recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Henry Levin yw ***The Lonely Man*** a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Harry Essex a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nathan Van Cleave. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Middleton, Anthony Perkins, Lee Van Cleef, Jack Palance, John Doucette, Claude Akins, Tennessee Ernie Ford, Denver Pyle, Russell Simpson, Elisha Cook Jr. Neville Brand, Philip Van Zandt, Adam Williams, Dan White, Harry Shannon, Alan Page, James Bell a Tudor Owen. Mae'r ffilm *The Lonely Man* yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Bridge on the River Kwai* sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Lionel Lindon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan William B. Murphy sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Levin ar 5 Mehefin 1909 yn Trenton, New Jersey a bu farw yn Califfornia ar 11 Mai 2019.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Henry Levin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Come Fly With Me |  | y Deyrnas Gyfunol | 1963-01-01 |
| *Genghis Khan* |  | yr AlmaenIwgoslafiay Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | 1965-01-01 |
| Journey to The Center of The Earth |  | Unol Daleithiau America | 1959-01-01 |
| Murderers' Row |  | Unol Daleithiau America | 1966-01-01 |
| Night Editor |  | Unol Daleithiau America | 1946-01-01 |
| Se Tutte Le Donne Del Mondo |  | yr Eidal | 1966-01-01 |
| The Desperados |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | 1969-01-01 |
| The Man From Colorado |  | Unol Daleithiau America | 1948-01-01 |
| The Wonderful World of The Brothers Grimm |  | Unol Daleithiau America | 1962-01-01 |
| The Wonders of Aladdin |  | FfraincUnol Daleithiau Americayr Eidal | 1961-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.
Math o feirws peryglus ydy'r **norofeirws**, a adnabyddwyd cynt fel **Norwalk agent** ar ôl dinas Norwalk, Ohio, lle bu achos yn 1968. Mae'n perthyn i'r deulu o feirws o'r enw: feirws DNA ac mae'n achosi 90% o gastroenteritis ledled y byd, heb gyfri ymosodiadau gan facteria. Mae'n debygol ei fod yn achosi 50% o wenwyn bwyd yn Unol Daleithiau America. Mae'n effeithio pobol o bob oedran. Mae'n fwy tebygol i bobl gyda grwp-gwaed O gael eu heffeithio na grwpiau-gwaed B a AB. Bob blwyddyn mae'r Norofeirws yn effeithio ar rhwng 600,000 a miliwn o bobl o bob oedran yn y DU.

Mae'n feirws sy'n datblygu drwy'r amser gan newid y ffordd mae'n amddiffyn ei hun. Mae rhai mathau sydd bellach yn imiwn i sebon golchi dwylo gwrth-septig a gwrthseptig. Mae gwyddonwyr yn ceisio creu gwrth-firws i'w ddifa. Y llefydd gwaetha i'w ddal ydy mewn llongau pleser ac mewn ysbytai ac ysgolion.

Symptomau
---------

Rydych chi'n debygol o gael norofirws os ydych chi'n cael y symptomau isod:

* teimlo'n sâl yn sydyn
* chwydu'n wael
* dolur rhydd llawn dŵr

Mae rhai pobl hefyd yn dioddef o dwymyn, cur pen, crampiau poenus yn y stumog a chyrff difrifol.

Mae'r symptomau'n ymddangos un i ddau ddiwrnod ar ôl i chi fynd yn heintiedig ac fel arfer mae'n para am hyd at 2 neu 3 diwrnod.

Atal
----

Mae norofeirws yn cael ei drosglwyddo’n hawdd iawn rhwng y naill berson a’r llall. Gallwch ei ddal drwy ddod i gysylltiad â rhywun sydd wedi’i heintio, drwy gyffwrdd ag arwynebau neu bethau sydd wedi’u halogi â’r feirws neu drwy gymryd bwyd a diod sydd wedi’u halogi. Nad oes modd osgoi cael eich heintio bob tro ond mae camau syml ac ymarferol y gallwch chi eu cymryd er mwyn lleihau’r risg o ledaenu’r feirws:

* golchi’ch dwylo ar ôl bod i’r tŷ bach a chyn cyffwrdd â bwyd
* glanhau pob man lle mae bwyd yn cael ei baratoi, a’r holl offer a ddefnyddir i’w baratoi, cyn ac ar ôl iddynt gael eu defnyddio
* golchi a choginio bwyd yn drwyadl

