recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Bolbitiaceae* yw'r **Brithdegyll wyffurf** (Lladin: ***Panaeolus semiovatus***; Saesneg: *Egghead Mottlegill*). 'Y Brithdegyll' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Brith' yw 'gyda smotiau' a 'thegyll' yw lluosog 'tagell'. Mae'r teulu *Bolbitiaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

  

Lliw sborau'r fadarchen hon yw du.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un amgrwm.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Bolbitiaceae
-------------------------------------

Mae gan **Brithdegyll wyffurf** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Galeropsis aporos* | Galeropsis aporos |  |
|
| *Galeropsis besseyi* | Galeropsis besseyi |  |
|
| *Galeropsis bispora* | Galeropsis bispora |  |
|
| *Galeropsis deceptiva* | Galeropsis deceptiva |  |
|
| *Galeropsis desertorum* | Galeropsis desertorum |  |
|
| *Galeropsis liberata* | Galeropsis liberata |  |
|
| *Galeropsis madagascariensis* | Galeropsis madagascariensis |  |
|
| *Galeropsis mitriformis* | Galeropsis mitriformis |  |
|
| Medelwr | Panaeolina foenisecii |  |
|
| *Panaeolina castaneifolia* | Panaeolina castaneifolia |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Brithdegyll wyffurf** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Teyrn llawr bychan** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: teyrniaid llawr bychain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Muscisaxicola fluviatilis***; yr enw Saesneg arno yw *Little ground-tyrant*. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. fluviatilis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r teyrn llawr bychan yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Gwybedog bronwinau’r Gogledd | Aphanotriccus capitalis |  |
|
| Gwybedog pigddu | Aphanotriccus audax |  |
|
| Teyrn bach Chapman | Pogonotriccus chapmani |  |
|
| Teyrn gwrychog amryliw | Pogonotriccus poecilotis |  |
|
| Teyrn gwrychog wynebfrith | Pogonotriccus ophthalmicus |  |
|
| Teyrn gylfingam y De | Oncostoma olivaceum |  |
|
| Teyrn gylfingam y Gogledd | Oncostoma cinereigulare |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Teyrn llawr bychan** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Bras melyn Japan** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: breision melyn Japan) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Emberiza sulphurata***; yr enw Saesneg arno yw *Japanese yellow bunting*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. sulphurata*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r bras melyn Japan yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras Cassin | Peucaea cassinii |  |
|
| Bras Tumbes | Rhynchospiza stolzmanni |  |
|
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras bronddu’r De | Peucaea humeralis |  |
|
| Bras corun rhesog | Rhynchospiza strigiceps |  |
|
| Bras cynffon winau | Peucaea sumichrasti |  |
|
| Bras ffrwynog | Peucaea mystacalis |  |
|
| Bras penrhesog y Gogledd | Peucaea ruficauda |  |
|
| Peucaea aestivalis | Peucaea aestivalis |  |
|
| Peucaea botterii | Peucaea botterii |  |
|
| Pila brongoch y Dwyrain | Loxigilla noctis |  |
|
| Pila brongoch y Gorllewin | Loxigilla violacea |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Bras melyn Japan** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cnocell fraith fawr** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau brith mawr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Picoides major***; yr enw Saesneg arno yw *Great spotted woodpecker*. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. major*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Ewrop.

Cnocell ganolig o ran maint yw'r Gnocell Fraith Fwyaf, tua 23–26 cm o hyd a 38–44 cm ar draws yr adenydd. Mae'n byw mewn coedwigoedd neu gymysgedd o goed a chaeau. Du a gwyn yw'r rhan fwyaf o'r plu, ond mae gan y ceiliog ddarn coch ar y gwegil tra mae pen yr iar yn ddu a gwyn i gyd. Aderyn ieuanc sydd yn y llun, yn dangos y coch ar dop y ben sy'n nodweddiadol o adar yn eu blwyddyn gyntaf. Gellir gwahaniaethu'r gnocell yma oddi wrth y Gnocell Fraith Leiaf trwy fod gan y Gnocell Fraith Fwyaf goch ar ran gefn y bol, sy'n absennol yn y Gnocell Fraith Leiaf, a'r gwahaniaeth mawr mewn maint.

