recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Cyfres animeiddio 3D Chile yw ***Pulentos*** a ddarlledwyd yn wreiddiol yn 2005 a 2006 gan Canal 13. Fe'i gwnaed gan y cwmni cynhyrchu Tercer Hemisferio o greadigaeth y newyddiadurwr Werne Núñez, a oedd ar y pryd yn olygydd ardal plant Camlas 13, a'r gwneuthurwr ffilmiau Sebastián Silva. 

Croesodd y ffenomen y sgrin gyda thrac sain a oedd yn cynnwys dau aelod o'r grŵp toddedig Makiza, Ana Tijoux a Sonido Ácido, yn ogystal â'r rapiwr Vitami a chyfranogiad unigryw Luis Miguel. Cynhwyswyd y caneuon mewn dau albwm a gyrhaeddodd lefelau Platinwm ac Aur  a chynhaliwyd cyngherddau mewn lleoliadau fel y Teletón Theatre. Mae’r band yn parhau heddiw heb Tijoux, gan ymddangos yn 2011 a 2019 yng ngŵyl Lollapalooza. 

Gwnaethpwyd ffilm o'r gyfres hefyd, y tro hwn mewn animeiddiad 2D, a ryddhawyd yn theatrig ar Ragfyr 11, 2007. Roedd y trac sain yn cynnwys cyfranogiad y Mecsicanaidd Plastilina Mosh .

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  WOW.cl, 17/07/2007, Y los usuarios que van a Pulentos son...
2. ↑  "Pulentos: los cabros chicos se echaron Kidzapalooza al bolsillo". La Tercera. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 27 de abril de 2021. Cyrchwyd 30 de marzo de 2019. Check date values in: `|access-date=, |archivedate=` (help)
Urdd o naw teulu ydy'r **Piciformes**, sy'n air Lladin, gwyddonol. Enw Cymraeg yr Urdd hon ydy'r **Urdd y Cnocellod**. Y teulu enwocaf yw'r Picidae, sy'n cynnwys y Gnocell Werdd a'r Gnocell Fraith Fwyaf.

Ceir 67 genera (lluosog genws) gydag oddeutu 400 rhywogaeth, gyda theulu'r Picidae yn hanner y rheiny.

Pryfaid yw eu prif fwyd er bod y Capitonidae a'r Twcaniaid yn unigryw ymhlith adar gan eu bod yn medru treulio cŵyr gwenyn. Mae ganddynt bron i gyd draed fel parotiaid, dau fys yn ôl a dau ymlaen. Mae hyn yn rhoiddynt y gallu i afael mewn canghennau a boncyffion y coed.

Mewn tyllau naturiol ym moncyffion coed maen nhw i gyd yn nythu.

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Short, Lester L. (1991). Forshaw, Joseph (gol.). *Encyclopaedia of Animals: Birds*. London: Merehurst Press. tt. 152–157. ISBN 1-85391-186-0.

Dolennau allanol
----------------

Comin WikimediaComin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia  
gyfryngau sy'n berthnasol i:
***Piciformes***


|  |  |
| --- | --- |
|  | Mae gan Wicirywogaeth wybodaeth sy'n berthnasol i: ***Piciformes*** |
Ffilm cine de rumberas gan y cyfarwyddwr Juan Orol yw ***Amor Salvaje*** a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan José G. Cruz. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rosa Carmina, Víctor Junco a Wolf Ruvinskis. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *All About Eve* sy’n ffilm gomedi
Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Juan Orol ar 30 Gorffenaf 1893 yn Santiso, Lalín a bu farw yn Ninas Mecsico ar 22 Ebrill 2011. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1927 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Juan Orol nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Alberto Traversa yw ***En Buena Ley*** a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Silvia Parodi. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Broken Blossoms* sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig
D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Golygwyd y ffilm gan Mario Gallo sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alberto Traversa ar 1 Ionawr 1900 yn yr Eidal a bu farw yn yr un ardal ar 30 Ionawr 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1915 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Alberto Traversa nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
*Gweler hefyd Veneti (gwahaniaethu).*
Llwythau Celtaidd Gâl yn y ganrif 1af CC
Llwyth Celtaidd yn byw yn ne-orllewin Armorica, Llydaw gyfoes oedd y **Veneti**.

Roedd y Veneti yn byw o amgylch bae Morbihan bay, gan adeiladu caerau ar benrhynau oedd yn ynysoedd ar lanw uchaf. Crybwylla Ptolemi eu prifddinas fel Durioritum, Gwened (Vannes) heddiw. Dywedir eu bod yn adeiladu llongau o faint sylweddol i dderw, yn cael eu gyrru gan hwyliau o ledr.

Pan gyrhaeddodd y Rhufeiniaid dan Iŵl Cesar yn 57 CC, gorfodwyd y Veneti i ymostwng iddo a rhoi gwystlon. Yn 56 CC, roedd rhai o swyddogion Cesar yn chwilio am fwyd i'r fyddin yn nhiriogaethau'r Veneti, a chymerodd y Veneti hwy yn garcharorion, gan feddwl medru eu cyfnewid am y gwystlon.

Ymosododd Cesar arnynt, ond fel yr oedd yn ymosod ar un gaer, defnyddai y Veneti eu llongau i symud i gaer arall, Adeiladodd Cesar longau, ond roedd llongau'r Veneti yn llawer mwy, gydag ochrau uwch, felly ni chafodd lawer o lwyddiant ar y cychwyn. Yn y diwedd, gorchfygwyd llynges y Veneti gan legad Cesar, Decimus Junius Brutus Albinus, a ddefnyddiodd grymanau ar bolion hir i dorri'r rhaffau oedd yn dal hwyliau llongau'r Veneti. Heb eu llynges, gorchfygwyd hwy yn weddol fuan. Dienyddiodd Cesar yr arweinwyr, a gwerthu'r gweddill fel caethweision. Ceir yr hanes yn *De Bello Gallico* (*liber* 3).

Cedwir enw'r llwyth yn enw dinas Gwened (Ffrangeg: Vannes), lle codwyd dinas Rufeinig Durioritum.

