**Футбол Гуьржийчохь** ю уггаре деза спортан тайпа, хьалха ю махкахь уггаре аьттонца ловзуш дика жамӀаш долу регбел а. Футболан урхалла до Гуьржийн футболан федерацис, цуо вовшахтуху Гуьржийчоьнан божарийн а, зударийн а гулйина командаш.

Истори
------

### ССРС

Футбол Гуьржийчу еина лору Потин чубогӀу ингалсан хӀордахоша XX бӀешо долалуш. Кхин дӀа футбол кхиина Чоьхьара Кавказан СФСР йолуш, ткъа цул тӀаьхьа, Гуьржийн ССР заманахь. Коьрта клуб яра 1981 шарахь УЕФА Кад баьккхинчеран кад баьккхина Тиблисин «Динамо». Иштта билгалйолура ССРС Хьалхара лигин командаш — кутаисин «Торпедо» а, батумин «Динамо» а. 1989 шарахь ШолгӀачу лигехь левзира Горин, Озургетин, Потин, Руставин, Самтредиан, Хобин гӀаланашкара командаш, ткъа иштта тибилисин «Шевардени». ССРС гулйина командехь ловзучу гӀарабевллачу гуьржийн ловзархойх къаьсташ бара  Метревели Слава,  Месхи Михаил,  Чохели Гиви,  Чивадзе Александр,  Шенгелия Рамаз,  Сулаквелидзе Тенгиз,  Габелия Отар,  Дзодзуашвили Реваз, Кипиани Давид, Хурцилава Муртаз.

Гуьржийн ССР клубийн финансаш латтайора партин меженийн гӀоьнца, амма Гуьржийн ССР дира чӀогӀа дика футбол кхион хьолаш. Иштта, Шеварднадзе Евграфа, оцу хенахь карара ССРС арахьара гӀуллакхийн министран Шеварднадзе Эдуардан воккхаха волу вашас, куьйгалла дира Гурин кӀоштахь, цуо гӀо дира «Гурия» командин ССРС ШолгӀачу лигера Лакхарчу лиге хьалаяла (1987 шарахь). Шеварднадзе Евграфа леррина ахча билгалдаьккхира керла 30 эзар меттиган стадион ян, иза йира кхаа баттахь 1987 шеран Лакхара лига йолаялале — иза яра яйн атлетикин некъаш боцу ССРС дуьххьарлера стадион. Командин куьйгалла дан тренеран дарже кхайкхира Фоменко Михаил, ткъа къегина ловзархойх билгалбовлура Герасимец Сергей а, Хлус Виктор а. Ловзархошна толаман лора 400 – 800 сом, ткъа киевн «Динамон» ловзархошна лора 60 сом толамна.

### ССРС йукъара араялар

Гулйина командаш
----------------

Гуьржийчоьнан клубаш дакъалоцу УЕФА Чемпионийн лигехь а, УЕФА Европин лигехь а, ткъа Футболех ловзаран Гуьржийчоьнан гулйина команда къийсало европин гулйина командин турнирашкахь — цуо дакъалоцу Европин чемпионатан квалификацин турнирашкахь а, дуьненан чемпионатийн европин зонера харжамехь а, ткъа иштта къийсало УЕФА къаьмнийн лигехь. ТӀаккха а, Гуьржийчоьнан гулйина команда цкъан а квалификацех чекх ца елираци цхьанне а турнире.

Махкахь кхин а ю футболех ловзаран Гуьржийчоьнан зударийн гулйина команда, цуо дакъалоцу Европин а, дуьненан а чемпионатийн зударшна йукъара харжамашкахь. Гуьржийчоьнан зударийн футбол кхиаран цхьа мур бу 2020 шарахь Тиблисехь  19 шо кхачанза зудаберашна йукъара Европин чемпионатан финалан дакъа дӀадахьаран УЕФАн сацам. Амма дуьненахь ун даржар бахьнехь иза дӀатеттира. Махкахь болх беш ю кампани «Иза Цунна», цуьнан гуранчохь Гуьржийчоьнан Кегийрхойн а, спортан а министралло стимул йо зудабераш билгалчу спортан тайпанашкахь дакъалоцуш.

Хьажа кхин а
------------

* Футболех ловзаран Тиблисин чемпионат(ингалс.)нохч.
* Гуьржийчоьнан футболан клубийн исписка(ингалс.)нохч.

