Sylwebydd tenis a newyddiadurwr chwaraeon, Cymreig oedd **Gerald Williams** (24 Mehefin 1929 – 21 Ionawr 2016). Roedd yn ysgrifennu ar gyfer *Croydon Advertiser* a'r *Daily Mail*. Am ddeg mlynedd roedd Williams yn cyflwyno'r crynodeb nosweithiol o dwrnamaint Wimbledon ar raglenni'r BBC gyda Des Lynam.

Bywgraffiad
-----------

Ganwyd Williams yn Surrey a threuliodd ei arddegau yn Llangynog, Sir Gaerfyrddin a Croydon, de Llundain, ar ôl i'w rieni wahanu. Aeth Williams i Ysgol Ramadeg Caerfyrddin ac fe ymunodd a'r *Croydon Advertiser* ar ôl gadael ysgol, gan ddod yn olygydd chwaraeon y papur newydd ar ôl ychydig o flynyddoedd. Yn ddiweddarach fe ymunodd Williams a'r *Daily Mail* fel is-olygydd ar ôl cael ei argymell gan ei ffrind, y sylwebydd bocsio Harry Carpenter. Apwyntiwyd Williams fel gohebydd pêl-droed y *Daily Mail* ym Manceinion ar ôl i'w ragflaenydd, Eric Thompson, gael ei ladd yn nhrychineb awyr Munich yn 1958. Mewn cyfweliad yn 2011 dywedodd Williams "Roedd hi'n deimlad rhyfedd i ddyn ifanc o Lundain fod yn eistedd ym mocs y wasg yn Old Trafford gyda'r Busby Babes newydd. ...Roedd hanner y tîm pêl-droed wedi eu lladd ond roedd yna ysbrydolrwydd am y peth."

Gofynnwyd i Williams ddod yn sylwebydd tenis ar y radio gan un o swyddogion y BBC, Cliff Morgan. Roedd Williams wedi dysgu sut i fynegi'r llais yn glir drwy ei brofiad o ddrama amatur, ac fe ddywedodd ei gyd-sylwebydd Dan Maskell yn ddiweddarach fod rhai sylwebyddion yn "dweud beth oeddech chi newydd weld, llawer o'r amser... A dyna'r peth gwaetha allwch chi wneud". Mewn teyrnged yn y *Daily Telegraph* yn 2016 fe ysgrifennodd Jim White mai "gallu Williams i ymddiried yn y gynulleidfa i wybod beth oedd yn digwydd oedd un o'i gryfderau parhaol". Dywedodd Williams am Maskell ei fod yn cofio "...gwneud gêm ar y Cwrt Canol yn Wimbledon am y tro cyntaf gyda Dan. Roeddwn yn ei barchu'n fawr. Roedd yn ddyn mor hyfryd. Doedd neb tebyg iddo. Fe ddaeth yn ffrind gorau i mi."

Daeth Williams yn gysylltiedig iawn a Des Lynam, gyda'r pâr yn cyflwyno'r grynodeb nosweithiol o Wimbledon ar raglenni'r BBC am ddeg mlynedd. Cyflwynodd Williams y canwr Cliff Richard i'r chwaraewr tenis Sue Barker, gyda Richard yn ystyried priodi Barker yn ddiweddarach. Gwnaeth Jim White ddisgrifio Williams a Lynam fel "cwpl od. Wrth ochr delwedd lyfn a rhwydd Lynam roedd Williams, gyda'i wallt anffasiynol a sbectols anferth, yn edrych fel athro cemeg wedi cymryd tro anghywir ar ei ffordd i lab yr ysgol."

Roedd Williams yn cydymdeimlo gydag ymddygiad gwyllt rhai chwaraewyr tenis gwrywaidd ar y cwrt yn yr 1980au yn cynnwys Jimmy Connors, John McEnroe, a Ilie Nastase, gan ddweud mewn cyfweliad "Weithiau fyddwn i'n sylwebu ac yn beirniadu'r chwaraewyr am eu hymddygiad ond yn teimlo mod i'n twyllo'n llwyr". Cafodd Williams ei geryddu gan McEnroe ei hun -  yn Ffeinal Davis Cup 1978 rhwng yr UDA a Prydain Fawr ddywedodd wrth y dyfarnwr i "dwedwch wrth y sylwebydd Brit yna ei gadw ei lais lawr".

Treuliodd Williams ei ymddeoliad ym Mancyfelin, ger Caerfyrddin.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Ace tennis commentator looks forward to life outside the box".
2. 1 2 3  "Tributes paid to Welsh tennis commentator Gerald Williams".
3. 1 2 3 4 5 6 7  Jim White (21 January 2016).

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 3731148209308400460007
* LCCN: no2016157568

 |