recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Juan Bosch yw ***Mi Caballo, Mi Arma, Tu Viuda*** a gyhoeddwyd yn 1972. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Tu fosa será la exacta... amigo*** ac fe’i cynhyrchwyd yn Sbaen a'r Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Juan Bosch a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bruno Nicolai. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Titanus.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Craig Hill, Cris Huerta, Luis Induni, Mimmo Poli, Carlo Gaddi, Claudie Lange, Pedro Mari Sánchez, Rosario Borelli a Carlos Otero. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Godfather* sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Juan Bosch ar 31 Mai 1925 yn Valls a bu farw yn Barcelona ar 12 Mawrth 2004. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1957 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Juan Bosch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi sydd hefyd yn ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Mario Monicelli yw ***Il Marchese Del Grillo*** a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd gan Renzo Rossellini a Luciano de Feo yn yr Eidal a Ffrainc. Lleolwyd y stori yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Alberto Sordi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nicola Piovani. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alberto Sordi, Sal Borgese, Marc Porel, Leopoldo Trieste, Pietro Tordi, Riccardo Billi, Flavio Bucci, Paolo Stoppa, Renzo Rinaldi, Jacques Herlin, Mimmo Poli, Caroline Berg, Andrea Bevilacqua, Angela Campanella, Anna Longhi, Camillo Milli, Cochi Ponzoni, Elena Fabrizi, Elena Fiore, Elisa Mainardi, Ettore Geri, Giorgio Gobbi, Isabella De Bernardi, Isabelle Linnartz, Marina Confalone, Nello Appodia, Paolo Paoloni, Salvatore Jacono a Tommaso Bianco. Mae'r ffilm *Il Marchese Del Grillo* yn 135 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Raiders of the Lost Ark* sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Sergio D'Offizi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ruggero Mastroianni sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mario Monicelli ar 16 Mai 1915 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 16 Ebrill 1991. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1935 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Pisa.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal
 * Y Llew Aur
 * Gwobr y Llew Aur am Gyflawniadau Gydol Oes
 * Gwobr yr Arth Arian i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr yr Arth Arian i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr yr Arth Arian i'r Cyfarwyddwr Gorau

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Mario Monicelli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwlad lle'i gwnaed: .
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Gorffennaf 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 5815160211328648920006
* LCCN: n2022028375
* BNF: cb17893551c (data)
* BNE: XX5147996

 |
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Jean Durand yw ***Qui Perd Gagne*** a gyhoeddwyd yn 1911. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Gaston Modot. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1911. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Uffern Dante* (L'Inferno’), sef ffilm o’r Eidal gan Giuseppe de Liguoro a Francesco Bertolini.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jean Durand ar 15 Rhagfyr 1882 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 4 Gorffennaf 1981. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1908 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jean Durand nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Cerdd Gymraeg gan T. H. Parry-Williams (1887–1975) yw "**Hon**" sy'n ymwneud ag hunaniaeth Gymreig a pherthynas y Cymro â'i wlad.

Cynnwys
-------

Egyr y gerdd gyda chwestiwn rhethregol, cwestiwn nad oes disgwyl ateb iddo ond â'r bardd ymlaen i'w drafod a'i ateb, ac mae geiriau T. H. Parry-Williams yn wawdlyd. Mae'n mynegi teimladau sydd mewn gwirionedd yn groes i beth mae'n ei feddwl go iawn. Mae'n awgrymu nad yw'n poeni o gwbl am Gymru ac mai "damwain a hap" yw ei fod yn byw yn y wlad o gwbl. Mae'n llwyddo i fychanu Cymru drwy ddweud mai darn bach o dir, "cilcyn o ddaear", ydyw mewn rhan ddiarffordd o'r byd, "mewn cilfach gefn", a'i bod mewn gwirionedd yn dipyn o niwsans i bawb arall.

Digon tebyg yw ei farn am bobl y wlad hefyd: "gwehilion o boblach" yw'r Cymry sy'n swnian am eu cenedl a'u gwlad o hyd ac o hyd. Mae'r bardd wedi cael llond ei fol ar eu swnian ac mae'n dweud fod digon o genhedloedd eraill yn y byd heblaw Cymru, ac mae wedi blino bod yn Gymro ac wedi blino ar y Cymry.

I geisio dianc mae'n mynd yn ôl i'w fro enedigol. Cafodd ei eni ym mhentref Rhyd-ddu yng Ngwynedd, yng nghanol mynyddoedd Eryri a'r "Wyddfa a'i chriw]]" yn gwylio drosto.

Mae'n cyflwyno'r ardal i ni a'i disgrifio gan sôn am y pethau arbennig sydd yno: yr Wyddfa, y tir llwm a moel, y clogwyni, llyn ac afon, a'i gartref genedigol sef Tŷ'r Ysgol. Mae cariad y bardd tuag at ei wlad yn hollol amlwg, ac yn wir mae fel petai yn mwynhau sôn am y lle. Ond, wrth fynd yn ôl i'w fro mae'n clywed lleisiau o'r gorffennol ac mae'r rhain yn gafael ynddo ac yn ei ysgwyd. Mae'n sylweddoli na all ddianc rhag Cymru (yr "hon" a gyfeirir ati yn nheitl y gerdd): wrth ddychwelyd i Ryd-ddu mae'n sylweddoli ei fod yn perthyn i'r ardal ac felly i Gymru. Mae ei gariad at ei fro wedi tro yn gariad at ei wlad.

