recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor gwyrddlas** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion gwyrddlas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phylloscopus trochiloides***; yr enw Saesneg arno yw *Greenish warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. trochiloides*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Ewrop.

Teulu
-----

Mae'r telor gwyrddlas yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Babacs Tsieina | Babax lanceolatus |  |
|
| Minla cynffonwinau | Minla strigula |  |
|
| Preblyn gwybedog Chapin | Kupeornis chapini |  |
|
| Preblyn mynydd Kupe | Kupeornis gilberti |  |
|
| Sibia clustwyn | Heterophasia auricularis |  |
|
| Sibia corunddu | Heterophasia capistrata |  |
|
| Sibia cynffonhir | Heterophasia picaoides |  |
|
| Sibia hardd | Heterophasia pulchella |  |
|
| Sibia penddu | Heterophasia melanoleuca |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor gwyrddlas** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Grugiar paith fechan** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: grugieir paith bychain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Tympanuchus pallidicinctus***; yr enw Saesneg arno yw *Lesser prairie chicken*. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*) sydd yn urdd y *Galliformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. pallidicinctus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Caiff ei fagu er mwyn ei hela.

Teulu
-----

Mae'r grugiar paith fechan yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: *Phasianidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Petrisen siwcar | Alectoris chukar |  |
|
| Sofliar frown | Synoicus ypsilophorus |  |
|
| Twrci llygedynnog | Meleagris ocellata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Grugiar paith fechan** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Boda llwydwyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bodaod llwydwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Circus macrourus***; yr enw Saesneg arno yw *Pallid harrier*. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*) sydd yn urdd y *Falconiformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. macrourus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.

Teulu
-----

Mae'r boda llwydwyn yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Boda Montagu | Circus pygargus |  |
|
| Boda bacsiog | Buteo lagopus |  |
|
| Boda gwerni | Circus aeruginosus |  |
|
| Boda gwerni Affrica | Circus ranivorus |  |
|
| Boda llwydwyn | Circus macrourus |  |
|
| Boda tinwyn | Circus cyaneus |  |
|
| Bwncath | Buteo buteo |  |
|
| Bwncath hirgoes | Buteo rufinus |  |
|
| Eryr moel | Haliaeetus leucocephalus |  |
|
| Eryr môr | Haliaeetus albicilla |  |
|
| Eryr môr Steller | Haliaeetus pelagicus |  |
|
| Eryr môr torwyn | Haliaeetus leucogaster |  |
|
| Griffon | Gyps fulvus |  |
|
| Griffon gylfinhir | Gyps indicus |  |
|
| Pysgeryr Affrica | Haliaeetus vocifer |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Circus macrourus*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Boda llwydwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Melysor Mayr** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion Mayr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Ptiloprora mayri***; yr enw Saesneg arno yw *Mayr's streaked honeyeater*. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: *Meliphagidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. mayri*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r melysor Mayr yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: *Meliphagidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Melysor Ambon | Myzomela blasii |  |
|
| Melysor Tasmania | Melithreptus affinis |  |
|
| Melysor adeinfelyn | Phylidonyris novaehollandiae |  |
|
| Melysor bronoren | Myzomela jugularis |  |
|
| Melysor genwyn | Myzomela albigula |  |
|
| Melysor gwarwyn | Melithreptus lunatus |  |
|
| Melysor gyddfwyn | Melithreptus albogularis |  |
|
| Melysor pengoch y mangrof | Myzomela erythrocephala |  |
|
| Melysor tinfelyn | Myzomela eichhorni |  |
|
| Melysor tywyll | Myzomela obscura |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Melysor Mayr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Bruce Beresford yw ***Silent Fall*** a gyhoeddwyd yn 1994. Fe'i cynhyrchwyd gan James G. Robinson yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Morgan Creek Entertainment. Cafodd ei ffilmio yn Baltimore, Maryland. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Akiva Goldsman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stewart Copeland. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Liv Tyler, Richard Dreyfuss, Linda Hamilton, John Lithgow a J. T. Walsh. Mae'r ffilm *Silent Fall* yn 101 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Forrest Gump* ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Peter James oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bruce Beresford ar 16 Awst 1940 yn Paddington. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1972 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Sydney.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr y Bwrdd Adolygu Cenedlaethol am y Ffilm Orau

