Dechreuodd **Prifysgol Al-Aqsa** (Arabeg: **جامعة الأقصى**) ym 1955 fel sefydliad i athrawon o dan weinyddiaeth llywodraeth yr Aifft, a’r nod bryd hynny oedd paratoi a chymhwyso athrawon. Yn 1991, datblygodd yr athrofa yn goleg o'r enw **Coleg Addysg y Llywodraeth**, ac ers hynny mae'r coleg wedi bod yn tyfu fesul tipyn yn ei gynlluniau addysgol, ei adrannau gwyddonol, ei athrawon, a'i myfyrwyr, ac mae wedi cynhyrchu llawer o athrawon ac ymchwilwyr â chymhwysedd gwyddonol ac addysgol.

Prifysgol Al-Aqsa, felly, yw prifysgol hynaf Palesteina, a reolir gan y llywodraeth. Mae'n darparu ar gyfer tua 26,000 o fyfyrwyr ac mae ganddi tua 1,400 o weithwyr, 300 ohonynt yn ddarlithwyr ac yn athrawon prifysgol.

Am rai blynyddoedd roedd y myfyrwyr yn derbyn graddau baglor a doethuriaeth trwy raglen raddedig ar y cyd â Phrifysgol Ain Shams, ac ar ddechrau'r flwyddyn academaidd 2000/2001, trawsnewidiwyd y coleg yn Brifysgol Al-Aqsa.

Sefydlu'r brifysgol
-------------------

Trwy archddyfarniad arlywyddol ar Fedi 21, 2001, achredwyd Prifysgol Al-Aqsa fel sefydliad addysg uwch gan lywodraeth Palesteina yn Gaza ym Mhalestina, gan ddatblygu o fod yn Goleg Addysg y Llywodraeth, a sefydlwyd ym 1991. Cyn hynny roedd yn Sefydliad hyfforddi Athrawon, a sefydlwyd yn wreiddiol ym 1955. Mae'r brifysgol yn sefydliad annibynnol yn academaidd ac yn wyddonol, yn unol â Deddf Addysg Uwch Rhif 11 o 1998, a'r rheoliadau a gyhoeddwyd yn unol â hynny gan y Weinyddiaeth Addysg ac Addysg Uwch.

Nod y brifysgol yw lledaenu gwybodaeth, dyfnhau ei gwreiddiau, gwasanaethu a datblygu'r gymdeithas Balesteinaidd yn benodol, a'r gymdeithas Arabaidd a dynol yn gyffredinol, o fewn fframwaith athroniaeth sy'n seiliedig ar gysyniadau cenedlaethol a threftadaeth gwareiddiad Arabaidd ac Islamaidd.

### Gweledigaeth

Mae Prifysgol Al-Aqsa yn ceisio cael ei gwahaniaethu ymhlith prifysgolion Palesteina o fewn meysydd addysg prifysgol, ymchwil wyddonol, a gwasanaeth cymunedol yn seiliedig ar ddiwylliant o ansawdd uchel.

### Neges

Mae Prifysgol Al-Aqsa yn sefydliad addysg uwch, llywodraethol Palesteina sy'n ceisio paratoi person drwy drosglwyddo gwybodaeth, sgiliau a gwerthoedd, ac sydd â'r gallu i ddysgu a defnyddio technoleg gwybodaeth yn barhaus trwy raglenni meithrin gallu, addysg brifysgol, ymchwil wyddonol, datblygu a Gwasanaeth Cymunedol. Wrth gyflawni ei gweledigaeth, mae Prifysgol Al-Aqsa wedi ymrwymo i'r diwylliant Arabaidd ac Islamaidd, ac egwyddorion hawliau dynol sy'n cynnwys cyfrifoldeb, ymrwymiad i reolaeth y gyfraith, tryloywder, parch, goddefgarwch, cyfiawnder, cydraddoldeb, grymuso, a chyfranogiad rhanddeiliaid.

