDx".
3. ↑  "'Entitled to make a change', AimeMentoring". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2020-07-19. Cyrchwyd 2020-07-18.
4. ↑  "Llywodraeth Cymru - Gwobrau Dewi Sant". Cyrchwyd. Check date values in: `|access-date=` (help)
5. ↑  "undergraduateoftheyear.com". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2020-07-18. Cyrchwyd 2020-07-18.
Y tu mewn i Dir El Qaratal
Golygfa arall o'r fynachlog
Mae **Mynachlog y Demtasiwn** (Groeg: *Μοναστήρι του Πειρασμού*, Arabeg: دير القرنطل‎ *Deir al-Quruntal;* Hebraeg *דיר אל-קרנטל*) yn fynachlog Uniongred Roegaidd wedi'i lleoli yn Jericho, Palesteina. Fe’i hadeiladwyd ar lethrau Mynydd y Demtasiwn 350 metr uwch lefel y môr, wedi’i leoli ar hyd clogwyn yn edrych dros ddinas Jericho a Dyffryn yr Iorddonen.

Ar hyn o bryd mae'n gwasanaethu fel atyniad i dwristiaid ac mae ei dir o dan awdurdodaeth lawn Awdurdod Cenedlaethol Palestina, er bod Eglwys Uniongred Gwlad Groeg Jerwsalem yn berchen ac yn rheoli'r fynachlog.

Hanes
-----

### Y cyfnod Helenistaidd

Roedd caer o'r enw "Doq", a adeiladwyd gan y Seleucidiaid (311 C) hyd at 63 CC), yn sefyll ar gopa'r mynydd. Cafodd ei gipio gan yr Hasmoniaid ac yma y llofruddiwyd Simon Maccabaeus gan ei fab-yng-nghyfraith Ptolemi.

### Y cyfnod Bysantaidd

Codwyd y fynachlog gynharaf gan y Bysantiaid yn y 6g ÔC uwchben yr ogof y dywedi traddodiad mai dyma'r fan lle treuliodd Iesu Grist 'ddeugain diwrnod a deugain nos' yn ymprydio a myfyrio yn ystod temtasiwn Satan, tua thri chilometr i'r gogledd-orllewin o Jericho. Enwyd y fynachlog ar ôl y mynydd y cyfeiriodd y Cristnogion cynnar ato fel "Mynydd y Demtasiwn". Enwyd "Mynydd y Demtasiwn" gan Helena o Gaergystennin fel un o'r "safleoedd sanctaidd" yn ei bererindod yn 326 CE.

### Y cyfnod Mwslimaidd cynnar

Palesteina , gan gynnwys Jericho, a orchfygwyd gan y Arabiaid dan Islamaidd Caliphate o Umar ibn al-Khattab yn y 630s.

Concrwyd Palesteina gan yr Arabiaid , dan Galiffad Umar ibn al-Khattab.

### Cyfnod y croesgadwyr

Pan orchfygodd y Croesgadwyr yr ardal yn 1099, codwyd dwy eglwys ar y safle: un mewn ogof hanner ffordd i fyny'r clogwyn ac ail eglwys ar y copa. Fe wnaethant gyfeirio at y safle fel **Mons Quarantana.**

### Y cyfnod Otomanaidd hwyr

Prynwyd y tir lle'r adeiladwyd y fynachlog fodern arno gan yr Eglwys Uniongred ym 1874. Ym 1895, adeiladwyd y fynachlog o amgylch capel-ogof amrwd sy'n nodi'r garreg lle honir i'r Iesu eistedd, yn ystod ei ympryd.

Ceisioedd yr Eglwys Uniongred, ynghyd â’i dilynwyr Uniongred Palesteinaidd

adeiladu eglwys ar y copa, ond buont yn aflwyddiannus; mae waliau'r eglwys anorffenedig wedi'u lleoli ar lethr uwchben y fynachlog.

### Awduromeg Palestina

Yn 2002, roedd tri mynach Uniongred yn preswylio yn y fynachlog ac yn tywys ymwelwyr i'r safle.

