recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bardd a llenor straeon byrion Archentaidd yn yr iaith Sbaeneg ac ymgyrchydd gwleidyddol a diwylliannol oedd **Esteban Echeverría** (2 Medi 1805 – 19 Ionawr 1851). Roedd ganddo ran hynod o bwysig yn natblygiad llên yr Ariannin yn y 19g, ac mae'n nodedig fel un o'r llenorion Rhamantaidd gwychaf yn llên America Ladin.

Ganwyd yn Buenos Aires, prifddinas yr Ariannin. Treuliodd y cyfnod 1825–30 ym Mharis, Ffrainc, ac yno cafodd ei ddylanwadu'n gryf gan ysbryd a meddylfryd y Rhamantwyr. Yn 1838, Echeverría oedd un o'r deallusion Archentaidd ifainc a sefydlodd yr *Asociación de Mayo*.

Campwaith Echeverría ydy'r stori fer *El matadero*, gwaith sy'n nodweddiadol o'r gwrthdaro rhwng y gwareiddiad Ewropeaidd a chyntefigiaeth y Byd Newydd sy'n diffinio llên America Ladin yn y 19g. Cafodd ei hysgrifennu ganddo tua 1838, ond ni chyhoeddwyd nes wedi ei farwolaeth, rhyw 30 mlynedd yn ddiweddarach. Ymhlith ei weithiau eraill mae'r gerdd draethiadol hir *La cautiva*, sy'n adrodd hanes merch groenwen a gâi ei chipio gan y Mapuche.

Yn 1840, bu'n rhaid iddo ffoi i Wrwgwái oherwydd ei wrthwynebiad i unbennaeth Juan Manuel de Rosas. Bu farw ym Montevideo yn 45 oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  (Saesneg) Esteban Echeverría. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 15 Ebrill 2019.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Vincent Biron yw ***Pranc*** a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantastic Beasts and Where to Find Them* sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Vincent Biron ar 1 Ionawr 1984.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Vincent Biron nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Blodau Bach |  | Canada | Ffrangeg | 2010-01-01 |
| Les Barbares De La Malbaie |  | Canada | *Ffrangeg o Gwebéc* | 2019-11-18 |
| Pranc |  | Canada | Ffrangeg | 2016-09-07 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Jean Stelli yw ***Deuxième Bureau Contre Inconnu*** a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Barbara Laage, Maurice Chevit, Olivier Mathot, Albert Dinan, Fernand Fabre, Frank Villard, Gérard Buhr, Henri San Juan, Jean Degrave a Jacques Bézard. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Bridge on the River Kwai* sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jean Stelli ar 6 Rhagfyr 1894 yn Lille a bu farw yn Grasse ar 15 Mawrth 1979.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jean Stelli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Alerte Au Deuxième Bureau |  | Ffrainc |  | 1956-01-01 |
| Cinq Tulipes Rouges |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1949-01-01 |
| Im Schatten Einer Lüge |  | Ffrainc |  | 1948-01-01 |
| La Cabane Aux Souvenirs |  | Ffrainc |  | 1947-01-01 |
| La Foire Aux Femmes |  | Ffrainc |  | 1956-01-01 |
| La Tentation De Barbizon |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1946-01-01 |
| La Valse Blanche |  | Ffrainc |  | 1943-01-01 |
| *Last Love* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1949-01-01 |
| On N'aime Qu'une Fois |  | Ffrainc |  | 1949-01-01 |
| Une Fille Sur La Route |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1952-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Newyddiadurwraig Cymreig yw **Betsan Powys** (ganwyd Awst 1965), sydd yn olygydd BBC Radio Cymru ar hyn o bryd.

Bywyd cynnar
------------

Ganwyd yng Nghaerdydd ond symudodd y teulu i Fangor pan ddaeth ei thad, y gweinidog a darlledwr R. Alun Evans, yn bennaeth y BBC yno.
Graddiodd mewn Almaeneg a Drama o Brifysgol Aberystwyth cyn gwneud MLitt yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen.

Gyrfa
-----

Ymunodd Powys â BBC Cymru fel newyddiadurwraig hyfforddedig ym 1989, cyn ymuno â'r ystafell newyddion yng Nghaerdydd fel gohebydd dwy-ieithog aml-gyfryngau. Symudodd i adrodd materion cyfoes ym 1994, gan adrodd fel gohebydd cudd.

Dechreuodd Powys gyflwyno ar raglen *Newyddion* Cymraeg S4C, fel y prif ohebydd materion cyfoes Ewrop yn y gyfres *Ewropa*, ac ymunodd â Huw Edwards i gyflwyno rhaglenni arbennig yr etholiadau yn y Deyrnas Unedig. Daeth nôl o Lundain i Gaerdydd i weithio i BBC Cymru a magu ei phlant yn Gymraeg cyn ei phenodi'n Olygydd Gwleidyddol BBC Cymru yn 2006.

Ar 1 Gorffennaf 2013, cychwynnodd Betsan ar ei swydd newydd fel Golygydd BBC Radio Cymru. Ar 12 Mehefin 2018 cyhoeddwyd y byddai'n gadael y gorfforaeth yn Hydref 2018.
Penodwyd ei olynydd, Rhuanedd Richards, y mis wedyn.

