Mewn systemau electronig a chyfrifiadura, mae **cadarnwedd** (Saesneg: *firmware*) yn fath penodol o feddalwedd sy'n darparu rheolaeth lefel-isel ar gyfer caledwedd y ddyfais. Gall cadarnwedd naill ai ddarparu amgylchedd gweithredu safonol ar gyfer meddalwedd mwy cymhleth y ddyfais, neu ar gyfer dyfeisiau llai cymhleth, gall y cadarnwedd gyflawni swydd system weithredu'r ddyfais, gan reoli, monitro a thrin data. Mae bron pob dyfais electronig y tu hwnt i'r symlaf yn cynnwys peth.

Ymhlith yr enghreifftiau nodweddiadol o ddyfeisiau sy'n cynnwys cadarnwedd mae:

* systemau wedi'u mewnosod (*embedded systems*)
* offer defnyddwyr e.e. teclyn sain, ffôn llaw, peiriant golchi dillad, y car, zapyr y teledu
* cyfrifiaduron e.e. ar y ROM
* dyfeisiau cyfrifiadurol, ymylol: y cerdyn graffig, y sganiwr, y disg caled, y gyrrwr DVD, yr allweddell, y sgrin gyffwrdd / TFT ayb.

Gosodir cadarnwedd mewn llawer o ddyfeisiadau pob-dydd ee y zapyr hwn.
Lleolir y cadarnwedd, fel arfer, ar ddyfais storio, neu gof ROM, neu ers y 2010au ar y fflachgof. Hyd at y 2010au, unwaith yn unig y llwythid y cadarnwedd ar ROM y teclyn. Dim ond yn araf y gellid newid y data a storiwyd yn y ROM, a hynny gyda chryn anhawster neu ddim o gwbl. Er enghraifft, mae BIOS y cyfrifiadur, fel arefr, wedi'i roi yn y ROM, a dim ond yn achlysurol iawn y caiff ei uwchraddio.

Bathwyd y term *firmware* gan Ascher Opler a hynny yn 1967.

Flachio
-------

 *Prif erthygl: Fflachgof*
**Fflachio** yw'r weithred o drosysgrifo'r cadarnwedd neu ddata, a leolir yn yr EPROM neu fodiwlau'r fflachgof - o fewn dyfais electronig, gyda data newydd. Gwneir hyn er mwyn uwchraddio'r ddyfais Er enghraifft, gellir newid y gwasanaethwr neu ddarparwr y ffôn, drwy'r broses o fflachio. I wneud hyn, defnyddir rhaglen gyfrifiadurol syml gan y darparwr.

Yr hawddaf yw hi i fflachio, y mwyaf tebygol yw hi i haciwr dorri i mewn i'r system a chymeryd drosodd y ddyfais. Lle mae bywyd yn y fantol, e.e. 'cyfrifiadur' y car - mae'n hanfodol mai dim ond gwneuthurwr y car all uwchraddio cadarnwedd y car.

Hacio'r cadarnwedd
------------------

Yn 2015 darganfu Kaspersky Lab fod grwp o'r enw "the Equation Group" wedi addasu disgiau caled sawl cwmni rhyngwladol, gan osod yn ddiarwybod i'r cwmniau (hyd y gwyddus) eu bod wedi gosod ceffyl Trojan ar rannau o'r ddisg na chant eu dileu pan gaiff y ddisg ei fformadu, neu pan fo'r data'n cael ei ddileu. Mae'r dystiolaeth yn awgrymu'n gryf iawn mai'r *National Security Agency* (NSA) Unol Daleithiau America oedd yn gyfrifol am yr ymdrech yma i ysbio ar wybodaeth ar ddisgiau caled llywodraethau a chwmniau'r byd. Yn ôl Kaspersky Lab, dyma'r achos waethaf o hacio a fu erioed, gyda dros 500 o ddyfeisiadau wedi'u hacio mewn 42 gwlad.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Ciena – Acronym Guide". *ciena.com*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 10 Ionawr 2016. Cyrchwyd 6 Chwefror 2016. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
2. ↑  "What is firmware?". incepator.pinzaru.ro. Missing or empty `|url=` (help); `|access-date=` requires `|url=` (help)
3. ↑  
Opler, Ascher (Ionawr 1967). "Fourth-Generation Software". *Datamation* **13** (1): 22–24. .
4. ↑  "Flashing Firmware". Tech-Faq.com. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 27 Medi 2011. Cyrchwyd 8 Gorffennaf 2011. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
5. ↑  "HTC Developer Center". HTC. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 26 Ebrill 2011. Cyrchwyd 8 Gorffennaf 2011.
6. ↑  "Equation Group: The Crown Creator of Cyber-Espionage". Kaspersky Lab. February 16, 2015. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2 Rhagfyr 2015. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
7. ↑  Dan Goodin (February 2015). "How "omnipotent" hackers tied to NSA hid for 14 years—and were found at last". *Ars Technica*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-04-24. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)
8. ↑  "Breaking: Kaspersky Exposes NSA's Worldwide, Backdoor Hacking of Virtually All Hard-Drive Firmware". Daily Kos. February 17, 2015. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 25 Chwefror 2015. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (help)