Gemau fideo chwarae rôl yw **Pokémon X** a **Pokémon Y o** 2013 y datblygwyd gan Game Freak a gyhoeddwyd gan The Pokémon Company a Nintendo ar gyfer y Nintendo 3DS. Nhw yw gemau cyntaf y chweched genhedlaeth o'r prif gemau fideo *Pokémon*. Cafwyd eu cyhoeddi yn Ionawr 2013 gan gyn-arlywydd Nintendo Satoru Iwata trwy ddigwyddiad Nintendo Direct arbennig. Cafodd *Pokémon X* ac *Pokémon Y* eu rhyddhau'n fyd-eang yn Hydref 2013, felly nhw oedd y gemau cyntaf a gyhoeddir gan Nintendo i gael rhyddhad cydamserol ar draws y byd ym mhob rhanbarth allweddol.

Yn yr un modd â germau blaenorol, mae'r ddwy gêm yn dilyn taith hyfforddwr Pokémon ifanc a'i ffrindiau, wrth iddynt hyfforddi Pokémon. Y tro hwn, mae'r gemau'n cymryd lle yn rhanbarth Kalos - sydd wedi'i seilio ar Ffrainc - gyda'r nod o rwystro cynlluniau'r sefydliad troseddol Tîm Flare, wrth geisio herio Pencampwr Cynghrair Pokémon. Cyflwynodd *X* ac *Y* 72 rhywogaeth o Pokémon newydd, ac mae'n cynnwys nodweddion newydd fel y math tylwyth teg (*fairy*) newydd, y gallu i addasu golwg eich cymeriad, diweddariad i'r fecaneg frwydr a hyfforddi, a graffeg 3D polygonaidd wedi'i rendro'n llwyr yn hytrach na'r sbreitiau a ddefnyddiwyd mewn cenedlaethau blaenorol. Mae ffurf newydd o esblygiad Pokémon, o'r enw "Mega Evolution", yn caniatáu i chwaraewyr esblygu ymhellach nifer o rywogaethau o Pokémon sydd eisoes wedi esblygu'n llawn, gyda 30 o'r esblygiadau hyn ar gael yn y gemau hyn. Mae'r ddau deitl yn annibynnol o'i gilydd, ond yn cynnwys yr un plot i raddau helaeth, ac er y gellir chwarae pob un ar wahân, mae amnewid Pokémon rhwng y ddwy gêm yn angenrheidiol, fel yn gemau'r gorffennol, er mwyn i chwaraewr gael gafael ar bob rhywogaeth o Pokémon.

Derbyniodd *X* ac *Y* adolygiadau cadarnhaol gan feirniaid, a oedd yn canmol y datblygiadau yn y modd chwarae a'r arloeson. Roedd beirniaid yn hoff o olwg y gemau a'r newid i fodelau 3D, er roedd beirniadaeth ar stori'r gemau. Roedd y gemau hynod ddisgwyliedig yn llwyddiant masnachol, gan werthu pedair miliwn o gopïau ledled y byd yn ystod y penwythnos cyntaf, gan guro record eu rhagflaenwyr *Pokémon Black a White*, a nhw oedd y gemau a werthodd gyflymaf ar y 3DS. Erbyn 30 Medi 2020, cafodd cyfanswm cyfunol o 16.49 miliwn o gopïau eu gwerthu, yn gwneud *X* ac *Y* y gemau a werthodd ail-orau ar y system ar ôl *Mario Kart 7*.

Y Gêm
-----

Mae *Pokémon X* ac *Y* yn gemau fideo chwarae rôl gydag elfennau antur, wedi'u cyflwyno mewn persbectif uwchben y trydydd person. Nhw hefyd yw'r gemau *Pokémon* cyntaf i gynnwys graffeg 3D sy'n gydnaws â'r consolau yn nheulu Nintendo 3DS. Mae'r chwaraewr yn rheoli hyfforddwr Pokémon ifanc sy'n mynd ar gyrch i ddal a hyfforddi creaduriaid o'r enw Pokémon ac ennill brwydrau yn erbyn hyfforddwyr eraill. Trwy drechu Pokémon mewn brwydrau ar sail tro, mae Pokémon y chwaraewr yn ennill *profiad*, gan ganiatáu iddynt *lefelu* a chynyddu eu hystadegau brwydr, dysgu *symudiadau* newydd, ac mewn rhai achosion, *esblygu* i fod yn Pokémon mwy pwerus. Fel arall, gall chwaraewyr dal Pokémon gwyllt yn ystod hap-cyfarfyddiadau trwy eu gwanhau mewn brwydr ac yn eu dal gyda pheli *Pokê ball*, i'w hychwanegu at *barti*'r chwaraewr. Mae chwaraewyr hefyd yn gallu brwydro ac amnewid Pokémon gyda chwaraewyr dynol eraill gan ddefnyddio ffwythiannau rhyngrwyd y Nintendo 3DS, a gafodd eu gwella yng ngemau'r chweched genhedlaeth. Yn yr un modd â gemau blaenorol yn y gyfres, dim ond yn *X* neu *Y* y mae rhai Pokémon ar gael, gan annog chwaraewyr i amnewid gydag eraill er mwyn cael gafael ar bob Pokémon.