Cychwynnodd fel cyflwynydd newydd *Pawb a'i Farn* ar 15 Gorffennaf 2020.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Manylion cyfarwyddwr Ty'r Cwmniau. Adalwyd ar 2 Chwefror 2016.
2. 1 2   Holi ac ateb: Betsan Powys am "fynd amdani" (5 Gorffennaf 2013). Adalwyd ar 2 Chwefror 2016.
3. ↑   Betsan Powys. BBC Question Time (2003-09-17).
4. ↑  *Betsan Powys yn gadael fel golygydd Radio Cymru*  , BBC Cymru Fyw, 12 Mehefin 2018.  Cyrchwyd ar 25 Gorffennaf 2018.
5. ↑  *Penodi Rhuanedd Richards yn olygydd newydd Radio Cymru*  , BBC Cymru Fyw, 24 Gorffennaf 2018.

Dolenni allanol
---------------

* (Saesneg) Blog Betsan
* (Saesneg) Blog Etholiad y Cynulliad 2007, Betsan Powys
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr William Berke yw ***The Falcon's Adventure*** a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Michael Arlen a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Sawtell. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Tom Conway. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Yearling* ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Frank Redman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Berke ar 3 Hydref 1903 ym Milwaukee a bu farw yn Los Angeles ar 9 Chwefror 2009. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd William Berke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Arson, Inc. |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1949-01-01 |
| Betrayal From The East |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| *Code of the West* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1947-01-01 |
| *Dick Tracy* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1945-01-01 |
| *Jungle Jim* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1948-01-01 |
| Pygmy Island |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1950-01-01 |
| Renegade Girl |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| *Rolling Home* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1946-01-01 |
| *Shoot to Kill* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1947-01-01 |
| Treasure of Monte Cristo |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1949-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 13 Mai 2016.
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Paul L. Stein yw ***Kiss The Bride Goodbye*** a gyhoeddwyd yn 1945. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jack Whittingham a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Percival Mackey. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Patricia Medina a Jimmy Hanley. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1945. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Anchors Aweigh* ffilm ysgafn, fflyffi ar ffurf miwsigal gyda Fran Sinatra, gan y cyfarwyddwr ffilm George Sidney. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Geoffrey Faithfull oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul L Stein ar 4 Chwefror 1892 yn Fienna a bu farw yn Llundain ar 29 Medi 1972. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1918 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Paul L. Stein nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Woman Commands |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| Black Limelight |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1938-01-01 |
| Blossom Time |  | y Deyrnas Gyfunol | Saesneg | 1934-01-01 |
| Der Gelbe Schein |  | yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1918-01-01 |
| Im Schatten des Geldes |  | yr Almaen | No/unknown value | 1919-01-01 |
| *My Official Wife* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1926-01-01 |
| Sin Takes a Holiday |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1930-01-01 |
| The Climbers |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1927-01-01 |
| The Common Law |  | Unol Daleithiau America | SaesnegFfrangeg | 1931-01-01 |
| The Sacrifice of Ellen Larsen |  | yr Almaen | No/unknown value | 1921-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi a ddisgrifir hefyd fel ffilm Nadoligaidd gan y cyfarwyddwr Mario Monicelli yw ***Parenti Serpenti*** a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd gan Giovanni Di Clemente yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Sulmona. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Carmine Amoroso a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Adelio Cogliati. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alessandro Haber, Paolo Panelli, Eugenio Masciari, Monica Scattini, Carlo Picone, Cinzia Leone, Marina Confalone, Nicoletta Orsomando, Pia Velsi, Ramona Bădescu, Renato Cecchetto, Roberto Corbiletto a Tommaso Bianco. Mae'r ffilm *Parenti Serpenti* yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Reservoir Dogs* sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Franco Di Giacomo oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ruggero Mastroianni sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mario Monicelli ar 16 Mai 1915 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 16 Ebrill 1991. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1935 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Pisa.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal
 * Y Llew Aur
 * Gwobr y Llew Aur am Gyflawniadau Gydol Oes
 * Gwobr yr Arth Arian i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr yr Arth Arian i'r Cyfarwyddwr Gorau
 * Gwobr yr Arth Arian i'r Cyfarwyddwr Gorau

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Mario Monicelli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 22 Mai 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 22 Mai 2016.
Ffilm comedi arswyd a drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Alan Rafkin yw ***The Ghost and Mr. Chicken*** a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Kansas. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Vic Mizzy. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dick Sargent, Don Knotts, Sandra Gould, Joan Staley, Skip Homeier a Liam Redmond. Mae'r ffilm *The Ghost and Mr. Chicken* yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Good, the Bad and the Ugly* sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alan Rafkin ar 23 Gorffenaf 1928 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 6 Awst 2012.   
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Gwobr Emmy