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  [Superbug resistant to hand-washing; Sunday Times, tudalen 7; dyddiad=12/02/2012.
2. ↑  "norovirus". *NHS*. Cyrchwyd 2017. Check date values in: `|access-date=` (help)
3. ↑  "Norofeirws". *Her Iechyd Cymru*. 2012. Cyrchwyd 2017. Check date values in: `|access-date=` (help)[*dolen marw*]
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr William A. Wellman yw ***Dangerous Paradise*** a gyhoeddwyd yn 1930. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Indonesia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Grover Jones. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nancy Carroll a Richard Arlen. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1930. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *All Quiet on the Western Front* ffilm Almaenig, Ffraneg a Saesneg gan Lewis Milestone a Nate Watt. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William A Wellman ar 29 Chwefror 1896 yn Brookline, Massachusetts a bu farw yn Los Angeles ar 3 Rhagfyr 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr y Bwrdd Adolygu Cenedlaethol am y Ffilm Orau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd William A. Wellman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Gallant Journey |  | Unol Daleithiau America | 1946-01-01 |
| Good-Bye, My Lady |  | Unol Daleithiau America | 1956-01-01 |
| My Man and I |  | Unol Daleithiau America | 1952-09-05 |
| *Second Hand Love* |  | Unol Daleithiau America | 1923-08-26 |
| The Conquerors |  | Unol Daleithiau America | 1932-01-01 |
| *The Man Who Won* |  | Unol Daleithiau America | 1923-01-01 |
| Track of The Cat |  | Unol Daleithiau America | 1954-01-01 |
| When Husbands Flirt |  | Unol Daleithiau America | 1925-01-01 |
| Wild Boys of The Road |  | Unol Daleithiau America | 1933-01-01 |
| *Woman Trap* |  | Unol Daleithiau America | 1929-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
3. ↑ . dyddiad cyrchiad: 12 Mawrth 2023.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Yves Allégret yw ***Les Démons De L'aube*** a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Jean Ferry a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Arthur Hoérée. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Simone Signoret, Jean Carmet, Georges Marchal, Jacques Dynam, Maurice Régamey, Jacqueline Pierreux, André Valmy, Claude Joseph, Dominique Nohain, Fernand René, Henri San Juan, Jean-François Martial, Jean Pommier, Marcel Lupovici, Raymond Hermantier, René Clermont, Robert Rollis a Jacques Sommet. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Yearling* ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Yves Allégret ar 13 Hydref 1907 yn Asnières-sur-Seine a bu farw ym Mharis ar 20 Ebrill 2021. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Y César Anrhydeddus

