Tywysog o Dŷ Hapsbwrg oedd **Siarl VI** (1 Hydref 1685 – 20 Hydref 1740) a fu'n Ymerawdwr Glân Rhufeinig, yn Frenin Bohema, Hwngari a Chroatia, ac yn Archddug Awstria o 1711 i 1740.

Ganed yn Fienna, Archddugiaeth Awstria, yn ail fab i Leopold I, Ymerawdwr Glân Rhufeinig a'i wraig Eleonore Magdalene Therese. Yn sgil marwolaeth ei gefnder Siarl II, brenin Sbaen yn 1700, Siarl oedd un o'r rhai i hawlio'r goron yn Rhyfel Olyniaeth Sbaen (1701–14). Cydnabuwyd ei hawl gan Loegr, yr Iseldiroedd, Portiwgal, a'r rhan fwyaf o'r Ymerodraeth Lân Rufeinig. Er gwaethaf, llwyddodd Siarl i reoli Tywysogaeth Catalwnia yn unig. Bu farw yr Ymerawdwr Leopold yn 1705, a fe'i olynwyd gan frawd hŷn Siarl, Joseff I. Wedi marwolaeth Joseff yn 1711, etifeddodd Siarl holl diriogaethau'r Frenhiniaeth Hapsbwrgaidd a theitlau'r Ymerawdwr Glân Rhufeinig, Brenin Hwngari, Brenin Croatia, Brenin Bohemia, ac Archddug Awstria. Bellach, nid oedd ei gynghreiriaid yn fodlon iddo sicrhau Sbaen hefyd, a chafodd Philip V o Dŷ Bourbon ei gydnabod yn frenin Sbaen gan Gytundeb Utrecht yn 1713. Er iddo orfod ffoi o Sbaen, parhaodd y brwydro rhwng lluoedd Siarl â'r Ffrancod nes Cytundeb Rastatt yn 1714, ac enillodd Siarl ambell diriogaeth yn yr Eidal.

Trodd Siarl ei sylw i'r dwyrain, ac enillodd y Frenhiniaeth Hapsbwrgaidd diriogaethau'r Banat, Serbia, Oltenia, a gogledd Bosnia oddi ar yr Ymerodraeth Otomanaidd yn rhyfel 1716–18. Sefydlwyd Cwmni Oostendse yn 1722 i gystadlu'n erbyn y Prydeinwyr a'r Iseldirwyr yn y Byd Newydd ac India'r Dwyrain, a bu hwnnw'n dwyn elw i'r Hapsbwrgiaid cyn i Deyrnas Prydain Fawr orfodi ei ddiwedd yn 1731 er mwyn ymgynghreirio â'r Frenhiniaeth Hapsbwrgaidd. Cafodd lluoedd Siarl eu gorchfygu yn Rhyfel Olyniaeth Pwyl (1733–35) a chollodd y Hapsbwrgiaid deyrnasoedd Napoli a Sisili i'r Bourboniaid. Bu'r Otomaniaid yn drech ar y Hapsbwrgiaid yn rhyfel 1737–39, ac ildiodd Siarl ei diriogaethau a enillwyd ugain mlynedd ynghynt yn ôl iddynt.

Priododd Siarl ag Elisabeth Christine, Tywysoges Brunswick-Wolfenbüttel, yn 1708, a bu farw eu hunig fab, Leopold, yn saith mis oed. Yn niwedd ei deyrnasiad, ymdrechodd Siarl i sicrhau olyniaeth ei ferch hynaf, Maria Theresa, yn seiliedig ar y Datganiad Pragmatig a gyhoeddwyd ganddo yn 1713. Bu farw Siarl yn Fienna yn 1740 yn 55 oed. Er gwaethaf y Datganiad Pragmatig, gwrthwynebwyd hawl Maria Theresa i'r goron gan sawl ymhonnwr, a sbardunwyd Rhyfel Olyniaeth Awstria (1740–8).

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  (Saesneg) Charles VI (Holy Roman emperor). *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 2 Ebrill 2020.

| * v
* t
* e
Yr Ymerodraeth Lân Rufeinig Ymerodron Glân Rhufeinig |
| --- |
| Yr Ymerodraeth Garolingaidd (800–888)a Dwyrain Ffrancia (843–962) | 
* Siarl I (800–814)
* Louis I (814–840)
* Lothair I (860–855)
* Louis II (855–875)
* Siarl II (875–877)
* Siarl III (881–887)
* Guido (891–894)
* Lambert (894–898)
* Arnulf (896–899)
* Louis III (901–905)
* Berengar (915–924)

 | Arfbais yr Ymerawdwr Glân Rhufeinig |
| Yr Ymerodraeth Lân Rufeinig(962–1806) | 
* Otto I (962–973)
* Otto II (973–983)
* Otto III (996–1002)
* Harri II (1014–24)
* Conrad II (1027–39)
* Harri III (1046–56)
* Harri IV (1084–1105)
* Harri V (1111–25)
* Lothair III (1133–37)
* Ffredrig I (1155–90)
* Harri VI (1191–97)
* Otto IV (1209–15)
* Ffredrig II (1220–50)
* Harri VII (1312–13)
* Louis IV (1328–47)
* Siarl IV (1355–78)
* Sigismund (1410–37)
* Ffredrig III (1452–93)
* Maximilian I (1508–19)
* Siarl V (1530–56)
* Ferdinand I (1556–64)
* Maximilian II (1564–76)
* Rudolf II (1576–1612)
* Matthias (1612–19)
* Ferdinand II (1619–37)
* Ferdinand III (1637–57)
* Leopold I (1658–1705)
* Joseff I (1705–11)
* Siarl VI (1711–40)
* Siarl VII (1742–45)
* Ffransis I (1745–65)
* Joseff II (1765–90)
* Leopold II (1790–92)
* Ffransis II (1792–1806)

 |
| 
* Categori Categori

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 267415897
* LCCN: n84000727
* ISNI: 0000 0001 2144 109X
* GND: 118560107
* SELIBR: 209255
* SUDOC: 059084979
* BNF: cb11951278m (data)
* BPN: 59417667
* ULAN: 500275253
* NKC: js20011212085
* The SBN id SBLV223374 is not valid.
* BNE: XX845511

 |