Roedd **Jean-Luc Godard** (3 Rhagfyr 1930 – 13 Medi 2022) yn gyfarwyddwyr ffilm o Ffrainc a fagwyd yn y Swistir. Daeth yn un o wneuthurwyr ffilm enwocaf a mwyaf dylanwadol yn y byd fel rhan o’r symudiad *La Nouvelle Vague* (y don newydd) arloesol yn ystod y 1960au.

Mae ei ffilmiau enwocaf yn cynnwys *A Bout de Souffle, Weekend, Alphaville, Bande à part, Le Mépris* ac *One Plus One – Sympathy for the Devil.*

Ganwyd Godard yn Paris yn 1930 i deulu *bourgeois*, ei dad yn ddoctor preifat, ei fam o deulu o fancwyr. Treuliodd ei blentyndod yn y Swistir cyn dychwelyd i Paris yn 1948 i fynd i Brifysgol y Sorbonne.

Fel myfyriwr mynychodd glybiau sinema ble daeth yn ffrindiau gyda François Truffaut a Jacques Rivette. Yn 1954 dychwelodd Godard i’r Swistir i weithio fel adeiladwr. Gyda’r arian a enillodd gwnaeth ei ffilm fer gyntaf *Opérion béton* am adeiladu cronfa dŵr.

Yn ôl yn Paris, daeth yn amlwg fel beirniad sinema, yn ysgrifennu erthyglau i’r cylchgrawn dylanwadol *Cahiers du cinéma*. Roedd yn feirniadol o wneuthurwyr ffilm sefydledig a thraddodiadol ond yn gefnogol i arloeswyr.

Yn 1959 wnaeth ei ffilm hir gyntaf *A bout de souffle* (*Breathless* oedd y teitl Saesneg). Roedd y ffilm yn llwyddiant enfawr ac enillodd Godard glod mawr am ei syniadau arloesol a radicalaidd o ffilmio a sgriptio. Gyda ffilm Truffaut o'r un flwyddyn *Les Quatre cents coups* (*400 Blows* ) roedd *A bout de souffle* yn sylfaen i fudiad *La Nouvelle Vague* ac un o gyfnodau mwyaf cyffroes sinema Ffrainc.

Derbyniodd ei ffilmiau nesaf dderbyniad cymysg. Cafodd *Le Petit soldat* (1960) ei wahardd tan 1963 gan sensor ffilmiau Ffrainc am iddi ddelio gyda rhyfel annibyniaeth Algeria. Nid oedd ei ffilmiau lliw cyntaf *Une femme est une femme* (1961) a *Les Carabiniers*  (*The Carabineers* - 1963) yn llwyddiannau mawr gyda’r cyhoedd. Ond roedd *Vivre sa vie: film en douze tableaux* (*My Life to Live* – 1962) gyda'i wraig Anna Karina yn y brif ran yn llwyddiant gyda’r cynulleidfaoedd a’r beirniaid.

Anna KarinaRoedd Anna Karina hefyd yn chwarae un o’r prif rannau yn *Bande à part* (*Band of Outsiders* - 1964) *Pierrot le Fou* (1965), ac *Alphaville* (1966).

Ei lwyddiant masnachol mwyaf oedd *Le Mépris* (*Contempt* – 1963) gyda’r seren ddisglair Brigitte Bardot.

Yn ystod 1960au aeth ffilmiau Godard ar drywydd arbrofol a gwleidyddol. Roedd Godard yn rhan o wrthdystiadau Paris 1968 a daeth yn gefnogwr i syniadaeth gomiwnyddol radicalaidd Mao-aidd. Cyfeirir at ffilmiau o’r cyfnod 1967-1973 fel rhai *années Mao* (blynyddoedd Mao). Trodd ei gefn ar sinema masnachol gan gydweithio gyda grwpiau o weithredwyr goleddol i gynhyrchu ffilmiau gwleidyddol ei hun.

Dychwelodd i fyd sinema boblogaidd gyda *Sauve qui peut* (1979). Wrth i sinema boblogaidd droi fwyfwy at ffilmiau fformiwla saff a sicrwydd elw, roedd Godard yn dal i greu ffilmiau profoclyd yn ymdrin â themâu gwleidyddol, seicolegol a dynol. Roedd yn derbyn clod gan rhai beirniaid a dilynwyr ffilm cyfoes, ac nid oedd Godard yn poeni bod ei ffilmiau'n cael eu hystyried yn anfasnachol ac yn ‘rhy gymhleth’ ar gyfer cynulleidfa eang.

Dyfyniadau Jean-Luc Godard
--------------------------

* *Mae sinema yn wirionedd 24-waith pob eiliad*.
* *Mae ffilmiau Hollywood nawr, am y 20 neu 30 o flynyddoedd diwethaf, wedi’u gwneud gan gyfreithwyr neu asiantwyr*.
* *Y cwbl sydd eisiau i wneud ffilm yw gwn a merch*.

Prif ffilmiau Jean-Luc Godard
-----------------------------

Jean-Luc Godard, André S. Labarthe, Alain Fleischer a Kingsley Ng yn *National Studio France*, 2005

* 1960 *À bout de souffle*
* 1960 *Le petit Soldat*
* 1961 *Une femme est une femme*
* 1962 *Vivre sa vie. Film en douze tableaux*
* 1963 *Les Carabiniers*
* 1963 *Le Mépris*
* 1964 *Bande à part*
* 1964 *Une femme mariée*
* 1965 *Alphaville*
* 1965 *Pierrot le fou*
* 1966 *Masculin, féminin*
* 1966 *Made in U.S.A.*
* 1967 *Deux ou trois choses que je sais d'elle*
* 1967 *La Chinoise*
* 1967 *Week End*
* 1968 *Un film comme les autres*
* 1968 *Sympathy for the Devil*
* 1969 *Le Gai savoir*
* 1969 *British Sounds*
* 1970 *Le Vent d'est*
* 1971 *Luttes en Italie (Lotte in Italia)*
* 1971 *Vladimir et Rosa*
* 1972 *Tout va bien*
* 1974 *Ici et ailleurs*
* 1975 *Numéro deux*
* 1976 *Comment ça va*
* 1980 *Sauve qui peut (la vie)*
* 1982 *Passion*
* 1983 *Prénom Carmen*
* 1985 *Je vous salue, Marie*
* 1985 *Détective*
* 1987 *King Lear*
* 1987 *Soigne ta droite*
* 1990 *Nouvelle Vague*
* 1991 *Allemagne année 90 neuf zéro*
* 1993 *Les Enfants jouent à la Russie*
* 1993 *Hélas pour moi*
* 1994 *JLG/JLG – Self-Portrait in December*
* 1996 *For Ever Mozart*
* 2001 *In Praise of Love*
* 2004 *Notre musique*
* 2010 *Film Socialisme*
* 2014 *Adieu au langage*
* 2018 *Le Livre d'image*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Jean-Luc Godard, giant of the French new wave, dies at 91*   (en) , theguardian.co.uk, 13 Medi 2022.
2. 1 2
3. 1 2
4. ↑
5. 1 2 3

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 108762210
* LCCN: n79055544
* ISNI: 0000 0003 6864 6695
* GND: 118540009
* SELIBR: 188346
* SUDOC: 027323560
* BNF: cb11905213z (data)
* BIBSYS: 90083073
* ULAN: 500193556
* HDS: 009170
* NLA: 35129196
* NDL: 00441091
* NKC: js20030216057
* The SBN id RAVV025442 is not valid.
* BNE: XX4578348
* CiNii: DA01110376

 |