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Yves Allégret nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Don't Bite, We Love You* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1976-05-05 |
| Dédée d'Anvers |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1948-01-01 |
| *Germinal* |  | Ffraincyr EidalHwngari | Ffrangeg | 1963-01-01 |
| Les Deux Timides (ffilm, 1943 ) |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1943-01-01 |
| *Mam'zelle Nitouche* |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1954-01-01 |
| *Manèges* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1950-01-01 |
| Naso Di Cuoio |  | Ffraincyr Eidal | Eidaleg | 1951-01-01 |
| *Orzowei* |  | yr Eidal | Ffrangeg | 1976-01-01 |
| Quand La Femme S'en Mêle |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1957-01-01 |
| *The Proud and the Beautiful* |  | FfraincMecsico | Ffrangeg | 1953-09-04 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Arturo Pérez Torres yw ***The Drawer Boy*** a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada a Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Stuart Hughes a Richard Clarkin. Mae'r ffilm *The Drawer Boy* yn 98 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Guilty* sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *The Drawer Boy*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Michael Healey.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 88% (Rotten Tomatoes)
* 6.8/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Arturo Pérez Torres nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Lune* |  | Canada | Saesneg | 2021-03-20 |
| The Drawer Boy |  | CanadaMecsico | Saesneg | 2018-05-01 |
| Wetback: The Undocumented Documentary |  | Canada | Saesneg | 2005-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "The Drawer Boy". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Fernando Di Leo yw ***La bestia uccide a sangue freddo*** a gyhoeddwyd yn 1971. Fe'i cynhyrchwyd gan Tiziano Longo yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Fernando Di Leo a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Silvano Spadaccino. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Klaus Kinski, Marco Mariani, Rosalba Neri, Margaret Lee, Carla Mancini, John Ely, Monica Strebel, Ettore Geri, Fernando Cerulli, John Karlsen, Lina Franchi, Carolyn De Fonseca a Gilberto Galimberti. Mae'r ffilm yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *A Clockwork Orange* sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm
Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Franco Villa oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Fernando Di Leo ar 11 Ionawr 1932 yn San Ferdinando di Puglia a bu farw yn Rhufain ar 9 Medi 2016.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Fernando Di Leo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Avere Vent'anni |  | yr Eidal | Eidaleg | 1978-07-14 |
| Brucia Ragazzo, Brucia |  | yr Eidal | Eidaleg | 1969-01-01 |
| Colpo in Canna |  | yr Eidal | Eidaleg | 1975-01-18 |
| Gli Eroi Di Ieri, Oggi, Domani |  | yr Eidal |  | 1963-01-01 |
| Killer Contro Killers |  | yr Eidal | Eidaleg | 1985-01-01 |
| La Bestia Uccide a Sangue Freddo |  | yr Eidal | Eidaleg | 1971-01-01 |
| La Città Sconvolta: Caccia Spietata Ai Rapitori |  | yr Eidal | Eidaleg | 1975-01-01 |
| Pover'ammore |  | yr Eidal |  | 1982-01-01 |
| Rose Rosse Per Il Führer |  | yr Eidal | Eidaleg | 1968-01-01 |
| Söldner Attack |  | yr Eidal |  | 1984-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 21 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 21 Mai 2016.
Ffilm am berson gan y cyfarwyddwr Shinichiro Sawai yw ***Blodeuo Yng Ngolau'r Lleuad*** a gyhoeddwyd yn 1993. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***わが愛の譜 滝廉太郎物語*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Masaru Sato. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Toei Company.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Isako Washio a Fumi Dan. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Jurassic Park* a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Shinichiro Sawai ar 16 Awst 1938 yn Hamamatsu a bu farw yn Tokyo ar 22 Hydref 2001. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Astudiaethau Tramor Tokyo.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Shinichiro Sawai nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *17才 〜旅立ちのふたり〜* |  | Japan |  | 2003-01-01 |
| Blodeuo Yng Ngolau'r Lleuad |  | Japan | Japaneg | 1993-08-21 |
| *Genghis Khan: To the Ends of the Earth and Sea* |  | Japan | Japaneg | 2007-01-01 |
| *Koinu Dan no Monogatari* |  | Japan | Japaneg | 2002-01-01 |
| Maison Ikkoku |  | Japan | Japaneg | 1986-01-01 |
| *Memories of You* |  | Japan | Japaneg | 1988-03-05 |
| Stori Gynnar y Gwanwyn |  | Japan | Japaneg | 1985-01-01 |
| *The Wild Daisy* |  |  |  | 1981-01-01 |
| Trasiedi W |  | Japan | Japaneg | 1984-12-15 |
| *恋人たちの時刻* |  |  |  | 1987-02-11 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Edward L. Cahn yw ***I Cheated The Law*** a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Richard G. Hubler a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Edward J. Kay. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Barbara Billingsley, Tommy Noonan, Charles Wagenheim, Tom Conway, Russell Hicks, Steve Brodie, William Tannen, Eddie Kane a Phil Arnold. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *White Heat* sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Arthur Hilton sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Edward L Cahn ar 12 Chwefror 1899 yn Brooklyn a bu farw yn Hollywood ar 19 Ebrill 1994.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Edward L. Cahn nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Beauty and The Beast |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1962-01-01 |
| Creature With The Atom Brain |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1955-01-01 |
| Dragstrip Girl |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1957-01-01 |
| *Goodbye, Miss Turlock* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-01-01 |
| Invisible Invaders |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1959-01-01 |
| *Law and Order* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| *Main Street on the March!* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1941-01-01 |
| The She-Creature |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1956-01-01 |
| The Walking Target |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1960-01-01 |
| Vice Raid |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1960-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 29 Mehefin 2016.
Gwin cadarn o Bortiwgal sy'n cael rei gynhyrchu gyfda gwirodydd grawnwin sydd wedi'u distyllu yn Nyffryn Duoro yn nhaleithiau gogleddol Portiwgal yw **Gwin Port** (a elwir hefyd yn **vinho do Porto**, **Porto**, ac fel arfer yn cael ei gyfeirio ato fel **port** yn unig). Mae fel arfer yn win melys, coch, ac yn aml yn cael ei weini fel gwin pwdin, er bod hefyd mathau sych, lled-sych a gwyn i'w cael. Mae gwinoedd cryfach yn arddull port hefyd yn cael eu cynhyrchu y tu allan i Bortiwgal, gan gynnwys yn Awstralia, Ffrainc, De Affrica, Canada, India, yr Ariannin, Sbaen, a'r Unol Daleithiau. Dan ganllawiau Dynodiad Tarddiad Gwarchodedig yr Undeb Ewropeaidd, dim ond y cynnyrch o Bortiwgal y gellir ei labelu fel *port* neu *Porto*. Yn yr Unol Daleithiau, gall gwinoedd sydd wedi'u labelu fel "port" ddod o unrhyw le yn y byd, tra bod yr enwau "Oporto", "Porto", a "Vinho do Porto" wedi eu hadnabod fel enwau ar gyfer gwinoedd port sy'n tarddu o Bortiwgal.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Porter, Darwin & Danforth Price (2000) *Frommer's Portugal* 16th ed. IDG Books Worldwide, Inc.
2. ↑  Labelling of wine and certain other wine sector products Europa.eu
3. ↑  "Office of the Law Revision Counsel, U.S. House of Representatives"
4. ↑  *United States Code of Federal Regulations*[*dolen marw*]
Ffilm ddrama a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Michel Boisrond yw ***Voulez-Vous Danser Avec Moi ?*** a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd gan Francis Cosne yn yr Eidal a Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Gérard Oury a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Henri Crolla. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Titanus.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Serge Gainsbourg, Brigitte Bardot, Joyce Johnson, Paul Frankeur, Georges Descrières, Dawn Addams, Noël Roquevert, Henri Vidal, Darío Moreno, François Chaumette, Maria Pacôme, Gabriel Gobin, Georges Demas, Henri Tisot, Lucien Callamand, Magdeleine Bérubet, Michel Vocoret, Pascal Mazzotti a Philippe Nicaud. Mae'r ffilm *Voulez-Vous Danser Avec Moi ?* yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Ben-Hur* sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michel Boisrond ar 9 Hydref 1921 yn Châteauneuf-en-Thymerais a bu farw yn La Celle-Saint-Cloud ar 28 Ebrill 1994. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1947 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michel Boisrond nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Atout Cœur À Tokyo Pour Oss 117 |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1966-01-01 |
| C'est arrivé à Aden |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1956-01-01 |
| Catherine Et Compagnie |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1975-10-29 |
| Cette Sacrée Gamine |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1956-01-01 |
| Cherchez L'idole |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1964-02-26 |
| Comment Réussir En Amour |  | Ffraincyr Eidal |  | 1962-01-01 |
| *Famous Love Affairs* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1961-01-01 |
| L'homme Qui Valait Des Milliards |  | yr EidalFfrainc | Ffrangeg | 1967-09-01 |
| Une Parisienne |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1957-01-01 |
| Voulez-Vous Danser Avec Moi ? |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1959-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 17 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 17 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 17 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 17 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 17 Ebrill 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Michel Boisrond yw ***Du Soleil Plein Les Yeux*** a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori ym Moroco a chafodd ei ffilmio yn Naoned. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bernard Le Coq, Janet Ågren, Renaud Verley, Jean Ferniot, Martine Sarcey a Catherine Sola. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Midnight Cowboy* sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Christian Gaudin sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michel Boisrond ar 9 Hydref 1921 yn Châteauneuf-en-Thymerais a bu farw yn La Celle-Saint-Cloud ar 28 Ebrill 1994. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1947 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michel Boisrond nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Atout Cœur À Tokyo Pour Oss 117 |  | Ffrainc | 1966-01-01 |
| C'est arrivé à Aden |  | Ffrainc | 1956-01-01 |
| Catherine Et Compagnie |  | Ffrainc | 1975-10-29 |
| Cette Sacrée Gamine |  | Ffrainc | 1956-01-01 |
| Cherchez L'idole |  | Ffraincyr Eidal | 1964-02-26 |
| Comment Réussir En Amour |  | Ffraincyr Eidal | 1962-01-01 |
| *Famous Love Affairs* |  | Ffrainc | 1961-01-01 |
| L'homme Qui Valait Des Milliards |  | yr EidalFfrainc | 1967-09-01 |
| Une Parisienne |  | Ffraincyr Eidal | 1957-01-01 |
| Voulez-Vous Danser Avec Moi ? |  | Ffraincyr Eidal | 1959-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Yves Allégret yw ***Tobie Est Un Ange*** a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pauline Carton, Pierre Brasseur, Henri Guisol, Janine Darcey, Lucienne Le Marchand a Rellys. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Abe Lincoln in Illinois* sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Henri Alekan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Yves Allégret ar 13 Hydref 1907 yn Asnières-sur-Seine a bu farw ym Mharis ar 20 Ebrill 2021. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Y César Anrhydeddus