 Derbyniodd ei addysg yn Admiral Farragut Academy.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 67% (Rotten Tomatoes)
* 6.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Alan Rafkin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- |
| *A Family for Joe* |  | Unol Daleithiau America |  |
| *A Year at the Top* |  | Unol Daleithiau America |  |
| Angel in My Pocket |  | Unol Daleithiau America | 1969-01-01 |
| *Charlie & Co.* |  | Unol Daleithiau America |  |
| *Chicken Soup* |  | Unol Daleithiau America |  |
| *One Day at a Time* |  | Unol Daleithiau America |  |
| *Pistols 'n' Petticoats* |  | Unol Daleithiau America |  |
| The Dick Van Dyke Show |  | Unol Daleithiau America |  |
| The Shakiest Gun in The West |  | Unol Daleithiau America | 1968-01-01 |
| *We Got It Made* |  | Unol Daleithiau America |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
2. 1 2  "The Ghost and Mr. Chicken". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 9 Hydref 2021.
Llun o Camelot gan Gustave Doré, 1868
**Camelot** yw castell neu lys y brenin Arthur yn y chwedlau Ffrengig a Seisnig amdano. Nid yw'n ymddangos yn y chwedlau Cymraeg cynnar, lle lleolir prif lys Arthur y Gelliwig yng Nghernyw, er enghraifft yn *Culhwch ac Olwen*. Yn yr *Historia Regum Britanniae* gan Sieffre o Fynwy, Caerllion ar Wysg oedd prif lys Arthur, a dilynwyd ef gan lawer o weithiau diweddarach.

Ceir y sôn cyntaf am Camelot yng ngwaith Chrétien de Troyes yn yr 1170au:

*A un jor d'une Acenssion / Fu venuz de vers Carlion / Li rois Artus et tenu ot / Cort molt riche a Camaalot / Si riche com au jor estut.* 
"Ar Ddydd Esgyniad, roedd y brenin Arthur wedi dod o Gaerllion, a chynhaliodd lys gwych yng Nghamelot, fel y gweddai i'r diwrnod".
Yn y 13g, Camelot oedd prif lys Arthur mewn gweithiau Ffrangeg megis y Lawnslot-Greal, a dilynwyd hyn gan Thomas Malory yn ei *Le Morte d'Arthur* o ddiwedd y 15g, er bod yn well gan olygydd Malory, William Caxton, leoliad yng Nghymru.

Credai Malory mai Caerwynt oedd Camelot. Yn 1542, adroddodd yr hynafiaethydd John Leland fod y bobl leol o amgylch Cadbury Castle yng Ngwlad yr Haf yn credu mai hwnnw oedd y Camelot gwreiddiol. Bu cloddio archaeolegol yno dan Leslie Alcock yn 1966-70, a chafwyd hyd i lawer o olion o tua'r 6g.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-07-13. Cyrchwyd 2008-03-12.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Francis Perrin yw ***Tête À Claques*** a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jacques François, Maurice Baquet, Fanny Cottençon, Francis Perrin, Michèle Bernier, Annie Jouzier, Claudine Delvaux, Fernand Guiot, Geneviève Fontanel, Jacques Ferrière, Jean-Claude Bouillaud, Jean-Paul Farré, Marc Dudicourt, Nono Zammit, Philippe Brizard ac Yvonne Gaudeau. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner* sef *film noir*, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm
Ridley Scott.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Francis Perrin ar 10 Hydref 1947 yn Versailles. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1972 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Conservatoire national supérieur d'art dramatique.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Officier de l'ordre national du Mérite
 * Officier des Arts et des Lettres‎
 * Officier de la Légion d'honneur

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Francis Perrin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Le Joli Cœur |  | Ffrainc |  | 1984-01-01 |
| Tête À Claques |  | Ffrainc |  | 1982-01-01 |
| *Un fil à la patte* |  |  |  | 2005-01-01 |
| Ça N'arrive Qu'à Moi |  | Ffrainc |  | 1985-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  .
Bardd Ffrangeg o Guyane oedd **Léon-Gentran Damas** (28 Mawrth 1912 – 22 Ionawr 1978) a oedd yn un o sefydlwyr y mudiad *Négritude*.

Ganwyd yn Cayenne, prifddinas Guyane. Aeth i ynys Martinique i fynychu'r Lycée Victor-Schœlcher yn Fort-de-France, ac yno bu'n gyfaill i Aimé Césaire, un o sefydlwyr eraill *Négritude*. Astudiodd y gyfraith ym Mhrifysgol Paris yn ogystal â chyrsiau ychwanegol am anthropoleg, hanes, ac ieithoedd Dwyreiniol. Ymunodd â'r mudiadau adain chwith a gwrthdrefedigaethol, ac ymddiddorodd yng nghelf y swrealwyr a diwylliant yr Americanwyr Affricanaidd. Cyhoeddodd ei gerddi cyntaf yn 1934, a chyd-sefydlodd y cylchgrawn *L’étudiant noir* (1934–40) gyda Césaire a Leopold Senghor.

Gwasanaethodd ym Myddin Ffrainc a'r *résistance* yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Wedi'r rhyfel, cynrychiolodd Guyane yn ddirprwy yng Nghynulliad Cenedlaethol Ffrainc o 1945 i 1951. Gweithiodd i UNESCO ac i Radio France yn y 1960au. Symudodd i'r Unol Daleithiau yn 1970 a bu'n gweithio mewn colegau a phrifysgolion yn Washington, D.C. Bu farw yn Washington, D.C. yn 65 oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  James M. Manheim, "Damas, Léon-Gontran 1912–1978" yn *Contemporary Black Biography* (Thomson Gale, 2005). Adalwyd ar Encyclopedia.com ar 29 Awst 2019.

