recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Werner Hochbaum yw ***Die Ewige Maske*** a gyhoeddwyd yn 1937. Fe'i cynhyrchwyd yn y Swistir ac Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Werner Hochbaum a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Anton Profes. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Arthur Mayer.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Olga Chekhova, Franz Schafheitlin, Mathias Wieman a Karl Skraup. Mae'r ffilm *Die Ewige Maske* yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Life of Emile Zola* sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Oskar Schnirch oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Werner Hochbaum ar 7 Mawrth 1899 yn Kiel a bu farw yn Potsdam ar 1 Ionawr 1992.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Werner Hochbaum nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Don Weis yw ***The Affairs of Dobie Gillis*** a gyhoeddwyd yn 1953. Fe'i cynhyrchwyd gan Arthur Loew Jr. yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Debbie Reynolds, Kathleen Freeman, Bob Fosse, Lurene Tuttle, Barbara Ruick, Charles Lane, Hans Conried, Bobby Van a Hanley Stafford. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Roman Holiday* sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
William C. Mellor oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Conrad A. Nervig sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Don Weis ar 13 Mai 1922 ym Milwaukee a bu farw yn Santa Fe ar 11 Chwefror 1957. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1942 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol De California.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Don Weis nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Alcoa Theatre* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| *Cover Up* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| Critic's Choice |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1963-01-01 |
| *Harry O* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| *It's a Big Country* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1951-01-01 |
| *Steel* |  |  | Saesneg | 1963-10-04 |
| The Adventures of Hajji Baba |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1954-01-01 |
| *The Dennis O'Keefe Show* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| The King's Pirate |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1967-01-01 |
| *The Munsters' Revenge* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1981-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Henry Jaglom yw ***New Year's Day*** a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Henry Jaglom. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Miloš Forman, Maggie Wheeler, David Duchovny, Henry Jaglom a Harvey Miller. Mae'r ffilm *New Year's Day* yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Batman (ffilm o 1989)* sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Jaglom ar 26 Ionawr 1938 yn Llundain.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Henry Jaglom nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Safe Place |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1971-01-01 |
| Can She Bake a Cherry Pie? |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1983-05-12 |
| *Déjà Vu* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1997-01-01 |
| Eating |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1990-01-01 |
| Festival in Cannes |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2001-01-01 |
| Going Shopping |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2005-01-01 |
| Hollywood Dreams |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2006-01-01 |
| Irene in Time |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2009-01-01 |
| Last Summer in The Hamptons |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1995-01-01 |
| *Someone to Love* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1987-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 20 Mai 2016.
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr William Beaudine yw ***The Rose Bowl Story*** a gyhoeddwyd yn 1952. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Marlin Skiles. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Estelita Rodriguez. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Singin' in the Rain* sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Harry Neumann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Beaudine ar 15 Ionawr 1892 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Canoga Park ar 3 Medi 1947. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd William Beaudine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Billy The Kid Vs. Dracula |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1966-01-01 |
| *Circus Boy* |  | Unol Daleithiau America |  |  |
| Jesse James Meets Frankenstein's Daughter |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1966-01-01 |
| *Kidnapped* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-01-01 |
| *Little Annie Rooney* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1925-01-01 |
| *Mom and Dad* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| *Sparrows* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1926-01-01 |
| *Ten Who Dared* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1960-10-18 |
| *The Green Hornet* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg |  |
| Three Wise Girls |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
Dinas yn Wcráin a chanolfan weinyddol Raion Stryi, yn Oblast Lviv, yw **Stryi** (Wcreineg: Стрий). Saif ar lan orllewinol Afon Stryi, un o lednentydd Afon Dniester, rhyw 71 km i dde Lviv, yng Ngorllewin Wcráin.

Sonir amdani yn gyntaf mewn croniclau o ddiwedd y 14g. Datblygodd yn ganolfan ranbarthol ar y ffordd drwy Fynyddoedd Carpathia o Lviv i Mukachevo, a bu masnach gyda Hwngari yn enwedig o bwysig. Codwyd Castell Stryi yn yr 16g i amddiffyn y dref yn erbyn cyrchoedd o'r dwyrain. Ym 1576, rhoddwyd caniatâd gan Frenin Pwyl i Iddewon ymsefydlu yno. Llosgwyd Stryi sawl gwaith yn yr 17g a'r 18g, gan gynnwys yn ystod Gwrthryfel Khmelnytsky ac o ganlyniad i gyrchoedd gan Datariaid y Crimea.

Yn sgil Rhaniad Cyntaf Pwyl ym 1772, daeth Stryi dan diriogaeth y Frenhiniaeth Hapsbwrgaidd. Yn y 19g, roedd Wcreiniaid, Pwyliaid, ac Iddewon fel ei gilydd yn cyfri am un rhan o dair o'r boblogaeth. Yng nghanol y 19g adeiladwyd rheilffyrdd yn cysylltu Stryi â safleoedd eraill, a ffynnodd y diwydiannau nwy a pheirianneg o ganlyniad.

Gostyngodd poblogaeth y ddinas o 63,500 yn 2001 i 61,500 yn 2005, ac i 59,600 yn 2021.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Stryy. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 20 Mai 2022.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Mohamed Ulad-Mohand a Isabelle Weinstein-Steg yw ***Les Français C'est Les Autres*** a gyhoeddwyd yn 2016. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Grégoire Hetzel. 

