recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Etholaeth seneddol yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, yw **De Suffolk** (Saesneg: *South Suffolk*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth De Suffolk yn SuffolkEtholaeth De Suffolk yn Suffolk
* Suffolk yn LloegrSuffolk yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 1983.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1983–2015: Tim Yeo (Ceidwadol)
* 2015–presennol: James Cartlidge (Ceidwadol)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Nwyrain Lloegr**

Basildon a Billericay **·** 
Bedford **·** 
Braintree **·** 
Brentwood ac Ongar **·** 
Broadland **·** 
Broxbourne **·** 
Bury St Edmunds **·** 
Caergrawnt **·** 
Canol Norfolk **·** 
Canol Suffolk a Gogledd Ipswich **·** 
Canol Swydd Bedford **·** 
Castle Point **·** 
Clacton **·** 
Colchester **·** 
Chelmsford **·** 
De Basildon a Dwyrain Thurrock **·** 
De Luton **·** 
De Norfolk **·** 
De Norwich **·** 
De Suffolk **·** 
De Swydd Gaergrawnt **·** 
De-ddwyrain Swydd Gaergrawnt **·** 
De-orllewin Norfolk **·** 
De-orllewin Swydd Bedford **·** 
De-orllewin Swydd Hertford **·** 
Fforest Epping **·** 
Gogledd Luton **·** 
Gogledd Norfolk **·** 
Gogledd Norwich **·** 
Gogledd-ddwyrain Swydd Bedford **·** 
Gogledd-ddwyrain Swydd Gaergrawnt **·** 
Gogledd-ddwyrain Swydd Hertford **·** 
Gogledd-orllewin Norfolk **·** 
Gogledd-orllewin Swydd Gaergrawnt **·** 
Gorllewin Southend **·** 
Gorllewin Suffolk **·** 
Great Yarmouth **·** 
Harlow **·** 
Harwich a Gogledd Essex **·** 
Hemel Hempstead **·** 
Hertford a Stortford **·** 
Herstmere **·** 
Hitchin a Harpenden **·** 
Huntingdon **·** 
Ipswich **·** 
Maldon **·** 
Peterborough **·** 
Rayleigh a Wickford **·** 
Rochford a Dwyrain Southend **·** 
Saffron Walden **·** 
St Albans **·** 
Stevenage **·** 
Suffolk Arfordirol **·** 
Waveney **·** 
Thurrock **·** 
Watford **·** 
Welwyn Hatfield **·** 
Witham
Etholaeth seneddol ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, yw **Makerfield**. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Makerfield ym Manceinion FwyafEtholaeth Makerfield ym Manceinion Fwyaf
* Manceinion Fwyaf yn LloegrManceinion Fwyaf yn Lloegr

Crëwyd yr etholaeth fel etholaeth sirol yn 1983.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1983–1987: Michael McGuire (Llafur)
* 1987–2010: Ian McCartney (Llafur)
* 2010–presennol: Yvonne Fovargue (Llafur)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yng Ngogledd-orllewin Lloegr**

Altrincham a Gorllewin Sale **·** 
Ashton-under-Lyne **·** 
Barrow a Furness **·** 
Blackburn **·** 
Blackley a Broughton **·** 
Bootle **·** 
Burnley **·** 
Caerhirfryn a Fleetwood **·** 
Caerliwelydd **·** 
Canol Manceinion **·** 
Canol Sefton **·** 
Congleton **·** 
Copeland **·** 
Crewe a Nantwich **·** 
Cwm Ribble **·** 
Cheadle **·** 
Chorley **·** 
De Blackpool **·** 
De Bury **·** 
De Cilgwri **·** 
De-ddwyrain Bolton **·** 
De Ribble **·** 
De St Helens ac Whiston **·** 
De Warrington **·** 
Denton a Reddish **·** 
Dinas Caer **·** 
Dyffryn Weaver **·** 
Dwyrain Oldham a Saddleworth **·** 
Eddisbury **·** 
Ellesmere Port a Neston **·** 
Fylde **·** 
Garston a Halewood **·** 
Gogledd Blackpool a Cleveleys **·** 
Gogledd Bury **·** 
Gogledd St Helens **·** 
Gogledd Warrington **·** 
Gogledd-ddwyrain Bolton **·** 
Gorllewin Bolton **·** 
Gorllewin Cilgwri **·** 
Gorllewin Oldham a Royton **·** 
Gorllewin Swydd Gaerhirfryn **·** 
Halton **·** 
Hazel Grove **·** 
Heywood a Middleton **·** 
Hyndburn **·** 
Knowsley **·** 
Leigh **·** 
Lerpwl Riverside **·** 
Lerpwl Walton **·** 
Lerpwl Wavertree **·** 
Lerpwl West Derby **·** 
Macclesfield **·** 
Makerfield **·** 
Manceinion Gorton **·** 
Manceinion Withington **·** 
Morecambe a Lunesdale **·** 
Penrith a'r Goror **·** 
Penbedw **·** 
Pendle **·** 
Preston **·** 
Rochdale **·** 
Rossendale a Darwen **·** 
Salford ac Eccles **·** 
Southport **·** 
Stalybridge a Hyde **·** 
Stockport **·** 
Stretford ac Urmston **·** 
Tatton **·** 
Wallasey **·** 
Westmorland a Lonsdale **·** 
Wigan **·** 
Workington **·** 
Worsley a De Eccles **·** 
Wyre a Gogledd Preston **·** 
Wythenshawe a Dwyrain Sale
Etholaeth seneddol yn sir seremonïol Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, yw **De Swydd Derby** (Saesneg: *South Derbyshire*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth De Swydd Derby yn Swydd DerbyEtholaeth De Swydd Derby yn Swydd Derby
* Swydd Derby yn LloegrSwydd Derby yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn etholaeth sirol yn 1983.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1983–1997: Edwina Currie (Ceidwadol)
* 1997–2010: Mark Todd (Llafur)
* 2010–presennol: Heather Wheeler (Ceidwadol)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Nwyrain Canolbarth Lloegr**

Amber Valley **·** 
Ashfield **·** 
Bassetlaw **·** 
Bolsover **·** 
Boston a Skegness **·** 
Bosworth **·** 
Brigg a Goole **·** 
Broxtowe **·** 
Canol Swydd Derby **·** 
Cleethorpes **·** 
Corby **·** 
Charnwood **·** 
Chesterfield **·** 
Daventry **·** 
De Caerlŷr **·** 
De Derby **·** 
De Holland a'r Deepings **·** 
De Northampton **·** 
De Nottingham **·** 
De Swydd Derby **·** 
De Swydd Gaerlŷr **·** 
De Swydd Northampton **·** 
Dwyrain Caerlŷr **·** 
Dwyrain Nottingham **·** 
Dyffrynnoedd Swydd Derby **·** 
Erewash **·** 
Gainsborough **·** 
Gedling **·** 
Gogledd Derby **·** 
Gogledd Northampton **·** 
Gogledd Nottingham **·** 
Gogledd-ddwyrain Swydd Derby **·** 
Gogledd-orllewin Swydd Gaerlŷr **·** 
Gorllewin Caerlŷr **·** 
Grantham a Stamford **·** 
Harborough **·** 
High Peak **·** 
Kettering **·** 
Lincoln **·** 
Loughborough **·** 
Louth a Horncastle **·** 
Mansfield **·** 
Newark **·** 
Rushcliffe **·** 
Rutland a Melton **·** 
Scunthorpe **·** 
Sherwood **·** 
Sleaford a Gogledd Hykeham **·** 
Wellingborough
Etholaeth seneddol yn Wiltshire, De-orllewin Lloegr, yw **De Swindon** (Saesneg: *South Swindon*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth De Swindon yn WiltshireEtholaeth De Swindon yn Wiltshire
* Wiltshire yn LloegrWiltshire yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth fel etholaeth sirol yn 1997.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1997–2005: Julia Drown (Llafur)
* 2005–2010: Anne Snelgrove (Llafur)
* 2010–presennol: Robert Buckland (Ceidwadol)

