recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Michael Gordon yw ***One Dangerous Night*** a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Donald Davis. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Warren William. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Life and Death of Colonel Blimp* sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michael Gordon ar 6 Medi 1909 yn Baltimore, Maryland a bu farw yn Los Angeles ar 12 Gorffennaf 1988. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Johns Hopkins.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michael Gordon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Very Special Favor |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1965-01-01 |
| Boys' Night Out |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1962-01-01 |
| *Cyrano de Bergerac* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| Move Over, Darling |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1963-01-01 |
| Pillow Talk |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1959-01-01 |
| Portrait in Black |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1960-01-01 |
| Texas Across The River |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1966-10-26 |
| The Lady Gambles |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1949-01-01 |
| The Secret of Convict Lake |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1951-01-01 |
| The Web |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1947-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Gorffennaf 2016.
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Neelakanta yw ***Zam Zam*** a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***സം സം*** ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Malaialeg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Manjima Mohan, Muthumani, Aram Arakelyan, Shibani Dandekar, Sunny Wayne a Baiju. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Parasite* sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 600 o ffilmiau Malaialam wedi gweld golau dydd.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Neelakanta nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Chammak Challo |  | India | 2013-02-15 |
| Dyna Mahalakshmi |  | India | 2018-03-10 |
| Maaya |  | India | 2014-01-01 |
| *Missamma* |  | India | 2003-01-01 |
| *Mr. Medhavi* |  | India | 2008-01-01 |
| Nandanavanam 120km |  | India | 2006-01-01 |
| Priyanka |  | India | 1994-01-01 |
| Sadaa Mee Sevalo |  | India | 2005-01-01 |
| *Show* |  | India | 2002-01-01 |
| *Virodhi* |  | India | 2011-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddogfen am LGBT gan y cyfarwyddwr Jennie Livingston yw ***Paris Is Burning*** a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd gan Jennie Livingston yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Willi Ninja, Angie Xtravaganza, Dorian Corey, Octavia St. Laurent, Pepper LaBeija, Venus Xtravaganza a Paris Dupree. Mae'r ffilm *Paris Is Burning* yn 71 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Pretty Woman* sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Jonathan Oppenheim sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jennie Livingston ar 24 Chwefror 1962 yn Dallas, Texas. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Yale.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Cymdeithas Goffa John Simon Guggenheim

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 98% (Rotten Tomatoes)
* 7.9/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jennie Livingston nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyffredinol:. dyddiad cyrchiad: 25 Hydref 2022.
2. 1 2  "Paris Is Burning". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 9 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 25148207965000342677
* LCCN: no2016152108
* BIBSYS: 14020781

 |
Ffilm ddrama am ryfel gan y cyfarwyddwr Raoul Walsh yw ***The Revolt of Mamie Stover*** a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn San Francisco a chafodd ei ffilmio yn Honolulu. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Sydney Boehm a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hugo Friedhofer. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan 20th Century Fox.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jane Russell, Agnes Moorehead, Joan Leslie, Carl Harbaugh, Michael Pate, Richard Egan, Alan Reed, Jean Willes a Richard Coogan. Mae'r ffilm *The Revolt of Mamie Stover* yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Searchers* sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Leo Tover oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Louis R. Loeffler sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Raoul Walsh ar 11 Mawrth 1887 ym Manhattan a bu farw yn Simi Valley ar 12 Rhagfyr 1937. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Raoul Walsh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Captain Horatio Hornblower R.N. |  | y Deyrnas GyfunolUnol Daleithiau America | 1951-01-01 |
| Colorado Territory |  | Unol Daleithiau America | 1950-01-01 |
| Dark Command |  | Unol Daleithiau America | 1940-01-01 |
| In Old Arizona |  | Unol Daleithiau America | 1928-01-01 |
| Marines, Let's Go |  | Unol Daleithiau America | 1961-01-01 |
| Regeneration |  | Unol Daleithiau America | 1915-01-01 |
| *Sadie Thompson* |  | Unol Daleithiau America | 1928-01-07 |
| The Sheriff of Fractured Jaw |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | 1958-01-01 |
| *Uncertain Glory* |  | Unol Daleithiau America | 1944-01-01 |
| White Heat |  | Unol Daleithiau America | 1949-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Ffilm deuluol gan y cyfarwyddwr James Bobin yw ***Dora and The Lost City of Gold*** a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Walden Media, Nickelodeon Movies, MRC. Lleolwyd y stori yn De America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Matthew Robinson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Debney a Germaine Franco. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Q'orianka Kilcher, Eva Longoria, Benicio del Toro, Danny Trejo, Adriana Barraza, Michael Peña, Temuera Morrison, Christopher Kirby, Eugenio Derbez, Isela Vega, Isabela Moner, Madeleine Madden a Jeffrey Wahlberg. Mae'r ffilm *Dora and The Lost City of Gold* yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Parasite* sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Javier Aguirresarobe oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Mark Everson sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Dora the Explorer*, sef cyfres deledu Gary Conrad a gyhoeddwyd yn 1999.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James Bobin ar 1 Ionawr 1972 yn Abingdon-on-Thames. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1998 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ymMhortsmouth Grammar School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Urdd Awduron America