 Mae'r ffilm *Les Français C'est Les Autres* yn 60 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantastic Beasts and Where to Find Them* sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. 
David Quesemand oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mohamed Ulad-Mohand ar 1 Hydref 1966 yn Tanger. Derbyniodd ei addysg yn École pratique des hautes études.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Mohamed Ulad-Mohand nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Katie Holmes yw ***All We Had*** a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Josh Boone a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Michael Brook. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

 Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantastic Beasts and Where to Find Them* sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Brett Pawlak oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Katie Holmes ar 18 Rhagfyr 1978 yn Toledo, Ohio. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1997 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Columbia.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 40% (Rotten Tomatoes)
* 5.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Katie Holmes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| All We Had |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2016-04-15 |
| *Alone Together* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2022-07-14 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "All We Had". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 10 Hydref 2021.
Roedd **Flavius Theodosius** (11 Ionawr 347 – 17 Ionawr 395), a elwir hefyd yn **Theodosius I** a **Theodosius Fawr**, yn Ymerawdwr Rhufain rhwng 379 a 395. Ad-unodd rannau dwyreiniol a gorllewinol yr ymerodraeth, ac ef oedd yr ymerawdwr olaf i deyrnasu dros yr ymerodraeth gyfan. Gwnaeth Gristionogaeth yn grefydd swyddogol yr ymerodraeth.

Ganed Theodosius yn Cauca (Coca heddiw) yn Sbaen. Roedd ei dad, hefyd o'r enw Theodosius, yn swyddog uchel yn y fyddin. Aeth Theodosius y mab gyda'i dad i Brydain yn 368, ac yna gwnaed ef yn reolwr milwrol (*dux*) talaith Moesia ar Afon Donaw yn 374. Yn fuan wedyn dienyddiwyd ei dad, a dychwelodd Theodosius i Cauca.

O 375 ymlaen, roedd tri ymerawdwr yn rheoli darnau o'r ymerodraeth: Valens, Valentinian II a Gratian. Pan laddwyd Valens ym Mrwydr Adrianople yn 378, penododd Gratian Theodosius yn ei le fel *cyd-augustus* yn y dwyrain. Lladdwyd Gratian mewn gwrthryfel yn 383, a chyhoeddodd Macsen Wledig (Magnus Maximus) ei hun yn gyd-ymerawdwr yn y gorllewin, gan feddiannu holl daleithiau'r gorllewin heblaw yr Eidal. Yn 387 ymosododd Macsen ar yr Eidal, ond gorchfygodd Theodosius ef a'i ladd.

Bu farw Valentinian II yn 392, gan adael Theodosius yn unig ymerawdwr. Cyhoeddodd y 
*magister militum* Arbogast gyd-ymerawdwr newydd, Eugenius, yn lle Valentinian. Ceisiodd Eugenius adfer paganiaeth, ond gorchfygwyd ef gan Theodosius ym mrwydr Frigidus.

Priododd Theodosius ddwywaith. Gan ei wraig gyntaf, Aelia Flaccilla, cafodd ddau fab, Arcadius a Honorius a merch, Pulcheria. Wedi marwolaeth Aelia Flaccilla yn 385, priododd Galla, merch Valentinian I, a chawsant ferch, Galla Placidia, mam yr ymerawdwr Valentinian III. Dilynwyd Theodosius gan ei ddau fab, Honorius yn y gorllewin ac Arcadius yn y dwyrain.

|
|  |
| Rhagflaenydd:**GratianusValens a Valentinian II** | **Ymerawdwr Rhufain**379–395 | Olynydd:**Honorius (yn y gorllewin)Arcadius (yn y dwyrain)** |

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 31978444
* LCCN: n83045220
* ISNI: 0000 0001 1615 4512
* GND: 118621742
* SELIBR: 280167
* SUDOC: 050559109
* BNF: cb12648653g (data)
* BIBSYS: 11012188
* ULAN: 500271154
* NLA: 61544138
* NKC: jx20101119010
* BNE: XX1135022

 |
Arwyddlun Tomb Raider o 2013 ymlaen
Gêm fideo antur boblogaidd yw **Tomb Raider** a gafodd ei creu gan gwmni Core Design a oedd yn eiddo yn ffurfiol gan Eidos Interactive, a wedyn gan Square Enix ar ôl iddynt gael gafael ar Eidos yn 2009.

Mae'r fasnachfraint yn canolbwyntio ar archaeolegydd ffuglenwol Lara Croft, sy'n teithio o gwmpas y byd yn chwilio am arteffactau a gollwyd ac yn ymledu beddau ac adfeilion peryglus. Yn gyffredinol, mae'r 'gameplay' yn canolbwyntio ar archwilio antur gweithredu o amgylcheddau, datrys posau, llywio amgylcheddau gwenwynig wedi'u llenwi â thrapiau, ac ymladd nifer o elynion. Mae cyfryngau ychwanegol wedi tyfu o gwmpas y thema ar ffurf addasiadau ffilm, comics a nofelau.