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn  Ne-orllewin Lloegr**

Bridgwater a Gorllewin Gwlad yr Haf **·** 
Caerfaddon **·** 
Caerloyw **·** 
Caersallog **·** 
Caerwysg **·** 
Camborne a Redruth **·** 
Canol Dorset a Gogledd Poole **·** 
Canol Dyfnaint **·** 
Cotswolds **·** 
Cheltenham **·** 
Chippenham **·** 
Christchurch **·** 
De Bryste **·** 
De Dorset **·** 
De Swindon **·** 
De-ddwyrain Cernyw **·** 
De-orllewin Dyfnaint **·** 
De-orllewin Wiltshire **·** 
Devizes **·** 
Dwyrain Bournemouth **·** 
Dwyrain Dyfnaint **·** 
Dwyrain Bryste **·** 
Filton a Bradley Stoke **·** 
Fforest y Ddena **·** 
Gogledd Cernyw **·** 
Gogledd Dorset **·** 
Gogledd Dyfnaint **·** 
Gogledd Gwlad yr Haf **·** 
Gogledd Swindon **·** 
Gogledd Wiltshire **·** 
Gogledd-ddwyrain Gwlad yr Haf **·** 
Gogledd-orllewin Bryste **·** 
Gorllewin Bournemouth **·** 
Gorllewin Bryste **·** 
Gorllewin Dorset **·** 
Kingswood **·** 
Newton Abbot **·** 
Plymouth Moor View **·** 
Plymouth Sutton a Devonport **·** 
Poole **·** 
St Austell a Newquay **·** 
St Ives **·** 
Somerton a Frome **·** 
Stroud **·** 
Taunton Deane **·** 
Tewkesbury **·** 
Tiverton a Honiton **·** 
Torbay **·** 
Torridge a Gorllewin Dyfnaint **·** 
Totnes **·** 
Truro ac Aberfal **·** 
Thornbury a Yate **·** 
Wells **·** 
Weston-super-Mare **·** 
Yeovil
Enw ar gylch chwedloniaeth sy'n seiliedig ar lenyddiaeth Gymraeg, Llydaweg, a Chernyweg yr Oesoedd Canol, yn enwedig mewn cyd-destun barddoniaeth Hen Ffrangeg ac Eingl-Normaneg, yw **Mater Prydain**. Dyma enw cyfleus i ddisgrifio'r traddodiad llenyddol am y Brenin Arthur sy'n seiliedig ar hanes traddodiadol a mytholeg genedlaethol y Brythoniaid. I raddau helaeth mae Mater Prydain yn gyfystyr â Chylch Arthur, ond yn cynnwys ambell gwaith sy'n rhannu themâu a motiffau tebyg â chwedlau Arthur ond nid yr un cymeriadau na'r un straeon.

Bathwyd yr enw *Matière de Bretagne* gan Jean Bodel yn ei gerdd Hen Ffrangeg *La Chanson des Saisnes* (tua 1200), a rennid barddoniaeth ramantaidd ac epig Ewrop yn dri thraddodiad: Mater Rhufain, sef rhamantau'r Henfyd, Cylch Caerdroea, hen farddoniaeth Ladin, a chwedlau Alecsandraidd; Mater Ffrainc, hynny yw *chansons de geste* ac arwrgerddi am oes Siarlymaen; a Mater Prydain, sy'n cynnwys rhamantau Arthuraidd a cherddi eraill am serch llys a sifalri. Er bod y dull hwn o gategoreiddio barddoniaeth ganoloesol yn boblogaidd, nid yw'n cynnwys pob rhamant ac arwrgerdd a genid gan feirdd yr Oesoedd Canol. Bellach, cynhwysir sawl rhamant Saesneg Canol yn y corff a elwir Mater Lloegr.

Cyfansoddwyd barddoniaeth Mater Prydain ar ddwy ffurf lenyddol: y *lais* neu gerddi Llydewig, a'r rhamant llys. Prif awdur y *lais* Eingl-Normaneg ydy Marie de France, a ysgrifennodd yn Lloegr yn y 1170au. Cerddi traethiadol byrion ydynt sy'n ymwneud â serch, ymladdfeydd, anturiaethau, hud a lledrith, a'r tylwyth teg ac yn tynnu'n gryf ar lên gwerin Celtaidd a *contes* storïwyr Ffrangeg Llydaw. Lleolir y straeon hyn yn Llydaw, Cernyw, a Lloegr, ac ymhlith y straeon mae Trystan ac Esyllt a Lanval, un o farchogion llys Arthur. Y prif ramantau Arthuraidd ydy pum rhamant Chrétien de Troyes a ysgrifennwyd yn y 1170au a'r 1180au, sy'n cyflwyno Mater Prydain ar ei ffurf fwyaf ddatblygedig.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  John T. Koch (gol.), *Celtic Culture: A Historical Encyclopedia* (Santa Barbara, Califfornia: ABC-CLIO, 2006), tt. 1280–81.
Clawr y sengl
Mae "**Make Love Fuck War**" yn gân wrth-ryfel gan y cerddor electronica Moby a'r grŵp hip hop Public Enemy. Cafodd y gân ei rhyddhau fel sengl yn 2004 ar label Mute Records ac fe'i ceir hefyd yn yr albwm *Unity: The Official Athens 2004 Olympic Games Album* a'r albwm gan Public Enemy, *New Whirl Odor*. Rhyddhawyd y gân yn wreiddiol fel protest yn erbyn Rhyfel Irac 2003; mae'r fideo gerddoriaeth yn cyfuno delweddau o'r protestiadau stryd yn erbyn y rhyfel yn 2002–2003 gyda chlipiau o gyngherddau gan Moby a Public Enemy.

Geiriau
-------

Cyfansoddwyd geiriau'r gân gan Chuck D a Flavor Flav; cyfansoddwyd y gerddoriaeth i gyd gan Moby.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Make Love Fuck War" Archifwyd 2011-09-27 yn y Peiriant Wayback. Moby.com.
2. ↑  "Moby & Public Enemy - Make Love Fuck War (CD)". Discogs.

