**ЯӀкъу́б** (Ӏаьр. يَعْقُوب‎‎), **Исра́ил** (Ӏаьр. إسرائيل‎‎) — исламан пайхамар а, Исхьакъ пайхамаран шолгӀа кӀант а ву. КанӀанера ведда хиллера иза, шен ненаваша Лабан волчу йуьрта а веъна, цигахь шен доьзалца Ӏаш вара иза. Цуьнан 12 кӀант вара, царех уггаре цунна дукхавезарг Юсуф хилла.

Къуръан тӀехь
-------------

> 
> 
> Юсупа элира шен дега Якъубе: «ХӀай сан да суна цхьайтта седа гира, малх а бутт а гира суна, суждане даьхкина.
> 
> 
>

Биографи
--------

Исхьакъан ши кӀант вара Ӏайсу а, Якъуб а. Цунна Ӏайсу воккхах волу дера дукхавезар. Цхьана хенахь Исхьакъ къан веллера, бӀаьрса а дӀадаьллера. Цо Ӏайсуга аьллера шен цхьа даар да, Ӏайсу и кхочуш дан вахара. Церан нанас Рафикъатас шен Якъубе элира: «Хьайн дега хӀара даар дӀало, хьо Ӏайсу ву моттийта цунна, цуьнан бедарш тӀе а йохий». Якъуб шен дена Исхьакъана тӀе веанера, Ӏайсух тара а велла. Исхьакъан иза Ӏайсу ву бохуш Ӏаш вара. Исхьакъ шек ваьллера и Якъуб волчух тера хетара цунна, амма Ӏайсу хир ву-кх иза аьлла Ӏад Ӏаш вара. ТӀаккха Ӏайсу а цӀа кхечира, цо йан аьлла йолу яахӀума а йохьуш. Исхьакъас элира цуьнга: «Ахьа суна яахӀума ма-яийна», «Дера ца-яийра аса-м дада, ахьа хӀун дуьйцу?». ТӀаккха и шиъ кхийтира иза Якъуб хилли. Ӏайсус чӀагӀо йира ша иза вуьйра ма-ву аьлла. Рафикъатан цуьнан дагахь дерг а хиъна, Якъубе шен ваша Лабан волчу, «Месопотами» дӀагӀо элира.

Иштта Якъуб шен даймахкара дӀавахара. Месопотами — олучу шен ненавешин йуьртахь ваха, дӀавахара иза. Лабанан йоккхах йолу йоӀ — Лия маре йалийра цо. ТӀаккха жимах йерг — Рахьиль а. Оцу шинна лай — Зильфа а, БильхӀа а йигира цо маре. Иштта кхойтта бера хилира цунна. Шен да дӀакхелхича йуха КанӀане схьа веанера иза.

Юсуп массарел чӀогӀа дукха везара цунна. И бахьана долуш цуьнан гӀан хиина цуьнан вежаршна, шайтӀано Ӏехийнера уьш. Шайн дега дийхира цара Юсуп шайца жа дажо ваийта аьлла. Уьш тӀаьхьара ца бевлла Якъуба вахийтира иза цаьрца. Вежарша йиттина цунна, чӀогӀа лазийна хилла цара и пекъар Юсуп. Иза вен гӀерташ бара уьш, амма Лавис ца вайтинера иза. ГӀу чукхоьссина хилла цара иза. Шайн дега иза берзалоша виъна элира цара, цуьнан цӀийх уьзина бедар дӀалуш. Якъубан хиира Юсуп берзалоша ца виъний.

Юсупах къаьсттина цаӀалора Якъуб, цуьнан бӀаьрса дӀадаьллера даиман воьлхуш Ӏаш. БӀаьргаш цӀий дӀа а даьлла кӀайн деллера цунна. 40 шо даьлча уьш Мисар баханера, иштта Юсупан тӀекхечира и ша берриш. Цуьнан бӀаьрса схьа деанера. Мисарахь дӀакхелхира Якъуб, цигара КанӀане схьа а валийна ИбраьхӀиман а, Исхьакъан а хьех (ИбраьхӀиман маьждиг) чу дӀавоьллира иза.

Бераш
-----

| Лиян | Рахьилан | БильхӀан | Зильфан |
| --- | --- | --- | --- |
| Равбин | Юсуп | Дан | Джад |
| ШамӀун | Биньямин | Нафтали | Ӏашир |
| Лави |
| ЯхӀуза |
| Ясакар |
| Забулун |

Билгалдахарш
------------

| ⛭Якъубан истори |
| --- |
| Адамаш | Якъуб | Юсуп | Рахьиль |
| Хилларг | БӀаьрса дӀаэцар | кӀантах ваккхар |
| Бераш | Юсуп | Биньямин | Лави | ЯхӀуза | ШамӀун | Йасакар | Дан | Ӏашир | Нафтали | Забулун | Равбин | Джад | Дина |

| ⛭Къуръан чохь хьахийна пайхамарш |
| --- |
| Элчанаш | 
Адам ▪ Нухь ▪ ИбрахӀим ▪ Муса ▪ Ӏиса ▪ Мухьаммад
 |  |
| Пайхамарш | 

---

Идрис ▪ Шис ▪ ХӀуд ▪ Салихь ▪ ЛутӀ ▪ ИсмаӀил ▪ Исхьакъ ▪ ЯӀкъуб ▪ Юсуф ▪ Айюб ▪ ШуӀайб ▪ ХӀарун ▪ ЮшаӀ ибн Нун ▪ Ильяс ▪ Аль-ЯсаӀ ▪ Зул-Кифл ▪  Шамвил ▪ Юнус ▪ Давуд ▪ Сулайман ▪ Закарийя ▪ Яхья

 |