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 22% (Rotten Tomatoes)
* 4.1/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Bruce Beresford nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| A Good Man in Africa |  | De AffricaUnol Daleithiau America | 1994-01-01 |
| *Bonnie & Clyde* |  | Unol Daleithiau America | 2013-01-01 |
| *Double Jeopardy* |  | Unol Daleithiau America | 1999-09-21 |
| Driving Miss Daisy |  | Unol Daleithiau America | 1989-01-01 |
| *Film for Guitar* |  | Awstralia | 1965-01-01 |
| *Flint* |  | Unol Daleithiau America | 2017-10-28 |
| Ladies in Black |  | Awstralia | 2018-09-20 |
| *Lichtenstein in London* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1968-01-01 |
| Mr. Church |  | Unol Daleithiau America | 2016-01-01 |
| *Roots* |  | Unol Daleithiau America | 2016-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2018.
2. 1 2  "Silent Fall". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Marchog llosg** (Lladin: ***Tricholoma ustale***; Saesneg: *Burnt Knight*). 'Y Marchogion' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Fel y marchog, mae'r fadarchen hon yn tyfu'n dalsyth. Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r cemegolion o fewn y ffwng yma'n wenwynig. Disgrifiwyd ac enwyd y tacson yma'n wreiddiol gan y naturiaethwr Elias Magnus Fries.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Asia a Gogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Marchog llosg** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Arthrosporella ditopa* | Arthrosporella ditopa |  |
|
| *Asproinocybe brunneolilacina* | Asproinocybe brunneolilacina |  |
|
| *Asproinocybe lactifera* | Asproinocybe lactifera |  |
|
| *Asproinocybe nodulospora* | Asproinocybe nodulospora |  |
|
| *Asproinocybe russuloides* | Asproinocybe russuloides |  |
|
| *Asproinocybe superba* | Asproinocybe superba |  |
|
| *Austroclitocybe veronicae* | Austroclitocybe veronicae |  |
|
| *Callistosporium amazonicum* | Callistosporium amazonicum |  |
|
| *Callistosporium palmarum* | Callistosporium palmarum |  |
|
| *Callistosporium vinosobrunneum* | Callistosporium vinosobrunneum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Marchog llosg** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Bruce Beresford yw ***The Fringe Dwellers*** a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd gan Sue Milliken yn Awstralia. Lleolwyd y stori yn Awstralia. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, *The Fringe Dwellers*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Nene Gare a gyhoeddwyd yn 1961. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bruce Beresford a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan George Dreyfus. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bruce Beresford, Ernie Dingo a Kylie Belling. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Donald McAlpine oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Aliens* sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bruce Beresford ar 16 Awst 1940 yn Paddington. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1972 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Sydney.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr y Bwrdd Adolygu Cenedlaethol am y Ffilm Orau

Derbyniad
---------

Ymhlith y gwobrau a enillwyd y mae AACTA Award for Best Adapted Screenplay.

Cafodd ei henwebu am y gwobrau canlynol: AACTA Award for Best Film, AACTA Award for Best Adapted Screenplay, AACTA Award for Best Actress in a Supporting Role, AACTA Award for Best Cinematography, AACTA Award for Best Actress in a Leading Role, AACTA Award for Best Direction, AACTA Award for Best Editing.

