recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/Nodyn:Taxonomy/Fagaceae|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

Mae **Derwen Chihuahua** - *Quercus chihuahuensis* yn rywogaeth o dderw yn nheulu'r ffawydd.  Mae'n frodorol i'r rhanbarth o orllewin eithafol Tecsas i'r gorllewin a'r de i daleithiau gogleddol Sonora, Zacatecas a San Luis Potosí Mecsico. Mae'n tyfu'n bennaf ar echeifiannao canolog, o 400-2,000 medr uwch lefel y môr, mewn coedwigoedd yn gymysg â choed pinwydd amrywiol a derw eraill. Mae'n un o rywogaethau amlycaf y Sierra Madre Occidental yn Chihuahua a Sonora.   

Mae'r goeden yn tyfu hyd at 10 medr o daldra, sy'n gyffredin iawn mewn llawer o'i hystod. Mae'r dail yn gyfan i danheddog neu is-ddanheddog, yn wyrdd ar y brig ond yn felyn neu'n llwyd ar yr ochr isaf oherwydd gorchudd o flew melfedaidd, serennol (siâp seren, canghennog iawn). Mae'r rhywogaeth yn perthyn i *Quercus arizonica* a *Quercus grisea*, weithiau'n croesi'r ddwy rywogaeth hyn yn Texas.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  Kenny , L.; Wenzell , K. (2015). Quercus chihuahuensis. **2015**.. Adalwyd 27 Tachwedd 2022.
2. ↑  "*Quercus chihuahuensis* Trel." Archifwyd 2021-12-16 yn y Peiriant Wayback..
3. 1 2  Trelease, Memoirs of the National Academy of Science vol 20.
4. ↑  Stanley, P.C. 1922.
5. ↑  CONABIO.
6. ↑  SEINet, Southwestern Biodiversity, Arizona chapter
7. ↑  Nixon, K. C. 1993b.
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Geoglossaceae* yw'r **Botwm jeli'r gors** (Lladin: ***Sarcoleotia turficola***; Saesneg: *Bog Jellydisc*). 'Tafodau'r Ddaear' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Yn gyffredinol maent yn fach, yn dywyll eu lliw, ac yn debyg i lawer o dafodau gydag uchder o 2–8 cm. Mae'r teulu *Geoglossaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Geoglossales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Geoglossaceae
--------------------------------------

Mae gan **Botwm jeli'r gors** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Geoglossum alveolatum* | Geoglossum alveolatum |  |
|
| *Geoglossum barlae* | Geoglossum barlae |  |
|
| *Geoglossum berteroi* | Geoglossum berteroi |  |
|
| *Geoglossum cookeanum* | Geoglossum cookeanum |  |
|
| *Geoglossum hakelieri* | Geoglossum hakelieri |  |
|
| *Geoglossum hookeri* | Geoglossum hookeri |  |
|
| *Geoglossum lineare* | Geoglossum lineare |  |
|
| *Geoglossum montanum* | Geoglossum montanum |  |
|
| *Tafod y ddaear coesyn garw* | Geoglossum fallax |  |
|
| *Tafod y ddaear llysnafeddog* | Geoglossum peckianum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Botwm jeli'r gors** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Tonino Valerii yw ***Un Bel Dì Vedremo*** a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stelvio Cipriani. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Raina Kabaivanska, Giuliano Gemma, Massimo Girotti a Massimo Wertmüller. Mae'r ffilm *Un Bel Dì Vedremo* yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Titanic* sef ffilm ramant
Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. 
Mario Vulpiani oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Antonio Siciliano sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tonino Valerii ar 20 Mai 1934 ym Montorio al Vomano a bu farw yn Rhufain ar 15 Gorffennaf 2002.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Tonino Valerii nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *A Girl Called Jules* |  | Ffraincyr Eidal | SaesnegEidaleg | 1970-01-01 |
| *A Reason to Live, a Reason to Die* |  | yr EidalFfraincSbaenyr Almaen | Eidaleg | 1972-12-27 |
| *Day of Anger* |  | yr Eidalyr Almaen | Eidaleg | 1967-01-01 |
| *Il ricatto* |  | yr Eidal |  |  |
| *My Dear Killer* |  | yr Eidal | Eidaleg | 1972-01-01 |
| *My Name is Nobody* |  | yr EidalFfraincyr Almaen | Eidaleg | 1973-12-13 |
| *Nur aus Liebe* |  | yr Eidal |  | 1992-01-01 |
| *Sahara Cross* |  | yr Eidal | Eidaleg | 1977-01-01 |
| The Price of Power |  | yr EidalSbaen | Saesneg | 1969-01-01 |
| *Unscrupulous* |  | yr Eidal | Eidaleg | 1986-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Preblyn penddu Affrica** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod penddu Affrica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Turdoides reinwardtii***; yr enw Saesneg arno yw *Blackcap babbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. reinwardtii*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Genws
-----

