Y car masnachol cyntaf: yr Toyota Mirai.
Honda 2008 FCX Clarity.
Mae **cerbyd trydan cell danwydd** (Saesneg: *Fuel Cell Electric Vehicle* neu FCV) yn fath o gerbyd hydrogen sy'n defnyddio cell danwydd i gynhyrchu trydan. Mae'r trydan a gynhyrchir yn y gell danwydd, trwy ocsideiddio hydrogen, yn pweru'r modur trydanol; daw'r ocsigen o'r aer. Gyrrir modur y cerbyd gan y gell danwydd hon; mewn cyferbyniad, mae gan y *cerbyd hydrogen* beiriant tanio mewnol lle llosgir hydrogen i ryddhau'r egni sy'n gyrru'r cerbyd. Yn 2015 gobeithia'r cwmni ceir Toyota werthu 700 o geir Mirai, sef y car masnachol cyntaf i gynnwys cell danwydd.

Disgrifiad a phwrpas
--------------------

Mae tair rhan i'r gell danwydd: electrolyt, anod a chathod. Yn fras, mae'r gell yn gweithio'n debyg iawn i'r batri, gan gynhyrchu trydan sydd yn ei dro'n gyrru'r motor. Yn hytrach na chael ei ailwefru, fodd bynnag, ailgyflewnir y gell gan hydrogen. Ceir gwahanol fathau ohonyn nhw gan gynnwys *polymer electrolyte membrane* (PEM), *direct methanol fuel cells*, cell danwydd asid ffosfforig, celloedd danwydd carbonad, celloedd danwydd *solid oxide*, a *Regenerative Fuel Cells*.

Yn 2009 yn yr U.D.A. roedd cerbydau petrol yn cynhyrchu dros 60% o garbon monocsid y wlad. Mewn cyferbyniad, mae cerbyn trydan cell danwydd hydrogen pur yn allyrru ychydig iawn o lygryddion, gan gynhyrchu'n bennaf dŵr a gwres.

Cerbydau lôn
------------

Yr Yamaha FC-me yn Shinkou, Naka-ward, Yokohama Kanagawa, Japan.
Mae'r rhan fwyaf o'r cerbydau sy'n cynnwys cell danwydd yn gerbydau codi a chario nwyddau ee y fforclifft. Yn 2015 cychwynwyd gwerthu ceir masnachol sy'n cynnwys cell danwydd; lansiwyd dros 20 prototeip rhwng 2009 a 2014. Mae'n bosibl y gwelir y canlynol yn cael eu masnachu yn ystod y blynyddoedd nesaf: *GM HydroGen4*, *Honda FCX Clarity*, *Toyota FCHV-adv* a'r *Mercedes-Benz F-Cell*. Mae Llywodraeth Japan yn rhoi nawdd ariannol i Toyota, sydd ar fin lansio car cell danwydd (y 2015 *Hyundai Tucson*) a fydd yn costio 69,000, a'r *Toyota Mirai* ("y dyfodol" yn Japanieg). Dadorchuddiwyd y Mirai yn Nhachwedd 2014 yn sioe geir *Los Angeles Auto Show*. Bydd 700 o'r ceir hyn yn cael eu gwerthu gan Toyota yn 2015.

Awyrennau
---------

Diamond HK36 Super Dimona EC-003 gan Boeing yn 2008
Cynhaliodd ymchwilwyr Boeing nifer o deithiau awyr arbrofol yn Chwefror 2008 mewn awyrennau di-beilot wedi'i bweru gan gell danwydd yn unig a batris ysgafn. Defnyddiai gell danwydd *Proton Exchange Membrane* (PEM) a batri lithium-ion heibrid i yrru motor trydanol, wedi'i gyplysu i'r llafn wthio (neu "propelar").

Yn 2003, diystyriwyd y batri a hedfanodd awyren wedi'i bweru'n unig gan gell danwydd, o fath *FlatStackTM*. Yn 2009 hedfanodd awyren o eiddo'r *Naval Research Laboratory (NRL’s)* awyren *Ion Tiger* am 23 awr ac 17 munud. Roedd Boeing yn 2001 ar fin lansio'r *Phantom Eye* sef awyren teithio'n uchel i gynnal ymchwil ac ysbio ar uchter o 65,000 o droedfeddi am hyd at bedwar diwrnod heb ail-lenwi.