Arddull a thechnegau
--------------------

Cyfres o rigymau yw'r gerdd yma, wedi eu hysgrifennu fesul cwpled a'r ddwy linell yn odli gyda'i gilydd. Mae'r llinellau yn goferu, hynny yw mae'r ystyr yn llifo o un linell i'r llall. Mae'r bardd wedi defnyddio arddull sgwrsiol a ffurfiau llafar, naturiol, er enghraifft"Beth yw'r ots", "wedi alaru", "ers talm", ac wedi defnyddio geiriau ac ymadroddion tafodieithol fel "libart", "poblach", a "da chwi".

Mae rhan gyntaf y gerdd yn trafod Cymru a'i phobl mewn ffordd sarhaus bron iawn, er enghraifft "cilcyn o ddaear mewn cilfach gefn", "gwehilion o boblach", "y Cymry bondigrybwyll". Yn y cwpled sy'n cysylltu dwy ran y gerdd ceir cyflythrennu: "eu lleferydd a'u llên", "a'm dychymyg yn drên".

Mae'r ail ran yn llawer llai ymosodol ac yn fwy llyfn o ran naws sy'n gwrthgyferbynnu ag arddull dechrau'r gerdd. Ceir trosiad wrth i'r bardd sôn am "dychymyg yn drên"—mae ei ddychymyg yn rhedeg yn wyllt, yn gyflym fel trên. Cly'r gerdd gyda chwpled grymus sy'n uchafbwynt effeithiol. Yma mae'r bardd yn defnyddio teitl y gerdd mewn ffordd grefftus. Nid yw'n enwi'r wlad, ond rydym yn gwybod mai at Gymru y mae'n cyfeirio.

Neges ac agwedd y bardd
-----------------------

Neges y gerdd a'r hyn y mae'r bardd yn ei sylweddoli yw na allwn ddianc rhag yr hyn ydym ni mewn gwirionedd.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Seamus Murphy yw ***Pj Harvey - a Dog Called Money*** a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Iwerddon a'r Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Seamus Murphy. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

 Mae'r ffilm *Pj Harvey - a Dog Called Money* yn 94 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Parasite* sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Seamus Murphy oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Seamus Murphy ar 1 Ionawr 1959 yn Iwerddon.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Seamus Murphy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *PJ Harvey - A Dog Called Money* |  | Gweriniaeth Iwerddony Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 2019-11-08 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Roedd **Mersia** (neu **Mercia**; Eingl-Sacsoneg: *Mierce*, "pobl y gororau"), yn un o deyrnasoedd yr Eingl-Sacsoniaid, gyda'i chalon o gwmpas dyffryn Afon Trannon.

Roedd Mersia'n ffinio â nifer o deyrnasoedd Cymru, yn enwedig Powys, a bu llawer o ymladd rhyngddynt, ond hefyd ambell dro gynghrair. Y brenin cyntaf y gwyddir amdano oedd Creoda, a ddaeth i rym tua 585. Dilynwyd ef gan ei fab, Pybba, yn 593. Dilynwyd ef gan Cearl yn 606, yna daeth Penda yn frenin. Gwnaeth Penda gynghrair gyda nifer o'r brenhinoedd Cymreig i ymgyrchu yn erbyn Northumbria, yn enwedig Cadwallon ap Cadfan, brenin Gwynedd.

Lladdwyd Penda gan y Northunbriaid ym Mrwydr Winwaed yn 655, ac am gyfnod gwanychwyd Mersia yn fawr. Yn ddiweddarach, tua dechrau'r 8g, cryfhaodd y deyrnas eto, a chipiwyd darn sylweddol o ddwyrain Powys, yn cynnwys y brifddinas, Pengwern. Daeth Æthelbald yn frenin yn 716, ac wedi iddo ef farw bu rhyfel am yr orsedd a enillwyd gan Offa. Yn ddiweddarach edwinodd grym Mersia, cipiwyd rhan ddwyreiniol y deyrnas gan y Daniaid a thyfodd Wessex i fod y mwyaf grymus o deyrnasoedd Lloegr.

Terynas Mersia, yn dangos y deyrnas wreiddiol yn y 6ed ganrif mewn gwyrdd tywyll, a maint eithaf y deyrnas rhwng y 7fed a'r 9fed ganrif mewn gwyrdd golau

Brenhinoedd a rheolwyr Mersia
-----------------------------

* ca. 585 - 593 Creoda (?)
* 593 - ca. 606 Pybba
* 606 - 626 Ceorl (?)
* 626 - 655 Penda
* 655 - 656 Peada
* 656 - 659 Oswy, brenin Northumbria
* 659 - 675 Wulfhere
* 675 - 704 Aethelred
* 704 - 709 Cenred
* 709 - 716 Ceolred
* 716 Ceolwald (?)
* 716 - 757 Aethelbald
* 757 Beornrad
* 757 - 796 Offa
* 787 - 796 Ecgfrith (Cyd-frenin)
* 796 - 821 Cenwulf
* 821 - 823 Ceolwulf I.
* 823 - 825 Beornwulf
* 826 - 827 Ludeca
* 827 - 829 Wiglaf
* 829 - 830 Egbert, brenin Wessex
* 830 - 840 Wiglaf
* 840 - 852 Beorhtwulf
* 852 - 874 Burgred
* 873 - 879 Ceolwulf II.
* 879 - 911 Ealdorman Aethelred
* 911 - 918 Ethelfleda, Gweddw Aethelred.
* 918 - 919 Aelfwynn

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Geiriadur yr Academi*, s.v. "Mercia"
Athronydd, llenor yn yr ieithoedd Ffrangeg ac Eidaleg, a chasglwr celf Eidalaidd oedd **Francesco Algarotti** (11 Rhagfyr 1712 – 3 Mai 1764) sydd yn nodedig fel un o bolymathiaid hyddyscaf yr Oleuedigaeth. Ysgrifennai draethodau am ffiseg, pensaernïaeth, ac opera yn ogystal â beirniadaeth celf a barddoniaeth. Efe oedd prif ladmerydd Newtoniaeth yng nghanol y 18g.