Dolenni allanol
---------------

* (Saesneg) "Make Love Fuck War" Archifwyd 2011-09-27 yn y Peiriant Wayback. ar wefan Moby
* (Saesneg) Geiriau'r gân Archifwyd 2013-07-23 yn y Peiriant Wayback. ar wefan MetroLyrics
Etholaeth seneddol yn Llundain Fwyaf, Lloegr, yw **De Islington a Finsbury** (Saesneg: *Islington South and Finsbury*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth De Islington a Finsbury yn Llundain FwyafEtholaeth De Islington a Finsbury yn Llundain Fwyaf
* Llundain Fwyaf yn LloegrLlundain Fwyaf yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 1945.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1974–1983: George Cunningham (Llafur, *1974-1982* / Plaid Sosialaidd Ddemocrataidd, *1982-1983* )
* 1983–2005: Chris Smith (Llafur)
* 2005–presennol: Emily Thornberry (Llafur)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Llundain Fwyaf**

Barking **·** Battersea **·** Beckenham **·** Bermondsey a Hen Southwark **·** Bethnal Green a Bow **·** Bexleyheath a Crayford **·** Brentford ac Isleworth **·** Bromley a Chislehurst **·** Camberwell a Peckham **·** Canol Brent **·** Canol Croydon **·** Canol Ealing ac Acton **·** Carshalton a Wallington **·** Chelsea a Fulham **·** Chingford a Woodford Green **·** Chipping Barnet **·** Dagenham a Rainham **·** De Croydon **·** De Hackney a Shoreditch **·** De Ilford **·** De Islington a Finsbury **·** Dinasoedd Llundain a Westminster **·** Dulwich a Gorllewin Norwood **·** Dwyrain Harrow **·** Dwyrain Lewisham **·** Ealing, Southall **·** East Ham **·** Edmonton **·** Eltham **·** Enfield Southgate **·** Erith a Thamesmead **·** Feltham a Heston **·** Finchley a Golders Green **·** Gogledd Brent **·** Gogledd Croydon **·** Gogledd Ealing **·** Gogledd Enfield **·** Gogledd Hackney a Stoke Newington **·** Gogledd Ilford **·** Gogledd Islington **·** Gogledd Westminster **·** Gorllewin Harrow **·** Gorllewin Lewisham a Penge **·** Greenwich ac Woolwich **·** Hammersmith **·** Hampstead a Kilburn **·** Hayes a Harlington **·** Hen Bexley a Sidcup **·** Hendon **·** Holborn a St Pancras **·** Hornchurch ac Upminster **·** Hornsey a Wood Green **·** Kensington **·** Kingston a Surbiton **·** Lewisham Deptford **·** Leyton ac Wanstead **·** Mitcham a Morden **·** Orpington **·** Poplar a Limehouse **·** Putney **·** Richmond Park **·** Romford **·** Ruislip, Northwood a Pinner **·** Streatham **·** Sutton a Cheam **·** Tooting **·** Tottenham **·** Twickenham **·** Uxbridge a De Ruislip **·** Vauxhall **·** Walthamstow **·** West Ham **·** Wimbledon
Machlud yr haul yn Aberaeron
Y **machlud** yw diflaniad dyddiol yr Haul dros gorwel o ganlyniad i gylchdro'r Haul. Wrth edrych arno o'r Cyhydedd, mae Haul y cyhydnos yn machludo yn union yn y gorllewin yn y gwanwyn a'r hydref. Wrth edrych arno o'r lledredau canol, mae Haul yr haf yn machludo i ogledd-orllewin Hemisffer y Gogledd, ond i dde-orllewin Hemisffer y De.

Mae amser y machlud yn cael ei ddiffinio mewn seryddiaeth fel y foment y gwelir cymal uchaf yr Haul yn diflannu ar y gorwel. Ger y gorwel, mae plygiant atmosfferig yn achosi i belydrau'r haul gael eu hystumio i'r fath raddau fel bod y ddisg solar eisoes tua un diamedr o dan y gorwel pan welir machlud.

Mae'r machlud yn wahanol i'r cyfnos, sy'n cael ei rannu'n dair rhan: y cyntaf yw'r cyfnos *sifil*, sy'n dechrau unwaith y mae'r haul wedi diflannu y tu hwnt i'r gorwel, ac yn parhau tan y bydd wedi gostwng 6 gradd o dan y gorwel; yr ail yw'r cyfnos *morwrol*, rhwng 6 a 12 gradd o dan y gorwel; a'r trydydd yw'r cyfnos *seryddol*, sef y cyfnod pan fydd yr Haul rhwng 12 ac 18 gradd o dan y gorwel. Y llwyd-wyll yw rhan olaf un y cyfnos seryddol, a'r foment dywyllaf o'r cyfnos cyn nos. Mae'r nos yn dechrau pan fydd yr Haul yn cyrraedd 18 gradd o dan y gorwel ac nad yw'n golweuo'r awyr mwyach.

Nid yw lleoliadau i'r gogledd o Gylch yr Arctig ac i'r de o Gylch yr Antarctig yn cael machlud na gwawr yn ei gyfanrwydd am o leiaf un diwrnod y flwyddyn, pan fydd y diwrnod pegynol neu'r noson begynol yn parhau yn ddi-dor am 24 awr. Lleoliadau ar ledred o fwy na tua 72.5 gradd yn unig sy'n cael noson begynol gyflawn.

Mae'r machlud yn creu amodau atmosfferig unigryw fel lliwiau oren a choch dwys yr Haul a'r awyr o'i amgylch.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Diffiniad o Adran Cymwysiadau Seryddol yr UDA (USNO)". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-08-14. Cyrchwyd 2016-06-17.
2. ↑  "Diffiniad llawn o llwyd-wyll (dusk)".
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Melampita bach** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melampitaid bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Melampitta lugubris***; yr enw Saesneg arno yw *Lesser melampitta*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Dreingwt (Lladin: *Orthonychidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. lugubris*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r melampita bach yn perthyn i deulu'r Adar Dreingwt (Lladin: *Orthonychidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn dreingwt Spalding | Orthonyx spaldingii |  |
|
| Aderyn dreingwt Temminck | Orthonyx temminckii |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Melampita bach** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
*Mae hon yn erthygl am y cantref canoloesol: gweler hefyd Meirionnydd.*
Cantref yn ne teyrnas Gwynedd oedd **Meirionnydd**. Roedd yn gorwedd rhwng Afon Mawddach yn y gogledd ac Afon Dyfi yn y de ar lan Bae Ceredigion. O'r de i'r gogledd ymestynnai o Aberdyfi i fryniau'r Rhobell Fawr (i'r gogledd o dref Dolgellau heddiw. Ffiniai â chantrefi Ardudwy a Phenllyn i'r gogledd, cwmwd Mawddwy a chantref Cyfeiliog yn nheyrnas Powys i'r dwyrain a Genau'r Glyn, Ceredigion dros aber Afon Dyfi i'r de.

Fe'i rhennid yn ddau gwmwd: Tal-y-bont yn y gogledd ac Ystumanner yn y de. Cantref mynyddig ydoedd, gyda dyffrynnoedd hir yn rhedeg ar o'r de-orllewin i'r gogledd-ddwyrain a chymoedd anghysbell.

