Tref gaerog lan y môr a chymuned yn Sir Benfro, Cymru, yw **Dinbych-y-pysgod** (Saesneg: *Tenby*). Saif yn ne'r sir, ar Fae Caerfyrddin. Mae'n bosib y cafodd y lle ei sefydlu gan y Llychlynwyr. Datblygodd fel harbwr pysgota a phorthladd masnachu, a thyfodd tref o amgylch y castell sydd bellach yn adfeilion. Heddiw, mae Dinbych yn gyrchfan wyliau boblogaidd.

Y Promenâd yn Ninbych-y-pysgod
Mae'r atyniadau lleol yn cynnwys 4 km o draethau tywod, muriau hynafol y dref sy'n dyddio o'r 13g ac yn cynnwys Porth y Pum Bwa, Eglwys Fair sy'n dyddio o'r 15g, Tŷ'r Marsiandwr Tuduraidd (eiddo'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol, amgueddfa'r dref â'i oriel, a rhan o Lwybr Arfordirol Sir Benfro. Mae cychod bach yn hwylio'n rheolaidd o harbwr Dinbych i Ynys Bŷr a'i mynachlog enwog. Gellir cyrraedd Ynys Catrin, yn y bae gyferbyn â'r dref, ar hyd sarn pan fo'r llanw'n isel.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan Samuel Kurtz (Ceidwadwyr) ac yn Senedd y DU gan Simon Hart (Ceidwadwr).

Economi
-------

Twristiaeth yw sail yr economi lleol. Mae'r dref yn denu miloedd o ymwelwyr o bob cwrdd o wledydd Prydain a thu hwnt yn yr haf.

Cyfrifiad 2011
--------------

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:



| Cyfrifiad 2011 |
| --- |
|  |  |  |
| **Poblogaeth cymuned Dinbych-y-pysgod (pob oed) (4,696)** |    | 100% |
| **Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Dinbych-y-pysgod) (470)** |    | 10.3% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 19% |
| **Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Dinbych-y-pysgod) (3017)** |    | 64.2% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 73% |
| **Y nifer rhwng 16 – 64 oed sydd mewn gwaith (Dinbych-y-pysgod) (932)** |    | 41.4% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 67.1% |

Hanes
-----

Mae'r cyfeiriad cyntaf i'r dref i'w ganfod mewn cerdd o'r 7ed ganrif a geir yn Llyfr Taliesin. Ymddengys mai bryngaer oedd y dref yn y dyddiau hynny. 

Ffoto c. 1890-1900

Enwogion
--------

* Robert Recorde (tua 1510-1588), ysgolhaig o'r 16g, a ddyfeisiodd yr arwydd mathemategol "= "(yr hafalnod).
* Augustus John (1878-1961), arlunydd
* Gwen John (1876-1939), arlunydd a chwaer hŷn Augustus John
* Nina Hamnett (1890-1956), arlunydd
* Kenneth Griffith (1921-2006), actor a chyfarwyddwr

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Rhestr o Enwau Lleoedd Safonol Cymru". *Llywodraeth Cymru*. 14 Hydref 2021.
2. ↑  British Place Names; adalwyd 10 Tachwedd 2021
3. ↑  "Gwefan Senedd Cymru". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2021-11-10. Cyrchwyd 2021-11-10.
4. ↑  Gwefan Senedd y DU
5. ↑  "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. Cyrchwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
6. ↑  Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
7. ↑  Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
8. ↑  Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; *Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.*; adalwyd 31 Mai 2013[*dolen marw*]

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Sir Benfro**

**Dinas**  

Tyddewi
  
**Trefi**  

Aberdaugleddau  **·** Arberth  **·** Abergwaun  **·** Cilgerran  **·** Dinbych-y-pysgod  **·** Doc Penfro  **·** Hwlffordd  **·** Neyland  **·** Penfro **·** Wdig
  
**Pentrefi**  

Aber-bach  **·** Abercastell  **·** Abercuch  **·** Abereiddi  **·** Aberllydan  **·** Amroth  **·** Angle  **·** Begeli  **·** Y Beifil  **·** Blaen-y-ffos  **·** Boncath  **·** Bosherston  **·** Breudeth  **·** Bridell  **·** Brynberian  **·** Burton  **·** Caeriw  **·** Camros  **·** Cas-blaidd  **·** Cas-fuwch  **·** Cas-lai  **·** Cas-mael  **·** Cas-wis  **·** Casmorys  **·** Casnewydd-bach  **·** Castell Gwalchmai  **·** Castell-llan  **·** Castellmartin  **·** Cilgeti  **·** Cil-maen  **·** Clunderwen  **·** Clydau  **·** Cold Inn  **·** Cosheston  **·** Creseli  **·** Croes-goch  **·** Cronwern  **·** Crymych  **·** Crynwedd  **·** Cwm-yr-Eglwys  **·** Dale  **·** Dinas  **·** East Williamston  **·** Eglwyswen  **·** Eglwyswrw  **·** Felindre Farchog  **·** Felinganol  **·** Freshwater East  **·** Freystrop  **·** Y Garn  **·** Gumfreston  **·** Hasguard  **·** Herbrandston  **·** Hermon  **·** Hook  **·** Hundleton  **·** Jeffreyston  **·** Johnston  **·** Llanbedr Felffre  **·** Llandudoch  **·** Llandyfái  **·** Llandysilio  **·** Llanddewi Efelffre  **·** Llanfyrnach  **·** Llangolman  **·** Llangwm  **·** Llanhuadain  **·** Llanisan-yn-Rhos  **·** Llanrhian  **·** Llanstadwel  **·** Llan-teg  **·** Llanwnda  **·** Llanychaer  **·** Maenclochog  **·** Maenorbŷr  **·** Maenordeifi  **·** Maiden Wells  **·** Manorowen  **·** Marloes  **·** Martletwy  **·** Mathri  **·** Y Mot  **·** Mynachlog-ddu  **·** Nanhyfer  **·** Niwgwl  **·** Nolton  **·** Parrog  **·** Penalun  **·** Pentre Galar  **·** Pontfadlen  **·** Pontfaen  **·** Porth-gain  **·** Redberth  **·** Reynalton  **·** Rhos-y-bwlch  **·** Rudbaxton  **·** Rhoscrowdder  **·** Rhosfarced  **·** Sain Fflwrens  **·** Sain Ffrêd  **·** Saundersfoot  **·** Scleddau  **·** Slebets  **·** Solfach  **·** Spittal  **·** Y Stagbwll  **·** Star  **·** Stepaside  **·** Tafarn-sbeit  **·** Tegryn  **·** Thornton  **·** Tiers Cross  **·** Treamlod  **·** Trecŵn  **·** Tredeml  **·** Trefaser  **·** Trefdraeth  **·** Trefelen  **·** Trefgarn  **·** Trefin  **·** Trefwrdan  **·** Treglarbes  **·** Tre-groes  **·** Treletert  **·** Tremarchog  **·** Uzmaston  **·** Waterston  **·** Yerbeston