Mae'r preblyn penddu Affrica yn perthyn i'r genws *Turdoides* yn nheulu'r Preblynnod (Lladin: *Leiothrichidae*).Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Preblyn Arabia | Turdoides squamiceps |  |
|
| Preblyn Irac | Turdoides altirostris |  |
|
| Preblyn bochfoel | Turdoides gymnogenys |  |
|
| Preblyn brith Hinde | Turdoides hindei |  |
|
| Preblyn brith y De | Turdoides bicolor |  |
|
| Preblyn brith y Gogledd | Turdoides hypoleuca |  |
|
| Preblyn brown Affrica | Turdoides plebejus |  |
|
| Preblyn cyffredin | Turdoides caudata |  |
|
| Preblyn melyngoch | Turdoides fulva |  |
|
| Preblyn saethog | Turdoides jardineii |  |
|
| Preblyn tinwyn | Turdoides leucopygia |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Preblyn penddu Affrica** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Victor Sjöström yw ***He Who Gets Slapped*** a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Carey Wilson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Axt.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bela Lugosi, Norma Shearer, Lon Chaney, John Gilbert, Edward Arnold, Ford Sterling, Tully Marshall, Clyde Cook, Harvey Clark a Marc McDermott. Mae'r ffilm *He Who Gets Slapped* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Die Nibelungen* sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Hugh Wynn sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, *He Who Gets Slapped*, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Leonid Andreyev.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Victor Sjöström ar 20 Medi 1879 yn Silbodal parish a bu farw yn Hedvig Eleonora församling ar 6 Mai 1959. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Bwrdd Cenedlaethol Adolygiadau Ffilm am yr Actor Gorau

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Victor Sjöström nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyffredinol:. dyddiad cyrchiad: 25 Hydref 2022.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 5 Medi 2023.. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 5 Medi 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* VIAF: 2164151002102830280004
* BNE: XX5252274

 |
Mae ***There Will Be Blood*** yn ffilm o 2007 a gafodd ei hysgrifennu, ei chyfarwyddo a'i chynhyrchu gan Paul Thomas Anderson. Mae'r ffilm wedi ei seilio'n fras ar nofel Upton Sinclair *Oil!* (1927). Adrodda hanes cloddiwr-arian sy'n dechrau ym myd olew ar ei siwrnai ddidostur am gyfoeth yn ystod bŵm olew De California ar ddiwedd y 19g a dechrau'r 20g. Mae Daniel Day-Lewis a Paul Dano yn actio yn y ffilm. Dechreuwyd ar y broses ffilmio yng nghanol mis Mai ym Mecsico Newydd a Marfa, Texas gyda'r prif ffilmio'n dod i ben ym mis Awst 2006. Dangoswyd y ffilm am y tro cyntaf ar y 29ain o Fedi 2007, yn Fantastic Fest yn Austin, Texas. Rhyddhawyd y ffilm ar y 26ain o Ragfyr 2007 yn Efrog Newydd a Los Angeles, ac yna agorodd mewn nifer cyfyngedig o theatrau wedi hynny. Rhyddhawyd y ffilm yn swyddogol ar y 25ain o Ionawr, 2008.

