Roedd **Sidney Edward Paget** (4 Hydref 1860 - 28 Ionawr 1908) yn arlunydd Seisnig sydd mwyaf enwog am ei ddarluniau ar gyfer straeon Sherlock Holmes gan Arthur Conan Doyle yng nghylchgrawn *The Strand*.

Cefndir
-------

Ganwyd Paget yn Clerkenwell yn blentyn i Robert Paget, clerc a Martha (née Clarke), darlithydd cerddoriaeth. Cafodd ei addysgu yn ysgol yr Academi Frenhinol. Roedd dau o'i frodyr, Henry Marriott Paget (1856–1936) a Walter Stanley Paget (1863–1935), hefyd yn arlunwyr llwyddiannus.

Gyrfa
-----

Ymddangosodd lluniau Paget yn *The Strand Magazine, Pictorial World, The Sphere, The Graphic, The Illustrated London News*, a *The Pall Mall Magazine*, a daeth ei waith yn adnabyddus yn y Deyrnas Unedig a'r Unol Daleithiau. Darparodd ddarluniau ar gyfer straeon ditectif Martin Morrison gan Arthur Hewitt, a gwaith Sherlock Holmes gan Arthur Conan Doyle, gan wneud llawer i boblogeiddio'r ddwy gyfres.

Mae Paget yn cael ei gofio orau fel crëwr y ddelwedd boblogaidd o Sherlock Holmes ar gyfer gyhoeddiadau gwreiddiol straeon Conan Doyle yn y *Strand Magazine*. Cafodd ei gyflogi’n wreiddiol i ddarlunio *The Adventures of Sherlock Holmes*, cyfres o ddeuddeg stori fer a oedd yn rhedeg rhwng Gorffennaf 1891 a Mehefin 1892.

Ym 1893, darluniodd Paget *The Memoirs of Sherlock Holmes*, a gyhoeddwyd yn The Strand fel penodau pellach o'r *Adventures*. Pan adfywiodd Syr Arthur Conan Doyle gyfres Sherlock Holmes gyda *The Hound of the Baskervilles*, a gyfreswyd yn The Strand ym 1901–02, gofynnodd yn benodol am i Paget fod yn ddarlunydd. Aeth Paget ymlaen i ddarlunio cyfres stori fer arall, *The Return of Sherlock* Holmes, ym 1903–04. Rhwng popeth, lluniodd un nofel Holmes a 37 stori fer Holmes. Mae ei ddarluniau wedi dylanwadu ar ddehongliadau o'r ditectif mewn ffuglen, ffilm a drama.

Daeth *The Strand* yn un o gylchgronau ffuglen enwocaf Prydain Fawr, gyda chyfres Holmes yn nodwedd fwyaf poblogaidd. Wrth i boblogrwydd Holmes dyfu, daeth lluniau Paget yn fwy ac yn fwy cywrain. Gan ddechrau gyda "*The Adventure of the Final Problem*" ym 1893, roedd bron pob stori Holmes yn *The Strand* yn cynnwys llun tudalen lawn yn ogystal â llawer o rai llai.

Paget oedd y cyntaf i roi ei gap hela ceirw a chlogyn Inverness i Holmes - manylion na chrybwyllwyd erioed yn y straeon a'r nofelau. Mae'r cap a'r clogyn yn ymddangos gyntaf mewn llun ar gyfer *"The Boscombe Valley Mystery"* ym 1891 ac yn ailymddangos yn *"The Adventure of Silver Blaze"* ym 1893. Maent hefyd yn ymddangos mewn ychydig o ddarluniau o *The Return of Sherlock Holmes*. (Ychwanegwyd y bibell calabash crwm gan yr actor llwyfan William Gillette.)

Gwnaeth Paget tua 356 o luniau ar gyfer cyfres Sherlock Holmes. Daeth ei ddarluniau o Holmes yn eiconig a gorfodwyd darlunwyr eraill i ddynwared ei arddull yn eu darluniau eu hunain o Holmes.

Mae set gyflawn o rifynnau'r Strand sy'n cynnwys straeon darluniadol Sherlock Holmes yn un o eitemau casglwr prinnaf a drutaf yn hanes cyhoeddi. Gwerthwyd llun gwreiddiol Paget 6.75 x 10.5-modfedd o "Holmes a Moriarty Mewn Brwydr Farwol ar Ymyl Rhaeadr Reichenbach "gan Sotheby's yn Efrog Newydd ar 16 Tachwedd 2004 am $ 220,800.

Gwasanaethodd fel aelod o Gyngor Plwyf King's Langley.

Teulu
-----

Priododd Edith Hounsfield merch William Hounsfield, ffarmwr ym 1893 bu iddynt pedair merch a dau fab.

Marwolaeth
----------

Bu farw yn Margate yn 47 mlwydd oed a chladdwyd ei weddillion ym mynwent East Finchley.

Oriel
-----

* Portread o Conan Doyle gan PagetPortread o Conan Doyle gan Paget
* Sherlock HolmesSherlock Holmes
* Holmes yn gwisgo het hela ceirwHolmes yn gwisgo het hela ceirw
* Holmes a Moriarty yn ymladd yn ReichenbachHolmes a Moriarty yn ymladd yn Reichenbach
* Dr Watson a HolmesDr Watson a Holmes

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Sidney Paget***

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  "Paget, Sidney Edward (1860–1908), painter and illustrator | Oxford Dictionary of National Biography". *www.oxforddnb.com*. doi:10.1093/ref:odnb/35359. Cyrchwyd 2020-02-20.
2. ↑  "Sidney Paget - The Arthur Conan Doyle Encyclopedia". *www.arthur-conan-doyle.com*. Cyrchwyd 2020-02-20.
3. ↑  "Illustrations of Arthur Conan Doyle's Sherlock Holmes stories by Sidney Paget". *www.victorianweb.org*. Cyrchwyd 2020-02-20.
4. ↑  "Sidney Paget's Illustrations". *Sherlockian.net*. Cyrchwyd 2020-02-20.
5. ↑  "History | Strand Magazine". *Strand Mag*. Cyrchwyd 2020-02-20.
6. ↑  "Sotheby's Sale in New York". *www.sherlock-holmes.co.uk*. Cyrchwyd 2020-02-20.
7. ↑  "Sidney Edward Paget" (PDF). *Cyngor King's Langley*.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 2555146
* LCCN: n81083008
* ISNI: 0000 0001 1558 2654
* GND: 114595541X
* SUDOC: 032995288
* BNF: cb123907807 (data)
* BIBSYS: 7010444
* ULAN: 500012596
* NLA: 35405833
* NKC: xx0062479
* BNE: XX825178
* ODNB: Bywgraffiadur Cenedlaethol Geiriadur Rhydychen (Mynediad llyfrgelloedd cyhoeddus)

 |