Dechreuodd y datblygiad ar y gêm Tomb Raider wreiddiol ym 1993. Fe wnaeth ei llwyddiant ysgogi Dylunio Craidd i ddatblygu gêm newydd bob blwyddyn am y pedair blynedd nesaf, a oedd yn rhoi straen ar staff. Roedd y chweched gêm, The Angel of Darkness, yn wynebu anawsterau wrth ddatblygu ac fe'i hystyriwyd yn fethiant wrth ei ryddhau. Roedd hyn yn ysgogi Eidos i newid dyletswyddau datblygu i Crystal Dynamics, a oedd wedi bod yn 'ddatblygwr cynradd y gyfres ers hynny. oedd datblygwyr eraill wedi cyfrannu naill ai at deitlau diddymu o fewn y gyfres neu borthladdoedd o brif deitlau.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Rajan Khosa yw ***Gattu*** a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd gan Children's Film Society a India yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Rajshri Media.

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *12 Years a Slave* sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rajan Khosa ar 1 Ionawr 1901.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Rajan Khosa nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Dance of the Wind* |  | India | Hindi | 1997-01-01 |
| Gattu |  | India | Hindi | 2012-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Mai 2016.
Derrynaflan Chalice, caregl o'r 8fed neu 9fed Ganrif, wedi'i darganfod yn County Tipperary, Iwerddon
Mae **caregl** (o'r Lladin *calix*, cwpan, wedi benthyg o'r Roeg *kalyx*) yn obled neu gwpan gyda throed llestr a arofunnir dal diod. Mewn termau crefyddol cyffredinol, arofunnir ar gyfer yfed yn ystod seremoni.

Defnydd crefyddol
-----------------

### Cristnogaeth

Defnyddir caregl mewn llawer o draddodiadau Cristnogol i ddal gwin cymun yn ystod y Cymun Bendigaid (Ewcarist). Fel arfer, gwneir careglau allan o fetelau gwerthfawr, weithiau wedi'u haddurno gydag enamliad a gemfeini. Mae gobled aur yn cynrychioli'r teulu a thraddodiad.

Hefyd, y Caregl Sanctaidd yw'r llestr a ddefnyddiwyd gan Iesu yn Swper yr Arglwydd. Gelwir y Caregl Sanctaidd yn "Greal Sanctaidd" weithiau.

### Wica

*Prif: Offer hudol yn Wica*
Yn Wica a thraddodiadau Neo-baganaidd eraill, defnyddir caregl fel arfer gyda'r Athamé (cyllell seremonïol gyda charn du) yn y Ddefod Fawr; mae'r caregl yn cynrychioli'r fenyw, a'r athamé y dyn. Wrth gyfuno'r ddau, y mae'n weithred o genhedliad, fel symbol o greadigrwydd yr hollfyd. Yn ystod y ddefod, mae'r caregl yn cynnwys gwin neu ddŵr.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Léonce Perret yw ***Le Truc De L'antiquaire*** a gyhoeddwyd yn 1909. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1909. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Corner in Wheat sef ffilm gan y Cymro D. W. Griffith.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Léonce Perret ar 13 Mawrth 1880 yn Niort a bu farw ym Mharis ar 4 Hydref 1940. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Schola Cantorum de Paris.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Léonce Perret nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Riccardo Freda yw ***Beatrice Cenci*** a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal a Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Rhufain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Filippo Sanjust a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Franco Mannino. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Micheline Presle, Gino Cervi, Anthony Steffen, Fausto Tozzi, Guido Barbarisi, Claudine Dupuis, Frank Villard, Vittorio Vaser, Emilio Petacci, Carlo Mazzoni a Mireille Granelli. Mae'r ffilm *Beatrice Cenci* yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Searchers* sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Gábor Pogány oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Riccardo Freda sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Riccardo Freda ar 24 Chwefror 1909 yn Alecsandria a bu farw yn Rhufain ar 28 Awst 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1948 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Commandeur des Arts et des Lettres‎

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Riccardo Freda nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
Ffilm llawn cyffro llawn antur gan y cyfarwyddwr Edward A. Kull yw ***The New Adventures of Tarzan*** a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Gwatemala. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Edwin Blum a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mischa Bakaleinikoff. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bruce Bennett, Ashton Dearholt a Lewis Sargent. Mae'r ffilm *The New Adventures of Tarzan* yn 257 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Mutiny on the Bounty* sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Edward A. Kull oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Edward A Kull ar 10 Rhagfyr 1885 yn Chicago a bu farw yn Hollywood ar 1 Ionawr 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Edward A. Kull nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Bulldog Courage |  | Unol Daleithiau America | 1922-01-01 |
| *Man's Best Friend* |  | Unol Daleithiau America | 1935-01-01 |
| Tarzan and The Green Goddess |  | Unol Daleithiau America | 1938-02-14 |
| *Terror Trail* |  | Unol Daleithiau America | 1921-01-01 |
| The Diamond Queen |  | Unol Daleithiau America | 1921-03-15 |
| *The Face in the Watch* |  | Unol Daleithiau America | 1919-01-01 |
| The New Adventures of Tarzan |  | Gwatemala | 1935-01-01 |
| The Pointing Finger |  | Unol Daleithiau America | 1919-01-01 |
| The Vanishing Dagger |  | Unol Daleithiau America | 1920-06-07 |
| With Stanley in Africa |  | Unol Daleithiau America | 1922-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm arswyd sy'n llawn gwaed a thrywanu yw ***Silent Night, Bloody Night*** a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Massachusetts. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gershon Kingsley.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Carradine, Mary Woronov, Patrick O'Neal a James Patterson. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Godfather* sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr: *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 22 Awst 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* NKC: unn2009545273