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Yves Allégret nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Don't Bite, We Love You* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1976-05-05 |
| Dédée d'Anvers |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1948-01-01 |
| *Germinal* |  | Ffraincyr EidalHwngari | Ffrangeg | 1963-01-01 |
| Les Deux Timides (ffilm, 1943 ) |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1943-01-01 |
| *Mam'zelle Nitouche* |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1954-01-01 |
| *Manèges* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1950-01-01 |
| Naso Di Cuoio |  | Ffraincyr Eidal | Eidaleg | 1951-01-01 |
| *Orzowei* |  | yr Eidal | Ffrangeg | 1976-01-01 |
| Quand La Femme S'en Mêle |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1957-01-01 |
| *The Proud and the Beautiful* |  | FfraincMecsico | Ffrangeg | 1953-09-04 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Mae **glas Prwsia**, a elwir hefyd yn *botasiwm fferrig hexasianofferad* (fformiwla gemegol C18Fe7N18), yn feddyginiaeth i drin achosion o wenwyno gan thaliwm neu wenwyno gan gesiwm ymbelydrol. Mewn achosion o wenwyno gan thaliwm gellir ei ddefnyddio ar y cyd a golchi'r stumog, golosg actifedig, troethlif gorfodol, a haemodialysis. Fe'i weini'r drwy'r genau neu drwy diwb nasogastrig. Defnyddir glas Prwsiaidd hefyd yn yr wrin i brofi am ddiffyg G6PD (diffyg metabolaidd).

Gall sgil effeithiau gynnwys rhwymedd, lefel isel o botasiwm yn y gwaed, a charthion tywyll. Gyda defnydd hirdymor gall llifio chwys un las. Mae'n gweithio trwy rwymo i atal amsugno thaliwm a chesiwm o'r coluddion.