Gweler hefyd
------------

* Hanes Llydaw
* Gâl
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Jean de Marguenat yw ***Béatrice Devant Le Désir*** a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mario Cazes. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Simone Signoret, Renée Faure, Fernand Ledoux, Jules Berry, Jacques Berthier, Emma Lyonnel, Georges Gosset, Gérard Landry, Jacques Sablon, Jean-Jacques Lecot, Mario Cazes, Robert Pizani, Thérèse Dorny, Marfisa a Henry Bonvallet. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Double Indemnity* ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jean de Marguenat ar 2 Mai 1893 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 30 Mai 2009.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jean de Marguenat nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Gwleidydd Awstriaidd-Almaenig oedd **Rudolf Hilferding** (10 Awst 1877 – Chwefror 1941) a oedd yn un o ladmeryddion Awstro-Farcsiaeth. Gwasanaethodd yn swydd gweinidog ariannol yr Almaen ym 1923 ac ym 1928.

Ganed yn Fienna, Awstria-Hwngari, i deulu Iddewig rhyddfrydol. Astudiodd feddygaeth ym Mhrifysgol Fienna, ac yno cyfarfu â nifer o sosialwyr a Marcswyr, gan gynnwys Otto Bauer, Karl Kautsky, ac August Bebel. Ym 1906 cafodd Hilferding waith mewn ysgol hyfforddi dan nawdd Plaid Ddemocrataidd Gymdeithasol yr Almaen (SPD) ym Merlin.

Hilferding oedd awdur y gyfrol gyntaf – *Böhm-Bawerks Marx-Kritik* (1904) – yng nghyfres *Marx Studien* (1904–22) yr Awstro-Farcswyr. Ei brif waith yw *Das Finanzkapital* (1910), sydd yn trafod rôl y bancwyr a'r arianwyr mewn imperialaeth economaidd a rhyfel. Hilferding oedd golygydd gwleidyddol *Vorwärts*, prif gylchgrawn yr SPD, o 1907 i 1915. Cafodd ei alw i'r fyddin Awstriaidd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, a gwasanaethodd yn feddyg ar ffrynt yr Alpau. Derbyniodd ddinasyddiaeth Almaenig ym 1920. Am gyfnod bu'n olygydd *Die Freiheit*, cylchgrawn y Democratiaid Cymdeithasol Annibynnol.

Gwasanaethodd yn ddirprwy yn y Reichstag o 1924 nes i Adolf Hitler esgyn i rym ym 1933. Ffoes Hilferding o'r Almaen Natsïaidd, ac ym 1934 sefydlodd gynllun ar gyfer sosialwyr Almaenig alltud. Cafodd ei arestio gan awdurdodau Vichy ym 1940 a'i drosglwyddo i'r Gestapo. Bu farw yn y ddalfa ym Mharis yn 63 oed.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3  (Saesneg) Rudolf Hilferding. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 22 Hydref 2020.
Ardal a leolir rhwng y Môr Canoldir a glan ddwyreiniol Afon Iorddonen yw'r **Wlad Sanctaidd** neu'r **Tir Sanctaidd** (Hebraeg: אֶרֶץ הַקּוֹדֶשׁ *Ereṣ haqQōdeš*, Lladin: *Terra Sancta*; Arabeg: الأرض المقدسة *Al-Arḍ Al-Muqaddasah* neu الديار المقدسة *Ad-Diyar Al-Muqaddasah*) sydd yn cyfateb i wlad hynafol Israel, yn ôl y traddodiad Beiblaidd, a rhanbarth Palesteina. Heddiw mae'r ardal hon yn cynnwys Gwladwriaeth Israel a'r Tiriogaethau Palesteinaidd. Mae Iddewon, Cristnogion, a Mwslimiaid i gyd yn ystyried y rhan hon o'r byd yn gysegredig ac yn bwysig i hanes y crefyddau Abrahamig.

Tardda pwysigrwydd y tir o arwyddocâd Jeriwsalem—y ddinas sancteiddiaf yn Iddewiaeth, a safle Teml Solomon a'r Ail Deml—yn ogystal â'i hanes fel lleoliad y rhan fwyaf o straeon y Beibl Hebraeg ac hefyd cenhadaeth yr Iesu yn y Beibl Cristnogol, a'r qibla cyntaf ac Isra' a Mi'raj (taith nos Muhammad) yn Islam.

Ers cyfnod boreuol Cristnogaeth bu'r Wlad Sanctaidd yn gyrchfan i bererinion Cristnogol. Yn yr Oesoedd Canol, ceisiodd sawl Croesgad gan Gristnogion Ewrop adennill y Wlad Sanctaidd oddi ar y Mwslimiaid, a wnaeth goncro'r Lefant odd ar yr Ymerodraeth Rufeinig Ddwyreiniol yn 630. Yn y 19g, daeth y Wlad Sanctaidd yn destun anghydfod diplomyddol wrth i bwerau mawrion Ewrop mynd i'r afael â Phwnc y Dwyrain, hynny yw dirywiad yr Ymerodraeth Otomanaidd, a arweiniodd at Ryfel y Crimea yn y 1850au.

Bu sawl man yn y Wlad Sanctaidd yn ben i bererinion o'r crefyddau Abrahamig, gan gynnwys Iddewon, Cristnogion, Mwslimiaid, a dilynwyr y ffydd Bahá'í.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  "Palestine | History, People, & Religion | Britannica". *www.britannica.com* (yn Saesneg). Cyrchwyd 2022-10-23.
2. ↑  Harris, David (2005). "Functionalism". *Key Concepts in Leisure Studies*. SAGE Key Concepts series (arg. reprint). London: SAGE. t. 117. ISBN 9780761970576. Cyrchwyd 9 March 2019. Tourism frequently deploys metaphors such [as] pilgrimage [...] Religious ceremonies reinforce social bonds between believers in the form of rituals, and in their ecstatic early forms, they produced a worship of the social, using social processes ('collective excitation').
3. ↑  Metti, Michael Sebastian (2011-06-01). "Jerusalem - the most powerful brand in history" (PDF). *Stockholm University School of Business*. Archifwyd o'r gwreiddiol (PDF) ar 2020-01-26. Cyrchwyd 1 July 2011.
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Meudwy gyddfwinau** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: meudwyod gyddfwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Phaethornis nattereri***; yr enw Saesneg arno yw *Cinnamon-throated hermit*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. nattereri*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Teulu
-----