Derbyniodd y ffilm glod uchel wrth y beirniaid ac fe'i henwebwyd am nifer o wobrau. Ymddangosodd y ffilm ar ddeg uchaf nifer o'r beirniaid am y flwyddyn, gan gynnwys y Gymdeithas Genedlaethol o Feirniaid Ffilm a Chymdeithas Beirniaid Ffilm Los Angeles. Ennillod Day-Lewis Oscar, BAFTA, Golden Globe, Screen Actors' Guild, NYFCC, a gwobr Actor Gorau IFTA am ei berfformiad. Enwebwyd y ffilm am wyth o Wobrau'r Academi gan ennill y teitl o Actor Gorau i Day-Lewis a'r Sinematograffeg Gorau i Robert Elswit.
Gorchymyn a gyhoeddwyd gan Siarl VI, Ymerawdwr Glân Rhufeinig, ar 19 Ebrill 1713 oedd **y Datganiad Pragmatig** (Lladin: *Sanctio Pragmatica*, Almaeneg: *Pragmatische Sanktion*) i sicrhau hawl ei hetifedd fenywol i holl diriogaethau'r Frenhiniaeth Hapsbwrgaidd, gan gynnwys Archddugiaeth Awstria, Teyrnas Hwngari, Teyrnas Croatia, Teyrnas Bohemia, Dugiaeth Milan, Teyrnas Napoli, Teyrnas Sardinia, a'r Iseldiroedd Awstriaidd.

Priododd Siarl VI ag Elisabeth Christine, Tywysoges Brunswick-Wolfenbüttel, ym 1708, a bu farw eu hunig fab, Leopold, yn saith mis oed. Ymdrechodd Siarl felly i sicrhau olyniaeth ei ferch hynaf, Maria Theresa, yn seiliedig ar y Datganiad Pragmatig. Derbyniwyd y datganiad gan Awstria, Hwngari, a'r Iseldiroedd Awstriaidd ym 1720–23, ac hyd at ddiwedd ei oes y 1720au a'r 1730au gwnaeth Siarl ei orau yn ddiplomyddol i ddwyn perswâd ar draws Ewrop i dderbyn olyniaeth ei ferch.

Bu farw Siarl ym 1740 a fe'i olynwyd gan Maria Theresa. Er gwaethaf y Datganiad Pragmatig, gwrthwynebwyd ei hawl i'r goron gan sawl ymhonnwr, a sbardunwyd Rhyfel Olyniaeth Awstria (1740–48).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Pragmatic Sanction of Emperor Charles VI. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 4 Hydref 2023.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ettore Maria Fizzarotti yw ***Stasera Mi Butto*** a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Giovanni Grimaldi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gian Franco Reverberi. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lola Falana, Giancarlo Giannini, Enzo Cannavale, Marisa Sannia, Caterina Boratto, Franco Franchi, Ciccio Ingrassia, Nino Taranto, Enrico Montesano, Dada Gallotti, Rocky Roberts, Enrico Viarisio, Giuseppe Porelli, Renata Pacini a Stelvio Rosi. Mae'r ffilm *Stasera Mi Butto* yn 90 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *You Only Live Twice* sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ettore Maria Fizzarotti ar 3 Ionawr 1916 yn Napoli a bu farw yn Rhufain ar 18 Rhagfyr 1966. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ettore Maria Fizzarotti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Andrew L. Stone yw ***Fun On a Weekend*** a gyhoeddwyd yn 1947. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lucien Cailliet. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan United Artists.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Eddie Bracken. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1947. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Out of the Past* sy’n ffilm am dditectif breifat yn newid ei waith, gan Jacques Tourneur. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrew L Stone ar 16 Gorffenaf 1902 yn Oakland, Califfornia a bu farw yn Los Angeles ar 22 Gorffennaf 1987. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Andrew L. Stone nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Cry Terror! |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1958-01-01 |
| Hi Diddle Diddle |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| *Julie* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1956-01-01 |
| Ring of Fire |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1961-01-01 |
| *Stormy Weather* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| The Girl Said No |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| The Great Victor Herbert |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1939-01-01 |
| The Last Voyage |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1960-01-01 |
| The Night Holds Terror |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1955-01-01 |
| The Password Is Courage |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1962-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Mai 2016.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sylff gynffon fioled** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sylffiaid cynffon fioled) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Aglaiocercus coelestis***; yr enw Saesneg arno yw *Violet-tailed sylph*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. coelestis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r sylff gynffon fioled yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sylff gynffon fioled** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn Allen** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod Allen) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Selasphorus sasin***; yr enw Saesneg arno yw *Allen's hummingbird*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. sasin*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r sïedn Allen yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sïedn Allen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tilletiaceae* yw'r **Parddu perwellt** (Lladin: ***Tilletia anthoxanthi***; Saesneg: *Sweet Vernal Smut*). Y Gwir-Barddu yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Huddygl, smwt, neu'r carbon a ddaw o ganlyniad i dân yw 'parddu', fel arfer a chyfeirir yma at liw'r ffwng. Mae'r ffwng yma'n medru difa gweiriau fel ŷd, gwenith neu rug. Mae'r teulu *Tilletiaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Tilletiales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tilletiaceae
-------------------------------------

