Baner Somaliland 
Daeth **baner Somaliland** yn swyddogol ar 14 Hydref 1996. Mae'r faner yn dangos cynllun trilliw llorweddol gyda llinellau gwyrdd, gwyn a choch (o'r brig i'r gwaelod) gyda'r Shahada mewn gwyn ar y linell werdd a seren ddu bum pwynt yn y lôn wen.

Yn 1991, sefydlwyd llywodraeth ei hun yn Somalia ond nid yw annibyniaeth hunan-ddatganedig yr ardal yn cael ei chydnabod gan unrhyw wlad na sefydliad rhyngwladol. Er, bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru wedi cydnabod y wlad yn 2007, er, nad oes gan Gymru y gallu i ddarparu cydnabyddiaeth ryngwladol swyddogol.

Symbolaeth
----------

Mae'r gwyrdd yn cynrychioli cynnydd, mae'r gwyn yn cynrychioli heddwch, mae'r coch yn cynrychioli gwaed yr arwyr a fu farw dros ryddid, mae'r Shahada yn cynrychioli Islam ac mae'r seren ddu yn cynrychioli cwymp breuddwyd o Somalia Fawr.

Dyluniad
--------

Cyfeirir at y faner yng Nghyfansoddiad Somaliland, fel y'i cymeradwywyd gan refferendwm ar 31 Mai 2001:

Erthygl 7: Y Faner, yr arwyddlun a'r Gân Genedlaethol

1. Bydd baner Gweriniaeth Somaliland yn cynnwys tair rhan lorweddol, gyfochrog a chyfartal, mae gan y rhan uchaf, sy'n wyrdd, yn y canol yn Arabeg y Shahada: *La Ilaha Ill-Allah, Muhammadan Rasulullah* (أشهد أن لا إله إلاَّ الله و أشهد أن محمد رسول الله, "Nid oes Duw arall heblaw Allah, Muhammad yw Negesydd Allah"); mae'r rhan ganol yn wyn ac mae ganddi seren ddu yn y canol; mae'r rhan waelod yn goch.
Mae'r faner yn defnyddio'r lliwiau Pan-Arabaidd (gwyrdd, du gwyn a choch). Ar y trac gwyrdd, mae'r Shahada mewn gwyn, yn debyg i faner Arabia Sawdi.

Er bod Erthygl 7 uchod yn nodi'n glir bod yn rhaid i'r linell isaf fod yn goch, gwelwyd llawer o fersiynau gyda llinell oren glir. Amrywiad arall yw cyfeiriadedd y seren; mae gan lawer o faneri Somaliland y seren wyneb i waered ar y faner ac fe'i defnyddir yn helaeth.

Mae gan rai baneri drac gwyrdd y tynnwyd y Shahada ohono ac felly gellir eu heithrio o'r rheolau erbyn roedd yr hanner mast yn hongian o'r faner ac eraill yn dal i ysgrifennu'r Shahada dros hyd cyfan y trac gwyrdd.

Mae'r rhan fwyaf o faneri Somaliland mewn cymhareb 1:2. Mae delweddau o fflagiau ar y Rhyngrwyd yn aml yn defnyddio cymhareb 2: 3 ar gyfer y faner ar gam.

Baneri eraill
-------------

* Baner Prydain oedd yr faner swyddogol ei tiriogaeth tan 1903  Baner Prydain oedd yr faner swyddogol ei tiriogaeth tan 1903
* Baner Somalia Brydeinig, 1903 hyd at 1950  Baner Somalia Brydeinig, 1903 hyd at 1950
* Baner Somalia Brydeinig, 1950 hyd ar 26 Meh. 1960  Baner Somalia Brydeinig, 1950 hyd ar 26 Meh. 1960
* Baner Somalia (annibynnol undeig rhwng rhan Prydain a rhan yr Eidal gynt), 26 Meh. 1960 hyd at 18 Mai 1991 die vlag van Somaliland  Baner Somalia (annibynnol undeig rhwng rhan Prydain a rhan yr Eidal gynt), 26 Meh. 1960 hyd at 18 Mai 1991 die vlag van Somaliland
* Baner Somaliland, 18 Mai 1991 hyd at 14 Hydref 1996  Baner Somaliland, 18 Mai 1991 hyd at 14 Hydref 1996
* Y linell goch, sydd weithiau'n oren  Y linell goch, sydd weithiau'n oren

