recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Cortinariaceae* yw'r **Cap gweog troetgoch** (Lladin: ***Cortinarius bulliardii***; Saesneg: *Hotfoot Webcap*). 'Y Capiau Gweog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Fel gwe' yw 'gweog' hy cap sy'n edrych fel pe tae wedi'i wneud o we pry cop. Mae'r teulu *Cortinariaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Cortinariaceae
---------------------------------------

Mae gan **Cap gweog troetgoch** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap gweog Caledonaidd | Cortinarius caledoniensis |  |
|
| *Cortinarius bulbosus* | Cortinarius bulbosus |  |
|
| *Cortinarius calosporus* | Cortinarius calosporus |  |
|
| *Cortinarius carbonellus* | Cortinarius carbonellus |  |
|
| *Cortinarius cartilagineus* | Cortinarius cartilagineus |  |
|
| *Cortinarius caryotis* | Cortinarius caryotis |  |
|
| *Cortinarius castaneiceps* | Cortinarius castaneiceps |  |
|
| *Cortinarius castanellus* | Cortinarius castanellus |  |
|
| *Cortinarius castoreus* | Cortinarius castoreus |  |
|
| *Cortinarius cavipes* | Cortinarius cavipes |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap gweog troetgoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cigydd mygydog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cigyddion mygydog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Lanius nubicus***; yr enw Saesneg arno yw *Masked shrike*. Mae'n perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: *Laniidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. nubicus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.

Teulu
-----

Mae'r cigydd mygydog yn perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: *Laniidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cigydd brith Somalia | Lanius somalicus |  |
|
| Cigydd brown | Lanius cristatus |  |
|
| Cigydd cefngoch | Lanius collurio |  |
|
| Cigydd cefnwinau | Lanius vittatus |  |
|
| Cigydd cynffonhir Asia | Lanius schach |  |
|
| Cigydd glas | Lanius minor |  |
|
| Cigydd gylfinbraff | Lanius validirostris |  |
|
| Cigydd llwydfelyn | Lanius isabellinus |  |
|
| Cigydd mawr | Lanius excubitor |  |
|
| Cigydd mygydog | Lanius nubicus |  |
|
| Cigydd pendew | Lanius ludovicianus |  |
|
| Cigydd pengoch | Lanius senator |  |
|
| Cigydd rhesog | Lanius tigrinus |  |
|
| Cigydd tingoch | Lanius gubernator |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cigydd mygydog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Byron Haskin yw ***Man-Eater of Kumaon*** a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hans J. Salter. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Universal Studios.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Sabu Dastagir. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Treasure of the Sierra Madre* sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Byron Haskin ar 22 Ebrill 1899 yn Portland a bu farw ym Montecito ar 3 Ebrill 2007. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Califfornia, Berkeley.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Byron Haskin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Armored Command |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1961-01-01 |
| From The Earth to The Moon |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1958-01-01 |
| I Walk Alone |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-01-01 |
| Robinson Crusoe On Mars |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1964-01-01 |
| Tarzan's Peril |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1951-01-01 |
| The Naked Jungle |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1954-01-01 |
| *The Power* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1968-01-01 |
| The War of the Worlds |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1953-01-01 |
| Too Late For Tears |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1949-01-01 |
| Treasure Island |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-06-22 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Friðrik Þór Friðriksson yw ***Skytturnar*** a gyhoeddwyd yn 1987. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***Skytturnar*** ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad yr Iâ. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Islandeg a hynny gan Friðrik Þór Friðriksson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hilmar Örn Hilmarsson. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Eggert Gudmundsson. Mae'r ffilm *Skytturnar (ffilm o 1987)* yn 73 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Last Emperor* sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 220 o ffilmiau Islandeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Friðrik Þór Friðriksson ar 12 Mai 1953 yn Reykjavík. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Friðrik Þór Friðriksson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bíódagar |  | Gwlad yr Iâ | Islandeg | 1994-01-01 |
| Börn Náttúrunnar |  | Gwlad yr Iâyr AlmaenNorwy | Islandeg | 1991-01-01 |
| Djöflaeyjan |  | Gwlad yr Iâ | Islandeg | 1996-01-01 |
| Englar alheimsins |  | Gwlad yr Iâyr AlmaenSwedenNorwy | Islandeg | 2000-01-01 |
| Fálkar |  | Gwlad yr Iâ | IslandegSaesneg | 2002-01-01 |
| Hringurinn |  | Gwlad yr Iâ | Islandeg | 1985-01-01 |
| Mamma Gógó |  | Gwlad yr Iâ | Islandeg | 2010-01-01 |
| Næsland |  | Gwlad yr Iâyr AlmaenDenmarcy Deyrnas Gyfunol | SaesnegIslandeg | 2004-01-01 |
| Rokk Í Reykjavík |  | Gwlad yr Iâ | Islandeg | 1982-01-01 |
| Á Köldum Klaka |  | Gwlad yr Iâ | IslandegSaesneg | 1994-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 18 Ebrill 2016.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Crempog flewog** (Lladin: ***Ripartites tricholoma***; Saesneg: *Bearded Seamine*). Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Crempog flewog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Collybia alliacea* | Collybia alliacea |  |
|
| *Collybia alphitophylla* | Collybia alphitophylla |  |
|
| *Collybia altissima* | Collybia altissima |  |
|
| *Collybia alumna* | Collybia alumna |  |
|
| *Collybia alveolata* | Collybia alveolata |  |
|
| *Collybia amabilipes* | Collybia amabilipes |  |
|
| *Collybia amara* | Collybia amara |  |
|
| *Collybia amazonensis* | Collybia amazonensis |  |
|
| *Collybia amethystina* | Collybia amethystina |  |
|
| *Collybia anombe* | Collybia anombe |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Crempog flewog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Bolbitiaceae* yw'r **Cap maes tywyll** (Lladin: ***Agrocybe erebia***; Saesneg: *Dark Fieldcap*). Y Capannau Maes yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair arall am 'gapiau' yw 'capannau', a 'maes' yw tir agored e.e. cae. Mae'r teulu *Bolbitiaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Dyma'r unig rywogaeth Agrocybe sydd â chylch (neu fodrwy) a chap brown tywyll drwy'r amser. Gall ychydig o rywogaethau eraill fod yn weddol frown tywyll pan yn ifanc, ond yn fuan mae'r lliw'n pylu ac yn goleuo.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Bolbitiaceae
-------------------------------------