Dynodai Afon Mawddach y ffin rhwng cantref Meirionnydd ac Ardudwy

Hanes
-----

Yn ôl traddodiad enwyd y cantref ar ôl Meirion ap Tybion, ŵyr Cunedda. Cofnodir yr enw **Cantref Orddwy** fel enw ar yr ardal hefyd (o enw'r llwyth Celtaidd yr Ordoficiaid efallai). Roedd yn deyrnas annibynnol i bob pwrpas hyd at y nawfed ganrif pan roedd ym meddiant pennaeth o'r enw Cynan ap Brochwel yn 870. Daeth yn rhan o Wynedd ym 1063 ar farwolaeth Gruffudd ap Llywelyn, brenin Cymru. Bu ym meddiant teyrnas Powys wedyn tan 1123. O 1147 ymlaen roedd yn cael ei thrin fel math o atodiad i dir Gwynedd gan Cynan ab Owain Gwynedd a'i ddisgynyddion. Ar ddechrau'r 13g roedd yn cael ei reoli gan Gruffudd ap Llywelyn Fawr ar ran ei dad. Codwyd Castell y Bere gan Llywelyn Fawr yn Ystumanner, wrth droed Cader Idris, ym 1221, a daeth y cantref yn rhan o *bura* Wynedd eto. Wnaeth arglwydd Meirionnydd, Llywelyn ap Maredudd, fwynhau cyfnod byr o led-annibyniaeth yn ystod teyrnasiad Dafydd ap Llywelyn yng Ngwynedd, ond daeth ef o dan reolaeth Llywelyn Ein Llyw Olaf ym 1256. Yn 1284, o ganlyniad i Statud Rhuddlan, cafodd y cantref ei uno â Phenllyn, Ardudwy ac Edeirnion i ffurfio'r sir newydd Sir Feirionnydd.

Roedd Meirionnydd yn nodedig yn ystod yr oesoedd canol diweddar fel lleoliad di-gyfraith - digwyddodd y gwrthryfel olaf yn hanes Cymru yno yn 1498, pan gafodd Castell Harlech ei gipio am y tro olaf gan lu o Gymry.

Brenhinoedd Meirionnydd
-----------------------

* Meirion ap Tybion (445–480)
* Cadwaladr ap Meirion (480–500)
* Gwrin Farfdrwch ap Cadwaladr (500–540)
* Clydno ap Gwrin
* Gwyddno ap Clydno (540–580)
* Idris ap Gwyddno (580–632/634)
* Sualda ap Idris (632/634–645)
* Brochwel ap Sualda (645–662)
* Einudd Bach ap Brochwel
* Ednyfed ap Einudd
* Brochwel ap Ednyfed
* Cynan ap Brochwel

Gweler hefyd
------------

* Cantrefi a chymydau Cymru

Llyfryddiaeth
-------------

* Geraint Bowen (gol.), *Atlas Meirionnydd* (Y Bala, 1975)
Sampl o fuchudd
Deunydd daearegol a hefyd lain isradd yw **muchudd**. Nis ystyrir yn wir fwyn, ond yn hytrach yn fineraloid am fod iddo darddiad organig, gan ei fod yn deillio o bren sydd wedi newid dan wasgedd eithafol. Mae 'muchudd' yn ogystal yn anosddair yn golygu "du fel y muchudd", yn yr un modd y dywedir "jet-black" yn Saesneg.

Tarddiad
--------

Mae'r muchudd yn ffurfio o ganlyniad i bren a fraenodd filiynau o flynyddoedd yn ôl dan wasgedd uchel, yn aml pren o eiddo'r Araucariaceae. Ceir dwy ffurf ar fuchudd: caled a meddal. Canlyniad cywasgaid carbon a dŵr hallt yw muchudd caled; canlyniad cywasgaid carbon a dŵr croyw yw muchudd meddal.

Rhinweddau
----------

Mae muchudd yn carfio'n hawdd iawn, ond mae'n anodd ei gerfio â manylder heb ei dorri, a chan hynny cymer amser ac addysg briodol yn y grefft o'i gerfio er mwyn cerfio muchudd yn gelfydd.

Mae'r muchudd â chaledwch sy'n amrywio rhwng 2 a 4 yn ôl Graddfa Mohs a dwysedd cymharol rhwng 1.30 ac 1.14. Mae ganddo fynegrif plygiant o 1.66 yn union. Pan gyffyrddir muchudd â nodwydd poethgoch fe ryddha arogl tebyg i lo.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   muchudd. *Geiriadur Prifysgol Cymru*. Adalwyd ar 19 Ionawr 2021.
2. ↑  Richard T. Liddicoat, Jr. *Handbook of Gem Identification*, 12fed arg. (Santa Monica: GIA Press, 1989), t.192
Swyddog y teulu brenhinol y Deyrnas Unedig yw **Meistr Cerddoriaeth y Brenin** (Saesneg: **Master of the King's Music**) neu **Meistr Cerddoriaeth y Frenhines** (Saesneg: **Master of the Queen's Music**).

Crewyd y swydd yn ystod teyrnasiad Siarl I. Yn wreiddiol, roedd y swyddog yn gyfrifol am y gerddoriaeth seciwlar y llys brenhinol, ond ers 1893 mae'r swydd wedi cael ei rhoi i gyfansoddwr amlwg, a fydd yn ysgrifennu gweithiau ar gyfer achlysuron brenhinol. Cyn 2004 roedd y swydd yn benodiad am oes; ers hynny mae wedi bod am gyfnod penodol o ddeng mlynedd.

Mae'r swydd yn cyfateb yn y byd cerddorol i'r Bardd Llawryfog (*Poet Laureate*) yn y byd llenyddol.

Deiliaid y swydd
----------------

* Nicholas Lanier – 1625–1666
* Louis Grabu – 1666–1674
* Nicholas Staggins – 1674–1700
* John Eccles – 1700–1735
* Maurice Greene – 1735–1755
* William Boyce – 1755–1779
* John Stanley – 1779–1786
* Syr William Parsons – 1786–1817
* William Shield – 1817–1829
* Christian Kramer – 1829–1834
* Franz Cramer – 1829–1834
* George Frederick Anderson – 1848–1870
* Syr William Cusins – 1870–1893
* Syr Walter Parratt – 1893–1924
* Syr Edward Elgar – 1924–1934
* Syr Walford Davies – 1934–1941
* Syr Arnold Bax – 1942–1953
* Syr Arthur Bliss – 1953–1975
* Malcolm Williamson – 1975–2003
* Syr Peter Maxwell Davies – 2004–2014
* Judith Weir – 2014–
Trac sain a chân deitl ffilm o'r un enw yw ***Diamonds Are Forever***. *Diamonds Are Forever* oedd 7fed ffilm James Bond.