Ym 1998, adeiladwyd car cebl o Tell es-Sultan gan Jericho i lefel y fynachlog gan gwmni o Awstria-Swistir fel atyniad i dwristiaid am y flwyddyn 2000. Ar hyn o bryd mae bwyty, caffi a siop cofroddion wrth fynedfa'r fynachlog ar gyfer twristiaid.

Gweler hefyd
------------

* Palas Hisham
* Mar Saba

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  Deir Quruntal & the Monastery of Temptation Visit Palestine.
2. 1 2 3 4  Jacobs, 1998, pp. 425–426.
3. 1 2 3  Lee, 2002, p. 346.
4. ↑  Matt 4:11–1
5. 1 2  Jericho – Monastery of Temptation (Quarantal Monastery) Flickr.
6. ↑  Jericho cable car

Dolenni allanol
---------------

* Mynachlog y Demtasiwn Archifwyd 2018-11-13 yn y Peiriant Wayback. seetheholyland.net
* Arolwg o Balesteina'r Gorllewin, Map 18: IAA, comin Wikimedia
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Phil Rosen yw ***The Phantom in The House*** a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Andrew Soutar a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Maceo Pinkard. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Henry B. Walthall, Ricardo Cortez, Nancy Welford, John Elliott a Rolfe Sedan. Mae'r ffilm *The Phantom in The House* yn 64 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Piccadilly* ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Herbert Kirkpatrick oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Phil Rosen ar 8 Mai 1888 ym Malbork a bu farw yn Hollywood ar 7 Mai 1958.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Phil Rosen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *A Lost Lady* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |
| Alias The Bad Man |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-01-01 |
| *Fool's Gold* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1919-01-01 |
| *Handle With Care* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1922-01-01 |
| *Paper Bullets* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1941-01-01 |
| The Exquisite Sinner |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1926-01-01 |
| The Pocatello Kid |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-01-01 |
| *The Sphinx* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |
| *The Two Gun Man* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-01-01 |
| The Young Rajah |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1922-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Joe D'Amato yw ***La Morte Ha Sorriso All'assassino*** a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Joe D'Amato a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Berto Pisano. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Klaus Kinski, Giacomo Rossi-Stuart, Luciano Rossi, Attilio Dottesio, Carla Mancini, Ewa Aulin, Fernando Cerulli a Marco Mariani. Mae'r ffilm *La Morte Ha Sorriso All'assassino* yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Exorcist* sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Joe D'Amato oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Joe D'Amato ar 15 Rhagfyr 1936 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 29 Mawrth 2011.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Joe D'Amato nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2020 Texas Gladiators |  | yr Eidal | Eidaleg | 1984-01-01 |
| Ator L'invincibile |  | yr Eidal | Eidaleg | 1982-01-01 |
| Canterbury No. 2 - Nuove Storie D'amore Del '300 |  | yr Eidal | Eidaleg | 1973-01-01 |
| Dirty Love - Amore Sporco |  | yr Eidal | Eidaleg | 1988-01-01 |
| Emanuelle in America |  | yr Eidal | Eidaleg | 1977-01-05 |
| Killing Birds |  | yr Eidal | Eidaleg | 1988-01-01 |
| La Colt Era Il Suo Dio |  | yr Eidal | Eidaleg | 1972-01-01 |
| Le Notti Erotiche Dei Morti Viventi |  | yr Eidal | Eidaleg | 1980-01-01 |
| Rosso Sangue |  | yr Eidal | SaesnegEidaleg | 1981-01-01 |
| Woodoo-Baby – Sex Und Schwarze Magie in Der Karibik |  | yr Eidal | Saesneg | 1980-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 23 Mehefin 2016.. dyddiad cyrchiad: 23 Mehefin 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 23 Mehefin 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Todi pigbraff** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: todiaid pigbraff) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Todus subulatus***; yr enw Saesneg arno yw *Broad-billed tody*. Mae'n perthyn i deulu'r Todiaid (Lladin: *Todidae*) sydd yn urdd y *Coraciiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. subulatus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r todi pigbraff yn perthyn i deulu'r Todiaid (Lladin: *Todidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Todi Ciwba | Todus multicolor |  |
|
| Todi Jamaica | Todus todus |  |
|
| Todi Puerto Rico | Todus mexicanus |  |
|
| Todi pigbraff | Todus subulatus |  |
|
| Todi pigfain | Todus angustirostris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Todi pigbraff** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fampir gan y cyfarwyddwr R. Kan Albay yw ***Y Fampir Fflemaidd*** a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd gan R. Kan Albay yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iseldireg a hynny gan R. Kan Albay a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan R. Kan Albay. 

