Logo'r UCI
Undeb seiclo proffesiynol ydy'r **Union Cycliste Internationale** (UCI) (Cymraeg: *Undeb Seiclwyr Rhyngwladol*), sy'n gorychwylio rasys seiclo yn y gymdeithas ryngwladol. Hi yw corff llywodraethu'r byd ar gyfer for rheolaeth y chwaraeon seiclo. Mae pencadlys yr UCI yn Aigle, Y Swistir.

Mae'r UCI yn dosbarthu trwyddedi rasio i reidwyr ac yn cadarnhau bod rheolau disgyblaethol yn cael eu dilyn, megis defnydd cyffuriau. Mae'r UCI hefyd yn rheoli dosbarthu rasys a graddfa safle bwyntiau mewn sawl disgyblaeth o seiclo gan gynnwys beicio mynydd, rasio seiclo ffordd a seiclo trac, ar gyfer dynion a merched, amatur a phroffesiynol. Mae hefyd yn gorychwylio Pencampwriaethau'r Byd – lle mae sawl gwlad yn cystadlu yn hytrach na thimau masnach – mewn amryw o ddosbarthiadau a chategoriau. Mae enillwyr y rasys hyn yn meddu'r hawl i wisgo crys enfys y flwyddyn ganlynol, a'r hawl i wisgo stribedi'r enfys ar goleri a chyffion eu crysau am weddill eu gyrfa.

Hanes
-----

Sefydlwyd yr UCI ar 14 Ebrill 1900 ym Mharis gan gyrff llywodraethu cenedlaethol Gwlad Belg, Yr Unol Dalieithau, Ffrainc, Yr Eidal, a'r Swistir.

Yn 1965, o dan bwysau gan yr IOC (roedd y Gemau Olympaidd bryd hynny yn ddigwyddiad amatur), creodd yr UCI ddau is-gorff, Fédération Internationale Amateur de Cyclisme (FIAC) (Cymraeg: *Ffederasiwn Seiclo Amatur Rhyngwladol*) a Fédération Internationale de Cyclisme Professionnel (FICP) (Cymraeg: *Ffederasiwn Seiclo Proffesiynol Rhyngwladol*). Cymerodd yr UCI y rôl o weinyddu'r ddau gorff.

Lleolwyd yr FIAC yn Rhufain, a'r FICP yn Lwcsembwrg, a'r UCI yn Geneva.

Yr FIAC oedd y mwyaf o'r ddau gorff, gyda 127 ffederasiwn yn aelod ar draws pum cyfandir. Goruchafwyd hi gan wledydd y Bloc dwyreiniol a oedd yn gwbl amatur. Yr FIAC oedd yn trefnu cynyrchiolaeth seiclo yn y Gemau Olympaidd, ac yn anaml iawn bu seiclwyr yr FIAC yn cystadlu yn erbyn aelodau'r FICP.

Yn 1992, ail-gyfunwyd yr FIAC a'r FICP gan yr UCI, gan ddychwelyd yn rhan o'r UCI. Symudodd y corff newydd i Lausanne, yn agos i'r IOC.

Yn 2004, adeiladodd yr UCI velodrome newydd 200m yng nganolfan seiclo'r byd Archifwyd 2006-08-21 yn y Peiriant Wayback. newydd, gyferbyn a'u pencadlys.

### Dadleuon

Mae'r UCI wedi ymwneud â sawl dadl yn gysylltiedig a'u penderfyniadau ynglŷn â chymhwyster beiciau. Yn arbennig, gwahardd recumbents ar 1 April 1934, a'r amryw o waharddiadau a roddwyd ar Graeme Obree yn y 1990au a gwahardd unrhyw feic heb diwb sedd o'u rasys yn 2000.

### Llywyddion

Corff Llywodraethu Rhyngwladol
------------------------------

Mynediad pencadlys yr UCI, Aigle, (Y Swistir)### Rasio Ffordd

#### Dynion

Rhwng 1989 a 2004, gweinyddodd yr UCI, Cwpan y Byd, Ffordd yr UCI, cystadleuaeth ar hyd y tymor a oedd yn cynnwys pob ras broffesiynol un diwrnod. Yn 2005, cyfnewidwyd hyn am yr UCI ProTour, cyfres sy'n cynnwys Teithiau Mawry Tour de France, Giro d'Italia a Vuelta a España) yn ogystal ac amryw mwy eang o rasus un diwrnod a rasys sawl cam.

