recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Marchog talsyth** (Lladin: ***Tricholoma stans***; Saesneg: *Upright Knight*). 'Y Marchogion' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Fel y marchog, mae'r fadarchen hon yn tyfu'n dalsyth. Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Marchog talsyth** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Collybia daemonica* | Collybia daemonica |  |
|
| *Collybia dealbata* | Collybia dealbata |  |
|
| *Collybia deceptiva* | Collybia deceptiva |  |
|
| *Collybia declinis* | Collybia declinis |  |
|
| *Collybia dehiscens* | Collybia dehiscens |  |
|
| *Collybia delicata* | Collybia delicata |  |
|
| *Collybia delicatella* | Collybia delicatella |  |
|
| *Collybia demangei* | Collybia demangei |  |
|
| *Collybia dentata* | Collybia dentata |  |
|
| *Collybia denticulata* | Collybia denticulata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Marchog talsyth** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Phragmidiaceae* yw'r **Rhwd bwrned mawr** (Lladin: ***Xenodochus carbonarius***; Saesneg: *Great Burnet Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Phragmidiaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

Mae'r rhywogaeth hon hefyd i'w chanfod yng Nghymru.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Phragmidiaceae
---------------------------------------

Mae gan **Rhwd bwrned mawr** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Gerwasia mayorii* | Gerwasia mayorii |  |
|
| *Gerwasia peruviana* | Gerwasia peruviana |  |
|
| *Gerwasia quitensis* | Gerwasia quitensis |  |
|
| *Gerwasia rosae* | Gerwasia rosae |  |
|
| *Gerwasia rubi* | Gerwasia rubi |  |
|
| *Gerwasia rubi-urticifolii* | Gerwasia rubi-urticifolii |  |
|
| *Gerwasia variabilis* | Gerwasia variabilis |  |
|
| *Morispora tenella* | Morispora tenella |  |
|
| *Physonema pallidum* | Physonema pallidum |  |
|
| *Rhwd bwrned mawr* | Xenodochus carbonarius |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Gwefan Prifysgol Aberystwyth; adalwyd 23 Chwefror 2020.
3. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
4. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Rhwd bwrned mawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tylluan goed frown** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tylluanod coed brown) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Strix leptogrammica***; yr enw Saesneg arno yw *Brown wood owl*. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: *Strigidae*) sydd yn urdd y *Strigiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. leptogrammica*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r tylluan goed frown yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: *Strigidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cordylluan | Glaucidium passerinum |  |
|
| Cordylluan Bolifia | Glaucidium bolivianum |  |
|
| Cordylluan Brasil | Glaucidium brasilianum |  |
|
| Cordylluan Ciwba | Glaucidium siju |  |
|
| Cordylluan Hardy | Glaucidium hardyi |  |
|
| Cordylluan dorchog | Glaucidium brodiei |  |
|
| Cordylluan fannog | Glaucidium perlatum |  |
|
| Cordylluan frongoch | Glaucidium tephronotum |  |
|
| Cordylluan resog Asia | Glaucidium cuculoides |  |
|
| Cordylluan y Gogledd | Glaucidium gnoma |  |
|
| Cordylluan y goedwig | Glaucidium radiatum |  |
|
| Cordylluan yr Andes | Glaucidium jardinii |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tylluan goed frown** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Georges Lautner yw ***On Aura Tout Vu*** a gyhoeddwyd yn 1976. Fe'i cynhyrchwyd gan Alain Poiré yn Ffrainc; y cwmni cynhyrchu oedd Gaumont Film Company. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Francis Veber a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Philippe Sarde. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Gaumont.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sabine Azéma, Miou-Miou, Renée Saint-Cyr, Christian Clavier, Pierre Richard, Marie-Anne Chazel, Valérie Mairesse, Thierry Lhermitte, Gérard Jugnot, Jean-Pierre Marielle, Michel Blanc, Henri Guybet, Francis Lax, Gérard Chambre, Jean Luisi, Raoul Saint-Yves a Jean Michaud. Mae'r ffilm *On Aura Tout Vu* yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Rocky* gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Maurice Fellous oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Georges Lautner ar 24 Ionawr 1926 yn Nice a bu farw ym Mharis ar 10 Ionawr 1967. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Commandeur des Arts et des Lettres‎

