Yn namcaniaeth ciwio (disgyblaeth o sy'n rhan o' maes tebygolrwydd), **Deddf Little** yw theorem gan John Little. Fe elwir hefyd yn **theorem Little**, **lema Little**, **fformiwla Little**, neu **ganlyniad Little**. Mae'n nodi bod nifer cyfartalog tymor hir *L* o gwsmeriaid mewn ac mae'r system lonydd yn hafal i'r gyfradd dyfodi effeithiol (*effective arrival rate*) hirdymor cyfartalog *λ* wedi lluosi gyda'r amser cyfartalog y mae'r cwsmer yn treulio yn y system, *W*. Mynegwyd y gyfraith fel: 

{\displaystyle L=\lambda W.}
Er ei fod yn edrych yn sythweledol, mae'n ganlyniad eithaf rhyfeddol, oherwydd nad yw'r perthynas wedi ei ddylanwadu gan ddosraniad y broses dyfodi, dosraniad yr amser gwasanaeth, trefn y gwasanaethau, na bron unrhyw beth arall.

### Enghraifft o gwsmeriaid mewn siop

Dychmygwch siop fach gydag un cownter ac ardal ar gyfer pori, lle dim ond un person all fod wrth y cownter ar y tro, a does neb yn gadael heb brynu rhywbeth. Felly yn fras y system yw: 

*cyrraedd → pori → cownter → allan*
Os yw'r system yn sefydlog, mae'r gyfradd y mae cwsmeriaid yn cyrraedd y siop (a elwir yn gyfradd dyfodi), a'r gyfradd y maent yn gadael (a elwir y gyfradd ymadael) yn hafal. Os yw'r gyfradd dyfodi yn uwch na'r gyfradd ymadael yna mae'r system yn ansefydlog: bydd nifer y cwsmeriaid sy'n aros yn y siop yn cynyddu'n raddol tuag at anfeidredd. 

Mae deddf Little yn dweud wrthym fod nifer cymedrig y cwsmeriaid yn y siop *L,* yw'r gyfradd dyfodi effeithiol *λ*, lluosi gyda'r amser cyfartalog y mae cwsmer yn ei dreulio yn siop *W*, neu: 

{\displaystyle L=\lambda W}
Tybiwch fod cwsmeriaid yn cyrraedd ar gyfradd o 10 yr awr ac yn aros 0.5 awr ar gyfartaledd. Mae hyn yn golygu taw nifer cyfartalog y cwsmeriaid yn y siop ar unrhyw adeg yw 5: 

{\displaystyle L=10\times 0.5=5}
Nawr tybiwch fod y siop yn ystyried hysbysebu er mwyn codi'r gyfradd dyfodi i 20 yr awr. Rhaid i'r siop naill ai fod yn barod i gynnal 10 cwsmer ar gyfartaledd neu raid iddi leihau'r amser y mae pob cwsmer yn ei dreulio yn y siop i 0.25 awr. Gall y siop yn cyflawni'r hyn trwy weini'n gyflymach neu trwy ychwanegu mwy o gownteri.

### Cymhwysiadau eraill

Mae pobl sy'n profi perfformiad meddalwedd wedi defnyddio deddf Little i sicrhau nad yw'r perfformiad y arsylwir wedi eu hachosi gan dagfeydd o'r cyfarpar arbrofi. Defnyddir hefyd er mwyn staffio adrannau argyfwng mewn ysbytai.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Alberto Leon-Garcia (2008). *Probability, statistics, and random processes for electrical engineering* (arg. 3rd). Prentice Hall. ISBN 978-0-13-147122-1.
2. ↑  Allen, Arnold A. (1990). *Probability, Statistics, and Queueing Theory: With Computer Science Applications*. Gulf Professional Publishing. t. 259. ISBN 0120510510.
3. ↑  Simchi-Levi, D.; Trick, M. A. (2013). "Introduction to "Little's Law as Viewed on Its 50th Anniversary"". *Operations Research* **59** (3): 535. doi:10.1287/opre.1110.0941.
4. ↑  Software Infrastructure Bottlenecks in J2EE by Deepak Goel
5. ↑  Benchmarking Blunders and Things That Go Bump in the Night by Neil Gunther
6. ↑  Little, J. D. C. (2011). "Little's Law as Viewed on Its 50th Anniversary". *Operations Research* **59** (3): 536–549. doi:10.1287/opre.1110.0940. JSTOR 23013126. .
7. ↑  Harris, Mark (February 22, 2010). "Little's Law: The Science Behind Proper Staffing". Emergency Physicians Monthly. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-09-05. Cyrchwyd September 4, 2012.