Mae'r meudwy gyddfwinau yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Q83015764 | Paraclaravis mondetoura |  |
|
| Turtur ddaear adeinresog | Paraclaravis geoffroyi |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Meudwy gyddfwinau** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Jacques Feyder yw ***Biscot Se Trompe D'étage*** a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd gan Léon Gaumont yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Jacques Feyder. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Georges Biscot a Kitty Hott. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Intolerance* sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jacques Feyder ar 21 Gorffenaf 1885 yn Ixelles a bu farw yn Prangins ar 25 Mai 1948. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Jacques Feyder nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Carfil paracît** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: carfilod paracît) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Cyclorrhynchus psittacula***; yr enw Saesneg arno yw *Parakeet auklet*. Mae'n perthyn i deulu'r Carfilod (Lladin: *Alcidae*) sydd yn urdd y *Charadriiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. psittacula*, sef enw'r rhywogaeth.

Fe'i ceir yn aml ar lan y môr.

Teulu
-----

Mae'r carfil paracît yn perthyn i deulu'r Carfilod (Lladin: *Alcidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
| --- | --- | --- |
| Carfil Cassin | Ptychoramphus aleuticus |  |
|
| Carfil Japan | Synthliboramphus wumizusume |  |
|
| Carfil bach | Alle alle |  |
|
| Carfil bychan | Aethia pusilla |  |
|
| Carfil mwstasiog | Aethia pygmaea |  |
|
| Gwylog | Uria aalge |  |
|
| Gwylog Brünnich | Uria lomvia |  |
|
| Gwylog ddu | Cepphus grylle |  |
|
| Llurs | Alca torda |  |
|
| Pâl | Fratercula arctica |  |
|
| Pâl corniog | Fratercula corniculata |  |
|
| Pâl pentusw | Fratercula cirrhata |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd
------------

* Rhestr Goch yr IUCN

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Archifwyd 2004-06-10 yn y Peiriant Wayback. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
2. ↑  Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.

 *Safonwyd yr enw* **Carfil paracît** *gan un o brosiectau. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran *Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
Milwr hur o Ffrancwr oedd **Bob Denard** (7 Ebrill 1929 – 13 Hydref 2007), efallai yr enwocaf o filwyr hur yr 20g.

Ganed ef yn Bordeaux, Aquitaine fel **Gilbert Bourgeaud**. Defnyddiai ef ei hun yr enw "Cyrnol Denard", a defnyddiai hefyd yr enw "Said Mustapha Mahdjoub". Gwasanaethodd yn y Fyddin Ffrengig yn Rhyfel Cyntaf Indo-Tsieina ac yn Algeria ac fel plismon yn Morocco cyn troi'n filwr hur yn y 1960au. Bu ganddo ef a'r milwyr oddi tano ran mewn rhyfeloedd neu ymgais i wrthdroi'r llywodraeth yn Biafra, Gabon, Angola, Saïr, Simbabwe, Benin, Gogledd Yemen ac Iran.

Cysylltir ef yn arbennig ag ynysoedd Comoros, lle bu a rhan mewn pedair ymgais i wrthdroi'r llywodraeth. Wedi iddi orfodi'r Arlywydd Ahmed Abdallah o'i swydd yn 1975, cynorthwyodd ef i ennill grym yn ôl yn 1978, gyda dim ond 50 o filwyr. Arhosodd ef a 30 o filwyr fel gwarchodlu personol Ahmed Abdallah, a daeth yn ddinesydd y Comoros. I bob pwrpas, Denard oedd yn rheoli. Pan ddaeth François Mitterrand yn Arlwydd Ffrainc yn 1981, collodd Denard gefnogaeth Ffrainc. Yn 1989 bu cweryl yn y Comoros, a lladdwyd yr arlywydd Ahmed Abdallah. Ystyrid bod Denard yn gyfrifol, a chymerodd Ffrainc ef i'r ddalfa yn 1991. Yn 1993 dedfrydodd llys ym Mharis ef i bum mlynedd o garchar am ei ran mewn ymgais i wrthdroi llywodraeth Benin yn 1977.

Ceisiodd Denard gipio grym yn y Comoros unwaith eto yn 1995, ond gyrrodd Jacques Chirac filwyr i gefnogi'r llywodraeth. Yn 1999 rhoddwyd ef ar ei brawf ym Mharis am lofruddio Ahmed Abdallah, ond oherwydd diffyg prawf, cafwyd ef yn ddieuog. Bu'n briod a chwech o ferched a bu ganddo saith o blant.

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* VIAF: 29677913
* LCCN: n92034842
* ISNI: 0000 0003 6834 9586
* GND: 11917572X
* SUDOC: 035681918
* BNF: cb133292812 (data)

 |
Mae **Plaid Genedlaethol Awstralia** (Saesneg: *National Party of Australia*), yn aml yn cael ei fyrhau i'r **Cenedlaetholwyr** (*Nationals*) neu'r ***Nats***, yn blaid wleidyddol geidwadol dde-ganol yn Awstralia sy'n cynrychioli buddiannau gwledig. Mae'n ffurfio'r Glymblaid gyda'r Blaid Ryddfrydol.

Sefydlwyd y blaid yn 1920 fel **Plaid Gwlad Awstralia**, cyn cael ei hailenwi i'r **Blaid Wladol Genedlaethol** yn 1975 ac yna i'w henw presennol yn 1982. Mae'n weithredol mewn rhyw ffurf ar y lefel ffederal ac ym mhob talaith a thiriogaeth ac eithrio Prifddinas-diriogaeth Awstralia. Fodd bynnag, nid yw'r canghennau yn Ne Awstralia a Thasmania mor llwyddiannus ag mewn gwladwriaethau eraill, tra yn Queensland a'r Diriogaeth y Gogledd mae'r ddwy blaid Glymblaid wedi uno i ddod yn Blaid Ryddfrydol Genedlaethol a'r Blaid Ryddfrydol Gwlad, yn y drefn honno, gan adael De Cymru Newydd, Fictoria a Gorllewin Awstralia fel y taleithiau lle mae'r blaid fwyaf gweithgar.

