Pentref bychan a chymuned ar Ynys Gybi, Ynys Môn, yw **Rhoscolyn**. Fe'i lleolir ychydig dros bum milltir i’r de o Gaergybi, yn y rhan mwyaf deheuol o Ynys Cybi. Ffurfia ran ddeheuol Ynys Gybi ac mae'n cynnwys pentref Pontrhydybont yn ogystal â Rhoscolyn ei hun. Sefydlwyd un o fadau achub cyntaf Ynys Môn yma tua 1830. Roedd y boblogaeth yn 2001 yn 484 ac yn 2011 roedd yn 542.

Ceir Eglwys y Santes Gwenfaen yn Rhoscolyn, eglwys a sefydlwyd yn wreiddiol yn 630, ond a ailadeiladwyd yn Eglwys yn 1870. Dywedir mai 'Llanwenfaen' oedd yr hen enw am Roscolyn ei hun. Enwir yr ysgol gynradd leol yn Ysgol Gwenfaen ar ei hôl.

Ganwyd y paffiwr Atholl Oakeley yn Rhoscolyn yn 1900.

Mae'r ysgol gynradd ychydig dros milltir or pentref.

Ar y pentir yn Rhoscolyn, mae yna dwll enfawr a chanoedd o flynyddoedd yn ôl, lle profwyd pobl a oedd dan amheuaeth o fod yn euog o drosedd. Gwneid iddynt neidio dros y twll, ac os llwyddid, yna cant fynd adref. Os methid, yna cant eu carcharu.

Gallwch gerdded y llwybr arfordirol a mynd i draethau hyfryd ar yr arfordir.

Capel Seion, Rhoscolyn

Cyfrifiad 2011
--------------

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:



| Cyfrifiad 2011 |
| --- |
|  |  |  |
| **Poblogaeth cymuned Rhoscolyn (pob oed) (542)** |    | 100% |
| **Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Rhoscolyn) (248)** |    | 46.7% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 19% |
| **Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Rhoscolyn) (323)** |    | 59.6% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 73% |
| **Y nifer dros 16 sydd mewn gwaith (Rhoscolyn) (102)** |    | 42.9% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |    | 67.1% |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Jones, Gwilym T. (1996). *Enwau lleoedd Môn = The place-names of Anglesey*. Prys, Delyth. Roberts, Tomos. Anglesey (Wales). County Council. University College of North Wales. Research Centre Wales. [Llangefni]: Cyngor Sir Ynys Môn. ISBN 0-904567-71-0. OCLC 37301308.
2. ↑  "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. Cyrchwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
3. ↑  Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
4. ↑  Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.

 gw • sg • go**Trefi a phentrefi Ynys Môn**

**Trefi**  

Amlwch  **·** Benllech  **·** Biwmares  **·** Caergybi  **·** Llangefni  **·** Niwbwrch  **·** Porthaethwy
  
**Pentrefi**  

Aberffraw  **·** Bethel  **·** Bodedern  **·** Bodewryd  **·** Bodffordd  **·** Bryngwran  **·** Brynrefail  **·** Brynsiencyn  **·** Brynteg  **·** Caergeiliog  **·** Capel Coch  **·** Capel Gwyn  **·** Carmel  **·** Carreglefn  **·** Cemaes  **·** Cerrigceinwen  **·** Dwyran  **·** Y Fali  **·** Gaerwen  **·** Glyn Garth  **·** Gwalchmai  **·** Heneglwys  **·** Hermon  **·** Llanallgo  **·** Llanbabo  **·** Llanbedrgoch  **·** Llandegfan  **·** Llandyfrydog  **·** Llanddaniel Fab  **·** Llanddeusant  **·** Llanddona  **·** Llanddyfnan  **·** Llanedwen  **·** Llaneilian  **·** Llanfachraeth  **·** Llanfaelog  **·** Llanfaethlu  **·** Llanfair Pwllgwyngyll  **·** Llanfair-yn-Neubwll  **·** Llanfair-yng-Nghornwy  **·** Llan-faes  **·** Llanfechell  **·** Llanfihangel-yn-Nhywyn  **·** Llanfwrog  **·** Llangadwaladr  **·** Llangaffo  **·** Llangeinwen  **·** Llangoed  **·** Llangristiolus  **·** Llangwyllog  **·** Llaniestyn  **·** Llannerch-y-medd  **·** Llanrhuddlad  **·** Llansadwrn  **·** Llantrisant  **·** Llanynghenedl  **·** Maenaddwyn  **·** Malltraeth  **·** Marian-glas  **·** Moelfre  **·** Nebo  **·** Pencarnisiog  **·** Pengorffwysfa  **·** Penmynydd  **·** Pentraeth  **·** Pentre Berw  **·** Pentrefelin  **·** Penysarn  **·** Pontrhydybont  **·** Porthllechog  **·** Rhoscolyn  **·** Rhosmeirch  **·** Rhosneigr  **·** Rhostrehwfa  **·** Rhosybol  **·** Rhydwyn  **·** Talwrn  **·** Trearddur  **·** Trefor  **·** Tregele