Troell Fibonacci: lledamcan o'r troell euraidd sydd wedi'i greu trwy greu bwau cylchol yn cysylltu corneli sgwariau maint cyfatebol i rifau Fibonacci. Mae'r troell yma yn defnyddio meintiau 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13 and 21.
Tudalen o lyfr Fibonacci *Liber Abaci* o Biblioteca Nazionale di Firenze sy'n dangos (yn y blwch ar y dde) y dilyniant Fibonacci mewn rhifolion Lladin, Rhufeinig a Hindw-Arabeg.
Mewn mathemateg, **rhifau Fibonacci** yw'r rhifau yn y dilyniant cyfanrifol sy'n cael ei alw'n **ddilyniant Fibonacci**, ac sydd wedi'u nodweddu gan y ffaith bod pob rhif ar ôl y ddau gyntaf yn gyfanswm y ddau sydd o'i flaen:

{\displaystyle 1,\;1,\;2,\;3,\;5,\;8,\;13,\;21,\;34,\;55,\;89,\;144,\;\ldots }
Yn aml, yn enwedig mewn defnydd modern, mae'r dilyniant yn cael ei ymestyn gan un term cychwynnol arall:

{\displaystyle 0,\;1,\;1,\;2,\;3,\;5,\;8,\;13,\;21,\;34,\;55,\;89,\;144,\;\ldots }
Hynny yw, y ddau rif cyntaf yn nilyniant Fibonacci yw naill ai 0 ac 1 neu 1 ac 1, yn dibynnu ble mae'r dilyniant yn dechrau, gan fod pob rhif yn gyfanswm y ddau o'i flaen. 

Mae dilyniant *Fn* rhifau Fibonacci numbers wedi'i ddiffinio gan yr hafaliad canlynol:

{\displaystyle F\_{n}=F\_{n-1}+F\_{n-2},}
gyda'r gwerthoedd cychwynnol

{\displaystyle F\_{1}=1,\;F\_{2}=1}
neu

{\displaystyle F\_{0}=0,\;F\_{1}=1.}
Mae'n ymddangos bod rhifau Fibonacci wedi ymddangos gyntaf o gwmpas 200 CC yng ngwaith Pingala wrth gyfri patrymau posibl mewn barddoniaeth oedd wedi'i chyfansoddi o sillafau o ddau hyd. Fodd bynnag, mae dilyniant Fibonacci wedi'i enwi ar ôl y mathemategydd Eidalaidd Leonardo o Pisa, a oedd yn cael ei adnabod fel Fibonacci. Cyflwynodd ei lyfr *Liber Abaci* (1202) y dilyniant i fathemateg Ewrop Orllewinol, er bod y dilyniant wedi'i ddisgrifio yn gynharach mewn mathemateg Indiaidd. Roedd y dilyniant oedd wedi'i ddisgrifio yn *Liber Abaci* yn dechrau gyda *F*1 = 1. Trafodwyd rhifau Fibonacci yn ddiweddarach gan Johannes Kepler mewn cysylltiad a'i amcangyfrifon perthnasol i'r pentagon yn 1611. Mae eu perthynas fathemategol i'w weld wedi'i ddeall o ddechrau'r 17g, ond yn y degawdau diwethaf yn unig y maen nhw wedi'u trafod yn eang.

Mae rhifau Fibonacci yn ymddangos yn annisgwyl mewn mathemateg. Yn wir, mae cylchgrawn cyfan, *Fibonacci Quarterly,* i'w gael ar gyfer eu hastudiaeth. Maen nhw hefyd yn ymddangos ym maes bioleg, ym mhatrwm tyfiant coed canghennog, phyllotaxis (sef trefniant y dail ar y coesyn), blagur ffrwyth ar binafal, ar flodyn marchysgallen, ar redynen ac yn nhrefniant bractau moch coed.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  John Hudson Tiner (200). *Exploring the World of Mathematics: From Ancient Record Keeping to the Latest Advances in Computers*. New Leaf Publishing Group. ISBN 978-1-61458-155-0.
2. 1 2  Beck & Geoghegan 2010.
3. 1 2  Bóna 2011, t. 180.
4. ↑  Sloane, N.J.A. (gol.). "Dilyniant A000045". *Yr OEIS (On-Line Encyclopedia of Integer Sequences)*. OEIS Foundation. Italic or bold markup not allowed in: `|website=` (help)
5. ↑  Lucas 1891, t. 3.
6. ↑  Pisano 2002, tt. 404–5.
7. ↑  Wolfram, Stephen (2002). *A New Kind of Science*. Wolfram Media, Inc. t. 891. ISBN 1-57955-008-8.
8. ↑  Douady, S; Couder, Y (1996), "Phyllotaxis as a Dynamical Self Organizing Process" (PDF), *Journal of Theoretical Biology* **178** (3): 255–74, doi:10.1006/jtbi.1996.0026, archifwyd o y gwreiddiol ar 2006-05-26,
9. ↑  Jones, Judy; Wilson, William (2006), "Science", *An Incomplete Education*, Ballantine Books, p. 544, ISBN 978-0-7394-7582-9
10. ↑  Brousseau, A (1969), "Fibonacci Statistics in Conifers", *Fibonacci Quarterly* (7): 525–32