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 174,433.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Bruce Beresford nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| A Good Man in Africa |  | De AffricaUnol Daleithiau America | 1994-01-01 |
| *Bonnie & Clyde* |  | Unol Daleithiau America | 2013-01-01 |
| *Double Jeopardy* |  | Unol Daleithiau America | 1999-09-21 |
| Driving Miss Daisy |  | Unol Daleithiau America | 1989-01-01 |
| *Film for Guitar* |  | Awstralia | 1965-01-01 |
| *Flint* |  | Unol Daleithiau America | 2017-10-28 |
| Ladies in Black |  | Awstralia | 2018-09-20 |
| *Lichtenstein in London* |  | y Deyrnas Gyfunol | 1968-01-01 |
| Mr. Church |  | Unol Daleithiau America | 2016-01-01 |
| *Roots* |  | Unol Daleithiau America | 2016-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 6 Gorffennaf 2016.
2. ↑ . dyddiad cyrchiad: 4 Hydref 2023.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Gwybedog byrgrib** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwybedogion byrgrib) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Myiarchus ferox***; yr enw Saesneg arno yw *Short-crested flycatcher*. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. ferox*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r gwybedog byrgrib yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Llydanbig cribfelyn | Platyrinchus coronatus |  |
|
| Piwi cefnwyn | Contopus cooperi |  |
|
| Piwi coed y Dwyrain | Contopus virens |  |
|
| Piwi llwydwyn | Contopus fumigatus |  |
|
| Teyrn morgrug Delalande | Corythopis delalandi |  |
|
| Teyrnaderyn mawr | Tyrannus cubensis |  |
|
| Teyrnaderyn y Gorllewin | Tyrannus verticalis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Gwybedog byrgrib** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Victor Schertzinger yw ***The Wheel of Life*** a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Farrow.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Esther Ralston a Richard Dix. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Piccadilly* ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Edward Cronjager oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Otho Lovering sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Victor Schertzinger ar 8 Ebrill 1888 ym Mahanoy City a bu farw yn Hollywood ar 25 Mehefin 2013. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Victor Schertzinger nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Long Live The King |  | Unol Daleithiau America |  | 1923-01-01 |
| My Woman |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1933-10-05 |
| Playing The Game |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1918-01-01 |
| Quicksand |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1918-01-01 |
| String Beans |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1918-01-01 |
| The Concert |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1921-01-01 |
| The Lonely Road |  | Unol Daleithiau America |  | 1923-01-01 |
| The Music Goes 'Round |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-02-27 |
| The Return of Peter Grimm |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1926-11-07 |
| The Son of His Father |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1917-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 12 Ebrill 2016.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Agaricaceae* yw'r **Madarch rhosliw'r coed** (Lladin: ***Agaricus dulcidulus***; Saesneg: *Rosy Wood Mushroom*). 'Y Madarch Maes' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae 'maes' yma'n cyfeirio at leoliad y ffwng, sef tir agored, cae fel arfer. Mae'r teulu *Agaricaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Asia, Affrica a Gogledd America. 

Lliw sborau'r fadarchen hon yw brown.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un amgrwm.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Agaricaceae
------------------------------------

Mae gan **Madarch rhosliw'r coed** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Disciseda errurraga* | Disciseda errurraga |  |
|
| *Disciseda kaloola* | Disciseda kaloola |  |
|
| *Disciseda kiata* | Disciseda kiata |  |
|
| *Disciseda muntacola* | Disciseda muntacola |  |
|
| *Disciseda nigra* | Disciseda nigra |  |
|
| *Disciseda verrucosa* | Disciseda verrucosa |  |
|
| *Endolepiotula ruizlealii* | Endolepiotula ruizlealii |  |
|
| *Endoptychum arizonicum* | Endoptychum arizonicum |  |
|
| *Endoptychum depressum* | Endoptychum depressum |  |
|
| *Gastropila fumosa* | Gastropila fumosa |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Madarch rhosliw'r coed** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm gomedi heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwyr Buster Keaton a Edward Sedgwick yw ***Spite Marriage*** a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd gan Buster Keaton a Edward Sedgwick yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Ernest Pagano. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Buster Keaton, Dorothy Sebastian, John Byron, Edward Brophy, Leila Hyams, Hank Mann, Joe Bordeaux, Edward Earle a Charles Sullivan. Mae'r ffilm *Spite Marriage* yn 76 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Piccadilly* ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Buster Keaton ar 4 Hydref 1895 yn Piqua a bu farw yn Woodland Hills ar 31 Gorffennaf 2017. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Anrhydeddus yr Academi
 * seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Buster Keaton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Convict 13 |  | Unol Daleithiau America | 1920-01-01 |
| *Cops* |  | Unol Daleithiau America | 1922-01-01 |
| *Go West* |  | Unol Daleithiau America | 1925-01-01 |
| *Mixed Magic* |  | Unol Daleithiau America | 1936-01-01 |
| *One Week* |  | Unol Daleithiau America | 1920-01-01 |
| *The Boat* |  | Unol Daleithiau America | 1921-01-01 |
| *The General* |  | Unol Daleithiau America | 1926-01-01 |
| *The Goat* |  | Unol Daleithiau America | 1921-01-01 |
| *The Haunted House* |  | Unol Daleithiau America | 1921-01-01 |
| *The Scarecrow* |  | Unol Daleithiau America | 1920-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 14 Ionawr 2024.. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 14 Ionawr 2024.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Boletaceae* yw'r **Cap tyllog eurog** (Lladin: ***Aureoboletus gentilis***; Saesneg: *Gilded Bolete*). 'Y Capiau Tyllog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair arall am gap tyllog yw 'boled', a ddefnyddir hefyd i ddisgrifio rhai mathau o ffwng. Mae'r rhan oddi tano'n debycach i sbwng nag i degyll. Mae'r teulu *Boletaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Boletales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Boletaceae
-----------------------------------

