Actores o Gymraes yw **Donna Edwards** (ganwyd 1963), a aned ym Merthyr Tudful.

Bywyd cynnar ac addysg
----------------------

Cafodd ei magu ym mhentref Trefechan ym Merthyr Tudful. Roedd yn ddisgybl yn Ysgol Uwchradd y Faenor a Phenderyn lle cymerodd ddiddordeb cynnar mewn drama. Yn 14 oed cafodd ei dewis i chwarae'r brif rhan o Myfanwy Llewellyn yn nghynhyrchiad drama'r BBC yn 1978, *Off to Philadelphia in the Morning* am y cyfansoddwr Joseph Parry. Astudiodd Gymraeg a Drama ym Mhrifysgol Aberystwyth a graddiodd yn 1984.

Gyrfa
-----

Yn 1985, cafodd y rhan o Miriam Ambrose yn yr opera sebon *Dinas* ar S4C. Mae hi wedi ymddangos mewn sawl drama deledu arall yn cynnwys *Tair Chwaer* a*c Yr Aduniad*, ac yn hwyrach daeth yn fwyaf adnabyddus am chwarae Britt Monk yn *Pobol y Cwm*.

Mae hi hefyd wedi serennu mewn nifer o ddramau teledu Cymreig yn Saesneg fel *Nuts and Bolts* ar ITV Cymru a *Belonging* ar BBC Cymru. Ymddangosodd yn y gyfres gomedi *Gavin & Stacey*. Mae hi wedi perfformio yn y Royal Court, Clwyd Theatr Cymru a'r Sherman yng Nghaerdydd.

Yn 2012 chwaraeodd ran 'Mo the Bap' yn y gyfres ddrama gomedi *Stella* ar Sky1, gan ddychwelyd am yr ail gyfres. Mae dwy o'i merched hefyd yn actio - Lucy Borja oedd yn chwarae Chloe Branagh yn y ddau gyfres gyntaf o *Young Dracula* ac ymddangosodd Sophie Borja yng nghyfres pedwar a phump o *The Story of Tracy Beaker* fel Roxy Wellard.

Yn 2015 chwaraeodd Yvette yng nghynhyrchiad National Theatre Wales o Mother Courage yng Nghlwb Llafur Merthyr Tudful.

### Gwobrau

Mae hi wedi ennill gwobr BAFTA Cymru am yr Actores Orau ddwywaith - am ei rhannau yn *Tair Chwaer* a *Belonging*.

Bywyd personol
--------------

Mae hi'n byw yn Ninas Powys gyda'i gŵr, Ray Borja, ffotograffydd, a dau o blant. Mae ganddi ddau frawd ugain mlynedd yn hŷn; John, sy'n blismon a Ken. Mae hi'n llysgennad ar gyfer elusen anabledd dysgu Mencap Cymru.

Ffilmyddiaeth
-------------

### Teledu

| Blwyddyn | Teitl | Cymeriad | Cynhyrchiad | Nodiadau |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1978 | *Off to Philadelphia in the Morning* | Myfanwy Llewellyn | BBC Cymru |
| 1985-1991 | *Dinas* | Miriam Ambrose | HTV Cymru ar gyfer S4C |
| 1997-1999 | *Tair Chwaer* | Sharon | Ffilmiau'r Gaucho ar gyfer S4C | 3 cyfres |
| 2000 | *Nuts and Bolts* | Andrea Griffiths | ITV Cymru |
| 2002– | *Pobol y Cwm* | Britt Monk | BBC Cymru ar gyfer S4C |
| 2003-2009 | *Belonging* | Ruth | BBC Cymru | 7 cyfres |
| 2008 | *Gavin & Stacey* | Sian (bydwraig) | BBC Three | Pennod 2.3 a 2.7 |
| 2012-2013 | *Stella* | Mo the Bap | Sky 1 | Cyfres 1 a 2 |

### Ffilm

| Blwyddyn | Teitl | Cymeriad | Cynhyrchiad | Nodiadau |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1992 | *Rebecca's Daughters* | Bessy |
| 1997 | *House of America* | Derbynnydd |
| 1998 | *Yr Aduniad* | Ffilm deledu ar gyfer S4C |
| 1999 | *Cymer dy Siâr* | Sharon | Ffilm deledu ar gyfer S4C | Ffilm i gloriannu cyfresi *Tair Chwaer* |
| 2000 | *Very Annie Mary* | Mrs Bevan |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "3 Lle: Tri hoff le Donna Edwards". *Daily Post*. 23 Hydref 2010. Cyrchwyd 18 Mawrth 2016.
2. ↑  "South East Wales Unitarian News Informal interviews with local Unitarians" (PDF). *unitarian.org.uk*. Tachwedd 2010. Cyrchwyd 17 Mawrth 2016.
3. ↑  Price, Karen (17 Awst 2007). "The good, the bad and the ugly opinions". WalesOnline. Cyrchwyd 27 Ionawr 2011.
4. ↑  "Emptage Hallett -Donna Edwards". Cyrchwyd 18 Mawrth 2016.
5. ↑  "For the love of Ken". *WalesOnline*. 23 Medi 2006. Cyrchwyd 17 Mawrth 2016.

Dolenni allanol
---------------

* Donna Edwards ar wefan Internet Movie Database
* Donna Edwards ar Twitter

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 63147662847060550286
* LCCN: no2016131139

 |