Ganed ef yn Fenis, Gweriniaeth Fenis, yn fab i farsiandïwr cefnog. Astudiodd fathemateg ac athroniaeth ym Mhrifysgol Bologna cyn teithio ar draws Ewrop, i Rufain, Paris, Llundain, a St Petersburg. Ym Mharis yn enwedig enillodd enw fel bonheddwr golygus, gwybodus ac ymddiddangar, a daeth yn gyfarwydd â chylchoedd dysgedig y ddinas a deallusion megis Pierre-Louis Moreau de Maupertuis a Voltaire. Ymddiddorai mewn ffiseg glasurol a gwaith y gwyddonydd Isaac Newton, ac ym 1737 ysgrifennodd esboniad poblogaidd o opteg Newtonaidd, *Il Newtonianismo per le dame*.

Ar argymhelliad Voltaire, galwyd Algarotti i Ferlin gan Ffredrig II, brenin Prwsia, ac yno gwasanaethodd yn siambrlen y llys am naw mlynedd. Ym 1740, ar orchymyn y Brenin Ffredrig, fe'i dyrchafwyd yn gownt, teitl etifeddol. Wedi iddo adael Prwsia ym 1742, bu Algarotti a Ffredrig yn gohebu â'i gilydd yn fynych. Treuliodd y cyfnod o 1742 i 1747 yn Sachsen, yn ysgrifennu traethodau ar gyfer arddangosfeydd celf a nosau cyntaf operâu. Yn y cyfnod hwn cyflawnodd ei waith digrif *Il congresso di Citera* (1745) sy'n cymharu agweddau'r Eidalwyr, y Ffrancod, a'r Saeson tuag at serch. Ymhlith ei ysgrifau eraill mae myfyrdodau ar, ac ymdriniaethau ag, amryw o bynciau gan gynnwys Cartesiaeth, odl, yr ieithoedd Ffrangeg ac Eidaleg, cymeriadau'r cenhedloedd, pensaernïaeth, a phaentio.

Dychwelodd i'r Eidal oherwydd ei iechyd gwael, a bu farw Francesco Algarotti yn Pisa, Uchel Ddugiaeth Toscana, o dwbercwlosis yn 51 oed. Codwyd beddfaen iddo yn Pisa ar orchymyn Ffredrig II, gyda'r arysgrif Ladin *Hic jacet Ovidii aemulus et Newtoni disciplus* ("Yma y gorwedd efelychydd Ofydd a disgybl Newton"). Wedi ei farwolaeth cyhoeddwyd casgliad o'i lythyrau o'i daith i Rwsia ym 1738–39 dan yr enw *Viaggi di Russia* (1769).

Llyfryddiaeth
-------------

* *Il Newtonianismo per le dame ovvero dialoghi sopra la luce e i colori* (1737).
* *Il congresso di Citera* (1745).
* *Viaggi di Russia* (1769).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Francesco Algarotti. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 2 Hydref 2023.
2. 1 2  Peter Hanns Reill ac Ellen Judy Wilson, *Encyclopedia of the Enlightenment* (Efrog Newydd: Facts On File, 2004), tt. 12–13.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Marshall Curry yw ***Street Fight*** a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd gan Marshall Curry yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn New Jersey ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Marshall Curry. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Cory Booker. Mae'r ffilm *Street Fight* yn 83 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *V for Vendetta* sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Marshall Curry ar 1 Ionawr 2000 yn Summit, New Jersey. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Swarthmore.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 100% (Rotten Tomatoes)
* 8.1/10 (Rotten Tomatoes)

.

Cafodd ei henwebu am y gwobrau canlynol: Gwobr yr Academi am y Rhaglen Ddogfen Orau.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Marshall Curry nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 30 Mehefin 2016.. dyddiad cyrchiad: 30 Mehefin 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 30 Mehefin 2016.
3. 1 2  "Street Fight". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 9 Hydref 2021.
Grŵp gwerin cyfoes a ffurfiwyd yn 2018 yw **Pendevig**. Ffurfiwyd y band yn arbennig ar gyfer perfformiadau yn Festival Interceltique de Lorient a phafiliwn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerdydd 2018. Rhyddhawyd albwm cyntaf y band, *Pendevig I.*, i gyd-fynd â'r perfformiadau hyn.

Maent yn cyfuno cerddoriaeth draddodiadol o Gymru â dylanwadau jazz, drum 'n' bass, ffync, pop a roc; yn ogystal â chynnwys barddoniaeth berfformiadol yn nifer o'u caneuon. Mae eu perfformiadau byw yn cynnwys elfennau theatrig megis dawnswyr, acrobateg a thân.

Enillodd Pendevig y wobr am y Band Byw Gorau yng Ngwobrau Gwerin Cymru 2019. Roeddent hefyd ar y rhestr fer am y gân draddodiadol orau gyda 'Lliw Gwyn' (fersiwn o 'Lliw Gwyn Rhosyn yr Haf'), oddi ar eu halbwm cyntaf.