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *300* sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Iseldireg wedi gweld golau dydd. 
Erol Altunbay oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Erol Altunbay sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm R Kan Albay ar 1 Medi 1975 yn Antwerp. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2002 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd R. Kan Albay nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Coma* |  | Gwlad Belg |  | 2008-01-01 |
| *Isra & The Magical Book* |  | Gwlad Belg |  | 2016-01-01 |
| Toothpick |  | Gwlad Belg |  | 2002-01-01 |
| Y Fampir Fflemaidd |  | Rwmania | Iseldireg | 2007-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Christoph Schaub yw ***Rendez-Vous Im Zoo*** a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd gan Alfi Sinniger yn y Swistir. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Christoph Schaub. 

 Mae'r ffilm *Rendez-Vous Im Zoo* yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Braveheart* sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. 
Ciro Cappellari oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Fee Liechti sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Christoph Schaub ar 1 Ionawr 1958 yn Zürich.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Christoph Schaub nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Biathletwr Paralympaidd a sgïwr traws gwlad Wcreineg yw **Iryna Vasylivna Bui** (Wcreineg: Ірина Василівна Буй; ganwyd 29 Ebrill 1995). Enillodd y fedal aur yn nigwyddiad sefyll 10 cilomedr y merched yng Ngemau Paralympaidd y Gaeaf 2022 a gynhaliwyd yn Beijing, Tsieina. Cystadlodd hefyd yng Ngemau Paralympaidd y Gaeaf yn 2014 a 2018. Enillwyd y medalau arian ac efydd yn yr un digwyddiad hefyd gan gystadleuwyr Wcrain, Oleksandra Kononova a Liudmyla Liashenko.

