'Riverside House', Bankside, Llundain, pencadlys Ofcom
Yr **Office of Communications** gelwir fel rheol wrth y talfyriad, **Ofcom** (Swyddfa Gyfathrebiadau) yw'r awdurdod rheoleiddio ar gyfer telathrebu yn y Deyrnas Unedig, sydd â phersonoliaeth gyfreithiol. Fe’i diffiniwyd yn 2002 gan Ddeddf y Swyddfa Gyfathrebiadau 2002. Fe’i crëwyd ar 1 Ebrill 2003 a daeth i rym ar 29 Rhagfyr 2003. Daeth ynghyd hen swyddogaethau *Oftel*, y Comisiwn Teledu Annibynnol (*Independent Television Commission*), y Comisiwn Safonau Darlledu (*Broadcasting Standards Commission*), yr Awdurdod Radio (*Radio Authority*) a Chomisiwn Cyfathrebu Radio (*Broadcasting Standards Commission*).

Oftel
-----

Oftel oedd enw’r sefydliad a oedd yn gyfrifol am reoleiddio telathrebu yn y Deyrnas Unedig cyn creu Ofcom.

Cwyn gan Peter Humphrey
-----------------------

Ym mis Tachwedd 2018, fe wnaeth Peter Humphrey ffeilio cwyn yn erbyn CGTN gydag Ofcom.

Ym mis Gorffennaf 2020, fe wnaeth Ofcom farnu bod cwyn Peter Humphrey "wedi’i seilio", am "driniaeth annheg" ac "ymyrraeth ar breifatrwydd" ar ôl darlledu dwy raglen newyddion gan y sianel a elwid ar y pryd yn Newyddion Teledu Cylch Cyfyng ym mis Awst 2013 a mis Gorffennaf 2014. Yn ystod y rhaglen hon, fe’i cyflwynir yn arbennig fel "a ddrwgdybir" sy’n cyffesu. Mae Peter Humphrey yn gwadu cyfaddefiadau gorfodol tra’r oedd yn "eistedd, wedi’i gloi mewn cawell, â gefynnau, wedi’i glymu i gadair fetel"..

Tynnu trwydded ddarlledu CGTN yn ôl
-----------------------------------

Yn ystod protestiadau o blaid democratiaeth yn Hong Kong yn 2019-2020, canfu Ofcom achosion o dorri rheolau darlledu’r DU ynghylch darlledu: methodd y sianel dro ar ôl tro â chyflwyno safbwyntiau’r arddangoswyr yn erbyn Beijing.

Ar ddechrau Chwefror 2021, diddymodd Ofcom drwydded ddarlledu sianel CGTN yn y Deyrnas Unedig. Daeth ei ymchwiliad i'r casgliad bod y drwydded yn cael ei dal yn anghywir gan 'Star China Media Limited' (SCML) y mae ei chynnwys golygyddol yn cael ei reoli gan y Plaid Gomiwnyddol Tsieina. Er gwaethaf oedi sylweddol wrth gydymffurfio â rheolau statudol, diddymodd Ofcom drwydded ddarlledu CGTN yn y DU o ystyried yr ymyrraeth sylweddol â hawl darlledwr i ryddid mynegiant. Ychydig ddyddiau ar ôl y cyhoeddiad, mewn ymateb, gwaharddodd Tsieina’r BBC rhag darlledu ar dir Tsieineaidd, gan honni bod rhai o’i hadroddiadau ar Tsieina wedi torri egwyddorion geirwiredd a didueddrwydd newyddiadurol.

Ym mis Rhagfyr 2020, er mwyn osgoi'r gwaharddiad hwn, gofynnodd y CGTN i'r CSA yn Ffrainc allu parhau i ddarlledu yn Ewrop, a awdurdododd ddarlledu'r sianel ac felly cymerodd drosodd fel yr awdurdod cymwys yn dilyn ymadawiad y DU o'r Undeb Ewropeaidd. Felly, mae'r sianel CGTN unwaith eto wedi'i hawdurdodi yn y Deyrnas Unedig.

Achosion eraill
---------------

Ar ddechrau mis Mawrth 2020, cyflwynodd Ofcom euogfarnau mewn pedwar achos gwahanol.

Yn ystod protestiadau o blaid democratiaeth yn Hong Kong yn 2019, mynnodd Ofcom ddirwy o £125,000. Mae’n barnu bod sianel CGTN yn euog o fethu yn ei rhwymedigaeth i fod yn ddiduedd trwy roi safbwynt y gyfundrefn Tsieineaidd yn unig mewn pum rhaglen a ddarlledwyd ym Mhrydain Fawr. Mae hi hefyd yn galw am roi dirwy o £100,000 yn erbyn CGTN am dorri preifatrwydd y newyddiadurwr Peter Humphrey. O ran y ddwy gollfarn arall, mae Ofcom yn ystyried "triniaeth annheg ac ymyrraeth ar breifatrwydd" tuag at Simon Cheng, cyn-weithiwr i’r conswl Prydeinig yn Hong Kong yn 2019, a Gui Minhai, gwerthwr llyfrau o Hong Kong, dinesydd Swedaidd wedi’i frodori, a gafodd ei herwgipio yn 2015 gan heddlu Tsieineaidd yng Ngwlad Thai. Nid yw eto wedi dyfarnu ar y cosbau cysylltiedig.

Ofcom Cymru
-----------

Mae **Ofcom Cymru** yn cynrychioli Ofcom yng Nghymru a Chymru o fewn Ofcom – yn rheoli cysylltiadau a chyfathrebiadau gyda'r cyhoedd ac ystod eang o randdeiliaid y diwydiant, yn cynnwys gwleidyddion, darlledwyr a'r cyfryngau.