 |
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Victor Nuñez yw ***Ulee's Gold*** a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd gan Jonathan Demme yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Motion Picture Corporation of America. Lleolwyd y stori yn Florida. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Victor Nuñez. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jessica Biel, Peter Fonda, J. Kenneth Campbell, Patricia Richardson, Vanessa Zima a Thomas Mills Wood. Mae'r ffilm *Ulee's Gold* yn 112 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Titanic* sef ffilm ramant
Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Victor Nuñez ar 1 Ionawr 1945 yn Deland, Florida. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Antioch.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* U.S. Grand Jury Prize: Dramatic
 * Hall of Fame Artistiaid Florida

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 94% (Rotten Tomatoes)
* 8.1/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Victor Nuñez nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 26 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 26 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 26 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 26 Mai 2016.
3. 1 2  "Ulee's Gold". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.
Ysgol uwchradd cyfrwng Cymraeg yn Llanelwy, Sir Ddinbych ydy **Ysgol Glan Clwyd**. Agorwyd yr ysgol ym 1956 fel yr ysgol uwchradd Gymraeg gyntaf erioed. Ar y dechrau roedd yr ysgol wedi'i lleoli yn Y Rhyl (ar safle presennol Ysgol Gymraeg Dewi Sant), ond symudwyd i'w safle presennol yn Llanelwy yn 1969.

Mae gan yr ysgol ddalgylch eang, gyda disgyblion yn teithio o'r ardal arfordirol rhwng Tywyn a Threffynnon hyd at bentrefi Dyffryn Clwyd i'r de ac i'r gorllewin o dref Dinbych. Roedd 725 o ddisgyblion yn yr ysgol ym mlynyddoedd 7–11 yn ystod arolygiad Estyn 2006, yn ogystal â 108 yn y chweched dosbarth, daeth 30% o’r disgyblion o gartrefi lle roedd y Gymraeg yn brif iaith yr aelwyd a 70% o gartrefi lle roedd y Saesneg yn brif neu'n unig iaith. Mae'r un adroddiad hefyd yn dweud fod 95% o’r disgyblion yn siarad Cymraeg fel iaith gyntaf neu i safon gyfatebol.

Ar yr un safle â'r ysgol mae Canolfan Hamdden Llanelwy a Theatr Elwy, sy'n rhannu eu cyfleusterau â'r ysgol.

Adeilad Newydd
--------------

Yn dilyn cynlluniau Ysgolion am y Unfed Ganrif ar Hugain gan Sir Ddinbych roedd darnau mawr o'r cae wedi cael ei tynnu a symud i gwneud lle i'r dwy darn newydd o'r ysgol, Yr Derbynfa a'r Hafan. Mae prosiect yma wedi costio tua £16,000,000 ac hefyd wedi cynnwys adnewyddu'r hen adeilad. Mae'r ddwy adeilad wedi agor yn swyddogol yn mis Medi 2017 ond roedd disgyblion wedi symud i'r adeilad newydd pryd oedd tymor cyntaf 2017 wedi cychwyn yn Ionawr 2017.

Adeilad Newydd Ysgol Glan Clwyd yn 2017

Gwaith Theatr
-------------

Mae na llawer o cyfleoedd am Gwaith Theatr yn Ysgol Glan Clwyd. Yn yr gorffenol mae'r ysgol wedi gwneud musical o'r enw Sioe Y Sioeau, gyda caneuon o'r The Lion King a Hairspray, mae'r ysgol hefyd wedi gwneud y play Blood Brothers. 

Mae'r ysgol hefyd wedi performio'r sioe "Yn yr Dechreuad", sioe am dan hanes Ysgol Glan Clwyd o'r agored yn 1956 yn yr Rhyl tan heddiw. Mae'r sioe yn cynnwys caneuon gan Caryl Parry Jones.

Mae'r Adran cerdd yn gwneud Gwaith Theatr yn Ysgol Glan Clwyd. Dyma'r Sianel YouTube

Côr Ysgol Glan Clwyd
--------------------

Mae'r ysgol yn nodedig am ei chorau.

*Prif: Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Ysgol Glan Clwyd*

Cyn-ddisgyblion o nod
---------------------

* Tara Bethan - Actores
* Becky Brewerton - Golffwraig Broffesiynol
* Dewi Gwyn – Aelod o'r Anhrefn.
* Gareth Jones - Cyflwynwr teledu
* Caryl Parry Jones - Cantores
* Manon Rhys - Llenor
* Bryn Williams - (g. 6 Mehefin 1977); cogydd a pherchennog 'Bwyty Odette', Bryn y Briallu, Llundain. a chyflwynydd teledu.
* Mark Evans - Cantor
* Beth Jones - Comediwraig

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2   Adroddiad Arolygiad Ysgol Glan Clwyd 23/10/06. Estyn (27 Rhagfyr 2006).
2. ↑   'Addysg Gymraeg: Dathlu 50 mlynedd' ar BBC Cymru'r Byd.
3. ↑

Dolenni allanol
---------------

* Gwefan yr ysgol[*dolen marw*]
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr María Fernanda Restrepo yw ***Con Mi Corazón En Yambo*** a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Ecwador. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg. 

 Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The King's Speech* sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm María Fernanda Restrepo ar 1 Ionawr 2000 yn Quito. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2011 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Universidad San Francisco de Quito.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd María Fernanda Restrepo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 9 Ebrill 2016.
Idwal Jones mewn arddangosfa hedfan ym Mhwllheli yn ystod y 1930au cynnar
Roedd **Idwal Jones** (10 Hydref 1905 – 29 Mai 1937), neu **Idwal ap Ieuan Jones** i roi ei enw llawn iddo, yn hanu o Dal-y-sarn, Dyffryn Nantlle. Daeth yn enwog fel peilot yn nyddiau cynnar hedfan masnachol.

Ganed Idwal ym Mhenhafodlas Bach, tŷ yng Nghoetmor, sef rhesiad o dai hanner ffordd rhwng Pen-y-groes a Thal-y-sarn. Ei rieni oedd Evan a Catherine Mary Jones. Chwarelwr oedd ei dad, a elwid yn "Ifan Garn" gan ei gydnabod. Roedd hwnnw'n awdur llyfr sylweddol ar hanes chwareli Dyffryn Nantlle. Bu farw ei wraig pan oedd Idwal yn ifanc ac ymhen rhai blynyddoedd fe ail-briododd ac o'r briodas honno cafwyd tair hanner chwaer i Idwal. Aeth i Ysgol Genedlaethol Tal-y-sarn ac wedyn i Ysgol Ramadeg Pen-y-groes. Erbyn 1908 pan fynychodd Idwal yr ysgol am y tro cyntaf, yr oedd y teulu'n byw yn Ffordd yr Orsaf. Fe adawodd yr ysgol fach ym 1917 wedi iddo lwyddo i fod yr uchaf ar restr ysgoloriaeth y sir, gan fynd ymlaen i Ysgol Ramadeg Pen-y-groes.

Yn y man cymhwysodd fel peilot, gan arbenigo mewn hedfan erobatig er mwyn adloniant i'r tyrfaoedd a ddaeth i weld hedfan mentrus gan aelodau Syrcas Hedfan Syr Alan Cobham, yr oedd Idwal Jones yn brif beilot erobatig ynddi. Un o'i gampau oedd codi hances boced oddi ar y ddaear gyda blaen un o adenydd ei awyren.

Yn y 1930au cynnar, roedd Idwal Jones yn byw adref pan nad oedd yn hedfan. Er bod ganddo gar a "dillad Lloegr" (chwedl Cledwyn Jones, y canwr ac awdur erthygl amdano) ar ôl iddo wneud pres da yn y Syrcas Awyr, byddai'n dal i gymdeithasu ar nos Sadwrn gyda hogiau'r dyffryn, a chyrchu rhai ohonynt adref yn ei gar wedi iddynt fwynhau'r noson yn ormodol.

Bu farw oherwydd damwain yn 31 oed. Roedd yn hedfan awyren yn cario pump o bobl eraill ac yn troi i lanio, pan darodd yr awyren y ddaear ar gyrion Maes Awyr Doncaster, Swydd Efrog, 29 Mai 1937. Roedd yn awyren fwy na'r un yr arferai Idwal Jones ei hedfan i wneud campau ac nid oedd yn gwneud campau hedfan ond yn rhoi tripiau byr i'r cyhoedd mewn diwrnod agored gan y Llu Awyr yno. Roedd yr awyren Airspeed Courier G-ACSZ yn eiddo i'r *North Eastern Airways*. Fe'i defnyddid fel arfer i hedfan teithiau masnachol rhwng Maes Awyr Croydon a Ffrainc, ac o Gaeredin i Lundain. Fe'i claddwyd ym mynwent Eglwys Sant Rhedyw, Llanllyfni. Mae cerfiad o lun awyren ar ei garreg fedd.

Ni ddylid ei gymysgu gyda'i gyfoeswr, y gweinidog ac awdur y Parch. Idwal Jones, yntau o Dal-y-sarn ond pedair blynedd yn iau nag Idwal ap Ieuan Jones.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifdy Caernarfon, Cofrestr bedyddiadau plwyf Llanllyfni
2. 1 2  Cledwyn Jones, "Idwal ap Ieuan Jones (1906-1937)", *Lleu*, Mehefin 2020, t.10
3. ↑  Cofrestrau Mynediad Ysgol Genedlaethol Tal-y-sarn, t.3
4. ↑  *Hen Luniau Dyffryn Nantlle* (Caernarfon, 1985), delwedd 33
5. ↑  Gwefan Yorkshire Aircraft [*dolen marw*], cyrchwyd 18 Mawrth 2021
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw **rhisglyn smotyn gwyn**, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy **rhisgl smotyn gwyn**; yr enw Saesneg yw *Brindled White-spot*, a'r enw gwyddonol yw *Parectropis similaria*. Mae i'w ganfod yn y rhan fwyaf o Ewrop.

33–39 mm ydy lled yr adenydd agored ac fe'i welir yn hedfan rhwng Mai a Mehefin.

Dail mathau o *Quercus* a *Betula* ydy prif fwyd y siani flewog, sydd i'w gweld yn yr hydref.