Ar y lefel ffederal, arweinydd presennol y blaid yw David Littleproud a dirprwy arweinydd presennol y blaid yw Perin Davey.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Don Aitkin (1972). *The country party in New South Wales* (yn Saesneg).
2. ↑  B. D. Graham (1959). "Graziers in Politics, 1917 To 1929" (yn en). *Historical Studies: Australia and New Zealand* **8** (32): 383–391.
Ynys oddi ar arfordir Swydd Antrim, Gogledd Iwerddon yw **Ynys Rathlin** (Gwyddeleg: *Reachlainn*, Saesneg: *Rathlin Island*). Hi yw'r unig ynys a phoblogaeth arni yng Ngogledd Iwerddon; yn 2001 roedd y boblogaeth yn 75. Saif 6 milltir (10 km) o'r tir mawr, a dim ond 15.5 milltir (25 km) o ran agosaf Penrhyn Kintyre yn yr Alban.

Ynys Rathlin
Mae fferi yn cysylltu'r ynys â thref Ballycastle ar y tir mawr. Dynodwyd yr ynys yn Ardal Gadwraeth Arbennig, ac mae degau o filoedd o adar y môr o wahanol rywogaethau yn nythu yma.

Rathlin oedd safle ymosodiad cyntaf y Llychlynwyr ar Iwerddon yn 795. Dywedir i Robert Bruce lochesu yma, ac yma mae ogof a adwaenir fel "Ogof Bruce", lle dywedir iddo weld y pryf copyn a'i ysbrydolodd i barhau'r frwydr yn erbyn y Saeson. Yn 1575, cipiwyd yr ynys gan Francis Drake a John Norreys, a lladdwyd rhai cannoedd o wragedd a phlant y trigolion, oedd yn perthyn i lwyth MacDonald. Yn 1642, bu lladdfa arall gan filwyr llwyth Campbell o'r Alban, yn ymladd dros y Cyfamodwyr.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  John Sugden, "Sir Francis Drake", Touchstone-book, cyhoeddwyd gan Simon+Schuster, Efrog Newydd,
ISBN 0-671-75863-2
2. ↑  "Sir Francis Drake and Music". The Standing Stones. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2010-03-26. Cyrchwyd 2009-08-02.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr León Artola yw ***Rosario La Cortijera*** a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Talaith Salamanca. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Antonio Paso Díaz a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Pedro Braña Martínez. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Estrellita Castro a Rafael Durán. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Mutiny on the Bounty* sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. 
Arthur-Adrien Porchet oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm León Artola ar 1 Ionawr 1893 yn Noceda del Bierzo a bu farw ym Madrid ar 23 Ebrill 1973. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1926 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd León Artola nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Dušan Klein yw ***Jak Básníci Čekají Na Zázrak*** a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd gan Miloslav Šmídmajer yn y Weriniaeth Tsiec. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Ladislav Pecháček. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Daniela Hlaváčová, Oldřich Navrátil, Josef Somr, Jiří Lábus, Tomáš Töpfer, Nela Boudová, Josef Abrhám, Linda Rybová, Markéta Hrubešová, Leoš Mareš, Pavel Zedníček, Rudolf Hrušínský Jr. Tereza Brodská, Eva Holubová, František Ringo Čech, Michaela Badinková, Miroslav Táborský, Pavel Kříž, Jiří Strach, Libuše Švormová, David Matásek, Veronika Gajerová, Vladimír Poštulka, Eva Jeníčková, Václav Rašilov, Václav Svoboda, Jan Cimický, Lukáš Vaculík, Martin Kraus, Michael Foret, Miloslav Mejzlík, Oldřich Hajlich, Ondřej Kepka, František Čech, Dagmar Zázvůrková, Miroslav Hanuš, Jiří Maryško, Denisa Nesvačilová, Martina Krátká, Ludmila Zábršová-Molínová, Filip Antonio, Henrieta Hornáčková, Petr Cemper, Pavel Kovář, Marek Salvet a Juraj Deák. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Fantastic Beasts and Where to Find Them* sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. 
Peter Beňa oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Libor Merta sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Dušan Klein ar 27 Mehefin 1939 ym Michalovce a bu farw yn Prag ar 6 Rhagfyr 2001. Derbyniodd ei addysg yn Academi'r Celfyddydau Mynegiannol.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Dušan Klein nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Dyddiad cyhoeddi:. dyddiad cyrchiad: 7 Ebrill 2016.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Guillermo Fernández Jurado yw ***El Tango En El Cine*** a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg. 

Y prif actor yn y ffilm hon yw Lucas Demare. Mae'r ffilm *El Tango En El Cine* yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Empire Strikes Back* sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guillermo Fernández Jurado ar 18 Tachwedd 1923 yn Caseros a bu farw yn Buenos Aires ar 19 Rhagfyr 2013.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Guillermo Fernández Jurado nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Genre:. dyddiad cyrchiad: 8 Ebrill 2016.
2. ↑  Cyfarwyddwr:  (yn en) *Internet Movie Database*, Wikidata Q37312, adalwyd 16 Chwefror 2018
Ffilm ddrama a gynhyrchwyd gan gwmni annibynnol gan y cyfarwyddwr Gus Van Sant yw ***Belli E Dannati*** a gyhoeddwyd yn 1991. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ***My Own Private Idaho*** ac fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd New Line Cinema. Lleolwyd y stori yn yr Eidal, Idaho, Portland a Seattle a chafodd ei ffilmio yn Rhufain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a Saesneg a hynny gan Gus Van Sant a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bill Stafford. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gus Van Sant, Keanu Reeves, Udo Kier, River Phoenix, Jim Caviezel, Flea, Grace Zabriskie, Rodney Harvey, James Russo, Tom Troupe, Chiara Caselli, Scott Patrick Green, Massimo Di Cataldo a William Richert. Mae'r ffilm *Belli E Dannati* yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Silence of the Lambs* sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Eric Alan Edwards oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Curtiss Clayton sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, *Henry IV, Part 1*, sef gwaith llenyddol gan y dramodydd
William Shakespeare a gyhoeddwyd yn yn y 16g.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gus Van Sant ar 24 Gorffenaf 1952 yn Louisville. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1982 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Catlin Gabel School.

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Palme d'Or
 * Gwobr Cyfarwyddwr Gorau Cannes

Derbyniad
---------

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 79% (Rotten Tomatoes)
* 7.7/10 (Rotten Tomatoes)

.