Cafodd Bui ei geni yn Derazhnia, Khmelnytskyi Oblast â chamffurfiad cynhenid yn y llaw chwith. Yn 15 oed, dechreuodd gymryd rhan mewn chwaraeon. Gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf ar yr arena ryngwladol ym mis Rhagfyr 2011, pan ddechreuodd gystadlu ar lefel ryngwladol mewn sgïo traws gwlad a biathlon. Yn 2012, cafodd Bui ei gynnwys yn nhîm Paralympaidd Wcráin.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Iryna Bui leads Ukrainian sweep of biathlon 10km standing". *NBC* (yn Saesneg). Cyrchwyd 13 Mawrth 2022.
2. ↑  Martin Belam (8 Mawrth 2022). "2022 Winter Paralympics: Ukraine complete double biathlon podium sweep". *The Guardian* (yn Saesneg). Cyrchwyd 13 Mawrth 2022.
3. ↑  "Сільські Вісті, Наша пошта". *www.silskivisti.kiev.ua* (yn Wcreineg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2022-03-02. Cyrchwyd 13 Ionawr 2020.
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Claude Mulot yw ***La Rose Écorchée*** a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Claude Mulot. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Monogram Pictures.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Howard Vernon, Elizabeth Teissier, Anny Duperey, Philippe Lemaire, Jacques Seiler, Michel Charrel, Michèle Perello, Valérie Boisgel a Véronique Verlhac. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Patton* sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Claude Mulot ar 21 Awst 1942 ym Mharis a bu farw yn Saint-Tropez ar 20 Gorffennaf 2005.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Claude Mulot nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| C'est Jeune Et Ça Sait Tout |  | FfraincCanada | Ffrangeg | 1974-01-01 |
| La Femme Objet |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1980-01-01 |
| La Rose Écorchée |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1970-09-25 |
| Le Sexe Qui Parle |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1975-01-01 |
| *Le jour se lève et les conneries commencent* |  | Ffrainc |  | 1981-01-01 |
| Les Petites Écolières |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1980-01-01 |
| Profession : Aventuriers |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1973-01-01 |
| Sexyrella |  | Ffrainc |  | 1968-01-01 |
| *The Contract* |  | Ffraincyr Eidal |  | 1971-01-01 |
| *The Immoral One* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1980-07-16 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Pascal Kané yw ***Un Jeu D'enfant*** a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Pascal Kané. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marie Dubois, Dominique Lavanant, Laura Morante, Jean Carmet, Didier Flamand, Marie Mergey, Geneviève Fontanel, Hubert Deschamps, Jacques Alric, Raymond Jourdan a Paul Schmidt. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Pretty Woman* sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pascal Kané ar 21 Ionawr 1946 yn Angoulême a bu farw ym Mharis ar 26 Mawrth 2019.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Pascal Kané nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Dora and the Magic Lantern* |  |  |  | 1978-01-01 |
| Je Ne Vous Oublierai Jamais |  | Ffrainc |  | 2010-01-01 |
| *L'éducatrice* |  |  |  | 1996-01-01 |
| *La Couleur de l'abîme* |  |  |  | 1983-01-01 |
| *Le Monde d'Angelo* |  |  |  | 1998-01-01 |
| Liberty Belle |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1983-01-01 |
| Un Jeu D'enfant |  | Ffrainc |  | 1990-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn copog peunaidd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod copog peunaidd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Lophornis pavonina***; yr enw Saesneg arno yw *Peacock coquette*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. pavonina*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r sïedn copog peunaidd yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn copog peunaidd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Gwladwriaeth a fodolai yn Affganistan o 2004 i 2021 oedd **Gweriniaeth Islamaidd Affganistan** (Dari: جمهوری اسلامی افغانستان *Jumhūrī-yi Islāmī-yi Afġānistān*, Pashto: د افغانستان اسلامي جمهوریت *Da Afġānistān Islāmī Jumhoryat*), yn ystod cyfnod Rhyfel Affganistan (2001–21). Sefydlwyd y weriniaeth Islamaidd gan y cyfansoddiad newydd a gadarnhawyd yn Ionawr 2004, dwy flynedd wedi cwymp y Taleban a fuont yn llywodraethu ar Emiriaeth Islamaidd Affganistan o 1996 i 2001. Daeth Gweriniaeth Islamaidd Affganistan i ben yn sgil buddugoliaeth ymgyrch ymosodol y Taleban yn Awst 2021 ac ailsefydlu'r Emiriaeth Islamaidd. Er iddi golli'r rhan fwyaf helaeth o'i thiriogaeth, cydnabyddir y Weriniaeth Islamaidd o hyd yn llywodraeth gyfreithlon Affganistan gan nifer o wledydd eraill.

Pennaeth gwladwriaethol a llywodraethol cyntaf y weriniaeth oedd yr Arlywydd Hamid Karzai, a fu'n arweinydd dros dro y wlad ers Cynhadledd Bonn yn Rhagfyr 2001 ac yn gadeirydd Gweinyddiaeth Drawsnewidiol Affganistan (2002–04) ers cynulliad y *loya jirga* yn y brifddinas Kabul ym Mehefin 2002. Etholwyd Karzai yn Arlywydd Affganistan gan y bobl yn Hydref 2004, a'i ail-ethol yn Awst 2009. Yn sgil canlyniadau amheus yr etholiad arlywyddol yn 2014, cytunodd y ddau prif ymgeisydd, Ashraf Ghani ac Abdullah Abdullah, i rannu grym, gyda'r Arlywydd Ghani yn bennaeth y wladwriaeth a'r Prif Weithredwr Abdullah yn bennaeth y llywodraeth hyd at Fawrth 2020. Ail-etholwyd Ghani yn 2019, ac efe oedd arlywydd olaf Gweriniaeth Islamaidd Affganistan.

