**Крячко Валентин Николаевич** (укр. Валентин Миколайович Крячко; 1958 шеран 27 январехь, Комсомольски, Змиёвн кӀошт, Харьковн область, Украинийн ССР, ССРС) — советийн, украинин футболист а, тренер а, кегийрхойшна йукъара дуьненан чемпион (1977), ССРС дуьненайукъара классан спортан говзанча (1977).

Футболан биографи
-----------------

### Ловзархочун карьера

Валентин футболех ловза волавелла ша вехачу йуьртахь Слобожански. ТӀаьхьа кхечира харьковн спортинтернатан дуьххьара гулйиначу классе, цигахь цуьнан тренер хилира Кольцов Николай Михайлович.

1974 шарахь, 9 классан дешархо волуш, дебют хилира харьковн «Металлистийн» дублёрашна йукъахь, ткъа 1975 шеран 9 августехь, хьалхарчу лигин командийн «Динамо» (Минск) — «Металлист» дуьххьара аравелира ловза Харьковн коьрта командин йукъахь. Оццу шарахь деша вахара киевн спортинтернате тренер В. Киянченко волчу.

Дукха хан йаллале Крячкога кхойкху ССРС гулйина жимахойн команде, цигахь левзира шен нийсархошца а, 1958 шарахь динчу берашца, кхин баккхийчеран гулйина командехь а. 1976 шарахь Валентин хуьлу официалан йоцучу жимахошна йукъара Европин чемпионатан толамхо, иза хилира Мажаройчохь. Кхин а шо даьлча хилира кегийрхойн дуьненан чемпионат Тунисехь, цигахь Крячко ССРС гулйинчу командица йуха а хуьлу толамхо.

Къоначу йуккъера турслочун ловзаран тидам бахара дукха футболан тренерийн, Валентинега кхайкхира москохан «Локомотиве», шозза кхайкхира киевн «Динамо». Амма гӀараевллачу командашка дехьавала турсло ца хӀоьттира, Харьковхь висира иза. 1975 шарахь дуьйна левзира «Металлист» йукъахь, 1981 шарахь цуьнца йаьккхира лакхарчу лигехь ловза бакъо.

1982 шо даьхьира киевн СКА йукъахь, иза цига хьажийра тӀемлойн гӀуллакхе. 1983 шарахь йухавирзира «Металлисте», цунна йукъахь кхо матч а левзина шо чекхдаллалц дехьаваьккхира кхечу харьковн команде — «Маяке», цул тӀаьхьа йуха а гӀалин коьрта команде йухавирзира.

1986 шарахь лоьрашна карийра Валентинан деган болх нийса ца хилар — аритми, цул тӀаьхьа 28 шо долу футболистан дийзира ловзархочун карьера йита, тӀаккха тренеран болх бан волавелира. ТӀаьхо масехаза карлайаьккхира ловзархочун карьера. 1990-гӀа шерийн йуьххьехь а, чеккхенгахь а левзира Белгородан профессионалан клубехь.

### Тренеран карьера

1986 - 1993 шерашкахь ДЮСШ «Металлистехь» бераш Ӏамош вара. Дезткъе итталгӀа шерашкахь спортан ишколехь тренер балхахь а волуш, ловзуш вара Белгородера «Ритм» клубехь.

1994 шарахь ассистент вара «Металлистан» тренеран Довбий Александран, ткъа иза дӀаваьллачул тӀаьхьа коьрта тренер хӀоттийра Камарзаев Виктор, киевн «Динамон» а, донецкан «Шахтёран» а дуьхьалара чемпионатан матчашкахь дакъалецира ловзархо волуш. 1994 шо чекхдолуш вахара Ткаченко Леонидан гӀоьнча болхбан лакхарчу лигера «Темп» (Шепетовка) клубе, иза дукха хан йаллале финансаш ца хиларна дӀасахийцира. 1995 шеран августера ноябрь кхаччалц коьтехь лаьттира, хьалхалера клубах бисинчу ловзархойх йина, «Темп-АДВИС» клубан, амма дукха хан йаллале, оцу клубах хьалхарчих хилларг хилира.

1997—1998 шерашкахь Крячко йуха а футболан арене велира футболистан статусехь, российн Белгородера «Салют-ЮКОС» командехь.

1998 шарахь лаьттира харьковн футболан команда «Арсенал» кхолларан хьостехь , цигахь коьрта тренер лаьттира 2001 шо кхаччалц, цул тӀаьхьа йухавирзира «Металлисте», цигахь 2001 июлехь дуьйна йа Фоменко Михаилан ассистент хилира. 2002 шеран ноябрехь хӀоттийра харьковн командин коьрта тренер, оцу даржехь болх бира 2003 шеран май бутт кхаччалц.

2003 шерера 2004 шеран апрель кхаччалц тренер вара кхин цхьаьна харьковн клубан — «Гелиосан».

Болх бира «Калина-Харьков» фирмехь, цигахь кхоьллира гӀалин чемпионатахь ловзу футболан команда. Левзира Харьковн ветеранийн командашкахь.

ТӀаьхьа — Харьковн кӀоштан пачхьалкхан администрацин доьзалан, кегийрхойн, спортан гӀуллакхан декъан хьаькам.