Cyffredinol
-----------

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r rhisglyn smotyn gwyn yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr gwyfynod a gloynnod byw
* Cymdeithas Edward Llwyd a Llên Natur

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Category:Lepidoptera***

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Parectropis at funet
2. ↑   Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
3. ↑  Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
4. ↑  "Fauna Europaea". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-10-15. Cyrchwyd 2012-11-07.
5. ↑  UKmoths
Ffilm fud (heb sain) am drosedd gan y cyfarwyddwr Emile Chautard yw ***Le Parfum De La Dame En Noir*** a gyhoeddwyd yn 1914. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marcel Simon a Maurice de Féraudy. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1914. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Cabiria* sef ffilm epig am ryfel o’r Eidal gan Giovanni Pastrone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Le Parfum de la dame en noir*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Gaston Leroux a gyhoeddwyd yn 1908.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Emile Chautard ar 7 Medi 1864 ym Mharis a bu farw yn Los Angeles ar 29 Rhagfyr 2018. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1910 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Emile Chautard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gêm antur a drama gan y cyfarwyddwr Michael Mouyal yw ***A Viking Saga*** a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Denmarc. Lleolwyd y stori yn Rwsia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Michael Mouyal. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ulrich Thomsen, Ken Vedsegaard, Peter Gantzler, Julie Ølgaard, Kenneth Carmohn, Kim Sønderholm, Erik Holmey, Alexandre Willaume, Clara Bahamondes, Hans Henrik Clemensen, Jan Linnebjerg, Lars Bjarke, Neel Rønholt, Søren Poppel, Toke Lars Bjarke a Michael Mouyal. Mae'r ffilm *A Viking Saga* yn 82 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Dark Knight* sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michael Mouyal nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| A Viking Saga |  | DenmarcUnol Daleithiau America | 2008-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Pobl Ffinno-Wgrig sydd yn byw yn y Lapdir yng ngogledd Ffenosgandia yw'r **Sami** neu'r **Lapiaid**. Ieithoedd brodorol y Sami ydy'r ieithoedd Sami, er bod nifer ohonynt wedi rhoi'r gorau i'w mamiaith ac yn siarad Norwyeg, Swedeg, Ffinneg, neu Rwseg.

Nomadiaid a fu'n trigo yng ngogledd Llychlyn ers miloedd o flynyddoedd oedd hynafiaid y Sami. Mae union darddiad y Sami yn ansicr: cred rhai ysgolheigion taw un o'r bobloedd Baleo-Siberaidd ydynt, tra bod eraill yn honni iddynt darddu o'r hil Alpaidd yng Nghanolbarth Ewrop. Er eu bod yn siarad ieithoedd Ffinno-Wgrig, nid ydynt yn perthyn yn genetig i'r bobloedd Ffinnig eraill nac i'r bobloedd Indo-Ewropeaidd. Yn sgil dyfodiad y Ffiniaid i'r Ffindir yn yr 2g OC, cafodd aneddiadau'r Sami eu gyrru tua'r gogledd. Digwyddai'r un peth yn Sweden a Norwy, ac erbyn heddiw mae'r Sami wedi eu cyfyngu i Gylch yr Arctig yn bennaf.

Am amseroedd maith, cafodd ceirw Llychlyn eu hela gan y Sami, a'u cadw mewn niferoedd bychain fel anifeiliaid denu. Ychydig o ganrifoedd yn ôl, dechreuasant cadw gyrroedd o geirw Llychlyn, a daeth fugeilyddiaeth nomadaidd yn brif fywoliaeth y Sami. Buont yn byw mewn pebyll neu gytiau pridd, ac yn mudo ar yr eira gyda'u hanifeiliaid mewn grwpiau o bum neu chwe theulu. Buont hefyd yn pysgota ac yn hela anifeiliaid eraill am fwyd. Yn yr 20g daeth y ffordd nomadaidd o fyw i ben, ar wahân i ambell fugail sydd yn gyrru ei anifeiliaid ar ben ei hun tra bod ei deulu yn byw mewn tŷ modern. Mae nifer o Sami Norwy yn bysgotwyr ar yr arfodir. Mae eraill yn dibynnu ar ffermio, coedwigaeth, pysgota afonydd, a mwyngloddio, neu'n cymryd swyddi mewn trefi a dinasoedd Llychlyn.

Yn hanesyddol siamanaeth oedd crefydd y Sami, ac mae rhai ohonynt yn dal i arfer defodau traddodiadol. Cafodd y mwyafrif ohonynt eu cristioneiddio. Mae nifer o Sami'r Ffindir a Rwsia yn perthyn i'r Eglwys Uniongred Ddwyreiniol, tra bo'r mwyafrif o'r Sami eraill yn Lwtheriaid. Mae nifer o gymunedau'r gogledd yn dilyn ffurf ar gynulleidfaoliaeth efengylaidd o'r enw Laestadianaeth.