### Baneri Somaliland Prydain

#### 1903–1950

Pan feddiannodd Prydain yr ardal lle gorwedd Somaliland ym 1903, fe wnaethant sefydlu Gwladfa (*Protectorate*) a'i gwneud yn rhan o'r Ymerodraeth Brydeinig. Mabwysiadodd y Prydeinwyr faner newydd ar gyfer yr ardal a'i henwi British Somaliland. Fel llawer o wledydd y Gymanwlad, roedd y faner yn y Lluman Glas gyda'r arwyddlun ar ochr baner y faner. Yn yr achos hwn, roedd anifal y cynefin, y cwdw ar ddisg wen. Defnyddiwyd y faner yn y Llynges Somalïaidd ac ar adeiladau'r wladwriaeth yn Somaliland Prydain.

#### 1950–1960

Ym 1950, newidiodd arwyddlun Gwarchodfa Somaliland Prydain, a chyda'r fflagiau yr oedd arni. Cadwyd pen ac ysgwyddau'r kudu a'u gosod ar ben tarian. Mae pen y kudu yn cael ei droi fel ei fod yn edrych yn syth ac yng nghanol cyrn yr afr mae Coron Prydain i gynrychioli teulu brenhinol Prydain yn ogystal â'r Ymerodraeth Brydeinig. Gosodwyd arfbais o dan ben yr afr.

Pan enillodd Somaliland Prydain annibyniaeth ar 26 Mehefin 1960, ac uno ag Somalia Eidalaidd ar 1 Gorffennaf 1 1960, aeth y faner i ddefnydd.

Protocol
--------

Mae'r llywodraeth wedi gosod egwyddorion ar gyfer defnyddio'r faner. Dylid ei drin â pharch yn ogystal â bod yn ofalus ac yn sensitif iawn. Oherwydd pwysigrwydd y Shahada i Islam, gwnaed rheoliadau arbennig ynghylch defnyddio'r faner.

### Hanner y Mast

Gwaherddir i Somaliaid hongian y faner ar hanner mast oherwydd ei bod yn cynnwys y Shahada (sy'n dweud mewn Arabeg: Nid oes Duw arall heblaw Allah, Muhammad yw Negesydd Allah) sy'n golygu y bydd yn an-Islamaidd ac yn amharchus i ddefnyddio'r faner yn y ffordd honno. Hyd yn oed os bydd yr arlywydd neu rywun sydd â statws llywodraeth uchel yn Somaliland yn marw, nid yw'r faner wedi'i hongian hanner mast. Pan fu farw ail Arlywydd Somaliland, Muhammad Haji Ibrahim Egal, derbyniodd angladd gwladol a mynychodd llawer o Somaliaid yr angladd ond hongian y faner drosodd, yn lle'r ystum hanner mast arferol. Os yw rhywun yn cael ei ddal yn hongian y faner ar hanner mast, gall dderbyn amser carchar neu ymddangos yn y llys ar gyhuddiad troseddol. Mae rheolau tebyg, am yr un rhesymau, yn berthnasol i faner Saudi Arabia.

### Baneri tebyg

* Baner Gorllewin Sahara Baner Gorllewin Sahara
* Baner yr Aifft  Baner yr Aifft
* Baner Irac Baner Irac
* Baner Iemen Baner Iemen
* Baner Gwlad Iorddonen  Baner Gwlad Iorddonen
* Baner Coweit Baner Coweit
* Baner Palesteina  Baner Palesteina
* Baner Syria (llywdoraeth)  Baner Syria (llywdoraeth)
* Baner (amgen) Syria: 1932–1958, 1961–1963, gwrthbleidiau ers 2011   Baner (amgen) Syria: 1932–1958, 1961–1963, gwrthbleidiau ers 2011
* Baner Swdan  Baner Swdan
* Baner yr Emiradau Arabaidd Unedig  Baner yr Emiradau Arabaidd Unedig

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) The Signs Say Somaliland, but the World Says Somalia
2. ↑  (Saesneg) UN in Action: Reforming Somaliland’s Judiciary
3. ↑
4. ↑  (Saesneg)

Dolenni allanol
---------------

* Nodyn:FOTW