Билгалдахарш
------------

1. 1 2 3  Как Грузия вышла из чемпионата СССР Архивйина 2019-04-30 — Wayback Machine (оьр.)
2. ↑  Символическая сборная Грузии по футболу всех времен (оьр.)
3. ↑  Футбол в Грузии: игра для девочек? Архивйина 2020-10-26 — Wayback Machine (оьр.)

| ⛭Футбол Гуьржийчохь |
| --- |
| 
* Гуьржийн футболан федераци

 |
| Лиганаш | 
* Лакхара лига
* Хьалхара лига
* ШолгӀа лига
* Гуьржийчоьнан зударийн чемпионат

 |
| Кедаш | 
Гуьржийчоьнан Кад •
Гуьржийчоьнан Суперкад 
 |
| Гулйина командаш | 
* Гуьржийчоьнан гулйина команда
* 21 шо кхачанза
* 19 шо кхачанза
* 17 шо кхачанза
* Зударийн гулйина команда

 |
| Шеран футболист | Шеран футболист Гуьржийчохь |
| ДӀаяьхна | 
* ГССР чемпионат
* ГССР Кад

 |

| Европин пачхьалкхаш: Футбол |
| --- |
| 
* Австри
* Азербайджан¹
* Албани
* Андорра
* Белорусси
* Бельги
* Болгари
* Босни а, Герцеговина а
* Ватикан
* Йоккха Британи
* Мажаройчоь
* Германи
* Желтойчоь
* Гуьржийчоь¹
* Дани
* Ирланди
* Исланди
* Испани
* Итали
* Кхазакхстан²
* Латви
* Литва
* Лихтенштейн
* Люксембург
* Къилбаседа Македони
* Мальта
* Молдави
* Монако
* Нидерландаш
* Норвеги
* Польша
* Португали
* Росси²
* Румыни
* Сан-Марино
* Серби
* Словаки
* Словени
* Туркойчоь²
* Украина
* Финлянди
* Франци
* Хорвати
* Черногори
* Чехи
* Швейцари
* Швеци
* Эстони

 |
| 

| Бозуш болу мехкаш |
| --- |
| 
* Аландан гӀайренаш
* Гернси
* Гибралтар
* Джерси
* Мэн гӀайре
* Фарерийн гӀайренаш
* Шпицберген
* Ян-Майен

 |

 |
| 

| Къобалйанза а, цхьаццамма къобалйина а пачхьалкхаш |
| --- |
| 
* Косово
* Днестрйист

 |

 |
| 
* ¹ Йерриг йа дакъа Азехь, Европин а, Азин а йукъара доза даккхаре хьаьжжина
* ² Коьртаниг Азехь

 |

| ⛭Азин мехкаш: Футбол |
| --- |
| Маьрша пачхьалкхаш | 
* Азербайджан¹
* Бангладеш
* Бахьрайн
* Бруней
* Бутан
* Вьетнам
* Гуьржийчоь¹
* ГӀиргӀазойчоь
* Израиль
* Иран
* Камбоджа
* Кипр
* КНДР
* Республика Корей
* Кувайт
* Кхазакхстан⁴
* КъатӀар
* Лаос
* Ливан
* Малайзи
* Малхбален Тимор
* Мальдиваш
* Мисар²
* Монголи
* Мьянма
* Непал
* ОвхӀан
* Оман
* Пакистан
* Росси⁴
* СаӀудийн Ӏаьрбийчоь
* Сингапур
* Таджикистан
* Таиланд
* Туркмени
* Туркойчоь⁴
* Узбекистан
* Урдан
* Филиппинаш
* ХӀинди
* ХӀиндонези³
* ЦХР
	+ Гонконг
	+ Макао
* Шема
* Шри-Ланка
* Эрмалойчоь
* Яман²
* Япон
* ӀЦЭ
* Ӏиракъ

 |
| Бозуш болу мехкаш | 
* Акротири а, Декели а
* ХӀиндин Ӏапказ чуьра Британин Мохк

 |
| Къобалъянза а, цхьаццамма  къобалйина а пачхьалкхаш | 
* Абхази¹
* Азад Кашмир
* Вазиристан
* Къилбаседа Кипран Туркойн Республика
* Ломан Карабахан Республика
* Пачхьалкх ПалестӀина
* Цийн Республика
* Шеман Кхурдойчоь
* Ӏиракъан Кхурдойчоь
* Къилба ХӀирийчоь¹

 |
| 
* ¹ Дакъа Европехь йа йерриг Азехь, даьккхинчу дозане хьаьжжина
* ² Кхин а Африкехь
* ³ Кхин а Океанехь
* ⁴ Кхин а Европехь

 |