recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Diederik van Rooijen yw ***Oorlog Stella*** a gyhoeddwyd yn 2009. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Stella's oorlog*** ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Iseldiroedd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iseldireg a hynny gan Diederik van Rooijen a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bart Westerlaken. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anna Drijver, Thijs Römer a Teun Kuilboer. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inglourious Basterds* sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Iseldireg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Diederik van Rooijen ar 26 Rhagfyr 1975 yn yr Iseldiroedd.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Diederik van Rooijen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
Ffilm wyddonias am drosedd gan y cyfarwyddwr Hugo Fregonese yw ***Die Todesstrahlen Des Dr. Mabuse*** a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd gan Artur Brauner yn yr Eidal, Ffrainc a'r Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd CCC Film. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Ladislas Fodor a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carlos Diernhammer. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Peter van Eyck, Wolfgang Preiss, Reinhard Kolldehoff, Ernst Schröder, Dieter Eppler, Walter Rilla, O. E. Hasse, Erich Fiedler, Siegfried Schürenberg, Friedrich Schoenfelder, Fritz Tillmann, Arnold Marquis, Valéry Inkijinoff, Claudio Gora, Yoko Tani, Yvonne Furneaux, Charles Fernley Fawcett, Robert Beatty, Leo Genn, Feodor Chaliapin Jr. Gustavo Rojo, Heinz Giese a Rika Dialina. Mae'r ffilm *Die Todesstrahlen Des Dr. Mabuse* yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Dr. Strangelove* sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Riccardo Pallottini oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Alfred Srp sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hugo Fregonese ar 8 Ebrill 1908 ym Mendoza a bu farw yn Buenos Aires ar 17 Ionawr 1987. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1943 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Hugo Fregonese nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 21 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 21 Mai 2016.
Drama-gomedi ar ffilm gan y cyfarwyddwr Claude Miller yw ***La Petite Voleuse*** a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd gan Claude Berri yn Ffrainc. Cafodd ei ffilmio yn gare de Bayeux. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Claude de Givray. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nathalie Cardone, Renée Faure, Charlotte Gainsbourg, Simon de La Brosse, Pierre Maguelon, Raoul Billerey, Catherine Arditi, Chantal Banlier, Clotilde de Bayser a Didier Bezace. Mae'r ffilm *La Petite Voleuse* yn 109 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Hard* sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Dominique Chapuis oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Albert Jurgenson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Claude Miller ar 20 Chwefror 1942 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 31 Mawrth 2017. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ac mae ganddo o leiaf 33 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg yn Institut des hautes études cinématographiques.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Commandeur des Arts et des Lettres‎
 * Gwobr César am yr Ysgrifennu Gorau
 * Gwobr Louis Delluc

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 67% (Rotten Tomatoes)
* 6.7/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Claude Miller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
2. 1 2  "The Little Thief". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 220007887
* GND: 4590827-8
* SUDOC: 030865417
* BNF: cb12219528x (data)

 |
Talaith yng ngogledd-orllewin yr Ariannin yw **Talaith La Rioja**. Mae'n ffinio â thaleithiau Catamarca i'r gogledd, Córdoba i'r dwyrain, San Luis i'r de, a San Juan i'r de-orllewin, ac yn y gorllewin â Tsile. Y brifddinas yw La Rioja. Mae tirwedd y dalaith yn cynnwys cyfres o fynyddoedd cras gyda dyffrynnoedd amaethyddol rhyngddynt.

Talaith La Rioja yn yr Ariannin
Yng Nghyfrifiad 2022 roedd gan y dalaith boblogaeth o 384,607.

Rhaniadau gweinydol
-------------------

Rhennir y dalaith yn 18 sir (Sbaeneg: *departamentos*), fel a ganlyn (gyda phrif dref):

1. Arauco (Aimogasta)
2. La Rioja (La Rioja, Yr Ariannin)
3. Castro Barros (Aminga)
4. Chamical (Chamical)
5. Chilecito (Chilecito)
6. Coronel Felipe Varela (Villa Unión)
7. Famatina (Famatina)
8. General Ángel Vicente Peñaloza (Tama)
9. General Belgrano (Olta)
10. General Juan Facundo Quiroga (Malazán)
11. General Lamadrid (Villa Castelli)
12. General Ocampo (Milagro)
13. General San Martín (Ulapes)
14. Independencia (Patquía)
15. Rosario Vera Peñaloza (Chepes)
16. San Blas de los Sauces (San Blas de los Sauces)
17. Sanagasta (Sanagasta)
18. Vinchina (Vinchina)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  City Population; adalwyd 18 Awst 2023

 gw • sg • go**Taleithiau'r Ariannin**

Buenos Aires **·** 
Catamarca **·** 
Chaco **·** 
Chubut **·** 
Córdoba **·** 
Corrientes **·** 
Entre Ríos **·** 
Formosa **·** 
Jujuy **·** 
La Pampa **·** 
La Rioja **·** 
Mendoza **·** Misiones **·** 
Neuquén **·** 
Río Negro **·** 
Salta **·** 
San Juan **·** 
San Luis **·** 
Santa Cruz **·** 
Santa Fe **·** 
Santiago del Estero **·** 
Tierra del Fuego **·** 
Tucumán
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Carlo Mazzacurati yw ***L'amore Ritrovato*** a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal a Ffrainc; y cwmni cynhyrchu oedd Medusa Film. Lleolwyd y stori yn Pisa. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Carlo Cassola. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Stefano Accorsi, Alba Rohrwacher, Roberto Citran, Marie-Christine Descouard, Maya Sansa, Anne Canovas a Marco Messeri. Mae'r ffilm *L'amore Ritrovato* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Million Dollar Baby* sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood*. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.* 
Luca Bigazzi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Paolo Cottignola sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carlo Mazzacurati ar 2 Mawrth 1956 yn Padova a bu farw yn yr un ardal ar 12 Tachwedd 1983. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Bologna.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Carlo Mazzacurati nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Cyfundrefn addysg yn ystod y 18g oedd yr **Ysgolion Cylchynol Cymreig**. Sefydlwyd hwy gan Griffith Jones, Llanddowror (1683 - 1761).

