Murlun o George Floyd, Berlin, Yr Almaen
Roedd **George Perry Floyd Jr.** (14 Hydref 1973 – 25 Mai 2020) yn ddyn Affro-Americanaidd a laddwyd ar 25 Mai 2020 ym Minneapolis, Minnesota, UDA, ar ôl i Derek Chauvin, heddwas gwyn, wthio ar ei wddf am fwy na saith munud, tra bod swyddogion heddlu eraill yn arsylwi ac yn gwneud dim i atal ei farwolaeth. Recordiwyd y digwyddiadau gyda ffonau symudol a'u lledaenu ar cyfryngau cymdeithasol. Cafodd y pedwar heddwas dan sylw eu diswyddo drannoeth.

Mae'r Swyddfa Ymchwilio Ffederal yn cynnal ymchwiliad hawliau sifil ffederal i'r digwyddiad, ar gais Adran Heddlu Minneapolis, tra bod Swyddfa Dal Troseddol Minnesota (BCA) yn ymchwilio i weld a oes troseddau posib yn erbyn statudau Minnesota.

Cymharwyd marwolaeth Floyd â marwolaeth Eric Garner yn 2014, dyn du heb arf a ailadroddodd "I can't breathe" wrth gael ei fygu gan heddweision oedd wedi ei arestio. Yn sgil llofruddiaeth Floyd, esgorwyd ar brotestiadau byd-eang, gan gynnwys Protestiadau George Floyd yng Nghymru a ralïau o dan faner Black Lives Matter.

Ar 20 Ebrill 2021, cafwyd y plismon Derek Chauvin yn euog ar dri cyhuddiad - llofruddiaeth o’r ail radd, llofruddiaeth o’r trydydd gradd a dynladdiad o’r ail radd. Daeth y rheithgor i benderfyniad unfrydol wedi deg awr o drafod dros ddeuddydd. Bydd y tri plismon arall yn mynd gerbron y llys yn Awst 2021.

Personol
--------

Roedd Floyd yn dad i ddwy ferch a mab. Roedd yn 46 mlwydd oed pan gafodd ei ladd. Roedd yn frodor o Houston, Texas, roedd yn byw yn Louis Park, Minnesota, a bu’n gweithio yno fel gwarchodwr diogelwch. Bu’n gweithio fel gwarchodwr diogelwch i fwyty ym Minneapolis am bum mlynedd cyn colli ei swydd oherwydd pandemig COVID-19. Claddwyd ef ar 19 Mehefin yn Texas, y dalaith lle magwyd ef. Roedd y gladdedigaeth yn dilyn gwasanaeth goffa yn yr Eglwys yn Houston.

Swyddogion yn gysylltiedig â marwolaeth Floyd
---------------------------------------------

**Derek Chauvin** - cyn gyn-filwr 44 oed a gyd gyrfa o 19 mlynedd yn Adran Heddlu Minneapolis. Dynodwyd Chauvin fel y swyddog a ddaliodd Floyd i'r llawr, gyda'i liniau i'w wddf. Roedd o a'i gyd-swyddogion yn saethu pobl mewn tri digwyddiad blaenorol, gan gynnwys digwyddiad ble bu rhywun farw.
**Tou Thao** - bu Thoa trwy academi’r heddlu yn 2009 a chafodd ei gyflogi ar gyhuddiad amser llawn yn 2012. Yn 2017, cyhuddwyd Thao o ddefnydd gormodol o rym a setlwyd y tu allan i’r llys am $ 25,000.
Ni ymddangosodd dau swyddog arall, a nodwyd ar 27 Mai, fel **Thomas Lane** a **J. Alexander Kueng**, ar gamera, ond fe'u diswyddwyd gan yr heddlu yn dilyn y digwyddiad.

Canlyniadau
-----------

Protest yn erbyn trais yr heddlu yn dilyn marwolaeth George Floyd ar 26 Mai
Ar 26 Mai cyhoeddodd Prif Weithredwr Heddlu Minneapolis, Medaria Arradondo, fod swyddogion ar wyliau. Yn ddiweddarach yn y dydd, diswyddwyd y pedwar asiant a ymatebodd.