Mae gan **Cap maes tywyll** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Bolbitius coprophilus* | Bolbitius coprophilus |  |
|
| *Bolbitius demangei* | Bolbitius demangei |  |
|
| *Bolbitius luteus* | Bolbitius luteus |  |
|
| *Bolbitius mexicanus* | Bolbitius mexicanus |  |
|
| *Bolbitius muscicola* | Bolbitius muscicola |  |
|
| *Bolbitius pluteoides* | Bolbitius pluteoides |  |
|
| *Bolbitius variicolor* | Bolbitius variicolor |  |
|
| *Bolbitius vitellinus* | Bolbitius vitellinus |  |
|
| Cap maes melyn | Bolbitius titubans |  |
|
| Cap maes rhwydog | Bolbitius reticulatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap maes tywyll** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Niltafa Brooks** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: niltafaod Brooks) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Niltava poliogenys***; yr enw Saesneg arno yw *Brooks’ niltava*. Mae'n perthyn i deulu'r Gwybedogion (Lladin: *Muscicapidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *N. poliogenys*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r niltafa Brooks yn perthyn i deulu'r Gwybedogion (Lladin: *Muscicapidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Adeinfyr torwyn | Sholicola major |  |
|
| Bronlas | Luscinia svecica |  |
|
| Eos | Luscinia megarhynchos |  |
|
| Eos fraith | Luscinia luscinia |  |
|
| Robin Swinhoe | Larvivora sibilans |  |
|
| Robin-grec torwyn | Dessonornis humeralis |  |
|
| Robin-grec y Penrhyn | Dessonornis caffer |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Niltafa Brooks** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm sombi gan y cyfarwyddwr C.J. Obasi yw ***Ojuju*** a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Nigeria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iorwba ac Igbo a hynny gan C.J. Obasi. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Gabriel Afolayan. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Interstellar* sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 30 o ffilmiau yn yr iaith Iorwba wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan C.J. Obasi sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm CJ Obasi ar 1 Ionawr 1901.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd C.J. Obasi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Juju Stories* |  | Nigeria | Saesneg | 2021-01-01 |
| *Mami Wata* |  | Nigeria | Saesneg*Fon* | 2023-01-23 |
| O-Town |  | Nigeria | Saesneg | 2015-01-01 |
| Ojuju |  | Nigeria | IgboIorwba*Nigerian Pidgin* | 2014-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Aderyn haul deudorchog y Dwyrain** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar haul deudorchog y Dwyrain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Necterinia mediocris***; yr enw Saesneg arno yw *Eastern double-collared sunbird*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: *Nectarinidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *N. mediocris*, sef enw'r rhywogaeth.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r aderyn haul deudorchog y Dwyrain yn perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: *Nectarinidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Aderyn haul Jafa | Aethopyga mystacalis |  |
|
| Aderyn haul Palawan | Aethopyga shelleyi |  |
|
| Aderyn haul Sangihe | Aethopyga duyvenbodei |  |
|
| Aderyn haul cynffon-goch | Aethopyga ignicauda |  |
|
| Aderyn haul cynffonfforchog | Aethopyga christinae |  |
|
| Aderyn haul cynffonhir | Hedydipna platura |  |
|
| Aderyn haul fflamgoch | Aethopyga flagrans |  |
|
| Aderyn haul gyddfddu | Aethopyga saturata |  |
|
| Aderyn haul penllwyd | Aethopyga primigenia |  |
|
| Aderyn haul rhuddgoch | Aethopyga siparaja |  |
|
| Aderyn haul torchog | Hedydipna collaris |  |
|
| Aderyn haul ystlyswyn | Aethopyga eximia |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Aderyn haul deudorchog y Dwyrain** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llostfain bronllwyd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llostfeinion bronllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Synallaxis hypospodia***; yr enw Saesneg arno yw *Cinereous-breasted spinetail*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. hypospodia*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r llostfain bronllwyd yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bochwen frown | Pseudocolaptes lawrencii |  |
|
| Bochwen resog | Pseudocolaptes boissonneautii |  |
|
| Cropiwr Zimmer | Dendroplex kienerii |  |
|
| Cropiwr coronog | Lepidocolaptes affinis |  |
|
| Cropiwr daear gyddfwyn | Upucerthia albigula |  |
|
| Cropiwr pen rhesog | Lepidocolaptes souleyetii |  |
|
| Cropiwr picoch | Hylexetastes perrotii |  |
|
| Cropiwr sythbig | Dendroplex picus |  |
|
| Rhedwr bach y paith | Ochetorhynchus phoenicurus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llostfain bronllwyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llinos euraid** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: llinosiaid euraid) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Linurgus olivaceus***; yr enw Saesneg arno yw *Oriole-finch*. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. olivaceus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llinos euraid yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q777369 | Carpodacus waltoni eos |  |
|
| Nico | Carduelis carduelis |  |
|
| Serin sitron | Carduelis citrinella |  |
|
| Tewbig cynffonddu | Eophona migratoria |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llinos euraid** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama sy'n 'ffilm du' gan y cyfarwyddwr Byron Haskin yw ***I Walk Alone*** a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd gan Paramount Pictures a Hal B. Wallis yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Charles Schnee a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Victor Young. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kirk Douglas, Burt Lancaster, Lizabeth Scott, George Rigaud, Kristine Miller, Marc Lawrence, Wendell Corey, Mike Mazurki, Olin Howland, Charles D. Brown a Jean Del Val. Mae'r ffilm *I Walk Alone* yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Treasure of the Sierra Madre* sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Leo Tover oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Arthur P. Schmidt sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Byron Haskin ar 22 Ebrill 1899 yn Portland a bu farw ym Montecito ar 3 Ebrill 2007. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Califfornia, Berkeley.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Byron Haskin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Conquest of Space |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1955-01-01 |
| From The Earth to The Moon |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1958-01-01 |
| I Walk Alone |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-01-01 |
| *Irish Hearts* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1927-05-21 |
| Tarzan's Peril |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1951-01-01 |
| *The Boss* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1956-01-01 |
| The First Texan |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1956-01-01 |
| The Siren |  | Unol Daleithiau America |  | 1927-12-20 |
| The War of the Worlds |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1953-01-01 |
| Treasure Island |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-06-22 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 28 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 28 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 28 Ebrill 2016.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Psathyrellaceae* yw'r **Coesyn brau mediwsa** (Lladin: ***Psathyrella caput-medusae***; Saesneg: *Medusa Brittlestem*). 'Y Coesynnau Brau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae 'brau' yn groes i 'gwydn' h.y. 'gwan' neu 'fregus'. Mae'r teulu *Psathyrellaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Psathyrellaceae
----------------------------------------