Hanes
-----

Dechreuodd Griffith Jones cyntaf o'i ysgolion cylchynol yn 1731. Roedd ysgolion wedi eu cynnal dan nawdd yr SPCK, ond erbyn y 1720au roedd dylanwad y rhain ar drai. Un rheswm am hyn oedd bod yr SPCK yn amheus iawn o'r iaith Gymraeg. Cymraeg oedd iaith ysgolion Griffith Jones, ac roedd yr addysg yn canolbwyntio ar ddysgu darllen Cymraeg, i ddarllen y Beibl Cymraeg a gweithiau defosiynol megis *Canwyll y Cymry*, ac i adrodd catecism Eglwys Loegr. Roedd yr ysgolion mewn un man am ryw dri mis, fel arfer yn y gaeaf pan oedd amser gan y ffermwyr i fynychu'r ysgol. Roedd yr ysgol yn dysgu plant ac oedolion; plant yn ystod y dydd ac oedolion gyda'r nos gan amlaf. Dywedid fod y disgyblion disgleiriaf yn medru dysgu darllen mewn chwech i saith wythnos.

Bu Griffith Jones yn brysur yn codi arian ar gyfer yr ysgolion; y prif gyfranwyr oedd Syr John Philipps a Bridget Bevan (Madam Bevan) o Dalacharn. Telid tua £5 y flwyddyn i'r athrawon, oedd yn cael eu hyfforddi yn *Yr Hen Goleg* yn Llanddowror. Erbyn 1740 roedd 150 o ysgolion wedi ei sefydlu, y rhan fwyaf yn ne Cymru. Yn ddiweddarach lledaenodd yr ysgolion yn y gogledd hefyd. Erbyn 1758 roedd 218 o ysgolion, gyda nifer sylweddol o ddisgyblion ym mhob sir heblaw Sir y Fflint a Sir Drefaldwyn. Wedi marwolaeth Griffith Jones yn 1761, parhawyd yr ysgolion gan Madam Bevan. Pan fu hi farw yn 1779 gadawodd £10,000 i barhau'r ysgolion, ond cystadlwyd ei hewyllys ac ni chafwyd penderfyniad cyfreithiol am 31 mlynedd. Oherwydd diffyg arian, daeth y cynllun i ben.

Amcangyfrifa Geraint Jenkins fod yr ysgolion cylchynol wedi dysgu tua 250,000 o bobl i ddarllen, allan o boblogaeth o tua 490,000. Erbyn marwolaeth Griffith Jones, roedd Cymru yn mwynhau un o'r lefelau llythrennedd gorau yn y byd, cymaint felly nes i'r Ymerodres Catrin Fawr o Rwsia yrru comisiynydd i weld a oedd modd addasu'r system ar gyfer Rwsia.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3 4  Geraint H. Jenkins, *The Foundations of Modern Wales, 1642-1780* (Rhydychen: Clarendon Press, 1987)

| * v
* t
* e
 Addysg yng Nghymru |
| --- |
| Addysgu pynciau | 
* Addysgu hanes Cymru
* Addysg Gymraeg

 |
| Sefydliadau | 
* Rhestr ysgolion cynradd yng Nghymru
* Rhestr ysgolion uwchradd yng Nghymru
* Ysgol Gymraeg
* Rhestr prifysgolion Cymru

 |
| 
* WiciBrosiect Cymru
* Categori Categori
* Tudalen Comin Cyffredin

 |
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Louis Mercanton yw ***Vénus*** a gyhoeddwyd yn 1929. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Vénus*** ac fe'i cynhyrchwyd gan Louis Mercanton yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Constance Talmadge. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Piccadilly* ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Léonce-Henri Burel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Louis Mercanton ar 4 Mai 1879 yn Nyon a bu farw yn Neuilly-sur-Seine ar 12 Tachwedd 1939.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Louis Mercanton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Man of Mayfair |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1931-01-01 |
| *Adrienne Lecouvreur* |  | Ffrainc | FfrangegNo/unknown value | 1913-01-01 |
| Aux Jardins De Murcie |  | Ffrainc | No/unknown value | 1923-01-01 |
| Cinders |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1926-01-01 |
| *La Dame aux camélias* |  | Ffrainc | No/unknown value | 1911-01-01 |
| La Lettre |  | Unol Daleithiau America | Ffrangeg | 1930-01-01 |
| La Reine Élisabeth |  | Ffrainc | FfrangegNo/unknown value | 1912-01-01 |
| *Let's Get Married* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1931-01-01 |
| Miarka, La Fille À L'ourse |  | Ffrainc | FfrangegNo/unknown value | 1920-01-01 |
| The Nipper |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1930-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Josef von Báky yw ***Die Ideale Frau*** a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd gan Wilhelm Utermann yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Walter Forster a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Georg Haentzschel. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ruth Leuwerik, Boy Gobert, Friedrich Domin, Agnes Windeck, Martin Benrath a Heinrich Gretler. Mae'r ffilm *Die Ideale Frau* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Ben-Hur* sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Werner Krien oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Gertrud Hinz sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Josef von Báky ar 23 Mawrth 1902 yn Sombor a bu farw ym München ar 16 Mehefin 2020. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Deutscher Filmpreis

