recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sgrech San Blas** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sgrechod San Blas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cissilopha sanblasiana***; yr enw Saesneg arno yw *San Blas jay*. Mae'n perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. sanblasiana*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r sgrech San Blas yn perthyn i deulu'r Brain (Lladin: *Corvidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brân America | Corvus brachyrhynchos |  |
|
| Brân Caledonia Newydd | Corvus moneduloides |  |
|
| Brân Dyddyn | Corvus corone |  |
|
| Brân Hawaii | Corvus hawaiiensis |  |
|
| Brân Lwyd | Corvus cornix |  |
|
| Brân Sinaloa | Corvus sinaloae |  |
|
| Brân Tamaulipas | Corvus imparatus |  |
|
| Brân bigfain | Corvus enca |  |
|
| Brân jyngl | Corvus macrorhynchos |  |
|
| Brân tai | Corvus splendens |  |
|
| Cigfran | Corvus corax |  |
|
| Cigfran bigbraff | Corvus crassirostris |  |
|
| Cigfran yddfwinau | Corvus ruficollis |  |
|
| Ydfran | Corvus frugilegus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sgrech San Blas** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Môr-wennol gribog fach** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: môr-wenoliaid cribog bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Thalasseus bengalensis***; yr enw Saesneg arno yw *Lesser crested tern*. Mae'n perthyn i deulu'r Gwylanod (Lladin: *Laridae*) sydd yn urdd y *Charadriiformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae hefyd i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *T. bengalensis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop, Affrica ac Awstralia.

Mae ei diriogaeth yn cynnwys Ewrop ac Awstralia ac ar adegau mae i'w ganfod ar draethau arfordir Cymru.

Ar restr yr Undeb Rhyngwladol dros Gadwraeth Natur (UICN), caiff y rhywogaeth hon ei rhoi yn y dosbarth 'Lleiaf o Bryder' o ran niferoedd, bygythiad a chadwraeth.

Môr-Wennol Gribog Leiaf yn y Barriff Mawr, Awstralia.

Teulu
-----

Mae'r môr-wennol gribog fach yn perthyn i deulu'r Gwylanod (Lladin: *Laridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cors-wennol Ddu | Chlidonias niger |  |
|
| Gwylan Gefnddu Fawr | Larus marinus |  |
|
| Gwylan Gefnddu Leiaf | Larus fuscus |  |
|
| Gwylan Goesddu | Rissa tridactyla |  |
|
| Gwylan y Gogledd | Larus hyperboreus |  |
|
| Gwylan y Gweunydd | Larus canus |  |
|
| Gwylan y Penwaig | Larus argentatus |  |
|
| Môr-wennol bigddu | Thalasseus sandvicensis |  |
|
| Môr-wennol bigfelen | Thalasseus bergii |  |
|
| Môr-wennol fawr | Thalasseus maximus |  |
|
| Môr-wennol ffrwynog | Onychoprion anaethetus |  |
|
| Môr-wennol fraith | Onychoprion fuscatus |  |
|
| Môr-wennol gribog fach | Thalasseus bengalensis |  |
|
| Sgimiwr Affrica | Rynchops flavirostris |  |
|
| Sternula nereis | Sternula nereis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Thalasseus bengalensis*

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.
3. ↑  Gwefan www.marinespecies.org adalwyd 4 Mai 2014

 *Safonwyd yr enw* **Môr-wennol gribog fach** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Adelqui Migliar yw ***The Apache*** a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Adelqui Migliar. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Gold Rush* sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Adelqui Migliar ar 5 Awst 1891 yn Concepción, Chile a bu farw yn Santiago de Chile ar 27 Chwefror 1944. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1924 ac mae ganddi 44 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Adelqui Migliar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| Ambición |  | yr Ariannin | 1939-01-01 |
| El Precio De Una Vida |  | yr Ariannin | 1947-01-01 |
| La Carta |  | Unol Daleithiau America | 1931-01-01 |
| La Quinta Calumnia |  | yr Ariannin | 1941-01-01 |
| *Life* |  | y Deyrnas Unedig | 1928-01-01 |
| Luces De Buenos Aires |  | yr ArianninUnol Daleithiau America | 1931-01-01 |
| Luci Sommerse |  | yr Eidal | 1934-01-01 |
| *Only the Valiant* |  | yr Ariannin | 1940-01-01 |
| Oro En La Mano |  | yr Ariannin | 1943-01-01 |
| *Volver a vivir* |  | yr Ariannin | 1941-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Boletaceae* yw'r **Cap tyllog pêr** (Lladin: ***Boletus fragrans***; Saesneg: *Fragrant Bolete*). 'Y Capiau Tyllog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair arall am gap tyllog yw 'boled', a ddefnyddir hefyd i ddisgrifio rhai mathau o ffwng. Mae'r rhan oddi tano'n debycach i sbwng nag i degyll. Mae'r teulu *Boletaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Boletales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Boletaceae
-----------------------------------