Yn enwedig yn y gwanwyn, gellir clywed y cnocell yma yn "drwmio", sef curo coeden yn gyflym a'i big i wneud sŵn y gellir ei glywed am gryn bellter. Mae'n byw ar bryfed sydd yn tyllu i mewn i goed fel rheol, ond gall hefyd ddefnyddio ei big nerthol i dorri trwy bren i fwyta cywion adar eraill sy'n nythu mewn tyllau mewn coed.

I nythu, mae'n torri twll hyd at droedfedd o ddyfnder mewn pren marw neu feddal. Y gnocell yma yw'r gnocell fwyaf cyffredin yng Nghymru, ac mae'r niferoedd wedi cynyddu'n sylweddol yn ystod y blynyddoedd diwethaf.

Teulu
-----

Mae'r cnocell fraith fawr yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cnocell Folwen | Dryocopus javensis |  |
|
| Cnocell Magellan | Campephilus magellanicus |  |
|
| Cnocell ddu | Dryocopus martius |  |
|
| Cnocell fraith Japan | Yungipicus kizuki |  |
|
| Cnocell gorunfrown | Yungipicus moluccensis |  |
|
| Corgnocell Temminck | Yungipicus temminckii |  |
|
| Corgnocell y Philipinau | Yungipicus maculatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cnocell fraith fawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Serin Drakensberg** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: seriniaid Drakensberg) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Serinus symonsi***; yr enw Saesneg arno yw *Drakensburg siskin*. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. symonsi*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r serin Drakensberg yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q777369 | Carpodacus waltoni eos |  |
|
| Nico | Carduelis carduelis |  |
|
| Serin sitron | Carduelis citrinella |  |
|
| Tewbig cynffonddu | Eophona migratoria |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Serin Drakensberg** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Mucoraceae* yw'r **Llwydni cyffredin** (Lladin: ***Mucor mucedo***; Saesneg: *Common Pinmould*). Mae'r teulu *Mucoraceae* yn gorwedd o fewn urdd y Mucorales.

Disgrifiwyd ac enwyd y tacson yma'n wreiddiol gan y naturiaethwr enwog o Sweden, Carolus Linnaeus.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Mucoraceae
-----------------------------------

Mae gan **Llwydni cyffredin** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Mucor ciliatus* | Mucor ciliatus |  |
|
| *Mucor circinatus* | Mucor circinatus |  |
|
| *Mucor clathroides* | Mucor clathroides |  |
|
| *Mucor comatus* | Mucor comatus |  |
|
| *Mucor combrensis* | Mucor combrensis |  |
|
| *Mucor communis* | Mucor communis |  |
|
| *Mucor conglomeratus* | Mucor conglomeratus |  |
|
| *Mucor conoideus* | Mucor conoideus |  |
|
| *Mucor coprophilus* | Mucor coprophilus |  |
|
| *Mucor cornealis* | Mucor cornealis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Llwydni cyffredin** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*

