**Кара́ев Алекса́ндр Аки́мович** (15 мартехь (2) 1915; Соьлжа-ГӀала — 1 январехь 1984; Соьлжа-ГӀала) — Советийн Союзан Турпалхо (23 февралехь 1945), гвардин капитан (1945).

Биографи
--------

Вина 1915 шеран 2 (15) мартехь Соьлжа-ГӀалахь (Нохчийн Республика). Къоман хӀири. 1932 шарахь чекхйаьккхира ФЗУ ишкол. Болх бира Соьлжа-ГӀалара депон цӀерпошт тойо слесарь, 1933—1937 шерашкахь — «Грознефть» цхьаьнакхетараллин механика-тойаран заводехь. 1936 шарахь дийшира Соьлжа-ГӀалин аэроклубехь, 1937—1938 шерашкахь аэроклубехь болх бира планеристом-инструктор.

Эскарехь вара 1938 шеран августехь дуьйна. 1940 шарахь чекхйаьккхира Качинскан лакхара тӀеман авиацин пилотийн ишкол. ГӀуллакх дира ТӀХӀН могӀанашкара декъашкахь (Киевн тӀеман гуонехь).

Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо: 1941 шеран июлехь – 1943 шеран июнехь — 129-гӀа (1941 шеран декабрехь дуьйна — 5-гӀа гвардин) хӀаллакдаран авиацин полкан пилот, лакхара пилот, авиаэскадрильян баьччан гӀовс; 1944 шеран январехь – 1945 майхь — 19-гӀа (1944 шеран августехь дуьйна — 176-гӀа гвардин) хӀаллакдаран авиацин полкан авиаэскадрильян баьччан гӀовс. ТӀом бина Малхбуза, Калининан, Къилба-Малхбуза, 1-ра Украинин, 1-ра Белоруссин фронташкахь. Дакъалаьцна Смоленскан тӀамехь, Москох ларйеш, Сталинградан тӀамехь, Донбасс, Аьтту бердан Украина, Белорусси, Польша, Балтикайист мукъайохуш, Берлинан операцехь.

ТӀамехь иза 500 гергга тӀеман гӀуллакхан тӀомаваьлла МиГ-3, ЛаГГ-3, Ла-5, Ла-7 хӀаллакдаран кеманаш тӀаьхь, 80 гергга хӀаваэхь тӀом бина, цигахь ша дохийна 20 кема, тобанца мосстагӀийн 1 кема. 1942 шарахь шозза чов йина: аьтту пхьаьрсан лакхара декъан а, коьртан а.

ТӀемашкахь майралла а, доьналла а гайтарна,ССРС Лакхара Советан Президиуман омарца 1945 шеран 23 февралехь 176-гӀа гвардин хӀаллакдаран авиацин полкан (1-ра Белоруссин фронт, 16-гӀа хӀаваан эскар) авиаэскадрильян баьччан гӀовсан гвардин лакхара лейтенантан Караев Александр Акимовичан йелла Советийн Союзан Турпалхо цӀе Ленинан орден а, «Дешийн Седа» мидал а цхьаьна луш».

Иштта дара 1990-гӀа шерашкахь дӀатесна дитина Соьлжа-ГӀалара А. А. Караевн каш.
ТӀом чекхбаьлча гӀуллакхехь висира ТӀХӀН могӀаршкара декъашкахь; вара баьччан гӀовс — авиаэскадрильян штурман (Чоьхьара Кавказан, Къилбаседа-Кавказан, Туркестанан тӀеман гуонаш). 1953 шеран июлехь дуьйна гвардин капитан А. А. Караев эскарера мукъаваьлла.

Ваьхна ша винчу Соьлжа-ГӀалахь. Велла 1984 шеран 1 январехь. ДӀавоьллина Соьлжа-ГӀалин Центран кешнашкахь. 2010 шеран 9 апрелехь, кошан хьал дика ца хиларна, турпалхочун даьӀахкаш дӀакхалхийна БуритӀе дӀайоьхкина Сийлаллин Аллейн тӀаьхь.

Иэс
---

Цуьнан цӀарах урам ду Соьлжа-ГӀалахь.

Хьажа кхин а
------------

* Советийн Союзан Турпалхойн исписка (Къилбаседа ХӀирийчоь).

СовгӀаташ
---------

* Советийн Союзан Турпалхочун «Дешийн Седа» мидал (23.02.1945);
* Ленинан орден (23.02.1945);
* Кхоъ ЦӀе Байракхан орден (28.03.1942, 28.02.1943, 25.07.1944);
* мидалш.

БуритӀера А. А. Караевн кешан чурт.

Билгалдахарш
------------

1. ↑  Об утверждении Перечня памятников культуры и истории, расположенных на территории Чеченской республики, стоявших ранее на государственном учёте Архивйина 2016-03-04 — Wayback Machine, Постановление правительства Чеченской Республики от 9.11.2010, стр. 8

Хьосташ
-------

 Караев, Александр Акимович.  Cайт «Пачхьалкхан турпалхой».