Mae gan **Coesyn brau mediwsa** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap inc clystyrog | Coprinellus disseminatus |  |
|
| Cap inc gloyw | Coprinellus micaceus |  |
|
| *Coprinellus bisporiger* | Coprinellus bisporiger |  |
|
| *Coprinellus callinus* | Coprinellus callinus |  |
|
| *Coprinellus ephemerus* | Coprinellus ephemerus |  |
|
| *Coprinellus flocculosus* | Coprinellus flocculosus |  |
|
| *Coprinellus plagioporus* | Coprinellus plagioporus |  |
|
| *Coprinellus radians* | Coprinellus radians |  |
|
| *Coprinellus truncorum* | Coprinellus truncorum |  |
|
| *Parasola auricoma* | Parasola auricoma |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Coesyn brau mediwsa** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Drudwen Ynys Rennell** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: drudwy Ynys Rennell) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Aplonis insularis***; yr enw Saesneg arno yw *Rennell Island starling*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. insularis*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r drudwen Ynys Rennell yn perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Drudwen (gyffredin) | Sturnus vulgaris |  |
|
| Drudwen ddu | Sturnus unicolor |  |
|
| Maina Mynydd Apo | Goodfellowia miranda |  |
|
| Maina Tsieina | Acridotheres cristatellus |  |
|
| Maina cyffredin | Acridotheres tristis |  |
|
| Maina mynydd | Gracula religiosa |  |
|
| Maina torchwyn | Acridotheres albocinctus |  |
|
| Maina tywyll | Acridotheres fuscus |  |
|
| Maina’r dorlan | Acridotheres ginginianus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Drudwen Ynys Rennell** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Serin Tibet** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: seriniaid Tibet) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Serinus thibetanus***; yr enw Saesneg arno yw *Tibetan siskin*. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. thibetanus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r serin Tibet yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ji-binc | Fringilla coelebs |  |
|
| Pinc glas | Fringilla teydea |  |
|
| Pinc mynydd | Fringilla montifringilla |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Serin Tibet** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Carl Froelich yw ***Ikarus, Der Fliegende Mensch*** a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd gan Karl Julius Fritzsche yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Olga Engl, Ernst Hofmann, Gustav Botz, Esther Carena a Heinz Sarnow. Mae'r ffilm *Ikarus, Der Fliegende Mensch* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Shoulder Arms* sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Hermann Böttger oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Froelich ar 5 Medi 1875 yn Berlin a bu farw yng Ngorllewin Berlin ar 23 Ebrill 1973. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Medal Goethe ar gyfer Celf a Gwyddoniaeth