a
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Rhegen ddu America** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod duon America) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Laterallus jamaicensis***; yr enw Saesneg arno yw *American black crake*. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. jamaicensis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r rhegen ddu America yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ceiliog y dŵr | Gallicrex cinerea |  |
|
| Iâr ddŵr fechan | Gallinula angulata |  |
|
| Rhegen Baillon | Porzana pusilla |  |
|
| Rhegen Nkulengu | Himantornis haematopus |  |
|
| Rhegen ddu Affrica | Amaurornis flavirostra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Rhegen ddu America** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cropiwr palmwydd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cropwyr palmwydd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Berlepschia rikeri***; yr enw Saesneg arno yw *Point-tailed palmcreeper*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. rikeri*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r cropiwr palmwydd yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cropiwr mwstasiog | Xiphocolaptes falcirostris |  |
|
| Cropiwr pigfawr | Xiphocolaptes promeropirhynchus |  |
|
| Lloffwr dail hirbig | Anabazenops dorsalis |  |
|
| Lloffwr dail torchog | Anabazenops fuscus |  |
|
| Mwynwr cyffredin | Geositta cunicularia |  |
|
| Mwynwr pigbraff | Geositta crassirostris |  |
|
| Mwynwr pigfain | Geositta tenuirostris |  |
|
| Mwynwr y glannau | Geositta peruviana |  |
|
| Plethwr Iquico | Asthenes heterura |  |
|
| Raiadito Masafuera | Aphrastura masafuerae |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cropiwr palmwydd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm a seiliwyd ar nofel gan y cyfarwyddwr Harald Reinl yw ***Der Letzte Mohikaner*** a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen, yr Eidal a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Giovanni Simonelli a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Peter Thomas. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Karin Dor, Joachim Fuchsberger, Alexander Kerst, Carl Lange, Kurt Großkurth, Paca Gabaldón, Anthony Steffen, Daniel Martín, Frank Braña, Cris Huerta a Stelio Candelli. Mae'r ffilm *Der Letzte Mohikaner* yn 84 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Sound of Music* sef ffilm fiwsical rhamantus gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Ernst Wilhelm Kalinke oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Hermann Haller sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *The Last of the Mohicans*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur James Fenimore Cooper a gyhoeddwyd yn 1824.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harald Reinl ar 8 Gorffenaf 1908 yn Bad Ischl a bu farw yn Puerto de la Cruz ar 25 Chwefror 1974. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Harald Reinl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Auf Sch\*\*ẞer Schießt Man Nicht (ffilm, 1951 ) |  | Awstria | Almaeneg | 1951-01-01 |
| *Behind Monastery Walls* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1952-01-01 |
| Das Tal Des Todes |  | yr Almaenyr EidalIwgoslafia | Almaeneg | 1968-01-01 |
| Im Dschungel Ist Der Teufel Los |  | yr Almaen | Almaeneg | 1982-01-01 |
| *Mountain Crystal* |  | Awstriayr Almaen | Almaeneg | 1949-10-23 |
| Sie Liebt Sich Einen Sommer |  | yr Almaenyr Eidal | Almaeneg | 1972-01-01 |
| *Sieben Weltwunder der Technik* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1981-01-01 |
| Wir wollen niemals auseinandergehn |  | yr Almaen | Almaeneg | 1960-01-01 |
| Zimmer 13 |  | yr AlmaenFfrainc | Almaeneg | 1964-01-01 |
| *… und die Bibel hat doch recht* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1977-10-14 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
*Gallus gallus*
Aderyn a rhywogaeth o adar trofannol yw **Ceiliog coedwig coch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ceiliogod coedwig cochion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Gallus gallus***; yr enw Saesneg arno yw *Red jungle-fowl*. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*) sydd yn urdd y *Galliformes*. Dyma brif cenhedlwr yr iâr gyffredin a ddofwyd yn gyntaf dros bum mil o flynyddoedd yn ôl yn Asia.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. gallus*, sef enw'r rhywogaeth.

Tiriogaeth
----------

Mae'r Ceiliogod coedwig coch i'w canfod o Tamil Nadu, India i Indochina i'r dwyrain a hyd at dde Ysieina a Malaya,

Mae gan y tiriogaethau hyn ei isrywogaeth ei hun:

* *G. g. gallus* – Indochina
* *G. g. bankiva* – Java
* *G. g. jabouillei* –Fietnam
* *G. g. murghi* – India a Bangladesh
* *G. g. spadiceus* – Myanmar
* *G. g. domesticus* – (Iâr ddof)

