**Кузнецова-Бенуа Мария Николаевна** (1880 3 август, Одесса — 1966 25 апрель, Париж) — оьрсийн операн йишлакхархо (сопрано) а, хелхарча а, 1905—1917 шерашкахь Мариински театран солистка. Дягилев Сергейн «Оьрсийн шеран заманаш» декъашхо.

**Н. Д. Кузнецов** «Исбаьхьалчин йоьӀан Кузнецова-Бенуа Мария Николаевнин», (1901), *гата, даьтта* — Петарбухан театран а, музыкин а говзаллин музей.

Биографи
--------

ГӀараваьллачу исбаьхьалчан академикан Н. Д. Кузнецовн йоӀ, биологан И. И. Мечниковн йишин йоӀ, хьалха динчу маренца — Бенуа Альберт Николаевичан нус, шолгӀа динчу маренца — Карепанова, кхоалгӀа марехь хилла Массне Альфредехь, промышленник, композиторан Массне Жюлан вешин кӀантехь, кӀента йоьӀа йоӀ публицистан а, серлончан а Л. Н. Неваховичан.

Бераллехь дуьйна кхиира говзаллин гергарчу атмосферехь, ден цӀахь хуьлура Чайковский Пётр. Доьшуш йара балетан ишколехь, цул тӀаьхьа дийшира йишлакхарна Петарбухехь, хьалха италихойн хьехархочуьнгахь Мартигахь, цул тӀаьхьа Тартаков Иоакимехь. 1917 шарахь дуьйна йехира Францехь. Операн сценин дебют хилира 1904 шарахь Петарбухехь (А. А. Церетелин антреприза). 1905—1915 а, 1916—1917 а шерашкахь Петарбухан Мариински театран солистка. Кхоьллина Оьрсийн долара опера Парижехь.

Дуьххьара мааре йахара Бенуа Альберт Альбертовиче (1879, Петарбух — 1930, Шанхай). Оцу марехь хилла кӀант: Бенуа Михаил Альбертович (1926 шеран 2 октябрь, Мальзерб).

Кхолларалла
-----------

Дуьххьара лекхна Февронин парти Н. А. Римский-Корсаковн «Ца гучу гӀалех Китежех дийцар…» оперехь а, Клеопатран парти иштта цӀе йолчу Массне оперехь.

Уггаре дика операн партеш:

* Антонида (М. Глинкан «Паччахьан хьалхара са дӀалур ду», 23.11.1906 И. В. Ершовца а, Ф. И. Шаляпинца а),
* Людмила (М. Глинкан «Руслан а, Людмила а», 7.12.1908 а, 30.9.1911 а Ф. И. Шаляпинца),
* Ольга (А. Даргомыжскийн «Хи-аьзни», 18.12.1906 Л. В. Собиновца а, Ф. И. Шаляпинца а),
* Тамара (А. Рубинштейнан «Иблис», 30.12.1905, 26.1.1907, 18.12.1909 Ф. И. Шаляпинца),
* Татьяна (П. Чайковскийн «Евгений Онегин»),
* Купава (Н. Римский-Корсаковн «Лайн аьзни»),
* Джульетта (Ш. Гунон «Ромео а, Джульетта а»),
* Кармен (Ж. Бизен «Кармен» опера, емалчашна хетарехь, оьрсийн сценин тӀехь уггаре дикачех),
* Манон Леско (Ж. Масснен «Манон»),
* Таис (Ж. Масснен «Таис»),
* Виолетта (Дж. Вердин «Травиата»),
* Чио-Чио-сан (Дж. Пуччинин «Чио-Чио-сан»/«Мадам Баттерфляй»),
* Эльза (Р. Вагнеран «Лоэнгрин»).

М. Н. Кузнецовас дукха концерташ хӀиттийна; 1918 шарахь Г. Поземковскийца цхьаьна сценин тӀехь хилла Швецехь. Йишлакхархочун камеран репертуарехь бара дозанал арахьара, оьрсийн, украинийн композиторийн кхолламаш, П. Чайковскийн а, С. В. Рахманиновн а романсаш, халкъан эшарш.

Кхин а хелхарча йара, дакъалецира С. Дягилевн «Оьрсийн шеран заманашкахь» («Иосифах лаьцна шира дийцар» цӀе йолу Р. Штраусан музыкаца (*Josephslegende*) йаьккхина М. М. Фокинан балетехь *Потифаран зуда*, 1914). Эпизодашкахь дакъалоцура балетан спектаклашкахь: Петарбухехь а, Москохахь а. 1920-гӀа шерашкахь Парижехь а, Лондонехь а дира испанхойн хелхарийн синкъерамаш (халхайелира ша-шена аккомпанемент йеш кастаньеташ тӀехь, и синкъерамаш боккха аьттонца дӀадаьхьира; духар тийгира Л. Бакстан бустамашца).

Сцена йитина, йаха хиира Барселоне, цигахь бира хьехархойн болх, меттигерачу оперехь музыкин хьехамча а йара. ТӀаьхьара шерашкахь йехира Парижехь.

Билгалдахарш
------------

1. ↑  *(unspecified title)* — 1808.
2. ↑  Акварелист, сын архитектора Альберта Николаевича Бенуа. В 1901—1903 учился на архитектурном отделении ИАХ. Участвовал в выставках Общества русских акварелистов (с 1903). Путешествовал в Скандинавию, в Альпы, на русский Север. С 1917 года в эмиграции, с женой.
3. ↑  Дом-музей Марины Цветаевой — РОССИЙСКОЕ ЗАРУБЕЖЬЕ ВО ФРАНЦИИ

Хьажоргаш
---------

* Архивйина 2020-08-15 — Wayback Machine
* Концерт-очерк «М. Н. Кузнецова-Бенуа» цикла М.Малькова "Корифеи русской оперной сцены".