Roedd **Evan Davies** (1805 – 18 Mehefin 1864) yn weinidog gyda'r Annibynwyr, yn genhadwr i China ac yn awdur.

Cefndir
-------

Ganwyd Davies yn Hengwm, plwyf Lledrod, Ceredigion yn blentyn i William ap Dafydd ap Siôn ap Lystan amaethwr. Addysgwyd ef yn Ysgol Neuaddlwyd ac Academi’r Gorllewin yng Nghaerwysg. Yn ystod ei blentyndod symudodd ei rieni i Lundain a magwyd Davies gan aelodau'r teulu yn ardal Lledrod.

Gyrfa
-----

Swydd gyntaf Davies oedd fel prentis i ddilledydd. Symudodd wedyn i weithio efo'i dad yn Llundain. Fe'i derbyniwyd yn aelod o gapel Annibynwyr Y Boro yn Little Guilford Street. Ym 1827 symudodd yn ôl i Gymru i weithio ger Abertawe gan ymuno â chapel Annibynwyr Mynydd-bach, lle dechreuodd bregethu. Wedi cyfnod yn Neuaddlwyd a Chaerwysg yn paratoi am y weinidogaeth ordeiniwyd ef yn weinidog ar gapel yr Annibynwyr yn Great Torrington, Dyfnaint. Wedi ychydig flynyddoedd yn Nyfnaint fe'i hordeiniwyd i waith y genhadaeth dramor yng Nghapel Wycliffe, Llundain. Aeth i Penang, yng Nghulfor Malaca. Sefydlodd Davies ysgol breswyl ar gyfer bechgyn Tsieineaidd a'u hyfforddi yn yr iaith Saesneg yn ogystal â "chyfarwyddyd Ewropeaidd" arall. Wedi pedair blynedd yn China torrodd ei iechyd a bu'n rhaid iddo ymadael a'r wlad. Wedi cyrraedd yn ôl i Lundain ym 1840 penodwyd Davies yn asiant dros achos y genhadaeth i China, yn codi arian at ei waith. Ym 1842 fe'i penodwyd yn arolygydd Ysgol Genhadol y Bechgyn yn Walthamstow, ac ym 1844 symudodd i Richmond, Surrey, lle bu'n gwasanaethu fel gweinidog yr eglwys Gynulleidfaol am dair blynedd ar ddeg. Ym 1857 cafodd alwad i fod yn weinidog yn Heywood, Manceinion, cyn symud i Dalston, Llundain ym 1863.

Cyhoeddiadau
------------

Cyhoeddodd Davies nifer o lyfrau gan gynnwys:

* 1845 *China and her Spiritual Claims*
* 1846 *Memoir of the Rev. Samuel Dyer: Sixteen Years Missionary to the Chinese*
* *An Appeal to Reason and Good Conscience of Catholics*
* *Rest: Lectures on the Sabbath*
* 1859 *Welsh Revivals*

Bu hefyd yn olygydd a chyhoeddwr :

* 1846 *Letters of the Rev. Samuel Dyer to his Children*
* 1850 *Lectures on Christian Theology* (Payne)
* 1862 *The Works of the late Rev. Edward Williams of Rotherham*

Teulu
-----

Bu'n briod a merch o'r enw Anne gawsant o leiaf dwy ferch ac un mab.

Marwolaeth
----------

Bu farw tra ar ymweliad a'i deulu yn Llansteffan, Sir Gaerfyrddin. Claddwyd ei weddillion ym Mynwent Abney Park yn Llundain.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  DAVIES, EVAN (1805 - 1864), cenhadwr o dan Gymdeithas Genhadol Llundain, gweinidog gyda'r Annibynwyr, ac awdur amryw lyfrau. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 5 Meh 2020
2. ↑  Trysorfa y Plant Cyf. XXX Rhif. 356 - Awst 1891; *Fy Nhad David Jones Bethel* (cefnder Davies) adalwyd 5 Mehefin 2020
3. ↑  Williams, Benjamin; Enwogion Ceredigion, erthygl Evan Davies (cenhadwr): ar Wicidestun
4. ↑  Erthygl ar Evan Davies yn Memorials of Protestant Missionaries to the Chinese: Giving a List of Their Publications gan Alexander Wylie adalwyd 5 Mehefin 2020
5. ↑  Davies, Evan (1805-1864), Congregational minister. Oxford Dictionary of National Biography adalwyd 5 Mehefin 2020
6. ↑  Old Wales a monthly magazine of antiquities for Wales and the Borders - NotesCyf 1 rhif 11 adalwyd 5 Mehefin 2020
7. ↑  adolygiad o *China and her Spiritual Claims* yn Evangelical Magazine and Missionary Chronicle, Cyfrol 23 adalwyd 5 Mehefin 2020
8. ↑  Copi o'r llyfr ar Internet Archive adalwyd 5 Mehefin 2020
9. ↑  Trawsysgrif o'r llyfr ar Wikisource Saesneg

|  |  |
| --- | --- |
|  | Mae gan Wicidestun destun sy'n berthnasol i'r erthygl hon:
**Evan Davies (cenhadwr)** |

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* VIAF: 106818827
* LCCN: nb2010000697
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |