Cyn bêl-droediwr Cymreig ydy Arfon Trevor Griffiths MBE (ganwyd 23 Awst 1941). Rhwng 1959 a 1979 chwaraeodd dros Wrecsam, Arsenal a Chymru cyn mynd ymlaen i reoli Wrecsam a Crewe Alexandra.

Gyrfa chwarae
-------------

Gwrthododd Griffiths gyfle i fynd ar dreial gyda Lerpwl a Sheffield Wednesday er mwyn arwyddo fel amatur â Wrecsam ym mis Mai 1957.

Gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf i'r tîm cyntaf yn erbyn Darlington yng Nghwpan FA Lloegr ym mis Tachwedd 1958, ac roedd yn aelod o dîm ieuenctid y clwb pan lwyddodd i ennill Cwpan Ieuenctid Cymru. Bu rhaid iddo ddisgwyl hyd nes y Tachwedd canlynol i chwarae i'r tîm cyntaf am yr ail dro, a hynny mewn gêm Gynghrair yn erbyn Reading gan gadw ei le yn y tîm am weddill y tymor a chodi Cwpan Cymru wrth i Wrecsam drechu Caerdydd yn y rownd derfynol.

Ym mis Chwefror 1961 talodd Arsenal £15,500 amdano a gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf gan golli 5-1 yn erbyn Wolverhampton Wanderers ar 22 Ebrill 1961. Sgoriodd ddwywaith mewn 15 ymddangosiad i Arsenal cyn cael ei werthu yn ôl i Wrecsam am £8,000.

Llwyddodd i arwain Wrecsam i ddyrchafiad ym 1961-62 a 1969-70 yn ogystal â chodi Cwpan Cymru ar bedair achlysur ac roedd yn aelod allweddol o'r tîm gan lwyddo i gyrraedd rownd yr wyth olaf o Gwpan Enillwyr Cwpanau Ewrop ym 1975-76 cyn colli yn erbyn RSC Anderlecht. Gwnaeth 591 ymddangosiad yn y Gynghrair i Wrecsam, sy'n record i'r clwb, a sgoriodd 120 o goliau.

Gyrfa ryngwladol
----------------

Er iddo chwarae yn Nhrydedd Adran y Gynghrair, cafodd Griffiths ei alw i garfan Cymru ym 1971 gan ennill ei gap cyntaf fel eilydd yn erbyn Tsiecoslofacia yng ngemau rhagbrofol Euro 1972.

Er mynd ar daith Cymru i Tahiti, Seland Newydd a Maleisia ym 1971 ni chafodd ei ail gap tan gemau rhagbrofol Euro 1976 lle roedd yn aelod allweddol o'r tîm pan lwyddodd i gyrraedd rownd yr wyth olaf.

Gyrfa rheoli
------------

### Wrecsam

Wedi chwarae o dan wyth rheolwr gwahanol yn Wrecsam, cymerodd Griffiths yr awenau yn ei ddwylo'i hun ym mis Mai 1977 yn dilyn ymddiswyddiad John Neal. Llwyddodd i arwain Wrecsam i bencampwriaeth y Drydedd Adran ym 1977-78 a dod y rheolwr cyntaf yn hanes y clwb i sicrhau dyrchafiad i Ail Adran y Gynghrair Bêl-droed.

Ar 13 Mai 1981 ymddiswyddodd Griffiths yn dilyn anghydfod gyda bwrdd y clwb pêl-droed. Roedd y clwb wedi dweud wrth Griffiths bod raid iddo dorri'n ôl ar ei staff ac ar y tîm ieuenctid ond fe wrthododd wneud hynny a gadawodd y clwb.

### Crewe Alexandra

Cafodd ei benodi'n rheolwr ar Crewe Alexandra ym mis Awst 1981 gan dreulio tymor gyda'r clwb cyn ymddiswyddo ar 25 Hydref 1982.

Gwobrau
-------

Ym 1975 cafodd Griffiths ei urddo â gwobr Personoliaeth Chwaraeon Cymreig y Flwyddyn BBC Cymru ac ym 1976 cafodd yr MBE am ei wasnaeth i bêl-droed Cymreig ac mae hefyd yn aelod o Oriel Anfarwolion Wrecsam.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Arsenal History: Arfon Griffiths". *Arsenal.com*. Unknown parameter `|published=` ignored (help)
2. ↑  "Dedication to Wrexham came at a cost to Arfon". *Daily Post*. 2008-07-14. Unknown parameter `|published=` ignored (help)
3. 1 2 3 4 5  Peter Jones a Gareth M. Davies (1999). *The Racecourse Robins: Adams To Youds*. ISBN 0-952495-01-5.
4. ↑  "Arsenal v Wolverhampton Wanderers, 22 Abrill 1961". *11v11*. Unknown parameter `|published=` ignored (help)
5. ↑  Gareth M. Davies ac Ian Garland (1991). *Who's Who of Welsh International Soccer Players*. ISBN 1-872424-11-2.
6. ↑  "Non-cap international matches". *Welsh Football Online*. Unknown parameter `|published=` ignored (help)
7. ↑  Ian Gwyn Hughes (2008-04-28). "The rise and fall of Wrexham". *BBC Sport*. Unknown parameter `|published=` ignored (help)
8. ↑  "BBC Wales Sport Personality winners". *BBC Sport*. Unknown parameter `|published=` ignored (help)
9. ↑  "Wrexham AFC Hall of Fame". *Wrexham AFC*. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-04-16. Cyrchwyd 2015-12-05. Unknown parameter `|published=` ignored (help)

|
|  |
| Rhagflaenydd:**Gareth Edwards** | ***Personoliaeth Chwaraeon Cymreig y Flwyddyn BBC Cymru***1976 | Olynydd:**Mervyn Davies a thîm Camp Lawn Cymru** |