Ffoes Ghani y wlad yn ystod cwymp Kabul yn Awst 2021, ac honnai'r Prif Is-arlywydd Amrullah Saleh ei fod yn arlywydd dros dro y wlad. Cadarnle olaf y Weriniaeth Islamaidd yw Dyffryn Panjshir, sydd yn parhau'r frwydr yn erbyn y Taleban er gwaethaf cwymp Kabul.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) "The Constitution of Afghanistan" (26 Ionawr 2004). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.is ar 18 Awst 2021.
2. ↑  (Saesneg) "Afghan vice president says he is "caretaker" president", Reuters (17 Awst 2021). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.is ar 18 Awst 2021.
3. ↑  (Saesneg) "Panjshir flies flag of resistance again; Amrullah says he is President of Afghanistan", *The Tribune* (17 Awst 2021). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.is ar 19 Awst 2021.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Manoj Kumar yw ***Shor*** a gyhoeddwyd yn 1972. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***शोर*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Manoj Kumar yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a hynny gan Manoj Kumar a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Laxmikant-Pyarelal. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jaya Bachchan, Manorama a Nanda. Mae'r ffilm *Shor (ffilm o 1972)* yn 170 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Godfather* sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd. 
Nariman Irani oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Manoj Kumar sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Manoj Kumar ar 24 Gorffenaf 1937 yn Abbottabad. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1957 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Hindu College, University of Delhi.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Manoj Kumar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Clerc |  | India | Hindi | 1989-01-01 |
| Ffafr |  | India | Hindi | 1967-01-01 |
| *Jai Hind* |  | India | Hindi | 1999-01-01 |
| *Kranti* |  | India | Hindi | 1981-01-01 |
| *Purab Aur Paschim* |  | India | Hindi | 1970-01-01 |
| *Raajjiyam* |  | India | Tamileg | 2002-01-01 |
| *Raja Pandi* |  | India | Tamileg | 1994-01-01 |
| *Roti Kapda Aur Makaan* |  | India | Hindi | 1974-01-01 |
| Shor |  | India | Hindi | 1972-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Mai 2016.
Gwleidydd Almaenig yw **Olaf Scholz** (ganed 14 Mehefin 1958) sydd yn gwasanaethu yn swydd Canghellor yr Almaen ers 8 Rhagfyr 2021. Mae'n aelod o Blaid Ddemocrataidd Gymdeithasol yr Almaen (SPD).

Ganed ef yn Osnabrück yn nhalaith Niedersachsen, yng Ngorllewin yr Almaen, a chafodd ei fagu yn Hamburg. Ymunodd â'r SPD ym 1975, pan oedd yn yr ysgol, a byddai'n weithgar mewn gwleidyddiaeth yn ei ieuenctid. Astudiodd y gyfraith ym Mhrifysgol Hamburg o 1978, a derbyniodd ei ddoethuriaeth yn y gyfraith yno ym 1984. Gwasanaethodd yn is-gadeirydd Jusos—mudiad ieuenctid yr SPD—o 1982 i 1988. Gweithiodd yn gyfreithiwr, gan arbenigo mewn cyfraith lafur a chyflogaeth.

Etholwyd Scholz i'r Bundestag yn gyntaf ym 1998, yn aelod o'r SPD dros etholaeth Hamburg Altona, a bu yn y sedd honno nes 2011. Yn y cyfnod hwnnw, gwasanaethodd yn ysgrifennydd cyffredinol yr SPD o 2002 i 2004, yn ystod canghelloriaeth Gerhard Schröder, ac yn weinidog ffederal dros lafur a materion cymdeithasol, yng nghabinet cyntaf Angela Merkel, o 2007 i 2009. Ymddiswyddodd Scholz o'r Bundestag wedi iddo gael ei ethol yn Brif Faer Hamburg ym Mawrth 2011. Gwasanaethodd yn y swydd honno am ddau dymor, hyd at 2018.

Ar 14 Mawrth 2018, un diwrnod wedi iddo ildio swydd Maer Hamburg, penodwyd Scholz yn Is-Ganghellor yr Almaen ac yn weinidog ariannol ffederal ym mhedwaredd lywodraeth Angela Merkel. Yn 2020 fe'i enwebwyd yn ymgeisydd yr SPD i olynu Merkel yn ganghellor yn yr etholiad ffederal i'w chynnal ym Medi 2021. Yn sgil ennill y nifer fwyaf o seddi seneddol gan un blaid—dychwelodd Scholz ei hun at y Bundestag fel aelod dros Potsdam a'r cylch—ffurfiodd yr SPD lywodraeth glymblaid â'r Gwyrddion a'r Blaid Ddemocrataidd Rydd, ac ar 8 Rhagfyr 2021 etholwyd Scholz yn Ganghellor yr Almaen gan yr 20fed Bundestag a phenodwyd ei gabinet i lywodraethu gan yr Arlywydd Frank-Walter Steinmeier.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) "Olaf Scholz Fast Facts", CNN (11 Ionawr 2022). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 27 Mawrth 2022.
2. ↑  "Ethol Olaf Scholz fel canghellor newydd yr Almaen", Golwg360 (8 Rhagfyr 2021). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 27 Mawrth 2022.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| gw • sg • goArweinwyr yr G7 |
| --- |
|  |
| 
* Baner Yr Almaen Olaf Scholz
* Baner Canada Justin Trudeau
* Baner Yr Eidal Giorgia Meloni
* Baner Ffrainc Emmanuel Macron
* Baner Japan Fumio Kishida
* Baner Y Deyrnas Unedig Rishi Sunak
* Baner Unol Daleithiau America Joe Biden