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 85% (Rotten Tomatoes)
* 6.6/10 (Rotten Tomatoes)
* 63/100

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd James Bobin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Ali G, Aiii |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 2000-11-20 |
| Ali G, Innit |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1999-11-15 |
| Bling Bling |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 2001-11-26 |
| *Bret Gives Up the Dream* |  |  | Saesneg | 2007-06-24 |
| *Girlfriends* |  |  | Saesneg | 2007-08-05 |
| *Love Is a Weapon of Choice* |  |  | Saesneg | 2009-02-22 |
| *Mugged* |  |  | Saesneg | 2007-07-01 |
| *Muppets Most Wanted* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2014-03-21 |
| *Sally* |  |  | Saesneg | 2007-06-17 |
| The Muppets |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2011-11-23 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Dora and the Lost City of Gold". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Ffilm gomedi sy'n darlunio cyfeillgarwch pobl yw ***Nati Stanchi*** a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Rodeo Drive. Lleolwyd y stori yn Sisili ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Francesco Bruni. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan 01 Distribution.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ficarra, Aurora Quattrocchi, Ficarra e Picone, Gianni Nanfa, Gilberto Idonea, Luigi Maria Burruano, Marcello Perracchio, Marica Coco, Massimo Olcese, Salvatore Ficarra a Valentino Picone. Mae'r ffilm *Nati Stanchi* yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Harry Potter and the Chamber of Secrets* sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Roberto Forza oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Alessio Doglione sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Pentref a chymuned yn Rhondda Cynon Taf, Cymru, yw **Treherbert**. Mae Caerdydd 32.5 km i ffwrdd o Dreherbert ac mae Llundain yn 237.6 km. Y ddinas agosaf ydy Abertawe sy'n 30.2 km i ffwrdd.

Cyfrifiad 2011
--------------

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:



| Cyfrifiad 2011 |
| --- |
|  |  |  |
| **Poblogaeth cymuned Treherbert (pob oed) (5,727)** |    | 100% |
| **Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Treherbert) (857)** |    | 15.6% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 19% |
| **Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Treherbert) (5164)** |    | 90.2% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 73% |
| **Y nifer mewn gwaith rhwng 16 a 74 oed(Treherbert) (1,310)** |    | 50.9% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 67.1% |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. Cyrchwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
2. ↑  Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
3. ↑  Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
4. ↑  Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; *Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.*; adalwyd 31 Mai 2013[*dolen marw*]

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Rhondda Cynon Taf**

**Trefi**  

Aberdâr  **·** Aberpennar  **·** Glynrhedynog  **·** Llantrisant  **·** Pontypridd  **·** Y Porth  **·** Tonypandy  **·** Treorci
  