### Nodau strategol y Brifysgol

* Cryfhau datblygiad sefydliadol Prifysgol Al-Aqsa trwy wella effeithlonrwydd y gefnogol i'r broses o ddysgu, ymchwil wyddonol a gwasanaeth cymunedol.
* Gwella ansawdd rhaglenni academaidd yn y brifysgol trwy ddarparu amgylchedd addysgu ysgogus a dysgu effeithiol.
* Cyfrannu at wella gwybodaeth a dealltwriaeth fel sail ar gyfer cefnogi gwneud penderfyniadau a llunio polisïau ar faterion Prifysgol Al-Aqsa a'r gymuned Balesteinaidd trwy rwydweithio â sefydliadau a chanolfannau addysgol ac ymchwil a sefydliadau cymdeithas sifil yn lleol, yn rhanbarthol ac yn fyd-eang.
* Cyfrannu at y broses o ddatblygu mewn modd cynaliadwy cymdeithas Palestina trwy ddarparu addysg, hyfforddiant, ymchwil, gwasanaethau cynghori a gwaith gwirfoddol mewn partneriaeth â sefydliadau swyddogol, sefydliadau cymdeithas sifil a'r sector preifat.
* Datblygu system addysg alwedigaethol ganolradd yn seiliedig ar ragoriaeth a hyfedredd a diwallu anghenion datblygiadol y gymuned.

Sefydlu
-------

Ymhlith y ffigurau academaidd a gyfrannodd at adeiladu'r adeilad academaidd a sefydlu'r brifysgol fel disglair gwybodaeth mae Dr. Youssef Abu Dayyeh, yr Athro Dr. Ali Abu Zuhri, y Canghellor Jarir Al-Kidwa a'r dyn busnes Hammad Al-Harazin. Wedi hynny, daeth Athro Dr. Ali Abu Zuhri i fod yn bennaeth ar y brifysgol, lle bu’n gweithio ar ddatblygu'r brifysgol ymhellach a sefydlu cysylltiadau gyda phartneriaid gwyddonol ac ymchwil ym Mhrifysgolion Barcelona yng Nghatalwnia, Ffrainc 8, prifysgolion Gwlad Belg, Malaysia prifysgolion fel y Brifysgol Islamaidd, Peutra, Cairo, Ain Shams, Suez, Menoufia - a phrifysgolion Moroco. Gwelwyd sefydlu prosiectau a oedd yn fwy na $ 15 miliwn ym maesydd datblygu gweinyddol, cysylltiadau cyhoeddus, labordai a thechnoleg gwybodaeth gyda chyfranogiad deoniaid a deoniaid cyfadrannau a deoniaethau gweinyddol. Y pwysicaf ohonynt yw Deoniaeth Cynllunio a Datblygu, a gostiodd mwy na $ 8 miliwn. Sefydlwyd yr adeilad gweinyddol ar gampws y brifysgol yn Gaza, adeilad y Coleg Meddygaeth a'r Llyfrgell Ganolog ar gampws y brifysgol yn Khan Yunis.

Colegau Prifysgol
-----------------

Mae'r brifysgol yn cynnwys wyth cyfadran: :

* Y Coleg Gwyddorau Cymhwysol, sy'n cynnwys adrannau Bioleg, Mathemateg, Ffiseg, Cemeg a Chyfrifiadur.
* Coleg y Celfyddydau a'r Dyniaethau, sy'n cynnwys adrannau arweiniad ac addysg arbennig, Arabeg, astudiaethau Islamaidd, iaith Saesneg, daearyddiaeth, cymdeithaseg, gwyddorau llyfrgell, hanes, a'r Ffrangeg.
* Mae'r Coleg Addysg yn cynnwys adrannau arholi a gwerthuso, addysgeg, seicoleg, dulliau addysgu, addysg sylfaenol, technoleg a'r gwyddorau cymhwysol.
* Mae'r Coleg Cyfathrebu Torfol yn cynnwys adrannau y cyfryngau a chysylltiadau cyhoeddus, newyddiaduraeth, radio a theledu.
* Mae Coleg y Celfyddydau Cain yn cynnwys adrannau Addysg Gelf, ac Ffotograffiaeth.
* Coleg Addysg Gorfforol a Chorfforol, sy'n cynnwys adrannau chwaraeon ysgolion, hyfforddiant chwaraeon a rheoli chwaraeon.
* Mae Coleg y Gwyddorau Gweinyddol a Chyllido'n cynnwys adrannau Gweinyddu Busnes, Cyfrifeg, Systemau Gwybodaeth Reoli, a Bancio a Chyllid.
* Mae Coleg y Gwyddorau Meddygol yn cynnwys gwyddorau labordy a meddygol.

cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "معلومات عن جامعة الأقصى على موقع viaf.org". viaf.org.
2. ↑  "معلومات عن جامعة الأقصى على موقع academic.microsoft.com". academic.microsoft.com. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2019-09-24. Cyrchwyd 2021-08-11.
3. ↑  "معلومات عن جامعة الأقصى على موقع geonames.org". geonames.org.

* Rhestr o brifysgolion a cholegau Palestina

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 127206991
* ISNI: 0000 0004 0366 9818

 |