Dramodydd Ffrengig a anwyd yn Rwsia oedd **Arthur Adamov** (23 Awst 1908 - 16 Mawrth 1970). Un o awduron mwyaf amlwg *Theatr yr Absẃrd* oedd ef.

Cefndir
-------

Ganwyd Adamov i deulu cyfoethog o Armenia yn Kislovodsk. Pan oedd yn bedair oed, symudodd gyda'i deulu i'r Almaen. Ar ôl cwblhau ei addysg ym Mharis, ymgartrefodd yno ym 1924 a daeth yn rhan o grwpiau swrealaeth, gan olygu eu cylchgrawn *Discontinuite* ac ysgrifennu barddoniaeth. Ym 1938 cafodd chwalfa nerfol. Mae'r niwrosisau a oedd wedi eu plagio ers plentyndod ac a oedd i lunio'r ysbrydoliaeth fisâr ar gyfer llawer o'i ddramâu yn cael eu trin yn ei waith cyfaddefol *L 'Aveu* (1946).

Gwaith
------

Dechreuodd Adamov ysgrifennu ar gyfer y theatr ym 1947. Ceisiodd fynegi unigrwydd a diymadferthedd dyn ac oferedd unrhyw ymgais i chwilio am ystyr bywyd. Yn *La Parodie*, a berfformiwyd gyntaf yn y 1950au cynnar, mae'r cymeriadau canolog yn peledu ei gilydd gyda chwestiynau am amser, o flaen cefndir o gloc heb ddwylo. Mae *L'Invasion* (1950), *La grande et la petite maneuver* (1950), *Tous contre sous* (1953), a *Le Professeur Taranne* (1953) yn dehongli mewn delweddau hunllefus creulondeb a phwysau confensiynau cymdeithasol ac yn dangos dylanwad trwm *Theatr Greulondeb* Antonin Artaud.

Yng nghanol y 1950au trodd Adamov i arddull ddrama fwy gwleidyddol, gan ddechrau gyda'i ddrama fwyaf adnabyddus, *Le Ping-Pong* (1955). Mae delwedd ganolog y ddrama, peiriant pêl-pin mewn arcêd, yn symbol o'r system gyfalafol lle mae dynion yn barod i chware gêm siawns yn ddiddiwedd yn yr obaith o ennill, er bod ennill yn gwbl ddiwerth. Ar ôl *Paolo Paoli* (1957) daeth dramâu Adamov yn gynyddol radical: mae *Le Printemps 71* (1961) am Gomiwn Paris; *La Politique des restes* (1963) a *Off Limits* (1969) yn llawn o bropaganda Marcsaidd.

Marwolaeth
----------

Cyflawnodd Adamov hunanladdiad ym 1970. Rhoddwyd ei weddillion i orwedd ym mynwent *Cimetière Parisien d'Ivry*, Paris.

Teulu
-----

Roedd ei wraig, Jacqueline Autrusseau, yn newyddiadurwr a seicdreiddydd Ffrengig, a anwyd 5 Chwefror, 1922 a bu farw Ionawr 14, 2004 yn Villejuif yn y Val-de-Marne. Hi oedd ysgrifennydd golygyddol y cylchgrawn *"Institut français de psychanalyse".*

Cyhoeddiadau
------------

### Hunangofiannau

* *L'Aveu (1946) (Y Deillion)*
* *L'Homme et l'Enfant (1968) (Dyn a Phlentyn)*
* *Je... ils.. (1969) (Rwy'n ... maen nhw ...)*

### Dramâu

* *Mort chaude (tua 1926) (Marwolaeth boeth)*
* *La Parodie (1947) (Y Parodi)*
* *L'Invasion (1949) (Yr Ymosodiad)*
* *La Grande et la Petite Manœuvre (1950) (Y Symudiad Mawr a man)*
* *Le Désordre (1951), (Anhrefn) drama radio*
* *Comme nous avons été (1951) (Fel buom ni)*
* *Le Sens de la marche (1951) (Ystyr yr orymdaith)*
* *Tous contre tous (1952) (Pawb yn erbyn popeth)*
* *Le Professeur Taranne (1953) (Yr Athro Taranne)*
* *Les Retrouvailles (1953) (Dychwelyd)*
* *Le Ping-pong (1955)*
* *Paolo Paoli (1957)*
* *En fiacre (1959), (Yn y cab) Drama radio*
* *Les Âmes mortes (1960), (Yr eneidiau Meirwon)* addasiad golygfaol o'r nofel gan Nicolas Gogol
* *Le Printemps 71 (1961) (Gwanwyn 71)*
* *La Politique des restes (1962) (Gwleidyddiaeth yr olion)*
* *Le Temps Vivant (1963), (Yr Amser Byw)* drama radio
* *Finita la comedia (1964), (Diwedd Comedi)* drama radio
* *La Sainte Europe (1965) (Ewrop Bendigaid)*
* *M. le Modéré (1967) (Mr Cymedrol)*
* *Off Limits (1968)*
* *Si l'été revenait (1970) (Os daw'r haf yn ôl)*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *A Dictionary of Twentieth Century Biography*, gol. Asa Briggs (Rhydychen, 1993)
2. ↑  "Arthur Adamov: Encyclopædia Britannica". Encyclopædia Britannica. Cyrchwyd 5 Medi 2018.
3. ↑  "Absurdism". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-03-08. Cyrchwyd 5 Medi 2018.
4. ↑  Albee, Edward, *The American Dream*, Coward, 1961.
5. ↑  Oberon Books - Arthur Adamov Archifwyd 2019-07-07 yn y Peiriant Wayback. Adalwyd 5 Medi 2018
6. ↑  Banarjee, R. B. "The Theatre of the Absurd," in *Literary Criterion*, Vol. 7, No. 1, 1965, pp. 59-62.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 71386163
* LCCN: n50035116
* ISNI: 0000 0001 2102 2098
* GND: 118500589
* SELIBR: 209650
* SUDOC: 026677563
* BNF: cb11888085g (data)
* BIBSYS: 90068303
* NDL: 00430956
* NKC: jn19990000027
* The SBN id RAVV027498 is not valid.
* BNE: XX1171708
* CiNii: DA06383365

 |