Aelodau
-------

* Iolo Whelan - drymiau ac offerynnau taro
* Sam Humphreys - gitarau
* Angharad Jenkins - ffidil
* Aeddan Williams - bas dwbl a thrydanol
* Jordan Price Williams - soddgrwth a chwibanau
* Patrick Rimes - ffidil, pibau, chwibanau, allweddellau
* Bethan Rhiannon - llais, acordion, dawns, synth
* Aneirin Jones - ffidil
* Iestyn Tyne - llais, pastwn
* Greg Sterland - sacsoffon
* Ted Smith - trwmped
* Alice French - telyn
* Gwilym Bowen Rhys - llais, mandolin
* Jamie Smith - acordion
* Jake Durham - trombôn

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Pendevig - An Electric Reaction to Tradition | National Eisteddfod". *eisteddfod.wales*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2019-06-30. Cyrchwyd 2019-11-27.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwyr Fernando Ayala, Carlos Rinaldi, Rubén W. Cavallotti a René Mugica yw ***Viaje De Una Noche De Verano*** a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Tito Ribero. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Juan Manuel Fangio, Atahualpa Yupanqui, Enrique Dumas, Diana Maggi, Don Pelele, Alberto Olmedo, Elsa Daniel, Fidel Pintos, Alfredo Bargabieri, Marcos Zucker, Juan Manuel Tenuta, Juan Ramón, Luis Medina Castro, Luis Sandrini, María Esther Podestá, Roberto Escalada, Tato Bores, Chico Novarro, Ángel Magaña, Ramona Galarza, Néstor Fabián, Dorita Acosta a Claudia Mores. Mae'r ffilm *Viaje De Una Noche De Verano* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Sound of Music* sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Alberto Etchebehere oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Fernando Ayala ar 2 Gorffenaf 1920 yn Gualeguay a bu farw yn Buenos Aires ar 17 Chwefror 1997. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1955 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Fernando Ayala nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Adeiladwyd **Castell Sain Ffagan** ddiwedd y 16g, er ei fod yn sefyll ar safle adfail Normanaidd. Mae'n un o'r adeiladau pwysicaf o oes Elisabeth I yng ngwledydd Prydain ac mae ynddo rai o'r dodrefn gwreiddiol. Trosglwyddwyd y tŷ i Amgueddfa Werin Cymru yn 1946 gan yr Arglwydd Robert Windsor-Clive (a ddaeth yn ddiweddarach yn Iarll Plymouth).

Dechreuwyd y gwaith ar y tŷ yn 1580 gan naill ai John Gibbon, neu gan ei frawd Nicholas Herbert a'i wraig a chafodd ei ailwamio a'i foderneiddio yn y 19eg ganrif. Gwerthwyd y tŷ gan fab William Gibbon, mab John, i Edward Lewis o'r Fan, Caerffili. Edward wnaeth lawer o'r gwaith addurno a garddio ar y safle, gan gynnwys gosod y ddyfrgist blwm a'r pyllau dŵr.

Daeth y pennod nesaf ym mywyd y tŷ yn 1730 pan briododd Elizabeth Lewis ag Other, trydydd Iarll Plymouth a nawfed Barwn Windsor. Roedd y pâr yn byw yno nes i Other farw yn ddim ond 25 oed, flwyddyn cyn ei wraig ifanc. Other Lewis Windsor, plentyn bach 18 mis, oedd eu hunig etifedd a aeth i fyw gyda'i deulu. Yn y cyfnod hwnnw fe osodwyd y tŷ ar rent.

Etifeddwyd Castell Sain Ffagan gan y Foneddiges Harriet Clive, gwraig Robert, ail fab Iarll Plymouth. Rhoesant y tŷ i'w mab, Robert Windsor-Clive (27 Awst 1857 – 6 Mawrth 1923), yn 1852 fel cartref iddo ef a'i wraig newydd. Etifeddodd Robert y teitl "Isiarll Windsor o Sain Ffagan" yn 1905 ac roedd yn faer Caerdydd rhwng 1895 a 1896. Gwariodd y pâr newydd filoedd o bunnau ar wella'r tŷ ac aeth y gwaith yn ei flaen tan farwolaeth Robert ar ôl dwy flynedd o fywyd priodasol. Efeithiodd hyn yn syfrdanol ar ei wraig a oedd yn gorfod dygymod â magu teulu a rhedeg y tŷ. Gwnaeth y pensaer W. P. James y rhan fwyaf o'r gwaith ar y tŷ yr adeg honno.

Ar ôl iddo briodi yn 1883 a chael ei fab cyntaf y flwyddyn wedyn, teulu Robert George, Arglwydd Windsor, oedd y rhai nesaf i fwynhau byw yn y tŷ wrth iddynt dreulio'u gwyliau haf yno. Nhw sy'n gyfrifol am ailaddurno'r tŷ ac a ymgymerodd ag ychydig o waith ailadeiladu hefyd. Gosodwyd system drydan yn y castell adeg Robert George, a oedd yn defnyddio dŵr o felin ŷd y pentref. Mae arddull ac addurniad presennol Castell Sain Ffagan yn dyddio'n ôl i'r cyfnod hwn ar droad yr 20g.

Cyflwynwyd yr adeilad i Amgueddfa Genedlaethol Cymru yn 1946 ac fe agorwyd y tiroedd fel Amgueddfa Werin Cymru yn 1948.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2013-07-19 yn y Peiriant Wayback. Gwefan swyddogol Amgueddfa Werin Cymru; adalwyd 1 Awst 2013
2. ↑  *London Gazette*: no. 27865. p. 9084. 19 Rhagfyr 1905.