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Gus Van Sant nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  "My Own Private Idaho". *Rotten Tomatoes*. Cyrchwyd 6 Hydref 2021.
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Petr Kotek yw ***Záhada Hlavolamu*** a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn y Weriniaeth Tsiec. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Ivan Arsenjev a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Petr Malásek. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Petr Čepek, Matěj Hádek, Karel Engel, Martin Písařík, Filip Jančík, Karel Zima, Michal Škrabal, Martin Šotola, Josef Antonín Stehlík, Jan Kehár a Petr Samal. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Jurassic Park* a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. 
Miro Gábor oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Petr Kotek ar 6 Hydref 1963.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Petr Kotek nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


| Ffilm | Delwedd | Gwlad | Iaith wreiddiol | dyddiad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *GENUS* |  | y Weriniaeth Tsiec | Tsieceg |  |
| *Inventura Febia* |  | y Weriniaeth Tsiec |  |  |
| *Město mrtvých* |  | y Weriniaeth Tsiec |  |  |
| *Neobyčejné životy* |  | y Weriniaeth Tsiec |  |  |
| *Organised Crime Unit* |  | y Weriniaeth Tsiec | Tsieceg |  |
| *Příběhy slavných* |  | y Weriniaeth Tsiec |  |  |
| *Příběhy českých zločinů* |  | y Weriniaeth Tsiec |  |  |
| *Tajemství rodu* |  | y Weriniaeth Tsiec | Tsieceg |  |
| Záhada Hlavolamu |  | y Weriniaeth Tsiec | Tsieceg | 1993-01-01 |
| *Černí andělé* |  | y Weriniaeth Tsiec |  |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 11 Gorffennaf 2016.
Bardd, dramodydd, milwr, a llyswr o Sais oedd Syr **John Suckling** (Chwefror 1609 – 1642) sy'n nodedig fel un o'r Cafaliriaid a flodeuai ym marddoniaeth Saesneg Lloegr yn hanner cyntaf yr 17g.

Teulu ac addysg
---------------

Ganwyd John Suckling yn Whitton, Middlesex, yn Chwefror 1609, yn fab i un o hen deuluoedd cefnog Norfolk. Roedd ei dad-cu yn ysgrifennydd i'r Brenin Iago I. Astudiodd yng Ngholeg y Drindod, Caergrawnt. Aeth i Gray's Inn yn 1627, tua'r un pryd fe etifeddodd ystadau ei dad. Teithiodd drwy gyfandir Ewrop yn ei ieuenctid.

Y llyswr a'r milwr
------------------

Cafodd ei urddo'n farchog yn 1630, ac aeth i'r cyfandir i ymladd yn y lluoedd gwirfoddol ar ochr Gustav II Adolff, brenin Sweden yn y Rhyfel Deng Mlynedd ar Hugain. Dychwelodd i Loegr yn 1632. Aeth i lys y Brenin Siarl I ac enillodd enw fel "galáwnt mwyaf ei oes", merchetwr, a gamblwr bowlio a chardiau. Yn draddodiadol, priodolir iddo ddyfeisio'r gêm cardiau cribej. Roedd yn wyrda'r siambr gyfrin i'r Brenin Siarl, ac yn gyfaill i'r beirdd Thomas Carew, Richard Lovelace, a Syr William Davenant.

Pan ddechreuodd Rhyfeloedd yr Esgobion yn 1639, aeth Suckling â llu dan arweiniad y Brenin Siarl i frwydro'r Cyfamodwyr yn yr Alban. Yn sgil methiant yr ymgyrch, cafodd Suckling a'i filwyr eu gwatwar am eu gwisgoedd coegwych a'u galluoedd ymladd truenus. Suckling oedd un o'r cynllwynwyr a geisiant achub Thomas Wentworth, Iarll 1af Strafford o Dŵr Llundain yn 1641. Pan ddatgelwyd y cynllwyn, ffoes i Ffrainc, a chredir iddo farw yno ym Mharis trwy hunanladdiad yn 1642.

Y llenor
--------

Nodir Suckling am ei delynegion yn nhraddodiad "gwrth-blatonaidd" John Donne, sy'n trin canu serch arddunol a sentimentaliaeth yn ysgafn. Mae un o'i gerddi enwocaf, "Why so pale and wan, fond lover?", yn enghraifft o'r ceryddu sinigaidd a'r eironi sy'n bresennol yn ei waith. Ymhlith ei weithiau eraill mae'r ddychangerdd "A Session of the Poets" (1637, cyhoeddwyd wedi ei farwolaeth yn 1646) a ysbrydolwyd gan yr Eidalwr Trajano Boccalini, ac "A Ballad Upon a Wedding" a gyfansoddwyd yn arddull a mesur y faled stryd.

Yn ogystal â'i farddoniaeth, ysgrifennodd Suckling bedair drama. Ei gyntaf oedd y drasiedi *Aglaura*, a berfformiwyd yn 1637. Yn aml, ystyrir y gomedi *The Goblins* (1638) yn ei ddrama wychaf. Dychan am yr Albanwyr ydy *Brennoralt, or the Discontented Colonel* (1639), a gwaith anorffenedig yw *The Sad One*. Gwelir dylanwadau William Shakespeare, Francis Beaumont, a John Fletcher ym mhob un o'i ddramâu.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2 3 4  (Saesneg) "Sir John Suckling", *Encyclopedia of World Biography* (Gale, 2004). Adalwyd ar 22 Gorffennaf 2019.
2. 1 2 3 4  (Saesneg) Sir John Suckling. *Encyclopædia Britannica*. Adalwyd ar 22 Gorffennaf 2019.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Camillo Mastrocinque yw ***Totò All'inferno*** a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd gan Carlo Ponti yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Lux Film. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Camillo Mastrocinque a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Pippo Barzizza. Dosbarthwyd y ffilm gan Lux Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Totò, Pietro Tordi, Mario Castellani, Aldo Giuffrè, Dante Maggio, Galeazzo Benti, Tino Buazzelli, Mario Pisu, Fulvia Franco, Ignazio Balsamo, Nerio Bernardi, Franca Faldini, Giulio Calì, Guglielmo Inglese, Maria Frau, Mario Passante, Olga Solbelli a Roberto Villa. Mae'r ffilm *Totò All'inferno* yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Rebel Without a Cause* sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. 
Aldo Tonti oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Gisa Radicchi Levi sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Camillo Mastrocinque ar 11 Mai 1901 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 5 Mawrth 1925. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Camillo Mastrocinque nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 27 Ebrill 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Géza von Cziffra yw ***Bobby Dodd Greift Ein*** a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd gan Kurt Ulrich yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Curt Johannes Braun a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Michael Jary. 

