Darlunydd, paentiwr dyfrlliw, a phrintiwr o Sais oedd **Stanley Roy Badmin** (18 Ebrill 1906 – 28 Ebrill 1989) sydd yn nodedig am ei dirluniau a'i gelf o goed yn enwedig.

Ganed ef yn ardal Sydenham yn ne Llundain, i rieni o Wlad yr Haf. Mynychodd Ysgol Sydenham cyn iddo ennill ysgoloriaeth i Ysgol Gelf a Chrefft Camberwell ym 1922. Aeth i'r Ysgol Gelf Frenhinol (RCA) fel ysgolor ymchwil ym 1924 i astudio paentio, ac yn ei ail flwyddyn newidiodd ei bwnc i ddylunio. Derbyniodd ei ddiploma ym 1927, ac yn y flwyddyn ddilynol cafodd hyfforddiant yn Camberwell a'r RCA i fod yn athro celf.

Cyfrannodd Badmin ddarluniadau ac ysgythriadau i gyfnodolion gan gynnwys *The Graphic* (1927) a *The Tatler* (1928). Cynhaliwyd y sioe gyntaf o'i waith yn oriel y Twenty-One yn Bermondsey, ym 1930. Cyhoeddwyd nifer o'i ysgythriadau gan y Twenty-One nes i'r farchnad yn y printiau hynny gwympo ym 1931. Newidiodd Badmin i oriel y Fine Art Society ar Stryd Bond yn y West End, gan ganolbwyntio ar gyfrwng y dyfrlliw yn ogystal ag ysgythru. Addysgodd Badmin yn Ysgol Gelf Richmond (1934) ac Ysgol Gelf St John's Wood (1936) i ychwanegu at ei incwm fel arlunydd ifanc.

Ym 1935 cafodd ei gomisiynu gan y cylchgrawn Americanaidd *Fortune* i ddarlunio trefi yn Unol Daleithiau America, ac arddangoswyd ei waith yn oriel MacDonald's, Efrog Newydd, ym 1936. Darluniodd nifer o lyfrau addysgol gyda lithograffau lliw, gan gynnwys *Village and Town* (1939) a *Trees in Britain* (1942) i'r gyfres Puffin. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, cyfrannodd ddarluniadau i arddangosfeydd a drefnwyd gan y Weinyddiaeth Wybodaeth, ac wedi iddo gael ei alw i'r lluoedd arfog fe weithiodd ar wneud modelau i'r Awyrlu Brenhinol ym Medmenham.

Wedi'r rhyfel, ymunodd Badmin ag asiantaeth Saxon Artists ym 1948 a derbyniodd nifer o gomisiynau, gan gynnwys hysbysebion ar gyfer y cwmni fferyllol a gwyddonol Fisons a'r cwmni papur Bowater, posteri ar gyfer cwmnïau cludiant a threfnwyr teithiau, a chardiau cyfarch a chalendrau ar gyfer Royle. Darluniodd ragor o lyfrau natur, gan gynnwys *Trees for Town and Country* (1947), *British Countryside in Colour* (1951), a'r *Shell Guide to Trees and Shrubs* (1958), a chyfrannodd hefyd i'r *Radio Times*. Yn y 1950au paentiodd luniau ar gyfer arddangosfa'r Gymdeithas Ddyfrlliw Frenhinol, ac ym 1955 cynhaliwyd sioe o'i waith yn y Leicester Galleries yn Sgwâr Leicester.

Priododd Stanley Roy Badmin â Margaret Colborne ym 1930; cawsant ddau blentyn, Patrick a Joanna, cyn iddynt ysgaru. Ym 1950 ailbriododd â Rosaline Downey, a oedd eisoes yn fam i ferch o'r enw Elizabeth, a chawsant blentyn arall, Galea. Fe'i etholwyd yn aelod cyswllt o Gymdeithas Frenhinol y Paentwyr-Ysgythrwyr ac Engrafwyr ym 1931, ac yn aelod llawn ym 1935; ac yn aelod cyswllt o Gymdeithas Frenhinol yr Arlunwyr Dyfrlliw ym 1932, ac yn aelod llawn ym 1939. Symudodd Badmin a'i deulu i bentref Bignor, ger Pulborough, Sussex, ym 1959, a pharhaodd i baentio ac arddangos ei waith. Cynhaliwyd sioe o'i waith yn oriel gelf Worthing ym 1967. Bu farw yn Ysbyty St Richard, Chichester, yn 83 oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3 4 5  Christopher Beetles, "Badmin, Stanley Roy", *Oxford Dictionary of National Biography* (2004). Adalwyd ar 6 Ionawr 2023.

Darllen pellach
---------------

* Chris Beetles, *S. R. Badmin and the English Landscape* (Llundain: Collins, 1985).