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Carl Froelich nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Das Herz Der Königin |  | yr Almaen | Almaeneg | 1940-01-01 |
| Der Gasmann |  | yr Almaen | Almaeneg | 1941-01-01 |
| Der Träumer |  | yr Almaen | Almaeneg | 1936-01-23 |
| Die Umwege des schönen Karl |  | yr Almaen | Almaeneg | 1938-01-01 |
| Drei Mädchen Spinnen |  | yr Almaen | Almaeneg | 1950-01-01 |
| Es War Eine Rauschende Ballnacht |  | *Ymerodraeth yr Almaen* | Almaeneg | 1939-08-13 |
| Heimat |  | yr Almaen | Almaeneg | 1938-01-01 |
| Hochzeit Auf Bärenhof |  | yr Almaen Natsïaiddyr Almaen | Almaeneg | 1942-06-08 |
| Luise, Königin Von Preußen |  | Gweriniaeth Weimaryr Almaen | Almaeneg | 1931-12-04 |
| Reifende Jugend |  | yr Almaen | Almaeneg | 1933-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Entolomataceae* yw'r **Tagell binc ddulas** (Lladin: ***Entoloma chalybaeum***; Saesneg: *Indigo Pinkgill*). Y Tegyll Pinc yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog 'tagell' yw 'tegyll'. Mae'r teulu *Entolomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Entolomataceae
---------------------------------------