Mae gan **Cap tyllog eurog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Hen wr y coed | Strobilomyces strobilaceus |  |
|
| *Strobilomyces ananiceps* | Strobilomyces ananiceps |  |
|
| *Strobilomyces confusus* | Strobilomyces confusus |  |
|
| *Strobilomyces dryophilus* | Strobilomyces dryophilus |  |
|
| *Strobilomyces excavatus* | Strobilomyces excavatus |  |
|
| *Strobilomyces fasciculatus* | Strobilomyces fasciculatus |  |
|
| *Strobilomyces foveatus* | Strobilomyces foveatus |  |
|
| *Strobilomyces glabriceps* | Strobilomyces glabriceps |  |
|
| *Strobilomyces mirandus* | Strobilomyces mirandus |  |
|
| *Strobilomyces seminudus* | Strobilomyces seminudus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap tyllog eurog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pleurotaceae* yw'r **Wystrysen y derw** (Lladin: ***Pleurotus dryinus***; Saesneg: *Veiled Oyster*). Yr Wystrys yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog wystrysen yw 'wystrys'. Mae'r teulu *Pleurotaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Defnyddir y ffwng hwn wedi'i goginio mewn bwydydd a gellir ei fwyta'n amrwd. Disgrifiwyd ac enwyd y tacson yma'n wreiddiol gan y naturiaethwr Christiaan Hendrik Persoon.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pleurotaceae
-------------------------------------

Mae gan **Wystrysen y derw** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Pleurotus hepatotrichus* | Pleurotus hepatotrichus |  |
|
| *Pleurotus illuminans* | Pleurotus illuminans |  |
|
| *Pleurotus insidiosus* | Pleurotus insidiosus |  |
|
| *Pleurotus laeticolor* | Pleurotus laeticolor |  |
|
| *Pleurotus lenticula* | Pleurotus lenticula |  |
|
| *Pleurotus lignatilis* | Pleurotus lignatilis |  |
|
| *Pleurotus limpidus* | Pleurotus limpidus |  |
|
| *Pleurotus lividulus* | Pleurotus lividulus |  |
|
| *Pleurotus luteoaurantius* | Pleurotus luteoaurantius |  |
|
| *Pleurotus malleeanus* | Pleurotus malleeanus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Wystrysen y derw** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*

  


|  |
| --- |
| **Gofal!** |
| *Er bod rhai madarch yn fwytadwy, mae eraill yn fwytadwy gan rai pobl ond yn wenwyn i eraill!*
*Gall corff rhai bobl adweithio'n ddifrifol i rai 'madarch bwytadwy'! Mynwch gyngor gan arbenigwr cyn profi unrhyw fadarch gwyllt.* |
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Piwi mawr y Caribî** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: piwïaid mawrion y Caribî) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Contopus caribaeus***; yr enw Saesneg arno yw *Greater Antillean pewee*. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. caribaeus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r piwi mawr y Caribî yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Gwybedog bronwinau’r Gogledd | Aphanotriccus capitalis |  |
|
| Gwybedog pigddu | Aphanotriccus audax |  |
|
| Teyrn bach Chapman | Pogonotriccus chapmani |  |
|
| Teyrn gwrychog amryliw | Pogonotriccus poecilotis |  |
|
| Teyrn gwrychog wynebfrith | Pogonotriccus ophthalmicus |  |
|
| Teyrn gylfingam y De | Oncostoma olivaceum |  |
|
| Teyrn gylfingam y Gogledd | Oncostoma cinereigulare |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Piwi mawr y Caribî** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Mycosphaerellaceae* yw'r **Llwydni dail tomato** (Lladin: ***Passalora fulva***; Saesneg: *Tomato Leaf Mould*). Mae'r teulu *Mycosphaerellaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Capnodiales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Mycosphaerellaceae
-------------------------------------------