Datblygwyd glas Prwsia tua 1706 fel lliw ar gyfer paent olew a dyfrlliw ac i lifio defnydd; mae'n cael ei enw gan mae dyna'r lliw y defnyddiwyd ar gyfer arfwisg byddin Prwsia yn yr 1800au. Mae ar Restr Meddyginiaethau Hanfodol Sefydliad Iechyd y Byd, y meddyginiaethau mwyaf effeithiol a diogel sydd eu hangen mewn system iechyd. Ers 2016 caiff ei gymeradwyo ar gyfer defnydd meddygol dim ond yn yr Almaen a'r Unol Daleithiau. Yn yr Unol Daleithiau mae cwrs triniaeth yn costio mwy na 200 doler UDA. Gall mynediad i radd feddygol glas Prwsia fod yn anodd mewn sawl rhan o'r byd, gan gynnwys y byd datblygedig.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Radiation Emergency Medical Management *Prussian Blue, Insoluble* Archifwyd 2018-06-10 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 11Mawrth 2018
2. ↑  Rx List Radiogardase® (insoluble prussian blue) adalwyd 11 Mawrth 2018
3. ↑  The Long, Strange History of Prussian Blue adalwyd 11 Mawrth 2018
4. ↑  Haythornthwaite, Philip (1991) Frederick the Great's Army – Infantry. Bloomsbury USA. p. 14. ISBN 1855321602

  


|  |
| --- |
| **Cyngor meddygol** |
| *Sgrifennir tudalennau Wicipedia ar bwnc **iechyd** er mwyn rhoi gwybodaeth sylfaenol, ond allen nhw ddim rhoi'r manylion sydd gan arbenigwyr i chi. Mae llawer o bobl yn cyfrannu gwybodaeth i Wicipedia. Er bod y mwyafrif ohonynt yn ceisio osgoi gwallau, nid ydynt i gyd yn arbenigwyr ac felly mae'n bosib bod peth o'r wybodaeth a gynhwysir ar y ddalen hon yn anghyflawn neu'n anghywir.*
***Am wybodaeth lawn neu driniaeth ar gyfer afiechyd, cysylltwch â'ch meddyg neu ag arbenigwr cymwys arall!*** |
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Michael Curtiz yw ***Gwanwyn yn y Gaeaf*** a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hwngareg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Charles Puffy ac Ica von Lenkeffy. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Immigrant* sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz ar 24 Rhagfyr 1886 yn Budapest a bu farw yn Sherman Oaks ar 9 Chwefror 1948. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michael Curtiz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 20,000 Years in Sing Sing |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| 99 |  | AwstriaHwngari | No/unknown value | 1918-01-01 |
| Angels With Dirty Faces |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| British Agent |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |
| Casablanca |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1942-01-01 |
| Francis of Assisi |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1961-01-01 |
| Romance On The High Seas |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-01-01 |
| Sodom Und Gomorrah |  | Awstria | AlmaenegNo/unknown value | 1922-01-01 |
| *The Adventures of Huckleberry Finn* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1960-01-01 |
| The Adventures of Robin Hood |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-05-14 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Michel Boisrond yw ***Lorsque L'enfant Paraît*** a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan André Roussin. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brigitte Auber, Suzy Prim, André Roussin, Gaby Morlay, Béatrice Altariba, Amarande, André Luguet, Gaston Orbal, Guy Bertil, Jacques de Féraudy, Jean Lagache a Jean Ozenne. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Searchers* sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michel Boisrond ar 9 Hydref 1921 yn Châteauneuf-en-Thymerais a bu farw yn La Celle-Saint-Cloud ar 28 Ebrill 1994. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1947 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michel Boisrond nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Atout Cœur À Tokyo Pour Oss 117 |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1966-01-01 |
| C'est arrivé à Aden |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1956-01-01 |
| Catherine Et Compagnie |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1975-10-29 |
| Cette Sacrée Gamine |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1956-01-01 |
| Cherchez L'idole |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1964-02-26 |
| Comment Réussir En Amour |  | Ffraincyr Eidal |  | 1962-01-01 |
| *Famous Love Affairs* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1961-01-01 |
| L'homme Qui Valait Des Milliards |  | yr EidalFfrainc | Ffrangeg | 1967-09-01 |
| Une Parisienne |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1957-01-01 |
| Voulez-Vous Danser Avec Moi ? |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1959-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Yr Orient Express wreiddiol yn 1883
WL Orient Express
Gwasanaeth trên hirbell a grëwyd yn 1883 gan Compagnie Internationale des Wagons-Lits (CIWL) oedd yr **Orient Express**.

Newidiodd llwybr a cherbydau'r Orient Express lawer gwaith. Roedd nifer o lwybrau yn y defnyddio enw'r Orient Express yr un pryd, gyda man amrywiadau. Er mai gwasanaeth rheilffordd cyffredin oedd yr Orient Express yn wreiddiol, daeth yr enw i gyfleu moethusrwydd a chwilfrydedd. Enwau'r ddwy ddinas sy'n cael eu gysylltu'n bennaf â'r Orient Express yw Paris a Chaergystennin (Istanbul), sef dau ben y gwasanaeth gwreiddiol. Roedd yr Orient Express yn fodel o deithio moethus a chyfforddus mewn dyddiau pan oedd teithio yn dal i fod yn arw a pheryglus.