Darllen pellach
---------------

* Daniel L. Racine (gol.), *Léon-Gontran Damas, 1912-1978: founder of Negritude, A Memorial Casebook* (University Press of America, 1979).
* Keith Q. Warner (gol.), *Critical Perspectives on Léon-Gontran Damas* (Three Continents Press, 1988).
Gŵyl San Gennaro yn Grand Street yn 2014.
Gŵyl Gristnogol flynyddol a gynhelir ym Manhattan, Efrog Newydd, Unol Daleithiau America yn ystod ail hanner Medi yw **Gŵyl San Gennaro** a ystyrir yn olygfa ysblennydd a bywiog o ddiwylliant Eidalaidd-Americanaidd y ddinas.

Cychwynnodd yr ŵyl ar ffurf parti bloc a gynhaliwyd gan fewnfudwyr o Napoli ar Mulberry Street, yng nghanol ardal "Little Italy" yn Lower Manhattan, i ddathlu dygwyl San Gennaro ym Medi 1926. Nawddsant Napoli yw San Gennaro, neu Sant Januarius, Esgob Benevento yn niwedd y 3g. Dros amser, datblygodd yn ffair stryd sydd yn para am 11 diwrnod ac yn ymestyn ar draws 11 o flociau'r gymdogaeth, gan gynnwys Mulberry Street rhwng strydoedd Canal a Houston, Hester Street rhwng strydoedd Baxter a Centre, a Grand Street rhwng Baxter a Centre Market Place.

Ymddengys yr ŵyl mewn golygfeydd yn y ffilmiau trosedd *Mean Streets* (1973) a *The Godfather Part III* (1990).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) "History", The Feast of San Gennaro. Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.is ar 3 Gorffennaf 2021.

Dolen allanol
-------------

* (Saesneg) Gwefan swyddogol
Ffilm gomedi am drosedd gan y cyfarwyddwr Georg Jacoby yw ***Der große Bluff*** a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Tobis Film. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Walter Schlee a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Franz Grothe. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Tobis Film.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Lee Parry. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *King Kong* ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Carl Drews oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Georg Jacoby ar 21 Gorffenaf 1882 ym Mainz a bu farw ym München ar 21 Awst 1958. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Georg Jacoby nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bomben Auf Monte Carlo |  | yr AlmaenFfrainc | Almaeneg | 1960-01-01 |
| Bühne Frei Für Marika |  | yr Almaen | Almaeneg | 1958-01-01 |
| Cleren Maken De Man |  | Yr Iseldiroedd | Iseldireg | 1957-01-01 |
| Dem Licht Entgegen |  | Ymerodraeth yr Almaen | AlmaenegNo/unknown value | 1918-01-01 |
| Der Bettelstudent |  | yr Almaen | Almaeneg | 1936-08-07 |
| Die Csardasfürstin |  | yr Almaen | Almaeneg | 1951-01-01 |
| Die Nacht Vor Der Premiere |  | yr Almaen | Almaeneg | 1959-05-14 |
| Gasparone |  | yr Almaen | Almaeneg | 1937-01-01 |
| *Pension Schöller* |  | yr Almaen | Almaeneg | 1952-01-01 |
| *The Woman of My Dreams* |  | yr Almaenyr Almaen Natsïaidd | Almaeneg | 1944-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm llawn cyffro
Saesneg o Japan, Sbaen a Unol Daleithiau America yw ***Fast & Furious 6*** gan y cyfarwyddwr ffilm Justin Lin. Fe'i cynhyrchwyd yn Japan a Sbaen ac Unol Daleithiau America. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lucas Vidal. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan Vin Diesel a Neal H. Moritz a’r cwmniau cynhyrchu a’i hariannodd oedd Universal Studios ac One Race Films; lleolwyd y stori mewn sawf lleoliad gan gynnwys: Sbaen, Los Angeles, Llundain, Moscfa, Costa Rica, Tokyo a Hong Cong a chafodd ei saethu yn Los Angeles, Llundain a'r Ynysoedd Dedwydd.

Dyma restr llawnach o aelodau'r cast a gymerodd ran yn y ffilm hon: Paul Walker, The Rock, Jordana Brewster, Tyrese Gibson, Michelle Rodriguez, Sung Kang, Ludacris, Luke Evans, Gina Carano, John Ortiz, Elsa Pataky, Gal Gadot, Jason Statham, Vin Diesel, Rita Ora, Thure Lindhardt, Shea Whigham, Kim Kold, Joe Taslim, Clara Paget, Deborah Rosan, Benjamin Davies, David Ajala, Gemita Samarra, Andrew Koji.


Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Wolf of Wall Street* gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 71% (Rotten Tomatoes)
* 71% (Rotten Tomatoes)
* 6.2/10 (Rotten Tomatoes)
* 61/100

.

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 788,680,968 $ (UDA), 238,679,850 $ (UDA).

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Justin Lin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Prif bwnc y ffilm: .
2. ↑  Gwlad lle'i gwnaed:. .
3. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. *Internet Movie Database*. dyddiad cyrchiad: 17 Awst 2016. iaith y gwaith neu'r enw: Saesneg. .
4. ↑  *Rotten Tomatoes*. dyddiad cyrchiad: 21 Medi 2021.
5. 1 2  "Fast & Furious 6". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 9 Hydref 2021.
6. ↑ . dyddiad cyrchiad: 21 Medi 2021.
7. ↑ . dyddiad cyrchiad: 5 Medi 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 308755677
* LCCN: n2014031616
* BNE: XX5410923

 |
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Lauren Miller yw ***Like Father*** a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd gan Lauren Miller yn Unol Daleithiau America Lleolwyd y stori yn y Caribî. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Lauren Miller.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kristen Bell, Kelsey Grammer a Seth Rogen. Mae'r ffilm *Like Father* yn 98 munud o hyd. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Guilty* sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Mollie Goldstein sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lauren Miller ar 24 Gorffenaf 1982 yn Lakeland, Florida. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2003 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Talaith Florida.