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Josef von Báky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Jean Delannoy yw ***Die Schenke Der Verlockung*** a gyhoeddwyd yn 1959. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Guinguette*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Henri Jeanson. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Zizi Jeanmaire, Jean-Claude Pascal, Jacques Hilling, France Anglade, Henri Vilbert, Marie Mergey, Paul Meurisse, Georges Poujouly, Raymond Bussières, Jacques Marin, Dominique Davray, Amarande, Annette Poivre, Dany Jacquet, Georges Lycan, Guy Decomble, Louis Bugette, Madeleine Barbulée, Micheline Luccioni, Odette Laure, Pierre Destailles, Sophie Grimaldi a Viviane Méry. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Ben-Hur* sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jean Delannoy ar 12 Ionawr 1908 yn Noisy-le-Sec a bu farw yn Guainville ar 19 Mehefin 2008. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1927 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr César

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jean Delannoy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Audrey Dana yw ***Si J'étais Un Homme*** a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd gan Olivier Delbosc a Marc Missonnier yn Ffrainc. Cafodd ei ffilmio yn Rue La Fayette ac Espace Niemeyer. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Audrey Dana a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Emmanuel d'Orlando. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alice Belaïdi, Audrey Dana, Éric Elmosnino, Christian Clavier, Antoine Gouy a Joséphine Drai. Mae'r ffilm *Si J'étais Un Homme* yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner 2049* sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Véronique Lange sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Audrey Dana ar 21 Medi 1977 yn Rueil-Malmaison. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* ‎chevalier des Arts et des Lettres
 * Gwobr Romy Schneider

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Audrey Dana nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2017. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.
Ffilm drosedd sy'n llawn dirgelwch gan y cyfarwyddwr Christian Stengel yw ***Pas De Pitié Pour Les Femmes*** a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Misraki. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Simone Renant. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *All About Eve* sy’n ffilm gomedi
Americanaidd *gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.*

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Christian Stengel ar 22 Medi 1902 ym Marly-le-Roi a bu farw yn Versailles ar 13 Ebrill 1994.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Christian Stengel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Gerhard Scheumann a Walter Heynowski yw ***Kampuchea – Sterben Und Auferstehen*** a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen a Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Reiner Bredemeyer. 

 Mae'r ffilm *Kampuchea – Sterben Und Auferstehen* yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Empire Strikes Back* sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gerhard Scheumann ar 25 Rhagfyr 1930 yn Szczytno a bu farw yn Berlin ar 1 Ionawr 1970. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Urdd Teilyngdod Gwladgarol mewn aur
 * Gwobr Genedlaethol Dwyrain yr Almaen

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gerhard Scheumann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 12 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 12 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 12 Ebrill 2016.
Lleolir **Bwlch Sant Bernard Bach** (Ffrangeg: *Col du Petit Saint-Bernard*, Eidaleg: *Colle del Piccolo San Bernardo*) yn yr Alpau, ar y ffin rhwng Ffrainc a'r Eidal, sy'n cwrdd ar ben y bwlch, sydd 2188 metr uwchben lefel y môr. Lleolir ochr orllewinol y bwlch yn ardal Savoie, Ffrainc, i'r de o *massif* Mont Blanc. Ceir hefyd Bwlch Sant Bernard Mawr a Bwlch San Bernardino.

Ar y bwlch ceir cylch cerrig sy'n mesur 72 medr (236 troedfedd) ar ei draws. Mae wedi cael ei ddifrodi i ryw raddau gan y ffordd sy'n rhedeg trwyddo a bu maen hir yn ei chanol ar un adeg. Nid yw'r cylch wedi cael ei ddyddio'n fanwl gywir ond mae darnau arian wedi eu canfod o'i amgylch sy'n dyddio o Oes yr Efydd. Mae'n bosibl mai safle seremonïol y diwylliant Tarentaisiaidd (tua 725 CC–450 CC) oedd hi. Yn ddiweddarach, codwyd teml Rufeinig gerllaw a gysegrwyd i'r duw Iau, ynghyd â *mansio* Rhufeinig a oedd yn gwasanaethu teithwyr dros y bwlch; credir gan rai i'r cadfridog Carthaginaidd, Hannibal ddefnyddio'r llwybr hwn pan groesodd yr Alpau i ymosod ar Rufain (ond mae eraill yn credu iddo groesi'r Alpau Cotaidd ymhellach i'r de).

Adnewyddwyd y cylch cerrig yn rhannol yn ystod y 19eg ganrif.

Yr esgyniad
-----------

O Bourg-Saint-Maurice i'r de-orllewin, mae'r Col du Petit Saint-Bernard yn 26.5 km o hyd. Mae'r esgyniad yn 1,348 m (4,423 troedfedd) o'r ochr hon, â graddfa ar gyfartaledd o 5.1%, a'r darnau mwyaf syrth yn 8.1% ar waelod yr allt. Mae'r 15.5 km (9.6 milltir) cyntaf i La Rossiere yn ffurfio rhiw Montée d'Hauteville.

O Prè-Saint-Didier (yn Nyffryn Aosta, gogledd-orllewin yr Eidal), mae'r Colle del Piccolo San Bernardo yn 23.5 km (14.6 milltir) o hyd o'r ochr hwn. Mae'r esgyniad yn 1,184 m (3,885 troedfedd) â graddfa ar gyfartaledd o 5%.