Дешар
-----

* Харьковн Пачхьалкхан хьехархойн институт

Кхиамаш
-------

* Кегийрхошна йукъара дуьненан чемпион: (1977)
* Жимахошна йукъахь Европин чемпион: (1976)
* ССРС хьалхара лигин толамхо: (1981)
* ССРС шолгӀа лигин толамхо: (1978)
* Жимахошна йукъахь УССР чемпион: (1974)
* ЕЛККС ЦК «Жималлин Кад» турниран толамхо: (1974)
* ССРС къаьмнийн ишколхошна йукъара XIV Спартакиадин толамхо: (1976)

Билгалдахарш
------------

1. 1 2 3 4  Валентин Крячко: «Я дважды отказывал Лобановскому»
2. 1 2 3  Валентин Крячко — счастливый человек
3. ↑  Тренерами «Металлиста» назначены Валентин Крячко и Юрий Сивуха
4. ↑  Валентин Крячко: «Наш район лидирует» // Газета «Трибуна трудящихся» — 16 ноября 2011 — № 86(8749) — с.4(ТӀе цакхочу хьажорг)

|  |  |
| --- | --- |
|  ХӀокху кепе хьажар  Викихаамашкара элементе хьажа  Тематикийн сайташ | 
* allplayers.in.ua
* FootballFacts.ru
* УАФ

 |

| ⛭ ССРС команда — УЕФАн жимахойн турнирехь 1976 – толамхо |
| --- |
| Байракх ССРС | 
* 1 Новиков (кев)
* 2 Крячко
* 3 Бережной
* 4 Парсаданян
* 5 Бондарев (к)
* 6 Баль
* 7 Бессонов
* 8 Хидиятуллин
* 9 Хапсалис
* 10 Дараселия
* 11 Кадейкин
* 12 Насташевский
* 13 Алюков
* 14 Коваль
* 15 Саулевич
* 16 Мчедлидзе (кев)
* тренер: Сергей Мосягин

 |

| ⛭ ССРС команда — Дуьненан кегийрхойн чемпионат 1977 — чемпион |
| --- |
| Байракх ССРС | 
* 1 Новиков (кев)
* 2 Крячко
* 3 Балтача
* 4 Каплун
* 5 Ильин
* 6 Баль
* 7 Бессонов
* 8 Хидиятуллин
* 9 Бычков
* 10 Халайджян
* 11 Петраков
* 12 Батич
* 13 Сопко
* 14 Кисельников
* 15 Бодров
* 16 Игумин
* 17 Жарков
* 18 Сивуха (кев)
* тренер: Мосягин Сергей

 |

| ⛭Коьрта тренераш  ФК «Темп» Шепетовка |
| --- |
| 
* Секеч (1990—1992)
* Авдыш (1992)
* Войнов (1992)
* Доценко (1993)
* Ткаченко (1993—1994)
* Берников (1995)
* Дзодзуашвили (1995)
* Душков (1995)
* Крячко (1995)
* Петров (1996)

 |

| ⛭Коьрта тренераш  ФК «Металлист» |
| --- |
| 
* Вацек (1925—1938)
* Демченко (1938—1941)
* Ус (1941—1945)
* Бем (1947—1948)
* Усиков (1949)
* Шевцов (1956)
* Золотухин (1957—1958)
* Зуб (1959—1960)
* Пономарёв (1961—1962)
* Зуб (1962)
* Жилин (1962—1963)
* Новиков (1963—1964)
* Елисеев (1965—1966)
* Каневский (1966—1971)
* Терентьев (1972)
* Зуб (1972)
* Войнов (1972—1973)
* Королёв (1974)
* Зуб (1974—1975)
* Ошенков (1975—1976)
* Поскотин (1976)
* Лемешко (1977—1988)
* Ткаченко (1989—1992)
* Аристов (1993)
* Доценко (1993)
* Лемешко (1993)
* Довбий (1994)
* Камарзаев (1994—1995)
* Удовенко (1996)
* Фоменко (1996—2000)
* Ткаченко (2000)
* Шалычев (2001)
* Удовенко (2001)
* Фоменко (2001—2002)
* Крячко (2002—2003)
* Фоменко (2003)
* Литовченко (2003—2004)
* Заваров (2005)
* Маркевич (2005—2014)
* Рахаев (2014—2015)
* Севидов (2015—2016)
* Призетко (2016)

 |

| ⛭Коьрта тренераш  ФК «Гелиос» |
| --- |
| 
* Крячко (2003—2004)
* Морозов (2004)
* Надеин (2004—2005)
* Шеховцов (2005)
* Лысенко (2005—2006)
* Пахомов (2006)
* Севидов (2006—2007)
* Надеин (2007)
* Шеховцов (2007)
* Погребняк (2007—2009)
* Шеховцов (2009)
* Кандауров (2009—2010)
* Шеховцов (2010)
* Покора (2010—2011)
* Шеховцов (2011—2012)
* Есин (2012—2013)
* Чанцев (2013)
* Есин (2013—2015)
* Сизихин (2015—2017)
* Рахаев (2018)
* Серёгин (2018)

 |