Dolenni allanol
---------------

* Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan Archifwyd 2012-07-21 yn y Peiriant Wayback.
* Lluniau o'r castell a gwybodaeth amdano
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Alex Infascelli yw ***H2odio*** a gyhoeddwyd yn 2006. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***H2Odio*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Gianluca Curti yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Alex Infascelli a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Steve Von Till. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mandala Tayde, Carolina Crescentini, Chiara Conti, Platinette ac Olga Shuvalova. Mae'r ffilm *H2odio (ffilm o 2006)* yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Departed* sef ffilm ddrama
Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Arnaldo Catinari oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alex Infascelli ar 9 Tachwedd 1967 yn Rhufain.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Alex Infascelli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pterulaceae* yw'r **Pastwn hesg pendrwm** (Lladin: ***Pterula caricis-pendulae***; Saesneg: *Pendulous Sedge Club*). 'Ffyngau'r Pastynnau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'pastwn' yw 'pastynnau'. Mae'n perthyn I'r grwp 'Ffyngau Cwrel' ac edrych fel sbageti. Mae'r teulu *Pterulaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pterulaceae
------------------------------------

Mae gan **Pastwn hesg pendrwm** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Pastwn hesg pendrwm | Pterula caricis-pendulae |  |
|
| *Pterula anomala* | Pterula anomala |  |
|
| *Pterula bambusae* | Pterula bambusae |  |
|
| *Pterula bresadolana* | Pterula bresadolana |  |
|
| *Pterula bromeliphila* | Pterula bromeliphila |  |
|
| *Pterula brunneola* | Pterula brunneola |  |
|
| *Pterula brunneosetosa* | Pterula brunneosetosa |  |
|
| *Pterula campoi* | Pterula campoi |  |
|
| *Pterula capillaris* | Pterula capillaris |  |
|
| *Pterula subulata* | Pterula subulata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Pastwn hesg pendrwm** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Coeden gysgu yn y dydd a'r nos
Mae unrhyw broses biolegol sy'n arddangos osgiliad mewndarddol addasadwy o tua 24 awr yn cael ei ddehongli fel **rhythm circadaidd.** Mae'r rhythmau 24 awr hyn yn cael eu gyrru gan 'gloc circadaidd', ac maent i'w gweld mewn planhigion, anifeiliaid, ffwng, a cyanobacteria.

Daw'r term *circadaidd* o'r Lladin *circa*, sy'n golygu "o amgylch" (neu "oddeutu"), a *diēm*, sy'n golygu "diwrnod". Mae'r astudiaeth o rhythmau biolegol amserol, fel y dyddiol, llanwol, wythnosol, tymhorol, a'r blynyddol, yn cael ei alw'n 'cronobioleg'. Mae prosesau gydag osgiliadau 24 awr fel arfer yn cael eu galw yn **rhythmau dyddiol** (Saesneg: diurnal rhythms). Nid ydynt yn rhythmau circadaidd yng ngwir ystyr y gair oni bai bod eu natur mewndarddol wedi'i chadarnhau.

Er bod rhythmau circadaidd yn fewndarddol, maent yn cael eu haddasu i'r amgylchedd leol trwy giw allanol sy'n cael ei alw'n "zeitgeber" (o'r Almaeneg, "rhoddwr amser"). Er enghraifft, gall zeitgeber fod yn gylch golau, tymheredd neu rhydocs. Mewn gwyddoniaeth feddygol, mae rhythm circadaidd anarferol mewn bodau dynol yn cael ei alw'n 'anhwylder rhythm circadaidd'.

Yn 2017, rhoddwyd Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth i Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash a Michael W. Young "am eu darganfyddiadau ym mecanweithiau molecwlaidd sy'n rheoli'r rhythm circadaidd" mewn pryfed ffrwythau.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Peroxiredoxins are conserved markers of circadian rhythms". *Nature* **485** (7399): 459–64. May 2012. Bibcode 2012Natur.485..459E. doi:10.1038/nature11088. PMC 3398137. PMID 22622569. .
2. ↑  "Overview of circadian rhythms". *Alcohol Research & Health* **25** (2): 85–93. 2001. PMID 11584554.. Adalwyd 2018-12-30.
3. ↑  "Circadian topology of metabolism". *Nature* **491** (7424): 348–56. November 2012. Bibcode 2012Natur.491..348B. doi:10.1038/nature11704. PMID 23151577. .
4. ↑  "The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2017". *www.nobelprize.org*. Cyrchwyd 2017-10-06.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr José Luis Cuerda yw ***La Educación De Las Hadas*** a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Didier Van Cauwelaert a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lucio Godoy. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Irène Jacob, Bebe, Ricardo Darín, José Luis Cuerda, Jordi Bosch a Glòria Roig i Fransitorra. Mae'r ffilm *La Educación De Las Hadas* yn 103 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Departed* sef ffilm ddrama
Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Hans Burman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nacho Ruiz Capillas sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm José Luis Cuerda ar 18 Chwefror 1947 yn Albacete a bu farw ym Madrid ar 6 Mai 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1982 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Medal Aur am Deilyngdod yn y Celfyddydau (Sbaen)

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd José Luis Cuerda nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Lleolir **Maes Awyr y Trallwng** 2 filltir i'r de o dref y Trallwng, ym Mhowys, Cymru. 

Mae ganddo trwyddeb CAA (Rhif P865) sy'n caniatáu hedfan i gludo teithwyr cyhoeddus neu hyfforddiant hedfan, fel yr awdurdodir gan y dalwr trwyddeb, *Mid Wales Airport Ltd.*. Mae'r maes awyr hefyd yn drwyddedig am ddefnydd gyda'r nos. Mae ganddo tŵr rheoli sy'n cynnig gwasanaeth cynghorol awyr/tir yn ystod y dydd. 