Mae gan **Cap tyllog pêr** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Boletus aestivalis* | Boletus aestivalis |  |
|
| *Boletus appendiculatus* | Boletus appendiculatus |  |
|
| *Boletus erythropus* | Boletus erythropus |  |
|
| *Boletus lupinus* | Boletus lupinus |  |
|
| *Boletus pulverulentus* | Boletus pulverulentus |  |
|
| *Boletus queletii* | Boletus queletii |  |
|
| *Boletus regius* | Boletus regius |  |
|
| *Boletus satanas* | Boletus satanas |  |
|
| Cap tyllog efydd | Boletus aereus |  |
|
| Wicsen gron | Boletus edulis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cap tyllog pêr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Apalis Gosling** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: apalisiaid Gosling) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Apalis goslingi***; yr enw Saesneg arno yw *Gosling's apalis*. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. goslingi*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r apalis Gosling yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: *Sylviidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Brych-breblyn Puvel | Illadopsis puveli |  |
|
| Chwarddwr cribwyn | Garrulax leucolophus |  |
|
| Chwarddwr talcengoch | Garrulax rufifrons |  |
|
| Telor prysgwydd Aldabra | Nesillas aldabrana |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Apalis Gosling** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Tresglen benfelen** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tresglod penfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Xanthocephalus xanthocephalus***; yr enw Saesneg arno yw *Yellow-headed blackbird*. Mae'n perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: *Icteridae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *X. xanthocephalus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Teulu
-----

Mae'r tresglen benfelen yn perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: *Icteridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bobolinc | Dolichonyx oryzivorus |  |
|
| Casig pigfelyn | Amblycercus holosericeus |  |
|
| Tresglen Bolifia | Oreopsar bolivianus |  |
|
| Tresglen Brewer | Euphagus cyanocephalus |  |
|
| Tresglen benfelen | Xanthocephalus xanthocephalus |  |
|
| Tresglen drilliw | Agelaius tricolor |  |
|
| Tresglen winau | Euphagus carolinus |  |
|
| Q28919184 | Leistes superciliaris |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Tresglen benfelen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cropiwr mawr** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cropwyr mawrion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Xiphocolaptes major***; yr enw Saesneg arno yw *Great rufous woodcreeper*. Mae'n perthyn i deulu'r Cropwyr (Lladin: *Dendrocolaptidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *X. major*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r cropiwr mawr yn perthyn i deulu'r Cropwyr (Lladin: *Dendrocolaptidae*) sydd o bosib yn is-deulu'r Adar pobty.

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Bochwen resog | Pseudocolaptes boissonneautii |  |
|
| Casiolot coch | Pseudoseisura cristata |  |
|
| Cropiwr Zimmer | Dendroplex kienerii |  |
|
| Cropiwr coronog | Lepidocolaptes affinis |  |
|
| Cropiwr daear gyddfwyn | Upucerthia albigula |  |
|
| Cropiwr pen rhesog | Lepidocolaptes souleyetii |  |
|
| Cropiwr picoch | Hylexetastes perrotii |  |
|
| Cropiwr sythbig | Dendroplex picus |  |
|
| Rhedwr bach y paith | Ochetorhynchus phoenicurus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cropiwr mawr** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Turtur winau** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: turturod gwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Streptopelia vinacea***; yr enw Saesneg arno yw *Vinaceous dove*. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*) sydd yn urdd y *Columbiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *S. vinacea*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r turtur winau yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: *Columbidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Colomen Seland Newydd | Hemiphaga novaeseelandiae |  |
|
| Colomen gribog | Ocyphaps lophotes |  |
|
| Dodo | Raphus cucullatus |  |
|
| Turtur | Streptopelia turtur |  |
|
| Turtur alarus | Streptopelia decipiens |  |
|
| Turtur dorchgoch | Streptopelia tranquebarica |  |
|
| Turtur dorchog | Streptopelia decaocto |  |
|
| Turtur dorchog Jafa | Streptopelia bitorquata |  |
|
| Turtur dorwridog | Streptopelia hypopyrrha |  |
|
| Turtur gynffonhir | Oena capensis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Turtur winau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Tricholomataceae* yw'r **Marchog swlffwraidd** (Lladin: ***Tricholoma sulphureum***; Saesneg: *Sulphur Knight*). 'Y Marchogion' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Fel y marchog, mae'r fadarchen hon yn tyfu'n dalsyth. Mae'r teulu *Tricholomataceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r cemegolion o fewn y ffwng yma'n wenwynig.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop ac Asia. 

Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un amgrwm.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel mycorhisa.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae
-----------------------------------------

Mae gan **Marchog swlffwraidd** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Omphalia californiensis* | Omphalia californiensis |  |
|
| *Omphalia calycinoides* | Omphalia calycinoides |  |
|
| *Omphalia campestris* | Omphalia campestris |  |
|
| *Omphalia camptophylla* | Omphalia camptophylla |  |
|
| *Omphalia candicans* | Omphalia candicans |  |
|
| *Omphalia capillaris* | Omphalia capillaris |  |
|
| *Omphalia capreae* | Omphalia capreae |  |
|
| *Omphalia carbonaria* | Omphalia carbonaria |  |
|
| *Omphalia caricicola* | Omphalia caricicola |  |
|
| *Omphalia carneola* | Omphalia carneola |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Marchog swlffwraidd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*

CategoriFfyngau Asia
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Niltafa pigbraff** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: niltafaod pigbraff) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Niltava caerulata***; yr enw Saesneg arno yw *Large-billed niltava*. Mae'n perthyn i deulu'r Gwybedogion (Lladin: *Muscicapidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *N. caerulata*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r niltafa pigbraff yn perthyn i deulu'r Gwybedogion (Lladin: *Muscicapidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Adeinfyr torwyn | Sholicola major |  |
|
| Bronlas | Luscinia svecica |  |
|
| Eos | Luscinia megarhynchos |  |
|
| Eos fraith | Luscinia luscinia |  |
|
| Robin Swinhoe | Larvivora sibilans |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Niltafa pigbraff** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Teyrn cynffongoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: teyrniaid cynffongoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Attila phoenicurus***; yr enw Saesneg arno yw *Rufous-tailed attila*. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. phoenicurus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Teulu
-----