### Nodweddion newydd

*Pokémon X* ac *Y* yw'r gemau cyntaf yn y brif gyfres a gyflwynir mewn graffeg polygonal cwbl 3D, gan ganiatáu ar gyfer mwy o ryngweithio gyda'r tros-fyd a graffeg fwy deinamig yn ystod brwydrau. Gall chwaraewyr hefyd addasu ymddangosiad eu hyfforddwr Pokémon, gan ddewis rhyw, tôn croen a lliw gwallt ar ddechrau'r gêm, a gallant yn ddiweddarach prynu gwisgoedd ac ategolion yn y gêm i newid edrychiad eu cymeriad. Yn ymuno â'r cenedlaethau blaenorol o Pokémon mae rhywogaethau newydd, fel y Pokémon dechreuol newydd; *Chespin*, *Fennekin* a *Froakie*, a'r Pokémon sydd, o fewn y byd *Pokémon* ffuglennol, yn cael eu disgrifio fel Pokémon chwedlonol, sef *Xerneas*, *Yveltal* a *Zygarde*. Bydd chwaraewyr hefyd yn gallu dewis o un o'r Pokémon cychwynnol clasurol o *Pokémon Red a Blue* nes ymlaen yn y gêm. Cyflwynir y math tylwyth teg (*fairy*) newydd ar gyfer Pokémon hen a newydd, y math newydd cyntaf a ychwanegwyd at y gyfres ers *Pokémon Gold a Silver*. Dywedodd datblygwyr y gêm taw rheswm am yr ychwanegiad yw cydbwyso'r math draig (*dragon*).

Elfen newydd yn y gyfres yw *Mega Evolution*, lle gall Pokémon sydd eisoes wedi esblygu'n llawn, fel *Mewtwo* a *Lucario*, ddefnyddio eitemau arbennig o'r enw "*Mega Stones*" i esblygu ymhellach dros dro i ffurfiau *Mega* yn ystod brwydr, ac mae cwpl o Pokémon hyd yn oed yn cael mwy nag un ffurf Mega bosibl. Hefyd wedi'u cyflwyno mae brwydrau awyr, a chyfarfyddiadau torf. Brwydrau awyr yw brwydrau sy'n digwydd canol-awyr lle ond Pokémon sy'n hedfan sy'n gallu brwydro; ychwanegwyd y rhain i ddangos galluoedd 3D y gêm a darparu persbectif newydd o frwydro. Mae cyfarfyddiadau torf yn gyfarfyddiadau gwyllt un yn erbyn pump a ddyluniwyd i fod yn anoddach na brwydrau gwyllt safonol un yn erbyn un. Mae *Pokémon-Amie* yn gadael i chwaraewyr ryngweithio â'u Pokémon gan ddefnyddio sgrin gyffwrdd a chamera'r 3DS, trwy chwarae gyda nhw a rhoi danteithion iddynt i gryfhau eu bondiau rhwng hyfforddwr a Pokémon, gan effeithio yn y pen draw ar y ffordd y mae'r Pokémon yn gweithredu yn ystod brwydrau. Mae *Super Training* yn cynnwys gemau mini amrywiol sy'n helpu i adeiladu ystadegau sylfaenol Pokémon y chwaraewr, sydd yn ei dro yn datgloi bagiau hyfforddi y gall Pokémon eu defnyddio i dyfu'n gryfach ar eu pennau eu hunain.