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 46% (Rotten Tomatoes)
* 5.2/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Lauren Miller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Like Father |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 2018-08-03 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "Like Father". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 30 Hydref 2021.
Safle'r depo, Cross Creek
Bryniau Rimutaka
Peirianwaeth locomotif *Fell*
Roedd **Goleddf Rimutaka** yn rhan o'r rheilffordd rhwng Wellington a Featherston ar Ynys y Gogledd, Seland Newydd, tair milltir o hyd rhwng Gorsaf reilffordd Summit a Gorsaf reilffordd Cross Creek, ar raddiant 1:15. Roedd y rheilffordd yn un o 3 i ddefnyddio'r System 'Fell'; roedd un ym Mrasil ac yr un arall ar Fynydd Snaefell ar Ynys Manaw. Defnyddiwyd y System Fell gan sawl rheilffordd arall, ond dim ond fel system brecio.

Mewn mathemateg, mae goledd neu raddiant llinell yn rhif sy'n disgrifio cyfeiriad a pa mor serth yw'r linell neu'r allt. Mewn daearyddiaeth, mae'n berthnasol i ffyrdd a rheilffyrdd.

Disodlwyd y goleddf gan dwnnel ar 3 Tachwedd 1955. Defnyddir cwrs yr hen reilffordd fel llwybr cerdded, y Rimutaka Rail Trail, erbyn hyn. Mae ymddiriodolath dreftadaeth yn gobeithio ail-agor y lein.

Hanes
-----

Agorwyd y goleddf ar 12 Hydref 1878. Adeiladwyd 4 locomotif Fell gan Gwmni Avonside ym 1875 a dau arall gan Gwmni Neilson ym 1886. Adeiladwyd 6 cerbyd diesel ar gyfer teithwyr yng Ngweithdai Hutt yn 1936.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Tudalen hanes ar wefan y rheilffordd dreftadaeth

Dolen allanol
-------------

* Gwefan yr ymddiriodolaeth dreftadaeth
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Bob Decout yw ***La Gente Honrada*** a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Victoria Abril, Valérie Bonneton, Hélène de Fougerolles, Philippe Volter, Bruno Putzulu, Artus de Penguern, Bob Decout, Franck Godard, Isabelle Ferron a Kepa Amuchastegui. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *V for Vendetta* sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bob Decout ar 1 Ionawr 1945. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 73 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Bob Decout nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Adieu Blaireau* |  | Ffrainc | Ffrangeg | 1985-01-01 |
| La Gente Honrada |  | Ffrainc | Sbaeneg | 2005-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
Mae **Uttar Pradesh** (Hindi: उत्तर प्रदेश "Talaith Ogleddol"), a elwir yn aml yn **U.P.**, yw'r dalaith fwyaf yn India o ran poblogaeth a'r bumed fwyaf o ran arwynebedd. Roedd y boblogaeth yn 166,052,859 yn 2001, mwy na phoblogaeth Ffrainc, Yr Almaen a'r Iseldiroedd gyda'i gilydd. Dim ond pump gwlad, sef Tsieina, India ei hun, yr Unol Daleithiau, Indonesia a Brasil, sydd a phoblogaeth fwy. Mae wyth dinas yn y dalaith gyda phoblogaeth o filiwn neu fwy.

Mae tiriogaeth Uttar Pradesh yn rhan helaeth o wastadtir Afon Ganga, ac yn dir ffrwythlon iawn. Mae'n ffinio â Nepal ac a thaleithiau Uttarakhand, Himachal Pradesh, Haryana, Delhi, Rajasthan, Madhya Pradesh, Chhattisgarh, Jharkhand a Bihar. Prifddinas y dalaith yw Lucknow, ond Kanpur yw'r ddinas fwyaf a'r ganolfan ddiwydiannol bwysicaf. Dinasoedd pwysig eraill yw Allahabad, Agra, Varanasi (Banaras), Meerut, a Gorakhpur. Yn 2000 ffurfiwyd talaith newydd, Uttarakhand, o ran ogleddol Uttar Pradesh.

Lleoliad Uttar Pradesh yn India
Hindi yw iaith swyddogol y dalaith. Mae 81% o'r boblogaeth yn ddilynwyr Hindŵaeth a tua 18% yn ddilynwyr Islam. Mae Varanasi (Benares) yn ddinas sanctaidd i Hindwaid, ac mae miloedd lawer yn mynd yno fel pererinion. Rhyw 13 km o Varanasi mae Sarnath, sy'n fan sanctaidd i ddilynwyr Bwdhaeth am mai yma y traddododd Gautama Buddha ei bregeth gyntaf. Mae nifer o atyniadau byd-enwog yn y dalaith, yn enwedig y Taj Mahal yn Agra a dinas adfeiliedig Fatehpur Sikri.