Tour de France
--------------

Croeswyd Bwlch Sant Bernard Bach gan y Tour de France am y tro cyntaf yn 1949 ac mae wedi bod ar lwybr y ras sawl gwaith ers hynny.

| Blwyddyn | Cymal | Categori | Arweinydd ar y copa |
| --- | --- | --- | --- |
| 1949 | 17 | 2 | Gino Bartali |
| 1959 | 18 | 1 | Michele Gismondi |
| 1963 | 17 | 2 | Federico Bahamontes |
| 2009 | 16 | 1 | Franco Pellizotti |

Dolenni allanol
---------------

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Bwlch Sant Bernard Bach***

* (Saesneg) Col du Petit Saint-Bernard ar climbbybike.com
* (Saesneg) Colle del Piccolo San Bernardo ar climbbybike.com
* (Ffrangeg) Le col du Petit-Saint-Bernard yn y Tour de France Archifwyd 2007-04-22 yn y Peiriant Wayback.
* (Ffrangeg) Adran Diwylliant Ffrainc Archifwyd 2009-07-27 yn y Peiriant Wayback.
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Erik Ode yw ***Liebe, Jazz Und Übermut*** a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd gan Artur Brauner yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Bobby E. Lüthge a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Heinz Gietz. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Peter Alexander, Grethe Weiser, Erik Ode, Karl Hellmer, Ida Krottendorf, Rudolf Platte, Bibi Johns, June Richmond, Nora Minor, Hans Olden, Hugo Lindinger a Roland Kaiser. Mae'r ffilm *Liebe, Jazz Und Übermut* yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Bridge on the River Kwai* sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Fritz Arno Wagner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jutta Hering sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Erik Ode ar 6 Tachwedd 1910 yn Berlin a bu farw yn Kreuth ar 20 Mehefin 1969.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Erik Ode nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 1 Mai 2016.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Paul Wegener yw ***Unter Ausschluß Der Öffentlichkeit*** a gyhoeddwyd yn 1937. Fe'i cynhyrchwyd gan Franz Vogel yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Otto Linnekogel a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hans Carste. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Olga Chekhova, Alfred Abel, Erik Ode, Eduard von Winterstein, Margit Symo, Auguste Prasch-Grevenberg, Albert Florath, Erich Ziegel ac Iván Petrovich. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Life of Emile Zola* sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. 
Karl Hasselmann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Wegener ar 11 Rhagfyr 1874 yn Jarantowice a bu farw yn Wilmersdorf ar 14 Gorffennaf 1990. Derbyniodd ei addysg yn Kneiphof Gymnasium.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Paul Wegener nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Map Grundarfjardarbaer
Grundarfjørdur
Mae **Grundarfjörður** sillefir hefyd yn **Grundarfjarðarbær** yn dref fechan yng ngogledd penrhyn Snæfellsnes yng ngorllewin Gwlad yr Iâ yn Rhanbarth Vesturland. Fe'i lleolir rhwng crib o fynyddoedd a'r môr. Mae'r mynydd ger llaw, Kirkjufell yn ffurfio penrhyn bychan. Poblogaeth y dref ar 1 Ionawr 2017 oedd 869 a'i faint yw 148 km².

Gorolwg
-------

Yn ôl y Landnámabók, sy'n adrodd hanes gwladychu Gwlad yr Iâ yn y 9g a'r 10g, adorddir mai Herjólfur Sigurðsson a fabwysiadodd y tir rhwng Penrhyn Búlandshöfði a Fjord Kirkjufjörður. Ni wyddys yn union lle'r oedd y ffjord Kirkjufjörður, ond credir mai dyma oedd y ffin bresennol Grundarfjörður.

Derbyniodd y dref ei hawl i fasnachu yn 1786. Oddeutu 1800, daeth masnachwyr Ffrengig i Wlad yr Iâ gan fyw yn Grundarfjörður gan adeiladu esglwys ac ysbyty yno. Mae'r dref wedi tyfu'n gyfoethog o ganlyniad i'r diwydiant bysgota a gwelir tai moethus yn yr ardal.

Roedd sawl adeilad yn sefyll ar bentir o'r enw Framnes. Defnyddiwyd yr enw hwn tan tua 1940 ar gyfer y lle. Ar ôl hynny, gelwir y lle Grafarnes neu Grundarfjörður, hyd nes y bu pleidlais yn 1965 pen bleidleisiwyd dros yr enw Grundarfjörður.

Mae'r ffordd i dref Stykkishólmur sydd gerllaw yn croeso maes lafa *Berserkjahraun*. Daw'r enw am y maes lafa yma o saga Eyrbyggja. Yn ôl y stori fe laddwyd dau *Berserker* gan ei meistr, oherwydd i un ohonynt gwympo mewn cariad gyda merch y meistr.

Poblogaeth
----------

Grundasfjordur
Grundarfjörður yw un o'r ychydig leoedd i ffwrdd o ranbarth y brifddinas yng Ngwlad yr Iâ, y mae ei phoblogaeth wedi cynyddu yn ystod y blynyddoedd diwethaf, o leiaf tan 2005. Ar y naill law, mae hyn oherwydd natur broffidiol pysgota yma ac, ar y llaw arall, i ehangu'r seilwaith yn y blynyddoedd diwethaf. Wedi hynny, gellir gweld ychydig o ddirywiad, gyda chynnydd bach yn y boblogaeth tan 2008.

| Dyddiad | Poblogaeth |
| --- | --- |
| 1 Rhag. 1981: | 792 |
| 1 Rhag. 1997: | 920 |
| 1 Rhag. 2003: | 936 |
| 1 Rhag. 2004: | 938 |
| 1 Rhag. 2005: | 974 |
| 1 Rhag. 2006: | 954 |
| 1 Rhag. 2007: | 918 |
| 1 Rhag. 2008: | 921 |

Gyfeilldref
-----------

* Ffrainc Pempoull, Llydaw, Ffrainc

Grundarfjördur gyda mynydd Kirkjufell yn y cefndir

Cyfeiriadau
-----------

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan Swyddogol
Ffilm rhaglen ffug-ddogfen gan y cyfarwyddwr Alessandro Maria Buonomo yw ***Sono Guido E Non Guido*** a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Marco Ferrarini. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Guido Catalano. Mae'r ffilm *Sono Guido E Non Guido* yn 75 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantastic Beasts and Where to Find Them* sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alessandro Maria Buonomo ar 14 Hydref 1992 yn Francavilla Fontana. Derbyniodd ei addysg yn Civica Scuola di Cinema «Luchino Visconti».