Perfformiwyd y gân deitl *Diamonds Are Forever* gan Shirley Bassey a oedd hefyd wedi perfformio *Goldfinger* ym 1964. Roedd y cynhyrchydd Harry Saltzman yn casau'r gân, a'r unig reswm y gwnaed y ffilm oedd oherwydd y cyd-gynhyrchydd Cubby Broccoli. Un o brif wrthwynebiadau Saltzman oedd yr awgrymiadau rhywiol a geir yn y gân. Mewn cyfweliad ar gyfer y rhaglen deledu James Bond's Greatest Hits dywedodd y cyfansoddwr John Barry ei fod wedi dweud wrth Bassey i ddychmygu ei bod yn canu am bidyn.

Cyfansoddwyd y gân wreiddiol gan John Barry. Dyma oedd ei chweched tro'n cyfansoddi cân ar gyfer ffilmiau Bond. Ers hynny, mae'r gân wedi cael ei haddasu gan y rapiwr Kanye West yn ei sengl *Diamonds from Sierra Leone*. Cafodd sampl o'r gân ei defnyddio gan y grŵp hip hop Dead Prez yn eu cân *Psychology* ar albwm *Let's Get Free*. Yn fwy diweddar, canwyd y gân gan y band roc The Artic Monkeys yng Ngŵyl Glastonbury yn 2007. Eto yn 2007, cafodd rhan o'r gân ei defnyddio gan Yung Berg ar ei sengl *Sexy Lady*.

Traciau
-------

1. Diamonds Are Forever - Cân deitl – Shirley Bassey
2. Bond Meets Bambi And Thumper
3. Moon Buggy Ride
4. Circus, Circus
5. Death At The Whyte House
6. Diamonds Are Forever (Trac offerynnol)
7. Diamonds Are Forever (Bond And Tiffany)
8. Bond Smells A Rat
9. Tiffany Case
10. 007 And Counting
11. Q's Trick
12. To Hell With Blofeld
13. Gunbarrel And Manhunt
14. Mr.Wint And Mr.Kidd/Bond To Holland
15. Peter Franks
16. Airport Source/On The Road
17. Slumber, Inc.
18. The Whyte House
19. Plenty, Then Tiffany
20. Following The Diamonds
21. Additional And Alternate Cues
Môr-ladron yn dal criw'r llong bysgota Tsieineaidd *Tian Yu No. 8*.
Mae **môr-ladrad yn Somalia** yn fygythiad i longau ers ail gyfnod Rhyfel Cartref Somalia ar ddechrau'r unfed ganrif ar hugain. Ers 2005, mae nifer o sefydliadau rhyngwladol, gan gynnwys y Sefydliad Arforol Rhyngwladol a Rhaglen Bwyd y Byd, wedi mynegi eu pryder dros y cynnydd mewn môr-ladrad yn yr ardal. O ganlyniad cynyddodd costau cludo mewn llongau a rhwystrodd trosglwyddiad cymorth bwyd. Cyrhaeddir 90% o lwythau Rhaglen Bwyd y Byd gan longau, ac mae'n rhaid i longau yn yr ardal hon gael eu hebrwng gan luoedd milwrol bellach.

Awgrymir adroddiad gan y Cenhedloedd Unedig a nifer o ffynonellau newyddion taw pysgota anghyfreithlon a gollwng gwastraff gwenwynig yn nyfroedd Somaliaidd gan longau tramor sydd yn rhannol gyfrifol am fôr-ladrad ger arfordir Somalia. Yn ôl pysgotwyr Somaliaidd, mae hyn wedi rhwystro ar allu pobl leol i ennill bywoliaeth ac o ganlyniad yn eu troi at fôr-ladrad. Cefnogir môr-ladrad yn gryf gan 70% o bobl mewn cymunedau ar yr arfordir fel "ffurf o amddiffyniad cenedlaethol dros ddyfroedd tiriogaethol y wlad", a chredir y môr-ladron eu bod yn amddiffyn eu hardaloedd pysgota ac yn cael cyfiawnder ac iawndal am yr adnoddau morol a ladratwyd ohonynt. Awgrymir rhai môr-ladron eu bod yn amddiffyn dyfroedd eu gwlad mewn absenoldeb system genedlaethol effeithiol o wylwyr y glannau o ganlyniad i'r rhyfel cartref a datgyfannu lluoedd milwrol Somalia. Gelwir un o rwydweithiau'r môr-ladron eu hunain yn Wylwyr Gwirfoddol Cenedlaethol y Glannau (NVCG). Ond, wrth i fôr-ladrad ddod yn sylweddol fwy enillfawr mewn blynyddoedd diweddar, awgrymir rhai adroddiadau taw elw ariannol yw'r prif gymhelliad gan fôr-ladron Somaliaidd bellach.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Piracy in Somali Waters: Rising attacks impede delivery of humanitarian assistance". *UN Chronicle* (Y Cenhedloedd Unedig).
2. ↑  (Saesneg) Piracy in waters off the coast of Somalia. Y Sefydliad Arforol Rhyngwladol.
3. ↑  (Saesneg) Pirates in Standoff Threaten Food Aid, Global Shipping. *National Geographic* (10 Hydref 2008).
4. ↑  Dagne, Ted (2009), *Somalia: Conditions and Prospects for Lasting Peace*. CRS.
5. 1 2  Axe, David (2009), *Somalia Redux: a more hands off approach*. CATO Institute.
6. ↑  (Saesneg) 3. Toxic Waste Behind Somali Pirates. Project Censored (2010).
7. ↑  (Saesneg) Ecoterra Press Release 257 – The Somalia Chronicle June – December 2009, no 70. Buzzle.com (29 Mawrth 2010).
8. ↑  (Saesneg) The Two Piracies in Somalia: Why the World Ignores the Other. WardheerNews.com (8 Ionawr 2009).
9. ↑  (Saesneg) Somali piracy becoming "criminal enterprise". Reuters (16 Chwefror 2011).
10. ↑  (Saesneg) Piracy surges despite defense measures. *Korea Times* (Chwefror 2011).
Mae **Monamenach** yn gopa mynydd a geir ar y daith o Braemar i Monadh Rois (Montrose) ym mynyddoedd y Grampians yn yr Alban; cyfeiriad grid NO176706. Ceir carnedd ar y copa.