Mae nifer o ysgolion hedfan gyda sail yn y maes awyr, gan gynnwys ysgol hedfan hofrennydd.

Hanes
-----

Sefydlwyd y maes awyr ym 1990 gan ffermwr lleol, Bob Jones. Roedd e eisoes wedi gwneud llain laswellt ar ei dir ffermio yn Nhrehelig ym 1987. Fe'i uwchraddiwyd i redfa tarmac llawn ym 1990, pan ddatganodd y Bwrdd Datblygu Dros Gymru Wledig ei ddiddordeb mewn creu maes awyr yn y Ganolbarth er mwyn cefnogi busnesau lleol. 

Estynwyd y rhedfa eto yn 2004 gan 190 metr ar ei phen de-orllewinol, er mwyn gallu derbyn awyrennau busnes mwy.

Bu farw Mr Jones yn 2012 mewn damwain hedfan gyda pheilot arall pan aeth eu hawyren mewn cwmwl a tharo coed ar ben allt gerllaw y maes awyr. Cymerodd ei angladd lle yn y dref, gyda gorymdaith ar hyd y rhedfa, a hofrenydd yr ambiwlans awyr yn hedfan dros yr eglwys fel arwydd o barch.

Ambiwlans Awyr
--------------

Mae Ambiwlans Awyr Cymru yn defnyddio Maes Awyr y Trallwng fel un o'i bedair canolfan ar draws y wlad. Mae'n gweithredu un hofrennydd Airbus H145 yn y Trallwng, gyda chofrestriad G-WOBR, ac arwydd galw "Helimed 59". 

Er bod Ambiwlans Awyr Cymru yn gweithredu trwy'r nos gydag un hofrenydd yng Nghaerdydd, oherwydd rhesymau gweithredol, mae G-WOBR dim ond yn gallu hedfan yn ystod oriau golau dydd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "History". *Mid Wales Airport*. Cyrchwyd 17 Awst 2023.
2. ↑  "Fears about airport expansion" (yn Saesneg). 2003-12-02. Cyrchwyd 2023-08-17.
3. ↑  "Piper PA-31-325 Navajo C/R, G-BWHF, 18 January 2012". *Air Accidents Investigations Branch*. 10 Rhagfyr 2014. Cyrchwyd 17 Awst 2023.
4. ↑  "Public tributes for airport founder Bob Jones in Welshpool". *BBC News* (yn Saesneg). 2012-02-09. Cyrchwyd 2023-08-17.
5. ↑  "Ein Canolfannau Awyr". Awyr Ambiwlans Cymru. Cyrchwyd 17 Awst 2023.
6. ↑  "The New 24/7 Wales Air Ambulance". Ambiwlans Awyr Cymru. Cyrchwyd 17 Awst 2023.
Tim pêl-droed sy'n chwarae yng nghynghreiriau Yr Alban yw **Stranraer Football Club**. Maent wedi sefydlu yn Stranraer, sydd yn Ne-Orllewin Yr Alban. Maent yn chwarae eu gemau cartref yn stadiwm Stair Park.

Hanes
-----

Sefydlwyd Stranraer F.C. yn 1870, a nhw ydy'r trydydd tim hynaf yng nghynghreiriau yr Alban. Ymunodd Stranraer â chynghreiriau'r Alban yn 1949. Gêm enwocaf Stranraer oedd yn erbyn Glasgow Rangers yn 1948 yng Nghwpan Yr Alban. Enillodd Rangers 1-0 mewn gem agos iawn o flaen stadiwm orlawn. Heb fawr o dlysau i'w henw yn ystod bron i 140 o flynyddoedd fel tîm, mae Stranraer wedi treulio'r rhan fwyaf o'u hamser yn y cynghreiriau isaf. Maent wedi cyrraedd Y Gynghrair Gyntaf ar dair adeg wahanol, ond byth wedi medru aros yn yr adran yn fwy nag un tymor. Yn 2009 roedd gan y clwb ddyledion o dros £250,000, sydd yn fygythiad real i'r clwb.

Anrhydeddau
-----------

* Enillwyr Ail Gynghrair yr Alban: 1993-94, 1997-98
* Enillwyr Trydedd Cynghrair yr Alban: 2003-04

Dolenni allanol
---------------

* (Saesneg) Gwefan Swyddogol
* (Saesneg) Achub Stranraer F.C.
* (Saesneg) Fforwm Answyddogol y Cefnogwyr Archifwyd 2009-04-17 yn y Peiriant Wayback.
Gâl yn y ganrif gyntaf CC
Y brenin Galaidd Vercingetorix yn ildio i Iŵl Cesar (llun dychmygol)
**Gâl** (Lladin: **Gallia**) oedd enw'r Rhufeiniaid
am diriogaeth y llwythau Celtaidd yn Ffrainc, y Swistir a gogledd yr Eidal heddiw. Gallia Cisalpina (‘Gâl is yr Alpau’) neu Gallia Citerior oedd yr enw am ei diriogaeth yng ngogledd yr Eidal; Gallia Transalpina (‘Gâl dros yr Alpau’) neu Gallia Ulterior oedd yr enw am ei diriogaeth rhwng Afon Rhein, y Pyreneau, yr Alpau, y Môr Canoldir a'r Môr Iwerydd (sy'n cyfateb yn fras i Ffrainc a Gwlad Belg heddiw). Yn y cyfnod modern mae rhai haneswyr yn defnyddio'r enw i gyfeirio at yr Âl orllewinol yn bennaf neu'n unig. Gelwir y penrhyn lle mae Llydaw gyfoes hyd at lannau'r Afon Seine yn Armorica.