Cychod
------

 Christian Machens a'i gwch Yr Almaen yn 2000.
Y cwch trydan cell danwydd cyntaf i ymddangos oedd yr "Hydra" sy'n defnyddio'r system AFC, gyda gyriant o 6.5 kW.

Mae'r gell danwydd yn llawer mwy effeithiol na'r dulliau confensiynol o yrru cerbydau ac yn allyrru llai o halogiad i'r atmosffêr. O'r herwydd mae Gwlad yr Iâ wedi addunedu i addasu eu holl lynges pysgota i ddefnyddio cell danwydd erbyn 2015.

Mae'r llong danfor Math 212 yn cael ei defnyddio gan lyngesau'r Almaen a'r Eidal. "Mae'r llongau'n cynnwys naw cell danwydd o fath PEM gan ddarparu rhwng 30 kW a 50 kW yr un o bwer trydanol.

Gweler hefyd
------------

* Car trydan

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Millikin, Mike (2014-11-17). "*Akio Toyoda announces name of Toyota's new fuel cell sedan in web video: Mirai*". Green Car Congress. Cyrchwyd 2014-11-17.
2. ↑  "Basics", Adran Ynni U.D.A.; adalwyd 2008-11-03.
3. ↑  *"What Is a Fuel Cell?"* Archifwyd 2008-11-06 yn y Peiriant Wayback. The Online Fuel Cell Information Resource*; adalwyd 2008-11-03.*
4. ↑  "Types of Fuel Cells", Adran Ynni U.D.A; adalwyd 2008-11-03.
5. ↑  "Fuel Cells for Transportation", UAdran Ynni U.D.A; adalwyd 18 Medi 2009.
6. ↑  "Fuel Cell Vehicles", *Fuel Economy*; adalwyd 2008-11-03.
7. ↑  Cox, Julian. *"Time To Come Clean About Hydrogen Fuel Cell Vehicles"*, CleanTechnica.com, 4 Mehefin 2014
8. ↑  *"Hydrogen Fueling Stations Could Reach 5,200 by 2020"*. Environmental Leader: Environmental & Energy Management News,*; adalwyd 2 Awst 2011*
9. ↑  *"Hydrogen and Fuel Cell Vehicles Worldwide"*. *TÜV SÜD Industrie Service GmbH,*; adalwyd 2 Awst 2011
10. ↑  www.slate.com; adalwyd 6 Mehefin 2014.
11. ↑  "Toyota Unveils 2015 Fuel Cell Sedan, Will Retail in Japan For Around ¥7 Million". transportevolved.com. 2014-06-25. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-05-29. Cyrchwyd 2014-06-26.
12. ↑  "What is a Fuel Cell Vehicle?". Cyrchwyd 2014-08-06.
13. ↑  John Voelcker (2014-11-18). "*2016 Toyota Mirai Priced At $57,500, With $499 Monthly Lease*". Green Car Reports. Cyrchwyd 2014-11-19.
14. ↑  "*Boeing Successfully Flies Fuel Cell-Powered Airplane"*.. Boeing. *Adalwyd 2 Awst 2011.*
15. ↑  *"First Fuel Cell Microaircraft"*
16. ↑  "Fuel Cell Powered UAV Completes 23-hour Flight". *Alternative Energy: News.*; adalwyd 22 Hydref 2011.
17. ↑  *"Hydrogen-powered unmanned aircraft completes set of tests"* Archifwyd 2015-10-15 yn y Peiriant Wayback. www.theengineer.co.uk.; adalwyd 22 Awst 2011.
18. ↑  "Fuel Cell Basics: Applications" Archifwyd 2011-05-15 yn y Peiriant Wayback.. Adalwyd 2 Awst 2011.
19. ↑  *"Super-stealth sub powered by fuel cell"* Archifwyd 2011-08-04 yn y Peiriant Wayback.. Frederik Pleitgen. CNN Tech: Nuclear Weapons. Adalwyd 2 Awst 2011.