Teithiodd yr Orient Express i Istanbul am y tro olaf yn 1977. Teithiai ei olynydd fel gwasanaeth tros-nos o Paris i Bwcarést, i Budapest yn unig o 1991 ymlaen, a dim pellach na Fienna ar ôl 2001. Gwnaeth y daith am y tro olaf o Baris ddydd Gwener, Mehefin 8, 2007. Wedi hyn, cafodd y llwybr, a oedd yn dal i gael ei alw'n "Orient Express", ei fyrhau fel ei fod yn dechrau o Strasbwrg yn lle, gan gyd-fynd â chyflwyno'r LGV Est a oedd yn cynnig amseroedd teithio llawer byrrach o Baris i Strasbwrg. Roedd y gwasanaeth newydd yn gadael Strasbwrg am 22:20 bob dydd, yn fuan ar ôl i'r TGV gyrraedd o Baris, a'i chysylltu i'r gwasanaeth tros-nos o Amsterdam i Fienna yn Karlsruhe.

Daeth gwasanaeth yr Orient Express i ben ar 14 Rhagfyr 2009 a diflannodd y llwybr o amserlenni trenau Ewropeaidd. Yn 2019, roedd trên y Venice-Simplon Orient Express, menter breifat gan Belmond yn defnyddio cerbydau gwreiddiol CIWL o'r 1920au a 1930au, yn parhau i redeg o Lundain i Fenis ac i gyrchfannau eraill yn Ewrop, gan gynnwys y llwybr gwreiddiol o Baris i Istanbul.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Orient-Express - train".
2. ↑  "Orient-Express". *www.orient-express.eu*.
3. ↑  Smithsonian - *The True History of the Orient Express* adalwyd 26 Rhagfyr 2018
4. ↑  Calder, Simon (22 August 2009). "Murder of the Orient Express – End of the line for celebrated train service". *The Independent*. London. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2018-06-19. Cyrchwyd 2013-03-13.
5. ↑  "A History of the Orient Express". Agatha Christie Limited. 17 May 2011. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2013-04-24. Cyrchwyd 2013-03-13.
6. ↑  "'hidden europe' magazine e-news Issue 2007/15". 2007-06-07. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2013-10-06. Cyrchwyd 2007-06-07.
7. ↑  "The Orient Express Takes Its Final Trip". NPR. December 12, 2009. Cyrchwyd 2011-02-26.
8. ↑  "Venice Simplon-Orient-Express - Luxury Train from London to Venice". *www.vsoe.com*.
Y ddau hemisffer cerebrol
Un o'r ddau hanner (rhan de a rhan chwith) o'r ymennydd yw **hemisffer cerebrol**. Mae'r ddau hemisfferau yn strwythurau lled gymesurol sy'n gysylltiedig â'i gilydd gan ffibrau nerf.

Strwythur
---------

Mae gan y ddau hemisffer cerebrol haen allanol o gortecs cerebrol sydd wedi ei wneud o fater llwyd. Tu mewn i'r hemisfferau mae haen fewnol neu graidd o fater gwyn a elwir yn *semiovale centrum*. Mae rhan fewnol y hemisfferau cerebrol yn cynnwys y fentriglau ochrol, y cnewyllyn sylfaenol, a'r mater gwyn.

Mae'r hemisfferau cerebrol yn cael eu gwahanu'n rhannol oddi wrth ei gilydd gan rych ddofn o'r enw'r hollt hydredol. Ar waelod yr hollt hydredol mae band trwchus o fater gwyn o'r enw'r *corpus callosum*. Mae'r corpus callosum yn darparu cyswllt cyfathrebu rhwng rhanbarthau cyfatebol yr hemisfferau cerebrol.

Swyddogaeth
-----------

Mae'r hemisfferau cerebrol yn cyflenwi swyddogaeth modur i'r ochr cydgyferbyniol y corff y mae'n derbyn mewnbwn synhwyraidd ohono. Mae'r hemisffer chwith yn rheoli hanner de'r corff, ac mae'r hemisffer de yn rheoli ochr chwith y corff. Mae'r ddau hemisffer hefyd yn cael ysgogiadau sy'n cyfleu synhwyrau cyffwrdd a gweled, yn bennaf o hanner cyfarpar y corff, tra bod mewnbwn clywedol yn dod o'r ddwy ochr. Mae llwybrau sy'n cyfleu synhwyrau arogl a blas i'r cortecs cerebrol eu hunain yn gyfochrog (hynny yw, nid ydynt yn croesi i'r hemisffer arall).

