*Mae'r erthygl hon yn disgrifio llyfr traddodiadol mewn Wica; am ddefnyddiau eraill, gweler Book of Shadows.*
Un o fersiynau cynharaf Llyfr y Cysgodion Gerald Gardner
Llyfr sy'n cynnwys cyfarwyddiadau a thestunau crefyddol ar sut i gynnal defodau hudol yw **Llyfr y Cysgodion**. Mae'r llyfr yn perthyn i'r traddodiad Neo-baganaidd o Wica, gyda'i darddiadau yn y Traddodiad Gardneraidd. Crëwyd Llyfr y Cysgodion cyntaf gan Wiciad o'r enw Gerald Gardner rhywbryd yn y 1940au hwyr neu 1950au cynnar. Defnyddiai ef y Llyfr gyntaf yn ei Gwfen Bricket Wood ac wedyn mewn cwfenni dilynol a sefydlwyd ganddo. Defnyddir y Llyfr mewn traddodiadau Wicaidd eraill, megis Wica Alecsandraidd, ac ers y 1970au ymlaen, mae ymarferwyr nad ydynt dilyn Wica Gadneraidd nag Alecsandraidd yn cadw Llyfr y Cysgodion hefyd.

Yn y dyddiau cynnar pan oedd y rhan helaeth o ymarferwyr Wica yn aelodau o gwfenni, "dim ond un copi [o'r Llyfr] oedd yn bodoli er defnydd y cwfen cyfan, a gadwyd gan yr archoffeiriades neu'r archoffeiriad. Erbyn hyn, mae'r rheol honno yn annichonadwy, ac mae'n gyffredin i bob Gwrach gadw llyfr eu hun." Yn Wica Draddodiadol Prydain, defnyddir copïau o Lyfr y Cysgodion gwreiddiol a ysgrifennwyd gan Gerald Gardner â chymorth ei Archoffeiriades Doreen Valiente, ynghyd â newidiadau ac ychwanegiadau ers hynny, gan ddilynwyr Wica. Er ymdrechion i gadw cynnwys y Llyfr hwn yn gyfrinachol, mae wedi cael ei gyhoeddi gan sawl person megis Charles Cardell, Lady Sheba, a Janet a Stewart Farrar. Mewn traddodiadau Wicaidd eraill ac ymhlith ymarferwyr eraill, mae fersiynau eraill wedi cael eu hysgrifennu sy'n annibynnol i Lyfr gwreiddiol Gardner.

Erbyn hyn, mae sawl enwad a thraddodiad yn defnyddio Llyfr y Cysgodion. Yn draddodiadol, "dinistrir llyfr cysgodion Gwrach ar ei marwolaeth." Mae'r cysyniad o'r Llyfr Cysgodion yn boblogaidd yn y cyfryngau, megis y gyfres deledu Americanaidd *Charmed*.

Hanes
-----

Llun du a gwyn o *Lyfr y Cysgodion* Gardner.
### Tarddiadau

Cyflwynodd Gardner *Lyfr y Cysgodion* i aelodau newydd ei gwfen yn y 1950au. Dywedodd mai llyfr coginio o swynion ydoedd (neu "lyfr cyfrin" fel yn nhraddodiad y dyn hysbys a ddisgrifir gan Kate Bosse-Griffiths yn ei llyfr *Byd y Dyn Hysbys*). Gellid copïo *Llyfr y Cysgodion* ac ychwanegu neu dynnu cynnwys yn ôl yr angen. Dywedai fod yr arfer o gadw'r fath lyfr yn un hynafol. Yn ôl y traddodiad, dywedai Gardner y dyler llosgi'r llyfr ar ôl i'r perchennog farw.

Ni soniai Gardner am "Lyfr y Cysgodion" yn ei nofel *High Magic's Aid* (1949) sy'n llyfr am wrachod y canol oesoedd. Dywedai Doreen Valiente (Archoffeiriades Gardner) nad oedd Gardner wedi dyfeisio'r syniad o "Lyfr y Cysgodion" bryd hynny, ond ffurfiai ef y term ar ôl iddo ysgrifennu ei nofel.

Dywedai hi y daeth Gardner o hyd i'r term mewn cylchgrawn o'r enw *The Occult Observer* (Cyfrol I, Rhifyn 3, 1949). Roedd hysbyseb yn y rhifyn, yn ei hôl, am nofel Gardner, *High Magic's Aid*, ac wrth ei ochr roedd erthygl o'r enw "Llyf y Cysgodion" gan Mir Bashir. Roedd yr erthygl dan sylw yn sôn am lawlyfr darogan Sansgrit hynafol, a eglurodd sut mae rhagweld pethau drwy edrych ar gysgod rhywun. Tybiodd Valiente y cymerodd Gardner y term hwn am ei lyfr swynion.