Fel yr awgryma'r enw, saif y bryncyn hwn rhwng dau fryn: Glenshee a Glen Isla.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae copa Monamenach yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett aHuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr o gopaon yr Alban dros 610 metr
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 3,000' (y Munros)

Dolennau allanol
----------------

* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-07 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Lutz Konermann yw ***Der Fürsorger Oder Das Geld Der Anderen*** a gyhoeddwyd yn 2009. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Der Fürsorger*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Paul Thiltges yn Lwcsembwrg, y Swistir a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Felix Benesch. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roeland Wiesnekker, Andreas Matti, André Jung, Michael Neuenschwander, Leonardo Nigro, Kamil Krejčí, Katharina Wackernagel, Thierry Van Werveke, Claude De Demo, Nicole Max a Johanna Bantzer. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inglourious Basterds* sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Sten Mende oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lutz Konermann ar 5 Mai 1958 yn Bardenberg. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Teledu a Ffilm Munich.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Deutscher Filmpreis

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Lutz Konermann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Black and Without Sugar* |  | yr Almaen | IslandegAlmaeneg | 1985-01-01 |
| Der Fürsorger Oder Das Geld Der Anderen |  | Y SwistirLwcsembwrgyr Almaen | Almaeneg | 2009-09-30 |
| Dharavi, Slum For Sale |  | yr AlmaenY Swistir | Almaeneg | 2010-01-01 |
| *Hundertmal Frühling* |  | yr Almaen | Almaeneg | 2016-02-28 |
| Lieber Brad |  | Y Swistir | *Almaeneg y Swistir* | 2001-01-01 |
| *Monitor* |  | Gorllewin yr Almaen |  | 1980-01-01 |
| *Prague: Iron Curtain* |  | yr Almaen | Almaeneg | 2007-01-01 |
| Zeit Für Den Frühling |  | yr Almaen | Almaeneg | 2016-01-31 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 3 Mai 2018.. dyddiad cyrchiad: 3 Mai 2018.
Am y llyfr gan Roparz Hemon, gweler *Morforwyn*.

Creadures chwedlonol sydd yn byw yn y môr ac iddi gorff dynes a chynffon pysgodyn yw **môr-forwyn**. Ymddengys y fôr-forwyn ym mytholeg a llên gwerin sawl diwylliant, ac fel arfer maent yn swyno morwyr a dynion eraill ac yn eu hud-ddenu i ddyfnderau'r môr. Mewn straeon cyfatebol, mae'r fôr-forwyn yn troi ei chefn ar ei chartref yn y môr ac yn ymrithio ar ffurf merch gyfan er mwyn cyplu â dyn y tir, ac yn y diwedd dyna dranc y pâr. Gelwir creadur tebyg a chanddo ffurf wrywaidd a chynffon pysgod yn forwas, morfab, neu forddyn.

Portreadir y fôr-forwyn mewn herodraeth fel arfer gyda gwallt melyn hir ac yn dal crib yn ei llaw dde a drych yn ei llaw chwith.

Gweler hefyd
------------

* Cei'r Fôr-Forwyn
* Porth Gwynedd, a elwir *Mermaid's Cove* yn Saesneg
* cwpan y fôr-forwyn, enw ar thalws yr alga *Acetabularia*
* esgid y fôr-forwyn, math o wymon
* maneg y fôr-forwyn (*Halichondria palmata*), sbwng
* pen y fôr-forwyn (*Spatangus cordatus*), môr-ddraenog
* pwrs y fôr-forwyn, enw ar goden wyau y pysgod cartilagaidd (siarcod, cathod môr, ac ati)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   môr-forwyn. *Geiriadur Prifysgol Cymru*. Adalwyd ar 14 Tachwedd 2019.
George Fox
Mae'r **Crynwyr**, neu **Gymdeithas Grefyddol Cyfeillion**, yn enwad Cristnogol a sefydlwyd yn Lloegr yn yr 17g. "Offeiriadaeth pob crediniwr" (Saesneg: (*Priesthood of all believers*) yw cred bwysicaf y Crynwyr. Mae heddychaeth hefyd yn bwysig iawn iddynt.

Yn yr 17g, torrodd rhai pobl i ffwrdd oddi wrth yr Eglwys Anglicanaidd gan gynnwys: George Fox, James Naylor, Margaret Fell a Francis Howgill. Roeddent yn rhoi'r pwyslais ar brofiad personol yr unigolyn o Grist, wedi'i lywio gan y Beibl. Ymledodd Crynwriaeth i Gymru yn yr 17g. Bu Crynwyr Cymreig, yn enwedig o ardaloedd Meirionnydd a Maldwyn, ymhlith y nifer sylweddol o Grynwyr a ymfudodd i dalaith Pennsylvania yng ngogledd America (UDA heddiw) i ddianc erledigaeth a cheisio bywyd newydd.

Mae llawer o Crynwyr yn Affrica, Asia, UDA yn Gristnogion efengylaidd. Heddiw, mae'r rhan fwyaf o Grynwyr yng Nghymru, Lloegr a'r Alban yn Gristnogion rhyddfrydol. Mae rhai ohonyn nhw wedi cael eu dylanwadu gan "ddiwinyddiaeth sancteiddrwydd" John Wesley. Heddiw, ceir ychydig o Grynwyr sy'n anffyddiwr neu'n agnostig.

Gwasanaeth arferol yng Nghymru
------------------------------

Mae rhai'n addoli mewn gwasanaeth cydlynol gyda weinidog, emynau a phregeth. Gelwir hyn yn addoli bugeiliol, ac mae'n boblogaidd iawn yn UDA, Cenia a gwledydd eraill, ond mae'n anghyffredin yng Nghymru. Mae Crynwyr eraill yn addoli mewn cyfarfodydd gyda rhaglen benodol sydd yn bennaf yn fyfyrdod tawel. Gelwir hyn yn "aros addoli". Aros addoli yw'r ffurf arferol o addoliad ar gyfer Crynwyr Cymreig. Yn y cyfarfodydd hyn nid oes cynllun wedi'i baratoi ymlaen llaw o sut y bydd y cyfarfod yn mynd yn ei flaen. Cred y Crynwyr y bydd Duw yn cynllunio beth fydd yn digwydd nesaf.

Ddisgrifir George Fox, sylfaenydd Crynwriaeth, fel "Crist wedi dod i addysgu ei bobl ei hun". Cred y Crynwyr fod Iesu Grist yn bresennol yn y cyfarfod gyda nhw. Pan fydd y Crynwyr yn teimlo bod yr Ysbryd Glân yn dweud wrthynt i siarad, bydd ef neu hi yn sefyll ar ei draed ac yn rhannu neges gyda'r holl gynulleidfa. Credant nad yw'r person ei hun siarad, ond bod yr Ysbryd Glân yn cael ei siarad drwyddynt. Ar ôl y siarad, ceir tawelwch cyn i'r person nesaf siarad. Weithiau bydd y cyfarfod yn gwbl dawel, weithiau mae llawer o bobl yn siarad.

Gweler hefyd
------------

* Anghydffurfiaeth
* Crynwriaeth yng Nghymru
* Heddychaeth

Llyfryddiaeth
-------------

* Mae'r Gân yn y Galon: cyfrol am y Crynwyr yng Nghymru
Cyfres meddalwedd o systemau gweithredol, cyfrifiadurol yw **Microsoft Windows**, a grëwyd ac a werthir gan Microsoft. Cafodd y system weithredol *Windows* ei greu ar 20 Tachwedd 1985, fel atodiad (*add-on*) i MS-DOS.

Erbyn 1984 roedd Microsoft Windows wedi cymryd 90% o farchnad fyd-eang cyfrifiaduron personol, gan oddiweddyd gwerthiant MAC OS a oedd wedi'i sefydlu flwyddyn ynghynt (1984).