Mae gan Gymru gynrychiolaeth ar Fwrdd Cynnwys Ofcom a'i Phwyllgor Cynghori ei hunan.

Mae swyddfa Ofcom Cymru yn Ffordd Caspian, Bae Caerdydd.

### Cyfarwyddwyr Cymru

* 2004 - 2028 - Rhodri Williams cyn gynhyrchydd teledu a chyfarwyddwr cwmni Tinopolis ac yna Cadeirydd Bwrdd S4C rhwng 2020-2024. Bu controfersi ynghlŷn ag apwyntiadau o fewn Ofcom Cymru yn ystod cyfnod Rhodri Williams gan gynnwys cytundeb i gwmni lobïo 'Deryn' yn 2014 ac apwyntiad cariad ac yna gwraig Rhodri Williams, Elaenor Williams, i'r sefydliad.

* 2018 - presenol - Eleanor Marks, fe'i hapwyntiwyd yn 2018.

### Datganoli Darlledu i Gymru

Mae Ofcom Cymru wedi bod yn rhan o'r drafodaeth ar fater Datganoli Darlledu - pwnc sydd wedi ei hystyried droeon gan Senedd Cymru. Er mai corff datganoledig yw Ofcom sy'n bodoli'n unswydd oherwydd bod darlledu yn y Gymraeg, nid yw Ofcom Cymru ei hun o blaid datganoli darlledu i Gymru.

Gan nad oes gan Ofcom Cymru bwerau dros S4C nac i’w gwneud yn ofynnol i ddeunydd penodol, fel gofynion Cymraeg, gael ei gynnwys mewn fformatau radio masnachol cyfyd cwestiwn dros rôl a phwrpas Ofcom Cymru. 

Yn 2017 galwodd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg am "ddiddymu Ofcom" a sefydlu system rheoleiddio darlledu ar wahân ar gyfer Cymru, gyda’r Gymraeg fel rhan o waith craidd y gyfundrefn newydd. Daeth hyn yn sgîl lansio sianel ‘Made in North Wales TV’, sy’n darlledu o Lerpwl.

Gweler hefyd
------------

* Datganoli pellach i Gymru am bwnc Datganoli Darlledu

Dolenni allannol
----------------

* Gwefan Ofcom Cymru
* Cyfryngau’r Genedl Cymru 2022 arolwg gan Ofcom Cymru (ffurf pdf)
* Gwefan swyddogol Ofcom DU

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   (Saesneg) Statut et principe de régulation de l'Ofcom
2. ↑   (Saesneg) Présentation du rapport d'activité de l'Ofcom pour la période 2003-2004
3. ↑   Archifwyd 2008-04-30 yn y Peiriant Wayback. (Saesneg) Site de l'Oftel maintenant fermé.
4. ↑  "Complaint by Mr Peter Humphrey about China 24 and News Hour" (PDF) (yn Saesneg). Ofcom. 6 Gorffennaf 2020.
5. 1 2  "Chinese TV channel breached rules with 'forced confession'" (yn Saesneg). 2020-07-06. Cyrchwyd 2024-01-23.
6. ↑  "Chinese state TV broke Ofcom rules with biased Hong Kong coverage" (yn Saesneg). theguardian.com. 2020-05-26. Cyrchwyd 2020-08-01.
7. ↑  "Ofcom revokes CGTN's licence to broadcast in the UK" (yn Saesneg). Ofcom. 2021-02-04. Cyrchwyd 2021-03-10.
8. ↑  "La chaîne CGTN relève, pour sa diffusion en Europe, de la compétence de la France - CSA - Conseil supérieur de l'audiovisuel" (yn Ffrangeg). csa.fr. Cyrchwyd 2021-03-10.
9. ↑  "Télévision. La France ouvre la porte de l'Europe à la chaîne chinoise CGTN" (yn Ffrangeg). Courrier international. 2021-03-04. Cyrchwyd 2021-03-12.
10. ↑  Defranoux, Laurence. "La télé publique chinoise CGTN condamnée au Royaume-Uni" (yn Ffrangeg). Libération. Cyrchwyd 2021-03-10.
11. ↑  "Ofcom yng Nghymru". Gwefan Ofcom Cymru. Cyrchwyd 30 Ionawr 2024.
12. ↑  "Amdanom Ni Rhodri Williams". Gwefan S4C. Cyrchwyd 30 Ionawr 2024.
13. ↑  "THE MISTRESS OF THE MAN FROM OFCOM". Rebecca. 6 Mawrth 2018.
14. ↑  "THE END OF THE MR & MRS WILLIAMS SHOW". Rebecca. 27 Mehefin 2018.
15. ↑  "Penodi Eleanor Marks yn Is-gadeirydd Hywel Dda". Gwefan Awdurdod Iechyd Hywel Dda. Cyrchwyd 30 Ionawr 2024.
16. ↑  "Edrych ar ddatganoli darlledu: Sut y gall Cymru gael y cyfryngau y mae eu hangen arni" (PDF). Senedd Cymru. 2021.
17. 1 2  "Ystyried y mater o ddatganoli darlledu". Senedd Cymru. 22 Mawrth 2021.
18. ↑  ""Mae angen diddymu Ofcom" meddai Cymdeithas yr Iaith Datganoli darlledu yw'r unig ffordd ymlaen, meddai ymgyrchwyr". Golwg360. 2017. line feed character in `|title=` at position 53 (help)

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 124145138
* LCCN: nr2004018216
* ISNI: 0000 0001 0738 6063

 |