Mae gan **Llwydni dail tomato** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Cladosporium arthropodii* | Cladosporium arthropodii |  |
|
| *Cladosporium caryigenum* | Cladosporium caryigenum |  |
|
| *Cladosporium cladosporioides* | Cladosporium cladosporioides |  |
|
| *Cladosporium cucumerinum* | Cladosporium cucumerinum |  |
|
| *Cladosporium dominicanum* | Cladosporium dominicanum |  |
|
| *Cladosporium fusiforme* | Cladosporium fusiforme |  |
|
| *Cladosporium halotolerans* | Cladosporium halotolerans |  |
|
| *Cladosporium herbarum* | Cladosporium herbarum |  |
|
| *Cladosporium oncobae* | Cladosporium oncobae |  |
|
| *Cladosporium psychrotolerans* | Cladosporium psychrotolerans |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Llwydni dail tomato** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Gylfingroes adeinwyn** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gylfingroesion adeinwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Loxia leucoptera***; yr enw Saesneg arno yw *White-winged crossbill*. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. leucoptera*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r gylfingroes adeinwyn yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q777369 | Carpodacus waltoni eos |  |
|
| Nico | Carduelis carduelis |  |
|
| Serin sitron | Carduelis citrinella |  |
|
| Tewbig cynffonddu | Eophona migratoria |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Gylfingroes adeinwyn** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pucciniaceae* yw'r **Rhwd ffiwsia** (Lladin: ***Pucciniastrum epilobii***; Saesneg: *Fuchsia Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Pucciniaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

Mae'r rhywogaeth hon hefyd i'w chanfod yng Nghymru.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pucciniaceae
-------------------------------------

Mae gan **Rhwd ffiwsia** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Puccinia arundinacea ß epicaula* | Puccinia arundinacea ß epicaula |  |
|
| *Puccinia permixta* | Puccinia permixta |  |
|
| *Puccinia perplexans* | Puccinia perplexans |  |
|
| *Puccinia persistens* | Puccinia persistens |  |
|
| *Puccinia phaenospermae* | Puccinia phaenospermae |  |
|
| *Puccinia piperi* | Puccinia piperi |  |
|
| *Puccinia piptochaetii* | Puccinia piptochaetii |  |
|
| *Puccinia pistorica* | Puccinia pistorica |  |
|
| *Puccinia pogonarthriae* | Puccinia pogonarthriae |  |
|
| *Puccinia pogonatheri* | Puccinia pogonatheri |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Gwefan Prifysgol Aberystwyth; adalwyd 23 Chwefror 2020.
3. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
4. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Rhwd ffiwsia** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) a drama-gomedi gan y cyfarwyddwyr James Young a F. Richard Jones yw ***Mickey*** a gyhoeddwyd yn 1918. Fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mabel Normand, Minta Durfee, Lew Cody, George Nichols, Wheeler Vivian Oakman a Laura La Varnie. Mae'r ffilm *Mickey (ffilm o 1918)* yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Shoulder Arms* sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Fred Jackman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James Young ar 1 Ionawr 1872 yn Baltimore, Maryland a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 23 Awst 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd James Young nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *As You Like It* |  | Unol Daleithiau America | 1912-01-01 |
| *David Garrick* |  | Unol Daleithiau America | 1914-01-01 |
| *Jerry's Mother-in-Law* |  | Unol Daleithiau America | 1913-01-01 |
| *Lincoln's Gettysburg Address* |  | Unol Daleithiau America | 1912-01-01 |
| *Lola* |  | Unol Daleithiau America | 1914-01-01 |
| *Lost and Won* |  | Unol Daleithiau America | 1917-01-01 |
| Mickey |  | Unol Daleithiau America | 1918-01-01 |
| Rhamant Twyllodrus |  | Unol Daleithiau America | 1919-01-01 |
| The Thousand-Dollar Husband |  | Unol Daleithiau America | 1916-01-01 |
| The Unchastened Woman |  | Unol Daleithiau America | 1925-11-16 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Meruliaceae* yw'r **Crawen waedlyd** (Lladin: ***Rigidoporus sanguinolentus***; Saesneg: *Bleeding Porecrust*). 'Y Crawennau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Crwstyn neu haen sych yw 'cramen'. Mae'r teulu *Meruliaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Polyporales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Meruliaceae
------------------------------------