Bu rhagfarn yn eu herbyn yn yr oes fodern ac ymdrechai llywodraethau Llychlyn i gymhathu'r Sami yn ddiwylliannol. Cafodd yr ieithoedd Sami eu gwahardd yn yr ysgol. Yn ail hanner yr 20g, enillodd y Sami fwy o hawliau, gan gynnwys addysg drwy gyfrwng yr ieithoedd Sami a gwarchodaeth porfeydd ceirw Llychlyn. Sefydlwyd cymdeithasau gwleidyddol a diwylliannol gan y Sami, ac mae ychydig o bapurau newydd a rhaglenni radio yn eu hieithoedd brodorol.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Iiddá, "The Origin and Genetic Background of the Sámi", Prifysgol Texas. Adalwyd ar 4 Hydref 2018.
2. ↑  (Saesneg) Sami. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 4 Hydref 2018.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Preblyn pigfain** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod pigfain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Turdoides longirostris***; yr enw Saesneg arno yw *Slender-billed babbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. longirostris*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Genws
-----

Mae'r preblyn pigfain yn perthyn i'r genws *Turdoides* yn nheulu'r Preblynnod (Lladin: *Leiothrichidae*).Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Preblyn bochfoel | Turdoides gymnogenys |  |
|
| Preblyn brith Hinde | Turdoides hindei |  |
|
| Preblyn brith y De | Turdoides bicolor |  |
|
| Preblyn brith y Gogledd | Turdoides hypoleuca |  |
|
| Preblyn brown Affrica | Turdoides plebejus |  |
|
| Preblyn saethog | Turdoides jardineii |  |
|
| Preblyn tinwyn | Turdoides leucopygia |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Preblyn pigfain** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn mannog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod mannog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Taphrospilus hypostictus***; yr enw Saesneg arno yw *Many-spotted hummingbird*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. hypostictus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r sïedn mannog yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn mannog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Un o gymunedau ymreolaethol Sbaen, a'r mwyaf ohonynt o ran poblogaeth, yw **Andalucía** (hefyd **Andalwsia**). Fe'i lleolir yn ne'r wlad, yn ffinio â Phortiwgal i'r gorllewin. Saif y cymunedau ymreolaethol Extremadura, Castilla-La Mancha a Murcia i'r gogledd, Môr y Canoldir i'r de-ddwyrain a Chefnfor yr Iwerydd i'r de-orllewin.

Andalucía yn Sbaen
Daw'r gair "Andalucía" o'r Arabeg *Al-Andalus*. Bu'r rhan yma o Sbaen dan reolaeth y Mwslemiaid am gyfnod hirach nag unrhyw ran arall, o 711 hyd 1492. Mae'n cynnwys mynyddoedd uchaf Sbaen yn y Sierra Nevada, yn enwedig Mulhacén (3478 m.) a Veleta (3392 m.). Yr afon bwysicaf yw'r Guadalquivir.

Prif ddinasoedd Andalucía yw Sevilla, Málaga, Cádiz, Almería, Córdoba, Jaén, Huelva a Granada. Mae'n enwog am ddawns y flamenco ac am bensaernïaeth wych o'r cyfnod Islamaidd, yn enwedig yr Alhambra byd-enwog yn Granada.

Taleithiau
----------

Mae gan Andalucía wyth talaith. Sefydlwyd y taleithiau gan Javier de Burgos yn 1833. Enwir pob un o’r taleithiau hyn ar ôl ei phrifddinas.

| Talaith | Prifddinas | Poblogaeth(2021) | Bwrdeistrefi |
| --- | --- | --- | --- |
| Almería | Almería | 730,430 | 102 |
| Cádiz | Cádiz | 1,249,873 | 44 |
| Córdoba | Córdoba | 777,622 | 75 |
| Granada | Granada | 925,046 | 170 |
| Huelva | Huelva | 527,254 | 79 |
| Jaén | Jaén | 627,568 | 97 |
| Málaga | Málaga | 1,696,955 | 102 |
| Sevilla | Sevilla | 1,950,056 | 105 |

Gweler hefyd
------------

* Morisgiaid

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  City Population; adalwyd 21 Medi 2023

 gw • sg • go**Cymunedau ymreolaethol Sbaen**

Andalucía **·** 
Aragón **·** 
Asturias **·** 
Cantabria **·** 
Castilla-La Mancha **·** 
Castilla y León **·** 
Catalwnia **·** 
Extremadura **·** 
Galisia **·** 
Gwlad y Basg **·** 
Madrid **·** 
Murcia **·** 
Navarra **·** 
La Rioja **·** 
Valenciana **·** 
Ynysoedd Balearig **·** 
Yr Ynysoedd Dedwydd **·** 
  
  

**Dinasoedd ymreolaethol**
  

Ceuta **·** 
Melilla
Enw ar grŵp o ddisgyblaethau academaidd sydd yn astudio amrywiol agweddau ar gymdeithas ac ymddygiad dynol yw'r **gwyddorau dynol**. Maent yn cynnwys meysydd fel anthropoleg, seicoleg, cymdeithaseg, gwyddor gwleidyddiaeth, hanes, ieithyddiaeth, ac economeg.

Mae pob un o'r disgyblaethau hyn yn canolbwyntio ar agwedd wahanol ar fywyd dynol, ond maent i gyd yn rhannu'r nod cyffredin o ddeall ymddygiad, diwylliant, a threfn gymdeithasol bodau dynol. Er enghraifft, mae anthropoleg yn astudio esblygiad cymdeithasau a diwylliannau dynol, tra bod seicoleg yn archwilio gweithrediadau meddwl ac ymddygiad dynol.