**Pentrefi**  

Aberaman  **·** Abercwmboi  **·** Abercynon  **·** Abernant  **·** Y Beddau  **·** Blaenclydach  **·** Blaencwm  **·** Blaenllechau  **·** Blaenrhondda  **·** Brynna  **·** Brynsadler  **·** Cefn Rhigos  **·** Cefnpennar  **·** Cilfynydd  **·** Coed-elái  **·** Coed-y-cwm  **·** Cwmaman  **·** Cwm-bach  **·** Cwm Clydach  **·** Cwmdâr  **·** Cwm-parc  **·** Cwmpennar  **·** Y Cymer  **·** Dinas Rhondda  **·** Y Ddraenen Wen  **·** Efail Isaf  **·** Fernhill  **·** Ffynnon Taf  **·** Y Gelli  **·** Gilfach Goch  **·** Glan-bad  **·** Glyn-coch  **·** Glyn-taf  **·** Y Groes-faen  **·** Hirwaun  **·** Llanharan  **·** Llanhari  **·** Llanilltud Faerdref  **·** Llanwynno  **·** Llwydcoed  **·** Llwynypïa  **·** Y Maerdy  **·** Meisgyn  **·** Nantgarw  **·** Penderyn  **·** Pendyrus  **·** Penrhiw-ceibr  **·** Penrhiw-fer  **·** Penrhys  **·** Pentre  **·** Pentre'r Eglwys  **·** Pen-yr-englyn  **·** Pen-y-graig  **·** Pen-y-waun  **·** Pont-y-clun  **·** Pont-y-gwaith  **·** Y Rhigos  **·** Rhydyfelin  **·** Ton Pentre  **·** Ton-teg  **·** Tonyrefail  **·** Tonysguboriau  **·** Trealaw  **·** Trebanog  **·** Trecynon  **·** Trefforest  **·** Trehafod  **·** Treherbert  **·** Trehopcyn  **·** Trewiliam  **·** Tynewydd  **·** Wattstown  **·** Ynys-hir  **·** Ynysmaerdy  **·** Ynysybŵl  **·** Ystrad Rhondda
Ffilm glasoed a drama gan y cyfarwyddwr Luciano Emmer yw ***Terza Liceo*** a gyhoeddwyd yn 1953. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Rhufain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Carlo Bernari a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carlo Innocenzi. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Giuliano Montaldo, Eriprando Visconti, Marcella Rovena, Giulia Rubini, Paola Borboni, Ilaria Occhini, Valeria Moriconi, Antonio Battistella, Carlo Bernari, Christine Carère, Ugo Amaldi, Turi Pandolfini, Anna Maria Sandri a Rita Livesi. Mae'r ffilm *Terza Liceo* yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Roman Holiday* sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Mario Bava oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Eraldo Da Roma sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luciano Emmer ar 19 Ionawr 1918 ym Milan a bu farw yn Rhufain ar 25 Rhagfyr 1980. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1941 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luciano Emmer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Antonio Leonviola yw ***Sul Ponte Dei Sospiri*** a gyhoeddwyd yn 1952. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Fenis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carlo Innocenzi. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Françoise Rosay, Massimo Girotti, Eduardo Ciannelli, Frank Latimore, Carlo Micheluzzi, Gisella Sofio, Lauro Gazzolo a Maria Frau. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Singin' in the Rain* sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Leonviola ar 13 Mai 1913 yn Fenis a bu farw yn Rhufain ar 27 Ionawr 1997. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1934 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Antonio Leonviola nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 21 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 21 Mai 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Chwarddwr Tickell** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: chwarddwyr Tickell) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Garrulax strepitans***; yr enw Saesneg arno yw *Tickell’s laughing thrush*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. strepitans*, sef enw'r rhywogaeth.