Mae gan **Crawen waedlyd** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Hyphoderma albocremeum* | Hyphoderma albocremeum |  |
|
| *Hyphoderma capitatum* | Hyphoderma capitatum |  |
|
| *Hyphoderma crustulinum* | Hyphoderma crustulinum |  |
|
| *Hyphoderma cryptocallimon* | Hyphoderma cryptocallimon |  |
|
| *Hyphoderma incrustatum* | Hyphoderma incrustatum |  |
|
| *Hyphoderma litschaueri* | Hyphoderma litschaueri |  |
|
| *Hyphoderma macedonicum* | Hyphoderma macedonicum |  |
|
| *Hyphoderma malenconii* | Hyphoderma malenconii |  |
|
| *Hyphoderma roseocremeum* | Hyphoderma roseocremeum |  |
|
| *Hyphoderma transiens* | Hyphoderma transiens |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Crawen waedlyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Carl Froelich yw ***Mutter Und Kind*** a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd gan Carl Froelich yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Robert Liebmann. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Bavaria Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw William Dieterle, Willy Fritsch, Erna Morena, Henny Porten, Friedrich Kayssler, Wilhelm Diegelmann, Loni Nest, Arnold Rieck a Hanne Brinkmann. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Nibelungen* sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Gustave Preiss oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Froelich ar 5 Medi 1875 yn Berlin a bu farw yng Ngorllewin Berlin ar 23 Ebrill 1973. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Medal Goethe ar gyfer Celf a Gwyddoniaeth

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Carl Froelich nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Das Herz Der Königin |  | yr Almaen | Almaeneg | 1940-01-01 |
| Der Gasmann |  | yr Almaen | Almaeneg | 1941-01-01 |
| Der Träumer |  | yr Almaen | Almaeneg | 1936-01-23 |
| Die Umwege des schönen Karl |  | yr Almaen | Almaeneg | 1938-01-01 |
| Drei Mädchen Spinnen |  | yr Almaen | Almaeneg | 1950-01-01 |
| Es War Eine Rauschende Ballnacht |  | *Ymerodraeth yr Almaen* | Almaeneg | 1939-08-13 |
| Heimat |  | yr Almaen | Almaeneg | 1938-01-01 |
| Hochzeit Auf Bärenhof |  | yr Almaen Natsïaiddyr Almaen | Almaeneg | 1942-06-08 |
| Luise, Königin Von Preußen |  | Gweriniaeth Weimaryr Almaen | Almaeneg | 1931-12-04 |
| Reifende Jugend |  | yr Almaen | Almaeneg | 1933-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cnocell yddfgoch** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau gyddfgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Campephilus rubricollis***; yr enw Saesneg arno yw *Red-necked woodpecker*. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*) sydd yn urdd y *Piciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. rubricollis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r cnocell yddfgoch yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: *Picidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cnocell Folwen | Dryocopus javensis |  |
|
| Cnocell Magellan | Campephilus magellanicus |  |
|
| Cnocell ddu | Dryocopus martius |  |
|
| Cnocell fraith Japan | Yungipicus kizuki |  |
|
| Cnocell gorunfrown | Yungipicus moluccensis |  |
|
| Corgnocell Temminck | Yungipicus temminckii |  |
|
| Corgnocell y Philipinau | Yungipicus maculatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cnocell yddfgoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr John G. Blystone yw ***Ladies to Board*** a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Nibelungen* sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John G Blystone ar 2 Rhagfyr 1892 yn Rice Lake a bu farw yn Los Angeles ar 13 Mawrth 2007. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1915 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd John G. Blystone nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *All Wrong* |  | Unol Daleithiau America |  | 1921-01-01 |
| *Hard Boiled* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1926-01-01 |
| *Her Naughty Wink* |  | Unol Daleithiau America |  | 1920-01-01 |
| Ladies to Board |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1924-01-01 |
| Soft Boiled |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1923-01-01 |
| Swiss Miss |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| *Teeth* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1924-01-01 |
| *The Chauffeur* |  | Unol Daleithiau America |  | 1921-01-01 |
| The Everlasting Whisper |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1925-01-01 |
| *The Guide* |  | Unol Daleithiau America |  | 1921-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------