Digrifwr, cyflwynydd teledu ac actor o Sais oedd **Thomas Patrick O'Connor** (31 Hydref 1939 – 18 Gorffennaf 2021). Cychwynodd yn wreiddiol fel digrifwr mewn clybiau dynion dosbarth gweithiol, ac aeth ei yrfa ymlaen i gyflwyno sioeau gemau fel *Crosswits*, *The Zodiac Game*, *Name That Tune*, *Password* a *Gambit*.

Bywyd cynnar
------------

Mynychodd O'Connor Goleg y Santes Fair, Crosby, a Choleg y Santes Fair, Twickenham. Daeth yn athro mathemateg a cherddoriaeth yn Ysgol St Joan of Arc, Bootle, ac roedd hefyd yn brifathro cynorthwyol. Ar ôl ei ddiwrnod gwaith byddai'n ymddangos fel digrifwr mewn clybiau dynion dosbarth gweithiol.

Gyrfa deledu
------------

Daeth ei cyfle cyntaf ym myd teledu pan ymddangosodd ar *The Comedians*. Yn ystod y 1970au a'r 1980au, roedd yn un o'r wynebau mwyaf poblogaidd ar deledu Prydain. Roedd yn destun y rhaglen deledu *This Is Your Life* ym 1977 pan gafodd ei ddal yn annisgwyl gan Eamonn Andrews.

Parhaodd i gyflwyno nifer o sioeau gan gynnwys *Name that Tune*, *Wednesday at 8*, *The Tom O'Connor Show*, *Gambit*, *Crosswits*, a llawer mwy gan gynnwys *The Tom O'Connor Road Show* ar gyfer y BBC. Roedd y sioe ddyddiol hon ymlaen dros amser cinio ac roedd dros 12 miliwn o wylwyr yn ei gwylio bob dydd, ond roedd yn sioe ddrud iawn i'w chynhyrchu am iddi ddod yn fyw o dref wahanol bob wythnos, gan ei gwneud yn ofynnol i'r tîm cynhyrchu symud yn wythnosol. Roedd gan y sioe sawl cynhyrchydd ifanc a oruchwyliwyd gan y cynhyrchydd gweithredol Steve Weddel, ac ddaeth allan o Pebble Mill Studios y BBC sydd bellach wedi ei dymchwel. Ysgrifennwyd y sgript gan O'Connor a'r ysgrifennwr Barry Faulkner, a oedd wedi gweithio gydag O'Connor ar ei sioeau blaenorol, gyda newidiadau funud olaf yn cael eu gwneud ychydig cyn ei ddarlledu.

Yn 2000, gwnaeth O'Connor ei ymddangosiad cyntaf ar y teledu fel y Tad Tom (offeiriad Catholig) yng nghyfres y BBC, *Doctors*. Ar 24 Chwefror 2006, cafodd wobr am iddo ymddangos fel gwestai ar y rhaglen deledu *Countdown* am y 100fed tro. Enillodd O'Connor *Celebrity Come Dine with Me*, gyda sgôr record o 29/30, ar 14 Mawrth 2010.

Yn 2011, ymddangosodd O'Connor ar *Pointless Celebrities*, rhifyn enwog o sioe gemau BBC One *Pointless*, gyda'i ferch-yng-nghyfraith Denise Lewis (yr heptathletwr Olympaidd a enillodd fedal aur). Fe gyrhaeddon nhw'r rownd derfynol, gan ennill £500 yn y pen draw i elusen.

Gyrfa lwyfan
------------

Ei ymddangosiad cyntaf fel actor ar lwyfan oedd fel Pike yn *The Perils of the Pond* yn y Playhouse, Weston-super-Mare, ym 1991. Ymddangosodd O'Connor hefyd mewn theatr stoc yr haf, teithiau cabaret a phantomeimiau.

Marwolaeth
----------

Bu farw O'Connor, a oedd wedi cael diagnosis o glefyd Parkinson yn 2007, yn yr ysbyty ar 18 Gorffennaf 2021, yn 85 oed.

Llyfryddiaeth
-------------

* *Tom O'Connor's Book of Liverpool Humour* (1987)
* *Tom O'Connor's Book of the World's Worst Jokes* (Pestalozzi Children's Village Trust, 1991)
* *From the Wood to the Tees: An Amusing Golf Companion* (Robson, 1992)
* *One Flew Over the Clubhouse* (Robson, 1993)
* *Take a Funny Turn* (Robson, 1994)
* *Follow Me, I'm Right Behind You!* (Robson, 1995)
* *Eat Like a Horse, Drink Like a Fish* (Robson, 1996).
* *Fit to Travel* (Acer Designs, 2004)
* *Golf...is Where You Find It* (Acer Designs, 2005)
* *Is There Anything in that Empty Box?* (Acer Designs, 2005)
* *I Remember: the Collected Thoughts of Tom O’Connor* (Acer Designs, 2008)

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Tom O Connor Death: English Comedian Tom O Connor is Dead, Obituary" (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2021-07-18. Cyrchwyd 18 Gorffennaf 2021.
2. ↑  "Friends of St Mary's College". St Marys College.
3. ↑  "News from St Mary's". *stmarys.ac.uk*.
4. ↑  "Tom O'Connor obituary". *The Guardian*. 19 Gorffennaf 2021. Cyrchwyd 19 Gorffennaf 2021.
5. 1 2  www.9xb.com. "Tom O'Connor". *Prime Performers*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2018-12-22. Cyrchwyd 2021-07-19.
6. ↑  Bonner, Neil (12 Ebrill 2014). "Whatever happened to Name That Tune's Tom O'Connor?".
7. ↑  "Archived copy". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 3 Mehefin 2016. Cyrchwyd 10 Hydref 2016.CS1 maint: archived copy as title (link)
8. ↑  Thompson, Damian (12 Mawrth 2010). "Tropic of Cancer, BBC One, Celebrity Come Dine with Me, review".
9. ↑  "Series 1, Pointless Celebrities – BBC One". BBC.
10. ↑  "Comedian Tom O'Connor dies aged 81". *BBC News*. 18 Gorffennaf 2021. Cyrchwyd 18 Gorffennaf 2021.

Dolenni allanol
---------------

* (Saesneg) Tom O'Connor ar yr Internet Movie Database

* (Saesneg) Gwefan Swyddogol Tom O'Connor
* (Saesneg)Disgyddiaeth Tom O'Connor ar Discogs
* (Saesneg) Tom O'Connor Booking Information – After Dinner Speaking
* (Saesneg) Ymddangosiad Tom O'Connor's ar This Is Your Life