{{Speciesbox|name=Derwen aur|image=Derwen aur.JPG|image\_caption=A golden oak tree|status=LC|status\_ref=
|-
| colspan="2" style="text-align: left" |

* *Quercus alnifolia* var. *argentea* Hadjik. & Hand
* *Quercus cypria* Jaub. & Spach

|}

Rhywogaeth o dderw bytholwyrdd yng Nghyprus yw ***Quercus alnifolia***, a adwaenir yn gyffredin fel y **dderwen aur**. Mae ei enw Saesneg cyffredin yn cyfeirio at arwyneb isaf lliw euraidd ei ddail. Mae *Quercus alnifolia* yn perthyn i fflora endemig yr ynys ac mae wedi'i chyfyngu i ardal ddaearegol igneaidd Mynyddoedd Troodos. Ym mis Chwefror 2006, dewisodd senedd Cyprus y dderwen aur i fod yn goeden genedlaethol y wlad.

Disgrifiad
----------

Mae'r dderwen aur yn lwyn bytholwyrdd canghennog neu goeden fechan hyd at 10 medr o uchder. Oherwydd ei maint byr (mewn perthynas â derw eraill) cyfeirir ati weithiau fel y *gor-dderwen*. 

Mae ei dail yn syml, o wyffurf i isgyfgrwn, 1.5-8cm o hyd, 1–7 cm o led, llyfn asgleiniog ar yr ochr uwch a manflewog ac euraidd neu frown trwchus oddi tano, gydag ymylon serraidd asennog dyrchafog. Mae'r deilgoesau yn gryf, 6-11mm blewog. Mae'r blodau'n unrywiol; melynwyrdd-wyrdd yw'r cathod gwryw sy'n ymledu neu'n glystyrau pendilio ar flaenau'r canghennau; mae'r blodau benywaidd yn geseiliol, unig neu mewn grwpiau o 2-3. Mae'r mes yn gul ac ar wyffurf neu is-silindraidd, fel arfer yn meinhau tuag at y gwaelod, 2–2.5 cm o hyd a 0.8–1.2 cm o led, gydag endocarp prennaidd a chibynnau gyda chennau adwyrol cryf.

Tacsonomeg
----------

 Llwyn derw euraidd mewn ardal o goed pinwydd ger Karvounas, Mynyddoedd Troodos
Mae *Quercus alnifolia* yn perthyn i is-genws *Cerris*, adran Ilex, fel gyda llawer o rywogaethau derw bytholwyrdd Môr y Canoldir.  Disgrifiwyd croesrywiad achlysurol gyda derw kermes ( *Quercus coccifera* ).

Dosbarthiad a chynefin
----------------------

Mae *Quercus alnifolia* wedi'i gyfyngu i Troodos Massif, lle mae'n tyfu ar swbstrad daearegol igneaidd ar uchder o 400-1,800 medr.  Mae'n bodoli mewn cynefinoedd sych mewn cysylltiad â *Pinus brutia* neu'n ffurfio prysgwydd trwchus mewn cynefinoedd mesig, a nodweddir gan briddoedd coedwig dwfn.

Ecoleg
------

Mae derw aur yn cynnig sefydlogrwydd pridd yn erbyn erydiad oherwydd ei allu i gytrefu llethrau caregog a chreigiog. Yn ei gynefin naturiol, *Q. alnifolia* yw'r rhywogaeth lydanddail bwysicaf sy'n ffurfio clystyrau pur neu gymysg, o fewn y coedwigoedd a ddominyddir gan gonifferau ( *Pinus brutia*, *Pinus nigra* ) yng Nghyprus.Mae clystyrau trwchus o *Q. alnifolia* mewn cynefinoedd mesic, yn addasu amodau lleithder y safle yn sylweddol ac yn ffurfio priddoedd coedwig gyda hwmws twym sy'n ffafrio bodolaeth rhywogaethau llysieuol sciophilous.

Fel aelodau eraill o'r genws derw, mae *Q.* *alnifolia* yn ffurfio cysylltiadau ectomicorhisol ag amrywiol ffyngau. Nododd astudiaeth ragarweiniol yn 2011 fod dros 80 o ffyngau mycorhisol yn gysylltiedig â'r dderwen aur; amcangyfrifir bod y cyfanswm, fodd bynnag, yn llawer uwch.

Cadwraeth
---------

Mae derw euraidd yn cael ei warchod gan gyfraith coedwigaeth Cyprus, tra bod y math o gynefin "Prysgwydd a llystyfiant coedwig isel *Quercus alnifolia* (9390)" yn gynefin â blaenoriaeth yn Ewrop (cyfarwyddeb 92/43/EEC).  Mae ehangder coedwigoedd mawr o'r rhywogaeth wedi'u cynnig i'w cynnwys yn rhwydwaith ecolegol Natura 2000 yr Undeb Ewropeaidd.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gorener, V.; Beech, E (2017). "*Quercus alnifolia*". *The IUCN Red List of Threatened Species* (IUCN) **208**: e.T194053A2295358. doi:10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T194053A2295358.en.|synonyms=\* *Quercus alnifolia* var. *argentea* Hadjik. & Hand

	* *Quercus cypria* Jaub. & Spach}}
2. ↑  Leonidou, Leo (February 3, 2006). "A flower for Cyprus". *Cyprus Mail*. Cyrchwyd 2007-12-30.[*dolen marw*]
3. ↑  Ashmore, Wendy; Arthur Bernard Knapp (1999). *Archaeologies of Landscape: Contemporary Perspectives*. Blackwell. t. 237. ISBN 0-631-21106-3.
4. ↑  Meikle, R.D. (1985). *Flora of Cyprus*. London: Bentham Moxon Trust. tt. 1481–1482. ISBN 0-9504876-3-5.
5. ↑  Denk, Thomas; Grimm, Guido W.; Manos, Paul S.; Deng, Min; Hipp, Andrew L. (2017). "Appendix 2.1: An updated infrageneric classification of the oaks" (xls). *figshare*. Cyrchwyd 2023-02-18.
6. ↑  Neophytou, Ch.; Palli G.; Aravanopoulos F.A. (2007). "Morphological differentiation and hybridization between *Quercus alnifolia* Poech and *Quercus coccifera* L. (Fagaceae) in Cyprus". *Silvae Genetica* **56** (6): 271–277. doi:10.1515/sg-2007-0038.. Adalwyd 2008-03-01.
7. ↑  Merlo, Maurizio (2005). *Valuing Mediterranean Forests: Towards Total Economic Value*. CABI Publishing. t. 217. ISBN 0-85199-480-6.
8. ↑  Barbéro, M.; Quézel P. (1979). "Contribution à l' étude des groupements forestiers de Chypre". *Documents Phytosociologiques* (IV): 9–34.
9. ↑  Loizides, M. (2011).
10. ↑  "Council Directive 92/43/EEC of 21 May 1992 on the conservation of natural habitats and of wild fauna and flora". *EUR-Lex*. European Union law. 1992-07-22. Cyrchwyd 2008-01-01.