I ehangu poblogrwydd a chyfranogaeth rasio seiclo ffordd drwy gydol y byd, mae'r UCI yn datblygu cyfres o rasys a adnabyddwyd yn gyfansoddol fel y Cylchdeithiau Cyfandirol UCI ar gyfer pob ardal y byd.

#### Merched

Mae'r UCI wedi cefnogi cystadleuaeth lefel elet ar gyfer merched ers 1959, gan gynnwys coronni Pencampwr y Byd, Merched (Rasio Ffordd) ac, ers 1994, Pencampwr Time Trial y Byd, Merched.

Ers 1998, mae Cwpan y Byd, Merched yr UCI wedi bod yn gystadleuaeth sawl cymal a ddeilir ar draws y tymor, yn cynnwys rasus un diwrnod a rasys sawl cam.

### Seiclo Trac

Mae Pencampwriaeth y Byd, Trac yr UCI ar gyfer dynion a merched, yn cynnig pencampwriaethau tîm ac unigol mewn sawl disgyblaeth seiclo trac.

### Cyclo-cross

Mae pob ras a gefnogir gan yr UCI, yn rhan o gystadleuaeth hyd y tymor, a adnabyddir fel Cwpan y Byd, Cyclo-Cross yr UCI. Yn ogystal, deilir sawl ras un diwrnod pob blwyddyn i benderfynu Pencampwr y Byd ym Pencampwriaethau'r Byd, Cyclo-cross yr UCI.

### Rasio beicio mynydd

Ym myd beicio mynydd, Pencampwriaethau'r Byd, Beicio Mynydd & Threialon yr UCI yw'r gystadleuaeth pwysicaf a bri a gynhelir pob blwyddyn. Mae'n cynnwys disgyblaethau beicio traws gwlad, beicio lawr allt a pedwar-croes. Yn ogystal, mae'r pencampwriaethau'n cynnwys Pencampwriaeth y Byd ar gyfer beicio treialon.

Mae Cwpan Beicio Mynydd y Byd, UCI, yn gyfres o rasys sydd wedi cael eu cynnal yn flynyddol ers 1991.

### Rasio BMX

Deilir cwpan y Byd BMX Supercross, UCI mewn sawl cymal dros y tymor rasio, a Penampwriathau Trac y Byd, UCI yw'r pencampwriaeth un diwrnod ar gyfer rasio BMX.

### Seiclo tu mewn

Mae'r UCI yn cefnogi pencampwriaethau'r byd yn meysydd seiclo artistig a dawns seiclo mewn digwyddiad blynyddol a elwir yn Pencampwriaethau Seiclo tu mewn yr UCI.

Conffederasiynau Cyfandirol
---------------------------

Mae'r ffederatiynau cenedlaethol yn ffurfio'r conffederatiwns fesul cyfandir:

* Asian Cycling Confederation – ACC
* Union Européenne de Cyclisme – UEC (Undeb Seiclo Ewropeaidd)
* Oceanian Cycling Confederation – OCC
* Confederacion Panamericana de Ciclismo – COPACI (Conffederatiwn Seiclo Pan America)
* Confederation Africaine de Cyclisme – CAC (Conffederatiwn Seiclo Affricanaidd)

Dolen allanol
-------------

* UCI official website


| Name | Country | Presidency
 |
| --- | --- | --- |
| Emile de Beukelaer |  | 1900-1922
 |
| Léon Breton |  | 1922-1936
 |
| Max Burgi |  | 1936-1939
 |
| Alban Collignon |  | 1939-1947
 |
| Achille Joinard |  | 1947-1958
 |
| Adriano Rodoni |  | 1958-1981
 |
| Luis Puig |  | 1981-1990
 |
| Hein Verbruggen |  | 1991-2006
 |
| Pat McQuaid |  | 2006-2013
 |
| Brian Cookson |  | 2013-2017
 |
| David Lappartient |  | 2017-
 |
|