Mae **gorsaf reilffordd Amwythig** (Saesneg: *Shrewsbury railway station*) (a elwid gynt yn **Amwythig Cyffredinol**) yn orsaf reilffordd sydd yn gwasanaethu Amwythig, tref sirol Swydd Amwythig, Lloegr. Hon yw'r unig orsaf reilffordd ar ôl yn y dref; mae Gorsaf Abaty Amwythig, yn ogystal â gorsafoedd bychain eraill o amgylch y dref, wedi cau beth amser yn ôl. Cynlluniwyd yr orsaf gan T M Penson a chafodd yr orsaf ei hadeiladu ym 1848 ac mae wedi cael ei hymestyn sawl gwaith ers hynny. Cafodd ei dynodi'n adeilad rhestredig gradd II yn 1969.

Hi oedd yr unig le lle ceid gwasanaeth trên uniongyrchol o dde-ddwyrain,, de-orllewin, canolbarth a Gogledd Cymru.

* 
*

Hanes ei rheilffyrdd
--------------------

Agorwyd Rheilffordd Amwythig, Croesoswallt a Chaer ym mis Hydref, 1848. Doedd ddim cysylltiad â Chroesoswallt oherwydd problemau efo tirfeddianwyr. Yn hwyrach, aeth trenau trwy Amwythig ar eu ffordd rhwng Gorsaf Paddington Llundain a Phenbedw. Erbyn hyn, mae trenau'n mynd trwodd ar eu ffordd rhwng Gorsaf reilffordd Euston a Chaergybi.

Ym 1949, agorwyd lein i Wellington, adeiladwyd ar y cyd rhwng Rheilffordd Amwythig a Birmingham a Cwmni Rheilffordd a Chamlas Undeb Amwythig, perchnogion Camlas Ellesmere. Wedyn agorwyd lein gan gwmni Undeb Amwythig rhwng Wellington a Stafford, efo cysylltiad â Llundain, a lein arall gan Reilffordd Amwythig a Birmingham hyd at Wolverhampton. Dechreuwyd eu gwasanaeth o Wolverhampton i Birmingham ar lein Rheilffordd y Great Western ym 1854, daeth Rheilffordd Amwythig, Croesoswallt a Chaer a Rheilffordd Amwythig, Croesoswallt a Chaer yn rhan o Reilffordd y Great Western.
Agorwyd o Amwythig i Gryw gan Reilffordd Llundain a'r Gogledd Orllewin ym 1858. Erbyn Hyn mae trenau'n mynd ymlaen at Fanceinion.

Adeiladwyd Rheilffordd Amwythig a Henffordd gan gwmni Thomas Brassey hyd at Lwydlo ym 1850, a hyd at Henffordd erbyn 1853. Erbyn hyn, mae trenau'n mynd trwodd i Gaerdydd ac Aberdaugleddau.

Adeiladwyd rheilffordd rhwng Amwythig a Hartlebury gan Thomas Brassey, ac agorwyd y lein ar 31 Ionawr 1862.
Agorwyd lein rhwng Y Trallwng ac Amwythig ym 1862. Yn hwyrach, adeiladwyd leiniau eraill gan sawl cwmni bach, sydd wedi uno i fod Rheilffyrdd Cambrian, gan gynnwys leiniau trwodd i Aberystwyth a Pwllheli.

Agorwyd lein rhwng Craven Arms (ar Reilffordd Amwythig a Henffordd) a Llanelli gan Reilffordd Llundain a'r Gogledd Orllewin; dyma Reilffordd Calon Cymru heddiw, sydd yn mynd hyd at Amwythig yn y gogledd.

| [ * v
* t
* e

 ]Rheilffyrdd Amwythig |
| --- |
|  Legend

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Continuation backward |  |

 |  | *Lein Amwythig - Caer*  |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Unknown BSicon "ABZg+l" | Unknown BSicon "CONTfq" |

 |  | *Lein Gororau Cymru* at Gryw |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Station on track |  |

 |  | **Amwythig**  |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Unknown BSicon "hKRZWae" |  |

 |  | Afon Hafren |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Unknown BSicon "STR+l" | Unknown BSicon "ABZqlr" | Unknown BSicon "CONTfq" |

 |  | *Lein Wolverhampton - Amwythig*  |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Unknown BSicon "CONTgq" | Unknown BSicon "ABZgr" |  |  |

 |  | *Lein y Cambrian*  |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Continuation forward |  |  |

 |  | *Lein Gororau Cymru* at Henffordd |

 |

Tydi a roddaist
---------------

Cyfansoddwyd "Tydi a roddaist" gan Arwel Hughes yn ystod 20 munud ar y platfform ym 1938. Mae plac ar blatfform yn nodi'r ffaith.

Oriel
-----

* Gorsaf reilffordd AmwythigGorsaf reilffordd Amwythig
* Golau lliw ar y mur - arwydd fod trên wedi cyrraeddGolau lliw ar y mur - arwydd fod trên wedi cyrraedd
* Rhan ucha, gyda chlocRhan ucha, gyda chloc
* Y platfform yn y nosY platfform yn y nos
* Y platform gyda phenau cerfiedig o garreg Y platform gyda phenau cerfiedig o garreg
* Pen carreg yn yr orsafPen carreg yn yr orsaf
*

Gwasanaethau
------------

| Gorsaf gynt | National Rail National Rail | Gorsaf nesaf
 |
| --- | --- | --- |
| *Terminws* |   | Trafnidiaeth CymruLlinell Amwythig i Gaer |   | Gobowen |
| Church Stretton |   | Trafnidiaeth CymruLlinell Gororau Cymru |   | Yorton |
| Church Stretton |   | Trafnidiaeth CymruDe–Gogledd Cymru |   | Gobowen |
| *Terminws* |   | Trafnidiaeth CymruLlinell Calon Cymru |   | Church Stretton |
| Casnewydd |   | Trafnidiaeth CymruPremier Service |   | Wrecsam Cyffredinol |
| *Terminws* |   | Trafnidiaeth CymruRheilffordd y Cambrian |   | Y Trallwng |
| Gobowen |   | Trafnidiaeth CymruCaer i Birmingham |   | Wellington |
| Wellington |   | West Midlands RailwayLlinell Wolverhampton i Amwythig |   | *Terminws* |
| Wellington |   | West Midlands RailwayBirmingham New Street i Amwythig |   | *Terminws* |
| Wellington |   | Avanti West CoastRheilffordd Arfordir y Gorllewin |   | *Terminws* |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gweafn transportheritage.com
2. ↑  "Gwefan Shropshire History Trust". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-06-22. Cyrchwyd 2015-07-16.
3. ↑  Gwefan waymarking.com