Mae gan **Tagell binc ddulas** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Entoloma captiosum* | Entoloma captiosum |  |
|
| *Entoloma cavipes* | Entoloma cavipes |  |
|
| *Entoloma cephalotrichum* | Entoloma cephalotrichum |  |
|
| *Entoloma cerifactum* | Entoloma cerifactum |  |
|
| *Entoloma cerinum* | Entoloma cerinum |  |
|
| *Entoloma chelone* | Entoloma chelone |  |
|
| *Entoloma chlorophyllum* | Entoloma chlorophyllum |  |
|
| *Entoloma chloropolium* | Entoloma chloropolium |  |
|
| *Entoloma chloroxanthum* | Entoloma chloroxanthum |  |
|
| *Entoloma clandestinum* | Entoloma clandestinum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Tagell binc ddulas** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tinwen dorchog Affrica** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tinwennod torchog Affrica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Oenanthe pileata***; yr enw Saesneg arno yw *Capped wheatear*. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *O. pileata*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r tinwen dorchog Affrica yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: *Turdidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bronfraith | Turdus philomelos |  |
|
| Brych daear Abysinia | Geokichla piaggiae |  |
|
| Brych daear Crossley | Geokichla crossleyi |  |
|
| Brych daear Molwcaidd | Geokichla dumasi |  |
|
| Brych daear Siberia | Geokichla sibirica |  |
|
| Brych daear cefnllwyd | Geokichla schistacea |  |
|
| Geokichla cinerea | Geokichla cinerea |  |
|
| Geokichla interpres | Geokichla interpres |  |
|
| Mwyalch Adeinlwyd | Turdus boulboul |  |
|
| Mwyalchen | Turdus merula |  |
|
| Mwyalchen y mynydd | Turdus torquatus |  |
|
| Socan eira | Turdus pilaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tinwen dorchog Affrica** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tinwen gorunwinau** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tinwennod corunwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Myioborus brunniceps***; yr enw Saesneg arno yw *Brown-capped redstart*. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *M. brunniceps*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r tinwen gorunwinau yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: *Paruliadae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Telor Townsend | Setophaga townsendi |  |
|
| Telor bochddu | Basileuterus melanogenys |  |
|
| Telor corun winau | Basileuterus rufifrons |  |
|
| Telor ellyllbren | Setophaga angelae |  |
|
| Telor swil | Setophaga occidentalis |  |
|
| Telor torwyn | Basileuterus hypoleucus |  |
|
| Tingoch America | Setophaga ruticilla |  |
|
| Tinwen adeinwen | Myioborus pictus |  |
|
| Tinwen gorunwinau | Myioborus brunniceps |  |
|
| Tinwen sbectolog | Myioborus melanocephalus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tinwen gorunwinau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Carl Froelich yw ***Liselotte von der Pfalz*** a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd gan Carl Froelich yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Carl Froelich a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alois Melichar. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hilde Hildebrand, Renate Müller, Maria Reisenhofer, Dorothea Wieck, Hans Adalbert Schlettow, Hans Stüwe, Michael Bohnen, Alexander Golling, Eugen Klöpfer, Maria Krahn, Aribert Wäscher, Eduard Bornträger, Ida Wüst, Valy Arnheim, Anneliese Würtz, Edith Oss, Else Ehser, Heinz Cleve, Maly Delschaft, Petra Unkel a Franz Klebusch. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Reimar Kuntze oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Gustav Lohse sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Mutiny on the Bounty* sef ffilm antur Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Froelich ar 5 Medi 1875 yn Berlin a bu farw yng Ngorllewin Berlin ar 23 Ebrill 1973.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Medal Goethe ar gyfer Celf a Gwyddoniaeth

