Genre lenyddol neu arddull adroddiant yw **realaeth hudol** a nodweddir gan elfennau ffantasi a mytholegol a gynhwysir mewn ffuglen sydd fel arall yn realaidd.

Bathwyd yr enw gan y beirniad celf Franz Roh yn 1925 i ddisgrifio dulliau paentio ôl-fynegiadaeth yn yr Almaen. Defnyddiwyd yn yr ystyr lenyddol yn gyntaf yn y 1940au. Llenorion o America Ladin ac Asia yn bennaf sydd wedi ysgrifennu yn y genre hon, ac mae nifer o feirniaid ac ysgolheigion wedi cydnabod cysylltiadau cryf rhwng realaeth hudol ac ôl-drefedigaethrwydd, gan ei bod yn darlunio dwy realiti ar wahân, megis realiti'r coloneiddwyr a realiti'r cynfrodorion.

Ymhlith y llenorion pwysicaf o ffuglen realaidd hudol mae Gabriel García Márquez, Miguel Angel Asturias, Jorge Luis Borges, ac Isabel Allende yn Sbaeneg a Salman Rushdie a Nick Joaquin yn Saesneg.

Llên America Ladin
------------------

| Diwylliant America Ladin |
| --- |
| Map o wledydd America Ladin |
| Yn ôl gwlad neu *diriogaeth*
* Yr Ariannin
* Bolifia
* Brasil
* Ciwba
* Colombia
* Costa Rica
* Gweriniaeth Dominica
* Ecwador
* El Salfador
* Feneswela
* *Guadeloupe*
* *Guyane*
* Gwatemala
* Haiti
* Hondwras
* *Martinique*
* Mecsico
* Nicaragwa
* Panama
* Paragwâi
* Periw
* *Puerto Rico*
* Tsile
* Wrwgwái

 |
| Diwylliant gwerin
* Crefydd werin
* Llên gwerin

 |
| Llên
* *Boom latinoamericano*
* *Creacionismo*
* *Indianismo*
* *Indigenismo*
* *Modernismo*
* Realaeth hudol

 |
| Cerddoriaeth a dawns
* Bossa nova
* Merengue
* Salsa
* Samba
* Tango

 |
| Celf a phensaernïaeth
* *Avant-garde*
* *Muralismo*

 |
| Ffilm a theledu
* *Telenovela*
* *Tercer Cine*

 |
| * America Ladin
* Diwylliant Sbaeneg
* Diwylliant Portiwgaleg
* Diwylliant Ffrangeg
 |
| * v
* t
* e
 |

Cysylltir realaeth hudol gan amlaf â llên America Ladin yn ail hanner yr 20g. Ymhlith y nofelau cyntaf o'r fath oedd *El reino de este mundo* (1949) gan Alejo Carpentier, *Hombres de maíz* (1949) gan Miguel Angel Asturias, a *Pedro Páramo* (1955) gan Juan Rulfo. Un o gampweithiau'r genre ydy *Cien años de soledad* (1967) gan Gabriel García Márquez. Roedd y rheiny i gyd, ac awduron tebyg megis Demetrio Aguilera Malta a João o Guimarães Rosa, yn adrodd straeon o safbwynt cyntefig sy'n tynnu ar hen ddiwylliannau ac yn herio normau'r Gorllewin. Cyflwynir mythau, hud, ac ofergoeliaeth yn realiti bob dydd, a theflir amheuaeth ar agweddau o fodernedd a thechnoleg.

Defnyddiwyd yr enw realaeth hudol gan y dramodydd Rodolfo Usigli, y beirniaid Alvaro Lins a José Antonio Portuondo, a'r nofelydd Alejo Carpentier i ddisgrifio genre newydd oedd yn cyfuno ffuglen realaidd draddodiadol â ffasiynau seicolegol a dirfodol y cyfnod, yn enwedig gan lenorion yr Ariannin, Wrwgwái, a Tsile. Dechreuodd ail oes o realaeth hudol yn sgil cyhoeddi erthygl ddylanwadol gan Angel Flores yn 1955, a ddiffiniodd y term fel "cymysgedd o realiti a ffantasi", ac yn nodi Franz Kafka fel rhagflaenydd y genre a Jorge Luis Borges fel symbylydd yn llên America Ladin. Erbyn y 1970au, wrth i lenyddiaeth ffantasi ennill ei lle fel genre ar wahân, ystyriwyd realaeth hudol yn ffurf anthropolegol ar ffuglen fodernaidd sy'n portreadu bydolwg hudol y bobloedd gyntefig.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  Erik Camayd-Freixas, "magical realism" yn *Encyclopedia of Latin American and Caribbean Literature 1900–2003*, golygwyd gan Daniel Balderston a Mike Gonzalez (Llundain; Routledge, 2004), tt. 329–31.
2. ↑  (Saesneg) Magic realism. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 25 Gorffennaf 2019.

Darllen pellach
---------------

* María-Elena Angulo, *Magic Realism: Social Context and Discourse* (Efrog Newydd: Garland, 1995).
* Irlemar Chiampi, *O realismo maravilhoso: Forma e ideologia no romance hispano-americano* (São Paulo: Editora Perspectiva, 1980).
* Seymour Menton, *Historia verdadera del realismo mágico* (Dinas Mecsico: Fondo de Cultura Económica, 1998).
* Lois Parkinson Zamora a Wendy B Faris (gol.), *Magical Realism: Theory, History, Community* (Durham, Gogledd Carolina: Duke University Press, 1995).