Hyfforddwr rygbi'r undeb proffesiynol o Seland Newydd yw **Wayne Pivac** (ganed 10 Medi 1962) yn ogystal â chyn swyddog heddlu. Dechreuodd ei yrfa fel cwnstabl yng ngorsaf heddlu Takapuna ar arfordir gogleddol Auckland. Cychwynodd ei swydd fel hyfforddwr tîm Cymru yn Nhachwedd 2019, yn cymryd yr awennau o Warren Gatland. Cytunodd i adael y swydd yn Rhagfyr 2022 ar ôl adolygiad o Gyfres yr Hydref, lle collodd Cymru dair o’u pedair gêm, gan gynnwys yn erbyn Georgia.

Dechreuodd chwarae ei rygbi yng Ngholeg Rosmini ac yna yn Ysgol Uwchradd Westlake i fechgyn, ond roedd Pivac hefyd yn ddigon da i chwarae i dîm rhanbarthol North Harbour, tra'n parhau i wasanaethu fel heddwas.

Gyrfa fel Hyfforddwr Rygbi
--------------------------

Symudodd Pivac o chwarae rygbi i hyfforddi,  yn gyntaf ar lefel clwb yn Takapuna, yna am rai tymhorau gydag ail dîm North Harbour, ac yna gyda Northland, y rhanbarth gynrychiolodd ei dad. Yn 1997, llwyddodd Pivac i arwain tîm Northland i frig ail adran y Bencampwriaeth Rhanbarthol Cenedlaethol, ac ennill dyrchafiad i'r adran gyntaf y flwyddyn ganlynol.  Yn dilyn hynny, Pivac oedd wrth y llyw gyda thîm Auckland yn 2002 a 2003 wrth iddyn nhw ennill y Bencampwriaeth ddwy flynedd o'r bron, yn ogystal â'r Ranfurly Shield. Cafodd ei enwi fel Hyfforddwr Rygbi'r Undeb y flwyddyn yn Seland Newydd yn 2003,  ac yna ei gyflogi i olynu Mac McCallion fel hyfforddwr tîm rhyngwladol Fiji, ym mis Chwefror 2004. Yn ystod ei flwyddyn gyntaf gyda Fiji, llwyddodd y tîm i ennill cystadleuaeth y Pacific Tri-Nations, a  chynorthwyodd hefyd i hyfforddi y tîm saith bob ochr i ennill Cwpan Rygbi Saith Bob Ochr y Byd 2005.

Yn Ionawr 2007, gadawodd Pivac ei swydd fel prif hyfforddwr rygbi Fiji oherwydd ymrwymiadau teuluol. Wedi dychwelyd i Seland Newydd, apwyntiwyd ef yn hyfforddwr i dîm North Harbour. Profodd hi'n dymor siomedig i'r rhanbarth, ac felly camodd Pivac i'r ochr yn 2008, gyda Craig Dowd a Jeff Wilson yn ei olynu, dim ond iddyn nhw gael eu disodli y flwyddyn wedyn yn dilyn tymor siomedig arall. Yn 2011, cymerodd Pivac le Mark Anscombe fel hyfforddwr Auckland yn y Cwpan ITM.

Yn 2014, cyhoeddwyd fod Pivac wedi cael ei apwyntio fel Is Hyfforddwr y Scarlets, sy'n chwarae eu rygbi yn stadiwm Parc y Scarlets, Llanelli,Cymru. Wedi cael ei gyflogi'n wreiddiol i arwain y blaenwyr, dyrchafwyd Pivac i swydd y Prif Hyfforddwr o achos ymadawiad Simon Easterby i dîm cenedlaethol Iwerddon. Ym mis Mai, 2017, llywiodd Pivac y Scarlets i gipio eu cwpan cyntaf mewn 13 mlynedd, a theitl cyngrhair PRO12 Guiness, gan guro Munster o 46-22 yn Stadiwm Aviva, Dulyn.

Ar y 9fed o Orffennaf 2018, cyhoeddwyd  mai Pivac fyddai'n olynu Warren Gatland fel hyfforddwr Cymru. Mae disgwyl iddo barhau fel hyfforddwr y Scarlets am dymor arall cyn cael ei gyflogi gan Undeb Rygbi Cymru ar gytundeb pedair blynedd. Cychwynodd ei gytundeb gyda Undeb Rygbi Cymru yng Ngorffennaf 2019 a cymerodd yr awenau ar ddechrau Tachwedd 2019.

Ynganiad y Cyfenw Pivac
-----------------------

Er mai fel Pivac gydag ec Gymraeg yr ynghennir cyfenw Wayne Pivac, cyfenw Croateg ydyw, sy'n hannu, gan fwyaf o ardal Split ar arfordir Dalmatia y wlad. Ynghennir yr enw yn gywir, neu'n wreiddiol, fel *Pivats*, gyda'r sillafiad Yr wyddor Gyrilig yn cadarnhau hynny, Пивац. Bellach, rhyfedd byddai ynganu'r cyfenw yn y ffurf wreiddiol gan i'r yngangiad Seisnig ennill ei blwy.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Warren Gatland yn dychwelyd i fod yn brif hyfforddwr rygbi Cymru*  , Golwg360, 5 Rhagfyr 2022.
2. ↑  "Pivac has All Black aims as overseas job beckons". *NZ Herald*. 1 Tachwedd 2003. Cyrchwyd 14 Medi 2017.
3. ↑  "Pivac has All Black aims as overseas job beckons". *NZ Herald*. 1 Tachwedd 2003. Cyrchwyd 14 Medi 2017.
4. ↑  "Pivac to coach Fiji at World Cup". BBC. 26 Awst 2006. Cyrchwyd 19 Ionawr 2007.
5. ↑  "Head Coach". *Scarlets*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2017-11-05. Cyrchwyd 14 Medi 2017.
6. ↑  "History". *Fiji Rugby*. Cyrchwyd 15 Medi 2017.
7. ↑  "Pivac resigns as Fiji rugby coach". *CNN*. 19 Ionawr 2007. Cyrchwyd 14 Medi 2017.
8. ↑  "North Harbour sign Pivac as coach". *NZ Herald*. 24 Ionawr 2007. Cyrchwyd 14 Medi 2017.
9. ↑  "Jeff Wilson to coach North Harbour". *Otago Daily Times*. 28 Hydref 2008. Cyrchwyd 2 Rhagfyr 2011.
10. ↑  "Pivac Named New Auckland Coach". *Rugby News*. 16 Tachwedd 2011. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2018-09-09. Cyrchwyd 14 Medi 2017.
11. ↑  "Newsroom | Welsh Rugby Union". Welsh Rugby Union. Cyrchwyd 17 Gorffennaf 2014.
12. ↑  "Scarlets confirm Wayne Pivac appointment as head coach". *BBC*. 12 Awst 2014. Cyrchwyd 14 Medi 2017.
13. ↑  "Scarlets boss Wayne Pivac insists Wales are capable of copying his side's expansive attacking blueprint". *Wales Online*. 27 Mai 2017. Cyrchwyd 14 Medi 2017.
14. ↑  "Wayne Pivac: Scarlets chief to succeed Warren Gatland as Wales coach". *BBC Sport*. 9 Gorffennaf 2018. Cyrchwyd 9 Gorffennaf 2018.
15. ↑  "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2022-12-04. Cyrchwyd 2021-03-01.
16. ↑