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Alessandro Maria Buonomo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm fud (heb sain) a drama gan y cyfarwyddwr René Plaissetty yw ***Une Étoile De Cinéma*** a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Germaine Dermoz a Maurice Lagrenée. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Broken Blossoms* sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig
D. W. Griffith.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm René Plaissetty ar 7 Mawrth 1889 yn Chicago a bu farw yn Los Angeles ar 30 Mai 1940.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd René Plaissetty nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Mae "De Eithaf" yn ailgyfeirio i'r erthygl hon. Efallai eich bod yn chwilio am gwleidyddiaeth yr adain dde eithafol.

Rhanbarth yn Ne Unol Daleithiau America yw'r **De Eithaf**, **Pellafoedd y De**, neu **Berfeddion y De** (Saesneg: *the Deep South*) sydd fel rheol yn cynnwys taleithiau Louisiana, Mississippi, Alabama, Georgia, a De Carolina. Weithiau cynhwysir taleithiau cyfagos, neu rannau ohonynt, yn enwedig dwyrain Texas, gogledd Florida, gorllewin Tennessee, neu ddwyrain a de Arkansas. Nodweddir y rhanbarth gan ddiwylliant arbennig, hanes ac economi cyffredin, a'i ddaearyddiaeth.

Hanes cythryblus o ran hil sydd gan y De Eithaf: caethwasiaeth y bobl dduon a chaethgludo'r brodorion, Rhyfel Cartref America a'r Ailymgorfforiad, arwahanu a deddfau Jim Crow, a'r mudiad hawliau sifil—a demograffeg gymysg yn bennaf o bobl wynion a phobl dduon. Hinsawdd gynnes sydd yma, a seilir yr economi yn hanesyddol ar amaeth, yn enwedig ffermio cotwm a thybaco. Dyma gadarnle'r diwylliant Deheuol, a nodweddir gan gerddoriaeth werin megis canu gwlad a'r felan, gwerthoedd ystrydebol megis "lletygarwch y De", a choginiaeth bwyd cysur. Mae dinasoedd mwyaf y rhanbarth yn cynnwys Atlanta, Georgia, New Orleans, Louisiana, Birmingham, Alabama, a Greenville, De Carolina.

Yr oedd y pump talaith craidd a ystyrir yn y De Eithaf yn cyfri am ran fawr o diriogaeth Taleithiau Cydffederal America; y taleithiau eraill oedd Florida, Texas, Virginia, Arkansas, Tennessee, a Gogledd Carolina. Mae'r De Eithaf yn gorgyffwrdd i raddau helaeth ag Ardal y Cotwm, a'r Gwregys Du. Fe'i gelwir hefyd gan yr enw **De'r Iseldir**, mewn cyferbyniad â De'r Ucheldir i'r gogledd.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  *Geiriadur yr Academi*, "deep: the Deep South".
2. ↑  (Saesneg) "Deep South", Britannica Dictionary. Adalwyd ar 1 Medi 2023.

Darllen pellach
---------------

* Adam Rothman, *Slave Country: American Expansion and the Origins of the Deep South* (Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 2005).
Cytundeb a luniwyd, yn ôl pob tebyg, ar 28 Chwefror, 1405, rhwng Owain Glyn Dŵr, Tywysog Cymru, Henry Percy, Iarll 1af Northumberland, ac Edmund Mortimer (mab-yng-nghyfraith Glyn Dŵr) oedd y **Cytundeb Tridarn** neu'r **Cytundeb Triphlyg** (Saesneg: *Tripartite Indenture*). Mae'n bosibl ei fod wedi ei lunio yn nhŷ archddiacon Bangor. Ceir yr unig gopi sydd wedi goroesi mewn cronicl Seisnig a elwir yn *Gronicl Giles*, ond mae'n destun anghyflawn.

Gellid dadlau fod y Cytundeb Tridarn yn un o'r dogfennau mwyaf syfrdanol yn hanes Prydain. Mae'r cytundeb yn ymrwymo'r cyngrheiriaid i gymhorthu ei gilydd yn erbyn unrhyw berygl iddynt fel arwyddwyr y cytundeb.

Ond fe â llawer ymhellach na hynny. Cyfeirir at broffwydoliaeth, sy'n deillio mae'n debyg o'r Canu Darogan Cymreig, sy'n darogan yr ymrennir 'llywodraeth Prydain Fwyaf' (Lladin: *regimen Brittaniae Majoris*) rhwng tri arglwydd. Glyn Dŵr a'i gynghreiriad yw'r arglwyddi hynny. Byddant yn rhannu Ynys Brydain (heb gynnwys yr Alban) rhyngddynt fel pennaethau sofrennaidd annibynnol. Ond fe â'r ddogfen ymhellach fyth. Caiff Iarll Northumberland ddeuddeg sir yng ngogledd a chanolbarth Lloegr ac mae Edmund Mortimer i gael gweddill Lloegr. Byddai hynny'n drefniant parhaol iddyn nhw a'u etifeddion.

Onennau Meigion  
Onennau MeigionCanolbwynt y rhaniad tridarn
A dyma'r rhan a roddir i Glyn Dŵr a phob Tywysog Cymru ar ei ôl, yn ôl y ddogfen:

*the whole of Cambria or Wales divided from Leogria now commonly called England by the following borders, limits, and bounds: from the Severn estuary as the River Severn flows from the sea as far as the northern gate of the city of Worcester; from that gate directly to the ash trees known in Cambrian or Welsh language as Onennau Meigion which grow on the high road from Bridgnorth to Kinver; then directly along the highway... to the head or source of the River Trent; thence to the head or source of the river commonly known as the Mersey and so along to the sea.*
Byddai Glyn Dŵr a'i ddisgynyddion yn teyrnasu ar Gymru Fawr annibynnol felly a theyrnas Lloegr yn cael ei rhannu yn ddwy ran. Byddai'r Gymru Fawr honno yn cynnwys Swydd Gaer gyfan a rhannau helaeth o siroedd eraill y Mers ar ochr Lloegr, sef Swydd Amwythig, Swydd Henffordd a Swydd Gaerloyw (roedd nifer sylweddol o Gymry yn byw yn y tair sir olaf a'r Gymraeg yn iaith byw mewn sawl ardal).