* Baner Ewrop *Ursula von der Leyen a Charles Michel*

 |

 |
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Blake Robbins yw ***The Scent of Rain and Lightning*** a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Maika Monroe. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner 2049* sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Blake Robbins ar 17 Mehefin 1965.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 100% (Rotten Tomatoes)
* 7.6/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Blake Robbins nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| The Scent of Rain and Lightning |  | Unol Daleithiau America | 2017-03-25 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "The Scent of Rain & Lightning". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Carfil rhyncorniog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: carfilod rhyncorniog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cerorhinca monocerata***; yr enw Saesneg arno yw *Rhinoceros auklet*. Mae'n perthyn i deulu'r Carfilod (Lladin: *Alcidae*) sydd yn urdd y *Charadriiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. monocerata*, sef enw'r rhywogaeth.

Fe'i ceir yn aml ar lan y môr.

Teulu
-----

Mae'r carfil rhyncorniog yn perthyn i deulu'r Carfilod (Lladin: *Alcidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Carfil Cassin | Ptychoramphus aleuticus |  |
|
| Carfil Japan | Synthliboramphus wumizusume |  |
|
| Carfil bach | Alle alle |  |
|
| Carfil bychan | Aethia pusilla |  |
|
| Carfil mwstasiog | Aethia pygmaea |  |
|
| Carfil rhyncorniog | Cerorhinca monocerata |  |
|
| Gwylog | Uria aalge |  |
|
| Gwylog Brünnich | Uria lomvia |  |
|
| Gwylog ddu | Cepphus grylle |  |
|
| Gwylog sbectolog | Cepphus carbo |  |
|
| Llurs | Alca torda |  |
|
| Pâl | Fratercula arctica |  |
|
| Pâl corniog | Fratercula corniculata |  |
|
| Pâl pentusw | Fratercula cirrhata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Carfil rhyncorniog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Aaron Schneider yw ***Get Low*** a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd gan Dean Zanuck a David Gundlach yn Unol Daleithiau America, Gwlad Pwyl a'r Almaen; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: TVN, Sony Pictures. Lleolwyd y stori yn Atlanta a chafodd ei ffilmio yn Georgia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Aaron Schneider a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jan A. P. Kaczmarek. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bill Murray, Blerim Destani, Robert Duvall, Sissy Spacek, Gerald McRaney, Lucas Black, Chandler Riggs, Bill Cobbs a Scott Cooper. Mae'r ffilm *Get Low* yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inglourious Basterds* sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. David Boyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Aaron Schneider sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Aaron Schneider ar 26 Gorffenaf 1965 yn Springfield. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1990 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.   
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

 Derbyniodd ei addysg yn Crossroads School.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 85% (Rotten Tomatoes)
* 7.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 9,695,282 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Aaron Schneider nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Get Low |  | Unol Daleithiau Americayr AlmaenGwlad Pwyl | Saesneg | 2009-01-01 |
| Greyhound |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2019-03-21 |
| *Two Soldiers* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2003-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi: .
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.
4. 1 2  "Get Low". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 5 Hydref 2021.
5. ↑  .
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr José Buchs yw ***Carceleras*** a gyhoeddwyd yn 1922. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Carceleras*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Andalucía. 

 Mae'r ffilm *Carceleras (ffilm o 1922)* yn 67 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Häxan* sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm José Buchs ar 16 Ionawr 1896 yn Santander a bu farw ym Madrid ar 8 Rhagfyr 1996. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd José Buchs nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------