Mae'r teyrn cynffongoch yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: *Tyrannidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Gwybedog bronwinau’r Gogledd | Aphanotriccus capitalis |  |
|
| Gwybedog pigddu | Aphanotriccus audax |  |
|
| Teyrn bach Chapman | Pogonotriccus chapmani |  |
|
| Teyrn gwrychog amryliw | Pogonotriccus poecilotis |  |
|
| Teyrn gwrychog wynebfrith | Pogonotriccus ophthalmicus |  |
|
| Teyrn gylfingam y De | Oncostoma olivaceum |  |
|
| Teyrn gylfingam y Gogledd | Oncostoma cinereigulare |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Teyrn cynffongoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Drudwen loyw dorddu** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: drudwy gloyw torddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Lamprotornis corruscus***; yr enw Saesneg arno yw *Black-bellied glossy starling*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *L. corruscus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r drudwen loyw dorddu yn perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: *Sturnidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Drudwen Hildebrandt | Lamprotornis hildebrandti |  |
|
| Drudwen Micronesia | Aplonis opaca |  |
|
| Drudwen amethyst | Cinnyricinclus leucogaster |  |
|
| Drudwen ddisglair | Aplonis metallica |  |
|
| Drudwen loyw Burchell | Lamprotornis australis |  |
|
| Drudwen loyw Meves | Lamprotornis mevesii |  |
|
| Drudwen loyw glustlas fawr | Lamprotornis chalybaeus |  |
|
| Drudwen loyw wych | Lamprotornis superbus |  |
|
| Drudwen lwyd | Lamprotornis unicolor |  |
|
| Drudwen y Philipinau | Aplonis panayensis |  |
|
| Maina Mynydd Apo | Goodfellowia miranda |  |
|
| Maina wynebfelyn | Mino dumontii |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Drudwen loyw dorddu** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Gwennol gynffonwen** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: gwenoliaid cynffonwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Hirundo megaensis***; yr enw Saesneg arno yw *White-tailed swallow*. Mae'n perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: *Hirundinidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. megaensis*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r gwennol gynffonwen yn perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: *Hirundinidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q28812972 | Pygochelidon melanoleuca |  |
|
| Q55112153 | Pygochelidon cyanoleuca |  |
|
| Gwennol Môr India | Phedina borbonica |  |
|
| Gwennol benwinau | Alopochelidon fucata |  |
|
| Gwennol dinllwyd | Pseudhirundo griseopyga |  |
|
| Gwennol glennydd fraith | Phedina brazzaePhedinopsis brazzae |  |
|
| Gwennol lifadeiniog ddu | Psalidoprocne pristoptera |  |
|
| Gwennol lifadeiniog gynffonsgwar | Psalidoprocne nitens |  |
|
| Gwennol y clogwyn | Ptyonoprogne rupestris |  |
|
| Gwennol yddfbinc | Orochelidon flavipes |  |
|
| Gwennol yr Andes | Orochelidon andecola |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Gwennol gynffonwen** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Cynffondaenwr mangrof** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cynffondaenwyr mangrof) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Rhipidura phasiana***; yr enw Saesneg arno yw *Mangrove fantail*. Mae'n perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: *Monarchidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *R. phasiana*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r cynffondaenwr mangrof yn perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: *Monarchidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Apostol Brith | Grallina cyanoleuca |  |
|
| Apostol afon | Grallina bruijnii |  |
|
| Brenin Marquesas | Pomarea mendozae |  |
|
| Brenin aflonydd | Myiagra inquieta |  |
|
| Brenin brith | Arses kaupi |  |
|
| Brenin cyflym | Pomarea iphis |  |
|
| Brenin gloyw | Myiagra alecto |  |
|
| Brenin gwargrych bronwyn | Arses telescopthalmus |  |
|
| Brenin penlas | Myiagra azureocapilla |  |
|
| Brenin torgoch | Myiagra vanikorensis |  |
|
| Brenin torwyn | Myiagra albiventris |  |
|
| Cwchbig bronddu | Machaerirhynchus nigripectus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Cynffondaenwr mangrof** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Conwra perlaidd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: conwraod perlaidd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pyrrhura perlata***; yr enw Saesneg arno yw *Pearly conure*. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*) sydd yn urdd y *Psittaciformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. perlata*, sef enw'r rhywogaeth.

* 
*

Teulu
-----

Mae'r conwra perlaidd yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: *Psittacidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Macaw torgoch | Orthopsittaca manilatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Conwra perlaidd** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Esgob talcengoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: esgobion talcengoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Euplectes diademata***; yr enw Saesneg arno yw *Fire-fronted bishop*. Mae'n perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: *Ploceidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *E. diademata*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

Teulu
-----

Mae'r esgob talcengoch yn perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: *Ploceidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Esgob coch | Euplectes orix |  |
|
| Gweddw adeinwen | Euplectes albonotatus |  |
|
| Gweddw gynffondaen | Euplectes jacksoni |  |
|
| Gweddw gynffonhir | Euplectes progne |  |
|
| Gwehydd Rüppell | Ploceus galbula |  |
|
| Gwehydd Taveta | Ploceus castaneiceps |  |
|
| Gwehydd aelfrith | Sporopipes frontalis |  |
|
| Gwehydd barfog | Sporopipes squamifrons |  |
|
| Gwehydd du | Ploceus nigerrimus |  |
|
| Gwehydd eurgefn y Dwyrain | Ploceus jacksoni |  |
|
| Gwehydd gyddf-frown y De | Ploceus xanthopterus |  |
|
| Gwehydd mygydog Lufira | Ploceus ruweti |  |
|
| Gwehydd mygydog coraidd | Ploceus luteolus |  |
|
| Gwehydd mynydd | Ploceus alienus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Esgob talcengoch** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Aderyn sicada Swla** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar sicada Swla) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Coracina sula***; yr enw Saesneg arno yw *Sula cicadabird*. Mae'n perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: *Campephagidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. sula*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.