Fersiynau Cynnar
----------------

Fersiwn cyntaf Microsoft Windows, sef Windows 1.0, a ryddhawyd ym 1985
Gyda'r fersiynau cynnar iawn, dim ond y rhaglenni sylfaenol fel y cyfrifiannell, calendr, cloc, a'r panel arolygu oedd ar gael. Gelwir y fersiwn hon yn Windows 1.0. Yn ystod mis Hydref 1987, rhyddhaodd Microsoft Windows 2.0, ac wedyn Windows 2.1 tipyn ar ôl hynny.

### Windows 3.0 a 3.1

Yn ystod yr 1990au, rhyddhawyd Windows 3.0 a Windows 3.1. Cafodd y fersiynau yma ddyluniad newydd, a rhagor o gof rhith.

### Windows 95, 98, a ME

Cafodd Windows 95 ei ryddhau yn ystod mis Awst 1995 gyda rhyngwyneb defnyddiwr graffigol newydd, cymorth ar gyfer enwau ffeiliau hyd at 255 cymeriad, a'r gallu i redeg rhaglenni 32-did. Yn ystod mis Mehefin 1998, rhyddhawyd Windows 98, ac wedyn ail fersiwn o'r enw Windows 98 Second Edition yn ystod mis Mai 1999. Rhyddhawyd Windows 2000 yn Chwefror 2000, ac wedyn Windows ME (sef *Millenium Edition*) ym Medi 2000.

Fersiynau Diweddar
------------------

Tua diwedd 2006, cafodd Windows Vista ei ryddhau, ac wedyn Windows 7 yn ystod mis Hydref 2009. Mae Windows 8 dal i gael ei ddatblygu.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   NT Server Training: Architectural Overview. Lesson 2 – Windows NT System Overview.. *Microsoft TechNet*. Microsoft.

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan swyddogol
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Melampita mawr** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melampitaid mawr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Melampitta gigantea***; yr enw Saesneg arno yw *Greater melampitta*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Dreingwt (Lladin: *Orthonychidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. gigantea*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r melampita mawr yn perthyn i deulu'r Adar Dreingwt (Lladin: *Orthonychidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn dreingwt Spalding | Orthonyx spaldingii |  |
|
| Aderyn dreingwt Temminck | Orthonyx temminckii |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Melampita mawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Etholaeth seneddol yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, yw **Daventry**. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

* Etholaeth Daventry yn Swydd NorthamptonEtholaeth Daventry yn Swydd Northampton
* Swydd Northampton yn LloegrSwydd Northampton yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth bresennol yn 1974. Mae ei ffiniau yn debyg iawn i ffiniau Ardal Daventry. Fodd bynnag, roedd etholaeth o'r un enw (ond ffiniau gwahanol) yn bodoli o 1918 i 1950.

Aelodau Seneddol
----------------

* 1974–1979: Arthur Jones (Ceidwadol)
* 1979–1987: Reg Prentice (Ceidwadol)
* 1987–2010: Tim Boswell (Ceidwadol)
* 2010–presennol: Chris Heaton-Harris (Ceidwadol)

  

 gw • sg • go**Etholaethau seneddol yn Nwyrain Canolbarth Lloegr**

Amber Valley **·** 
Ashfield **·** 
Bassetlaw **·** 
Bolsover **·** 
Boston a Skegness **·** 
Bosworth **·** 
Brigg a Goole **·** 
Broxtowe **·** 
Canol Swydd Derby **·** 
Cleethorpes **·** 
Corby **·** 
Charnwood **·** 
Chesterfield **·** 
Daventry **·** 
De Caerlŷr **·** 
De Derby **·** 
De Holland a'r Deepings **·** 
De Northampton **·** 
De Nottingham **·** 
De Swydd Derby **·** 
De Swydd Gaerlŷr **·** 
De Swydd Northampton **·** 
Dwyrain Caerlŷr **·** 
Dwyrain Nottingham **·** 
Dyffrynnoedd Swydd Derby **·** 
Erewash **·** 
Gainsborough **·** 
Gedling **·** 
Gogledd Derby **·** 
Gogledd Northampton **·** 
Gogledd Nottingham **·** 
Gogledd-ddwyrain Swydd Derby **·** 
Gogledd-orllewin Swydd Gaerlŷr **·** 
Gorllewin Caerlŷr **·** 
Grantham a Stamford **·** 
Harborough **·** 
High Peak **·** 
Kettering **·** 
Lincoln **·** 
Loughborough **·** 
Louth a Horncastle **·** 
Mansfield **·** 
Newark **·** 
Rushcliffe **·** 
Rutland a Melton **·** 
Scunthorpe **·** 
Sherwood **·** 
Sleaford a Gogledd Hykeham **·** 
Wellingborough
Y crys melyn
Y **Crys Melyn** (Ffrangeg: *Maillot Jaune*) yw'r crys a wisgir gan arweinydd dosbarthiad cyffredinol sawl ras seiclo, y mwyaf o nôd, a'r cyntaf i'w gyflwyno yw'r Tour de France. Mae'n galluogi i'r reidiwr sy'n arwain ras sawl cymal i allu gael ei adnabod yn hawdd yng nghanol y grŵp.

Sut mae'n cael ennill
---------------------

Penderfynir enillydd y Tour de France, a rasys seiclo sawl cymal eraill, gan weithio allan cyfanswm yr amser a gymerodd reidiwr i gwblhau pob cymal. Gall amser gael ei ychwanegu neu'i dynnu o'r cyfanswm fel bonws am ennill cymal neu gyrraedd brig mynydd gyntaf, neu fel cosb am dorri'r rheolau. Y reidiwr sydd â'r cyfanswm lleiaf o amser ar ddiwedd pob cymal sy'n derbyn y crys melyn mewn seremoni, ac mae ganddo'r hawl i wisgo'r crys yn y cymal canlynol. Y reidiwr sy'n derbyn y crys melyn ar ôl y cymal olaf, yw enillydd cyffredinol y ras.

Nid yw'r crys yn felyn ar gyfer pob ras, gan y dewisir y lliw gan drefnwyr y ras. Er enghraifft, mae'r Tour of California a'r Vuelta a España yn defnyddio crys lliw aur, mae'r Giro d'Italia yn defnyddio pinc, ac mae'r Tour Down Under yn defnyddio lliw ocr.

Tarddiad
--------

Rhwymyn gwyrdd o amgylch y braich ac nid crys melyn y gwisgodd enillydd y Tour de France cyntaf. Mae amheuaeth ynglŷn â phryd y cyflwynwyd y crys melyn gyntaf. Enillodd y seiclwr Belgaidd Philippe Thys y Tour yn 1913, 1914 a 1920, ac fe adroddodd ei atgofion yng nghylchgrawn Belgaidd *Champions et Vedettes* pan oedd yn 67, a dywedodd y gwisgodd ef grys melyn yn 1913 pan ofynnodd y trefnydd, Henri Desgrange, iddo wisgo crys lliw. Gwrthododd Thys, gan ddweud y buasai gwneud ei hun yn fwy amlwg yn hybu'r reidwyr eraill i reidio yn ei erbyn.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   Regulations of the race. ASO/letour.fr.
2. 1 2  Les Woodland (gol.) *Yellow Jersey Companion to the Tour de France*, Yellow Jersey, y Deyrnas Unedig, 2007
3. ↑  Chany, Pierre (1997) *La Fabuleuse Histoire du Tour de France*, gol. de la Martinière, France.

