Mae tri wedi'i luosi gyda pedwar yn rhoi lluoswm o ddeuddeg. 3 x 4 = 12. Yn yr achos yma, 12, felly, yw'r **lluoswm**.
Mewn mathemateg, y **lluoswm** (lluosog: **lluosymiau**) yw canlyniad lluosi, neu fynegiant sy'n dynodi'r ffactorau sydd i'w lluosi. Ar lafar gwlad, defnyddir "yr ateb" am y lluoswm. Er enghraifft, 6 yw lluoswm 2 wedi'i luosi gyda 3 (hwn yw canlyniad y lluosi), a {\displaystyle x\cdot (2+x)} yw lluoswm {\displaystyle x} a {\displaystyle (2+x)}.

Nid yw trefn y ffactorau lle mae rhifau real neu rifau cymhlyg yn cael eu lluosi yn effeithio ar y lluoswm e.e. 

2 x 4 = 8
4 x 2 = 8
Gelwir hyn yn 'ddeddf gymudol lluosi' (*the commutative law of multiplication*). Pan luosir matricsau neu algebrâu cysylltiol eraill, mae trefn y ffactorau'n cyfri; gelwir y rhain yn 'anghymudol'.

Ceir sawl gwahanol fath o luosymiau mewn mathemateg: heblaw am luosi rhifau, polynomialau neu fatricsau, gellir, hefyd, ddiffinio lluosymiau
sawl strwythur algebraidd gwahanol, fel y gwelwn isod.

Termau
------

| **Termau** |
| --- |
| * Y rhifau a luosir yw'r 'ffactorau'
* Mewn ffracsiwn, gelwir y rhif uwch ben y linell yn "rhifiadur" (*numerator*)
* Gelwir y rhif ar y gwaelod, o dan y linell, yn "enwadur" (*denominator*)
 |

Lluoswm dau
-----------

### Lluoswm dau rif naturiol

Pan roddir rhesi o gerrig mewn patrwm petryalog, gyda **{\displaystyle r}** yn golygu rhesi a **{\displaystyle s}** yn dynodi colofnau, yna:

{\displaystyle r\cdot s=\sum \_{i=1}^{s}r=\sum \_{j=1}^{r}s}
o gerrig.

### Lluoswm dau gyfanrif

Mae cyfanrifau'n caniatau rhifau positif a rhifau negatif. Lluosir y rhifau, yn union fel rhifau naturiol, ar wahân i'r ffaith ein bod angen rheol newydd i'r arwyddion:

{\displaystyle {\begin{array}{|c|c c|}\hline \cdot &-&+\\\hline -&+&-\\+&-&+\\\hline \end{array}}}
Mewn geiriau:

* Mae minws wedi'i luosi gyda minws yn rhoi plws
* Mae minws wedi'i luosi gyda plws yn rhoi minws
* Mae plws wedi'i luosi gyda minws yn rhoi minws
* Mae plws wedi'i luosi gyda plws yn rhoi plws.

### Lluoswm dau ffracsiwn

Pan lluosir dau ffracsiwn, gellir lluosi'r rhifiadur gyda'r enwadur:

{\displaystyle {\frac {z}{n}}\cdot {\frac {z'}{n'}}={\frac {z\cdot z'}{n\cdot n'}}}
### Lluosi dau rif cymhlyg

Gellir lluosi dau rif cymhlyg gan ddeddf dosbarthol (*distributive law*) a'r ffaith fod {\displaystyle \mathrm {i} ^{2}=-1}, fel a ganlyn:

{\displaystyle {\begin{aligned}(a+b\,\mathrm {i} )\cdot (c+d\,\mathrm {i} )&=a\cdot c+a\cdot d\,\mathrm {i} +b\cdot c\,\mathrm {i} +b\cdot d\cdot \mathrm {i} ^{2}\\&=(a\cdot c-b\cdot d)+(a\cdot d+b\cdot c)\,\mathrm {i} \end{aligned}}}
#### Ystyron geometraidd lluosi cymhlyg

Rhif cymhlyg mewn cyfesurynnau pegynol.
Gellir sgwennu rhifau cymhlyg mewn cyfesurynnau pegynnol:

{\displaystyle a+b\,\mathrm {i} =r\cdot (\cos(\varphi )+\mathrm {i} \sin(\varphi ))=r\cdot \mathrm {e} ^{\mathrm {i} \varphi }}
ac felly:

{\displaystyle c+d\,\mathrm {i} =s\cdot (\cos(\psi )+\mathrm {i} \sin(\psi ))=s\cdot \mathrm {e} ^{\mathrm {i} \psi }}, a chawn:
{\displaystyle (a\cdot c-b\cdot d)+(a\cdot d+b\cdot c)\,\mathrm {i} =r\cdot s\cdot (\cos(\varphi +\psi )+\mathrm {i} \sin(\varphi +\psi ))=r\cdot s\cdot \mathrm {e} ^{\mathrm {i} (\varphi +\psi )}}
Yr ystyr geometrig yw y lluosir y meintiau (*magnitudes*) gyda'r onglau.

### Lluoswm dau gwaternion

Yn yr achos yma, mae {\displaystyle a\cdot b} a {\displaystyle b\cdot a}, fel arfer, yn wahanol.

Lluoswm dilyniant
-----------------

Mae'r gweithredwr lluoswm ar gyfer lluoswm pob dilyniant wedi'i ddynodi gan y lythyren Groeg pi ∏ (gellir ei gymhau gyda'r lythyren Sigma ∑ sy'n symbol ar gyfer symiant, sef adio cyfres o rifau).

Ceir hefyd
----------

* lluoswm crynswth (*gross product*)
* lluoswm matrics
* lluoswm sgalar

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  termau.cymru; Gweler: *Y Termiadur Addysg - Cemeg a Bioleg, Daearyddiaeth a Daeareg, Ffiseg a Mathemateg*.