Teulu
-----

Mae'r aderyn sicada Swla yn perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: *Campephagidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cog-gigydd Grauer | Ceblepyris graueri |  |
|
| Cog-gigydd bronwyn | Coracina pectoralis |  |
|
| Cog-gigydd tagellog y dwyrain | Lobotos oriolinus |  |
|
| Lobotos lobatus | Lobotos lobatus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Aderyn sicada Swla** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Llinos Cassin** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: llinosiaid Cassin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Carpodacus cassinii***; yr enw Saesneg arno yw *Cassin’s finch*. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. cassinii*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r llinos Cassin yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: *Fringillidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q777369 | Carpodacus waltoni eos |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Llinos Cassin** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Polyporaceae* yw'r **Cyfrwy cennog** (Lladin: ***Polyporus squamosus***; Saesneg: *Dryad's Saddle*). Y Cyfrwyon yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Math o sedd ar gyfer marchogaeth ceffyl yw 'cyfrwy', ac mae siap y ffwng yma'n edrych yn reit debyg i gyfrwy. Mae'r teulu *Polyporaceae* yn gorwedd o fewn urdd y Polyporales.

  

Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn.

 O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un wedi'i wasgu.

 Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: mandyllog.

 O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Polyporaceae
-------------------------------------

Mae gan **Cyfrwy cennog** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Tyromyces dacrydii* | Tyromyces dacrydii |  |
|
| *Tyromyces delectans* | Tyromyces delectans |  |
|
| *Tyromyces densiporus* | Tyromyces densiporus |  |
|
| *Tyromyces dentatus* | Tyromyces dentatus |  |
|
| *Tyromyces descendens* | Tyromyces descendens |  |
|
| *Tyromyces destructor* | Tyromyces destructor |  |
|
| *Tyromyces dianthicolor* | Tyromyces dianthicolor |  |
|
| *Tyromyces diffluens* | Tyromyces diffluens |  |
|
| *Tyromyces diffusus* | Tyromyces diffusus |  |
|
| *Tyromyces dissectus* | Tyromyces dissectus |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Cyfrwy cennog** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Rhytismataceae* yw'r **Chwysigen hely** (Lladin: ***Cryptomyces maximus***; Saesneg: *Willow Blister*). Y Brychau Dail yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r term yn disgriwio'r ffwng ar ddeilen, gyda 'brych' yma'n golygu 'ysmotiog', 'brith'. Mae'r teulu *Rhytismataceae* yn gorwedd o fewn urdd y Rhytismatales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Rhytismataceae
---------------------------------------

Mae gan **Chwysigen hely** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Holltwr dail pinwydd | Lophodermium pinastri |  |
|
| *Lophodermium abietis* | Lophodermium abietis |  |
|
| *Lophodermium agathidis* | Lophodermium agathidis |  |
|
| *Lophodermium airarum* | Lophodermium airarum |  |
|
| *Lophodermium aleuritis* | Lophodermium aleuritis |  |
|
| *Lophodermium alienum* | Lophodermium alienum |  |
|
| *Lophodermium alpinum* | Lophodermium alpinum |  |
|
| *Lophodermium aucupariae* | Lophodermium aucupariae |  |
|
| *Lophodermium schweinitzii* | Lophodermium schweinitzii |  |
|
| *Lophodermium seditiosum* | Lophodermium seditiosum |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Chwysigen hely** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Preblyn jyngl Temminck** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod jyngl Temminck) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pellorneum pyrrogenys***; yr enw Saesneg arno yw *Temminck's jungle babbler*. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. pyrrogenys*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r preblyn jyngl Temminck yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: *Timaliidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Corbreblyn brown | Macronus striaticeps |  |
|
| Corbreblyn cefndaen | Macronus ptilosus |  |
|
| Corbreblyn wyneblwyd | Mixornis kelleyi |  |
|
| Preblyn torwinau | Dumetia hyperythra |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Preblyn jyngl Temminck** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r *Strophariaceae* yw'r **Torth cors** (Lladin: ***Hypholoma udum***; Saesneg: *Peat Brownie*). Y Torthau yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lluosog torth (o fara) yw 'torthau', gair a gofnodir yn gyntaf yn y 9g. Mae'r teulu *Strophariaceae* yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ffyngau
-------