Y diwrnod hwnnw, cyhoeddodd y Swyddfa Ymchwilio Ffederal eu bod yn adolygu'r digwyddiad. Trosglwyddwyd recordiadau o gyrff y swyddogion i Swyddfa Dal Troseddol Minnesota. Mae'r erlynydd hawliau sifil Benjamin Crump yn cynrychioli teulu Floyd.

Ar Fai 27, dechreuodd gwybodaeth anghywir a gyfeiriwyd at Chauvin gylchredeg ar gyfryngau cymdeithasol, gyda honiadau arbennig o amlwg bod Chauvin yn destun llun gyda het "Make Whites Great Again" a bod Chauvin gyda Donald Trump mewn gwrthdystiad gwleidyddol y dangoswyd yn ddiweddarach ei fod ffug.

### Cofebion a phrotestiadau

Yn dilyn dicter cymunedol ym Minneapolis, daeth yr arhosfan bysiau ar safle marwolaeth Floyd ar Chicago Avenue yn gofeb ar Fai 26, gyda llawer o bosteri yn deyrngedau ac yn cyfeirio at y mudiad, Black Lives Matter. Wrth i'r diwrnod fynd yn ei flaen, fe ymddangosodd mwy o bobl i wrthwynebu marwolaeth Floyd. Gorymdeithiodd y dorf, yr amcangyfrifir ei bod yn filoedd o bobl, i drydedd orsaf heddlu Minneapolis. Defnyddiodd y cyfranogwyr bosteri a sloganau gydag ymadroddion fel "Justice for George" "I can’t breathe" a "Black Lives Matter".

Denodd y brotest gannoedd o bobl a chychwynnodd yn heddychlon, yna dechreuodd trais gan brotestwyr a'r heddlu. Tua 20:00 yr hwyr, taniodd yr heddlu arfog gyda therfysg yr heddlu rowndiau i'r dorf o fagiau tywod ac asiantau cemegolANEGLUR.

### Tân gorsaf heddlu

Ni ddaeth y frwydr gyhoeddus i ben a daeth protestiadau Mai 28 o 2020 i orsafoedd yr heddlu ym Minneapolis. Cafodd rhai eu rhoi ar dân gan brotestwyr

Ymateb Cymru i Lofruddiaeth Floyd
---------------------------------

Ymatebodd pobl ar draws y byd i farwolaeth George Floyd gyda'r fideo o'r heddwas yn tagu ei wddf yn lledu'n gyflym. Cafwyd ymateb yng Nghymru. Disgrifiodd Mark Drakeford, Prif Weinidog Cymru, y fideo o farwolaeth George Floyd fel "un o'r pethau mwyaf arswydus" iddo weld erioed.

Fel ar draws y byd, cafwyd Protestiadau George Floyd yn erbyn lladd Floyd yng Nghymru yn enw Black Lives Matter er i rai nodi bod ymgynnull yn torri rheolau 'pellter cymdeithasol' o 2 fedr Llywodraeth Cymru yn sgil haint COVID-19 yng Nghymru. Cynhaliwyd protestiadau trwy gydol mis Mehefin yng Nghaerdydd, Abertawe, Caerffili, Caernarfon, Casnewydd Bangor, Wrecsam a sawl tref llai.

Oriel
-----

* Protest yn Indianapolis, 29 Mai 2020Protest yn Indianapolis, 29 Mai 2020
* Protest George Floyd ar Grand Army Plaza, 7 MehefinProtest George Floyd ar Grand Army Plaza, 7 Mehefin
* Protest ger y Tŷ GwynProtest ger y Tŷ Gwyn
* Protest yn Queens, Efrog NewyddProtest yn Queens, Efrog Newydd

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2
2. 1 2 3  "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2020-05-28. Cyrchwyd 2020-06-17.
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑  *Y plismon Derek Chauvin wedi’i gael yn euog o lofruddio George Floyd*  , Golwg360, 20 Ebrill 2021.
7. ↑
8. ↑
9. 1 2
10. ↑
11. ↑
12. ↑
13. ↑
14. ↑
15. ↑
16. ↑  ttps://www.cnn.com/2020/05/27/us/gallery/george-floyd-demonstrations/index.html
17. ↑  "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2020-05-28. Cyrchwyd 2020-06-17.
18. ↑   …|url=
19. ↑
20. ↑
21. ↑
22. ↑

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan swyddogol Black Lives Matter