### Lleoliad

Mae'r gemau'n cymryd le yn rhanbarth Kalos siâp seren, un o nifer o ranbarthau o'r fath ar draws y byd *Pokémon* ffuglennol. Mae'r rhanbarth, sydd yn canolbwyntio ar harddwch, wedi'i ysbrydoli'n helaeth gan Ffrainc ac, i raddau llai, Ewrop gyfan. Mae gan lawer o leoliadau a thirnodau ar draws Kalos ysbrydoliaeth yn y byd go iawn, gan gynnwys *Prism Tower* (Tŵr Eiffel), *Amgueddfa Gelf Lumiose* (y Louvre) a'r cerrig y tu allan i *Dref Geosenge* (cerrig Carnac). Mae Pokémon gwyllt yn byw ym mhob cornel o ranbarth Kalos, llawer ohonynt yn ymddangos yn yr ardal hon yn unig.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Hernandez, Patricia (12 October 2013). "Pokemon X Versus Pokemon Y: Which To Buy". *Kotaku*. Gawker Media. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 3 January 2018. Cyrchwyd 2 January 2018.
2. ↑  "ONM Blog: Trailer of the week: Pokemon X and Y". *Official Nintendo Magazine*. 19 May 2013. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 9 June 2013. Cyrchwyd 24 May 2013.
3. ↑  "『ポケットモンスター エックス・ワイ』最初のパートナーとなる3匹のポケモンと伝説のポケモン"ゼルネアス"、"イベルタル"が公開！ - ファミ通.com". *Famitsu* (yn Japaneeg). 15 January 2013. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 5 February 2013. Cyrchwyd 15 January 2013.
4. ↑  O'Mara, Matthew. "Meet Xerneas and Yveltal, two new legendary Pokémon". Financial Post. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 5 February 2013. Cyrchwyd 9 January 2013.
5. ↑  Futter, Mike (4 September 2013). "Pokemon X: Original Starters Get Mega Evolutions In X & Y Trailer". *Game Informer*. GameStop. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 7 September 2013. Cyrchwyd 11 September 2013.
6. ↑  Reynolds, Matthew (20 September 2013). "Pokemon X and Y won't receive online patches to rebalance moves, types". *Digital Spy*. Hearst Magazines. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 29 October 2013. Cyrchwyd 26 October 2013.
7. ↑  Reynolds, Matthew (20 September 2013). "Pokemon X and Y won't receive online patches to rebalance moves, types". *Digital Spy*. Hearst Magazines. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 29 October 2013. Cyrchwyd 26 October 2013.
8. ↑  Fahey, Mike (9 August 2013). "Here's How Pokemon X And Y's New Mega Evolutions Work". *Kotaku*. Gawker Media. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 29 October 2016. Cyrchwyd 15 February 2018.
9. ↑  Fahey, Mike (13 September 2013). "Mega Mewtwo X Is Cool. More Gender-Specific Pokemon Forms Are Cooler". *Kotaku*. Gawker Media. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 4 January 2018. Cyrchwyd 15 February 2018.
10. ↑  Masuda, Junichi; Yoshida, Hironobu (19 September 2013). "Pokemon X/Y: WHY?! Director Masuda himself answers!". *GamesRadar* (Cyfweliad). Cyfwelwyd gan Zach Betka. Future plc. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 9 August 2017. Cyrchwyd 15 February 2018.
11. ↑  "Pokemon X and Y's Horde Battles and Sky Battles revealed". *Polygon*. Vox Media. 11 June 2013. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 26 August 2013. Cyrchwyd 4 September 2013.
12. ↑  "A Brief Look At Pokemon Amie And Super Training In Pokémon X And Y - Siliconera". *Siliconera*. Curse. 12 October 2013. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 3 January 2018. Cyrchwyd 2 January 2018.
13. ↑  Campbell, Colin (5 July 2013). "How France inspired Junichi Masuda in making Pokémon X and Y". *Polygon*. Vox Media. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 23 June 2016. Cyrchwyd 22 June 2016.
14. ↑  Watts, Steve (23 October 2013). "How Europe inspired Pokemon X and Y's creature designs". *Shacknews*. GameFly. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 19 July 2016. Cyrchwyd 30 January 2016.
15. ↑  Campbell, Colin (5 July 2013). "How France inspired Junichi Masuda in making Pokémon X and Y". *Polygon*. Vox Media. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 23 June 2016. Cyrchwyd 22 June 2016.
16. ↑  O'Farrell, Brad (10 April 2015). "How Pokemon's world was shaped by real-world locations". *Polygon*. Vox Media. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 June 2016. Cyrchwyd 22 June 2016.