Roedd y Celtiaid yn Gallia Cisalpina wedi cael eu goresgyn gan y
Rhufeiniaid tua'r 3 CC/ail ganrif CC. Yn 89 CC a 49 CC cawsant ddinesyddiaeth Rufeinig. Ar ddechrau'r 2g CC goresgynodd y Rhufeiniaid ran o dde Ffrainc a sefydlu talaith Gallia Narbonensis yno. Ond doedden nhw ddim yn fodlon ar hynny. Yn 58-51 CC arweiniodd Iŵl Cesar ei llengoedd i weddill Gâl a'i chwncweru ar  ôl nifer o frwydrau
caled yn erbyn y Galiaid. Cafodd y wlad ei rhannu'n dair talaith
gan yr ymerodr Augustus yn 27 CC: Gallia Belgica yn y gogledd-ddwyrain, Gallia Aquitania yn y de-orllewin a Gallia Lugdunensis yn y canol. Sefydlwyd dinas Lugdunum (Lyons) fel coloni yng nghanol y "Tair Gâl" (*Tres Galliae*) hyn yn 43 CC. Gwasanethai Lugdunum fel canolfan weinyddiaeth i'r llwythau hefyd, ac roedd y Concilium Galliarum ("Cyngor y Galiaid") yn cwrdd yn y ddinas newydd i setlo anghydfod.

Blodeuai diwylliant arbennig yn yr Âl Rufeinig, a gyfunai elfennau Celtaidd a Rhufeinig; fe'i gelwir weithiau'n ddiwylliant Galaidd-Rufeinig. Yn ystod yr ail ganrif dechreuodd Cristnogaeth gyrraedd Gâl a chafodd hyn yn ei thro effaith sylweddol ar iaith a diwylliant yr ardal. Yn y 3g cafwyd nifer o gyrchoedd ar Âl gan lwythau Germanaidd a phan ymadawodd y llengoedd Rhufeinig olaf yn y 5fed ganrif goresgynnwyd y wlad i gyd gan y Germaniaid a chafodd ei rhannu rhwng y prif lwythau, sef y Ffranciaid, y Alemanni, y Bwrgwyniaid a'r Fisigothiaid.

Gweler hefyd
------------

* Galeg
* Gallia Aquitania
* Gallia Belgica
* Gallia Cisalpina
* Gallia Lugdunensis
* Gallia Narbonensis
* Gallia Transalpina
* Y Celtiaid
* Armorica
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Michel Deville yw ***La Femme En Bleu*** a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal a Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Michel Deville a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Béla Bartók. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sabine Glaser, Simone Simon, Lea Massari, Michel Piccoli, Michel Aumont, Claude Bolling, Régis Wargnier, Amarande, Geneviève Fontanel, Henri Courseaux, Hélène Duc, Julien Verdier, Max Vialle, Patricia Lesieur, Pierre Mirat, Robert Favart a Roger Desmare. Mae'r ffilm *La Femme En Bleu* yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Exorcist* sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Claude Lecomte oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Raymonde Guyot sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michel Deville ar 13 Ebrill 1931 yn Boulogne-Billancourt. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Louis Delluc
 * Gwobr César am yr Ysgrifennu Gorau
 * Gwobr César y Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr Louis Delluc

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michel Deville nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Francesco Nuti yw ***Willy Signori E Vengo Da Lontano*** a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd gan Mario Cecchi Gori a Vittorio Cecchi Gori yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Affrica a chafodd ei ffilmio ym Milan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Francesco Nuti a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Giovanni Nuti. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Warner Bros..

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anna Galiena, Clarissa Burt, Alessandro Haber, Francesco Nuti, Giovanni Veronesi, Isabella Ferrari, Geoffrey Copleston, Antonio Petrocelli, Claudio Spadaro, Cristina Gaioni, Isaac George a Novello Novelli. Mae'r ffilm *Willy Signori E Vengo Da Lontano* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Batman (ffilm o 1989)* sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Sergio Montanari sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Francesco Nuti ar 17 Mai 1955 yn Prato. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 11 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Francesco Nuti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 27 Mai 2016.
Swllt o Sweden, a fathwyd o 1802 ymlaen.
Swllt o 1853, a gynhyrchwyd yn Lloegr, brenhines Victoria.
Swllt o 1948, a gynhyrchwyd yn Lloegr.
Arian cyfred yw **swllt**, a arferid ei ddefnyddio yng Nghwledydd Prydain, Iwerddon, Awstralia, Awstria, Unol Daleithiau America, Seland Newydd a nifer o wledydd y Gymanwlad. Mae'n parhau i gael ei ddefnyddio fel arian cyfred yn Tansanïa (Swllt Tansanïa), Cenia, Wganda a Somalia.

Benthyciad o'r gair Lladin *soldus* yw 'swllt', a chofnodir y defnydd cyntaf o'r gair yn Gymraeg yn y 13g: *Ef a anfones ugein swllt i eglwys Grist yn Dulyn.* (Gwaith Gruffudd ap Cynan). Yn yr ieithoedd Celtaidd, ceir: 'sols' (Hen Gernyweg), 'solt' (Hen Lydaweg) a 'saout' (a olygai 'gwartheg' mewn Llydaweg Canol a Diweddar).