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Georges Lautner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Flic Ou Voyou |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1979-03-28 |
| Joyeuses Pâques |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1984-01-01 |
| La Cage aux folles 3 |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1985-01-01 |
| Le Guignolo |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1980-01-01 |
| Le Professionnel |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1981-01-01 |
| Les Barbouzes |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1964-12-10 |
| Mort D'un Pourri |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1977-12-07 |
| Ne Nous Fâchons Pas |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1966-01-01 |
| Pas De Problème ! |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1975-06-18 |
| Road to Salina |  | Ffraincyr Eidal | Saesneg | 1970-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 12 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 12 Ebrill 2016.
2. ↑ . dyddiad cyrchiad: 23 Ebrill 2019.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tinwen gynffongoch** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tinwennod cynffongoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Oenanthe xanthoprymna***; yr enw Saesneg arno yw *Red-tailed wheatear*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *O. xanthoprymna*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.

Teulu
-----

Mae'r tinwen gynffongoch yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych Aztec | Ridgwayia pinicola |  |
|
| Brych Cataponera | Cataponera turdoides |  |
|
| Brych amrywiol | Ixoreus naevius |  |
|
| Brych y goedwig | Hylocichla mustelina |  |
|
| Crec meini | Pinarornis plumosus |  |
|
| Crec morgrug Finsch | Stizorhina finschi |  |
|
| Crec morgrug gwinau | Stizorhina fraseri |  |
|
| Trydarwr bronddu | Chlamydochaera jefferyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tinwen gynffongoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Gerry O'Hara yw ***Amsterdam Affair*** a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Amsterdam. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Scott. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Wolfgang Kieling, Catherine Schell, William Marlowe a Pamela Ann Davy. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *2001: A Space Odyssey* sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gerry O'Hara ar 1 Ionawr 1924 yn Boston.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gerry O'Hara nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| All The Right Noises |  | y Deyrnas Gyfunol | 1971-01-01 |
| Amsterdam Affair |  | y Deyrnas Gyfunol | 1968-01-01 |
| *Edgar Wallace Mysteries* |  | y Deyrnas Gyfunol |  |
| *Fanny Hill* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1983-01-01 |
| *Feelings* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1974-01-01 |
| Leopard in The Snow |  | y Deyrnas GyfunolCanada | 1978-01-01 |
| Maroc 7 |  | y Deyrnas Gyfunol | 1967-01-01 |
| Professor Popper's Problem |  | y Deyrnas Gyfunol | 1974-01-01 |
| The Bitch |  | y Deyrnas Gyfunol | 1979-01-01 |
| The Mummy Lives |  | Unol Daleithiau America | 1993-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 27 Mai 2016.
Awdures a gwleidydd o'r Almaen yw **Gisela Erler** (9 Mai 1946 sydd hefyd yn ymchwilydd teuluol ac *entrepreneur*.

Fe'i ganed yn Biberach an der Riss, de'r Almaen, yn ferch i Fritz Erler, gwleidydd SPD a'i wraig Käthe, g. Wiegand. Astudiodd Almaeneg a chymdeithaseg. Roedd yn rhan o'r SDS ac yn 1967 cyd-sefydlodd y cwmni cyhoeddi asgell-chwith Trikont-Verlag, a leolir yn Munich.

Ers mis Mai 2011, mae wedi bod yn aelod o lywodraeth gwladwriaeth Baden-Württemberg fel aelod o gyngor y wladwriaeth. Yno mae hi'n gyfrifol am "Gyfranogiad Cymdeithas Sifil a Dinasyddiaeth".

Yn ei gwaith ymchwil yn Sefydliad Ieuenctid yr Almaen, deliodd â phynciau fel rolau menywod, rhyw, teulu a gyrfa. Ffocws yr astudiaeth oedd modelau amser-gweithio newydd yn Beck / Iken a Coop. Mae'n awdur astudiaeth ar absenoldeb rhieni ac ad-drefnu y gweithlu.

Yn 1987, cyhoeddodd Gisela Erler (gyda dwsin o fenywod eraill) 'faniffesto'r mamau', ynghyd â Doro Pass-Weingartz Rowohlt y pamffledi a oedd yn ymwneud â throsglwyddo grym y teulu i'r fam.

Ym 1991 sefydlodd gwmni, *Familienservice GmbH*. Yn 2011 cafodd ei henwi gan Winfried Kretschmann fel Cynghorydd Gwladol dros y Gymdeithas Sifil a Chyfranogiad y Cyhoedd gyda Hawliau Pleidleisio yng Nghabinet Baden-Württemberg (Cabinet Kretschmann I; 12 Mai 2011 i 11 Mai 2016).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad geni: Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), *Gemeinsame Normdatei*, Wikidata Q36578, adalwyd 26 Ebrill 2014 "Gisela Erler". Cyrchwyd 9 Hydref 2017.
2. ↑  Man geni: Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), *Gemeinsame Normdatei*, Wikidata Q36578, adalwyd 11 Rhagfyr 2014

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 54976467
* LCCN: n83012677
* ISNI: 0000 0000 2332 2513
* GND: 120336669

 |
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pucciniaceae* yw'r **Rhwd chwerwlys-yr-eithin** (Lladin: ***Puccinia annularis***; Saesneg: *Wood Sage Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Pucciniaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

```
 Mae'r rhywogaeth hon hefyd i'w chanfod yng Nghymru.  



 

 

```

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pucciniaceae
-------------------------------------

Mae gan **Rhwd chwerwlys-yr-eithin** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Puccinia arundinacea ß epicaula* | Puccinia arundinacea ß epicaula |  |
|
| *Puccinia emaculata* | Puccinia emaculata |  |
|
| *Puccinia kuehnii* | Puccinia kuehnii |  |
|
| *Puccinia melanocephala* | Puccinia melanocephala |  |
|
| *Puccinia phragmitis* | Puccinia phragmitis |  |
|
| *Puccinia poarum* | Puccinia poarum |  |
|
| *Puccinia sessilis* | Puccinia sessilis |  |
|
| *Puccinia xanthii* | Puccinia xanthii |  |
|
| *Rhwd brown gwenith* | Puccinia recondita |  |
|
| *Rhwd brown haidd* | Puccinia hordei |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Gwefan Prifysgol Aberystwyth; adalwyd 23 Chwefror 2020.
3. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
4. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Rhwd chwerwlys-yr-eithin** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Frank Borzage yw ***The Lady*** a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd gan Norma Talmadge a Joseph M. Schenck yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Frances Marion. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan First National.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Norma Talmadge, Walter Long, Brandon Hurst, Wallace MacDonald, John Herdman, Emily Fitzroy, Alfred J. Goulding, Doris Lloyd, Marc McDermott, George Hackathorne, Margaret Seddon a Paulette Duval. Mae'r ffilm *The Lady* yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Gold Rush* sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. 
Tony Gaudio oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Frank Borzage ar 23 Ebrill 1894 yn Salt Lake City a bu farw yn Hollywood ar 9 Mawrth 1969. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Frank Borzage nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Bad Girl* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1931-01-01 |
| Flirtation Walk |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |
| Magnificent Doll |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| Man's Castle |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |
| *Seventh Heaven* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1927-05-06 |
| *Smilin' Through* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1941-01-01 |
| The Mortal Storm |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| The Shining Hour |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| Three Comrades |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-06-02 |
| Whom The Gods Would Destroy |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1919-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Cortinariaceae* yw'r **Cap gweog cleisiol** (Lladin: ***Cortinarius purpurascens***; Saesneg: *Bruising Webcap*). 'Y Capiau Gweog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Fel gwe' yw 'gweog' hy cap sy'n edrych fel pe tae wedi'i wneud o we pry cop. Mae'r teulu *Cortinariaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America. 

