Cofeb dros dro i Michael Brown; 20 Awst
**Saethwyd Michael Brown** ar 9 Awst 2014 yn Ferguson, Missouri, un o faestrefi St. Louis. Bachgen 18-oed du oedd Michael Brown, ac fe'i saethwyd yn farw gan Darren Wilson, un o heddweision gwynion dinas Ferguson. Dilynwyd y digwyddiad hwn, a'r amgylchiadau amheus, gan brotestiadau ledled Unol Daleithiau America a gwledydd eraill. Bu hefyd yn sbardyn i drafodaethau ynghylch hawliau pobl dduon, y gyfraith a gor-ddefnydd grym heddweision. Ceir honiadau gan rhai carfanau fod y saethu'n llofruddiaeth.

Y digwyddiad
------------

Darren Wilson yn dangos clais ar ei foch
Cerdded i lawr y stryd oedd Brown a'i gyfaill Dorian Johnson, pan yrrodd Wilson atynt yn ei gar a gorchymyn iddynt symud i'r pafin. Dechreuodd Brown a Wilson ddadlau gyda'i gilydd drwy'r ffenest agored a thaniodd Wilson ei wn. Rhedodd y ddau ddyn du i wahanol gyfeiriad a saethodd Wilson atynt sawl gwaith wrth iddynt ffoi. Taniodd 12 gwaith; tarrodd 8 neu 9 o'i fwledi Brown.

Roedd rhai tystion (i'r digwyddiad) yn hawlio fod dwylo Brown i fyny i ddangos ei fod yn ildio, ond roedd eraill yn gwadu hynny; dywedodd tystion eraill mai rhedeg tuag at Wilson yr oedd.

Ar ôl y digwyddiad
------------------

"Hands up! Don't shoot!" Slogan proteswyr ledled y byd
Canylyniad i'r saethu oedd aflonyddwch cymdeithasol yn Ferguson, yn bennaf gan fod y rhan fwyaf o bobl yn argyhoeddiedig mai ffoi oedd Brown ac yn rhannol oherwydd tensiwn ers tro rhwng y mwyafrif du o fewn cymuned y ddinas a'r heddlu - gyda'r mwyafrif ohonynt yn wyn. Protests, both peaceful and violent, along with vandalism and looting, continued for more than a week, resulting in night curfews. Ar ben hyn, beirniadwyd ymateb yr heddlu i'r digwyddiad yn hallt gan y cyfryngau a gwleidyddion. Mynegwyd pryder fod yr heddlu wedi bod yn ansensitif, fod eu techneg yn rhy llawdrwm a'u dulliau'n rhy 'mfwrol'. Cafwyd nifer o brotestiadau heddychlon yn ystod yr wythnosau dilynol.

Ar 24 Tachwedd dywedodd Robert P. McCulloch, Prif Erlynydd St. Louis, Missouri i uchel-reithgor ymchwilio i'r mater a phenderfynu na ddylid erlyn Wilson. Cofrestrwyd aelodau'r uchel-reithgor ym Mai 2014 - cyn y saethu, ac roedd tri'n ddu a naw yn wyn.

Ar 1 Rhagfyr 2014 cyhoeddodd yr Arlywydd Barack Obama y byddai llywodraeth ffederal y wlad yn gwario US$75 miliwn ar gamerau gwisg i heddweision, fel ymateb i saethu Brown.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Ffrangeg,Ferguson : la version du policier dévoilée , *Les Échos*, 25 Tachwedd 2014.
2. ↑  Berkowitz, Bonnie; Johnson, Richard; Cameron, Darla; Schaul, Kevin; Robinson, Ian (26 Tachwedd 2014). "The confrontation: Different stories". *The Washington Post*. Cyrchwyd 30 Tachwedd 2014.
3. ↑  Curry, Colleen; Ghebremedhin, Sabina (18 Awst 2014). "Michael Brown Could Have Survived First 5 Shots, Last Shot Killed Him, Autopsy Says". *ABC News*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-11-26. Cyrchwyd 26 Tachwedd 2014. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
4. ↑  Tacopino, Joe (November 25, 2014). "Darren Wilson on why he shot Michael Brown". *New York Post*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-11-25. Cyrchwyd 26 Tachwedd 2014. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
5. ↑  Robles, Frances; Bosman, Julie (17 Awst 2014). "Autopsy Shows Michael Brown Was Struck at Least 6 Times". *The New York Times*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-08-19. Cyrchwyd 21 Awst 2014. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
6. 1 2  Lowery, Wesley; Leonnig, Carol D.; Berman, Mark (August 13, 2014). "Even before Michael Brown's slaying in Ferguson, racial questions hung over police". *The Washington Post*. Cyrchwyd August 24, 2014.
7. ↑  Staff reports (22 Awst 2014). "Grand jury in Michael Brown case: 3 black members, 9 white". *St. Louis Post-Dispatch*. Cyrchwyd 26 Awst 2014. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
8. ↑  "Obama Wants More Police Funding After Ferguson Unrest". *VOA News*. December 1, 2014. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-12-02. Cyrchwyd December 2, 2014. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)