Gallai olygu unrhyw werth, ac yng ngwledydd Prydain, yn 1554, daeth i olygu un-ugeinfed (1/20ed) rhan o bunt, sef 12 ceiniog, gan olynu'r *testoon*. Arferid ei ddynodi gyda'r nodiant mathemategol **s** neu'r 'symbol 'solidus' */* (y slash) e.e. *1/9* oedd "un swllt a naw ceiniog" a *11/–* fydai "un-ar-ddeg swllt". Mae'r defnydd o'r symbol solidus yn dal i gael ei ddefnyddio yng Nghenia heddiw, a cheir cynlluniau yn nwyrain Affrica i greu arian cyfred cyffredin, rhwng y gwledydd; yr enw a fathwyd ar ei gyfer yw 'swllt dwyrain Affrica'.

Daeth i ben yng Nghymru a gweddill gwledydd Prydain ar 15 Chwefror 1971, pan newidiwyd i system ddegol. Yr hen ddull, hyd at y degoliad, o nodi'r gwerthoedd oedd:

* punnoedd (£ neu l )
* sylltoedd (s. neu /-)
* ceiniogau (d. neu c.)

Gwerth a darnau eraill
----------------------

Roedd darnau eraill ar gael, hefyd, cyn hynny, gan gynnwys:

* ffyrling, hanner dimai
* hatling, hanner ffyrling
* dimai, sef hanner ceiniog
* darn tair-ceiniog (3c)
* darn chwe-cheiniog (6c)
* y fflorin (dau swllt)
* hanner coron, dau swllt a chwe cheiniog (2/6), sef un wythfed rhan o bunt, a ddiddymwyd, hefyd yn 1971.
* coron, pump swllt, y darn a oedd a'r gwerth uchaf yng ngwledydd Prydain yn 1971.

Olynwyd y swllt ar ddiwrnod y degoliad gyda'r darn pum-ceiniog, newydd.

Iwerddon
--------

Rhwng 1901 ac 1825, gwerth y swllt Gwyddelig oedd 13c, a'i lysenw oedd *black hog*, oherwydd y gelwid y swllt Seisnig yn *white hog*. Roedd hyn, wrth gwrs yn rhan o ymdrech Lloegr i gyflyru'r Gwyddelod i gredu eu bod yn ddrwg a'r Saeson yn dda.

Gweler hefyd
------------

* Ceiniog Mynydd Parys
* Swllt dyn tlawd, planhigyn blodeuol
* Crug Swllt, carnedd i gladdu'r meirw, yng nghymuned Llanbedr Efelffre, Sir Benfro
* Garnswllt, pentref bychan yn Sir Abertawe

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Reserve Bank of New Zealand*; adalwyd Ionawr 2011
2. ↑  Description of Somalia shilling - adalwyd 8 Hydref 2006
3. ↑  Dissolution of the East African Monetary Union- adalwyd 8 Hydref 2002
4. ↑  *Geiriadur Prifysgol Cymru*; adalwyd 16 Hydref 2018.
5. ↑  "May and the Slash - English Project". *www.englishproject.org*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 22 Hydref 2017. Cyrchwyd 27 Ebrill 2018. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr M. Padmakumar yw ***Ember*** a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***കനൽ*** ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Malaialeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ouseppachan. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Maxlab Cinemas and Entertainments.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Mohanlal. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Black Mass* sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 600 o ffilmiau Malaialam wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Ranjan Abraham sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm M Padmakumar yn India. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1988 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd M. Padmakumar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 28 Ebrill 2016.
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Fernando Fernán Gómez yw ***Ninette y Un Señor De Murcia*** a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Antonio Pérez Olea. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fernando Fernán Gómez, Claudia Gravy, Alfredo Landa, Rosenda Monteros, Aurora Redondo, Alfonso del Real a Rafael López Somoza. Mae'r ffilm *Ninette y Un Señor De Murcia* yn 105 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Sound of Music* sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Antonio Pérez Olea oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Fernando Fernán Gómez ar 28 Awst 1921 yn Lima a bu farw ym Madrid ar 6 Rhagfyr 1993. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1940 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Donostia
 * Gwobr Tywysoges Asturias am y Celfyddydau
 * Gwobr Goya am yr Actor Cefnogol Gorau
 * Gwobr Fastenrath
 * Medal Aur am Deilyngdod yn y Celfyddydau (Sbaen)
 * Uwch-Groes Urdd Sifil Alfonso X
 * Gwobr Theatr Genedlaethol

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Fernando Fernán Gómez nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  .
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Preblyn brith y De** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod brith y De) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Turdoides bicolor***; yr enw Saesneg arno yw *Pied babbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. bicolor*, sef enw'r rhywogaeth.

Genws
-----

Mae'r preblyn brith y De yn perthyn i'r genws *Turdoides* yn nheulu'r Preblynnod (Lladin: *Leiothrichidae*).Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Preblyn bochfoel | Turdoides gymnogenys |  |
|
| Preblyn brith Hinde | Turdoides hindei |  |
|
| Preblyn brith y De | Turdoides bicolor |  |
|
| Preblyn brith y Gogledd | Turdoides hypoleuca |  |
|
| Preblyn brown Affrica | Turdoides plebejus |  |
|
| Preblyn saethog | Turdoides jardineii |  |
|
| Preblyn tinwyn | Turdoides leucopygia |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Preblyn brith y De** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Augusto Genina yw ***L'ultimo Travestimento*** a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Milano Films. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. Dosbarthwyd y ffilm gan Milano Films.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Franz Sala. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Birth of a Nation* addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Augusto Genina ar 28 Ionawr 1892 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 14 Medi 2005. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol La Sapienza.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Augusto Genina nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------