Genws
-----

Mae'r chwarddwr Tickell yn perthyn i'r genws *Garrulax* yn nheulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*). Dyma aelodau eraill y genws:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Chwarddwr Biet | Garrulax bieti |  |
|
| Chwarddwr bochwyn | Garrulax vassali |  |
|
| Chwarddwr cefnresog | Garrulax lunulatus |  |
|
| Chwarddwr cribwyn | Garrulax leucolophus |  |
|
| Chwarddwr du | Garrulax lugubris |  |
|
| Chwarddwr gyddfwyn | Garrulax albogularis |  |
|
| Chwarddwr mannog | Garrulax ocellatus |  |
|
| Chwarddwr talcengoch | Garrulax rufifrons |  |
|
| Chwarddwr torchog bach | Garrulax monileger |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Chwarddwr Tickell** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Chwarddwr gwargoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: chwarddwyr gwargoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Garrulax ruficollis***; yr enw Saesneg arno yw *Rufous-necked laughing thrush*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. ruficollis*, sef enw'r rhywogaeth.

Genws
-----

Mae'r chwarddwr gwargoch yn perthyn i'r genws *Garrulax* yn nheulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*). Dyma aelodau eraill y genws:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Chwarddwr Biet | Garrulax bieti |  |
|
| Chwarddwr bochwyn | Garrulax vassali |  |
|
| Chwarddwr cefnresog | Garrulax lunulatus |  |
|
| Chwarddwr cribwyn | Garrulax leucolophus |  |
|
| Chwarddwr du | Garrulax lugubris |  |
|
| Chwarddwr gyddfwyn | Garrulax albogularis |  |
|
| Chwarddwr mannog | Garrulax ocellatus |  |
|
| Chwarddwr talcengoch | Garrulax rufifrons |  |
|
| Chwarddwr torchog bach | Garrulax monileger |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Chwarddwr gwargoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Albert Parker yw ***After Dark*** a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Horace Hodges. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *King Kong* ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Geoffrey Faithfull oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Albert Parker ar 11 Mai 1885 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Llundain ar 17 Medi 1999. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Albert Parker nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *Arizona* |  | Unol Daleithiau America | 1918-01-01 |
| Eyes of Youth |  | Unol Daleithiau America | 1919-01-01 |
| Her Excellency, The Governor |  | Unol Daleithiau America | 1917-01-01 |
| Late Extra |  | y Deyrnas Gyfunol | 1935-01-01 |
| Murder in The Family |  | y Deyrnas Gyfunol | 1938-01-01 |
| Rolling in Money |  | y Deyrnas Gyfunol | 1934-01-01 |
| *Sherlock Holmes* |  | Unol Daleithiau Americay Deyrnas Gyfunol | 1922-01-01 |
| *Sic 'Em, Sam* |  | Unol Daleithiau America | 1918-01-01 |
| The Black Pirate |  | Unol Daleithiau America | 1926-01-01 |
| The Love of Sunya |  | Unol Daleithiau America | 1927-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr F. W. Murnau yw ***4 Devils*** a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd gan William Fox yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Fox Film Corporation. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Berthold Viertel a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ernö Rapée. Dosbarthwyd y ffilm gan Fox Film Corporation.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Janet Gaynor, Anne Shirley, Anita Louise, Claire McDowell, Anders Randolf, J. Farrell MacDonald, Michael Visaroff, Barry Norton, Charles Morton ac André Cheron. Mae'r ffilm *4 Devils* yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Circus* ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Ernest Palmer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Harold D. Schuster sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm F W Murnau ar 28 Rhagfyr 1888 yn Bielefeld a bu farw yn Santa Barbara ar 18 Mehefin 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ac mae ganddo o leiaf 18 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Heidelberg.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd F. W. Murnau nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Der Brennende Acker |  | yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1922-01-01 |
| *Desire* |  | yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1921-01-01 |
| *Nosferatu* |  | yr AlmaenGweriniaeth Weimar | AlmaenegNo/unknown valueSaesneg | 1922-02-17 |
| *Phantom* |  | yr AlmaenGweriniaeth Weimar | AlmaenegNo/unknown value | 1922-01-01 |
| *Satan* |  | yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1920-01-01 |
| *Sunrise: A Song of Two Humans* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1927-01-01 |
| *The Boy in Blue* |  | yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1919-01-01 |
| *The Grand Duke's Finances* |  | yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1924-01-01 |
| *The Haunted Castle* |  | yr AlmaenGweriniaeth Weimar | AlmaenegNo/unknown value | 1921-01-01 |
| *The Last Laugh* |  | yr AlmaenGweriniaeth Weimar | AlmaenegNo/unknown value | 1924-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Preblyn gyddfwyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod gyddfwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Turdoides gularis***; yr enw Saesneg arno yw *White-throated babbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. gularis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Genws
-----