 Mae'r ffilm *Bobby Dodd Greift Ein* yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Ben-Hur* sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Ekkehard Kyrath oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Martha Dübber sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Géza von Cziffra ar 19 Rhagfyr 1900 yn Arad a bu farw yn Dießen am Ammersee ar 16 Mehefin 1979. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Addurn Aur am Wasanaeth dros Dinas Fienna
 * Gwobr Awstria am Gelf a Gwyddoniaeth

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Géza von Cziffra nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 28 Ebrill 2016.
Amonit
Gweddillion creadur byw, neu blanhigyn, o'r gorffennol pell wedi troi'n garreg (carreg waddodol fel rheol) ydy **ffosil**. Ffosilota ydy'r weithred o gasglu ffosiliau, a defnyddiwyd y gair hwn yn gyntaf yn 1755 mewn llythyr gan rai o Forrisiaid Môn.

Mae casglu ac astudio ffosilau ar hyd yr oesoedd (neu'r linell amser ddaearegol yn elfen gyffrous a hanfodol o Baleontoleg: sut a pha bryd y cawsant eu ffurfio a'r berthynas rhyngddynt a'r creigiau o'u cwmpas a sut y maent yn perthyn i'w gilydd, drwy dacsonmoeg. Yn fras gellir dweud fod pob ffosil o leiaf 10,000 o flynyddoedd oed. Mae eu hamrediad felly'n ymestyn o'r ienengaf i'r hynaf yn yr is-raniadau amser canlynol: o'r Gyfres (neu 'Epoc') ddaearegol Holosen hyd at yr Eon Archaean - sef 3.48 biliwn o flynyddoedd yn ôl,

Mae maint ffosiliau'n amrywio'n fawr, felly hefyd maint pethau sy'n fyw heddiw. Gallant amrywio o facteria ungell, un micrometer mewn diametr i ddinosor neu goeden anferthol sy'n pwyso sawl tunnell. Rhan yn unig o'r creadur sydd wedi marw sy'n cael ei gadw ar ffurf ffosil fel arfer: fel arfer y rhan a fineraleiddiwyd yn ystod ei fywyd e.e. dannedd caled neu esgyrn anifeiliaid asgwrn-cefn neu ysgerbwd allanol, calchog anifeiliaid di-asgwrn cefn. Ceir hefyd ffosiliau o olion wedi'u gadael gan yr anifail ei hun e.e. ôl traed neu garthion (*coprolitau*).

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑   ffosil. *Geiriadur Prifysgol Cymru*. Adalwyd ar 19 Ionawr 2021. testun ML i. 344: "Gwych a fai gael gafael ar rai o *ffosilod* Mahone"; gweler John H. Davies, *The Letters of Lewis, Richard, William and John Morris 1728-65* (Aberystwyth, 1967)
2. ↑  "theNAT - San Diego Natural History Museum". Sdnhm.org. Cyrchwyd 5 Tachwedd 2012.
3. ↑  Borenstein, Seth (13 Tachwedd 2013). "*Oldest fossil found: Meet your microbial mom* ". Associated Press. Cyrchwyd 15 Tachwedd 2013.
Golygfa o'r awyr o Faes Awyr Sydney
Maes awyr rhyngwladol yn Sydney, De Cymru Newydd, Awstralia yw **Maes Awyr Sydney Kingsford Smith** (Saesneg: *Sydney Kingsford Smith Airport*). Fe'i lleolir 8 km i'r de o ardal fusnes ganolog Sydney ym maestref Mascot, wedi'i leoli drws nesaf i Bae Botany. Mae ganddo dair rhedfa ac yn eiddo i Daliadau Maes Awyr Sydney (*Sydney Airport Holdings*).

Dyma'r prif faes awyr sy'n gwasanaethu Sydney ac mae'n brif ganolbwynt ar gyfer Qantas, yn ogystal â chanolfan eilaidd ar gyfer Jetstar a Virgin Australia, ac yn ddinas ffocws i Air New Zealand, QantasLink a Rex Airlines.

Maes Awyr Sydney yw un o'r meysydd awyr masnachol hynaf yn y byd sy'n gweithredu'n barhaus a dyma'r maes awyr prysuraf yn Awstralia. Ar hyn o bryd mae gan Sydney 46 o gyrchfannau domestig a 43 o gyrchfannau rhyngwladol sy'n cael eu gwasanaethu'n uniongyrchol.

Ail faes awyr Sydney
--------------------

 *Prif erthyglau: Ail faes awyr Sydney a Maes Awyr Gorllewin Sydney*

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  *Annual Report 2014* (PDF) (yn Saesneg). Sydney Airport. Archifwyd o'r gwreiddiol (PDF) ar 6 Medi 2015. Cyrchwyd 25 Awst 2015.
2. ↑  "Airport Traffic Data 1985 to 2019". *Bureau of Infrastructure, Transport and Regional Economics* (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2 Awst 2020. Cyrchwyd 21 Gorffennaf 2020.
Roedd Syr **David Owen Evans** (5 Chwefror 1876 – 11 Mehefin 1945) yn gyfreithiwr, yn ddiwydiannwr ac yn wleidydd Rhyddfrydol a wasanaethodd fel Aelod Seneddol Ceredigion o 1932 i 1945.

Cefndir bywgraffyddol
---------------------

Cafodd Owen Evans ei eni ym Mhenbryn, Ceredigion yn fab hynaf i William Evans ffermwr, ac Eliza Jane (née Owen) ei wraig. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Llanymddyfri ac yn yr *Imperial College of Science*.