Er gwaethaf y trefniant hwn, nid yw'r hemisfferau cerebrol yn weithredol gyfartal. Ym mhob unigolyn, mae un hemisffer yn flaenllaw. Mae'r hemisffer dominyddol yn rheoli iaith, swyddogaethau mathemategol a dadansoddol, a chyflawnder. Mae'r hemisffer arall yn rheoli cysyniadau gofodol syml, adnabod wynebau, rhai agweddau clywedol, ac emosiwn.

Arwyddocâd clinigol
-------------------

Fel triniaeth ar gyfer epilepsi, gall y corpus callosum gael ei dorri i rwystro'r prif gysylltiad rhwng yr hemisfferau mewn gweithdrefn a elwir yn *ffososotomi corpus*.

Mae *hemisfferctomi* yn cael gwared neu'n analluogi un o'r hemisfferau. Gweithdrefn brin yw hon a ddefnyddir mewn rhai achosion eithafol o atafaeliadau nad ydynt yn ymateb i driniaethau eraill.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Encyclopædia Britannica *Human nervous system* adalwyd 29 Ionawr 2018
2. ↑  Snell, Richard S. (2009). Clinical Neuroanatomy (Clinical Neuroanatomy for Medical Students (Snell)). Hagerstwon, MD: Lippincott Williams & Wilkins. p. 262. ISBN 0-7817-9427-7
3. ↑  Med Health Glossary *Cerebral Hemispheres* adalwyd 29 Ionawr 2018
4. ↑  Cerebromente *The Cerebral Hemispheres* adalwyd 29 Ionawr 2018
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Luigi Comencini yw ***La bella di Roma*** a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Lux Film. Lleolwyd y stori yn Rhufain ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Edoardo Anton a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nino Rota. Dosbarthwyd y ffilm gan Lux Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alberto Sordi, Silvana Pampanini, Sergio Tofano, Gigi Reder, Paolo Stoppa, Ciccio Barbi, Ada Colangeli, Antonio Cifariello, Bice Valori, Giulio Calì, Lina Volonghi, Luisella Beghi a Mimo Billi. Mae'r ffilm yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Rebel Without a Cause* sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Arturo Gallea oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nino Baragli sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luigi Comencini ar 8 Mehefin 1916 yn Salò a bu farw yn Rhufain ar 12 Ionawr 1977. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Polytechnig Milan.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal
 * Urdd Anrhydedd Gweriniaeth yr Eidal
 * Gwobr y Llew Aur am Gyflawniadau Gydol Oes

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luigi Comencini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Heidi* |  | Y Swistir | 1952-01-01 |
| Il Compagno Don Camillo |  | Ffraincyr Almaenyr Eidal | 1966-01-01 |
| La Bugiarda |  | Ffraincyr Eidal | 1965-01-01 |
| La Donna Della Domenica |  | yr EidalFfrainc | 1975-12-16 |
| La Finestra Sul Luna Park |  | yr EidalFfrainc | 1957-01-01 |
| La Ragazza Di Bube |  | yr EidalFfrainc | 1963-01-01 |
| La Tratta Delle Bianche |  | yr Eidal | 1952-01-01 |
| *Le avventure di Pinocchio* |  | yr EidalFfrainc | 1972-04-08 |
| Lo Scopone Scientifico |  | yr Eidal | 1972-01-01 |
| Marcellino Pane E Vino |  | FfraincSbaenyr Eidal | 1991-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Incertae sedis* yw'r **Parddu'r whisgi** (Lladin: ***Baudoinia compniacensis***; Saesneg: *Angel's Share*). Mae'r teulu *Incertae sedis* yn gorwedd o fewn urdd y Capnodiales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Incertae sedis
---------------------------------------

Mae gan **Parddu'r whisgi** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Conomedusites lobatus* | Conomedusites lobatus |  |
|
| *Crystallodon subgelatinosum* | Crystallodon subgelatinosum |  |
|
| *Ganarake scalaris* | Ganarake scalaris |  |
|
| *Psilochaete multifora* | Psilochaete multifora |  |
|
| *Sanfordiacaulis densifolia* | Sanfordiacaulis densifolia |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Parddu'r whisgi** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr László Cserépy yw ***Feldobott Kő*** a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hwngareg a hynny gan István Fekete. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Klári Tolnay, Artúr Somlay a Margit Lánczy. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Life and Death of Colonel Blimp* sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 700 o ffilmiau Hwngareg wedi gweld golau dydd. 
Barnabás Hegyi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm László Cserépy ar 29 Rhagfyr 1907 yn Budapest a bu farw yn Toronto ar 5 Mehefin 1980.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd László Cserépy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Látszat Csal |  | Hwngari |  | 1944-01-01 |
| Az Első |  | Hwngari |  | 1944-01-01 |
| *Cserebere* |  | Hwngari | Hwngareg | 1940-01-01 |
| *Féltékenység* |  | Hwngari | Hwngareg | 1943-09-23 |
| *Orient Express* |  | Hwngari | Hwngareg | 1943-07-22 |
| *Together* |  | Hwngari |  | 1943-10-01 |
| *We'll Know By Midnight* |  | Hwngari | Hwngareg | 1942-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr László Cserépy yw ***Egy Tál Lencse*** a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hwngareg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Szabolcs Fényes. 