Mae'r preblyn gyddfwyn yn perthyn i'r genws *Turdoides* yn nheulu'r Preblynnod (Lladin: *Leiothrichidae*).Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Preblyn bochfoel | Turdoides gymnogenys |  |
|
| Preblyn brith Hinde | Turdoides hindei |  |
|
| Preblyn brith y De | Turdoides bicolor |  |
|
| Preblyn brith y Gogledd | Turdoides hypoleuca |  |
|
| Preblyn brown Affrica | Turdoides plebejus |  |
|
| Preblyn saethog | Turdoides jardineii |  |
|
| Preblyn tinwyn | Turdoides leucopygia |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Preblyn gyddfwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Garan twyni** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: garanod twyni) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Grus canadensis***; yr enw Saesneg arno yw *Sandhill crane*. Mae'n perthyn i deulu'r garanod (Lladin: *Gruidae*) sydd yn urdd y *Gruiformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *G. canadensis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r garan twyni yn perthyn i deulu'r garanod (Lladin: *Gruidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brolga | Grus rubicunda |  |
|
| Bugeranus carunculatus | Bugeranus carunculatus |  |
|
| Garan Manshwria | Grus japonensis |  |
|
| Garan coronog | Balearica pavonina |  |
|
| Garan coronog y De | Balearica regulorum |  |
|
| Garan cycyllog | Grus monacha |  |
|
| Garan glas | Anthropoides paradiseus |  |
|
| Garan gyddfddu | Grus nigricollis |  |
|
| Garan mursenaidd | Anthropoides virgo |  |
|
| Garan twyni | Grus canadensis |  |
|
| Garan ubanol | Grus americana |  |
|
| Grus grus | Grus grus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Garan twyni** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm comedi arswyd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr David R. Ellis yw ***Snakes on a Plane*** a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles a chafodd ei ffilmio yn Los Angeles a Hawaii. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Trevor Rabin. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Samuel L. Jackson, Flex Alexander, David Koechner, Julianna Margulies, Elsa Pataky, Rachel Blanchard, Taylor Kitsch, Bobby Cannavale, Lin Shaye, Sunny Mabrey, Kenan Thompson, Terry Chen, Byron Lawson, Emily Holmes, Kevin McNulty, Samantha McLeod, Tom Butler, Nathan Phillips, Tygh Runyan a Casey Dubois. Mae'r ffilm yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Departed* sef ffilm ddrama
Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Adam Greenberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Howard E. Smith sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Plot
----

Mae dau asiant FBI, Neville Flynn (Samuel L. Jackson) a Sean Jones (Nathan Phillips), yn hebrwng tyst (Mark Houghton) i'r llys. Ond â'r awyren rhwng Ohio a Chaliffornia, dyma nadredd!

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm David R. Ellis ar 8 Medi 1952 yn Santa Monica a bu farw yn Johannesburg ar 7 Chwefror 2017. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1966 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 69% (Rotten Tomatoes)
* 6.2/10 (Rotten Tomatoes)
* 58/100

.