Mae'r cytundeb yn dyst i uchelgais mawr Glyn Dŵr i sefydlu Cymru'n deyrnas annibynnol ac yn adlewyrchu ei gryfder ar y pryd, gyda chefnogaeth brenin Ffrainc ac Edmund Mortimer, a hawliai goron Lloegr, yn fab-yng-nghyfraith iddo. Ond daeth tro ar fyd ac ni wireddwyd y cytundeb.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyfynnwyd gan R. R. Davies yn *The Revolt of Owain Glyn Dŵr* (Gwasg Prifysgol Rhydychen, 1995), t.167
Y *cacique* Lloncon, tua diwedd y 19g
Un o bobloedd brodorol De America yw'r **Mapuche** neu **Mapunche**; fe'i gelwir hefyd yn **Arawcaniaid**, ond nid ydynt yn hoffi'r enw yma. Ceir eu tiriogaethau yng nghanolbarth a de Tsile a de-orllewin yr Ariannin. Yn ôl cyfrifiad 2002, roedd 604,349 ohonynt yn Tsile, ac mae tua 300,000 yn yr Ariannin. Yn y dinasoedd mae llawer ohonynt yn byw erbyn hyn. Mae tua 440,000 ohonynt yn siarad yr iaith Mapudungun.

Bu'r Mapuche oedd yn byw rhwng afonydd Biobío a Toltén yn ymladd yn erbyn y Sbaenwyr am tua 300 mlynedd, gydag ysbeidiau o heddwch. Dim ond wedi i Tsile a'r Ariannin ddod yn wledydd annibynnol y goresgynnwyd eu tiroedd a'i gyrru i warchodfeydd.

Rhwng y 17g a rhan gyntaf y 19g, ymledodd y Mapuche tua'r dwyrain a llyncasant nifer o bobloedd eraill megis y Tehuelche, a fabwysiadodd iaith ac arferion y Mapuche.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* LCCN: sh85006433
* GND: 4100130-8
* SUDOC: 03288107X
* BNF: cb123824900 (data)
* NKC: ph351298
* BNE: XX4576682

 |
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Benoît Jacquot yw ***Pas De Scandale*** a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Cafodd ei ffilmio ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Benoît Jacquot. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Isabelle Huppert, Vahina Giocante, Anne Fontaine, Vincent Lindon, Fabrice Luchini, Thérèse Liotard, Andréa Parisy, Hervé Falloux, Jacqueline Jehanneuf, Jean Davy, Ludovic Bergery a Sophie Aubry. Mae'r ffilm *Pas De Scandale* yn 105 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Matrix* sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Benoît Jacquot ar 5 Chwefror 1947 ym Mharis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1975 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Louis Delluc

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Benoît Jacquot nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Reinhold Schünzel yw ***Katharina Die Große*** a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd gan Arzén von Cserépy yn yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Cserépy Film. Lleolwyd y stori yn St Petersburg. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Hans Behrendt. Dosbarthwyd y ffilm gan Cserépy Film.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Reinhold Schünzel, Paul Hartmann, Fritz Kortner, Ilka Grüning, Hugo Flink, Albert Steinrück, Karl Platen, Hans Behrendt, Lucie Höflich, Fritz Delius, Mechthildis Thein, Leonhard Haskel, Ferdinand von Alten, Gustav Botz, Gertrud de Lalsky, Loo Hardy a Hanne Brinkmann. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Cabinet of Dr. Caligari* sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Karl Freund oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Reinhold Schünzel ar 7 Tachwedd 1886 yn Hamburg a bu farw ym München ar 11 Tachwedd 1954. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Deutscher Filmpreis

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Reinhold Schünzel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Luigi Comencini yw ***La Bella Di Roma*** a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Lux Film. Lleolwyd y stori yn Rhufain ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Edoardo Anton a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nino Rota. Dosbarthwyd y ffilm gan Lux Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alberto Sordi, Silvana Pampanini, Sergio Tofano, Gigi Reder, Paolo Stoppa, Ciccio Barbi, Ada Colangeli, Antonio Cifariello, Bice Valori, Giulio Calì, Lina Volonghi, Luisella Beghi a Mimo Billi. Mae'r ffilm *La Bella Di Roma* yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Rebel Without a Cause* sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Arturo Gallea oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nino Baragli sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luigi Comencini ar 8 Mehefin 1916 yn Salò a bu farw yn Rhufain ar 12 Ionawr 1977. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Polytechnig Milan.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Luigi Comencini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Mae ***Farsa*** (Eidaleg, yn llythrennol: ffars, lluosog: *farse*) yn enre opera, sy'n gysylltiedig â Fenis ar ddiwedd y 18fed ganrif a dechrau'r 19eg ganrif. Weithiau fe'i gelwir hefyd yn *farsetta*.

Fel rheol roedd farse yn operâu un act, weithiai'n cael eu perfformio ynghyd â baletau byr. Bu llawer o'r cynyrchiadau a gofnodwyd yn y Teatro San Moisè yn Fenis, yn aml yn ystod y Carnifal. Yn gerddorol efallai eu bod wedi deillio o'r dramâu dwy act *giocoso*, er bod dylanwadau eraill, gan gynnwys y *comédie mêlée d'ariettes* Ffrengig.