Teulu
-----

Mae'r ceiliog coedwig coch yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Petrisen Barbari | Alectoris barbara |  |
|
| Petrisen Udzungwa | Xenoperdix udzungwensis |  |
|
| Petrisen fynydd | Arborophila torqueola |  |
|
| Petrisen fynydd Rickett | Arborophila gingica |  |
|
| Petrisen fynydd Swmatra | Arborophila orientalis |  |
|
| Petrisen fynydd yddfwen | Arborophila crudigularis |  |
|
| Petrisen goed dorwinau | Arborophila javanica |  |
|
| Petrisen goed frongoch | Arborophila hyperythra |  |
|
| Petrisen goesgoch Arabia | Alectoris melanocephala |  |
|
| Petrisen graig | Alectoris graeca |  |
|
| Petrisen graig Philby | Alectoris philbyi |  |
|
| Petrisen siwcar | Alectoris chukar |  |
|
| Twrci llygedynnog | Meleagris ocellata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ceiliog coedwig coch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Conwra Hispaniola** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: conwraod Hispaniola) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Aratinga chloroptera***; yr enw Saesneg arno yw *Hispaniolan conure*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. chloroptera*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r conwra Hispaniola yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Conwra eurbluog | Leptosittaca branickii |  |
|
| Macaw Spix | Cyanopsitta spixii |  |
|
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Conwra Hispaniola** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Rhegen fronllwyd** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod bronllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Laterallus exilis***; yr enw Saesneg arno yw *Grey-breasted crake*. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. exilis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r rhegen fronllwyd yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ceiliog y dŵr | Gallicrex cinerea |  |
|
| Rhegen Baillon | Porzana pusilla |  |
|
| Rhegen Nkulengu | Himantornis haematopus |  |
|
| Rhegen ddu Affrica | Amaurornis flavirostra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Rhegen fronllwyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Gomphaceae* yw'r **Pastwn llwydfelyn** (Lladin: ***Clavariadelphus ligula***; Saesneg: *Ochre Club*). Ffyngau'r Pastynnau yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'pastwn' yw 'pastynnau'. Mae'n perthyn I'r grwp 'Ffyngau Cwrel' ac edrych fel sbageti. Dosbarthwyd y teulu *Gomphaceae* o fewn urdd y Gomphales.

Ceir cryn dystiolaeth, dros y blynyddoedd, na ellir bwyta'r ffyngau hyn.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Asia a Gogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.

Aelodau eraill o deulu'r Gomphaceae
-----------------------------------

Mae gan **Pastwn llwydfelyn** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Ramaria articulata* | Ramaria articulata |  |
|
| *Ramaria atractospora* | Ramaria atractospora |  |
|
| *Ramaria aurantiaca* | Ramaria aurantiaca |  |
|
| *Ramaria barenthalensis* | Ramaria barenthalensis |  |
|
| *Ramaria beninensis* | Ramaria beninensis |  |
|
| *Ramaria bidentata* | Ramaria bidentata |  |
|
| *Ramaria boreimaxima* | Ramaria boreimaxima |  |
|
| *Ramaria brachypodii* | Ramaria brachypodii |  |
|
| *Ramaria brunnea* | Ramaria brunnea |  |
|
| *Ramaria brunneolilacina* | Ramaria brunneolilacina |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
2. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Pastwn llwydfelyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*

CategoriFfyngau anfwytadwy
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Teyrn bach pendywyll** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: teyrniaid bach pendywyll) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phyllomyias griseiceps***; yr enw Saesneg arno yw *Sooty-headed tyrannulet*. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. griseiceps*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r teyrn bach pendywyll yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Teyrn bach penfelyn | Tyrannulus elatus |  |
|
| Teyrn yr hesg | Tachuris rubrigastra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Teyrn bach pendywyll** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor dail Timor** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion dail Timor) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phylloscopus presbytes***; yr enw Saesneg arno yw *Timor leaf warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. presbytes*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r telor dail Timor yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Minla cynffongoch | Minla ignotincta |  |
|
| Minla cynffonwinau | Minla strigula |  |
|
| Preblyn gwybedog Chapin | Kupeornis chapini |  |
|
| Preblyn mynydd Kupe | Kupeornis gilberti |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor dail Timor** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm epig gan y cyfarwyddwr I. V. Sasi yw ***1921*** a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Lleolwyd y stori yn y Raj Prydeinig. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Malaialeg a hynny gan T. Damodaran a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Shyam. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Parvathy, Madhu, Urvashi, Mammootty, Bahadoor a Seema. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Hard* sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 600 o ffilmiau Malaialam wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm I V Sasi ar 28 Mawrth 1948 yn Kozhikode a bu farw yn Chennai ar 2 Gorffennaf 2009. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1968 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobrau Filmfare De