Mae gan **Parddu perwellt** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Erratomyces smithiae* | Erratomyces smithiae |  |
|
| *Erratomyces thirumalacharii* | Erratomyces thirumalacharii |  |
|
| *Ingoldiomyces hyalosporus* | Ingoldiomyces hyalosporus |  |
|
| *Neovossia barclayana* | Neovossia barclayana |  |
|
| *Neovossia brachypodii* | Neovossia brachypodii |  |
|
| *Neovossia corona* | Neovossia corona |  |
|
| *Neovossia moliniae* | Neovossia moliniae |  |
|
| *Neovossia sumatii* | Neovossia sumatii |  |
|
| *Oberwinkleria anulata* | Oberwinkleria anulata |  |
|
| *Salmacisia buchloeana* | Salmacisia buchloeana |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Parddu perwellt** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama a elwir hefyd yn ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr Brian De Palma yw ***Phantom of The Paradise*** a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd gan Edward R. Pressman yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Lloegr, Califfornia a Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Brian De Palma a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Williams. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robin Mattson, Rod Serling, Jessica Harper, Paul Williams, Gerrit Graham, William Finley, Rainbeaux Smith, Ryeland Allison a George Memmoli. Mae'r ffilm *Phantom of The Paradise* yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Godfather Part II* sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Larry Pizer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Paul Hirsch sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Faust*, sef cyfres o weithiau creadigol gan yr awdur Johann Wolfgang von Goethe a gyhoeddwyd yn 1808.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brian De Palma ar 11 Medi 1940 yn Newark, New Jersey. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1960 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Sarah Lawrence.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 86% (Rotten Tomatoes)
* 7.3/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Brian De Palma nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 10 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 10 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. .. .. .. .. .. .. . .
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 10 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 10 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 10 Gorffennaf 2016.. dyddiad cyrchiad: 10 Gorffennaf 2016.
4. 1 2  "Phantom of the Paradise". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Nofelydd, ysgrifwr, a sgriptiwr Mecsicanaidd yn yr iaith Sbaeneg yw **José Agustín Ramírez Gómez** (ganwyd 19 Awst 1944; m. 16 Ionawr 2024) a oedd yn un o brif lenorion mudiad *La Onda* yn niwylliant Mecsico.

Ganwyd yn Acapulco, Guerrero, ac astudiodd yn Universidad Nacional Autónoma de México (UNAM) ac yn Centro Mexicano de Escritores.

Ymhlith ei nofelau mae *La tumba* (1964), *De perfil* (1966), *Se está haciendo tarde (final en laguna)* (1973), *Círculo vicioso* (1974), *Ciudades desiertas* (1982), a *Cerca del fuego* (1986). Mae ei ffuglen yn adlewyrchu gwerthoedd, neu wrthwerthoedd, gwrthddiwylliant y 1960au trwy amharch tuag at yr awdurdodau ac uchel ddiwylliant Mecsico, ac yn nodweddiadol o lenyddiaeth *La Onda* yn ei defnydd o iaith y ddinas a themâu trais, dirywiad trefol, cerddoriaeth roc, cyffuriau, a diwylliant y stryd. Ymhlith ei lyfrau eraill mae'r hunangofiant *El rock de la cárcel* (1985) a'r casgliad o ysgrifau *La nueva música clásica* (1985). Cyhoeddodd *El viejo y el mar*, cyfieithiad o *The Old Man and the Sea* gan Ernest Hemingway, yn 1994.