Ym 1896 ymunodd â'r gwasanaeth sifil yn Adran Cyllid y Wlad. Wrth weithio yn y gwasanaeth sifil astudiodd y gyfraith a galwyd ef i'r Bar yn Gray's Inn ym 1909. Bu yn ymarfer y gyfraith yng Nghylchdaith Llundain hyd 1916 pan ymunodd â *Chwmni Nicel Mond*, cwmni cyn AS Caerfyrddin Syr Alfred Mond, gan gael ei ddyrchafu yn brif swyddog gweinyddol y cwmni. Yn ddiweddarach daeth yn is-lywydd *Cwmni Nicl Rhyngwladol Canada*.

Cafodd ei ethol yn Aelod Seneddol Ceredigion mewn isetholiad ym 1932 yn dilyn ymddiswyddiad Rhys Hopkin Morris. Cynrychiolodd Evans y sedd hyd ei farwolaeth sydyn ychydig cyn etholiad cyffredinol 1945. Yn rhestr anrhydeddau diddymu'r senedd cafodd ei anrhydeddu gydag urdd Marchog, ond bu farw cyn cael ei farchogi.

Ym 1899 fe briododd a Kate Morgan, athrawes yn Llundain, ni fu iddynt blant.

Gwasanaethodd fel aelod o gyngor Anrhydeddus Gymdeithas y Cymrodorion, Cyngor Llyfrgell Genedlaethol Cymru, a Chyngor Amgueddfa Genedlaethol Cymru, ac yn drysorydd Prifysgol Aberystwyth 

Roedd ganddo ddiddordeb mawr ym maes cerddoriaeth a byd yr Eisteddfod, gan wasanaethu am gyfnod fel llywydd Cyngor yr Eisteddfod Genedlaethol.

Gweler hefyd
------------

* Darlun olew ar gynfas o Syr D. Owen Evans gan Margaret Lindsay Williams 1940 *BBC Your Paintings* Archifwyd 2014-02-25 yn Archive.is Y gwreiddiol yng Ngaleri Ysgol Arlunio Prifysgol Aberystwyth
* Cyfraniad David Owen Evans ar lawr Tŷ'r Cyffredin yn Hansard Archifwyd 2014-01-11 yn y Peiriant Wayback.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfrifiad 1881 ar Family Search adalwyd 25 Chwefror 2014
2. ↑  EVANS, DAVID OWEN (1876 - 1945) yn Y Bywgraffiadur arlein adalwyd 25 Chwefror 2014

| Senedd y Deyrnas Unedig |
| --- |
|
| Rhagflaenydd:**Rhys Hopkin Morris** | **Aelod Seneddol dros Ceredigion**1932 – 1945 | Olynydd:**Roderic Bowen** |

|  |  |
| --- | --- |
| Awdurdod | 
* WorldCat
* YBC: Y Bywgraffiadur Cymreig
* VIAF: 76689064
* LCCN: nr88003397
* ISNI: 0000 0004 4722 8571
* GND: 1055222340
* SUDOC: 060550309
* BNF: cb12604769b (data)
* BNE: XX959710

 |
Mae ***Homo rudolfensis*** (a adnabyddir hefyd yn *Australopithecus rudolfensis*) yn rhywogaeth a ddaeth i ben, ac a oedd yn byw tua 1.9 miliwn o flynyddoedd cyn y presennol (CP). Mae'n perthyn i'r llwyth gwyddonol a elwir yn Hominini. Dim ond dyrnaid o ffosiliau ohono a ddarganuwyd hyd yma; deuthpwyd o hyd i'r cyntaf gan Bernard Ngeneo dan arweiniad Richard Leakey a'r swolegydd Meave Leakey ym 1972 yn Koobi Fora ar ochr ddwyreiniol o Lyn Rudolf (a elwir heddiw yn Llyn Turkana) yng Nghenia.

Cynigiwyd yr enw gwyddonol *Pithecanthropus rudolfensis* yn 1978 gan Valery Alekseyev a'i newidiodd yn 1986 i *Homo rudolfensis* ar gyfer Penglog 1470 (KNM ER 1470). Mae rhai pobl yn cwestiynu a yw cyn lleied o dystiolaeth yn ddigonol i greu rhywogaeth ar wahân, ac a ddylir ei gynnwys o dan y genws *Homo* ynteu *Australopithecus*.

Ar 8 Awst 2012, cyhoeddwyd fod tîm dan arweiniad Meave Leakey wedi darganfod rhanau eraill o benglogau *H. rudolfensis*.

KNM-ER 1470
-----------

UR 501 (gwreiddiol), y ffosil hynaf yn y genws *Homo*
Cafwyd cryn drafodaethau gan anthropolegwyr am y ffosil KNM-ER 1470, yn enwedig ei ddosbarthiad o ran ei rywogaeth. Fe'i ddyddiwyd yn anghywir: yn dair miliwn o flynyddoedd oed, gan felly ragflaenu *Homo habilis*. Ers hynny, fodd bynnag, credir mai tua 1.9 miliwn o flynyddoedd CP ydyw. Mae'r gwahaniaeth mawr rhwng penglogau *Homo rudolfensis* a *Homo habilis*, rhy fawr iddynt fod o'r un rhywogaeth. Credir hefyd eu bod yn cyd-oesi a'i gilydd. Ni wyddys pa un o'r ddau (neu arall heb ei ddarganfod) yw tad y llinach *Homo*. Mae cyfaint y craniwm, ble gorweddai'r ymennydd yn 700 cm³.

Cyfeiriadau
-----------

1. 1 2  В.П. Алексеев. Палеоантропология земного шара и формирование человеческих рас. М. Наука, 1978г
2. ↑  Wood, B. (1999). "'Homo rudolfensis' Alexeev, 1986: Fact or phantom?". Journal of Human Evolution **36** (1): 115–118. doi:10.1006/jhev.1998.0246. PMID 9924136.
3. ↑  Bromage, TG; McMahon, JM; Thackeray, JF et al. (2008). "Craniofacial architectural constraints and their importance for reconstructing the early Homo skull KNM-ER 1470". *The Journal of Clinical Pediatric Dentistry* **33** (1): 43–54. PMID 19093651. .
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Ernst Reicher yw ***Die Fürstin Von Beranien*** a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd gan Ernst Reicher yn yr Almaen ac Ymerodraeth yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Ernst Reicher. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Frida Richard, Bruno Kastner, Stella Harf, Hermann Picha, Willy Kaiser-Heyl, Aruth Wartan, Leopold von Ledebur, Andreas von Horn ac Ernst Laskowski. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Shoulder Arms* sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Hans Bloch oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ernst Reicher ar 19 Medi 1885 yn Berlin a bu farw yn Prag ar 22 Gorffennaf 2000.