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd I. V. Sasi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| 1921 |  | India | 1988-01-01 |
| Aalkkoottathil Thaniye |  | India | 1984-01-01 |
| *Aanandham Paramaanandham* |  | India | 1977-01-01 |
| Aavanazhi |  | India | 1986-01-01 |
| Abhayam Thedi |  | India | 1986-01-01 |
| *Abkari* |  | India | 1988-01-01 |
| Adimakal Udamakal |  | India | 1987-01-01 |
| *Adiyozhukkukal* |  | India | 1984-01-01 |
| *Ahimsa* |  | India | 1981-01-01 |
| *Aksharathettu* |  | India | 1989-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Boletaceae* yw'r **Cap tyllog euraidd** (Lladin: ***Buchwaldoboletus sphaerocephalus***; Saesneg: *Golden Bolete*). 'Y Capiau Tyllog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair arall am gap tyllog yw 'boled', a ddefnyddir hefyd i ddisgrifio rhai mathau o ffwng. Mae'r rhan oddi tano'n debycach i sbwng nag i degyll. Mae'r teulu *Boletaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Boletales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Boletaceae
-----------------------------------

Mae gan **Cap tyllog euraidd** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Leccinum cerinum* | Leccinum cerinum |  |
|
| *Leccinum chalybaeum* | Leccinum chalybaeum |  |
|
| *Leccinum chromipes* | Leccinum chromipes |  |
|
| *Leccinum cinnamomeum* | Leccinum cinnamomeum |  |
|
| *Leccinum clavatum* | Leccinum clavatum |  |
|
| *Leccinum constans* | Leccinum constans |  |
|
| *Leccinum constrictum* | Leccinum constrictum |  |
|
| *Leccinum depilatum* | Leccinum depilatum |  |
|
| *Leccinum disarticulatum* | Leccinum disarticulatum |  |
|
| *Leccinum discolor* | Leccinum discolor |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap tyllog euraidd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Eryr nadroedd Swlawesi** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: eryrod nadroedd Swlawesi) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Spilornis rufipectus***; yr enw Saesneg arno yw *Sulawesi serpent eagle*. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*) sydd yn urdd y *Falconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. rufipectus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r eryr nadroedd Swlawesi yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aquila spilogaster | Aquila spilogaster |  |
|
| Eryr Adalbert | Aquila adalberti |  |
|
| Eryr Bonelli | Aquila fasciata |  |
|
| Eryr Gurney | Aquila gurneyi |  |
|
| Eryr cynffon lletem | Aquila audax |  |
|
| Eryr du Affrica | Aquila verreauxii |  |
|
| Eryr euraid | Aquila chrysaetos |  |
|
| Eryr rheibus | Aquila rapax |  |
|
| Eryr rheibus y diffeithwch | Aquila nipalensis |  |
|
| Eryr ymerodrol | Aquila heliaca |  |
|
| Gwalcheryr Cassin | Aquila africana |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Eryr nadroedd Swlawesi** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cigydd-danagr gyddfwyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cigydd-danagrod gyddfwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Lanio leucothorax***; yr enw Saesneg arno yw *White-throated shrike-tanager*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. leucothorax*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r cigydd-danagr gyddfwyn yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras Cassin | Peucaea cassinii |  |
|
| Bras Tumbes | Rhynchospiza stolzmanni |  |
|
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras bronddu’r De | Peucaea humeralis |  |
|
| Bras corun rhesog | Rhynchospiza strigiceps |  |
|
| Bras cynffon winau | Peucaea sumichrasti |  |
|
| Bras ffrwynog | Peucaea mystacalis |  |
|
| Bras penrhesog y Gogledd | Peucaea ruficauda |  |
|
| Peucaea aestivalis | Peucaea aestivalis |  |
|
| Peucaea botterii | Peucaea botterii |  |
|
| Pila brongoch y Dwyrain | Loxigilla noctis |  |
|
| Pila brongoch y Gorllewin | Loxigilla violacea |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cigydd-danagr gyddfwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Harry Beaumont yw ***One Increasing Purpose*** a gyhoeddwyd yn 1927. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bradley King. Dosbarthwyd y ffilm gan Fox Film Corporation.