Mae ei waith diweddarach yn tynnu ar seicoleg Jung i ddadansoddi'r argyfyngau gwleidyddol ym Mecsico. Mae hefyd wedi ysgrifennu nifer o sgriptiau ar gyfer teledu a'r sinema, a thair chyfrol am hanes cyfoes Mecsico: *Tragicomedia mexicana 1: La vida en Mexico de 1940 a 1970* (1990), *Tragicomedia mexicana 2: La vida en Mexico de 1970 a 1982* (1992), a *Tragicomedia mexicana 3: La Vida en mexico de 1982 a 1994* (1998).

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  (Saesneg) José Agustín. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 19 Awst 2019.
2. ↑  Cynthia Steele, "Agustín, José" yn *Encyclopedia of Latin American and Caribbean Literature 1900–2003*, golygwyd gan Daniel Balderston a Mike Gonzalez (Llundain: Routledge, 2004), t. 5.
3. ↑  (Saesneg) Cynthia Steele, "Augstín, José (1944–)" yn *Encyclopedia of Latin American History and Culture* (Gale, 2008). Adalwyd ar 19 Awst 2019.

Darllen pellach
---------------

* Ana Luisa Calvillo, *José Agustín: Una biografía de perfil* (Dinas Mecsico: Blanco y Negro Editores, 1998).
* June C. D. Carter a Donald L. Schmidt (goln), *José Agustín: Onda and Beyond* (Columbia, Missouri: University of Missouri Press, 1986).
* Joong Kim Lee, *Cultura y sociedad de México en la obra de José Agustín* (Guadalajara: Universidad de Guadalajara, 2000).
Rhaglen a weithredwyd gan lywodraeth ffederal Unol Daleithiau America o 1935 i 1939 fel rhan o'r Fargen Newydd oedd y **Prosiect Llenorion Ffederal** (Saesneg: *Federal Writers' Project*, **FWP**) a ddarparodd gymorth ariannol i ysgrifenwyr, newyddiadurwyr, ysgolheigion, golygyddion, llyfrgellwyr, clercod, a gweithwyr ymchwil diwaith. Gweinyddwyd y prosiect gan y Weinyddiaeth Gynnydd Gwaith (WPA) fel rhan o ymdrech y llywodraeth i gyflogi miliynau o'r bobl a gollodd eu swyddi a'u bywoliaeth yn ystod y Dirwasgiad Mawr. Fe'i cyfarwyddwyd gan Henry Alsberg a gweinyddwyd y gwaith gan rwydwaith o ganghennau lleol a thaleithiol ar draws y wlad. Cyflogwyd uchafswm o 6600 o lenorion ar un pryd. Roedd yn rhan o "Brosiect Ffederal Rhif Un", ynghyd â'r Arolwg Cofnodion Hanesyddol (HRS), y Prosiect Theatr Ffederal (FTP), y Prosiect Cerddoriaeth Ffederal (FMP), a'r Prosiect Celf Ffederal (FAP).

Prif orchwyl yr FWP oedd casglu a golygu'r gyfres "American Guide", gan gynnwys gwybodaeth am ddaearyddiaeth, teithio, llên gwerin, pensaernïaeth, ac agweddau eraill ar hanes diwylliannol ac ethnolegol, gyda chynllun i gynnwys cyfrolau am bob un o 48 o daleithiau'r wlad ac am ddinasoedd, trefi, siroedd, a phriffyrdd. Sgil-gynnyrch y cywaith hwn oedd nifer o weithiau ychwanegol, gan gynnwys hanesion lleol, astudiaethau o grwpiau ethnig ac hil, bywgraffiadau, hanesion cymdeithasol, ac astudiaethau o fyd natur, mwy na 1,000 o lyfrau a phamffledi i gyd.

Daeth cyllid oddi ar y Gyngres i ben ym 1939, ond trosglwyddwyd cyfrifoldebau'r FWP i'r taleithiau yn sgil Deddf CERA ym 1941. Daeth y prosiectau taleithiol i ben ym 1943.