Mae'r gwyddorau dynol hefyd yn aml yn ymgysylltu ag amrywiaeth o ddisgyblaethau academaidd eraill, fel bioleg, niwrowyddoniaeth, ac athroniaeth. Gyda'i gilydd, mae'r meysydd hyn yn darparu dealltwriaeth eang ac amrywiol o natur ddynol a chymdeithas, a gall eu cyfraniadau lywio penderfyniadau polisi ac arwain newid cymdeithasol.

Gweler hefyd
------------

* Dyniaethau
* Gwyddorau cymdeithas

Cyfeiriadau
-----------
Bwndel o acsonau, sef ffibrau hirion, meinion sy'n cysylltu â niwronau, yw **nerf** neu weithiau **gieuyn** neu **giewyn** (ffurf luosog: gïau). Pwrpas y nerf yw i drosglwyddo ysgogiadau nerfol electrocemegol ar hyd yr acsonau i organau amgantol.

Mae nerfau'r corff yn ffurfio'r system nerfol amgantol, sy'n cysylltu â'r system nerfol ganolog, sef yr ymennydd a llinyn yr asgwrn cefn, gan ffurfio'r holl system nerfol. Yn y system nerfol ganolog, llwybrau nerfol yw'r strwythurau sy'n cyfateb i nerfau.

Mae gan bob nerf strwythur gordaidd sy'n cynnwys nifer o acsonau, neu ffibrau nerfol. Amgeir pob acson gan haen o feinwe gyswllt o'r enw'r endonewriwm. Clymir yr acsonau'n sypynnau o'r enw ffasgellau nerfol, ac amlapir pob ffasgell mewn haen o feinwe gyswllt o'r enw'r perinewriwm. Amgeir yr holl nerf gan haen o feinwe gyswllt o'r enw'r epinewriwm.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Purves D, Augustine GJ, Fitzppatrick D (2008). *Neuroscience* (arg. 4th). Sinauer Associates. tt. 11–20. ISBN 978-0-87893-697-7.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
2. ↑  Marieb EN, Hoehn K (2007). *Human Anatomy & Physiology* (arg. 7th). Pearson. tt. 388–602. ISBN 0-8053-5909-5.
Un o gymunedau ymreolaethol Sbaen yw **La Rioja**. Mae'n un o'r lleiaf o'r cymunedau ymreolaethol. Y brifddinas yw Logroño, ac mae dinasoedd a threfi pwysig eraill yn cynnwys Calahorra, Arnedo, Alfaro, Haro, Santo Domingo de la Calzada a Nájera.

O tua 970 hyd tua 1005 roedd La Rioja yn ffurfio Teyrnas Viguera, yna daeth yn rhan o Deyrnas Pamplona. Bu llawer o ymladd yn yr ardal yma cyn i La Rioja ddod yn rhan o deyrnas Castillia yn derfynol yn 1179. Crewyd y dalaith dan yr enw Logroño yn 1822, a newidiwyd ei henw i La Rioja yn 1980. Daeth yn gymuned ymreolaethol yn 1982.

Mae'n ffinio ar Euskadi, Navarra, Aragón and Castillia-Leon. Mae Afon Ebro yn llifo trwy'r dalaith. Amaethyddol yw'r dalaith yn bennaf, ac mae'n arbennig o enwog am ei gwin, Rioja.

 gw • sg • go**Taleithiau Sbaen**

A Coruña **·** 
Albacete **·** 
Alicante **·** 
Almería **·** 
Araba **·** 
Asturias **·** 
Ávila **·** 
Badajoz **·** 
Barcelona **·** 
Biscay **·** 
Burgos **·** 
Cáceres **·** 
Cádiz **·** 
Cantabria **·** 
Castellón **·** 
Ciudad Real **·** 
Córdoba **·** 
Cuenca **·** 
Girona **·** 
Granada **·** 
Guadalajara **·** 
Gipuzkoa **·** 
Huelva **·** 
Huesca **·** 
Jaén **·** 
Las Palmas **·** 
León **·** 
Lleida **·** 
Lugo **·** 
Madrid **·** 
Málaga **·** 
Murcia **·** 
Navarre **·** 
Ourense **·** 
Palencia **·** 
Pontevedra **·** 
La Rioja **·** 
Salamanca **·** 
Santa Cruz de Tenerife **·** 
Segovia **·** 
Sevilla **·** 
Soria **·** 
Tarragona **·** 
Teruel **·** 
Toledo **·** 
Valencia **·** 
Valladolid **·** 
Ynysoedd Balearig **·** 
Zamora **·** 
Zaragoza

 gw • sg • go**Cymunedau ymreolaethol Sbaen**

Andalucía **·** 
Aragón **·** 
Asturias **·** 
Cantabria **·** 
Castilla-La Mancha **·** 
Castilla y León **·** 
Catalwnia **·** 
Extremadura **·** 
Galisia **·** 
Gwlad y Basg **·** 
Madrid **·** 
Murcia **·** 
Navarra **·** 
La Rioja **·** 
Valenciana **·** 
Ynysoedd Balearig **·** 
Yr Ynysoedd Dedwydd **·** 
  
  

**Dinasoedd ymreolaethol**
  

Ceuta **·** 
Melilla