 Mae'r ffilm *One Increasing Purpose* yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1927. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Metropolis* ffilm ffuglen wyddonol o’r Almaen gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Beaumont ar 10 Chwefror 1888 yn Abilene a bu farw yn Providence Saint John's Health Center ar 12 Mehefin 1977. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Harry Beaumont nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Beau Brummel |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1924-01-01 |
| Dance, Fools, Dance |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-01-01 |
| *Great Day* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1930-01-01 |
| Laughing Sinners |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-01-01 |
| *Main Street* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1923-04-25 |
| Our Blushing Brides |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1930-01-01 |
| Our Dancing Daughters |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1928-01-01 |
| The Broadway Melody |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1929-01-01 |
| *The Great Lover* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-01-01 |
| *When Ladies Meet* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Hygrophoraceae* yw'r **Cap cwyr brithbinc** (Lladin: ***Hygrophorus russula***; Saesneg: *Pinkmottle Woodwax*). 'Y Capiau Cwyr' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r 'capiau cwyr' yn grwp adnabyddus iawn yng Nghymru, ac maent I'w cael yma (fel yng ngweddil Ewrop), fel arfer, ar feysydd o welltiroedd agored. Yng ngweddill y byd, maen nhw'n tyfu mewn coedwigoedd. Mae'r teulu *Hygrophoraceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yng Ngogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Hygrophoraceae
---------------------------------------

Mae gan **Cap cwyr brithbinc** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Cora accipiter* | Cora accipiter |  |
|
| *Cora aeruginosa* | Cora aeruginosa |  |
|
| *Cora applanata* | Cora applanata |  |
|
| *Cora arachnodavidea* | Cora arachnodavidea |  |
|
| *Cora ligulata* | Cora ligulata |  |
|
| *Cora pavonia* | Cora pavonia |  |
|
| *Corella brasiliensis* | Corella brasiliensis |  |
|
| *Corella melvinii* | Corella melvinii |  |
|
| *Corella tomentosa* | Corella tomentosa |  |
|
| *Corella zahlbruckneri* | Corella zahlbruckneri |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap cwyr brithbinc** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tewbig melynwyrdd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tewbigau melynwyrdd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Caryothraustes canadensis***; yr enw Saesneg arno yw *Yellow-green grosbeak*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. canadensis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tewbig melynwyrdd yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras McKay | Plectrophenax hyperboreus |  |
|
| Bras yr Eira | Plectrophenax nivalis |  |
|
| Pila telorus Bolifia | Poospiza boliviana |  |
|
| Pila telorus brongoch | Poospiza rubecula |  |
|
| Pila telorus gwinau | Poospiza ornata |  |
|
| Pila telorus llygatddu’r Dwyrain | Poospiza nigrorufa |  |
|
| Pila telorus llygatddu’r Gorllewin | Poospiza whitii |  |
|
| Pila telorus torchog y De | Poospiza torquata |  |
|
| Pila telorus torchog y Gogledd | Poospiza hispaniolensis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tewbig melynwyrdd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Psathyrellaceae* yw'r **Coesyn brau brith** (Lladin: ***Psathyrella maculata***; Saesneg: *Spotted Brittlestem*). 'Y Coesynnau Brau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae 'brau' yn groes i 'gwydn' h.y. 'gwan' neu 'fregus'. Mae'r teulu *Psathyrellaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Psathyrellaceae
----------------------------------------

Mae gan **Coesyn brau brith** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap inc | Coprinopsis atramentaria |  |
|
| Cap inc du a gwyn | Coprinopsis picacea |  |
|
| Cap inc troed ysgyfarnog | Coprinopsis lagopus |  |
|
| Cap inc twyni | Coprinopsis ammophilae |  |
|
| *Coprinopsis argentea* | Coprinopsis argentea |  |
|
| *Coprinopsis bicornis* | Coprinopsis bicornis |  |
|
| *Coprinopsis brunneofibrillosa* | Coprinopsis brunneofibrillosa |  |
|
| *Coprinopsis calospora* | Coprinopsis calospora |  |
|
| *Coprinopsis cinerea* | Coprinopsis cinerea |  |
|
| *Coprinopsis psychromorbida* | Coprinopsis psychromorbida |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Coesyn brau brith** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*