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Carl Froelich nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Brand in Der Oper |  | yr Almaen | Almaeneg | 1930-10-14 |
| *Der Klapperstorchverband* |  | yr Almaen |  |  |
| Die – Oder Keine |  | Gweriniaeth Weimaryr Almaen | Almaeneg | 1932-01-01 |
| *Erstarrte Liebe* |  | yr Almaen |  |  |
| Frühlingsmärchen. Verlieb' Dich Nicht in Sizilien |  | yr Almaen |  | 1934-01-01 |
| *German Wine* |  | yr Almaen |  | 1929-02-05 |
| Hans in Allen Gassen |  | yr Almaen | Almaeneg | 1930-12-23 |
| *In Thrall to the Claw* |  | Awstria |  | 1921-01-01 |
| My Aunt, Your Aunt |  | yr Almaen | No/unknown value | 1927-01-01 |
| Tragedy |  | yr Almaen |  | 1925-11-30 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 19 Mai 2016.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Pucciniaceae* yw'r **Rhwd betys** (Lladin: ***Uromyces betae***; Saesneg: *Beet Rust*). 'Y Gwir-Rydau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog y gair 'Rhwd' yw rhydau, gair sy'n cyfeirio at liw'r ffyngau yn y grwp yma. Mae'r teulu *Pucciniaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Pucciniales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pucciniaceae
-------------------------------------

Mae gan **Rhwd betys** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Puccinia arundinacea ß epicaula* | Puccinia arundinacea ß epicaula |  |
|
| *Puccinia bromoides* | Puccinia bromoides |  |
|
| *Puccinia calanticariae* | Puccinia calanticariae |  |
|
| *Puccinia caleae* | Puccinia caleae |  |
|
| *Puccinia californica* | Puccinia californica |  |
|
| *Puccinia cenchri* | Puccinia cenchri |  |
|
| *Puccinia chaetii* | Puccinia chaetii |  |
|
| *Puccinia changtuensis* | Puccinia changtuensis |  |
|
| *Puccinia chaseana* | Puccinia chaseana |  |
|
| *Puccinia chihuahuana* | Puccinia chihuahuana |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Rhwd betys** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Russulaceae* yw'r **Cap llaeth pysgod** (Lladin: ***Lactarius volemus***; Saesneg: *Fishy Milkcap*). 'Y Capiau Llaeth' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r gair 'llaeth; (neu lefrith) yma'n cyfeirio at ddiferion o latecs, neu sudd gwyn a welir yn crynhoi oddi tan degyll y fadarchen. Mae'r teulu *Russulaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Russulales.

  

Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un amgrwm.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel mycorhisa.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Russulaceae
------------------------------------

Mae gan **Cap llaeth pysgod** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cap llaeth llarwydd | Lactarius porninsis |  |
|
| Cap llaeth saffrwm ffug | Lactarius deterrimus |  |
|
| *Lactarius salmonicolor* | Lactarius salmonicolor |  |
|
| *Lactarius sanguifluus* | Lactarius sanguifluus |  |
|
| *Lactarius semisanguifluus* | Lactarius semisanguifluus |  |
|
| *Russula amoena* | Russula amoena |  |
|
| *Russula atrorubens* | Russula atrorubens |  |
|
| *Russula firmula* | Russula firmula |  |
|
| *Russula innocua* | Russula innocua |  |
|
| *Russula persicina* | Russula persicina |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap llaeth pysgod** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Telor daear torllwyd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion daear torllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Tesia cyaniventer***; yr enw Saesneg arno yw *Grey-bellied ground warbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. cyaniventer*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r telor daear torllwyd yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Preblyn crymanbig bron rhibiniog | Pomatorhinus ruficollis |  |
|
| Preblyn crymanbig cefnwinau | Pomatorhinus montanus |  |
|
| Preblyn crymanbig penddu | Pomatorhinus ferruginosus |  |
|
| Preblyn crymanbig penfrown | Pomatorhinus ochraceiceps |  |
|
| Preblyn crymanbig penllwyd | Pomatorhinus schisticeps |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Telor daear torllwyd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*