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion. Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (*mykes*) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd. Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Strophariaceae
---------------------------------------

Mae gan **Torth cors** ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| *Naucoria pallidissima* | Naucoria pallidissima |  |
|
| *Naucoria pallidospora* | Naucoria pallidospora |  |
|
| *Naucoria paludestris* | Naucoria paludestris |  |
|
| *Naucoria paludosella* | Naucoria paludosella |  |
|
| *Naucoria pamirica* | Naucoria pamirica |  |
|
| *Naucoria pampicola* | Naucoria pampicola |  |
|
| *Naucoria pannosa* | Naucoria pannosa |  |
|
| *Naucoria pantelaeodes* | Naucoria pantelaeodes |  |
|
| *Naucoria panurensis* | Naucoria panurensis |  |
|
| *Naucoria papularis* | Naucoria papularis |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN
* Llên Natur

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Gwefan *y Bywiadur*; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
2. ↑  Erthygl *Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species* gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr *Microbiology Spectrum*, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
3. ↑  Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.

 *Safonwyd yr enw* **Torth cors** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sinclod y glannau** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sinclodau'r glannau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cinclodes nigrofumosus***; yr enw Saesneg arno yw *Seaside cinclodes*. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. nigrofumosus*, sef enw'r rhywogaeth.

Teulu
-----

Mae'r sinclod y glannau yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: *Furnariidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Cropiwr mwstasiog | Xiphocolaptes falcirostris |  |
|
| Cropiwr pigfawr | Xiphocolaptes promeropirhynchus |  |
|
| Lloffwr dail hirbig | Anabazenops dorsalis |  |
|
| Lloffwr dail torchog | Anabazenops fuscus |  |
|
| Mwynwr cyffredin | Geositta cunicularia |  |
|
| Mwynwr pigbraff | Geositta crassirostris |  |
|
| Mwynwr pigfain | Geositta tenuirostris |  |
|
| Mwynwr y glannau | Geositta peruviana |  |
|
| Plethwr Iquico | Asthenes heterura |  |
|
| Raiadito Masafuera | Aphrastura masafuerae |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Sinclod y glannau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Claude Chabrol yw ***M. Le Maudit*** a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Maurice Risch, Henri Attal a Serge Feuillard. Mae'r ffilm *M. Le Maudit* yn 13 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner* sef *film noir*, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm
Ridley Scott. 
Jean Rabier oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *M*, sef ffilm gan y cyfarwyddwr Fritz Lang a gyhoeddwyd yn 1931.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Claude Chabrol ar 24 Mehefin 1930 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 23 Ionawr 1956. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1956 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Paris.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Louis Delluc
 * Gwobr Cyflawniad Oes yr Academi Ffilm Ewropeaidd
 * Yr Arth Aur

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Claude Chabrol nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Au Cœur Du Mensonge |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1999-01-01 |
| Juste Avant La Nuit |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1971-03-31 |
| Les Biches |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1968-03-22 |
| Les Bonnes Femmes |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1960-01-01 |
| Les Cousins |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1959-01-01 |
| Les Innocents Aux Mains Sales |  | Ffraincyr Almaenyr Eidal | Ffrangeg | 1975-03-26 |
| Merci Pour Le Chocolat |  | FfraincY Swistir | Ffrangeg | 2000-01-01 |
| Poulet Au Vinaigre |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1985-01-01 |
| Ten Days' Wonder |  | Ffraincyr Eidal | Saesneg | 1971-01-01 |
| À Double Tour |  | Ffraincyr Eidal | Ffrangeg | 1959-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑ . dyddiad cyrchiad: 22 Rhagfyr 2019.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Annalisa Piras yw ***Girlfriend in a Coma*** a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal a'r Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Annalisa Piras. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Angela Merkel, Silvio Berlusconi, Matteo Renzi a Beppe Grillo. Mae'r ffilm *Girlfriend in a Coma* yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *12 Years a Slave* sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Annalisa Piras ar 1 Ebrill 1966 yn Rhufain.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Annalisa Piras nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Girlfriend in a Coma |  | y Deyrnas Unedigyr Eidal | Saesneg | 2012-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 27 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 27 Mai 2016.