Roedd wyth allan o 14 Prif Weinidog India yn hannu o Uttar Pradesh, sef Jawaharlal Nehru, Lal Bahadur Shastri, Indira Gandhi, Rajiv Gandhi, Choudhary Charan Singh, Vishwanath Pratap Singh, Chandra Shekhar ac Atal Behari Vajpayee.

  


|  | **Taleithiau a thiriogaethau India** |
| --- | --- |
| **Taleithiau** | Andhra Pradesh • Arunachal Pradesh • Assam • Bihar • Chhattisgarh • Goa • Gorllewin Bengal • Gujarat • Haryana • Himachal Pradesh • Jharkhand • Karnataka • Kerala • Madhya Pradesh • Maharashtra • Manipur • Meghalaya • Mizoram • Nagaland • Orissa • Punjab • Rajasthan • Sikkim • Tamil Nadu • Telangana • Tripura • Uttarakhand • Uttar Pradesh |
| **Tiriogaethau** | Ynysoedd Andaman a Nicobar • Chandigarh • Dadra a Nagar Haveli • Jammu a Kashmir • Tiriogaeth Genedlaethol Delhi • Daman a Diu • Lakshadweep • Puducherry (*Pondicherry*) |
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Lars Jessen yw ***Am Tag Als Bobby Ewing Starb*** a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Ingo Haeb. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Franz Dinda, Peter Lohmeyer, Richy Müller, Nina Petri, Eva Kryll, Falk Rockstroh, Gabriela Maria Schmeide, Luise Helm, Peter Heinrich Brix a Jens Münchow. Mae'r ffilm *Am Tag Als Bobby Ewing Starb* yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *V for Vendetta* sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Andreas Höfer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Elke Schloo sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lars Jessen ar 13 Ebrill 1969 yn Kiel.

Derbyniad
---------

Ymhlith y gwobrau a enillwyd y mae Max Ophüls Award.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Lars Jessen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *16 × Deutschland* |  | yr Almaen | Almaeneg | 2013-01-01 |
| Am Tag Als Bobby Ewing Starb |  | yr Almaen | Almaeneg | 2005-01-01 |
| *Der letzte Cowboy* |  | yr Almaen | Almaeneg |  |
| Die Schimmelreiter |  | yr Almaen | Almaeneg | 2008-01-01 |
| Dorfpunks |  | yr Almaen | Almaeneg | 2009-01-01 |
| *Fischer fischt Frau* |  |  |  | 2011-01-01 |
| *Fraktus* |  | yr Almaen | Almaeneg | 2012-11-08 |
| Hochzeitspolka |  | yr Almaen | Almaeneg | 2010-01-01 |
| *Tatort: Borowski und die einsamen Herzen* |  | yr Almaen | Almaeneg | 2008-10-12 |
| *Tatort: Die chinesische Prinzessin* |  | yr Almaen | Almaeneg | 2013-10-20 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 1 Rhagfyr 2017.
2. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
Ffilm am gyfeillgarwch gan y cyfarwyddwr Joseph Pevney yw ***3 Ring Circus*** a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Joseph Pevney a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Walter Scharf. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Paramount Pictures.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sig Ruman, Zsa Zsa Gabor, Dean Martin, Elsa Lanchester, Joanne Dru, Kathleen Freeman, Jerry Lewis, Nick Cravat, Billy Curtis, Douglas Fowley, Wallace Ford, Gene Sheldon a Buck Young. Mae'r ffilm *3 Ring Circus* yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Rear Window* sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Loyal Griggs oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Warren Low sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Joseph Pevney ar 15 Medi 1911 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Palm Desert ar 23 Mawrth 2019. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Joseph Pevney nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.. dyddiad cyrchiad: 9 Mai 2016.
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Louis Feuillade yw ***La Prison Sur Le Gouffre*** a gyhoeddwyd yn 1912. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw René Navarre, Ernest Bourbon, Paul Manson, Renée Carl a Suzanne Grandais. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1912. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Saved from the Titanic* sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan Étienne Arnaud.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Louis Feuillade ar 19 Chwefror 1873 yn Lunel a bu farw yn Nice ar 26 Chwefror 1925. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1905 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Louis Feuillade nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Bout-de-Zan et le ramoneur* |  | Ffrainc | No/unknown value | 1914-01-01 |
| *Fantômas* |  | Ffrainc | FfrangegNo/unknown value | 1913-01-01 |
| *Judex* |  | Ffrainc | FfrangegNo/unknown value | 1916-01-01 |
| *Le maléfice* |  | Ffrainc | No/unknown value | 1912-01-01 |
| *Le trésor* |  | Ffrainc | No/unknown value | 1911-01-01 |
| *Les Vampires* |  | Ffrainc | FfrangegNo/unknown value | 1915-01-01 |
| *Les audaces de coeur* |  | Ffrainc | No/unknown value | 1913-01-01 |
| *Oscar a des chevaux de course* |  | Ffrainc | No/unknown value | 1913-01-01 |
| Tih Minh |  | Ffrainc | FfrangegNo/unknown value | 1918-01-01 |
| *When the Leaves Fall* |  | Ffrainc | No/unknown value | 1911-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Nofelydd, bardd, ac ymgyrchydd Periwaidd oedd **Manuel Scorza** (9 Medi 1928 – 27 Tachwedd 1983).