Ymhlith y llenorion enwog a gafodd gymorth oddi ar yr FWP bu Richard Wright, Ralph Ellison, a Saul Bellow.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  James D. Hart a Phillip W. Leininger, *The Oxford Companion to American Literature*, 6ed argraffiad (Rhydychen: Oxford University Press, 1995), tt. 211–12.
2. ↑  (Saesneg) WPA Federal Writers' Project. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 11 Tachwedd 2023.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Ibis wynepfoel** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ibisiaid wynepfoel) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phimosus infuscatus***; yr enw Saesneg arno yw *Bare-faced ibis*. Mae'n perthyn i deulu'r Ibisiaid (Lladin: *Threskiornithidae*) sydd yn urdd y *Ciconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. infuscatus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r ibis wynepfoel yn perthyn i deulu'r Ibisiaid (Lladin: *Threskiornithidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Ibis coch | Eudocimus ruber |  |
|
| Ibis cribog Japan | Nipponia nippon |  |
|
| Ibis cribog Madagasgar | Lophotibis cristata |  |
|
| Ibis cysegredig | Threskiornis aethiopicus |  |
|
| Ibis du | Plegadis falcinellus |  |
|
| Ibis gwyn | Eudocimus albus |  |
|
| Ibis penddu | Threskiornis melanocephalus |  |
|
| Llwybig | Platalea leucorodia |  |
|
| Llwybig Affrica | Platalea alba |  |
|
| Llwybig gwridog | Platalea ajaja |  |
|
| Llwybig pigfelyn | Platalea flavipes |  |
|
| Llwybig wynebddu | Platalea minor |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Ibis wynepfoel** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Roedd **Syr Eldryd Hugh Owen Parry** KCMG, OBE (27 Tachwedd 1930 – 13 Tachwedd 2022) yn academydd a meddyg Cymreig. Roedd e'n sylfaenydd yr Ymddiriedolaeth Iechyd ac Addysg Drofannol.

Cafodd Parry ei addysg yn Ysgol Amwythig ac astudiodd feddygaeth yng Ngholeg Emmanuel, Caergrawnt. Bu'n gweithio yn y Royal Postgraduate Medical School yn Llundain cyn secondiad i Ysbyty Coleg y Brifysgol, Ibadan, Nigeria, ym 1960. Daliodd sawl swydd yn Nigeria. Yr oedd Parry yn Gymrawd er Anrhydedd o Brifysgol Caerdydd.

Priododd Parry â'r academydd Helen Parry a bu iddo bedwar o blant a phedwar o wyrion ac wyresau. Bu farw Eldryd Parry ar 13 Tachwedd 2022, yn 91 oed.

Llyfryddiaeth
-------------

* *Principles of Medicine in Africa*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "THET - Working in partnership to support health workers across the world" (yn Saesneg).
2. ↑  "Fellows | Contact | Emmanuel College, Cambridge".
3. ↑  "Professor Sir Eldryd Hugh Owen Parry death notice". The Times. 17 Tachwedd 2022. Cyrchwyd 17 Tachwedd 2022.
4. ↑  Geoff Watts. "Eldryd Parry: lifelong visionary in global health" (PDF). *The Lancet* (yn Saesneg). Cyrchwyd 21 Tachwedd 2022.
Ffilm ddrama a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr André Cayatte yw ***Françoise Ou La Vie Conjugale*** a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd gan Raymond Borderie yn yr Eidal, Ffrainc a'r Almaen. Lleolwyd y stori ym Mharis ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan André Cayatte a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Louis Guglielmi. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Macha Méril, Michèle Girardon, Marie-José Nat, Michel Subor, Georges Rivière, Marcel Pérès, Jacques Marin, Jacques Charrier, Jacques Monod, Albert Dinan, Alfred Adam, André Dalibert, Blanchette Brunoy, Giani Esposito, Henri Crémieux, Jacqueline Porel, Jean-Henri Chambois, Jean-Jacques Steen, Julien Verdier, Madeleine Suffel, Marcelle Ranson-Hervé, Paul Faivre, Robert Porte, Yvan Chiffre, Yves Vincent, Anne Caprile a Lina Roxa. Mae'r ffilm *Françoise Ou La Vie Conjugale* yn 224 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Dr. Strangelove* sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. 
Roger Fellous oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Cayatte ar 3 Chwefror 1909 yn Carcassonne a bu farw ym Mharis ar 8 Chwefror 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1942 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.   
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Cazes

