Roedd **John Jones (Eos Bradwen)** (16 Hydref, 1831 – 29 Mai, 1899) yn gerddor, cyfansoddwr a bardd Cymreig

Cefndir
-------

Ganwyd Eos Bradwen yn Maesybwlch, ger Tal-y-llyn, Sir Feirionnydd (Gwynedd bellach) , yn blentyn i William Jones ac Elizabeth (née Williams). Chwarelwr yng ngwaith llechi Aberllefenni oedd ei dad. Roedd teulu ei fam yn un tra cherddorol, ei thad hi oedd Thomas Williams, arweinydd y gân yng Nghapel Rheoboth, Corris.

Gyrfa
-----

Swydd gyntaf Eos Bradwen oedd fel chwarelwr yn chwarel Gaewern, Corris  Mae David Owen Corris yn ei gofio yn cyfansoddi tonau tra wrth ei waith yn y chwarel "Yr wyf yn ei gofio yn dda yn gweithio yn fy ymyl yn "Tyllau'r Coed," Gaewern, pan y neidiai i fyny oddiar y fainc naddu, ac âi o'r neilldu am ychydig fnnudau, pryd y dychwelai yn ôl a llechan yn ei law, ar yr hon y byddai wedi dotio rhyw ddarn o dôn oedd wedi rhedeg trwy ei fenydd ar y fainc, a rhag iddo ei cholli, yn ei tharo i lawr ar ddarn o lechan..

Ym 1858 cyhoeddodd ei lyfr cerddorol gyntaf *Y Seraph; neu gyfaill y cerddor ieuanc*. Yn yr un flwyddyn symudodd i fyw i Aberystwyth lle fu'n gweithio fel cyflenwr deunydd ysgrifennu a rhwymwr llyfrau. 

Ym 1863 fe'i penodwyd yn arweinydd côr yr eglwys gadeiriol yn Llanelwy arhosodd yn y swydd hyd 1878 pan symudodd i'r Rhyl i weithio fel swyddog presenoldeb ysgol Sir y Fflint. Symudodd wedyn i Gaernarfon lle fu'n byw gweddill ei oes.

Roedd Eos Bradwen yn eisteddfodwr o fri yn gystadleuydd a beirniad rheolaidd yn yr eisteddfodau lleol rhanbarthol a chenedlaethol. Enillodd llawer o wobrau am ei weithiau barddonol ac am gyfansoddi cerddoriaeth.  Enillodd wobr am gyfansoddi geiriau i’r cantata Y Mab Afradlon (1870). Cyfansoddodd gerddoriaeth y cantata Owain Glyndŵr a bu canu mawr ar ei unawdau ‘Bugeiles yr Wyddfa’ a ‘Y Gŵr â’r Siaced Wen’. Enillodd yr opera Dafydd ap Siencyn wobr iddo yn eisteddfod Llandudno yn 1885.

Teulu
-----

Ym 1959 priododd Eos Bradwen ag Elizabeth Jones (ei henw cyn ac ar ôl priodi). Bu iddynt saith o blant un mab a chwe merch. Bu farw William eu hunig fab trwy foddi yn Llyn Llanberis tra ar daith Ysgol Sul i'r ardal. Priododd ei ferch Elizabeth Ellen â John Robert Gwyndaf Jones yr argraffydd o Gaernarfon, a mab iddynt hwy oedd y cyfansoddwr William Arthur Bradwen Jones

Marwolaeth
----------

Bu farw yn ei gartref yng Nghaernarfon yn 66 mlwydd oed, a chladdwyd ei weddillion ym mynwent Llanbeblig. 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Mae gan Wicidestun destun sy'n berthnasol i'r erthygl hon:
**John Jones (Eos Bradwen)** |

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "JONES JOHN EOS BRADWEN - Yr Herald Cymraeg". Daniel Rees. 1914-04-07. Cyrchwyd 2021-10-06.
2. ↑  *HUNANGOFIANT Y PARCH. GRIFFITH ELLIS, M.A. BOOTLE* Y Geninen Cyf. XXVIII Rhif. 2 - Ebrill 1910 Tud. 117
3. ↑  Cofline Chwarel Gaewern, Corris
4. ↑  *HANES YR ACHOS YNG NGHORRIS. Gan Mr. DAVID OWEN*; Yr Eurgrawn Wesleyaidd Cyf. CI rhif. 12 - Rhagfyr 1909 tud. 474
5. ↑  Yr Archif Genedlaethol Cyfrifiad 1861 ar gyfer 1 Pier Street, Aberystwyth. RG9/4195; Ffolio: 53; Tud: 24
6. ↑  "Y DIWEDDAR EOS BRADWEN - Y Drych". Mather Jones. 1899-06-15. Cyrchwyd 2021-10-06.
7. ↑  Y Bywgraffiadur John Jones (Eos Bradwen)
8. ↑  Jones, John (Eos Bradwen) (1831-99) esponiadur Porth
9. ↑  *Cyfansoddwr* Y Ford Gron Cyfrol 3, Rhif 11, Medi 1933 tud 252
10. ↑  "CLADDEDIGAETH EOS BRADWEN - Y Genedl Gymreig". Thomas Jones. 1899-06-06. Cyrchwyd 2021-10-06.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig

 |