Tudalen o *Ye Booke of Ye Art Magical*.
Darganfuwyd llawysgrif a rwymwyd mewn lledr yn llawysgrifen Gardner o'r enw *Ye Booke of Ye Art Magical* (mae Ronald Hutton yn dweud mai *Ye Bok* oedd yr enw arno, ond *Ye Booke* yn ôl Valiente) ymysg ei bapurau ar ôl iddo farw. Ymddengys mai drafft cyntaf o *Lyfr y Cysgodion* Gardner ydoedd, gydag adrannau ynglŷn â defodau'r OTO a ddyfeisiwyd gan yr ocwltwr Aleister Crowley. Cafodd Gardner afael ar y defodau hyn ym 1946, wrth iddo brynu siarter oddi wrth Crowley yn rhoi'r hawl iddo berfformio defodau'r OTO.

Gweler hefyd
------------

* Neo-baganiaeth
* WicaEhutcdlhixdhegz

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Guiley 2008. t. 35.
2. ↑  Guiley 2008. t. 36.
3. 1 2  Valiente, Doreen (1989). *The Rebirth of Witchcraft*. Hale
4. ↑  *The Rebirth of Witchcraft*, Doreen Valiente, tudalen 58

Dolenni allanol
---------------

* Sut i Wneud Llyf y Cysgodion Archifwyd 2009-01-22 yn y Peiriant Wayback.
* Llyfr y Cysgodion Archifwyd 2009-12-16 yn y Peiriant Wayback.
* Casgliad ar-lein o gynnwys ar gyfer Wica a Dewiniaeth

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| gw • sg • goWica a Dewiniaeth Neo-baganaidd |
| --- |
|  |
| Prif gysyniadau | Barn Wica am ddiwinyddiaeth (Y Dduwies Driphlyg · Y Duw Corniog) · Dewiniaeth  · Hanes Wica · Damcaniaeth y cwlt gwrachod · Moesoldeb Wicaidd (Cyngor Wicaidd · Rheol o Dri) |  |
|  |
| Wiciaid nodedig | Margot Adler · Eleanor Bone · Gavin Bone · Raymond Buckland · Jack L. Bracelin · Dorothy Clutterbuck · Scott Cunningham · Patricia Crowther · Dafo · Janet Farrar · Stewart Farrar · Gerald Gardner · Ipsita Roy Chakraverti · Raven Grimassi · Philip Heselton · Aidan Kelly · Frederic Lamond · Adriana Porter · Alex Sanders · Maxine Sanders · Doreen Valiente |
|  |
| Enwadau | **Wica Traddodiadol Prydeinig:** Wica Alecsandraidd · Wica Algard · Wica'r Seren Las · Wica Dyffryn Canolog · Wica Gardneraidd · **Arall:** Wica Celtaidd · Wica Cristionogol · Wica Dianigaidd · Wica Georgaidd · Wica Seisnig · Wica Odyseaidd · Wica Eclectig Cyffredinol · Wica'r Tylwyth Teg · **Dewiniaeth Draddodiadol â Defodau Newid Byd:** Traddodiad 1734 · Crefft Cochrane · Cylch Atho |
|  |
| Defodau a Seremonïau | Esbat · Y Ddefod Fawr · Tynnu'r Lleuad i Lawr · Cusan pumplyg · Rhod y Flwyddyn · Bedydd Wicaidd |
|  |
| Petheuach | Llyfr y Cysgodion · Allor · Offer hudol yn Wica (Athamé · Pentagl) |
|  |
| Arall | Pentagram · Cylch · Enw crefft · Gwysiwr · Tŵr Gwylio · *Aradia, or the Gospel of the Witches* · *Witchcraft Today* · *The Meaning of Witchcraft* · *What Witches Do* · *Siars y Dduwies* · *Eko Eko Azarak* · Cylch y Fforest Newydd · Cylch y Coed Bricket · Deddfau Wicaidd · Cyfunrywioldeb ac Wica · Amgueddfa Ddewiniaeth · Cymdeithas Ymchwilio Dewiniaeth · Arwisg y Wybren · Dettmer yn erbyn Landon · Cwningen flewog |
|  |
| Deunydd darllen perthnasol | Dewiniaeth gyfoes · Paganiaeth · Neo-baganiaeth · Dyn Hysbys · Stregheria · Thelema · Dewiniaeth y Gwrych · Robert Cochrane · Cecil Williamson · Charles Cardell · Raymond Howard · Sybil Leek · Rosaleen Norton · Aleister Crowley · Margaret Murray · Ronald Hutton · Leo Ruickbie |

 |