 Derbyniodd ei addysg yn lycée Pierre-de-Fermat.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd André Cayatte nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
2. ↑  Gwlad lle'i gwnaed:. tudalen: 19.. tudalen: 19.
3. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Ffilm llawn cyffro a ffilm am ysbïwyr gan y cyfarwyddwr Peter Segal yw ***Get Smart*** a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd gan Charles Roven a Andrew Lazar yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Village Roadshow Pictures. Lleolwyd y stori yn Washington a chafodd ei ffilmio yn Rwsia, Montréal, Moscfa, Long Beach a Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Matt Ember a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Trevor Rabin. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dwayne Johnson, Bill Murray, Anne Hathaway, The Great Khali, Terence Stamp, James Caan, Alan Arkin, David Koechner, Steve Carell, Terry Crews, Blake Clark, Masi Oka, Patrick Warburton, Karri Turner, Danielle Bisutti, Dimitri Diatchenko, Ken Davitian, Stephen Dunham, Tim DeKay, Geoff Pierson, Bernie Kopell, Cedric Yarbrough, John Farley, Kelly Karbacz, Nate Torrence, Jessica Barth, Bonnie Hellman, Felisha Terrell a Kerry Rossall. Mae'r ffilm *Get Smart* yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Dark Knight* sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Dean Semler oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Richard Pearson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Get Smart*, sef cyfres deledu Angelique Pettyjohn.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter Segal ar 20 Ebrill 1962 yn Ninas Efrog Newydd. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1989 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol De California.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 51% (Rotten Tomatoes)
* 5.6/10 (Rotten Tomatoes)
* 54/100

.

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 230,700,000 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Peter Segal nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 14 Ebrill 2017. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.
3. 1 2  "Get Smart". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.

o Unol Daleithiau America]]




[[Categori:Ffilmiau am LGBT
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sgiwen fawr** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sgiwennod mawrion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Catharacta skua***; yr enw Saesneg arno yw *Great skua*. Mae'n perthyn i deulu'r Sgiwennod (Lladin: *Stercoraridae*) sydd yn urdd y *Charadriiformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. skua*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ewrop, Affrica ac Awstralia.

Mae'r Sgiwen Fawr yn un o'r mwyaf o'r sgiwennod, tua 50–58 cm o hyd a 125–140 cm ar draws yr adenydd. Mae'n nythu yng Ngwlad yr Ia, Norwy, Ynysoedd Faroe ac ynysoedd yr Alban, ar dir agored fel rheol. Dodwyir dau wy fel rheol, ac mae'r aderyn yn ymosod ar unrhyw anifail sy'n dod yn rhy agos at y nyth, gan gynnwys bodau dynol. Mae'n aderyn mudol, yn symud tua'r de a thua'r gorllewin i dreulio'r gaeaf, gan gyrraedd cyn belled ag arfordir Gogledd America.

Mae'n aderyn gweddol gyffredin o gwmpas glannau Cymru yn yr hydref, a gellir gweld nifer llai yn y gwanwyn ac ambell un yn ystod y gaeaf.

Teulu
-----

Mae'r sgiwen fawr yn perthyn i deulu'r Sgiwennod (Lladin: *Stercoraridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Sgiwen Magellan | Stercorarius chilensis |  |
|
| Sgiwen Pegwn y De | Stercorarius maccormicki |  |
|
| Sgiwen fach | Stercorarius pomarinus |  |
|
| Sgiwen fawr | Stercorarius skua |  |
|
| Sgiwen frown | Stercorarius antarcticus |  |
|
| Sgiwen lostfain | Stercorarius longicaudus |  |
|
| Sgiwen y Gogledd | Stercorarius parasiticus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Stercorarius skua*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sgiwen fawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Carfil copog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: carfilod copog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Aethia cristatella***; yr enw Saesneg arno yw *Crested auklet*. Mae'n perthyn i deulu'r Carfilod (Lladin: *Alcidae*) sydd yn urdd y *Charadriiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. cristatella*, sef enw'r rhywogaeth.

Fe'i ceir yn aml ar lan y môr.