Ganwyd yn Lima, prifddinas Periw. Yn 1949 ymunodd â'r ymgyrch yn erbyn unbennaeth y Cadfridog Manuel Odría. Cafodd holl gopïau ei gyfrol gyntaf o farddoniaeth, *Actas de la remota lejanía* (1949), eu cymryd gan yr heddlu. Fe'i alltudiwyd am gyfnod a bu'n byw mewn sawl gwlad. Enillodd glod am ei gasgliad o gerddi *Las imprecaciones* (1955). Yn 1956 ymunodd â'r Movimiento Comunal a chefnogodd gwrthryfel y gwerinwyr yn y Cerro de Pasco.

Ysgrifennodd Scorza bum nofel yn ymwneud ag hanes Periw yn y cyfnod 1955–62, gyda phwyslais ar brofiadau'r brodorion: *Redoble por Rancas* (1970), *Historia de Garabombom, el invisible* (1972), *El jinete insomne* (1978), *Cantar de Agapito Robles* (1978), a *La tumba del relámpago* (1979). Ymsefydlodd ym Mharis ac addysgodd yn yr École Normale Supérieure. Bu farw mewn damwain awyren ym Madrid, Sbaen, yn 55 oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  (Saesneg) Manuel Scorza. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 24 Medi 2019.
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Irvin Willat yw ***The Ancient Highway*** a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan James Oliver Curwood. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Paramount Pictures.

Y prif actor yn y ffilm hon yw Jack Holt. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Gold Rush* sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Alfred Gilks oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Irvin Willat ar 18 Tachwedd 1890 yn Stamford, Connecticut a bu farw yn Santa Monica ar 15 Hydref 1975. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ac mae ganddo o leiaf 24 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Irvin Willat nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Daughter of The Wolf |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1919-01-01 |
| *All the Brothers Were Valiant* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1923-01-15 |
| Behind The Door |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1919-01-01 |
| *Below the Surface* |  | Unol Daleithiau America |  | 1920-06-01 |
| In Slumberland |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1917-01-01 |
| North of 36 |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1924-01-01 |
| Old Louisiana |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| *Submarine* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1928-01-01 |
| *The Grim Game* |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1919-01-01 |
| *Wanderer of the Wasteland* |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1924-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Mae'r **Gamallt** (neu weithiau **Craig Goch)** yn gopa mynydd a geir yn Y Migneint rhwng Blaenau Ffestiniog a Penmachno a'r Bala; cyfeiriad grid SH751447. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 464 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan "Database of British and Irish hills". Uchder y copa o lefel y môr ydy 588 metr (1929 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 20 Tachwedd 2009.

Gweler hefyd
------------

* Rhestri copaon a sut y cânt eu dosbarthu
* Rhestr mynyddoedd Cymru
* Rhestr o gopaon Cymru
* Rhestr Mynyddoedd yr Alban dros 2,000'

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Database of British and Irish hills"

Dolenni allanol
---------------

* Clwb Mynydda Cymru
* Lleoliad ar wefan Streetmap Archifwyd 2016-03-05 yn y Peiriant Wayback.
* Lleoliad ar wefan Get-a-map[*dolen marw*]
Athronydd Ffrengig oedd **Louis Althusser** (16 Hydref 1918 – 22 Hydref 1990) sydd yn nodedig am gyfuno athroniaeth Farcsaidd ag adeileddaeth.

Ganed yn Birmandreis, Algeria Ffrengig (heddiw Bir Mourad Raïs, Algeria). Fe'i galwyd i'r fyddin yn 1939 ar ddechrau'r Ail Ryfel Byd, ac yn sgil cwymp Ffrainc ym Mehefin 1940 fe gafodd ei ddal mewn gwersyll carcharorion rhyfel gan yr Almaenwyr nes diwedd y rhyfel.

Yn 1948 ymunodd Althusser â Phlaid Gomiwnyddol Ffrainc. Yn yr un flwyddyn, fe'i penodwyd i gyfadran yr École Normale Supérieure ym Mharis, a bu'n addysgu yno am ddeng mlynedd ar hugain bron. Yn 1965 cyhoeddodd ei ddau brif waith ar bwnc athroniaeth Karl Marx, *Pour Marx* a *Lire 'le Capital'*. Tynnodd ar waith athronwyr y gwyddorau Gaston Bachelard a Georges Canguilhem i amlygu'r wahaniaeth rhwng syniadaeth Hegelaidd gynnar Marx a'i hanesyddiaeth ddiweddarach, a bod y wahaniaeth hon yn nodi "toriad epistemolegol" yn athroniaeth Marx. I'r un perwyl, ysgrifennodd Althusser draethawd, "Idéologie et appareils idéologiques d'État" (1970), yn dadlau'n erbyn dehongliadau traddodiadol o benderfyniaeth economaidd Marx drwy dynnu sylw at y pwysigrwydd a roddai i wleidyddiaeth, y gyfraith, ac ideoleg yn ei weithiau diweddarach. Yn y 1970au bu'n lladd ar Blaid Gomiwnyddol yr Undeb Sofietaidd a Staliniaeth. Bu hefyd yn beirniadu Plaid Gomiwnyddol Ffrainc am roi'r gorau i'r nod o unbennaeth y proletariat.