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Casablanca* sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 700 o ffilmiau Hwngareg wedi gweld golau dydd. 
Barnabás Hegyi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm László Cserépy ar 29 Rhagfyr 1907 yn Budapest a bu farw yn Toronto ar 5 Mehefin 1980.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd László Cserépy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Látszat Csal |  | Hwngari |  | 1944-01-01 |
| Az Első |  | Hwngari |  | 1944-01-01 |
| *Cserebere* |  | Hwngari | Hwngareg | 1940-01-01 |
| *Féltékenység* |  | Hwngari | Hwngareg | 1943-09-23 |
| *Orient Express* |  | Hwngari | Hwngareg | 1943-07-22 |
| *Together* |  | Hwngari |  | 1943-10-01 |
| *We'll Know By Midnight* |  | Hwngari | Hwngareg | 1942-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Cyfansoddyn organig yw **fitamin**, sydd yn angenrheidiol ar lawer o organebau byw. Fel arfer mae'r organeb yn derbyn y fitamin drwy ei ddiet ond mae rhai eithriadau megis fitamin D sy'n dod o belydrau is-goch yr haul ac yn cael ei greu yn y croen.

Dosberthir fitaminau yn ôl yr hyn maen nhw'n ei wneud (eu gweithgaredd cemegol a biolegol yn hytrach na sut maen nhw wedi cael eu creu (hy eu gwneuthuriad strwythurol).

Mae dau fath o fitaminau: y rhai sy'n hydoddi mewn dŵr a'r rhai hynny sy'n hydoddi mewn olew.

Ei bwrpas
---------

Mae llawer o effeithiau biocemegol i fitaminau yn y corff, a gallent gael effaith ar: hormonau (e.e. fitamin D), gwrthocsidant (e.e. fitamin E) a rheolwyr celloedd a datblygiad meinwe'r corff. Mae teulu fitaminau B yn rhagflaenu ensymau a chydensymau ('coenzymes') sy'n gweithio fel catalyddion y metaboledd. Yr adeg hon, maent yn clymu eu hunain yn sownd i'r ensymau a chânt eu galw yn gwrpiau prosthetig e.e. biotin, sy'n cynorthwyo ensymau i greu 'fatty acids' .

Hanes
-----

Roedd yr hen Eifftiaid yn deall gwerth bwyta iau er mwyn gwella rhai afiechyd e.e. dallineb nos (nyctalopia); erbyn hyn fe wyddom mai diffyg fitamin A yw'r rheswm. Roedd fforwyr a morwyr y 17g hefyd yn deall pwysigrwydd ffrwythau ffres i gadw'r clefri poeth (neu 'sgyrfi') i ffwrdd; diffyg fitamin C oedd y tu ôl i'r cwbwl.

Blwyddyn eu darganfod a'u tarddiad| Blwyddynei darganfod | Fitamin | Tarddiad |
| --- | --- | --- |
| 1909 | Fitamin A (retinol) | olew penfras |
| 1912 | Fitamin B1 (thiamin) | reis |
| 1912 | Fitamin C (asid ascorbig) | lemonau |
| 1918 | Fitamin D (calciferol) | olew penfras |
| 1920 | Fitamin B2 (ribofflafin) | wyau ieir |
| 1922 | Fitamin E (tocofferol) | gwenith, cosmetic and iau |
| 1926 | Fitamin B12 (cyanocobalamin) | iau |
| 1929 | Fitamin K | alfalfa |
| 1931 | Fitamin B5 (asid pantothenig) | iau |
| 1931 | Fitamin B7 (biotin) | iau |
| 1934 | Fitamin B6 (pyridocsin) | reis |
| 1936 | Fitamin B3 (niacin) | iau |
| 1941 | Fitamin B9 (asid ffolig) | iau |

Roedd yr hen Eifftiaid yn deall gwerth bwyta iau (neu afu (yng nghefn y llun) er mwyn gwella rhai afiechyd e.e. dallineb nos (nyctalopia).

Gweler hefyd
------------

* Diffyg maeth

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *incertae sedis* yw'r **Ffanfowt smotiog** (Lladin: ***Camarophyllopsis atropuncta***; Saesneg: *Dotted Fanvault*). Y Ffanfowtiau yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Daw'r gair 'Ffanfowt' o'r gair Saesneg 'Fanvault'. Mae'r teulu *incertae sedis* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r incertae sedis
---------------------------------------

Mae gan **Ffanfowt smotiog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Conomedusites lobatus* | Conomedusites lobatus |  |
|
| *Crystallodon subgelatinosum* | Crystallodon subgelatinosum |  |
|
| *Ganarake scalaris* | Ganarake scalaris |  |
|
| *Psilochaete multifora* | Psilochaete multifora |  |
|
| *Sanfordiacaulis densifolia* | Sanfordiacaulis densifolia |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Ffanfowt smotiog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*