Dolenni allanol
---------------

* Velo News: "The legend of the maillot jaune Archifwyd 2003-12-11 yn y Peiriant Wayback."
Mae **Crystal Marie Reed** (ganed 6 Chwefror 1985) yn actor Americanaidd sy'n fwyaf adnabyddus am ei rôl fel Allison Argent ar y rhaglen deledu MTV *Teen Wolf*.

Crystal Reed (9345200925)

Bywgraffiad
-----------

Ganwyd Crystal Reed yn Detroit, Michigan a dechreuodd astudio dawns yn gynnar. Mynychodd Ysgol Gynradd Dort yn Roseville, Michigan, Roseville Junior High ac Roseville High School, lle roedd hi'n llywydd clwb drama'r ysgol yn gapten dawnsio. Cymerodd ran hefyd mewn theatr gymunedol leol a pherfformiodd mewn cerddorion megis Annie a Grease. Ar ôl graddio yn yr ysgol uwchradd, mynychodd Reed Brifysgol Wayne State lle bu'n dilyn celfyddydau cain, ond fe adawodd hi cyn gorffen ei gradd baglor i symud i Chicago lle perfformiodd mewn dramâu lleol a pharhaodd i gymryd dosbarthiadau theatr a gwell mewn lleoedd fel Second City, i Chicago Theatre a Stiwdios Act One cyn iddi symud i Hollywood.

Ers dechrau ei gyrfa, mae Crystal Reed wedi gwneud ymddangosiadau gwadd ar sioeau teledu megis CSI: Ymchwiliad i Arolwg Troseddau (2000), Rizzoli & Isles (2010), a CSI: NY (2004). Yn 2010, fe ymddangosodd Reed yn y ffilm Skyline (2010), ac yn 2011 fe wnaeth hi chwarae rôl yn Teen Wolf (2011) MTV ynghyd â chyd-sêr Tyler Posey a Dylan O'Brien.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑

Dolenni allanol
---------------

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Crystal Reed***

* Crystal Reed ar IMDb
* Crystal Reed ar Twitter

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 254937177
* LCCN: no2012106018
* GND: 1166182142
* SUDOC: 230685730

 |
Ymerodres Gydweddog i Maximilian II, Ymerawdwr Glân Rhufeinig oedd yr Archdduges **Maria o Awstria** (21 Mehefin 1528 – 26 Chwefror 1603). Gwasanaethodd Maria fel rhaglaw tra oedd ei thad, yr Ymerawdwr Siarl V, yn absennol o Sbaen rhwng 1548 a 1551, ac eto, rhwng 1558 a 1561 tra oedd ei brawd Felipe II, brenin Sbaen yn absennol.

Ganwyd Maria ym Madrid yn ferch i Siarl V, Ymerawdwr Rhufeinig Sanctaidd a Brenin Sbaen, ac Isabella o Bortiwgal. Fe’i magwyd yn Toledo a Valladolid yn bennaf gyda’i brawd Felipe a chwaer Joanna. 

Ym 1548, yn 20 oed, priododd ei chefnder yr Archddug Maximilian. Rhoddodd hi 16 o blant iddo yn ystod 28 mlynedd o briodas. Roedd hi a Maximilian yn Rhaglywiaid Sbaen tra roedd ei thad yn delio â materion gwleidyddol yn yr Almaen o 1548 i 1551. Ar ôl i'w thad ddychwelyd i Madrid fe symudon nhw i fyw yn llys tad Maximilian, Ferdinand I, yn Fienna. Ar ôl i Ferdinand farw ym 1564, daeth Maximilian yn Ymerawdwr. Er bod ei gŵr yn oddefgar ynghylch materion crefyddol, roedd Maria yn Babydd brwd. Bu farw Maximilian ym 1576, ond parhaodd Maria i fyw yn y llys ymerodrol yn Fienna tan 1582, pan ddychwelodd i Madrid, lle bu’n byw hyd at ei marwolaeth ym 1603.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Kamen, Henry (1998). *Philip of Spain* (yn Saesneg). Yale University Press. t. 35. ISBN 978-0-300-07800-8.
2. ↑  Anne Ake (2001). *Austria* (yn Saesneg). Lucent Books. t. 25. ISBN 978-1-56006-758-0.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 283198441
* LCCN: n2007073561
* ISNI: 0000 0000 6665 2299
* GND: 101103573
* SELIBR: 173641
* SUDOC: 10046243X
* NKC: jo2003192718

 |
Ffilm ar gerddoriaeth a chomedi ar gerdd gan y cyfarwyddwr Will Jason yw ***Music Man*** a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Treasure of the Sierra Madre* sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Will Jason ar 23 Mehefin 1910 yn Ninas Efrog Newydd. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1930 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Will Jason nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Blonde Alibi |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-03-01 |
| *Campus Sleuth* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1947-01-01 |
| Eve Knew Her Apples |  | Unol Daleithiau America |  | 1945-01-01 |
| Everybody's Dancin' |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| *Movie Pests* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1944-01-01 |
| Music Man |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-01-01 |
| Sarge Goes to College |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1947-01-01 |
| Smart Politics |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-01-03 |
| *Ten Cents a Dance* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| The Soul of a Monster |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1944-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddogfen a drama gan y cyfarwyddwyr Paolo Cavara, Gualtiero Jacopetti, Francesco Prosperi a Franco Prosperi yw ***Mondo Cane*** a gyhoeddwyd yn 1962. Fe'i cynhyrchwyd gan Angelo Rizzoli yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Gualtiero Jacopetti a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Riz Ortolani. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rossano Brazzi a Stefano Sibaldi. Mae'r ffilm *Mondo Cane* yn 108 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Dr. No* a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Antonio Climati oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Gualtiero Jacopetti sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paolo Cavara ar 4 Gorffenaf 1926 yn Bologna a bu farw yn Rhufain ar 4 Tachwedd 2010. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1962 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Fflorens.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Paolo Cavara nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ...E Tanta Paura |  | yr Eidal | SaesnegEidaleg | 1976-01-01 |
| *Deaf Smith & Johnny Ears* |  | yr Eidal | SaesnegEidaleg | 1973-03-29 |
| Il Lumacone |  | yr Eidal | Eidaleg | 1974-01-01 |
| L'occhio Selvaggio |  | yr Eidal | Eidaleg | 1967-01-01 |
| La Donna Nel Mondo |  | yr Eidal | Eidaleg | 1963-01-01 |
| La Tarantola Dal Ventre Nero |  | yr EidalFfrainc | Eidaleg | 1971-01-01 |
| *La locandiera* |  | yr Eidal | Eidaleg | 1980-01-01 |
| *Malamondo* |  | yr Eidal | Eidaleg | 1964-01-01 |
| Mondo Cane |  | yr Eidal | Eidaleg | 1962-01-01 |
| Virilità |  | yr Eidal | Eidaleg | 1974-09-16 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------