Lliw sborau'r fadarchen hon yw brown.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un amgrwm.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel mycorhisa.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Cortinariaceae
---------------------------------------

Mae gan **Cap gweog cleisiol** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap gweog Caledonaidd | Cortinarius caledoniensis |  |
|
| *Cortinarius bulbosus* | Cortinarius bulbosus |  |
|
| *Cortinarius calosporus* | Cortinarius calosporus |  |
|
| *Cortinarius carbonellus* | Cortinarius carbonellus |  |
|
| *Cortinarius cartilagineus* | Cortinarius cartilagineus |  |
|
| *Cortinarius caryotis* | Cortinarius caryotis |  |
|
| *Cortinarius castaneiceps* | Cortinarius castaneiceps |  |
|
| *Cortinarius castanellus* | Cortinarius castanellus |  |
|
| *Cortinarius castoreus* | Cortinarius castoreus |  |
|
| *Cortinarius cavipes* | Cortinarius cavipes |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap gweog cleisiol** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Rhegen dŵr** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod dŵr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Rallus aquaticus***; yr enw Saesneg arno yw *Water rail*. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *R. aquaticus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Ewrop.

Aderyn cymharol fychan ydyw, 23–26 cm o hyd. Mae'i gefn yn frown a'i ran isaf yn llwydlas, gyda rhesi duon ar yr ystlys. Mae'r cywion yn ddu. Pryfed ac anifeiliaid dŵr bychan yw eu prif fwyd.

Mae'n aderyn cymharol gyffrein mewn cynefinoedd addas yng Nghymru, ond gall fod yn aderyn anodd iawn ei weld, gan ei fod yn treulio'r rhan fwyaf o'i amser yn y tyfiant. Gall fod yn haws ei glywed yn y tymor nythu, pan mae'n rhoi gwich tebyg i sŵn mochyn.

Teulu
-----

Mae'r rhegen dŵr yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: *Rallidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ceiliog y dŵr | Gallicrex cinerea |  |
|
| Iâr ddŵr fechan | Gallinula angulata |  |
|
| Rhegen Baillon | Porzana pusilla |  |
|
| Rhegen Nkulengu | Himantornis haematopus |  |
|
| Rhegen ddu Affrica | Amaurornis flavirostra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Rallus aquaticus*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Rhegen dŵr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ar gerddoriaeth a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Julien Temple yw ***Absolute Beginners*** a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd gan Chris Brown yn y Deyrnas Gyfunol; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Goldcrest Films, Virgin Films. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Richard Burridge a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Bowie. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw David Bowie, Sade Adu, Sandie Shaw, Patsy Kensit, Sade, Sylvia Syms, Robbie Coltrane, James Fox, Bruce Payne, Ray Davies, John Greaves, Carmen Ejogo, Eric Sykes, Anita Morris, Steven Berkoff, Joseph McKenna, Ronald Fraser, Paul Rhys, Shaun Alexander, Edward Tudor-Pole, Mandy Rice-Davies ac Irene Handl. Mae'r ffilm *Absolute Beginners* yn 108 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Aliens* sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Oliver Stapleton oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Gerry Hambling sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Julien Temple ar 26 Tachwedd 1952 yn Llundain. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg y Brenin.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 78% (Rotten Tomatoes)
* 5.8/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Julien Temple nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Absolute Beginners |  | y Deyrnas GyfunolAwstralia | Saesneg | 1986-04-18 |
| *Aria* |  | y Deyrnas Gyfunol | EidalegAlmaenegFfrangeg | 1987-01-01 |
| *Bullet* |  | y Deyrnas GyfunolAwstraliaUnol Daleithiau America | Saesneg | 1996-01-01 |
| Earth Girls Are Easy |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1989-01-01 |
| *Jazzin' for Blue Jean* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1984-01-01 |
| *Joe Strummer: The Future Is Unwritten* |  | y Deyrnas GyfunolGweriniaeth Iwerddon | Saesneg | 2007-01-01 |
| Stones at The Max |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1991-01-01 |
| The Filth and The Fury |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 2000-01-20 |
| The Great Rock 'N' Roll Swindle |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1980-01-01 |
| *Video Rewind* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1984-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.
4. 1 2  "Absolute Beginners". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 5 Hydref 2021.
Ffeminist a swffragét o'r Alban oedd **Jane E. Taylour** (1827 - 25 Chwefror 1905) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ymgyrchu dros bleidlais i ferched, sef etholfraint.

Fe'i ganed yn Stranraer yn 1827 a bu farw ym mynwent y Crynwyr yn Saffron Walden, Essex. 

