Bardd ac offeiriad Anglicanaidd o Sais oedd **Robert Herrick** (Awst 1591 – Hydref 1674). Fe'i ystyrir yn un o'r beirdd Cafaliraidd, er nad oedd yn llyswr nac yn filwr yn ystod Rhyfeloedd Cartref Lloegr.

Bywgraffiad
-----------

Ganwyd Robert Herrick yn Llundain. Ni wyddys ei ddyddiad geni, ond cafodd ei fedyddio ar 24 Awst 1591. Aeth yn brentis i'w ewythr, y gof aur Syr William Herrick. Aeth i Gaergrawnt yn 1613 i astudio yng Ngholeg Sant Ioan, a derbyniodd ei radd baglor yn 1617 a'i radd meistr yn 1620. Cafodd ei ordeinio yn 1623.

Dychwelodd i Lundain i fyw am gyfnod yng nghwmni beirdd, dramodwyr, cerddorion, a gwŷr ffraeth y llys brenhinol. Roedd yn gyfarwydd â Ben Jonson, yr hwn a fu'n ddylanwad enfawr arno. Yn 1627 ymunodd Herrick, yn gaplan i George Villiers, Dug Buckingham, â'r ymgyrch fethedig i'r Île de Ré i ryddhau La Rochelle a chynorthwyo'r Hiwgenotiaid yn y gwrthryfel yn erbyn Louis XIII, brenin Ffrainc.

Aeth i weinidogaethu'r plwyf yn Dean Prior, Dyfnaint, yn 1629, a bu yno am weddill ei oes. Yn y cyfnod 1646–60, o ddiwedd Rhyfel Cartref Cyntaf Lloegr hyd yr Adferiad, cafodd ei ddiswyddo o'i weinidogaeth oherwydd ei gefnogaeth dros y Brenhinwyr. Bu farw yn Dean Prior yn 82 oed.

Barddoniaeth
------------

| Llên Lloegr yn yr 17eg ganrif |
| --- |
| Cymeriadau ffraeth yn theatr yr Adferiad |
| Y ddrama yn Oes Iago
* William Shakespeare
* Ben Jonson
* Thomas Middleton
* Francis Beaumont
* John Fletcher
* John Webster
* George Chapman

 |
| Beirdd Metaffisegol
* John Donne
* Andrew Marvell
* Richard Crashaw
* Thomas Traherne
* Abraham Cowley

 |
| Beirdd Cafaliraidd
* Richard Lovelace
* Thomas Carew
* Syr John Suckling
* Edmund Waller
* Robert Herrick

 |
| Piwritaniaid
* John Milton (*Paradise Lost*)
* John Bunyan (*The Pilgrim's Progress*)

 |
| Llên yr Adferiad
* William Davenant
* Thomas Killigrew
* John Dryden
* Samuel Butler
* Iarll Rochester
* William Wycherley
* Aphra Behn
* George Etherege
* John Vanbrugh
* John Aubrey
* Samuel Pepys

 |
| Athroniaeth a'r gwyddorau
* Francis Bacon
* Robert Fludd
* Thomas Hobbes
* Thomas Browne
* John Locke

 |
| * ← 16g
* Llên Lloegr
* 18g →
 |
| * v
* t
* e
 |

Yn y 1620au daeth Herrick yn fardd amlwg yn Llundain, a chofnodir ei gerddi mewn nifer o goflyfrau'r cyfnod. Er gwaethaf, yr unig lyfr a gyhoeddwyd ganddo oedd *Hesperides* (1648), gwaith sy'n cynnwys y casgliad o gerddi ar bynciau crefyddol a elwir "His Noble Numbers". Mae tua 1,400 o gerddi ac epigramau yn y gyfrol honno i gyd, y mwyafrif ohonynt yn fyr iawn. Wedi'r cyhoeddiad hwnnw, ymddengys ei farddoniaeth mewn casgliadau amrywiol a llyfrau caneuon yn ail hanner yr 17g. Henry Lawes oedd un o'r cyfansoddwyr a gyfansoddodd cerddoriaeth i benillion Herrick.

Hanes cyhoeddi ei waith a'i dderbyniad
--------------------------------------

Am ryw ganrif wedi ei farwolaeth, cafodd barddoniaeth Herrick ei esgeuluso ym myd llenyddol Lloegr. Adfywiodd ddiddordeb yn ei waith pryd ymddangosodd rhai o'i gerddi yn *The Gentleman's Magazine*, dan olygyddiaeth John Nichols, yn niwedd y 18g. Cafodd *Hesperides* ei gwerthfawrogi am grefft ei telynegiaeth a syberwyd ei bugeilgerddi, ac ymddengys nifer o'i gerddi natur, yn enwedig "To the Virgins, to make much of Time", "Corinna's going a Maying", "Delight in Disorder", "To Live Merrily and to Trust to Good Verses", "How Roses came Red", ac "How Violets came Blue", mewn blodeugerddi'r 19g. Yn y cyfnod 1810–1900, cyhoeddwyd mwy na 20 o argraffiadau unigryw o waith Herrick ym Mhrydain, gan gynnwys golygiadau i blant a chyhoeddiadau anrheg ar gyfer y Nadolig. Un o'i edmygwyr blaenaf yn Oes Fictoria oedd Algernon Charles Swinburne, yr hwn a alwodd Herrick yn "y cyfansoddwr cerddi goreuaf – mor sicr â Shakespeare ydy'r dramodydd goreuaf – a anwyd erioed o hil y Saeson". Yn y cyfnod hwn hefyd bu golwg arall, un wleidyddol, ar Herrick: hawliodd y Siartwyr taw un o weithiau "bardd y Bobl" oedd "To Daffodils".

Yn nechrau'r 20g, pallodd ei statws ymhlith y beirniaid, er enghraifft F. R. Leavis, a oedd yn ffafrio barddoniaeth "gref" megis penillion Jonson a Donne. Ezra Pound oedd un o'r ychydig o fodernwyr i'w werthfawrogi. Ar y llaw arall, cafodd Herrick ei alw'n "is-fardd" (*minor poet*) gan T. S. Eliot. Yn niwedd y 1960au a'r 1970au, dechreuodd ysgolheigion a beirniaid unwaith eto ddarllen *Hesperides*, nid am fod rhialtwch gwledig ei olygfeydd yn ffasiynol, ond oherwydd eu bod am ddadansoddi'r casgliad cyfan fel un gwaith llenyddol.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3 4  (Saesneg) Robert Herrick. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 3 Awst 2019.
2. 1 2 3  Leah S. Marcus, "Robert Herrick" yn *The Cambridge Companion to English Poetry: Donne to Marvell*, golygwyd gan Thomas N. Corns (Caergrawnt: Cambridge University Press, 2004), t. 171.
3. ↑  Rebecca N. Mitchell, "Robert Herrick, Victorian Poet: Christina Rossetti, George Meredith, and the Victorian Recovery of *Hesperides*", *Modern Philology* 113:1 (2015), tt. 88–115.
4. ↑  Algernon Charles Swinburne, "Preface" yn *The Hesperides and Noble Numbers*, golygwyd gan Alfred Pollard (Llundain: Lawrence & Bullen, 1898), cyfrol 1, t. xi. Dyfyniad gwreiddiol: "*the greatest song-writer—as surely as Shakespeare is the greatest dramatist—ever born of English race*".
5. ↑  T. S. Eliot, "What Is Minor Poetry?", *Sewanee Review* 54 (1946), tt. 1-18.