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 62,022,014 $ (UDA), 34,020,814 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd David R. Ellis nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 9 Ionawr 2018.. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 19 Gorffennaf 2022.
2. 1 2  "Snakes on a Plane". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
3. ↑ . dyddiad cyrchiad: 19 Gorffennaf 2022.
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr John Cromwell yw ***I Dream Too Much*** a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd gan Pandro S. Berman yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd RKO Pictures. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Edmund H. North a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jerome Kern, Max Steiner a Dorothy Fields. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan RKO Pictures.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Henry Fonda, Lucille Ball, Lily Pons, Scotty Beckett, Eric Blore, Mischa Auer, Lucien Littlefield, Osgood Perkins a Paul Porcasi. Mae'r ffilm *I Dream Too Much* yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Mutiny on the Bounty* sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
David Abel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan William Morgan sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John Cromwell ar 23 Rhagfyr 1886 yn Toledo, Ohio a bu farw yn Santa Barbara ar 8 Rhagfyr 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Howe Military School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Tony am yr Actor Gorau mewn Drama
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood
 * Gwobrau Donaldson

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd John Cromwell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Abe Lincoln in Illinois |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1940-01-01 |
| Ann Vickers |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |
| Anna and The King of Siam |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| I Dream Too Much |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1935-11-27 |
| Little Lord Fauntleroy |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |
| Of Human Bondage |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |
| Son of Fury: The Story of Benjamin Blake |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1942-01-01 |
| *The Goddess* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1958-01-01 |
| *The Prisoner of Zenda* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| The Silver Cord |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  .
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Lle neu gyflwr delfrydol berffaith yw **Iwtopia**.

Cefndir
-------

*Nunlle* yw ystyr yr enw Groeg *Iwtopia* neu *Wtopia*. Tebyg mai Syr Thomas More yn ei lyfr *Utopia* (1516) a ddefnyddiodd y gair gyntaf i olygu gwladwriaeth berffaith nad ydym wedi ei chyrraedd eto. Ond roedd y drychfeddwl yn hen, cyn hyned yn sicr â'r *Wladwriaeth* gan Platon yn y 4g CC. Cawn felly’r cyferbyniad rhwng Arcadia – y baradwys a fu, ac Iwtopia – y baradwys sydd i ddod.

Iwtopia mewn llenyddiaeth
-------------------------

Ym mhob darlun o Iwtopia mae pethau na allant blesio pawb, a phen draw hyn yw y gall paradwys un dyn fod yn uffern i arall. Mewn profiad ymarferol ac mewn llenyddiaeth tuedda Iwtopia bron yn anochel i fynd o chwith, gan roi inni yr hyn a alwyd yn "Dystopia". Er mai camfathiad yw’r gair, gwna’n iawn i gyfleu methiant yr ymgais i greu byd gwell. "Dystopaidd" yw rhai o nofelau enwocaf yr 20g, e.e. *Darkness at Noon* gan Arthur Koestler, *Brave New World* gan Aldous Huxley, ac *Animal Farm* a *Nineteen Eighty-Four gan George Orwell;* yn gefndir iddynt mae ffactorau fel dadrith ynghylch y chwyldro Comiwnyddol a phryder am rawd gwyddoniaeth.

### Iwtopia mewn llenyddiaeth Cymraeg a Chymreig

Yn *Wythnos yng Nghymru Fydd* gan Islwyn Ffowc Elis mae inni ddewis clir rhwng Iwtopia Gymreig a Dystopia Brydeinig, yn dibynnu’n llwyr ar sut y bwriwn ein pleidlais. Yn *Breuddwyd Pabydd wrth ei Ewyllys* mae Emrys ap Iwan yn 1890-2 yn dychmygu Cymru bosibl yn 2012, ac er bod elfennau Iwtopaidd yn ei Gymru newydd bu’n rhaid aberthu rhai pethau er mwyn ei chael. Math ar Dystopia yw byd storïau Caradoc Evans, yr hunllef wledig sydd mewn cyferbyniad amlwg (a bwriadol mae’n debyg) â’r darlun rhamantaidd a Rhyddfrydol o’r werin Gymraeg oleuedig ac o burdeb bywyd y wlad.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Geiriadur y Brifysgo l

Darllen pellach
---------------

* William S. Haney II, *Utopia and Consciousness (Consciousness, Literature & the Arts 29)* (Amsterdam: Rodopi, 2011).
* A. L. Morton, *The English Utopia* (Llundain: Lawrence & Wishart, 1952).