Roedd Jane E. Taylour yn un o'r merched cyntaf i draddodi darlithoedd cyhoeddus. Teithiodd o gwmpas yr Alban a gogledd Lloegr yn annerch y dorf ar faterion yn ymwneud â hawliau merched, yn enwedig yr ymgyrch dros thoi'r bleidlais iddynt.

Nid oes sicrwydd pa flwyddyn y ganed Taylour, naill ai 1827 neu 1828. Fe'i ganed yn Stranraer i Maria Angus a Nathaniel Taylor a buont fyw yn Balfour. Yn 1861 symudodd i Saffron Walden yn Essex, ac yn 1901 gwyddus iddi fod yn byw yno gyda Rachel P. Robson.

Ymgyrchydd
----------

Fe'i disgrifiwyd gan Clementia Taylor fel *"the energetic little woman from Stranraer"*. Roedd yn areithwraig hynod o boblogaidd: fel arfer, nid oedd yr adeilad yn ddigon mawr i gynnal yr holl wrandawyr, a chyhoeddwyd ei hareithiau yn y papurau newydd.

Y ddwy gydymaith iddi ar y teithiau hyn oedd Mary Hill Burton ac Agnes McLaren. Teithiodd McLaren a Taylour i ogledd yr Alban "gan fod popeth y gellid ei wneud yng Nghaeredin wedi'i wneud".

Erbyn 1873 roedd wedi cynnal dros 150 o gyfarfodydd areithio yn yr Alban yn unig. Gwyddys fod nifer o bwyllgorau ffeministaidd wedi eu cychwyn oherwydd iddi eu hysbrydoli e.e. Tain, Dingwall, Forres, Elgin, Banff, Invergordon, Nairn a Dunkeld.

Aelodaeth
---------

Bu'n aelod o Gymdeithas Genedlaethol dros Hawl Merched i Bleidleisio am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau
-----------

*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Scottish women : a documentary history, 1780-1914*. Breitenbach, Esther. Edinburgh: Edinburgh University Press. 2013. ISBN 9780748683406. OCLC 857078955.CS1 maint: others (link)
2. ↑
3. 1 2  *The biographical dictionary of Scottish women : from the earliest times to 2004*. Ewan, Elizabeth. Innes, Sue. Reynolds, Sian. Edinburgh: Edinburgh University Press. 2006. ISBN 9780748626601. OCLC 367680960.CS1 maint: others (link)
4. ↑  Elizabeth. Crawford, (2001). *The women's suffrage movement : a reference guide, 1866-1928*. London: Routledge. ISBN 0415239265. OCLC 44914288.CS1 maint: extra punctuation (link)
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Gilles Lellouche yw ***Le Grand Bain*** a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Cafodd ei ffilmio yn Grenoble, Château-Thierry, Échirolles, Le Raincy, Parcy-et-Tigny, Lans-en-Vercors, Grand-Rozoy ac Agglomération grenobloise. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Ahmed Hamidi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jon Brion. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Guillaume Canet, Mathieu Amalric, Mélanie Doutey, Marina Foïs, Jean-Hugues Anglade, Benoît Poelvoorde, Philippe Katerine, Leïla Bekhti, Alban Ivanov, Claire Nadeau, Félix Moati, Karim Adda, Ibrahim Koma, Jean Chatillon, Jonathan Zaccaï, Virgile Bramly, Virginie Efira, Élodie Hesme, Alex Courtes, Laura Augé, Erika Sainte, Alexandre Camarasa, Fiorella Campanella, Noée Abita a Thamilchelvan Balasingham. Mae'r ffilm *Le Grand Bain* yn 122 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Guilty* sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Laurent Tangy oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gilles Lellouche ar 5 Gorffenaf 1972 yn Caen. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1995 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Cours Florent.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------