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Ernst Reicher nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 15 Ebrill 2016.
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Kurt Hoffmann yw ***Liselotte Von Der Pfalz*** a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd gan Heinz Angermeyer yn yr Almaen. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Eberhard Keindorff a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Franz Grothe. 
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Constantin Film.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Harald Leipnitz, Herbert Fux, Heidelinde Weis, Else Quecke, Hans Caninenberg, Joachim Teege, Gunnar Möller, Erwin Linder, Robert Dietl, Friedrich von Thun, Gisela Fackeldey, Karla Chadimová a Karin Hübner. Mae'r ffilm *Liselotte Von Der Pfalz* yn 104 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. 

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Good, the Bad and the Ugly* sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. 
Richard Angst oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Claus von Boro sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Cyfarwyddwr
-----------

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kurt Hoffmann ar 12 Tachwedd 1910 yn Freiburg im Breisgau a bu farw ym München ar 26 Mehefin 1941. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1938 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. 

  
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:  
 

* Urdd Teilyngdod Bavaria
 * Croes Swyddog Urdd Teilyngdod Gweriniaeth Ffederal yr Almaen

Derbyniad
---------

Gweler hefyd
------------

Cyhoeddodd Kurt Hoffmann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:* 

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

  


Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Cyfarwyddwr:. dyddiad cyrchiad: 2 Mai 2016.
Roedd **Deddf Cau Tafarnau ar y Sul (Cymru) 1881** yn Ddeddf Senedd y Deyrnas Unedig. Roedd yn un o nifer o ddeddfau trwyddedu i'w cyflwyno rhwng 1828 a 1886. O dan y ddeddf roedd yn ofynnol i bob tafarn yng Nghymru aros ar gau ar Ddydd Sul. Roedd gan y Ddeddf bwysigrwydd gwleidyddol sylweddol fel cydnabyddiaeth ffurfiol o gymeriad gwahanol Gymru i weddill y Deyrnas Unedig, gan osod cynsail ar gyfer deddfwriaeth a phenderfyniadau yn y dyfodol. Fe'i diddymwyd ym 1961.

Cyflwyno'r ddeddfwriaeth
------------------------

John Roberts AS
Cyflwynwyd y ddeddfwriaeth yn wreiddiol gan John Roberts AS Bwrdeistrefi Fflint ym mis Chwefror 1880 ar yr un pryd cafodd mesur tebyg ar gyfer Cymru a Lloegr ei gynnig gan Syr Joseph Pease AS South Durham. Trechwyd mesur Pease ond aeth mesur Roberts ymlaen i ail ddarlleniad gyda chefnogaeth Llywodraeth Ryddfrydol Gladstone ar ôl i filoedd o bobl Cymru arwyddo deisebau yn datgan eu cefnogaeth i'r fath mesur

Hwn oedd y Ddeddf gyntaf ers Ddeddfau Uno Cymru a Lloegr 1535-42 a oedd yn benodol berthnasol i Gymru yn unig (Bu dwy ddeddf Gymreig flaenorol Deddf Cymru a Berwick 1746 a Deddf Eglwysi Cadeiriol Cymru 1843 ond eu bwriad hwy oedd gwneud Cymru'n unffurf a Lloegr).

Nid oedd Ddeddf 1881 yn berthnasol i Sir Fynwy, ond cafodd ei ymestyn i'r sir honno ym 1915 o dan ddeddfwriaeth berthnasol i'r Rhyfel Byd Cyntaf a chafodd ei gadarnhau trwy welliant i'r Ddeddf ym 1921.

Diddymu
-------

Cafodd y Ddeddf ei diddymu gan Ddeddf Trwyddedu 1961, a oedd yn caniatáu i awdurdodau lleol yng Nghymru i gynnal polau o'u trigolion ar barhad y gwaharddiad os oedd o leiaf 500 o bleidleiswyr yn gofyn am bôl.

Cafodd polau eu cynnal mewn rhannau o Gymru ym 1961, 1968, 1975, 1982, 1989 a 1996. Erbyn 1989 yr oedd holl ardaloedd llywodraeth leol Cymru ac eithrio Dwyfor wedi pleidleisio o blaid agor tafarnau ar y Sul, yn referendwm 1996 pleidleisiodd Dwyfor 24,325 o blaid i 9,829 yn erbyn agor, gan droi Cymru gyfan yn *wlyb* am y tro cyntaf ers pasio ddeddf 1881. Y dyddiad nesaf ar gyfer cynnal Refferendwm yfed ar y Sul oedd Mis Hydref 2003, ond o dan bwysau gan rhai aelodau o'r Cynulliad a Peter Hain, Ysgrifennydd Gwladol Cymru ar y pryd, defnyddiwyd gwelliant i Deddf Trwyddedu 2003 (a ddaeth i rym ym Mis Gorffennaf 2003) i agor holl dafarnau Cymru ac i ddiddymu'r hawl i alw am bolau ar y pwnc.

Gweler hefyd
------------

Polau yfed ar y Sul yng Nghymru

Cyfeiriadau
-----------

1. ↑  Y Senedd yn Y Gwiliedydd 12 Chwefror 1880  adalwyd 3 Ionawr 2015
2. ↑  Cyfarfod Chwarterol Sir Ddinbych yn Y Tyst a'r Dydd 5 Mawrth 1880  adalwyd 3 Ion 2015
3. ↑  Araith John Roberts wrth geisio ail ddarlleniad i'r mesur yn Hansard 30 Mehefin 1880  Archifwyd 2016-03-05 yn y Peiriant Wayback. adalwyd 3 Ion 2015
4. ↑  Wet Sunday in Wales yn yr Independent 8 Tachwedd 1996  adalwyd 3 Ion 2015
5. ↑  WALES WELCOMES END TO SUNDAY PUB POLLS yn Local Government Chronicle 25 Gorffennaf 2003  adalwyd 3 Ion 2015