 *Mae'r erthygl hon yn cynnwys testun o'r cofnod Iwtopia  ar yr Esboniadur, adnodd addysgiadol agored gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Mae gan y cofnod penodol hwnnw'r drwydded agored CC BY 4.0; gweler testun y drwydded am delerau ail-ddefnyddio'r gwaith.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Fwltur brenhinol** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: fwlturiaid brenhinol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Sarcorhamphus papa***; yr enw Saesneg arno yw *King vulture*. Mae'n perthyn i deulu'r Fwlturiaid y Byd Newydd (Lladin: *Cathartidae*) sydd yn urdd y *Falconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. papa*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.

Teulu
-----

Mae'r fwltur brenhinol yn perthyn i deulu'r Fwlturiaid y Byd Newydd (Lladin: *Cathartidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Condor Califfornia | Gymnogyps californianus |  |
|
| Condor yr Andes | Vultur gryphus |  |
|
| Fwltur brenhinol | Sarcoramphus papa |  |
|
| Fwltur du America | Coragyps atratus |  |
|
| Fwltur penfelyn bach | Cathartes burrovianus |  |
|
| Fwltur penfelyn mawr | Cathartes melambrotus |  |
|
| Fwltur pengoch America | Cathartes aura |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Fwltur brenhinol** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Raoul Walsh yw ***Regeneration*** a gyhoeddwyd yn 1915. Fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Raoul Walsh. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anna Q. Nilsson, Carl Harbaugh, Harry McCoy, James A. Marcus, Rockliffe Fellowes a William Sheer. Mae'r ffilm *Regeneration (ffilm o 1915)* yn 72 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Birth of a Nation* addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Georges Benoît oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Raoul Walsh ar 11 Mawrth 1887 ym Manhattan a bu farw yn Simi Valley ar 12 Rhagfyr 1937. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 100% (Rotten Tomatoes)
* 9.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Raoul Walsh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyffredinol:. dyddiad cyrchiad: 25 Hydref 2022.
2. 1 2  "The Regeneration". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* LCCN: no2010030626

 |
Ffilm ddogfen sy'n llawn propoganda gan y cyfarwyddwyr Frank Capra a Anatole Litvak yw ***The Battle of Russia*** a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd gan United States Office of War Information yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd United States Department of War. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Anatole Litvak a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Dimitri Tiomkin. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Joseph Stalin, Benito Mussolini, Haile Selassie I, Hermann Göring, Alfred Jodl, Wilhelm Keitel, Vyacheslav Molotov, Walter Huston ac Anthony Veiller. Mae'r ffilm *The Battle of Russia* yn 83 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Life and Death of Colonel Blimp* sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Robert J. Flaherty oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan William Hornbeck sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Frank Capra ar 18 Mai 1897 yn Bisacquino a bu farw yn La Quinta ar 29 Gorffennaf 1983. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ac mae ganddo o leiaf 180 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg yn Manual Arts High School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Y Medal Celf Cenedlaethol
 * Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr yr Academi i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr am Gyfraniad Gydol Oes AFI
 * Medal Gwasanaethau Difreintiedig
 * Lleng Teilyngdod
 * Medal Victoria
 * Medal Ymgyrch America
 * Medal 'Buddugoliaeth' yr Ail Ryfel Byd
 * Gwobr y Bwrdd Adolygu Cenedlaethol am y Ffilm Orau
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood
 * Gwobr Inkpot