Cafodd ei henwebu am y gwobrau canlynol: European Film Award – People's Choice Award for Best European Film.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gilles Lellouche nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *L'Amour ouf* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2024-05-01 |
| Le Grand Bain |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2018-01-01 |
| Narco |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2004-01-01 |
| Pourquoi... Passkeu |  | Ffrainc |  | 2002-01-01 |
| *The Players* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 2012-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. .
2. ↑  Sgript: *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 5 Mawrth 2020. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 5 Mawrth 2020. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 5 Mawrth 2020.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Rhytismataceae* yw'r **Holltwr dail iorwg** (Lladin: ***Lophodermium hedericola***; Saesneg: *Ivy Leaf Split*). Y Brychau Dail yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r term yn disgriwio'r ffwng ar ddeilen, gyda 'brych' yma'n golygu 'ysmotiog', 'brith'. Ceir enw Cymraeg arall ar y rhywogaeth hon, sef **Holltwr dail eiddew**. Mae'r teulu *Rhytismataceae* yn gorwedd o fewn urdd y Rhytismatales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Rhytismataceae
---------------------------------------

Mae gan **Holltwr dail iorwg** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Leptostroma azaleae* | Leptostroma azaleae |  |
|
| *Leptostroma bambusinum* | Leptostroma bambusinum |  |
|
| *Leptostroma berberidis* | Leptostroma berberidis |  |
|
| *Leptostroma bougainvilleae* | Leptostroma bougainvilleae |  |
|
| *Leptostroma bromeliae* | Leptostroma bromeliae |  |
|
| *Leptostroma bromi* | Leptostroma bromi |  |
|
| *Leptostroma buphthalmi* | Leptostroma buphthalmi |  |
|
| *Leptostroma calamagrostidis* | Leptostroma calamagrostidis |  |
|
| *Leptostroma calamariae* | Leptostroma calamariae |  |
|
| *Leptostroma camelliae* | Leptostroma camelliae |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Holltwr dail iorwg** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Towhî Califfornia** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: towhîod Califfornia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pipilo crissalis***; yr enw Saesneg arno yw *Californian towhee*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. crissalis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r towhî Califfornia yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras adeinwyn | Calamospiza melanocorys |  |
|
| Bras rhesog | Oriturus superciliosus |  |
|
| Pila Ynys Cocos | Pinaroloxias inornata |  |
|
| Pila cribgoch y De | Coryphospingus cucullatus |  |
|
| Pila cribgoch y Gogledd | Coryphospingus pileatus |  |
|
| Pila troedfawr | Pezopetes capitalis |  |
|
| Twinc gwair plaen | Tiaris obscurus |  |
|
| Twinc gwair tywyll | Tiaris fuliginosus |  |
|
| Yellow-faced grassquit | Tiaris olivaceus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Towhî Califfornia** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Andrew V. McLaglen yw ***McLintock!*** a gyhoeddwyd yn 1963. Fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Arizona. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan James Edward Grant a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Frank De Vol. Dosbarthwyd y ffilm gan Batjac Productions a hynny drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Wayne, Maureen O'Hara, Stefanie Powers, Perry Lopez, Yvonne De Carlo, Leo Gordon, Bruce Cabot, Bob Steele, Jerry Van Dyke, Michael Pate, Edgar Buchanan, Strother Martin, Chill Wills, Jack Kruschen, Hank Worden, Patrick Wayne, Gordon Jones, Chuck Roberson, Robert Lowery, Edward Faulkner a Mari Blanchard. Mae'r ffilm yn 127 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. Pan fo ffilm yn cyrraedd ei phen-blwydd yn 95 oed, fe'i trosglwyddir i'r parth cyhoeddus; o ran statws hawlfraint, felly, mae'r ffilm yn y categori: parth cyhoeddus.


Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *From Russia with Love* sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
William H. Clothier oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Otho Lovering sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrew V McLaglen ar 28 Gorffenaf 1920 yn Llundain a bu farw yn Friday Harbor, Washington ar 25 Awst 1960.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 57% (Rotten Tomatoes)
* 5.3/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Andrew V. McLaglen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Breakthrough* |  | yr Almaeny Deyrnas Gyfunol | SaesnegAlmaeneg | 1979-03-01 |
| Mclintock! |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1963-01-01 |
| North Sea Hijack |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1979-01-01 |
| Return From The River Kwai |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1989-01-01 |
| Something Big |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1971-11-11 |
| *The Dirty Dozen: Next Mission* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1985-01-01 |
| *The Fantastic Journey* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| The Rare Breed |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1966-01-01 |
| The Undefeated |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1969-01-01 |
| *The Wild Geese* |  | y Deyrnas GyfunolY SwistirAwstralia | Saesneg | 1978-06-28 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.
3. 1 2  "McLintock!". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Ffilm am y Gorllewin gwyllt heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Richard Thorpe yw ***On The Go*** a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jay Wilsey, Helen Foster, Lafe McKee, George F. Marion, Nelson McDowell a Slim Whitaker. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Gold Rush* sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Richard Thorpe ar 24 Chwefror 1896 yn Hutchinson a bu farw yn Palm Springs ar 31 Hydref 1943. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr y Bwrdd Adolygu Cenedlaethol am y Ffilm Orau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Richard Thorpe nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Date With Judy |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-01-01 |
| *Above Suspicion* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| Fun in Acapulco |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1963-01-01 |
| How The West Was Won |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1962-01-01 |
| Jailhouse Rock |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1957-01-01 |
| *Killers of Kilimanjaro* |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | Saesneg | 1959-01-01 |
| Tarzan's Secret Treasure |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1941-01-01 |
| The Girl Who Had Everything |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1953-01-01 |
| *The Student Prince* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1954-01-01 |
| Vengeance Valley |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1951-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Ray Enright yw ***Twenty Million Sweethearts*** a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jerry Wald a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Harry Warren. Dosbarthwyd y ffilm gan First National.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ginger Rogers, Dick Powell, Henry O'Neill, Charles Lane, Dennis O'Keefe, The Mills Brothers, Ted Fio Rito, Pat O'Brien, Allen Jenkins, Grant Mitchell, Joseph Cawthorn, Oscar Apfel, Joan Wheeler a Johnny Arthur. Mae'r ffilm *Twenty Million Sweethearts* yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Thin Man* ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Sidney Hickox oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Clarence Kolster sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ray Enright ar 25 Mawrth 1896 yn Anderson, Indiana a bu farw yn Hollywood ar 4 Tachwedd 1992.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ray Enright nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Alibi Ike* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-01-01 |
| Dames |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |
| *Going Places* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| Gung Ho! |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| *Hard to Get* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| Kansas Raiders |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| On Your Toes |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1939-01-01 |
| *Teddy, the Rough Rider* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| The Spoilers |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1942-01-01 |
| We're in The Money |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tanagr prysgoed corunddu** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod prysgoed corunddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Chlorospingus inornatus***; yr enw Saesneg arno yw *Pirre bush tanager*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. inornatus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r tanagr prysgoed corunddu yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras McKay | Plectrophenax hyperboreus |  |
|
| Bras yr Eira | Plectrophenax nivalis |  |
|
| Pila telorus Bolifia | Poospiza boliviana |  |
|
| Pila telorus brongoch | Poospiza rubecula |  |
|
| Pila telorus gwinau | Poospiza ornata |  |
|
| Pila telorus llygatddu’r Dwyrain | Poospiza nigrorufa |  |
|
| Pila telorus llygatddu’r Gorllewin | Poospiza whitii |  |
|
| Pila telorus torchog y De | Poospiza torquata |  |
|
| Pila telorus torchog y Gogledd | Poospiza hispaniolensis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tanagr prysgoed corunddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tanagr mynydd mygydog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod mynydd mygydog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Buthraupis wetmorei***; yr enw Saesneg arno yw *Masked mountain tanager*. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. wetmorei*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tanagr mynydd mygydog yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: *Emberizidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bras Cassin | Peucaea cassinii |  |
|
| Bras Tumbes | Rhynchospiza stolzmanni |  |
|
| Bras adeingoch | Peucaea carpalis |  |
|
| Bras bronddu’r De | Peucaea humeralis |  |
|
| Bras corun rhesog | Rhynchospiza strigiceps |  |
|
| Bras cynffon winau | Peucaea sumichrasti |  |
|
| Bras ffrwynog | Peucaea mystacalis |  |
|
| Bras penrhesog y Gogledd | Peucaea ruficauda |  |
|
| Peucaea aestivalis | Peucaea aestivalis |  |
|
| Peucaea botterii | Peucaea botterii |  |
|
| Pila brongoch y Dwyrain | Loxigilla noctis |  |
|
| Pila brongoch y Gorllewin | Loxigilla violacea |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tanagr mynydd mygydog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*