Yn Nhachwedd 1980, dioddefodd Althusser chwalfa yn ei iechyd meddwl a fe dagodd ei wraig, Hélène Rytmann, yn farw. Fe'i datganwyd yn anghymwys i'w roi ar brawf yn 1981, a chafodd ei gadw mewn ysbyty seiciatrig am dair blynedd. Bu farw o fethiant y galon mewn ysbyty henoed ger Paris yn 72 oed. Wedi ei farwolaeth, cyhoeddwyd ei hunangofiant, *L'avenir dure longtemps*, yn 1992. Ynddo mae'n cyfaddef nad oedd wedi darllen yn helaeth ac nid oedd yn gyfarwydd â gwaith nifer o brif athronwyr y Gorllewin, a'i fod yn euog o ffugio dyfyniadau gan Bachelard yn ei draethawd ymchwil.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  (Saesneg) Louis Althusser. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 30 Ionawr 2020.
2. ↑  (Saesneg) Eric Pace, "Louis Althusser, 72, a Marxist Who Harshly Criticized Moscow", *The New York Times* (24 Hydref 1990). Adalwyd ar 30 Tachwedd 2019.
3. ↑  (Saesneg) Gilbert Adair, "Getting away with murder", *The Independent* (2 Gorffennaf 1992). Adalwyd ar 30 Ionawr 2019.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Alfred Santell yw ***The Arkansas Traveler*** a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Viola Brothers Shore a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gerard Carbonara. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Bob Burns. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Bringing Up Baby* sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. 
Leo Tover oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Paul Weatherwax sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alfred Santell ar 14 Medi 1895 yn San Francisco a bu farw yn Salinas ar 15 Gorffennaf 1947.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Alfred Santell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aloma of The South Seas |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1941-01-01 |
| Bluebeard's Seven Wives |  | Unol Daleithiau America | No/unknown value | 1925-01-01 |
| Breakfast For Two |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| Having Wonderful Time |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1938-01-01 |
| Internes Can't Take Money |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1937-01-01 |
| Jack London |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1943-01-01 |
| *Tess of the Storm Country* |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1932-01-01 |
| The Life of Vergie Winters |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1934-01-01 |
| The Patent Leather Kid |  | Unol Daleithiau America | SaesnegNo/unknown value | 1927-01-01 |
| Winterset |  | Unol Daleithiau America | Saesneg | 1936-01-01 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 13 Ebrill 2016.
Patagonia (mewn oren)
Llyn Espejo, ym Mhatagonia
Rhanbarth daearyddol yn Ne America yw **Patagonia** sy'n ymestyn o Tsile ar draws yr Andes i'r Ariannin. Ar ochr Tsile o'r Andes fe ymestyn Patagonia i'r de o ledred 42°D, gan gynnwys rhan ddeheuol rhanbarth politicaidd Los Lagos a rhanbarthau Aysén a Magallanes (heblaw am y rhan o Antártica a hawlir gan Tsile).

Ar ochr yr Ariannin o'r Andes fe ymestyn Patagonia i'r de o afonydd Neuquén a Río Colorado, gan gynnwys y taleithiau Neuquén, Río Negro, Chubut, Santa Cruz, Tierra del Fuego, a rhan ddeheuol Talaith Buenos Aires. Deillia'r enw Patagonia o *Batagones*, sef enw'r bobl gyntaf i gyrraedd yr ardal rhyw 10,000 o flynyddoedd yn ôl.

Yn yr Ariannin, mae Patagonia wedi ei rhannu yn bedair talaith:

1. Neuquén: 94,078 km², rhwng yr afonydd *Nequen* a *Limay*, yn ymestyn tua'r de hyd at lan gogleddol Llyn Nahuel-Huapi, a thua'r gogledd hyd at y *Rio Colorado*.
2. Río Negro: 203,013 km², rhwng Môr yr Iwerydd a'r Andes, rhwng Nequen a lledred 42° De.
3. Chubut: 224,686 km², rhwng 42° a 46° De.
4. Santa Cruz: 243,943 km², rhwng Chubut a ffîn Tsili.

Daw'r enw o'r gair *patagón* sef cewir mewn mytholeg a chredwyd eu bod ddwywaith maint dyn - 12 i 15 troedfedd (3.7 i 4.6 m).

Gwladfa Gymreig
---------------

Yng nghanol y 19g, rhwng 1865 a 1912, cyrhaeddodd minteioedd o Gymry er mwyn sefydlu gwladfa ym Mhatagonia yr Ariannin. Y Wladfa oedd enw'r Cymry hynny ar yr ardal honno.

Erys rhai siaradwyr Cymraeg yn nhalaith Chubut hyd heddiw. Er mwyn cynnal y Gymraeg yn Chubut mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn anfon athrawon o Gymru at yr ysgolion Cymraeg yno.

* San Carlos de BarilocheSan Carlos de Bariloche
* Península ValdésPenínsula Valdés
* UshuaiaUshuaia
*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Patagonia: Natural History, Prehistory and Ethnography at the Uttermost End of the Earth*, C. McEwan, L.A. ac A. Prieto (eds), Princeton University Press gyda Gwasg yr Amgueddfa Brydeinig, 1997. ISBN 0-691-05849-0
2. ↑  Antonio Pigafetta, 1524: *"Il capitano generale nominò questi popoli Patagoni."*