Derbyniad
---------


Cafodd ei henwebu am y gwobrau canlynol: Gwobr yr Academi am y Rhaglen Ddogfen Orau.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Frank Capra nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Dirigible |  | Unol Daleithiau America | 1931-01-01 |
| *It Happened One Night* |  | Unol Daleithiau America | 1934-01-01 |
| It's a Wonderful Life |  | Unol Daleithiau America | 1946-12-20 |
| Lady For a Day |  | Unol Daleithiau America | 1933-01-01 |
| Mr. Deeds Goes to Town |  | Unol Daleithiau America | 1936-01-01 |
| Mr. Smith Goes to Washington |  | Unol Daleithiau America | 1939-01-01 |
| Platinum Blonde |  | Unol Daleithiau America | 1931-01-01 |
| *Prelude to War* |  | Unol Daleithiau America | 1942-01-01 |
| The Bitter Tea of General Yen |  | Unol Daleithiau America | 1932-01-01 |
| You Can't Take It With You |  | Unol Daleithiau America | 1938-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑ . dyddiad cyrchiad: 28 Gorffennaf 2021.
Ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Bob Kellett yw ***Up Pompeii*** a gyhoeddwyd yn 1971. Fe'i cynhyrchwyd gan Ned Sherrin yn y Deyrnas Gyfunol; y cwmni cynhyrchu oedd EMI Films. Lleolwyd y stori yn yr Ymerodraeth Rufeinig. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Sid Colin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carl Davis. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan EMI Films.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Michael Hordern a Frankie Howerd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *A Clockwork Orange* sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm
Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Ian Wilson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bob Kellett ar 25 Rhagfyr 1927 yng Nghaerhirfryn. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Bedford.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Bob Kellett nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| All i Want Is You... and You... and You... |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1972-01-01 |
| Are You Being Served? |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1977-01-01 |
| Don't Just Lie There, Say Something! |  | y Deyrnas Gyfunol |  | 1973-01-01 |
| Futtocks End |  | y Deyrnas Gyfunol |  | 1970-01-01 |
| Girl Stroke Boy |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1971-01-01 |
| Our Miss Fred |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1972-01-01 |
| *Spanish Fly* |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1975-01-01 |
| The Alf Garnett Saga |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1972-01-01 |
| *The Full Circle* |  |  | Saesneg | 1975-12-11 |
| *The Last Enemy* |  |  | Saesneg | 1976-02-19 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.
Ffilm am y Gorllewin gwyllt yw ***Rough Romance*** a gyhoeddwyd yn 1930. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Oregon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Elliott Lester a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Johnny Burke. Dosbarthwyd y ffilm gan Fox Film Corporation.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Wayne, Helen Chandler, Antonio Moreno, George O'Brien, Harry Cording, David Hartford, Frank Lanning, Roy Stewart a Noel Francis. Mae'r ffilm yn 55 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1930. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *All Quiet on the Western Front* ffilm Almaenig, Ffraneg a Saesneg gan Lewis Milestone a Nate Watt. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddogfen Ffrangeg, Almaeneg, Sbaeneg a Saesneg o Unol Daleithiau America a Ffrainc yw ***Tywyn Jodorowsky*** gan y cyfarwyddwr ffilm Frank Pavich. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Ffrainc. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Sony Pictures Classics.


Dyma restr llawnach o aelodau'r cast a gymerodd ran yn y ffilm hon: Alejandro Jodorowsky, Brontis Jodorowsky, Chris Foss, Gary Kurtz, H. R. Giger, Michel Seydoux, Nicolas Winding Refn, Richard Stanley, Gary Kurtz, Amanda Lear.


Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Wolf of Wall Street* gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 98% (Rotten Tomatoes)
* 8/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Frank Pavich nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑ . dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
2. ↑ . dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
3. ↑ . dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
4. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
5. 1 2  "Jodorowsky's Dune". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 9 Hydref 2021.
Ffilm ddrama am ryfel gan y cyfarwyddwyr Victor Tourjansky a Nicolas Farkas yw ***The Battle*** a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc a'r Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bernard Zimmer a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan André Gailhard. Dosbarthwyd y ffilm gan Gaumont-British Picture Corporation.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Charles Boyer, Merle Oberon, Valéry Inkijinoff, Annabella, Henry Houry, John Loder, Betty Stockfeld, René Donnio a Roger Karl. Mae'r ffilm *The Battle* yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *King Kong* ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Roger Hubert oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Victor Tourjansky ar 4 Mawrth 1891 yn Kyiv a bu farw ym München ar 10 Chwefror 1986.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Victor Tourjansky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------