Ychydig o'r farse gwreiddiol o'r 18g sy'n cael eu perfformio bellach. Ysgrifennodd y cyfansoddwr Almaenig Johann Simon Mayr, a oedd yn byw yng Ngogledd yr Eidal, tua 30 farse. Ysgrifennodd Rossini bum enghraifft: *La cambiale di matrimonio* (1810), *L'inganno felice* (1812), *La scala di seta* (1812), *Il Signor Bruschino* (1813), ac *Adina (1818).* Yn ogystal, mae ei *L'occasione fa il ladro*(1812), er ei fod yn cael ei alw'n *Burletta per musica,* yn *farse* ym mhob dim ond enw*.*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Farsa - OperaFolio.com". *www.operafolio.com*. Cyrchwyd 2020-09-23.
2. ↑  Farsa gan David Bryant, yn 'The New Grove Dictionary of Opera', Gol. Stanley Sadie (Llundain, 1992) ISBN 0-333-73432-7
Rhanbarth hanesyddol yn nwyrain y Weriniaeth Tsiec, yng nghanol Ewrop, yw **Morafia** (Tsieceg a Slofaceg "Cymorth – Sain" *Morafa* ; Almaeneg *Mähren*; Hwngareg *Morvaország*; Pwyleg *Morawy*). Daw'r enw o Afon Morafa sydd a'i ffynhonnell yng ngogledd-orllewin yr ardal ac roedd yn un o dri prif rhanbarth y wlad (gyda Bohemia a Czech Silesia). Arferai fod yn un o 17 ardal y goron yn Ymerodraeth Awstria-Hwngari rhwng 1867–1918 ac yn un o 5 prif rhanbarth Tsiecoslofacia rhwng 1918–1928. Prifddinas Morafia yw Brno; cyn y Rhyfel Deng Mlynedd ar Hugain roedd yma dwy brifddinas: Olomouc a Brno.

Daearyddiaeth
-------------

Mae Morafia'n dalp helaeth o'r Wladwriaeth Tsiec, ac yn cynnwys Rhanbarth De Morafia ac ardal y Zlín, yn ogystal ag ardal Moravian-Silesian, Olomouc, Pardubice, Vysočina a De Bohemia.

Mae Morafia'n ffinio gyda Gwlad Pwyl yn y gogledd, Czech Silesia yn y gogledd-ddwyrain, De Awstria yn y de a Bohemia yn y gorllewin. Mynyddoedd y Sudetes yw ei ffin gogleddol, sydd o fewn dim yn troi'n Garpatiau yn y dwyrain. Nadredda'r Dyje yn ffin rhwng Morafia ac Awstria a cheir ardal gadwriaeth o bopty'r afon yn yr ardal a elwir yn Hardegg.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Erthygl: *Not only here for the beer: Moravia, the Czech Republic's wine region. The Guardian* 2011

Oriel
-----

* Argae ŠanceArgae Šance
* Bryniau Králický SněžníkBryniau Králický Sněžník
* Baner MorafiaBaner Morafia


|  |  |
| --- | --- |
|   Taleithiau hanesyddol y Weriniaeth Tsiec |  |
| 

|  |
| --- |
|  |
|  |  |  |
| **Bohemia** | **Morafia** | **Silesia** |
|  |  |  |

 |
Cerdyn y llong cliper *Prima Donna* 
Mewn opera neu commedia dell'arte, **prima donna** ([priːma ˈdɔnna]; lluosog: *prime donne* ; Eidaleg ar gyfer *prif fenyw*) yw'r brif gantores fenywaidd yn y cwmni, y person y byddai'r prif rolau yn cael ei roi iddi. Fel arfer, ond nid o hyd, roedd y prima donna yn soprano. Y term cyfatebol ar gyfer yr arweinydd gwrywaidd (tenor bron bob amser) yw **primo uomo.**

Opera
-----

Nita Carritte, Prima Donna, Cwmni Opera Carl Rosa, 1895
Yn yr Eidal yn y 19g, gelwid y fenyw flaenllaw mewn opera neu gwmni Commedia dell'arte yn *prima donna*. Fel arfer, byddai'r fenyw hon yn brif soprano yn y cwmni, yn perfformio rolau blaenllaw ac yn gyffredinol yn canu mwy o gerddoriaeth na merched eraill yn y cwmni. Mae *prime donne* opera enwog yn aml wedi achosi i selogion opera rannu i "glybiau" gelyniaethus a oedd yn cefnogi un canwr dros un arall. Roedd y gystadleuaeth rhwng cefnogwyr Maria Callas a Renata Tebaldi, er enghraifft, yn un o'r rhai mwyaf enwog, er gwaethaf cyfeillgarwch y ddwy gantores.

Mae'r dynodiad *prima donna assoluta* (y fenyw gyntaf absoliwt) yn cael ei ddefnyddio o bryd i'w gilydd ar gyfer cantores o ragoriaeth arbennig. Fe'i defnyddiwyd hefyd i ddisgrifio crewyr rolau coloratura arwrol yn hanner cyntaf y 19eg ganrif.