Teulu
-----

Mae'r carfil copog yn perthyn i deulu'r Carfilod (Lladin: *Alcidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Carfil Cassin | Ptychoramphus aleuticus |  |
|
| Carfil Japan | Synthliboramphus wumizusume |  |
|
| Carfil bach | Alle alle |  |
|
| Carfil bychan | Aethia pusilla |  |
|
| Carfil mwstasiog | Aethia pygmaea |  |
|
| Gwylog | Uria aalge |  |
|
| Gwylog Brünnich | Uria lomvia |  |
|
| Gwylog ddu | Cepphus grylle |  |
|
| Llurs | Alca torda |  |
|
| Pâl | Fratercula arctica |  |
|
| Pâl corniog | Fratercula corniculata |  |
|
| Pâl pentusw | Fratercula cirrhata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Carfil copog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwyr Banjong Pisanthanakun, Parkpoom Wongpoom a Songyos Sugmakanan yw ***H̄̂ā Phær̀ng*** a gyhoeddwyd yn 2009. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***ห้าแพร่ง*** ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Tai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Thai. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nicole Theriault, Marsha Vadhanapanich, Charlie Trairat, Jirayu La-ongmanee a Worrawech Danuwong. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inglourious Basterds* sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 360 o ffilmiau Thai wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Banjong Pisanthanakun ar 11 Medi 1979 yn Bangkok. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Chulalongkorn.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Banjong Pisanthanakun nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 10 Gorffennaf 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 10 Gorffennaf 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Trent Cooper yw ***Larry The Cable Guy: Health Inspector*** a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw David Koechner, Joanna Cassidy, Megyn Price, Joe Pantoliano, Larry the Cable Guy, Thomas F. Wilson, Tony Hale, Lisa Lampanelli, Iris Bahr, Stephen Phillips, Brooke Dillman a Bruce Bruce. Cafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Departed* sef ffilm ddrama
Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 5% (Rotten Tomatoes)
* 2.7/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Trent Cooper nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi: .
2. 1 2  "Larry the Cable Guy: Health Inspector". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 9 Hydref 2021.
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Michael Gordon yw ***Pillow Talk*** a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd gan Martin Melcher a Ross Hunter yn Unol Daleithiau America Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Maurice Richlin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Frank De Vol.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Doris Day, Rock Hudson, Thelma Ritter, Tony Randall, Lee Patrick, Nick Adams, Hayden Rorke, Marcel Dalio, Allen Jenkins a Julia Meade. Mae'r ffilm *Pillow Talk* yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Ben-Hur* sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Arthur E. Arling oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Milton Carruth sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michael Gordon ar 6 Medi 1909 yn Baltimore, Maryland a bu farw yn Los Angeles ar 12 Gorffennaf 1988. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Johns Hopkins.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 93% (Rotten Tomatoes)
* 7/10 (Rotten Tomatoes)
* 73/100

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Michael Gordon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyffredinol:. dyddiad cyrchiad: 25 Hydref 2022.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
3. 1 2  "Pillow Talk". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 176454302
* LCCN: no2004054770
* GND: 7693787-2

 |
Ffilm ddrama Saesneg o Unol Daleithiau America yw ***Broken City*** gan y cyfarwyddwr ffilm Allen Hughes$$$ Albert Hughes. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Atticus Ross. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan Mark Wahlberg, Arnon Milchan ac Albert und Allen Hughes a’r cwmni cynhyrchu a’i hariannodd oedd Regency Enterprises; lleolwyd y stori mewn un lle, sef Dinas Efrog Newydd a chafodd ei saethu yn Ninas Efrog Newydd.

Dyma restr llawnach o aelodau'r cast a gymerodd ran yn y ffilm hon: Mark Wahlberg, Russell Crowe, Catherine Zeta-Jones, Natalie Martinez, Jeffrey Wright, Kyle Chandler, Barry Pepper, Justin Chambers, Alona Tal, Ambyr Childers, Griffin Dunne, Michael Beach, James Ransone, Dana Gourrier, Ric Reitz, Benjamin Kanes, Gregory Jbara, J. D. Evermore.


Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Wolf of Wall Street* gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 28% (Rotten Tomatoes)
* 4.7/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Allen Hughes$$$ Albert Hughes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 17 Awst 2016. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg. .
2. 1 2  "Broken City". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 7 Hydref 2021.