Term tebyg i *prima donna* yw *diva*

Personoliaeth
-------------

Ar brydiau, roedd gan y *prime donne* hyn personoliaethau crand iawn oddi ar y llwyfan. Roeddent yn enwog am roi pwysau ar eu cyd-aelodau, cerddorion, dylunwyr setiau a dillad, cynhyrchwyr a staff eraill. Ond cawsant eu goddef yn barchus oherwydd eu talent arbennig a'u gallu i ddenu pobl i'r swyddfa docynnau. O ymddygiad llethol y prif gantoresau opera, mae'r term *prima donna* bellach yn cael ei ddefnyddio'n gyffredin am ferched (a dynion) mewn meysydd eraill. Mae'n dynodi rhywun sy'n ymddwyn mewn ffordd anodd, yn aml yn anwadal, gan ddatgelu barn chwyddedig am ei hun, ei thalent, a'i phwysigrwydd. Oherwydd y cysylltiad hwn, mae ystyr gyfoes y gair yn cael ei ddefnyddio mewn modd negyddol am berson ofer, diddisgybliaeth, egotistaidd, annymunol neu anweddus sy'n ei chael yn anodd gweithio dan gyfarwyddyd neu fel rhan o dîm, ond y mae ei chyfraniadau yn hanfodol i lwyddiant tîm.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  H. Rosenthal, H. a J. Warrack, *The Concise Oxford Dictionary of Opera*, 2il Argraffiad, Oxford University Press, 1979. t. 398.
2. ↑  gweler er enghraifft, George Jellinek, *Callas: Portrait of a Prima Donna*, Dover, 1986, t. 96. ISBN 0486250474.
3. ↑  *Geiriadur Saesneg Rhydychen* (Adolygiad drafft 2009).
4. ↑  Riggs, Geoffrey (2003). *The Assoluta Voice in Opera, 1797–1847*, t. 1. McFarland. ISBN 0786414014.
5. ↑  Susan Rutherford, *The Prima Donna and Opera, 1815–1930*, Cambridge University Press, 2006. ISBN 0-521-85167-X.
6. ↑  Geiriadur Oxford Pocket of Current English (2009). "prima donna". Encyclopedia.com. 12 Medi 2010.
7. ↑  Merriam-Webster. "prima donna". Merriam-Webster.com.

Darllen pellach
---------------

* Rupert Christiansen, *Prima Donna: A History*, Viking, 1985. ISBN 0-670-80482-7
Mae **EarthRights International** (**ERI**) yn sefydliad hawliau dynol ac amgylcheddol, dielw, Americanaidd a sefydlwyd ym 1995 gan Katie Redford, Ka Hsaw Wa, a Tyler Giannini.

Ffurfiwyd y sefydliad ar ôl i Katie Redford, Ka Hsaw Wa a Tyler Giannini ffeilio achos cyfreithiol yn erbyn cwmni Unocal am droseddau hawliau dynol. Mae’r cwmni olew rhyngwladol Unocal wedi ymuno â byddin Burma i adeiladu prosiect sy'n cynnwys rhwydwaith o biblinellau. Arweiniodd hyn at lafur gorfodol, artaith, trais rhywiol, lladd allfarnol ac ymosodiadau ar leiafrifoedd brodorol ac ethnig.

Gweithgareddau
--------------

Mae'r sefydliad yn cymryd rhan mewn achosion llys yn erbyn troseddau yn erbyn hawliau dynol a throseddau amgylcheddol, mae'n darparu hyfforddiant i weithredwyr, cyfreithwyr ac arweinwyr cymdeithas sifil i amddiffyn hawliau dynol a'r amgylchedd, ac yn cefnogi ymgyrchoedd cysylltiedig.

Achosion nodedig
----------------

* *Doe v.* *Unocal Corp.*
* *Wiwa v.* *Royal Dutch Shell Co.*
* *Doe v.* *Chiquita Brands Rhyngwladol*

  

Yn fwy fanylach:

* *Doe v. Unocal Corp.*

Ym 1997 cyrhaeddodd yr achos cyfreithiol hon Lys Rhanbarth Canolog California. Yr honiad oedd bod pobl yn cael eu gorfodi i weithio yn ystod y gwaith o adeiladu piblinell nwy gan fyddin Burma a'u bod wedi'u harteithio, wedi eu treisio'n rhywiol a'u cam-drin drwy droseddu yn erbyn eu hawliau dynol eraill. Cyhuddwyd Unocal o gydymffurfiaeth oherwydd y cydweithio rhwng y cwmni a'r fyddin. Yn 2004, cytunodd Unocal i dalu iawndal. Mae'r achos bellach drosodd.

* *Wiwa v. Royal Dutch Shell Co.*

Yn y 1990au, gwelwyd trais mewn protestiadau gan bobl Ogoni yn Nigeria, a hynny gan fyddin Nigeria, gyda sifiliaid yn cael eu poenydio a’u dienyddio. Roedd y cyhuddiadau yn erbyn Shell hefyd yn cynnwys llygredd aer a dŵr a cipio tir. Yn 2009, cytunodd Royal Dutch Shell, a gyhuddwyd o gydweithio â'r fyddin, i setliad ariannol enfawr. Mae'r achos wedi'i gau.

* *Doe v. Chiquita Brands International*

Yn 2007, cychwynnodd EarthRights International achos cyfreithiol pan gyhuddwyd Chiquita o arteithio, troseddau rhyfel a thorri hawliau dynol eraill. Cyfaddefodd Chiquita ei fod yn darparu cymorth ariannol i derfysgwyr yn Colombia ond heb dalu iawndal i deuluoedd pobl a laddwyd gan y terfysgwyr hyn. Mae'r achos yn parhau (2022).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Myanmar Project Fueling International Controversy". *Los Angeles Times*. November 24, 1996.
2. ↑  "Storyteller for Human Rights". *The Progressive*. September 1999.
3. ↑  "Katie Redford's pipe dream". *The Boston Globe*. October 22, 2003.
4. ↑  "EarthRights International". *EarthRights International*. Cyrchwyd 2022-05-07.
5. ↑  "John Doe I et al. v. Unocal Corp. et al". *International Crimes Database*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2022-06-16. Cyrchwyd 2022-05-07.
6. ↑  "Katie Redford's pipe dream". *Boston News*. Cyrchwyd 7 Mai 2022.
7. ↑  Deddf#ref1202795 "Deddf Hawliadau Camwedd JAlien Unol Daleithiau [1789]" Check `|url=` value (help). *Britannica*. Cyrchwyd 2022-05-07.

Dolen allanol
-------------

* Gwefan swyddogol